Адамдар жашоосун дайыма капалануу,
кыйналуу, чыр-чатак, стресс, депрессия менен
өткөрүүсүнүн бирден бир себеби динди
билбегендигинин жана Аллага ишенип, Ага баш
ийбегендигинин натыйжасы болуп эсептелет.
Ошондуктан адамдар канчалаган психологиялык ооруларга чалдыгат. Башкача айтканда бактылуу
жашоо өткөрө албай өмүрлөрү өтүп жатат.
Руханий жашоонун жоктугу кишинин сырткы дене
түзүлүшүнөн да байкалып турат. Мисалы, өзү
жаш адам болгонуна карабастан өтө кыска
убакыттын ичинде таанылбай турган абалга түшүп калуусу мүмкүн. Жаш кезинде өзү менен
куракташ болгон досторунда болбогон дене
кемчиликтери анын денесинде пайда болот.
Улуу Жаратуучунун бар экени чындык! Биз Аллахка ишенебиз жана тооба кылабыз,
#181 10 February 2014 - 15:12
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#182 10 February 2014 - 15:14
Көздөрү күңүрт көрүп, чачтары түшө баштайт.
Психологиялык абалдын жыйынтыгы катары тери
калыңдап, өзүнүн жумшак жана ийкемдүүлүк
сапатын жоготот. Ошону менен бирге тери күңүрт
сары же болбосо кара тору түскө айлана
баштайт. Чындыгында бул анчалык деле жакшы көрүнүш эмес. Албетте, бул жерде Кураны
каримдеги тазалык системасынын
колдонулбоонун таасири өтө чоң. Мындай
көрүнүштөрдү Куран адебин жеке турмушунда
пайдалана албаган коомдо жашаган адамдардын
акыбалы катары белгилесек болот. Бул нерсе коом ичинде кеңири таралгандыктан адамдар
тарабынан көнүмүш адат катары кабыл алынып
келүүдө. Ал эми Аллага ишенген момун-
мусулмандарда стресс, депрессия, үмүтсүздүк
сыяктуу проблемалар болбогондуктан алардын
дене түзүлүшү да чың жана чыйрак болушат. Мындай абалдын баштапкы себеби алардын
психологиялык жактан саламаттуу жана тың
болуусу десек жаңылышпайбыз. Албетте
мусулмандар жашоосун Аллага тообокел кылып,
Аны өздөрүнө таяныч, жөлөк жана жаратуучу
катары билишет. Мындай абал динди маани- маңызын туура түшүнгөн, Куран адеп-ахлагын
берилүү менен акыйкаттык жана адилеттик
ичинде жашаган адамдарга гана таандык.
Баарыбызга маалым болгондой эле момун
мусулмандар дагы ар түрдүү ооруу сыркоолор
менен оорушат.
Психологиялык абалдын жыйынтыгы катары тери
калыңдап, өзүнүн жумшак жана ийкемдүүлүк
сапатын жоготот. Ошону менен бирге тери күңүрт
сары же болбосо кара тору түскө айлана
баштайт. Чындыгында бул анчалык деле жакшы көрүнүш эмес. Албетте, бул жерде Кураны
каримдеги тазалык системасынын
колдонулбоонун таасири өтө чоң. Мындай
көрүнүштөрдү Куран адебин жеке турмушунда
пайдалана албаган коомдо жашаган адамдардын
акыбалы катары белгилесек болот. Бул нерсе коом ичинде кеңири таралгандыктан адамдар
тарабынан көнүмүш адат катары кабыл алынып
келүүдө. Ал эми Аллага ишенген момун-
мусулмандарда стресс, депрессия, үмүтсүздүк
сыяктуу проблемалар болбогондуктан алардын
дене түзүлүшү да чың жана чыйрак болушат. Мындай абалдын баштапкы себеби алардын
психологиялык жактан саламаттуу жана тың
болуусу десек жаңылышпайбыз. Албетте
мусулмандар жашоосун Аллага тообокел кылып,
Аны өздөрүнө таяныч, жөлөк жана жаратуучу
катары билишет. Мындай абал динди маани- маңызын туура түшүнгөн, Куран адеп-ахлагын
берилүү менен акыйкаттык жана адилеттик
ичинде жашаган адамдарга гана таандык.
Баарыбызга маалым болгондой эле момун
мусулмандар дагы ар түрдүү ооруу сыркоолор
менен оорушат.
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#183 10 February 2014 - 15:14
Ошондой эле мезгилдин өтүүсү менен
улгайышат. Бирок бул, жогорудагы адамдарда
болгондой психологиялык жактан пайда болгон
натыйжа эмес. Ооруу, улгайуу жана өлүм -
булар жаратылыштын мыйзам ченемдүүлүгү. Ал
эми булардын тез убакытта пайда болуусу диний адеп-ахлактан узак болгондуктан жана
адамдардын акылына келген туура эмес
психологиялык пикирлер менен түздөн-түз
байланышы бар десек жаңылышпайбыз.
Жашоосун Аллага багыштап, Ага таянуу менен
турмушун бейпил жана бактылуулук ичинде өткөргөн адамдар бактысыздыктан узак болот.
Ушундан улам табигый нерселер да денеге аз
таасир тийгизет. Диний адеп-ахлак менен
жашабаган коом дин сунган ыракат жана
жыргалчылыктын даамын тата албайт. Бир
тараптан психологиялык жана физикалык жактан бир канчалаган кыйынчылыктарга дуушар болот.
Буларга күнүбүздөн толгон токой мисалдарды
келтирсек болот.
улгайышат. Бирок бул, жогорудагы адамдарда
болгондой психологиялык жактан пайда болгон
натыйжа эмес. Ооруу, улгайуу жана өлүм -
булар жаратылыштын мыйзам ченемдүүлүгү. Ал
эми булардын тез убакытта пайда болуусу диний адеп-ахлактан узак болгондуктан жана
адамдардын акылына келген туура эмес
психологиялык пикирлер менен түздөн-түз
байланышы бар десек жаңылышпайбыз.
Жашоосун Аллага багыштап, Ага таянуу менен
турмушун бейпил жана бактылуулук ичинде өткөргөн адамдар бактысыздыктан узак болот.
Ушундан улам табигый нерселер да денеге аз
таасир тийгизет. Диний адеп-ахлак менен
жашабаган коом дин сунган ыракат жана
жыргалчылыктын даамын тата албайт. Бир
тараптан психологиялык жана физикалык жактан бир канчалаган кыйынчылыктарга дуушар болот.
Буларга күнүбүздөн толгон токой мисалдарды
келтирсек болот.
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#184 10 February 2014 - 15:15
Азыркы учурда адамдар арасында стресс же
болбосо көңүл тынчсыздануусу сыяктуу дарттар
өтө кеңири таралган. Булар динден узак болгон
коомдордо кеңири. Адамды жеке кызыкчылыгы
үчүн таш боордук жана акыйкатсыздык сыяктуу
жаман нерселерди аткара турган абалга алып келет. Дарвиндин «эволюция» теориясынын
негизинде пайда болгон бул абал, адамдар
арасында бири-бирине салыштыруу, жарышуу
жана жеке кызыкчылык үчүн күрөш жүргүзөт.
Бул күрөштөн күчтүүлөрүнүн жеңип чыгуусун көз
алдына тутушат. Акырында коом ичинде басынтуу, уурулук жана мыйзамсыздык сыяктуу
кылмыштар барган сайын артат. Кээ бирөөлөр
бул жеке кызыкчылык күрөшүдөн алдыга чыгып,
чечкиндүү жана уятсыз болуп, робот кейпин
кийип калышат. Кээ бирөөлөрү бул күрөштү
психологиялык жактан жеңе алышпайт. Ушул себептүү бул нерсе анын ичинде сакталат жана
психологиялык кризиске дуушар кылат. Бул
жалгыз эле психологиялык жактан зыян
бербестен физиологиялык жактан да ар түрдүү
таасир берет.
болбосо көңүл тынчсыздануусу сыяктуу дарттар
өтө кеңири таралган. Булар динден узак болгон
коомдордо кеңири. Адамды жеке кызыкчылыгы
үчүн таш боордук жана акыйкатсыздык сыяктуу
жаман нерселерди аткара турган абалга алып келет. Дарвиндин «эволюция» теориясынын
негизинде пайда болгон бул абал, адамдар
арасында бири-бирине салыштыруу, жарышуу
жана жеке кызыкчылык үчүн күрөш жүргүзөт.
Бул күрөштөн күчтүүлөрүнүн жеңип чыгуусун көз
алдына тутушат. Акырында коом ичинде басынтуу, уурулук жана мыйзамсыздык сыяктуу
кылмыштар барган сайын артат. Кээ бирөөлөр
бул жеке кызыкчылык күрөшүдөн алдыга чыгып,
чечкиндүү жана уятсыз болуп, робот кейпин
кийип калышат. Кээ бирөөлөрү бул күрөштү
психологиялык жактан жеңе алышпайт. Ушул себептүү бул нерсе анын ичинде сакталат жана
психологиялык кризиске дуушар кылат. Бул
жалгыз эле психологиялык жактан зыян
бербестен физиологиялык жактан да ар түрдүү
таасир берет.
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#185 10 February 2014 - 15:17
Стресске байланыштуу пайда болгон кээ бир
оорулар: акыл, ашказан, уйкусуздук, тери
оорулары, кан басым оорулары, сасык тумоо,
сөөк менен байланышкан көптөгөн оорулар,
бөйрөктөгү теңсиздик, дем алуунун бузулуусу,
алергия, жүрөк оорусу, мээдеги өсүндүнүн пайда болушу сыяктуу бир канчалаган ооруларды
айтсак болот. Албетте мындай оорулардын
пайда болуусуна дайым эле стресс себеп боло
албастыр. Бирок илим тарабынан бул
оорулардын көпчүлүк учурда психологиялык
жактан пайда боло тургандыгы далилденген. Куран адебин толугу менен жашаган адам
Аллага ишенүү менен жашагандыгы үчүн
жашоосун бактылуулук ичинде өткөрө алат.
оорулар: акыл, ашказан, уйкусуздук, тери
оорулары, кан басым оорулары, сасык тумоо,
сөөк менен байланышкан көптөгөн оорулар,
бөйрөктөгү теңсиздик, дем алуунун бузулуусу,
алергия, жүрөк оорусу, мээдеги өсүндүнүн пайда болушу сыяктуу бир канчалаган ооруларды
айтсак болот. Албетте мындай оорулардын
пайда болуусуна дайым эле стресс себеп боло
албастыр. Бирок илим тарабынан бул
оорулардын көпчүлүк учурда психологиялык
жактан пайда боло тургандыгы далилденген. Куран адебин толугу менен жашаган адам
Аллага ишенүү менен жашагандыгы үчүн
жашоосун бактылуулук ичинде өткөрө алат.
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#186 10 February 2014 - 15:17
Турмушта кездешип туруучу окуяларга карата
дайыма Алла таала жактырган жана ыраазы
болгон кыймыл-аракеттерди кылат. Алла таала
адамды жаратканда ага шарттуу түрдө дин
адеби менен жашоону буюрган. Анткени адамды
ошого ыңгайлуу кылып жараткан. Эгер адам денесин табигый жаратылышына жараша
колдонсо, анын материалдык жана руханий
жактан бузулуусуна алып келет. Чындыгында
адамдын руху менен денеси бири-бирине жакын
жана тыгыз байланышта болушат. Экөөнү тең
Алла жараткан. Ошондуктан Алла таала кандай жараткан болсо жана кандай буюрган болсо, аны
так ошондой аткарууну ар бир адам өзүнө шарт
деп билүүсү зарыл.
