Автор:
Чубак ажы Жалилов
Бактылуулуктун формуласы.
Чыныгы бактылуулук ар бир адамдын көксөөсү жана арзуу-тилеги.
А бирок бактылуулуктун аныктамасы,
тагыраак айтканда "Бакыт деген эмне?", жана "Канткенде бакытка ээ болобуз?"
деген эки суроонун айланасында пикирлер чар жайыт да, өтө эле ар түрдүү. Кээ бирлер дүйнө топтоп, аны көбөйтүүнү бакыт деп эсептесе, башкалары чың ден-соолукта болууну бакыттын кушу катары карашат. Ал эми үчүнчүлөрү пайдалуу илим менен адал ырыскыны издөө деп билсе, кийинкилери татыктуу ыйман менен жарактуу амал деп түшүнүшөт.
Жогоруда айтылгандын баары бакыт түшүнүгүнө кирүүсүнө эч тоскоолдук жок, болгону шарият чектеген эреже-калыптарга ылайык болуусу кажет.
Бактылуулук жалпы жонунан эки түргө бөлүнөт:
1.
Адамдын кыскы өмүрү (түбөлүктүүлүктүн алдында100 жыл да өтө кыска көз ирмем болот эмеспи?!) менен чектелген, убактылуу жалган жашоодогу бактылуулук;
2.
Түбөлүктүү дайымий акыреттик бактылуулук;
Эки түр эгиздей болуп, бири бирин шарттап турат. Дүнүйөлүк бакыт акыреттик бакытты, ал өз кезегинде дүнүйөлүк бакытты колдоп, кенемтесин толтуруп турат. Мына бул толуктукту Алла Таала момунпенделерине ыраа көрөт, ыйык Куранда: "Мейли эркек болсун, мейли аялболсун - ар бир пенде - момун болуу шарты менен жакшы амал, изги иштерди аткарса, андай адамдарга бул дүйнөдө бактылуу болуусуна себептерди ылайыктап беребиз, ал эми Кыяматта болсо кылган жакшылыктарынын эсесине толук ажр-соопторду беребиз!"
. Ан Нахл,96.
Төмөндөайтылынчу маселелер бакыт кушун кантип колго кондуруунун жиби, жол-жобосу жана айла-усулу. Канчалагандар бул жипти бекем карманып бактылуу болушса, канчалагандары бул жиптин өзүн көрмөк турсун жытын жыттабастан бул жалгандан армандуу өттү. Бул жипти канчалык бекем кармануу ошончолук даражада бактылууболуу демекмин:
· Ыймандуу болуу. Пайгамбарыбыз алайхис салам ыймандуу момун жөнүндө мындай дейт: "Момундун жашоосу кандай гана таң калаарлык!
Момундун жашоосунун бардыгы жакшылыктуу!
Кандайдыр бир сүйүнчүктүү жакшы ишке туштукса Жараткан Ээсине шүгүр келтирип сооп-жакшылыкка ээ болот, ал эми кандайдыр бир балээге кириптер болсо Жараткан Ээсинин тагдырына моюн сунуп, жазмышка баш ийип сабырдуулукту карманып сооп-жакшылыкка ээ болот. Бул жакшылык-сооп момундан башка эч-кимге ыйгарылбайт!
" Муслим.
· Аллах Таала жараткан макулук аттуунун баарына - мейли инсан, мейли жандык, мейли өсүмдүк болсун - сөз менен да, кыймыл-аракет мененда жакшылык - Ихсан кылуу. Ыйык Куранда: "Пенделердин бири-бирине пайдасыз-бош сөздөрдү айтып, сүйлөшүп – шыбырашкандарында жакшылыктуу сооп да, үмтөтүлгөн жакшылык да жок. А бирок жакшылык менен сооп аттуунун баары, пенделердин бири-бирин жакшы ишке чакырып, жардам-садака бергенге буйруган сөздөрүндө,
инсандардын ортосундагы ынтымакты бекемдөөгө,
таарынышкан көрпенделердин таарынычын жазып, урушкандарды жараштырууда айтылынган сөздөрүндө.
Ким бул амал-иштерди жалгыз Жараткандын ыраазылыгы үчүн аткарган болсо, Кыямат күнү бул адамдарга улуу ажр-соопторду беребиз!"
. Ан Нисаа, 114. · Жүрөктү кээ бир пайдалуу нерселер менен алек кылуу. Мисалы пайдалуу илим алуу, же соопчулук иштерди аткаруу менен. Бул иштер пендени кыжаалат кылган, көңүл чөгөргөн жагымсыз иштерден алаксытып, анын сормо сазынан сууруп чыгат. Ошол пайдалуу нерсе Инсандын табияты сүйгөн, жаратылышына туура келген иш болуусу абалды кыйла жеңилдетет.
Бардык балээнин баары боштук менен бекерчиликтен келип чыгат. Пайгамбарыбыз алайхис салам: "Сенин дүнүйөңө жана акыретиңе пайдалуу боло турган иштерге жан үрөп аракет кыл!",
дейт. Муслим.
· Күнүмдүк жумушту так аткарууга белсене киришүү. Бүгүнкүңдү эртеңкиге калтырба. Өткөн ишке өкүнбө, болгону туура жыйынтык чыгара бил. Пайгамбарыбыз алайхис салам: "Өткөн ишке өкүнүп, аттиң ай! Эгерде могу ишти момундай кылсам, мындай болбос эле?..", деп "Эгерде...
?ни көп айта берүү шайтангаэшик ачат!"
, дейт. Муслим. Сөз чынынан бузулбайт.
· Аллах Тааланы көп эстеп, зикир кылууну адатка айландыруу.
Ыйык Куранда: "Эсиңерге тутуп, кабардар болгула! Аллах Тааланы эстеп,зикир кылуу менен жүрөктөр жай алып, ырахатка батат!"
.
· Дайыма сенден төмөнкүлөрдөн ибаарат - үлгү ал. Пайгамбарыбыз алайхис салам: "Дайыма силерден төмөн тургандарга карагыла!
Силерден жогорудагыларга карабагыла!
Мына ушундай кылсаңар Аллахтын силерге берген жакшылык-нематтарын анчалык жектеп жээрибейсиңер!
". Бухари, Муслим.
· Аллах Таалага дуба кылуу. Мисалы Пайгамбарыбыз алайхиссалам мындай дуба кылаар эле: "Оо Жараткан Аллах Таала! Сенин ырайым-рахматыңды үмүт кылам. Бир көз ирмемчелик убакытка да мени көз жаздымыңда калтыра көрбө! Менин абалымдын баарын оңдо! Сенден башка ибаадат кылынуугататыктуу зат жок!".
Абу Дауд.
· Ар бир ишинде себептерин аткарган соң Аллах Таалага тобокел кылуу. Ыйык Куранда: "Кайсы бир пенде Аллах Таалага тобокел кылса,Аллах Таала ал адамга жетээрлик!
". Ат Талаак,3.
· Пайгамбарыбыз алайхис салам айтат: "Момун эркек момун аялды кайсы бир кулк-мүнөзү үчүн жаман көрбөсүн, ал аялдын андан башкажакшы кулк-мүнөзү бар болсо, ошого ыраазы болот". Муслим. Ар бир адамдынжакшы жагын издеп-тапканга аракеттен. Кээде чалкыган чоң деңизден таппаганды,
азыноолак суусу бар дарыядан деле таап алуу мүмкүн.
· Сага адамдардын зыяны тийген болсо, айрыкча жаман сөздөрү эч убакта капаланба!
Ал сенин пайдаңа чечилчү маселе. Кыяматта алар сенин күнөөңө шериктеш болуп, күнөөлөрүңдөн жеңилдейсиң.
Таптакыр күнөөң жок болуп периште болуп кеткен убактыңда (ошондой болсо гана!?), анда анын соопторуна сен шериктеш болосуң.
· Эч убакта эч кимден - Аллах Тааладан башка - ыраазылык үмүт этпе. Ыйык Куранда, Аллах Таала үчүн жардыларды тоюндурган чыныгы момундардын сөзү айтылат: "Алар айтышат Албетте биз Аллах Тааланын ыраазылыгы үчүн силерге азык-оокат берип жатабыз. Силерден анын ордуна башка бир нерсе алууну да, ыраазылык – ырахматты да каалабайбыз.
Силердин бизге милдеттүү болуп калууңардыда каалабайбыз!
". Ал Инсан,9.
· Акырында, Аллах Таала сага бактылуулук жазган болсо аныэч ким тартып ала-албастыгын бөркүңдөй көр. УлууЖараткан баарыбызды эки дүйнө бактылуулардан кылган болсун!
- (2 )
-
- 1
- 2
Бактылуулуктун формуласы. Исламда кандай?
#2 04 December 2012 - 11:28
Жакшы создоржазылыптыр адамга таасир бере турган.Азаматсын!
!
ОЗУМДУ ОЗУМ СУЙОМ
ДЕМЕК СЕНИ ДА СУЙО АЛАМ
ДЕМЕК СЕНИ ДА СУЙО АЛАМ
#3 04 December 2012 - 12:37
Аллах сизден раазы болсун,DAUD.Аллахым эки дуйно жузубузду жарык кылсын.Ушул жалганчы жана акыретеги чыныгы жашообуздагы бакыттын ачкычы Ислам дини.
Я тебя не нравлюсь,ЗАСТРЕЛИСЬ я не исправлюсь!
!!
#4 04 December 2012 - 17:37
Жакшы создор жазылыптыр,
ыйман берсин Аллах ушундайларды дагы коптон эле жазсан!
Жоодурап сага карар бир адам бар
Жалбарып журогунду сураган бар
Жамалын жашка толуп турса дагы
Дуйнодо сени суйгон бир адам бар!
Жалбарып журогунду сураган бар
Жамалын жашка толуп турса дагы
Дуйнодо сени суйгон бир адам бар!
#5 16 February 2014 - 09:48
Периштелер каргыш айтуучу 10 турдуу адам.
Периштелердин дуба-салаваты кабыл болгон сыяктуу эле, алардын лаанат-каргышы да кабыл болот. Томондо периштелер каргыш айтуучу 10 турдуу адам тууралуу айтылган.
1- куйоосу тошокко чакырган учурда, себепсиз келбей койгон адамга.
2- мусулманга курал которгон адамга(тамашалап болсо да).
3- мусулманды жазыксыз олтургон адамга.
4- сахабаларга карата жаман соз айткан адамга.
5- динге жанылык киргизген адамга.
6- алсыздарга заалымдык кылган адамга.
7- адамдардын эс алуучу жайларына жана жолдоруна даарат ушатуучу адамга.
8- пара беруучу жана пара алуучу адамга.
9- суткорлукка акча беруучу, алуучу жана аларга кубо болуучу адамга.
10- арак жасоочу, ичуучу, ичируучу, ташуучу, сатуучу адамдарга.
Периштелердин дуба-салаваты кабыл болгон сыяктуу эле, алардын лаанат-каргышы да кабыл болот. Томондо периштелер каргыш айтуучу 10 турдуу адам тууралуу айтылган.
1- куйоосу тошокко чакырган учурда, себепсиз келбей койгон адамга.
2- мусулманга курал которгон адамга(тамашалап болсо да).
3- мусулманды жазыксыз олтургон адамга.
4- сахабаларга карата жаман соз айткан адамга.
5- динге жанылык киргизген адамга.
6- алсыздарга заалымдык кылган адамга.
7- адамдардын эс алуучу жайларына жана жолдоруна даарат ушатуучу адамга.
8- пара беруучу жана пара алуучу адамга.
9- суткорлукка акча беруучу, алуучу жана аларга кубо болуучу адамга.
10- арак жасоочу, ичуучу, ичируучу, ташуучу, сатуучу адамдарга.
#6 16 February 2014 - 10:13
Козду арамдан сактоонун 10 пайдасы.
Аллах Таала адамдарды арам нерселерди кароодон тыйган. Анткени арамды кароодо адамды коптогон зыянга учуратат. Аллах Таала Куранда "( Оо, Мухамад!) Ыймандуу эркектерге айт: ( Ботон аялдарга кароодон) коздорун тыйышсын..." деп айткан. ( Нур, 30-аят). Ал эми арамдан козун сактаган адам томонкудой пайдаларга жетише алат.
1- Аллах Тааланын буйругун аткарат. Ыймандуу адам учун Аллахтын буйругун аткаруудан откон пайдалуу иш жок.
2- Аллахка куноокор болуудан алыстайт. Козду сактабоомун жыйынтыгы чон куноолорго берилип кетууго алып келет.
3- Аллахка жакындайт. Арам нерселерди кароо журокту алагды кылып Аллахтан алыстатат.
4- журокту эс алдырат. Ал эми арамга коз жугуртуу журокту чарчатып, ооруга дуушар кылат.
5- журокту нурландырат.
6- жузуно нур чыгарат. Ошондуктан Аллах Таала козду сактоону буйруган аяттын уландысында нур туралуу айткан.
7- сезимталдыкты кучотот. Арамдан козун сактабаган адам жакшы менен жаманды, адал менен арамды даана ажырата албай калат.
8- шайтандын азгырыгынан сак болот. Козун арамдан сактабаган адам шайтанга бат алданат.
9- уй-булонун бекемдигин сактайт. Козду сактабаган адамдардын кобу уй- булосунон ажырап калат.
10- коомдогу бузукулук жок болот. Коом ичиндеги зынакордук, сойкулук ж.б башаты- арамды кароодон башталат.