дайыма Алла таала жактырган жана ыраазы
болгон кыймыл-аракеттерди кылат. Алла таала
адамды жаратканда ага шарттуу түрдө дин
адеби менен жашоону буюрган. Анткени адамды
ошого ыңгайлуу кылып жараткан. Эгер адам денесин табигый жаратылышына жараша
колдонсо, анын материалдык жана руханий
жактан бузулуусуна алып келет. Чындыгында
адамдын руху менен денеси бири-бирине жакын
жана тыгыз байланышта болушат. Экөөнү тең
Алла жараткан. Ошондуктан Алла таала кандай жараткан болсо жана кандай буюрган болсо, аны
так ошондой аткарууну ар бир адам өзүнө шарт
деп билүүсү зарыл.
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#187 11 February 2014 - 23:26
Алладан башка кудай жок Мухаммед анын кулу жана элчиси экенине куболук берем. Аaлам эгеси эч кемчилдиксиз,
мээримдуулордун мээримдуусу,
ырайымдуулардын ырайымдуусу,
кайрымдуулардын кайрымдуусу мусулман пенделеринин журогуно ыйман берип туура жолго багыштай кор!
#189 15 February 2014 - 11:09
Аллах бар ал биздин жараттуучубуз биз анын кулубуз баардык мактоолор Аллахка биз аны данктайбыз жана жардам сурайбыз куноолорубузду кечиришин суранабыз аллах кимди туура жолго баштаса аны эч ким адаштыра албайт аллах кимди адаштырса аны эч ким туура жолго сала албайт андан башка эч кудай жок анын эч бир шериги жок мухаммад (саллаллооху алайхи ва саллам) анын кулу жана элчиси
#190 24 February 2014 - 11:34
Алла Таала бар!
.
"Айткын: Алла Жалгыз!
Алла эч кимге муктаж эмес. Ал төрөгөн да,
төрөлгөн да эмес! Ага эч
ким теңдеш эмес!"
(Ихлас сүрөсү, 1-4-аяттар)
.
.
Алла Тааланын барлыгы багытындагы тематика диндердин да, философия-нын да жана так илимдердин да тема- тикасы. Диндер Алла Тааланын барлыгы боюнча маселени ар бири өзүнүн ишеним негиздеринин алкагында карап, аны эң иридеги түркүк катары кабылдоо менен ишенгендерден Ага шек-күмөнсүз ишенүүлөрүн талап кылат. Философия бул масе- леге көбүнесе акыл, ой-жүгүртүү менен кайрылат. Ал эми так илимдер болсо, белгилүү тажрыйба эрежелеринин негизинде иликтөөгө аракет кылат. Алла Тааланын барлыгы жөнүндөгү маселе кы- лымдардан бери талкууланып келе жаткан темати- ка. Ар бир илим тармагы Анын барлыгын өзүнүн көз карашы менен иликтөөгө аракет жасаган. Бул иликтөөлөрдүн жыйынтыгында кээ бирлери Алла Тааланын барлыгы кыпындай дагы шек-күмөнсүз, ачык-айкын болгондугун далилдешсе, айрымдары бул багытта айрым бир күмөн жараткан жагдай- ларды айтып, маселени талаш-тартыш майданына таштаган. Албетте, аз болсо да, учурунда Алланын барлыгын четке каккан же Анын ордуна башка зат- тарды кудайлаштыргандар да чыккан.
Куран адам баласынан акылын колдонуп, ло-гикалык жактан ой толгоп, белгилүү далилдердин негизинде Алла Таалага ишенүү зарылчылыгын талап кылган. Ошондуктан анда адам баласынын ойунда бул багытта жарала турган суроолорго ба- сым жасалып, адамды толук кандуу канааттанды- ра турган жооптору кошо берилген.
Куран адам баласын жалгыз Аллага гана ишенүүгө чакырган. Бул жерде ал ата-энеси, айлана-чөйрөсүндөгүлөр ишенгендиги үчүн эмес, дал өзү акылын колдонуп, терең ой жүгүртүүнүн натыйжасында Алланын барлыгын акылы, жүрөгү менен туюп ишенүү керектигине басым жасалат.
.
Ошондуктан Куран аяттарында Алла Тааланын барлыгына карата далилдер келти- рилген соң "акылыңарды колдонбойсуңарбы? ", "ойлонбойсуңарбы? ", "ой жүгүртпөйсүңөрбү? " деген суроолор менен адам баласы бул багытта ой жүгүртүүгө чакырылган.
.
Биз бул макалабызда Курандын дал ушул ча- кырыгына баш ийип, Алла Тааланын барлыгына карата бир катар далилдерди келтирүүгө аракет кылмакчыбыз.
.
Анда эмесе, ойлонуп көрөлүчү: Алла Таала барбы же жокпу? Алгач жок болгондугун элестете- ли.
Бул учурда өзүбүз кошо айлана-чөйрөбүздөгү жандуу-жансыздардын бардыгы кантип жаралып калгандыгына жооп табышыбыз керек. Бүгүнкү күнгө чейин Алла Тааланын жоктугун жактап келген бир катар материалисттик көз караштагы адамдар ааламдын кантип жаралгандыгы, дүйнөдөгү сан миң жандуу-жансыздын кантип пайда болгондугу, аалам-дагы өтө жогорку чеберчилик менен түзүлгөн тар- типтин кандайча түзүлгөндүгү, көк асмандагы жүз миңдеген жылдыздардын, планеталардын ар бири өз огунан чыгып кетпей кантип айланып жүргөндүгү жана башка ушул сыяктуу темаларда өздөрүнүн түшүндүрмөлөрүн берүүгө аракет кылышкан. Бирок бул түшүндүрмөлөр өздөрүн да, көпчүлүктү да кана-аттандыра алган эмес. Себеби булардын өзгөчө басым жасаган маселеси – мынабул алп аалам баш болгон бүт нерсе, жандуу-жансыздын баары өзүнөн-өзү пай-да болгондугу. Тагыраак айтканда, булардын пики-ри боюнча, асман-жер жана андагы бардык жандуу-жансыз өзүнөн-өзү жаралган.
Ойлонуп көрөлү, көк асманда адам баласын аң-таң калтыра тургандай эң мыкты деңгээлде түзүлгөн тартиптин негизинен бир сантиметр дагы чыгып кетпей өз огунда айланып жүргөн жүз миңдеген планеталар, галлактикалар өзүнөн-өзү жаралган! Башка жандууларды мындай койо тура- лы да, алгач өзүбүздүн денебиздеги ажайып чебер-чилик, ар бири эң жогорку деңгээлде өз кызматын аткарган миллиондогон клеткалар, кан айлануу, нерв системалары, жүрөк, боор, ичеги-карын, өпкө органдары... жана булардын бири-бирине арка- жөлөк болуп, бири-бирине айкалыша өз кызмат-тарын аткарышы... айтоор, мына ушунун баары өзүнөн-өзү жаралып калган! Айлана-чөйрөбүздө күн сайын көрүп жүргөн нерселердин бардыгы өзүнөн-өзү пайда болгон!
Сиз буга ишенесизби? Ишенсеңиз, атактуу Чын-гыз Айтматов баш болгон миңдеген жазуучулар- дын, акындардын эмгектериндеги ариптердин дагы өзүнөн-өзү чогулуп олтуруп сөз болуп, андан соң китеп абалына келгендигин кабылдашыңыз кажет. Атагы алыска кеткен сүрөтчү Пикассо жана баш- ка миллиондогон сүрөтчүлөрдүн миллиондогон сүрөттөрүнүн өзүнөн-өзү тартылып калгандыгын да кабыл алышыңыз керек. Ак үйдүн пайдубалы, мармар таштары, кыштары, жыгачтары, мыктары, темирлери... айтоор, мына ушул курулуш каражат-тардын баары өзүнөн-өзү эле келип ак үйдүн имара- тын тургузгандыгын да кабылдоо зарылчылыгы туу- лат. Андай болсо, Бета Сторес, Рамстор, Народный жана башка ушул сыяктуу дүкөндөрдөгү тамак-аш азыктарынын, буюм-тайымдардын өзүнөн-өзү эле келип ошол текчелерге тизилип калгандыгына да ишенүүңүз зарыл...
Буга канчалык деңгээлде ишенүү мүмкүн эмес болсо, дал ошондой ааламдын, жаратылыштагы бак-дарактардын, өсүмдүктөрдүн, гүлдөрдүн, суу-лардын, жан-жаныбарлардын жана адамдардын да өзүнөн-өзү жаралып калгандыгына ишенүү ошончолук мүмкүн эмес!
Демек, Алла Тааланын жок болгондугуна ишенүү адам баласын чечилбес көйгөйлөргө, суроо-лорго дуушар кылат. Ал эми Алла Таалага ишенүү бизге мына ушул суроолордун бардыгына оң жооп берүү мүмкүнчүлүгүн түзүп берет. Китептин авто- ру, сүрөттүн ээси, имараттын устасы болгондой эле, айлана-чөйрөбүздөгү бардык жандуу-жансыздын да Жаратуучусу бар, ал – Алла Таала!
.
Бул багытта Куран аяттарында Ибрахим пай- гамбардын окуясы мисал келтирилет. Ибрахим бала кезинде айлана-чөйрөсүнөн көргөн нерселер- дин ээси ким болгондугу жөнүндө ойлонуп, мунун жообун издей баштайт. Бул окуя Куран аяттарын- да төмөнкүчө баяндалат:
.
"Түн кирген кезде ал жаркылдаган жылдызды көрдү да: "Бул – менин кудайым" – деди. Ал (жыл- дыз) батып кеткенде, ал: "Өзгөрүп кетүүчүлөрдү сүйбөйм" – деди.
Айды көргөн кезде: "Менин кудайым ушул" –деди. Ал да батып кеткенде: "Эгерде Эгем мени Туура Жолго салбаса, мен анда адашкан коомдун катарында боломун" – деп айтты.
Чыгып келаткан Күндү көргөн кезде: "Менин кудайым ушул, Ал (баарынан) чоң" – деди. Ал да батып кеткенде: "О, эл-журт! Силер шерик кел- тирип жаткан нерселерден мен алысмын. Мен жүзүмдү асман-жерди жараткан Кудуретке бурдум. Мен Ага шерик келтирбейм" – деди" (Анаам сүрөсү, 76-79-аяттар).
.
Ибрахим пайгамбардын бул окуясы бүт нерсе- нин ээси болгондугуна, ошондой эле адам баласы акылы менен жаамы жандуу-жансыздын жаратуу- чусун, б.а., Алла Тааланы таба алышына жана жал- гыз Жараткан Алладан башка эч бир нерсе кудай боло албашына эң сонун мисал.
Адам баласы айлана-чөйрөсүндөгү нерсе- лер жөнүндө, ошондой эле жашоо, өмүр, өлүм, жок болуу сыяктуу нерселер тууралуу терең ойго чөмүлсө, дароо эле мына ушунун баарын жарат- кан Кудай Тааланы таба алат.
Көк асман, адамдын дене турпаты, өсүмдүктөр дүйнөсү, жан-жаныбарлар дүйнөсү, айтоор, эң кичинесинен эң алпына чейинки жандуу- жансыздар жөнүндө иликтөө жүргүзгөн эчендеген илимдүүлөр эң жогорку чеберчиликтин алдында Жалгыз Жаратканга ишенүүгө аргасыз болушкан.
Бул жерде дагы бир орчундуу маселеге кайры- ла кетсек; балким Кудай Таала жалгыз эместир. Ан- дай болсо бирден көп кудай болушу мүмкүнбү?
.
Куран байыркы перс диндери сыяктуу көптөгөн ишенимдердеги эки же андан көп ку- дайга ишенгендерге төмөнкүчө кайрылат:
.
"Эгер- де асман-жерде Алладан башка кудайлар бол- гондо, анда баш аламандык чыкмак" (Анбия сүрөсү, 22-аят).
.
Себеби ар бир кудай өз алдынча башкарууну каалап, бири экинчисине баш ийбей, ортолорунда жаңжал, согуш чыгаар эле. Мунун мисалдарын көп кудайга ишенген грек мифоло- гиясынан ачык-айкын көрсөк болот. Грек мифо- логиясында ар бир кудай өз алдынча иш жасоого умтулуп, кудайлардын ортосунда ар дайым со- гуш болуп турат. Асыресе, бир өлкөдө бирден көп башкаруучу, ажо же хан болсо, ал жерде сөзсүз түрдө баш аламандык чыкпай койбойт. Бул ба- гытта кыргыздын "эки кочкордун башы бир ка- занда кайнабайт" деген макалы да төгүн жерден айтылган эмес.
Эми бул маселени тастыктоочу, б.а., Алла Таа- ланын жалгыздыгын далилдеген ааламдагы окшош өзгөчөлүктөрдөн мисал келтирели. Маселен, адам баласына назар салсак, жөн учурларда ал абдан кичи пейил, сылык, ак көңүл, ал эми ачуулуу кезинде ан- дан өткөн зыянкеч, зөөкүр, наадан, заалым жок бо- луп калат. Ал жөн учурда жакшы иштерди жасап, үй-бүлөсүнө, айлана-чөйрөсүнө, эл-журтка пай- далуу болот. Ал эми ачуулуу адамдын эмне кылып жиберээри белгисиз. Балким, бирөөнүн өмүрүнө кол салаар, а балким өз жанын өзү кыйаар. Бир жа- ныбарды элестетели, мисалы жылкы.
Ал дагы жөн учурларда адамдардын ар кандай күнүмдүк оокат- тарын бүтүрүп алышына абдан пайдалуу, ал эми ачуусу чыгып, азоолонуп турган кезде, адамга кол салып, ага оор жаракат бериши мүмкүн. А балким анын өлүмүнө себепкер болоор. Эми аба ырайы- на назар салалы, аба ырайы ачык кезде айлана- чөйрөгө жылуулук чачып, жан-жаныбарлардын, өсүмдүктөрдүн ирденип өнүгүп-өсүшүнө дем берүү менен өзүнчө кубаныч тартуулайт. Ал эми аба ырайы "ачууланган" кезде, тагырак айтканда, аба ырайы бузулуп, бороон-чапкын болгон кезде бак- дарактарды жыгып, үйлөрдүн чатырларын оодарып айлана-чөйрөгө чоң зыян алып келет. Ал эми суучу? Деңиз-көлдөр тынч болуп турган кезде кандай гана сонун! Жайкысын сууда сүзүп эс алууга, кайырмак салып балык кармоого, узун жолду кыскартып ар түрлүү оор жүктөрдү кеме менен алып өтүүгө жана башка ушул сыяктуу көптөгөн мүмкүнчүлүктөрдү түзүп берет. А эгер деңиз "ачууланган" кезде үйдөй болгон алп толкундары менен жээкке жакын эмне болсо ошонун баарын оп тартып кетет. Ал эми топурак-жер мындан өзгөчөбү? Жок, анда да дал ушул өзгөчөлүктөр үстөм. Жөн учурларда жерге
Алла Таа-ы окшош лен, адам бдан кичи ан-жок бо-ди жасап, пай-не кылып өмүрүнө Бир жа-дагы жөн оокат-у, ал эми дамга кол А балким ырайы-айлана- арлардын, үнө дем . Ал эми канда, аба кезде бак-оодарып ми суучу? ндай гана кайырмак артып ар үүгө жана лүктөрдү зде үйдөй кын эмне . Ал эми да да дал да жерге эгин сээп, бак-дарактарды, ар кандай жашылча-өсүмдүктөрдү өстүрүп, анын түшүмүн алабыз. Жер "ачуусу келгенде" т.а., жер титиресе же көчкү жүрсө, үстүндө эмне болсо, жер менен жексен кылып, чоң апаат алып келет. От тынч күйгөн кезде бизге жылу-улук берип, аны менен тамак-ашыбызды бышырып, андан пайдаланабыз. Ал эми албырттап чоң жалын чыкса, айланасында эмне болсо ошонун баарын өрттөп, күлгө айлантат... Береги мисалдан байкалгандай, адамдын да, жан-жаныбарлардын да, суунун да, топурак-жердин да, от-жалындын да өзгөчөлүктөрү бирдей; жөн, тынч учурларында пайдалуу, ал эми "ачууланган" кездеринде пайдасыз, зыянкеч. Та-гыраак айтканда, бардык жандуу-жансыз бирдей өзгөчөлүктөр ме-нен жаратылган. Мына ушунун өзү алардын баарысын жалгыз Кудурет Күч жараткандыгын айгинелейт. Демек, адам баласын жарат-кан Кудурет жаныбарларды да, жаратылышты да, сууну да, то-пуракты да, отту да жараткан. Андан башка Жаратуучу жок. Ал жалгыз Кудурет.
Бул багытта Куранда төмөнкүчө буюрулат: "Айткын: Алла Жалгыз! Алла эч кимге муктаж эмес. Ал төрөгөн да, төрөлгөн да эмес! Ага эч ким теңдеш эмес!" (Их-лас сүрөсү, 1-4-аяттар).Жаамы жандуу-жансызды мына ушундай теңдешсиз чеберчилик менен жараткан Улуу Алла Таала кандай гана чексиз Кудурет![/color]
.
"Айткын: Алла Жалгыз!
Алла эч кимге муктаж эмес. Ал төрөгөн да,
төрөлгөн да эмес! Ага эч
ким теңдеш эмес!"
(Ихлас сүрөсү, 1-4-аяттар)
.
.
Алла Тааланын барлыгы багытындагы тематика диндердин да, философия-нын да жана так илимдердин да тема- тикасы. Диндер Алла Тааланын барлыгы боюнча маселени ар бири өзүнүн ишеним негиздеринин алкагында карап, аны эң иридеги түркүк катары кабылдоо менен ишенгендерден Ага шек-күмөнсүз ишенүүлөрүн талап кылат. Философия бул масе- леге көбүнесе акыл, ой-жүгүртүү менен кайрылат. Ал эми так илимдер болсо, белгилүү тажрыйба эрежелеринин негизинде иликтөөгө аракет кылат. Алла Тааланын барлыгы жөнүндөгү маселе кы- лымдардан бери талкууланып келе жаткан темати- ка. Ар бир илим тармагы Анын барлыгын өзүнүн көз карашы менен иликтөөгө аракет жасаган. Бул иликтөөлөрдүн жыйынтыгында кээ бирлери Алла Тааланын барлыгы кыпындай дагы шек-күмөнсүз, ачык-айкын болгондугун далилдешсе, айрымдары бул багытта айрым бир күмөн жараткан жагдай- ларды айтып, маселени талаш-тартыш майданына таштаган. Албетте, аз болсо да, учурунда Алланын барлыгын четке каккан же Анын ордуна башка зат- тарды кудайлаштыргандар да чыккан.
Куран адам баласынан акылын колдонуп, ло-гикалык жактан ой толгоп, белгилүү далилдердин негизинде Алла Таалага ишенүү зарылчылыгын талап кылган. Ошондуктан анда адам баласынын ойунда бул багытта жарала турган суроолорго ба- сым жасалып, адамды толук кандуу канааттанды- ра турган жооптору кошо берилген.
Куран адам баласын жалгыз Аллага гана ишенүүгө чакырган. Бул жерде ал ата-энеси, айлана-чөйрөсүндөгүлөр ишенгендиги үчүн эмес, дал өзү акылын колдонуп, терең ой жүгүртүүнүн натыйжасында Алланын барлыгын акылы, жүрөгү менен туюп ишенүү керектигине басым жасалат.
.
Ошондуктан Куран аяттарында Алла Тааланын барлыгына карата далилдер келти- рилген соң "акылыңарды колдонбойсуңарбы? ", "ойлонбойсуңарбы? ", "ой жүгүртпөйсүңөрбү? " деген суроолор менен адам баласы бул багытта ой жүгүртүүгө чакырылган.
.
Биз бул макалабызда Курандын дал ушул ча- кырыгына баш ийип, Алла Тааланын барлыгына карата бир катар далилдерди келтирүүгө аракет кылмакчыбыз.
.
Анда эмесе, ойлонуп көрөлүчү: Алла Таала барбы же жокпу? Алгач жок болгондугун элестете- ли.
Бул учурда өзүбүз кошо айлана-чөйрөбүздөгү жандуу-жансыздардын бардыгы кантип жаралып калгандыгына жооп табышыбыз керек. Бүгүнкү күнгө чейин Алла Тааланын жоктугун жактап келген бир катар материалисттик көз караштагы адамдар ааламдын кантип жаралгандыгы, дүйнөдөгү сан миң жандуу-жансыздын кантип пайда болгондугу, аалам-дагы өтө жогорку чеберчилик менен түзүлгөн тар- типтин кандайча түзүлгөндүгү, көк асмандагы жүз миңдеген жылдыздардын, планеталардын ар бири өз огунан чыгып кетпей кантип айланып жүргөндүгү жана башка ушул сыяктуу темаларда өздөрүнүн түшүндүрмөлөрүн берүүгө аракет кылышкан. Бирок бул түшүндүрмөлөр өздөрүн да, көпчүлүктү да кана-аттандыра алган эмес. Себеби булардын өзгөчө басым жасаган маселеси – мынабул алп аалам баш болгон бүт нерсе, жандуу-жансыздын баары өзүнөн-өзү пай-да болгондугу. Тагыраак айтканда, булардын пики-ри боюнча, асман-жер жана андагы бардык жандуу-жансыз өзүнөн-өзү жаралган.
Ойлонуп көрөлү, көк асманда адам баласын аң-таң калтыра тургандай эң мыкты деңгээлде түзүлгөн тартиптин негизинен бир сантиметр дагы чыгып кетпей өз огунда айланып жүргөн жүз миңдеген планеталар, галлактикалар өзүнөн-өзү жаралган! Башка жандууларды мындай койо тура- лы да, алгач өзүбүздүн денебиздеги ажайып чебер-чилик, ар бири эң жогорку деңгээлде өз кызматын аткарган миллиондогон клеткалар, кан айлануу, нерв системалары, жүрөк, боор, ичеги-карын, өпкө органдары... жана булардын бири-бирине арка- жөлөк болуп, бири-бирине айкалыша өз кызмат-тарын аткарышы... айтоор, мына ушунун баары өзүнөн-өзү жаралып калган! Айлана-чөйрөбүздө күн сайын көрүп жүргөн нерселердин бардыгы өзүнөн-өзү пайда болгон!
Сиз буга ишенесизби? Ишенсеңиз, атактуу Чын-гыз Айтматов баш болгон миңдеген жазуучулар- дын, акындардын эмгектериндеги ариптердин дагы өзүнөн-өзү чогулуп олтуруп сөз болуп, андан соң китеп абалына келгендигин кабылдашыңыз кажет. Атагы алыска кеткен сүрөтчү Пикассо жана баш- ка миллиондогон сүрөтчүлөрдүн миллиондогон сүрөттөрүнүн өзүнөн-өзү тартылып калгандыгын да кабыл алышыңыз керек. Ак үйдүн пайдубалы, мармар таштары, кыштары, жыгачтары, мыктары, темирлери... айтоор, мына ушул курулуш каражат-тардын баары өзүнөн-өзү эле келип ак үйдүн имара- тын тургузгандыгын да кабылдоо зарылчылыгы туу- лат. Андай болсо, Бета Сторес, Рамстор, Народный жана башка ушул сыяктуу дүкөндөрдөгү тамак-аш азыктарынын, буюм-тайымдардын өзүнөн-өзү эле келип ошол текчелерге тизилип калгандыгына да ишенүүңүз зарыл...
Буга канчалык деңгээлде ишенүү мүмкүн эмес болсо, дал ошондой ааламдын, жаратылыштагы бак-дарактардын, өсүмдүктөрдүн, гүлдөрдүн, суу-лардын, жан-жаныбарлардын жана адамдардын да өзүнөн-өзү жаралып калгандыгына ишенүү ошончолук мүмкүн эмес!