Аллах Таала адамдарды арам нерселерди кароодон тыйган. Анткени арамды кароодо адамды коптогон зыянга учуратат. Аллах Таала Куранда "( Оо, Мухамад!) Ыймандуу эркектерге айт: ( Ботон аялдарга кароодон) коздорун тыйышсын..." деп айткан. ( Нур, 30-аят). Ал эми арамдан козун сактаган адам томонкудой пайдаларга жетише алат.
1- Аллах Тааланын буйругун аткарат. Ыймандуу адам учун Аллахтын буйругун аткаруудан откон пайдалуу иш жок.
2- Аллахка куноокор болуудан алыстайт. Козду сактабоомун жыйынтыгы чон куноолорго берилип кетууго алып келет.
3- Аллахка жакындайт. Арам нерселерди кароо журокту алагды кылып Аллахтан алыстатат.
4- журокту эс алдырат. Ал эми арамга коз жугуртуу журокту чарчатып, ооруга дуушар кылат.
5- журокту нурландырат.
6- жузуно нур чыгарат. Ошондуктан Аллах Таала козду сактоону буйруган аяттын уландысында нур туралуу айткан.
7- сезимталдыкты кучотот. Арамдан козун сактабаган адам жакшы менен жаманды, адал менен арамды даана ажырата албай калат.
8- шайтандын азгырыгынан сак болот. Козун арамдан сактабаган адам шайтанга бат алданат.
9- уй-булонун бекемдигин сактайт. Козду сактабаган адамдардын кобу уй- булосунон ажырап калат.
10- коомдогу бузукулук жок болот. Коом ичиндеги зынакордук, сойкулук ж.б башаты- арамды кароодон башталат.
#7 16 February 2014 - 12:29
Ыймандуулук – бактылуулуктун ачкычы
.
Бул жашоодо мусулман үчүн эң зарылдуу нерсе – өз ыйманын көздүн карегиндей сактоо. Ыймандуулук – көңүлдөр самаган, жүрөктөр каалаган жана эки дүйнөдө Алланын кулун сый-урматка жеткирген нерселердин эң абзели. Бул дүйнөдөгү жана Акыреттеги жакшылыктардын баарысы туура ыйманга гана негизделген. Ыймандуулук – бул адамдар издеген жана умтулган ой-максаттардын эң улугу.
Алла Таалага ыйман келтирген адам эки дүйнөдө көптөгөн жакшылыктарга жетип, жакшы жашоодо жашайт жана жамандыктардан, кыйынчылыктардан кутулат. Ошондой эле Акыреттеги сооп-сыйлыктарга ээ болот жана түбөлүктүү ырахаттын, түгөнбөс жакшылыктардын жайы болгон Бейишке кирет. Ал эми Бейиште көз көрбөгөн, кулак укпаган, жүрөк сезбеген нерселер ыймандуулар үчүн даярдалган жана Бейиштин кеңдиги асман менен жердин кеңдигиндей.
Ыймандуулук – Алланын пендесин Тозок отунан жана азабынан куткарат. Ыймандуулук – Алланын ыраазычылыгына жеткирет, Анын каарынан сактайт жана Кыяматта Алла Тааланын Асыл Жүзүн көрүп чексиз ырахат алуу насип кылынат. Ыймандуулук – жүрөктүн жан азыгы жана ал аркылуу көңүлдөр тынчып, жүрөктөр эс алат.
.
Алла Таала Ыйык Куранда айтты:«Алар ыйман келтиришти жана алардын жүрөктөрү Алланы эстөө менен тынч алат. Алланы эстөө менен жүрөктөр тынч албайт бекен?!».Раад сүрөөсү (13:28)
.
Алла Таалага ыйман келтирүүдө көптөгөн пайдалар жана жакшылыктар бар. Ал жакшылыктар бул дүйнөдө да, Акыретте да улана берет жана анын эсебинбир гана Алла билет.
.
«Алардын кылган (жакшылык) иштери себептүү алар үчүн көздөрдү кубанткан кандай гана нерселер жашырылгандыгын эч бир жан билбейт».Сажда сүрөөсү (32:17)
.
Ыйман – бул берекелүү жана мөмөлүү дарак сыяктуу. Анын өсүп өнүүсү үчүн атайын даярдалган жер жана суу келе тургандай жайы болуш керек. Ошондой эле анын тамыры, сөңгөгү, бутакчалары жана мөмөлөрү бар. Анын отургузулган жери – муъмин адамдын жүрөгү. Мына ушул жерге анын данегиже көчөтү отургузулуп, ушул жерден өнүп жашылданат. Ал эми суу ичкен жайы – Алланын адамзатка түшүргөн Кураны жана Анын Элчисинин Сүннөтү. Мына ушулар менен берекелүү дарак сугарылып, сууга каныгат. Ал суусуз эч качан өспөйт жана мөмө-жемиш да бербейт. Ал эми анын тамыры – Ыймандын жети негизи: Алла Таалага ыйман келтирүү жана Анын периштелерине, китептерине, пайгамбарларына, Акырет күнүнө, тагдырдын жакшылык-жамандыгына жанаөлгөндөн кийин тирилүүгө ыйман келтирүү. Аллага ыйман келтирүү – тамырдын өзөгү жана негиздердин негизи болуп саналат. Ал эми бутакчалары – муъмин адамдын кылган жакшылык иштери жана намаз, зекет, ажылык, орозо ж.б.у.с. кылганибадаттары. Ал эми мөмөлөрү – муъмин адам жеткен бардык жакшылыктар жана эки дүйнөдөгү бактылуулук. Мына ушулар ыймандын мөмөлөрүнөн болуп эсептелинет.
.
«Эркек болобу, аял болобу, кимде-ким ыймандуу болуп жакшы иштерди кылса, анда Биз ага сөзсүз жакшы жашоону беребиз жана алардын кылган иштерине сөзсүз андан даартык соопторду ыйгарабыз». Нахл сүрөөсү (16:97)
.
Адамдар ыймандуулук жагынан бири-биринен кескин түрдө айырмаланат. Бул айырмачылык ыймандуулукка байланышкан сыпаттардын көптүгүнөн же аздыгынан, күчтүүлүгүнөн же алсыздыгынан байланыштуу. Демек, ар бир мусулман бул сыпаттарды билүүгө, алар туурасында ой жүгүртүп, андан соң жашоосунда иш жүзүнө ашырууга аракет кылуусу керек. Мына ушул анын ыйманын көтөрөт, ишенимин бекемдейт жана көп жакшылыктарга жеткирет. Ошондой эле акыбети ыймандын алсыздашына себеп болгон жана жамандыкка алып барганбардык иштерден сактанат. Ыймандын көтөрүлүүсүнө себеп болуучу иш-аракеттер бар. Алардын арасынан эң зарылдуулары – пайдалуу илим алуу, Куран окуу жана анын маанисине ой жүгүртүү, ыймандуулар менен бирге болуу, Алла Тааланын ысым-сыфаттарын окуп үйрөнүү, Ислам дининин артыкчылыктары үстүндө ой жүгүртүү, Пайгамбарыбыздын жана сахабалардын өмүр баянын окуу, ааламдагы кубулуштар жана андагы болуп жаткан аят-белгилер туурасында ой жүгүртүү ж.б.