Демек, Алла Тааланын жок болгондугуна ишенүү адам баласын чечилбес көйгөйлөргө, суроо-лорго дуушар кылат. Ал эми Алла Таалага ишенүү бизге мына ушул суроолордун бардыгына оң жооп берүү мүмкүнчүлүгүн түзүп берет. Китептин авто- ру, сүрөттүн ээси, имараттын устасы болгондой эле, айлана-чөйрөбүздөгү бардык жандуу-жансыздын да Жаратуучусу бар, ал – Алла Таала!
.
Бул багытта Куран аяттарында Ибрахим пай- гамбардын окуясы мисал келтирилет. Ибрахим бала кезинде айлана-чөйрөсүнөн көргөн нерселер- дин ээси ким болгондугу жөнүндө ойлонуп, мунун жообун издей баштайт. Бул окуя Куран аяттарын- да төмөнкүчө баяндалат:
.
"Түн кирген кезде ал жаркылдаган жылдызды көрдү да: "Бул – менин кудайым" – деди. Ал (жыл- дыз) батып кеткенде, ал: "Өзгөрүп кетүүчүлөрдү сүйбөйм" – деди.
Айды көргөн кезде: "Менин кудайым ушул" –деди. Ал да батып кеткенде: "Эгерде Эгем мени Туура Жолго салбаса, мен анда адашкан коомдун катарында боломун" – деп айтты.
Чыгып келаткан Күндү көргөн кезде: "Менин кудайым ушул, Ал (баарынан) чоң" – деди. Ал да батып кеткенде: "О, эл-журт! Силер шерик кел- тирип жаткан нерселерден мен алысмын. Мен жүзүмдү асман-жерди жараткан Кудуретке бурдум. Мен Ага шерик келтирбейм" – деди" (Анаам сүрөсү, 76-79-аяттар).
.
Ибрахим пайгамбардын бул окуясы бүт нерсе- нин ээси болгондугуна, ошондой эле адам баласы акылы менен жаамы жандуу-жансыздын жаратуу- чусун, б.а., Алла Тааланы таба алышына жана жал- гыз Жараткан Алладан башка эч бир нерсе кудай боло албашына эң сонун мисал.
Адам баласы айлана-чөйрөсүндөгү нерсе- лер жөнүндө, ошондой эле жашоо, өмүр, өлүм, жок болуу сыяктуу нерселер тууралуу терең ойго чөмүлсө, дароо эле мына ушунун баарын жарат- кан Кудай Тааланы таба алат.
Көк асман, адамдын дене турпаты, өсүмдүктөр дүйнөсү, жан-жаныбарлар дүйнөсү, айтоор, эң кичинесинен эң алпына чейинки жандуу- жансыздар жөнүндө иликтөө жүргүзгөн эчендеген илимдүүлөр эң жогорку чеберчиликтин алдында Жалгыз Жаратканга ишенүүгө аргасыз болушкан.
Бул жерде дагы бир орчундуу маселеге кайры- ла кетсек; балким Кудай Таала жалгыз эместир. Ан- дай болсо бирден көп кудай болушу мүмкүнбү?
.
Куран байыркы перс диндери сыяктуу көптөгөн ишенимдердеги эки же андан көп ку- дайга ишенгендерге төмөнкүчө кайрылат:
.
"Эгер- де асман-жерде Алладан башка кудайлар бол- гондо, анда баш аламандык чыкмак" (Анбия сүрөсү, 22-аят).
.
Себеби ар бир кудай өз алдынча башкарууну каалап, бири экинчисине баш ийбей, ортолорунда жаңжал, согуш чыгаар эле. Мунун мисалдарын көп кудайга ишенген грек мифоло- гиясынан ачык-айкын көрсөк болот. Грек мифо- логиясында ар бир кудай өз алдынча иш жасоого умтулуп, кудайлардын ортосунда ар дайым со- гуш болуп турат. Асыресе, бир өлкөдө бирден көп башкаруучу, ажо же хан болсо, ал жерде сөзсүз түрдө баш аламандык чыкпай койбойт. Бул ба- гытта кыргыздын "эки кочкордун башы бир ка- занда кайнабайт" деген макалы да төгүн жерден айтылган эмес.
Эми бул маселени тастыктоочу, б.а., Алла Таа- ланын жалгыздыгын далилдеген ааламдагы окшош өзгөчөлүктөрдөн мисал келтирели. Маселен, адам баласына назар салсак, жөн учурларда ал абдан кичи пейил, сылык, ак көңүл, ал эми ачуулуу кезинде ан- дан өткөн зыянкеч, зөөкүр, наадан, заалым жок бо- луп калат. Ал жөн учурда жакшы иштерди жасап, үй-бүлөсүнө, айлана-чөйрөсүнө, эл-журтка пай- далуу болот. Ал эми ачуулуу адамдын эмне кылып жиберээри белгисиз. Балким, бирөөнүн өмүрүнө кол салаар, а балким өз жанын өзү кыйаар. Бир жа- ныбарды элестетели, мисалы жылкы.
Ал дагы жөн учурларда адамдардын ар кандай күнүмдүк оокат- тарын бүтүрүп алышына абдан пайдалуу, ал эми ачуусу чыгып, азоолонуп турган кезде, адамга кол салып, ага оор жаракат бериши мүмкүн. А балким анын өлүмүнө себепкер болоор. Эми аба ырайы- на назар салалы, аба ырайы ачык кезде айлана- чөйрөгө жылуулук чачып, жан-жаныбарлардын, өсүмдүктөрдүн ирденип өнүгүп-өсүшүнө дем берүү менен өзүнчө кубаныч тартуулайт. Ал эми аба ырайы "ачууланган" кезде, тагырак айтканда, аба ырайы бузулуп, бороон-чапкын болгон кезде бак- дарактарды жыгып, үйлөрдүн чатырларын оодарып айлана-чөйрөгө чоң зыян алып келет. Ал эми суучу? Деңиз-көлдөр тынч болуп турган кезде кандай гана сонун! Жайкысын сууда сүзүп эс алууга, кайырмак салып балык кармоого, узун жолду кыскартып ар түрлүү оор жүктөрдү кеме менен алып өтүүгө жана башка ушул сыяктуу көптөгөн мүмкүнчүлүктөрдү түзүп берет. А эгер деңиз "ачууланган" кезде үйдөй болгон алп толкундары менен жээкке жакын эмне болсо ошонун баарын оп тартып кетет. Ал эми топурак-жер мындан өзгөчөбү? Жок, анда да дал ушул өзгөчөлүктөр үстөм. Жөн учурларда жерге
Алла Таа-ы окшош лен, адам бдан кичи ан-жок бо-ди жасап, пай-не кылып өмүрүнө Бир жа-дагы жөн оокат-у, ал эми дамга кол А балким ырайы-айлана- арлардын, үнө дем . Ал эми канда, аба кезде бак-оодарып ми суучу? ндай гана кайырмак артып ар үүгө жана лүктөрдү зде үйдөй кын эмне . Ал эми да да дал да жерге эгин сээп, бак-дарактарды, ар кандай жашылча-өсүмдүктөрдү өстүрүп, анын түшүмүн алабыз. Жер "ачуусу келгенде" т.а., жер титиресе же көчкү жүрсө, үстүндө эмне болсо, жер менен жексен кылып, чоң апаат алып келет. От тынч күйгөн кезде бизге жылу-улук берип, аны менен тамак-ашыбызды бышырып, андан пайдаланабыз. Ал эми албырттап чоң жалын чыкса, айланасында эмне болсо ошонун баарын өрттөп, күлгө айлантат... Береги мисалдан байкалгандай, адамдын да, жан-жаныбарлардын да, суунун да, топурак-жердин да, от-жалындын да өзгөчөлүктөрү бирдей; жөн, тынч учурларында пайдалуу, ал эми "ачууланган" кездеринде пайдасыз, зыянкеч. Та-гыраак айтканда, бардык жандуу-жансыз бирдей өзгөчөлүктөр ме-нен жаратылган. Мына ушунун өзү алардын баарысын жалгыз Кудурет Күч жараткандыгын айгинелейт. Демек, адам баласын жарат-кан Кудурет жаныбарларды да, жаратылышты да, сууну да, то-пуракты да, отту да жараткан. Андан башка Жаратуучу жок. Ал жалгыз Кудурет.
Бул багытта Куранда төмөнкүчө буюрулат: "Айткын: Алла Жалгыз! Алла эч кимге муктаж эмес. Ал төрөгөн да, төрөлгөн да эмес! Ага эч ким теңдеш эмес!" (Их-лас сүрөсү, 1-4-аяттар).Жаамы жандуу-жансызды мына ушундай теңдешсиз чеберчилик менен жараткан Улуу Алла Таала кандай гана чексиз Кудурет![/color]
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#192 24 February 2014 - 15:40
Кудай сакта бул эмне деген суроо автор ? Албетте ишенем ! Анда ким бизди жаратмак эле? Кээбирлерди моунтип эле
бериш керек.
#193 25 February 2014 - 20:35
Бул кереметтуу жарык ааламды жараткан жалгыз аллах. АЛЛАХ бар учун биз да барбыз!
Баары жакшы болот!
#195 26 February 2014 - 19:39
Аллах Тааланын бар экенине байыркы жана орто кылымдагы Европа аалымдарынын далилдери
.
Жаратуучунун бар экенине ишенүү инсанияттын кан-жанына сиңген табияты. Бул ишеним инсаният акыл-эсинин мөмөсү. Ар кандай бузук ишенимдер менен булганбаган табигый акыл-эс эгер аны өзүнүн табигый иштөөсүнө сырттан кийлигишүү болбосо, сөзсүз түрдө бул жаратылыштын бир жаратуучусу бар экенин тастыктайт.
Инсаният өзүнүн узун тарыхында «Ааламды эч кандай Кудай жараткан эмес» деген философторду да көп көрдү. Бирок алардын пикири инсан табиятына дал келбегени себептүү калың масса тарабынан кеңири кабыл алынбады. Ошентсе да Кудайга ишенген көп аалымдар Кудайсыздарга каршы, жаратуучунун бар экенин далилдеген илимий эмгектерди жаратышты. Маселен, байыркы грек философу Эпиктит: .
«Кудайга болгон ишеним адамдын дем алуусу сыяктуу токтоосуз болушу керек» - деген.
.
Дагы бир Француз ойчул жазуучусу Чатейбренд (1768-1848) болсо «Кудайды тааныбай коюуга инсандан башка жандуу батына албайт»,- деп, бардык жаныбарлардын Аллахка тасбих айтуусун, бирок бир гана инсан (өзүнүн өжөр табияты жана шайтаны менен) кээ бир учурда Улук Жаратуучуну тааныбай коюусун айткан.
.
Ал эми 1790-1869- жылдарда жашаган дагы бир Француз жазуучусу, романтизм аракетинин көрүнүктүү өкүлү Ламартин болсо Кудайсыз жүрөктүн ыйык сезимдерден бош болушун айтып, «Аллахтан (Аллахты эскерүүдөн. Котормочу) бош болгон жүрөк судьясы жок мекемеге окшойт» деген. Орто кылым жана жаңы тарыхта өткөн Европа динчил философторунан кээ бирөөлөрүнүн пикирлери ушундай. Ал эми төмөндө антик доордогу Грек-Рим философторунун Кудай Тааланын бар экенине келтирген далилдерине токтололу.
.
.
Сократтын далилдери
.
Сократ Ыйса пайгамбардан 400-жыл илгери (биздин эрага чейин 399-470) жашаган грек философу. Афина шаарында туулган. Антик доордун атактуу жазуучусу жана тарыхчысы Ксенафон (б.э.ч.430-355) өзүнүн«Ксенафондун эскерүүлөрү» деген китебинде Сократтын Аристофан деген бир Кудайсыз - атеист философ менен болгон илимий диалогун жазып калтырган. Төмөндө ошол диалогдон үзүндү келтиребиз:
.
Сократ:
.
-Эй, Аристофан, мага айтчы, адамдардын арасында өзүнүн жаратман чыгармачылыгы менен атактуу болгондору барбы?
.
Аристофан:
.
-Ооба,бул чындык.
.
Сократ:
.
-Мага алардын ысымдарын айтчы.?
.
Аристофан:
-Ыр-поэма боюнча Гомерге эч ким жетпейт, трагедиялык драма чыгармачылыгында эң таланттуу жаратман бул - Софокл. Ал эми, айкелчилик искусствосунда Поликтин, сүрөтчүлүктө Зоксистер алдына адам салышпайт.
.
Сократ:
- Сенин оюңда акылсыз, аракетсиз сүрөт, айкелдерди жараткан адам мактоого арзыйбы, же болбосо акылдуу, тирүү жаратылыштын (адамдардын) жаратуучусубу?
.
Аристофан:
- Касам ичип айтамын, эгер бул жаратылыш өзүнөн өзү жаралбаган болсо, анда албетте, ааламдардын акылдуу жана тирүү жаратуучусу көбүрөөк мактоого татыктуу!
.
Сократ:
- Нерселер өзүнөн – өзү (жаратуучусу жок) жаралбайт. Бирок, болуптур сен ойлогондой болгон дейли, айтчы мага: маани-максатсыз, өзүнөн-өзү жаралып калган нерсе жакшы болоор беле, же белгилүү бир максат менен жана акыл калчап жаратылган нерсе жакшыбы?
.
Аристофан:
- Албетте, акыл-эс менен жаратылган нерселер жакшы жана пайдалуу болмок.
.
Сократ:
-Бали, Аристофан! Эми муну карабайсыңбы, адамдарды жараткан Кудай аларга белгилүү бир максат менен ар кыл дене мүчөлөрүн берип коюптур: көздөрдү көрүү үчүн, кулактарды угуу үчүн. Эгер бизде мурун деген болбосо сасык-жыпар жыттарды кантип ажыратаар элек?! Бизге даамдын түрүн ажыратып бере турган тилибиз болбосо, ачуу менен таттуунун баркына жете алат белек? Анан Аристофан көздөрдүн көрүү, же абайлоо касиеттерин жаратуудагы Жаратуучунун чеберчилигин карабайсыңбы? ! Эмне деген назиктик, эмне деген сезимталдык! Көз кирпиктериңдин сенин каалооңо гана моюн сунушун байка, кааласаң ачасың, кааласаң жумасың. Уйку келгенде өзүнөн- өзү жумулуп калат. Алар (кирпиктер) көздөрүңдүн сакчысы. Зыяндардан сактайт. Каштын кызматын карабайсыңбы, ал сенин башыңдан, маңдайыңдан ылдый куюлган тер, суу сыяктуу нерселерге тосмо болуу кызматын аткарат. Кулак болсо (өмүрүңдүн акырын чейин) толуп калбай, сага миң түркүн добуштарды ажыратып берип, кызматыңды кылат. Эми айтчы Аристофан, ушул нерселер өзүнөн-өзү жаратылганбы, же бир акылдуу Жаратуучунун жаратканыбы?
.
Аристофан :
-Ооба. Чын. Касам ичип айтамын, эгер инсан бул иштерге акылын иштетип караса, аларды тирүү жаратылышты сүйгөн, акылдуу жаратуучу жаратканын билип алат. .
Ошентип кудайга ишенген Сократ кудайсыз атеист Аристофанды жаратуучунун бар экенине ишендирет. Бирок Аристофан дагы эле: «Мен адамдардан болгон чыгармачыл- жаратмандарды өз көзүм менен көрүп турамын. Ал эми Кудайды көрбөй жатам го?!» деп шексинүүсүн койбойт. Ошондо Сократ ага мындай дейт: .
«Сен өзүңдүн ой-сезимиңди жараткан акылың менен дене- мүчөлөрүңдү кыймыл-аракетке келишине себеп болгон жаныңды көрүп жатасыңбы? Албетте көрбөйсүң. Эми сен «менин ойлорумду акыл жаратпайт,кыймыл- аракеттеримде жандын кызматы жок» деп айта аласыңбы?»
.
.
Платондун далилдери
.
Чыгыш элдеринде «Афлаатун» ал эми, Европада «Платон»деген ысым менен таанылган бул адам биздин эрага чейин 427-347-ж.ж туулган. Ал грек философторунун эн атактууларынан бири, Сократтын окуучусу жана Аристотелдин устазы. Афинадагы академияда сабак берген. Платон бир нече илимий- философиялык эмгектердин автору. Бизге чейин анын «Республика», «Саясат», «Федон», «Шарияттар», «Тэ-э-тет» «Тимей» ж.б., китептери жетип келген. Ал «Тимей»деген эмгегинде Аллах Тааланын бар экенине төмөндөгүчө далил келтирген:
«…Ар бир болумуштун аны болтурган себеби бар экени эн жөнөкөй чындык. Бир нерсенин өзунөн-өзү жаралуусу акылга сыйбайт. Демек, бул аалам-табияттын дагы бир болтуруучу себепкери бар экенин билиш зарыл болот. Анткени, аалам- табият дегенибиз көрүлгөн, сезилген жана материалдык бар нерсе. Ааламдагы нерселерди сезимдер сезип турган соң, демек ал кимдир- бирөө тарабынан болтурулган жана жасалган нерселер. Демек аны болтурган Зат дагы бардык себепкерлердин эн мыктысы жана айып - кемчиликтерден Аруу-Таза! »
.
.
Аристотелдин далилдери
.
Атактуу Александр Македонскийдин тарбиячысы Аристотелди чыгыш элдери Арасту деп таанышат. Арасту биздин эрага чейинки 384-322- жылдар аралыгында Грецияда жашаган жана Аллах Тааланын жалгыз Кудай экенин далилдеген философтордун бири. Арасту «Категориялар», «Талкуу жөнүндө», «Аналитикалар» жана «Топика» деген эмгектеринин жыйнагынан турган «Орган» деп аталган китебинде мындай жазган: «…Биз тегерегибизде ар кандай көрүнүштөгү, кыймыл-аракетте болгон нерселерди көрөбүз. Алардын аракетке келиши үчүн албетте кыймылдаткыч бир күч болушу зарыл. Эгер биз ошол кыймылдаткыч күчтүн өзү дагы бир түрткү берүүчүгө муктаж болот десек, анда сөзүбүздүн аягы болбой калат. Ошондуктан биз эң биринчи аракетти берген куч ээси өзүнүн кыймыл-аракетинде башка күчкө муктаж болбойт деген тыянакка келүүгө мажбур болобуз. Бул ааламга кыймыл берип, аны аракетке келтирген Зат жеке- жалгыз!»
.
.
Декарттын далилдери
.
Бул Француз аалымы жана ойчулу Жаратуучунун бар экенине төмөндөгүчө далилдерди келтирген: «Мен дейт ал өзүм кемчилдиктүү инсан болушума карабай, сезимдерим менен эч бир кемчилдиксиз бир Заттын бар экенин сезүүдөмүн. Мен өзүмдөгү ошол сезимдерди менин жүрөгүмө бардык жеткилең (кемчилдиксиз) сыпаттарга ээ болгон Зат эгип койгонуна ишенүүгө мажбур болуудамын. Ал кемчилдиги жок Зат-Аллах! »
«…Мен өзүмдү- өзүм жараткан эмесмин. Эгер өзүмдү-өзүм жаратканымда өзүмө белгилүү болгон бардык кемчилдиксиз сыпаттар менен «жасанып» алмакмын. Ырас мен андай (кемчилиги жок инсан) эмес экенмин, демек мени башка бир кемчилдиги жок Зат жаратыптыр. »
Рене Декарт Аллах Тааланы эч шексиз тааныганга чейин мээсин ар кандай ишенимдерден, болбогур ыпыр-сыпыр жөө -жомоктордон тазалаш үчүн бардык нерселерден: асман, жер, суу, аба, булут, дарак, тоо-таш.., дегеле, көзгө көрүнгөн нерсенин баарынан шектене баштаган. Анан акыры, кезек өзүнө келгенде «мен бармынбы?» деген суроо туулган. Бул суроого ал «мен ойлонуп жатамын, демек - бармын. Мен башка нерселерден шектенишим мүмкүн бирок, өзүмдөн-өзүм шектене албаймын» деген жоопту тапкан.Андан ары ал минтип ойлонгон: «Менин бар экеним-анык. Анда мени ким бар кылган? Мен өзүмдү- өзүм бар кылганым жок. Анкени, кемчилдиктуу кишимин. Демек,мени жана мен шектенген бүт аалам- барлыкты эч кемчилдиги жок, эн Биринчи Зат жараткан. Ал - Эзелки жана Түбөлүк ! Ал бардык нерсеге Кудуреттүү! Ал - Аллах!»
аягы
.
Араб тилинен которгон Шамсуддин Абдыкалыков
.
Жаратуучунун бар экенине ишенүү инсанияттын кан-жанына сиңген табияты. Бул ишеним инсаният акыл-эсинин мөмөсү. Ар кандай бузук ишенимдер менен булганбаган табигый акыл-эс эгер аны өзүнүн табигый иштөөсүнө сырттан кийлигишүү болбосо, сөзсүз түрдө бул жаратылыштын бир жаратуучусу бар экенин тастыктайт.
Инсаният өзүнүн узун тарыхында «Ааламды эч кандай Кудай жараткан эмес» деген философторду да көп көрдү. Бирок алардын пикири инсан табиятына дал келбегени себептүү калың масса тарабынан кеңири кабыл алынбады. Ошентсе да Кудайга ишенген көп аалымдар Кудайсыздарга каршы, жаратуучунун бар экенин далилдеген илимий эмгектерди жаратышты. Маселен, байыркы грек философу Эпиктит: .
«Кудайга болгон ишеним адамдын дем алуусу сыяктуу токтоосуз болушу керек» - деген.
.
Дагы бир Француз ойчул жазуучусу Чатейбренд (1768-1848) болсо «Кудайды тааныбай коюуга инсандан башка жандуу батына албайт»,- деп, бардык жаныбарлардын Аллахка тасбих айтуусун, бирок бир гана инсан (өзүнүн өжөр табияты жана шайтаны менен) кээ бир учурда Улук Жаратуучуну тааныбай коюусун айткан.
.
Ал эми 1790-1869- жылдарда жашаган дагы бир Француз жазуучусу, романтизм аракетинин көрүнүктүү өкүлү Ламартин болсо Кудайсыз жүрөктүн ыйык сезимдерден бош болушун айтып, «Аллахтан (Аллахты эскерүүдөн. Котормочу) бош болгон жүрөк судьясы жок мекемеге окшойт» деген. Орто кылым жана жаңы тарыхта өткөн Европа динчил философторунан кээ бирөөлөрүнүн пикирлери ушундай. Ал эми төмөндө антик доордогу Грек-Рим философторунун Кудай Тааланын бар экенине келтирген далилдерине токтололу.
.
.
Сократтын далилдери
.
Сократ Ыйса пайгамбардан 400-жыл илгери (биздин эрага чейин 399-470) жашаган грек философу. Афина шаарында туулган. Антик доордун атактуу жазуучусу жана тарыхчысы Ксенафон (б.э.ч.430-355) өзүнүн«Ксенафондун эскерүүлөрү» деген китебинде Сократтын Аристофан деген бир Кудайсыз - атеист философ менен болгон илимий диалогун жазып калтырган. Төмөндө ошол диалогдон үзүндү келтиребиз:
.
Сократ:
.
-Эй, Аристофан, мага айтчы, адамдардын арасында өзүнүн жаратман чыгармачылыгы менен атактуу болгондору барбы?
.
Аристофан:
.
-Ооба,бул чындык.
.
Сократ:
.
-Мага алардын ысымдарын айтчы.?
.
Аристофан:
-Ыр-поэма боюнча Гомерге эч ким жетпейт, трагедиялык драма чыгармачылыгында эң таланттуу жаратман бул - Софокл. Ал эми, айкелчилик искусствосунда Поликтин, сүрөтчүлүктө Зоксистер алдына адам салышпайт.
.
Сократ:
- Сенин оюңда акылсыз, аракетсиз сүрөт, айкелдерди жараткан адам мактоого арзыйбы, же болбосо акылдуу, тирүү жаратылыштын (адамдардын) жаратуучусубу?