.
«Чындыгында, Асмандар менен Жердин жаралуусунда жана күн менен түндүн алмашуусунда – акыл ээлери үчүн аят-белгилер бар. Алар турганда да, олтурганда да, жатканда да Алланы эстешет жана асмандар менен жердин жарашылы туурасында ой жүгүртүшүп: «Раббибиз! Сен муну жөндөн жөн элежараткан жоксуң. Сен аруусуң! Бизди Оттун азабынан сакта»,– (деп айтышат)».Аалу Имран сүрөөсү (3:190-191)
.
Алла Таалага моюн сунуу, Анын өкүм-буйруктарына баш ийүү жана Ага жакындаткан бардык иш-аракеттерди өз убактысында аткарууга болгонаракет менен ыйман көтөрүлөт.
.
«Биздин (жолубузда) күрөшкөндөрдү, сөзсүз Өз жолдорубузга баштайбыз. Чындыгында, Алла жакшылык кылуучулар менен бирге».Анкабут сүрөөсү (29:69)
.
Ошондой эле ыйманды алсыратуучу жана түшүүсүнө себеп болуучуиш-аракеттер бар. Муъмин адам дайым бул иштерден этият болуусу зарыл. Алардынарасынан эң белгилүүлөрү – Алланын динин билбестик, кайдыгерлик, текеберлик, күнөөлөрдү кылуу, жамандыкка үндөгөннафсини ээрчүү, бузуку адамдар менен аралашуу, дүнүйө топтоого баш оту менен кирип кетүү, шайтанды жана өз каалоолорун ээрчүү ж.б.Качан бул үммөттүн алгачкы муундары ыймандын зарылдуулугун жана ага болгон муктаждык тамактан да, суудан да, абадан да зарыл экендигин толук түшүнүп билишкенде, алар өз ыймандарын сактоого болгон аракеттерин жумшашкан жана ыйманды бардык нерседен алдын коюшкан. Алар ыймандын ганакамын көрүп, кылган ар бир ишине көзөмөл жүргүзүпжана бири-бирин жакшылыкка чакырышкан.
.
Умар ибну аль-Хаттаб, радыяллаху анху, сахабаларга: «Келгиле, ыйманды көтөрөйлү», -деп көп айтчу.
Ал эми Абдулла ибну Масъуд, радыяллаху анху, мындай деп айтчу:«Биз менен бирге отургула, ыйманыбызды көтөрөйлү». Жана мындай деп көп дуа кылчу:«Оо, Алла! Менин ыйманымды көбөйт, ишенимимди тереңдет, түшүнүгүмдү кеңейт». “Аллахумма зиднии иймаанан уа якыинан уа фыкхан”.
.
Абу Дарда, радыяллаху анху, мындай деп айтчу:«Алланын кулунун туура түшүнгөндүгүн белгиси – ал ыйманы түшкөндөрдүн катарындабы же көтөрүлгөндөрдүн катарындабы, ошону билүүсү. Жана анын туура түшүнгөндүгүнүн белгиси – шайтандын азгырыгы кайсыл тараптан болуп жаткандыгын билүүсү».
.
Умайр ибну Хабиб, радыяллахуанху, мындай деп айтчу:«Ыйман көбөйөт жана азайат. Андан сурашты: «Анын көбөйгөнү жана азайганы кандай?». Ал айтты: «Эгерде Алланы эстеп зикир кылсак, Ага шүгүрлөрдү айтсак (тахмид) жана Аны арууласак (тасбих) – мына ушул анын көтөрүлгөнү. А эгер кайдыгерлик кылсак, убактыбызды текке кетирсек жана Алланы унутсак – мына ушул анын азайганы».
.
Ыйман тууралуу сахабалардан айтылган накыл сөздөр өтөкөп. Мына ошондуктан муъмин адам жашоосунда эки нерсени ишке ашырууга умтулуусу керек. Алардын биринчиси– ыйманды көтөрүү жана ага байланышкан иш-аракеттерди окуп үйрөнүп, иш жүзүнө ашыруу. Экинчиси– ыймандын түшүүсүнө себеп болгон жана ага каршы келген ачык жана жашыруун иш-аракеттерден сактануу. Ошондой эле кетирген кемчиликтерин оңдоп, Аллага чын ыхластан тооба кылып жана Алла Тааланын ырайымынан үмүттөнүү, жазасынан коркуу менен Ага гана моюн сунуп, жан дили менен Ага гана бет алуусу зарыл.
.
Абдулла ибну Аъмр, радыяллаху анху, риваят кылды, Алланын элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты:«Чындыгында, силердин көкүрөгүңөрдөгү ыйман – кийим эскирген сыяктуу эскирет. Андыктан Алладан жүрөгүңөрдөгү ыйманды жаңылоосун сурагыла».(“Мустадрак”, Хаким)Бул хадисте Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, ыйман да кийим сыяктуу эскирерин баяндады. Бул дүйнө жашоосунун ар кандай азгырыктарынан жана күнөөлөрдөн улам адамдын ыйманы алсырайт. Буга окшогон терс көрүнүштөр ыймандын жандуулугун, күч-кубатын жана көркүн кетирет. Мына ушундай абалда Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, жүрөктөгү ыймандын жаңылоо жана жандандыруу керектигин белгилеп:«Алладан жүрөгүңөрдөгү ыйманды жаңылоосун сурагыла! »,– деп айтты.
.
Демек, муъмин адам Аллага жан дили менен бет алып, Андан гана муктаждыктарын сурап:«Жүрөгүмдөгү ыйманды көтөр, күчөт, жаңыла жана анда туруктуу кыл»,– деп талыкпай дуа кылуусу керек.
.
Алла Таала айтты:«Алла ыйман келтиргендерди бул дүйнөдө да, Акыретте да бекем сөзгө туруктуу кылат».Ибрахим сүрөөсү(14:27)
.
Чындыгында, ыйман – бул адамдын көркү жана кооздугу. Бул туурасында Алла Таала мындай деп айткан:«Алла силерге ыйманды жакшы көрсөтүп жана аны жүрөктөрүңөрдүн көркү кылып койду». Хужурат сүрөөсү (49:7)
.