.
Аристофан:
- Касам ичип айтамын, эгер бул жаратылыш өзүнөн өзү жаралбаган болсо, анда албетте, ааламдардын акылдуу жана тирүү жаратуучусу көбүрөөк мактоого татыктуу!
.
Сократ:
- Нерселер өзүнөн – өзү (жаратуучусу жок) жаралбайт. Бирок, болуптур сен ойлогондой болгон дейли, айтчы мага: маани-максатсыз, өзүнөн-өзү жаралып калган нерсе жакшы болоор беле, же белгилүү бир максат менен жана акыл калчап жаратылган нерсе жакшыбы?
.
Аристофан:
- Албетте, акыл-эс менен жаратылган нерселер жакшы жана пайдалуу болмок.
.
Сократ:
-Бали, Аристофан! Эми муну карабайсыңбы, адамдарды жараткан Кудай аларга белгилүү бир максат менен ар кыл дене мүчөлөрүн берип коюптур: көздөрдү көрүү үчүн, кулактарды угуу үчүн. Эгер бизде мурун деген болбосо сасык-жыпар жыттарды кантип ажыратаар элек?! Бизге даамдын түрүн ажыратып бере турган тилибиз болбосо, ачуу менен таттуунун баркына жете алат белек? Анан Аристофан көздөрдүн көрүү, же абайлоо касиеттерин жаратуудагы Жаратуучунун чеберчилигин карабайсыңбы? ! Эмне деген назиктик, эмне деген сезимталдык! Көз кирпиктериңдин сенин каалооңо гана моюн сунушун байка, кааласаң ачасың, кааласаң жумасың. Уйку келгенде өзүнөн- өзү жумулуп калат. Алар (кирпиктер) көздөрүңдүн сакчысы. Зыяндардан сактайт. Каштын кызматын карабайсыңбы, ал сенин башыңдан, маңдайыңдан ылдый куюлган тер, суу сыяктуу нерселерге тосмо болуу кызматын аткарат. Кулак болсо (өмүрүңдүн акырын чейин) толуп калбай, сага миң түркүн добуштарды ажыратып берип, кызматыңды кылат. Эми айтчы Аристофан, ушул нерселер өзүнөн-өзү жаратылганбы, же бир акылдуу Жаратуучунун жаратканыбы?
.
Аристофан :
-Ооба. Чын. Касам ичип айтамын, эгер инсан бул иштерге акылын иштетип караса, аларды тирүү жаратылышты сүйгөн, акылдуу жаратуучу жаратканын билип алат. .
Ошентип кудайга ишенген Сократ кудайсыз атеист Аристофанды жаратуучунун бар экенине ишендирет. Бирок Аристофан дагы эле: «Мен адамдардан болгон чыгармачыл- жаратмандарды өз көзүм менен көрүп турамын. Ал эми Кудайды көрбөй жатам го?!» деп шексинүүсүн койбойт. Ошондо Сократ ага мындай дейт: .
«Сен өзүңдүн ой-сезимиңди жараткан акылың менен дене- мүчөлөрүңдү кыймыл-аракетке келишине себеп болгон жаныңды көрүп жатасыңбы? Албетте көрбөйсүң. Эми сен «менин ойлорумду акыл жаратпайт,кыймыл- аракеттеримде жандын кызматы жок» деп айта аласыңбы?»
.
.
Платондун далилдери
.
Чыгыш элдеринде «Афлаатун» ал эми, Европада «Платон»деген ысым менен таанылган бул адам биздин эрага чейин 427-347-ж.ж туулган. Ал грек философторунун эн атактууларынан бири, Сократтын окуучусу жана Аристотелдин устазы. Афинадагы академияда сабак берген. Платон бир нече илимий- философиялык эмгектердин автору. Бизге чейин анын «Республика», «Саясат», «Федон», «Шарияттар», «Тэ-э-тет» «Тимей» ж.б., китептери жетип келген. Ал «Тимей»деген эмгегинде Аллах Тааланын бар экенине төмөндөгүчө далил келтирген:
«…Ар бир болумуштун аны болтурган себеби бар экени эн жөнөкөй чындык. Бир нерсенин өзунөн-өзү жаралуусу акылга сыйбайт. Демек, бул аалам-табияттын дагы бир болтуруучу себепкери бар экенин билиш зарыл болот. Анткени, аалам- табият дегенибиз көрүлгөн, сезилген жана материалдык бар нерсе. Ааламдагы нерселерди сезимдер сезип турган соң, демек ал кимдир- бирөө тарабынан болтурулган жана жасалган нерселер. Демек аны болтурган Зат дагы бардык себепкерлердин эн мыктысы жана айып - кемчиликтерден Аруу-Таза! »
.
.
Аристотелдин далилдери
.
Атактуу Александр Македонскийдин тарбиячысы Аристотелди чыгыш элдери Арасту деп таанышат. Арасту биздин эрага чейинки 384-322- жылдар аралыгында Грецияда жашаган жана Аллах Тааланын жалгыз Кудай экенин далилдеген философтордун бири. Арасту «Категориялар», «Талкуу жөнүндө», «Аналитикалар» жана «Топика» деген эмгектеринин жыйнагынан турган «Орган» деп аталган китебинде мындай жазган: «…Биз тегерегибизде ар кандай көрүнүштөгү, кыймыл-аракетте болгон нерселерди көрөбүз. Алардын аракетке келиши үчүн албетте кыймылдаткыч бир күч болушу зарыл. Эгер биз ошол кыймылдаткыч күчтүн өзү дагы бир түрткү берүүчүгө муктаж болот десек, анда сөзүбүздүн аягы болбой калат. Ошондуктан биз эң биринчи аракетти берген куч ээси өзүнүн кыймыл-аракетинде башка күчкө муктаж болбойт деген тыянакка келүүгө мажбур болобуз. Бул ааламга кыймыл берип, аны аракетке келтирген Зат жеке- жалгыз!»
.
.
Декарттын далилдери
.
Бул Француз аалымы жана ойчулу Жаратуучунун бар экенине төмөндөгүчө далилдерди келтирген: «Мен дейт ал өзүм кемчилдиктүү инсан болушума карабай, сезимдерим менен эч бир кемчилдиксиз бир Заттын бар экенин сезүүдөмүн. Мен өзүмдөгү ошол сезимдерди менин жүрөгүмө бардык жеткилең (кемчилдиксиз) сыпаттарга ээ болгон Зат эгип койгонуна ишенүүгө мажбур болуудамын. Ал кемчилдиги жок Зат-Аллах! »
«…Мен өзүмдү- өзүм жараткан эмесмин. Эгер өзүмдү-өзүм жаратканымда өзүмө белгилүү болгон бардык кемчилдиксиз сыпаттар менен «жасанып» алмакмын. Ырас мен андай (кемчилиги жок инсан) эмес экенмин, демек мени башка бир кемчилдиги жок Зат жаратыптыр. »
Рене Декарт Аллах Тааланы эч шексиз тааныганга чейин мээсин ар кандай ишенимдерден, болбогур ыпыр-сыпыр жөө -жомоктордон тазалаш үчүн бардык нерселерден: асман, жер, суу, аба, булут, дарак, тоо-таш.., дегеле, көзгө көрүнгөн нерсенин баарынан шектене баштаган. Анан акыры, кезек өзүнө келгенде «мен бармынбы?» деген суроо туулган. Бул суроого ал «мен ойлонуп жатамын, демек - бармын. Мен башка нерселерден шектенишим мүмкүн бирок, өзүмдөн-өзүм шектене албаймын» деген жоопту тапкан.Андан ары ал минтип ойлонгон: «Менин бар экеним-анык. Анда мени ким бар кылган? Мен өзүмдү- өзүм бар кылганым жок. Анкени, кемчилдиктуу кишимин. Демек,мени жана мен шектенген бүт аалам- барлыкты эч кемчилдиги жок, эн Биринчи Зат жараткан. Ал - Эзелки жана Түбөлүк ! Ал бардык нерсеге Кудуреттүү! Ал - Аллах!»
аягы
.
Араб тилинен которгон Шамсуддин Абдыкалыков
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#196 26 February 2014 - 19:41
Ааламдагы гармония
.
Бүгүнкү күндө илим чөйрөсүндө жасалган бардык изилдөөлөр биз жашаган ааламдын абдан так өлчөөлөр жана эсептерге таянган бир түзүлүшкө ээ экендигин көрсөтүүдө. Суунун агуу ылдамдыгынан жарыктын ылдамдыгына, атомдун түзүлүшүнөн жердин тартылуу күчүнө чейинки биз билген жана билбеген көптөгөн нерселер ааламдын бул өзгөчөлүгүнүн натыйжалары.
Атактуу илимпоз Эйнштейн чөйрөбүздөгү бүт жерде байкалган мындай төп келүүчүлүк жана гармонияны ааламдын жаратылышында көрүнгөн акылдын улуулугу катары түшүндүрөт. Кээ бир илимпоздор болсо ааламдын мындай таң калаарлык түзүлүшүн убакыттын өтүшү менен ишке ашкан бир катар себеп-натыйжа байланыштарынын натыйжасы деп ойлошот.
Жандууларды жана башка физикалык заттарды себеп-натыйжа байланышы менен түшүндүрүү заттын убакыт ичинде бири-бирине таасир этүүсү негизине таянат. Бирок зат, энергия жана ал тургай убакыт да болбогон бир учур бар. Бул учурду материалдык бир себеп менен түшүндүрө албаган кээ бир илимпоздор бүгүнкү күндө чоң паника жана азап ичинде жашап жатышат. Мунун себеби – ааламдын башталгыч чекити – «чоң жарылуу» же болбосо Big Bang теориясы менен байланыштуу.
Астро-физика жеткен так бир илимий жыйынтык бойунча бүт ааламдар жоктуктан чоң жарылуу натыйжасында пайда болгон. Чоң жарылуу теориясы бүт ааламдын жалгыз бир чекиттин жарылышы менен жоктуктан пайда болгонун далилдеди. Бүгүнкү күндө дүйнөбүздү күйгүзбөстөн ысытып жаткан күнүбүз же жер бетинде термостат кызматын аткарып жаткан суу. Бул нерселердин баары атомдун бүгүнкү түзүлүшү урматында ишке ашууда.
Атомдун мындай түзүлүшү ааламдын башталгычы болгон жарылуунун алгачкы ирмемдеринде аныкталышы керек болгон. Башкача айтканда, дүйнө жана анда жашаган жандуулар жок кезинде эле суунун бардык физикалык жана химиялык өзгөчөлүктөрү аныкталган. Демек, физика мыйзамдары, бардык жандуулар жана албетте бардык адамдар кемчиликсиз бир жаратуу планынын бир бөлүгү.
Америкалык физика профессору Поль Давис Супер Форс аттуу китебинде бул чындык жөнүндө мындай дейт: «эгер табияттын тереңдиктеринде ишке ашкан комплекстүүлүк дүйнөнүн эң акылдуу мээлери тарабынан да араң түшүнүүгө мүмкүн болуп жатса, мындай системаны кантип кырсыктар жана кокустуктардын натыйжасы деп айта алабыз?»
Учурда илим тармактары да ааламдын адамзатка багытталган бир максаты бар деп ойлоодо. Тагыраак айтканда, аалам максатсыз пайда болгон эмес, бир максаты бар. Ааламдагы бардык физикалык тең салмактуулуктар адамзаттын жашоосу үчүн абдан так ылайыкташтырылган. Ааламдагы ар бир деталь адамзат жашоосуна багытталган максатта жаратылган. Бул система – ааламдын бүт нерсесин башкарган чексиз бир күч жана акылга ээ бир Жаратуучунун бар экендигинин далили. Бул Жаратуучу бүт нерсенин өкүмдары болгон – Аллах. Бир аятта мындай билдирилет:
«Кайыптын ачкычтары Анын Кабатында, Андан башка эч ким кайыпты билбейт. Кургактыкта жана деңиздеги бүт нерсени Ал билет. Анын кабары болбостон, бир жалбырак да түшпөйт; кара жер койнундагы бир даана дан болсун, бардык суулуу же кургак нерселер болсун (бардыгынын кабары) Анык китепте бар.» (Энъам Сүрөсү, 59)
.