Алланын Элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, мындай деп көп дуа кылчу:«Оо, Алла! Биздин (жүрөктөрүбүздү) ыймандын көркү менен көрктө жана бизди туура жолго баштоочулардан жана туура жолдогуларданкыл». (Имам ан-Насаи)«Аллахумма заййиннаа би-зийнатиль иймаани, уа-джъалнаа худаатан мухтадиин»Ошондой эле ыймандын татымы, таттуулугу жана эч нерсеге салыштыргыс ырахатыбар. Бул туурасында Алланын Элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, мындай деп айткан:«Алланын – Рабби экендигине, Исламдын – дин экендигине жана Мухаммад, саллаллаху алейхи уа салламдын, Элчи экендигине ыраазы болгон адам ыймандын татымын сезет».(Имам Муслим)
.
Ал эми башка хадисте айтты:«Кимде үч (сыпат) болсо, анда ал ыймандын таттуулугун сезет – ал үчүн Алла жана Анын Элчиси баарынан сүйүктүү болсо; бир адамды жакшы көрсө, Алла үчүн гана жакшы көрсө; жана Алла аны куфурлуктан сактагандан кийин ага кайра кайтууну – Отко түшүүнү жаман көргөндөй жаман көрсө».(Имам Бухари; Имам Муслим)
.
Демек, ар бир муъмин адам дайыма ыйманын сактоого жана ага терс таасирин тийгизген иш-аракеттерден алыс болууга аракет кылуусу керек. Анткени ыймандуулук – бул ар бир адамдын руханий дүйнөсү муктаж болгон азыктардын эң зарылдуусу жана эки дүйнөдөгү бактылуулуктун ачкычы. Кимде-ким эки дүйнө жакшылыктарын кааласа жаначыныгы бактылуулукка жетүүнү самаса, анда ыйманын көздүн карегиндей сактасын. Мына ошондо ал булжашоодо да, Акыретте да чыныгы бактылуулукка жетет.
.
Бул жашоодо мусулман үчүн эң зарылдуу нерсе – өз ыйманын көздүн карегиндей сактоо. Ыймандуулук – көңүлдөр самаган, жүрөктөр каалаган жана эки дүйнөдө Алланын кулун сый-урматка жеткирген нерселердин эң абзели. Бул дүйнөдөгү жана Акыреттеги жакшылыктардын баарысы туура ыйманга гана негизделген. Ыймандуулук – бул адамдар издеген жана умтулган ой-максаттардын эң улугу.
Алла Таалага ыйман келтирген адам эки дүйнөдө көптөгөн жакшылыктарга жетип, жакшы жашоодо жашайт жана жамандыктардан, кыйынчылыктардан кутулат. Ошондой эле Акыреттеги сооп-сыйлыктарга ээ болот жана түбөлүктүү ырахаттын, түгөнбөс жакшылыктардын жайы болгон Бейишке кирет. Ал эми Бейиште көз көрбөгөн, кулак укпаган, жүрөк сезбеген нерселер ыймандуулар үчүн даярдалган жана Бейиштин кеңдиги асман менен жердин кеңдигиндей.
Ыймандуулук – Алланын пендесин Тозок отунан жана азабынан куткарат. Ыймандуулук – Алланын ыраазычылыгына жеткирет, Анын каарынан сактайт жана Кыяматта Алла Тааланын Асыл Жүзүн көрүп чексиз ырахат алуу насип кылынат. Ыймандуулук – жүрөктүн жан азыгы жана ал аркылуу көңүлдөр тынчып, жүрөктөр эс алат.
.
Алла Таала Ыйык Куранда айтты:«Алар ыйман келтиришти жана алардын жүрөктөрү Алланы эстөө менен тынч алат. Алланы эстөө менен жүрөктөр тынч албайт бекен?!».Раад сүрөөсү (13:28)
.
Алла Таалага ыйман келтирүүдө көптөгөн пайдалар жана жакшылыктар бар. Ал жакшылыктар бул дүйнөдө да, Акыретте да улана берет жана анын эсебинбир гана Алла билет.
.
«Алардын кылган (жакшылык) иштери себептүү алар үчүн көздөрдү кубанткан кандай гана нерселер жашырылгандыгын эч бир жан билбейт».Сажда сүрөөсү (32:17)
.
Ыйман – бул берекелүү жана мөмөлүү дарак сыяктуу. Анын өсүп өнүүсү үчүн атайын даярдалган жер жана суу келе тургандай жайы болуш керек. Ошондой эле анын тамыры, сөңгөгү, бутакчалары жана мөмөлөрү бар. Анын отургузулган жери – муъмин адамдын жүрөгү. Мына ушул жерге анын данегиже көчөтү отургузулуп, ушул жерден өнүп жашылданат. Ал эми суу ичкен жайы – Алланын адамзатка түшүргөн Кураны жана Анын Элчисинин Сүннөтү. Мына ушулар менен берекелүү дарак сугарылып, сууга каныгат. Ал суусуз эч качан өспөйт жана мөмө-жемиш да бербейт. Ал эми анын тамыры – Ыймандын жети негизи: Алла Таалага ыйман келтирүү жана Анын периштелерине, китептерине, пайгамбарларына, Акырет күнүнө, тагдырдын жакшылык-жамандыгына жанаөлгөндөн кийин тирилүүгө ыйман келтирүү. Аллага ыйман келтирүү – тамырдын өзөгү жана негиздердин негизи болуп саналат. Ал эми бутакчалары – муъмин адамдын кылган жакшылык иштери жана намаз, зекет, ажылык, орозо ж.б.у.с. кылганибадаттары. Ал эми мөмөлөрү – муъмин адам жеткен бардык жакшылыктар жана эки дүйнөдөгү бактылуулук. Мына ушулар ыймандын мөмөлөрүнөн болуп эсептелинет.
.
«Эркек болобу, аял болобу, кимде-ким ыймандуу болуп жакшы иштерди кылса, анда Биз ага сөзсүз жакшы жашоону беребиз жана алардын кылган иштерине сөзсүз андан даартык соопторду ыйгарабыз». Нахл сүрөөсү (16:97)
.
Адамдар ыймандуулук жагынан бири-биринен кескин түрдө айырмаланат. Бул айырмачылык ыймандуулукка байланышкан сыпаттардын көптүгүнөн же аздыгынан, күчтүүлүгүнөн же алсыздыгынан байланыштуу. Демек, ар бир мусулман бул сыпаттарды билүүгө, алар туурасында ой жүгүртүп, андан соң жашоосунда иш жүзүнө ашырууга аракет кылуусу керек. Мына ушул анын ыйманын көтөрөт, ишенимин бекемдейт жана көп жакшылыктарга жеткирет. Ошондой эле акыбети ыймандын алсыздашына себеп болгон жана жамандыкка алып барганбардык иштерден сактанат. Ыймандын көтөрүлүүсүнө себеп болуучу иш-аракеттер бар. Алардын арасынан эң зарылдуулары – пайдалуу илим алуу, Куран окуу жана анын маанисине ой жүгүртүү, ыймандуулар менен бирге болуу, Алла Тааланын ысым-сыфаттарын окуп үйрөнүү, Ислам дининин артыкчылыктары үстүндө ой жүгүртүү, Пайгамбарыбыздын жана сахабалардын өмүр баянын окуу, ааламдагы кубулуштар жана андагы болуп жаткан аят-белгилер туурасында ой жүгүртүү ж.б.
.
«Чындыгында, Асмандар менен Жердин жаралуусунда жана күн менен түндүн алмашуусунда – акыл ээлери үчүн аят-белгилер бар. Алар турганда да, олтурганда да, жатканда да Алланы эстешет жана асмандар менен жердин жарашылы туурасында ой жүгүртүшүп: «Раббибиз! Сен муну жөндөн жөн элежараткан жоксуң. Сен аруусуң! Бизди Оттун азабынан сакта»,– (деп айтышат)».Аалу Имран сүрөөсү (3:190-191)
.
Алла Таалага моюн сунуу, Анын өкүм-буйруктарына баш ийүү жана Ага жакындаткан бардык иш-аракеттерди өз убактысында аткарууга болгонаракет менен ыйман көтөрүлөт.
.
«Биздин (жолубузда) күрөшкөндөрдү, сөзсүз Өз жолдорубузга баштайбыз. Чындыгында, Алла жакшылык кылуучулар менен бирге».Анкабут сүрөөсү (29:69)
.
Ошондой эле ыйманды алсыратуучу жана түшүүсүнө себеп болуучуиш-аракеттер бар. Муъмин адам дайым бул иштерден этият болуусу зарыл. Алардынарасынан эң белгилүүлөрү – Алланын динин билбестик, кайдыгерлик, текеберлик, күнөөлөрдү кылуу, жамандыкка үндөгөннафсини ээрчүү, бузуку адамдар менен аралашуу, дүнүйө топтоого баш оту менен кирип кетүү, шайтанды жана өз каалоолорун ээрчүү ж.б.Качан бул үммөттүн алгачкы муундары ыймандын зарылдуулугун жана ага болгон муктаждык тамактан да, суудан да, абадан да зарыл экендигин толук түшүнүп билишкенде, алар өз ыймандарын сактоого болгон аракеттерин жумшашкан жана ыйманды бардык нерседен алдын коюшкан. Алар ыймандын ганакамын көрүп, кылган ар бир ишине көзөмөл жүргүзүпжана бири-бирин жакшылыкка чакырышкан.
.
Умар ибну аль-Хаттаб, радыяллаху анху, сахабаларга: «Келгиле, ыйманды көтөрөйлү», -деп көп айтчу.
Ал эми Абдулла ибну Масъуд, радыяллаху анху, мындай деп айтчу:«Биз менен бирге отургула, ыйманыбызды көтөрөйлү». Жана мындай деп көп дуа кылчу:«Оо, Алла! Менин ыйманымды көбөйт, ишенимимди тереңдет, түшүнүгүмдү кеңейт». “Аллахумма зиднии иймаанан уа якыинан уа фыкхан”.
.
Абу Дарда, радыяллаху анху, мындай деп айтчу:«Алланын кулунун туура түшүнгөндүгүн белгиси – ал ыйманы түшкөндөрдүн катарындабы же көтөрүлгөндөрдүн катарындабы, ошону билүүсү. Жана анын туура түшүнгөндүгүнүн белгиси – шайтандын азгырыгы кайсыл тараптан болуп жаткандыгын билүүсү».
.
Умайр ибну Хабиб, радыяллахуанху, мындай деп айтчу:«Ыйман көбөйөт жана азайат. Андан сурашты: «Анын көбөйгөнү жана азайганы кандай?». Ал айтты: «Эгерде Алланы эстеп зикир кылсак, Ага шүгүрлөрдү айтсак (тахмид) жана Аны арууласак (тасбих) – мына ушул анын көтөрүлгөнү. А эгер кайдыгерлик кылсак, убактыбызды текке кетирсек жана Алланы унутсак – мына ушул анын азайганы».
.
Ыйман тууралуу сахабалардан айтылган накыл сөздөр өтөкөп. Мына ошондуктан муъмин адам жашоосунда эки нерсени ишке ашырууга умтулуусу керек. Алардын биринчиси– ыйманды көтөрүү жана ага байланышкан иш-аракеттерди окуп үйрөнүп, иш жүзүнө ашыруу. Экинчиси– ыймандын түшүүсүнө себеп болгон жана ага каршы келген ачык жана жашыруун иш-аракеттерден сактануу. Ошондой эле кетирген кемчиликтерин оңдоп, Аллага чын ыхластан тооба кылып жана Алла Тааланын ырайымынан үмүттөнүү, жазасынан коркуу менен Ага гана моюн сунуп, жан дили менен Ага гана бет алуусу зарыл.
.
Абдулла ибну Аъмр, радыяллаху анху, риваят кылды, Алланын элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, айтты:«Чындыгында, силердин көкүрөгүңөрдөгү ыйман – кийим эскирген сыяктуу эскирет. Андыктан Алладан жүрөгүңөрдөгү ыйманды жаңылоосун сурагыла».(“Мустадрак”, Хаким)Бул хадисте Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, ыйман да кийим сыяктуу эскирерин баяндады. Бул дүйнө жашоосунун ар кандай азгырыктарынан жана күнөөлөрдөн улам адамдын ыйманы алсырайт. Буга окшогон терс көрүнүштөр ыймандын жандуулугун, күч-кубатын жана көркүн кетирет. Мына ушундай абалда Пайгамбар, саллаллаху алейхи уа саллам, жүрөктөгү ыймандын жаңылоо жана жандандыруу керектигин белгилеп:«Алладан жүрөгүңөрдөгү ыйманды жаңылоосун сурагыла! »,– деп айтты.
.
Демек, муъмин адам Аллага жан дили менен бет алып, Андан гана муктаждыктарын сурап:«Жүрөгүмдөгү ыйманды көтөр, күчөт, жаңыла жана анда туруктуу кыл»,– деп талыкпай дуа кылуусу керек.
.
Алла Таала айтты:«Алла ыйман келтиргендерди бул дүйнөдө да, Акыретте да бекем сөзгө туруктуу кылат».Ибрахим сүрөөсү(14:27)
.
Чындыгында, ыйман – бул адамдын көркү жана кооздугу. Бул туурасында Алла Таала мындай деп айткан:«Алла силерге ыйманды жакшы көрсөтүп жана аны жүрөктөрүңөрдүн көркү кылып койду». Хужурат сүрөөсү (49:7)
.
Алланын Элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, мындай деп көп дуа кылчу:«Оо, Алла! Биздин (жүрөктөрүбүздү) ыймандын көркү менен көрктө жана бизди туура жолго баштоочулардан жана туура жолдогуларданкыл». (Имам ан-Насаи)«Аллахумма заййиннаа би-зийнатиль иймаани, уа-джъалнаа худаатан мухтадиин»Ошондой эле ыймандын татымы, таттуулугу жана эч нерсеге салыштыргыс ырахатыбар. Бул туурасында Алланын Элчиси, саллаллаху алейхи уа саллам, мындай деп айткан:«Алланын – Рабби экендигине, Исламдын – дин экендигине жана Мухаммад, саллаллаху алейхи уа салламдын, Элчи экендигине ыраазы болгон адам ыймандын татымын сезет».(Имам Муслим)
.