Материал harunyahya.com сайтынан алынган
.
Бүгүнкү күндө илим чөйрөсүндө жасалган бардык изилдөөлөр биз жашаган ааламдын абдан так өлчөөлөр жана эсептерге таянган бир түзүлүшкө ээ экендигин көрсөтүүдө. Суунун агуу ылдамдыгынан жарыктын ылдамдыгына, атомдун түзүлүшүнөн жердин тартылуу күчүнө чейинки биз билген жана билбеген көптөгөн нерселер ааламдын бул өзгөчөлүгүнүн натыйжалары.
Атактуу илимпоз Эйнштейн чөйрөбүздөгү бүт жерде байкалган мындай төп келүүчүлүк жана гармонияны ааламдын жаратылышында көрүнгөн акылдын улуулугу катары түшүндүрөт. Кээ бир илимпоздор болсо ааламдын мындай таң калаарлык түзүлүшүн убакыттын өтүшү менен ишке ашкан бир катар себеп-натыйжа байланыштарынын натыйжасы деп ойлошот.
Жандууларды жана башка физикалык заттарды себеп-натыйжа байланышы менен түшүндүрүү заттын убакыт ичинде бири-бирине таасир этүүсү негизине таянат. Бирок зат, энергия жана ал тургай убакыт да болбогон бир учур бар. Бул учурду материалдык бир себеп менен түшүндүрө албаган кээ бир илимпоздор бүгүнкү күндө чоң паника жана азап ичинде жашап жатышат. Мунун себеби – ааламдын башталгыч чекити – «чоң жарылуу» же болбосо Big Bang теориясы менен байланыштуу.
Астро-физика жеткен так бир илимий жыйынтык бойунча бүт ааламдар жоктуктан чоң жарылуу натыйжасында пайда болгон. Чоң жарылуу теориясы бүт ааламдын жалгыз бир чекиттин жарылышы менен жоктуктан пайда болгонун далилдеди. Бүгүнкү күндө дүйнөбүздү күйгүзбөстөн ысытып жаткан күнүбүз же жер бетинде термостат кызматын аткарып жаткан суу. Бул нерселердин баары атомдун бүгүнкү түзүлүшү урматында ишке ашууда.
Атомдун мындай түзүлүшү ааламдын башталгычы болгон жарылуунун алгачкы ирмемдеринде аныкталышы керек болгон. Башкача айтканда, дүйнө жана анда жашаган жандуулар жок кезинде эле суунун бардык физикалык жана химиялык өзгөчөлүктөрү аныкталган. Демек, физика мыйзамдары, бардык жандуулар жана албетте бардык адамдар кемчиликсиз бир жаратуу планынын бир бөлүгү.
Америкалык физика профессору Поль Давис Супер Форс аттуу китебинде бул чындык жөнүндө мындай дейт: «эгер табияттын тереңдиктеринде ишке ашкан комплекстүүлүк дүйнөнүн эң акылдуу мээлери тарабынан да араң түшүнүүгө мүмкүн болуп жатса, мындай системаны кантип кырсыктар жана кокустуктардын натыйжасы деп айта алабыз?»
Учурда илим тармактары да ааламдын адамзатка багытталган бир максаты бар деп ойлоодо. Тагыраак айтканда, аалам максатсыз пайда болгон эмес, бир максаты бар. Ааламдагы бардык физикалык тең салмактуулуктар адамзаттын жашоосу үчүн абдан так ылайыкташтырылган. Ааламдагы ар бир деталь адамзат жашоосуна багытталган максатта жаратылган. Бул система – ааламдын бүт нерсесин башкарган чексиз бир күч жана акылга ээ бир Жаратуучунун бар экендигинин далили. Бул Жаратуучу бүт нерсенин өкүмдары болгон – Аллах. Бир аятта мындай билдирилет:
«Кайыптын ачкычтары Анын Кабатында, Андан башка эч ким кайыпты билбейт. Кургактыкта жана деңиздеги бүт нерсени Ал билет. Анын кабары болбостон, бир жалбырак да түшпөйт; кара жер койнундагы бир даана дан болсун, бардык суулуу же кургак нерселер болсун (бардыгынын кабары) Анык китепте бар.» (Энъам Сүрөсү, 59)
.
Материал harunyahya.com сайтынан алынган
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#197 26 February 2014 - 19:42
Көк жүзүндө жандуулардын бар болушу
.
Көк жүзүндө жандуулардын бар болушу
.
Биз жашаган ааламдын башка бөлүктөрүндө да жашоонун бар болуп-болбогондугу соңку учурларда астрономдорду бир кыйла кызыкдар кылган. Натыйжада алар азыркы биз жашаган жер планетасы сыяктуу башка планеталарда да жашоонун бар болушу мүмкүн экендиги жөнүндө бир бүтүмгө келишкен. Учурдагы астрономиялык изилдөөлөр боюнча Марс планетасында жылуулук, суу жана кычкылтек болгондугу аныкталган. Негизинен алганда булар жашоонун башкы булактары. Нур аркылуу тартылып алынган илимий фото-сүрөттөр жана жүргүзүлгөн иликтөөлөр Марстагы жашоо шарттарынын биз жашаган дүйнөдөн анчалык деле айырмаланбагандыгын аныкташкан. Айрыкча бул маселе боюнча дүйнөлүк деңгээлде илимий изилдөөлөрдү жүргүзгөн америкалык жана орус окумуштуулары Марстагы жандуулардын бар болушу мүмкүн экендигин бир ооздон айтып келишет. Ал эми бул багытта Куранга карек оодара турган болсок, андан биз жашаган дүйнөдөн сырткаркы планеталарда да жандуулардын бар экендигин айгинелеген белгилерди таба алабыз.
.
Мисалы, төмөндөгү аяттар бул акыйкаттын далилдери боло алат: «Алланын бар экендигине далаалат кылган белгилердин бири - асмандар менен жердин жаратылуусу жана ал экөөндө таратылып жайылган тирүү жандуулар. Эгер Ал кааласа, аларды жыйнап алууга (бириктирүүгө) күчү жетет»(Шуура сүрөөсү, 42/29),
.
«Алла Тааланы жети асман, жер жана андагылардын баары даңкташат, улуулашат» (Исра сүрөөсү, 17/44). М. Хамди Йазыр биринчи аяттын түшүндүрмөсүндө асманда да жандуулардын бар экендиги бул аят менен бекемделгендигин жана улуу Ислам аалымы имам Мужаахиддин да бул пикирди кабылдагандыгын эскерет (Йазыр Мухаммед Хамди, Хак дини Куран дили, VI, 4242-4243, Стамбул, 1960).
.
Адам баласы бүгүнкү күндөгү курал-шаймандары аркылуу башка планеталарга барып-бара албашы өзүнчө бир маселе деңизчи. Бирок, адам баласынын Айга колу жетип олтурушу бул өзгөчө жетишкендик. Ал эми бул маселенин келечекте кеңири жана анык түрдө иш жүзүнө ашышы Курани Каримдин дагы бир катар керемет сырларынын ачылышына себеп болоору толук мүмкүн.
.
Ошентип, урматтуу окурмандар «Ислам жана илим» аттуу рубрикабызга арналган макалабызды жыйынтыктап жатып, сөзүбүздү «Токио» обсерваториясынын (астрономиялык байкоолорду жүргүзүүчү борбордун) директору профессор Юшиди Кузанждын «Куран» жөнүндөгү пикири менен бүтүрүүнү туура таптык:
.
«Чындап эле мен Ыйык Куранда мындай астрономиялык туура фактылар бар экендигине таң калып олтурам. Биз азыркы замандын астрономия илимпоздору аябагандай кең ааламдын кичинекей бөлүгүн гана изилдеп келе жатабыз. Биз бар күчүбүздү жана эмгегибизди ааламдын кичинекей бөлүгүн түшүнүү үчүн жумшадык. Анткени биз өнүккөн телескоптор аркылуу жалпы аалам жөнүндө асмандын бир аз бөлүгүн гана көрөбүз. Ошондуктан мен Ыйык Куранды окуп үйрөнүү жана суроолорго жооп табуу менен келечекте ааламды изилдөө жолдорун таба алам, деп ойлойм».
Көркөм чексиз чеберчилигинин алдында акылды айран-тан калтырган, жаамы жандуу-жансызды Өз Кудуретине багындырган Алла Таала кандай гана улуу, кандай гана чексиз Кудурет!
.
Көк жүзүндө жандуулардын бар болушу
.
Биз жашаган ааламдын башка бөлүктөрүндө да жашоонун бар болуп-болбогондугу соңку учурларда астрономдорду бир кыйла кызыкдар кылган. Натыйжада алар азыркы биз жашаган жер планетасы сыяктуу башка планеталарда да жашоонун бар болушу мүмкүн экендиги жөнүндө бир бүтүмгө келишкен. Учурдагы астрономиялык изилдөөлөр боюнча Марс планетасында жылуулук, суу жана кычкылтек болгондугу аныкталган. Негизинен алганда булар жашоонун башкы булактары. Нур аркылуу тартылып алынган илимий фото-сүрөттөр жана жүргүзүлгөн иликтөөлөр Марстагы жашоо шарттарынын биз жашаган дүйнөдөн анчалык деле айырмаланбагандыгын аныкташкан. Айрыкча бул маселе боюнча дүйнөлүк деңгээлде илимий изилдөөлөрдү жүргүзгөн америкалык жана орус окумуштуулары Марстагы жандуулардын бар болушу мүмкүн экендигин бир ооздон айтып келишет. Ал эми бул багытта Куранга карек оодара турган болсок, андан биз жашаган дүйнөдөн сырткаркы планеталарда да жандуулардын бар экендигин айгинелеген белгилерди таба алабыз.
.
Мисалы, төмөндөгү аяттар бул акыйкаттын далилдери боло алат: «Алланын бар экендигине далаалат кылган белгилердин бири - асмандар менен жердин жаратылуусу жана ал экөөндө таратылып жайылган тирүү жандуулар. Эгер Ал кааласа, аларды жыйнап алууга (бириктирүүгө) күчү жетет»(Шуура сүрөөсү, 42/29),
.
«Алла Тааланы жети асман, жер жана андагылардын баары даңкташат, улуулашат» (Исра сүрөөсү, 17/44). М. Хамди Йазыр биринчи аяттын түшүндүрмөсүндө асманда да жандуулардын бар экендиги бул аят менен бекемделгендигин жана улуу Ислам аалымы имам Мужаахиддин да бул пикирди кабылдагандыгын эскерет (Йазыр Мухаммед Хамди, Хак дини Куран дили, VI, 4242-4243, Стамбул, 1960).
.
Адам баласы бүгүнкү күндөгү курал-шаймандары аркылуу башка планеталарга барып-бара албашы өзүнчө бир маселе деңизчи. Бирок, адам баласынын Айга колу жетип олтурушу бул өзгөчө жетишкендик. Ал эми бул маселенин келечекте кеңири жана анык түрдө иш жүзүнө ашышы Курани Каримдин дагы бир катар керемет сырларынын ачылышына себеп болоору толук мүмкүн.
.
Ошентип, урматтуу окурмандар «Ислам жана илим» аттуу рубрикабызга арналган макалабызды жыйынтыктап жатып, сөзүбүздү «Токио» обсерваториясынын (астрономиялык байкоолорду жүргүзүүчү борбордун) директору профессор Юшиди Кузанждын «Куран» жөнүндөгү пикири менен бүтүрүүнү туура таптык:
.
«Чындап эле мен Ыйык Куранда мындай астрономиялык туура фактылар бар экендигине таң калып олтурам. Биз азыркы замандын астрономия илимпоздору аябагандай кең ааламдын кичинекей бөлүгүн гана изилдеп келе жатабыз. Биз бар күчүбүздү жана эмгегибизди ааламдын кичинекей бөлүгүн түшүнүү үчүн жумшадык. Анткени биз өнүккөн телескоптор аркылуу жалпы аалам жөнүндө асмандын бир аз бөлүгүн гана көрөбүз. Ошондуктан мен Ыйык Куранды окуп үйрөнүү жана суроолорго жооп табуу менен келечекте ааламды изилдөө жолдорун таба алам, деп ойлойм».
Көркөм чексиз чеберчилигинин алдында акылды айран-тан калтырган, жаамы жандуу-жансызды Өз Кудуретине багындырган Алла Таала кандай гана улуу, кандай гана чексиз Кудурет!
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#198 26 February 2014 - 20:07
Адамдын жашоосуна ылайыктуу жаратылган аалам
.
Бүгүнкү күндө илим тармагында жүргүзүлгөн бардык изилдөөлөр жана анализдер биз жашаган ааламдын акылга таянган, өлчөнгөн, эсептелген бир түзүлүшкө ээ экендигин көрсөтүүдө.
Суунун агуу ылдамдыгынан (б.а. агуучулук, суюктук даражасынан) нерв системасына чейинки биз билген жана билбеген бардык идеалдуу өзгөчөлүктөргө «ааламдын рационалдуулук өзгөчөлүгү» деген ат берилет.
Ааламыбыздын бүгүнкү абалын түшүндүрө алуу үчүн илим тарабынан шарт кошулган рационалдуулук жөнүндө Эйнштейн мындай деп айткан:
.
«Илим тармагындагы ийгиликтүү алдыга жылуулардын тажрыйбасын көргөн бүт адамдар бар болгон нерселерде ачыкка чыккан рационалдуулук алдында терең бир мойун сунуу ичинде... Бүт бар болгон нерселерде көрүнгөн акылдын улуулугу.»
.
Аалам максатсыз пайда болгон эмес; бир максаты бар.
Ааламдагы бардык физикалык тең салмактуулуктар жандыктардын жашоосу үчүн абдан так ылайыкташтырылган.
Ааламдагы бүт детальдар жандуулардын жашоосун көздөгөн бир максат менен пландалган.
Аллах бүт нерсенин Өкүмдары экендигин бир аятта мындайча билдирет:
.
«Асмандардын жана жердин мүлкү Аныкы. Өзүнө бала тутпаган, мүлкүндө шериги болбогон жана ар бир нерсени эң назик ченем-өлчөм менен жараткан Зат.» (Фуркан Сүрөсү, 2)
.
.
Ааламда жандуу же жансыз болсун, бүт нерселерге, заттарга таасир берген өзгөрбөс эрежелер бар.
Бул өзгөрбөс мыйзамдар ааламдын да ичиндеги жандыктар сыяктуу кемчиликсиз бир түзүлүштө жаратылганын көрсөткөн далилдерден.
Бүгүн көбүнчө физиктер тарабынан көңүл бурулган бул далилдер бизге заттык жашоого тиешелүү мыйзамдар катары сунулат.
Кээ бир адамдар «физика мыйзамдары» катары гана карап, кадимки бир нерсе сыяктуу кабыл алган көптөгөн өзгөчөлүктөр – бул Аллахтын кемчиликсиз жаратышынын далилдери.
Ааламыбызды бүгүн биз көргөн абалга алып келген нерсе – бул Чоң жарылуудан кийин пайда болгон детальдар.
Илим чөйрөсү бул детальдарды «табигый туруктуулуктар (константалар)» деп атоодо.
Мисалы, ааламдагы бардык атом жана атомдон майда кванттык бөлүкчөлөрдүн санын, электрондун массасынын протондун массасына катышын, электрон жана протондун электрдик заряддарын же жарыктын ылдамдыгын «табигый туруктуулуктарга» мисал катары берүүгө болот.
Бул чоңдуктардын алгачкы газдын койулуп, оордошуп газ булуттары жана жылдыздарга айланышына мүмкүнчүлүк бере турган жана натыйжасында биз жашаган планетаны түзө турган чоңдукка ээ экендиги илимий бир чындык.
Эгер бул чоңдуктардын (туруктуулуктардын) мааниси бир аз гана башкача болгондо, ааламдагы система жаралмак эмес жана биз эч качан бар болмок эмеспиз.
.
Бүгүнкү күндө илим тармагында жүргүзүлгөн бардык изилдөөлөр жана анализдер биз жашаган ааламдын акылга таянган, өлчөнгөн, эсептелген бир түзүлүшкө ээ экендигин көрсөтүүдө.
Суунун агуу ылдамдыгынан (б.а. агуучулук, суюктук даражасынан) нерв системасына чейинки биз билген жана билбеген бардык идеалдуу өзгөчөлүктөргө «ааламдын рационалдуулук өзгөчөлүгү» деген ат берилет.
Ааламыбыздын бүгүнкү абалын түшүндүрө алуу үчүн илим тарабынан шарт кошулган рационалдуулук жөнүндө Эйнштейн мындай деп айткан:
.
«Илим тармагындагы ийгиликтүү алдыга жылуулардын тажрыйбасын көргөн бүт адамдар бар болгон нерселерде ачыкка чыккан рационалдуулук алдында терең бир мойун сунуу ичинде... Бүт бар болгон нерселерде көрүнгөн акылдын улуулугу.»
.
Аалам максатсыз пайда болгон эмес; бир максаты бар.
Ааламдагы бардык физикалык тең салмактуулуктар жандыктардын жашоосу үчүн абдан так ылайыкташтырылган.
Ааламдагы бүт детальдар жандуулардын жашоосун көздөгөн бир максат менен пландалган.
Аллах бүт нерсенин Өкүмдары экендигин бир аятта мындайча билдирет:
.
«Асмандардын жана жердин мүлкү Аныкы. Өзүнө бала тутпаган, мүлкүндө шериги болбогон жана ар бир нерсени эң назик ченем-өлчөм менен жараткан Зат.» (Фуркан Сүрөсү, 2)
.
.
Ааламда жандуу же жансыз болсун, бүт нерселерге, заттарга таасир берген өзгөрбөс эрежелер бар.
Бул өзгөрбөс мыйзамдар ааламдын да ичиндеги жандыктар сыяктуу кемчиликсиз бир түзүлүштө жаратылганын көрсөткөн далилдерден.
Бүгүн көбүнчө физиктер тарабынан көңүл бурулган бул далилдер бизге заттык жашоого тиешелүү мыйзамдар катары сунулат.
Кээ бир адамдар «физика мыйзамдары» катары гана карап, кадимки бир нерсе сыяктуу кабыл алган көптөгөн өзгөчөлүктөр – бул Аллахтын кемчиликсиз жаратышынын далилдери.
Ааламыбызды бүгүн биз көргөн абалга алып келген нерсе – бул Чоң жарылуудан кийин пайда болгон детальдар.
Илим чөйрөсү бул детальдарды «табигый туруктуулуктар (константалар)» деп атоодо.
Мисалы, ааламдагы бардык атом жана атомдон майда кванттык бөлүкчөлөрдүн санын, электрондун массасынын протондун массасына катышын, электрон жана протондун электрдик заряддарын же жарыктын ылдамдыгын «табигый туруктуулуктарга» мисал катары берүүгө болот.
Бул чоңдуктардын алгачкы газдын койулуп, оордошуп газ булуттары жана жылдыздарга айланышына мүмкүнчүлүк бере турган жана натыйжасында биз жашаган планетаны түзө турган чоңдукка ээ экендиги илимий бир чындык.
Эгер бул чоңдуктардын (туруктуулуктардын) мааниси бир аз гана башкача болгондо, ааламдагы система жаралмак эмес жана биз эч качан бар болмок эмеспиз.
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#199 26 February 2014 - 20:31
Аллаху таала бардык нерсени жаратты. Мурда эч нерсе жок болчу. Бир гана Аллаху таала бар болчу. Ал ар дайым бар болот. Кийин бар болгон эмес. Мурда жок болгондо, Аны жараткан бир күчтүн бар болуусу керек эле. Анткени, жок нерсени жарата турган бир күч болбосо, ал нерсе жок болмок. Бул күчтүн ээси - Аллаху таала. Эгерде, ошол күчтүн ээси да кийин бар болгон дей турган болсок, аны жараткан күч болуусу керек. Ошентип, түбөлүккө улануусу мүмкүн. Ал эми бул - баштапкы жаратуучунун болбошу деген сөз. Ал жок болсо, анда эч нерсе бар болбошу керек. Материя жана рухтар бар болгондуктан алардын бир жаратуучусунун да бар болушу керек.Аллаху таала алгачкы инсанды жансыз денелерден жана рухтан жаратты. Андан мурда эч кандай адам болгон эмес эле. Жаныбарлар,
өсүмдүктөр,
жиндер жана периштелер алгачкы инсандан мурда жаратылган.
Бул инсандын аты - Адам (алейхиссалам).
Ал алгачкы инсан жана алгачкы пайгамбар. Андан Хавва деген аялды жаратты. Бүткүл адамзат ал экөөнөн тарады.Жаныбарлар да өз түрлөрүнөн көбөйгөн. Жандуу денелердин арасында биринин денесинен башкасына көчүп өтүү деген кубулуш жок. Ар бир түр өз ичинде өзгөрүүгө учурайт. Ч. Дарвиндин эволюция теориясынын эч кандай негизи жок. Жандуу-жансыз бардык нерсенин ар дайым өзгөрүп туруусу белгилүү. Түбөлүктүүлүк сыпаттагы, башы менен акыры болбогон нерсе гана эч качан өзгөрбөйт.Аллаху таала – жалгыз жаратуучу. Андан башканы кандай максатта болсо да жаратуучу деп атоо бул - куфур. Б.а., Ислам дининен чыгууга себеп болот. Адамдарды "жаратуучу” деп айтууга болбойт. Жалгыз Аллаху таалага таандык болгон "Аль-Халик"
(кыргызча Жаратуучу) деген ысым башка эч бир нерсеге карата колдонулбашы керек. "Рахман"
жана "Рахим"
аттары да ушундай.Аллаху таала ар бир нерсенин жаратылышы үчүн бир нерсени себеп кылган. Ошондуктан,
бир нерсенин жаратылуусун каалаган адам, анын жаратылуусуна себеп кылынган нерсеге кол жеткизиши керек.Мусулмандардын жетимиш эки адашкан тобунун бирөө болгон "Мутазила"
тобунун өкүлдөрү: "Адам өз ишинин жаратуучусу"
, - деп айтуу менен туура жолдон тайышкан. Алар ушул ката ишенимдерин Курани карим жана хадистерден бурмалап чыгаргандыктан капыр болбосо да, хакты (чындыкты) кабыл кылбагандыктары үчүн белгилүү бир убакыт Тозокто күйүшөт. Ал эми, аят, хадис, дин, ыймандан кабары жок адамдардын кереги тийе турчу адамдарга жагынуу үчүн аларды жаратуучу деп айтуулары куфурга жатат. Алар динден чыгышат. Аллаху тааладан башка жаратуучу жок. Ал ар бир нерсени себеби менен жаратууда. Ошол себептердин баарына таасир кылуу күчүн берген да Аллаху таала. Ал адамдарга акыл жана эрк да берген.Аллаху тааланын атын уккан, айткан, жазган кезде "Субханаллах"
, "Табаракаллах"
, "Жалла жалалуху"
, "Азза исмух", "Жаллат кудратух"
же "таала"
сыяктуу урмат мамилени билдирген сөздөрдү кошуп айтуу биринчисинде важиб, кайталанганда айтуу мустахаб болуп эсептелет.
#200 27 February 2014 - 00:10
Маңызы окшош болгондуктан "Кудайга ишенесиңби,
Кудай сен үчүн барбы ?" - темасы менен бириктирилди!

Супер-Инфо
super.kg
видео