Ал эми башка хадисте айтты:«Кимде үч (сыпат) болсо, анда ал ыймандын таттуулугун сезет – ал үчүн Алла жана Анын Элчиси баарынан сүйүктүү болсо; бир адамды жакшы көрсө, Алла үчүн гана жакшы көрсө; жана Алла аны куфурлуктан сактагандан кийин ага кайра кайтууну – Отко түшүүнү жаман көргөндөй жаман көрсө».(Имам Бухари; Имам Муслим)
.
Демек, ар бир муъмин адам дайыма ыйманын сактоого жана ага терс таасирин тийгизген иш-аракеттерден алыс болууга аракет кылуусу керек. Анткени ыймандуулук – бул ар бир адамдын руханий дүйнөсү муктаж болгон азыктардын эң зарылдуусу жана эки дүйнөдөгү бактылуулуктун ачкычы. Кимде-ким эки дүйнө жакшылыктарын кааласа жаначыныгы бактылуулукка жетүүнү самаса, анда ыйманын көздүн карегиндей сактасын. Мына ошондо ал булжашоодо да, Акыретте да чыныгы бактылуулукка жетет.
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#8 16 February 2014 - 12:52
Алла Таала менен болгон адеп
.
Алла Таала бүткүл ааламдын жана андагы бардык макулуктардын жалгыз, теңдеши жок Раббысы. АллаТаала жалгыз. Ал эч кимге жана эч нерсеге муктаж эмес, Тескерисинче, жаралгандын баары Ага муктаж. Ал өзү төрөлгөн эмес. Ал төрөгөн да төрөткөн да эмес. Ага эч ким теңдеш боло албайт. Демек, Алла Таала менен Анын пенделеринин ортосунда ылайыктуу адеп болууга тийиш. Ошондуктан биз - пенделерден төмөнкү адептер талап кылынат:
.
1. Мусулман пенденин Алла Таалага чын дилинен берилип ибадат кылуусу.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَوَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ﴾ )البينة: 5(Алла Таала айтты: «Алар жалгыз Аллага чын ыкластан (жүрөктөн) берилип, туура динде болгон (Исламдан кыйшайбаган) абалда ибадат кылууга, намазды толук аткарууга жана зекетти берүүгө буюрулушкан эле.Мына ушул гана Туура Дин». (Баййина : 5)
.
2. Мусулман пенденин Алла Тааланын буйруктарын аткарып, кайтарган нерселеринен тыйылуусу.
.
قال الله تعالى واصفاً عباده المؤمنين: ﴿وَقَالُوا سَمِعْنَاوَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾)البقرة: 285(Алла Таала ыймандуу пенделерин сыпаттап мындай деген: «Уктук да моюн сундук.Оо, биздин Раббыбыз! Күнөөлөрүбүздү кечиришиңди сурайбыз жана Өзүңө гана кайтабыз» - деп айтышты». (Бакара: 285)
.
3. Пенденин Алладан коркуп, өзүн төмөн алып, баш ийүүсү. Өзгөчө намаз учурунда. Анткени, ал Алла Таала менен пенденин ортосундагы байланыш.
.
قال تعالى: ﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ﴾)المؤمنون: 1-2(Алла Таала айтты: «Чынында эле, ыймандуулар ийгиликке жетишти[1]. Алар намаздарында коркуу (жана үмүт менен) турушат». (Момундар:1-2)
.
4. Алла Тааланын берген неъматтарына (жакшылыктарына) шүгүр кылуу. Мусулман пенде Алла Тааланын берген сан - жеткис жакшылыктарына тил менен мактап, денеси менен ибадат кылып Ага шүгүр кылат.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ﴾)النحل: 53(Алла Таала айтты: «Силерде болгон (көрүнгөн жана көрүнбөгөн)неъматтардын(жакшылыктардын) бардыгыЖалгыз Алла Taaладан. Ошондой эле, качан силерге (бирээр) балээ келсе да, жалгыз Ага гана үнүңөрдү бийик көтөрүп жалбарасыңар». (Нахл : 53)
.
5. Бардык нерселер Алла Тааланын алдын - ала белгилөөсү жана тагдыры боюнча болооруна моюн сунуп, ага ыраазы болуу. Анткени, адам баласы жана ал ээ болгон нерселердин бардыгы Алла Тааланын мүлкү болгондуктан аларды каалаганындай жумшайт.Мына ошондуктан мусулман адам берилген жакшылыктарга шүгүр кылып, кыйынчылыктарга сабыр кылат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:»عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُوَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ«}مسلم: 2999{Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Муъминдин иш(тер)и таң калыштуу, чындыгында анын бардык абалы жакшы бул бир гана муъминге. Эгер ага кубаныч жетсе, шүгүр кылат бул ал үчүн жакшы, а эгер ага зыян жетсе, сабыр кылат ага бул да жакшы».(Муслим: 2999)
.
6. Алла Тааладан уялуу. Пенде менен Алла Тааланын ортосундагы уялуу төмөнкүчө болот: Алла Таала пенденин Ага (Аллага) каршы болуусун жана Ага күнөөкөр болуусун көрүү коркунучу астында пенде Алла Тааладан уялат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ:»اسْتَحْيُوا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَسْتَحِي وَالْحَمْدُ لِلَّهِقَالَ لَيْسَ ذَلِكَ وَلَكِنْ مَنْ اسْتَحَىمِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ فَلْيَحْفَظْ الرَّأْسَ وَمَا حَوَى وَلْيَحْفَظْ الْبَطْنَ وَمَا وَعَىوَلْيَذْكُرْ الْمَوْتَ وَالْبِلَى وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ تَرَكَ زِينَةَ الدُّنْيَا فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ اسْتَحْيَا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ«}رواه الترميذي: 2548{Күндөрдүн биринде Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялгыла»! Айтышты: Оо, Алланын пайгамбары Аллага шүгүрлөр болсун! Албетте, бизуялабыз. Айтты: «Чыныгы уялуу башты жана анда жайгашкан мүчөлөрдү (тил, көз, кулак ж.б.у.с. нерселерди) арамдан сактоо, курсакты (арам жегенден) жана анын айланасындагы мүчөлөрдү (күнөө ишке иштетүүдөн) сактоо, өлүмдү жана кабырда (мүрзөдө) чирип калган сөөккө айланууну эстөө. Кимде - ким, Акыретти кааласа, анда ал бул дүйнө кооздугун таштайт (берилбейт). Кимде - ким, мына ушулардын баарын аткарса, анда ал Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялыптыр».(Тирмизий: 2548)
.
7. Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөө. Мусулман киши канчалык чоң күнөө кылбасын Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөстөн, Анын ырайымын жана кечирүүсүн үмүт кылып Алла Таалага тообо кылып кайтат.
.
قال تعالى: ﴿قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾)الزمر: 53(Алла Таала айтты: «(Оо,Мухаммад)Менин (түрдүү күнөө - бузукулук кылуу менен) өз жандарына зулумдук кылган пенделериме айткын: «Алланын ырайымынан үмүтсүз болбогула! Албетте, Алла (тообо кылгандардын[2]) бардык күнөөлөрүн кечирет. Албетте,Ал - Кечиримдүү, Ырайымдуу».(Зумар: 53)
.
Алла Таала бүткүл ааламдын жана андагы бардык макулуктардын жалгыз, теңдеши жок Раббысы. АллаТаала жалгыз. Ал эч кимге жана эч нерсеге муктаж эмес, Тескерисинче, жаралгандын баары Ага муктаж. Ал өзү төрөлгөн эмес. Ал төрөгөн да төрөткөн да эмес. Ага эч ким теңдеш боло албайт. Демек, Алла Таала менен Анын пенделеринин ортосунда ылайыктуу адеп болууга тийиш. Ошондуктан биз - пенделерден төмөнкү адептер талап кылынат:
.
1. Мусулман пенденин Алла Таалага чын дилинен берилип ибадат кылуусу.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَوَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ﴾ )البينة: 5(Алла Таала айтты: «Алар жалгыз Аллага чын ыкластан (жүрөктөн) берилип, туура динде болгон (Исламдан кыйшайбаган) абалда ибадат кылууга, намазды толук аткарууга жана зекетти берүүгө буюрулушкан эле.Мына ушул гана Туура Дин». (Баййина : 5)
.
2. Мусулман пенденин Алла Тааланын буйруктарын аткарып, кайтарган нерселеринен тыйылуусу.
.
قال الله تعالى واصفاً عباده المؤمنين: ﴿وَقَالُوا سَمِعْنَاوَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾)البقرة: 285(Алла Таала ыймандуу пенделерин сыпаттап мындай деген: «Уктук да моюн сундук.Оо, биздин Раббыбыз! Күнөөлөрүбүздү кечиришиңди сурайбыз жана Өзүңө гана кайтабыз» - деп айтышты». (Бакара: 285)
.
3. Пенденин Алладан коркуп, өзүн төмөн алып, баш ийүүсү. Өзгөчө намаз учурунда. Анткени, ал Алла Таала менен пенденин ортосундагы байланыш.
.
قال تعالى: ﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ﴾)المؤمنون: 1-2(Алла Таала айтты: «Чынында эле, ыймандуулар ийгиликке жетишти[1]. Алар намаздарында коркуу (жана үмүт менен) турушат». (Момундар:1-2)
.
4. Алла Тааланын берген неъматтарына (жакшылыктарына) шүгүр кылуу. Мусулман пенде Алла Тааланын берген сан - жеткис жакшылыктарына тил менен мактап, денеси менен ибадат кылып Ага шүгүр кылат.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ﴾)النحل: 53(Алла Таала айтты: «Силерде болгон (көрүнгөн жана көрүнбөгөн)неъматтардын(жакшылыктардын) бардыгыЖалгыз Алла Taaладан. Ошондой эле, качан силерге (бирээр) балээ келсе да, жалгыз Ага гана үнүңөрдү бийик көтөрүп жалбарасыңар». (Нахл : 53)
.
5. Бардык нерселер Алла Тааланын алдын - ала белгилөөсү жана тагдыры боюнча болооруна моюн сунуп, ага ыраазы болуу. Анткени, адам баласы жана ал ээ болгон нерселердин бардыгы Алла Тааланын мүлкү болгондуктан аларды каалаганындай жумшайт.Мына ошондуктан мусулман адам берилген жакшылыктарга шүгүр кылып, кыйынчылыктарга сабыр кылат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:»عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُوَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ«}مسلم: 2999{Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Муъминдин иш(тер)и таң калыштуу, чындыгында анын бардык абалы жакшы бул бир гана муъминге. Эгер ага кубаныч жетсе, шүгүр кылат бул ал үчүн жакшы, а эгер ага зыян жетсе, сабыр кылат ага бул да жакшы».(Муслим: 2999)
.
6. Алла Тааладан уялуу. Пенде менен Алла Тааланын ортосундагы уялуу төмөнкүчө болот: Алла Таала пенденин Ага (Аллага) каршы болуусун жана Ага күнөөкөр болуусун көрүү коркунучу астында пенде Алла Тааладан уялат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ:»اسْتَحْيُوا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَسْتَحِي وَالْحَمْدُ لِلَّهِقَالَ لَيْسَ ذَلِكَ وَلَكِنْ مَنْ اسْتَحَىمِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ فَلْيَحْفَظْ الرَّأْسَ وَمَا حَوَى وَلْيَحْفَظْ الْبَطْنَ وَمَا وَعَىوَلْيَذْكُرْ الْمَوْتَ وَالْبِلَى وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ تَرَكَ زِينَةَ الدُّنْيَا فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ اسْتَحْيَا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ«}رواه الترميذي: 2548{Күндөрдүн биринде Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялгыла»! Айтышты: Оо, Алланын пайгамбары Аллага шүгүрлөр болсун! Албетте, бизуялабыз. Айтты: «Чыныгы уялуу башты жана анда жайгашкан мүчөлөрдү (тил, көз, кулак ж.б.у.с. нерселерди) арамдан сактоо, курсакты (арам жегенден) жана анын айланасындагы мүчөлөрдү (күнөө ишке иштетүүдөн) сактоо, өлүмдү жана кабырда (мүрзөдө) чирип калган сөөккө айланууну эстөө. Кимде - ким, Акыретти кааласа, анда ал бул дүйнө кооздугун таштайт (берилбейт). Кимде - ким, мына ушулардын баарын аткарса, анда ал Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялыптыр».(Тирмизий: 2548)
.
7. Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөө. Мусулман киши канчалык чоң күнөө кылбасын Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөстөн, Анын ырайымын жана кечирүүсүн үмүт кылып Алла Таалага тообо кылып кайтат.
.
قال تعالى: ﴿قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾)الزمر: 53(Алла Таала айтты: «(Оо,Мухаммад)Менин (түрдүү күнөө - бузукулук кылуу менен) өз жандарына зулумдук кылган пенделериме айткын: «Алланын ырайымынан үмүтсүз болбогула! Албетте, Алла (тообо кылгандардын[2]) бардык күнөөлөрүн кечирет. Албетте,Ал - Кечиримдүү, Ырайымдуу».(Зумар: 53)
Кай жерде болбо, ар дайым, ар качан, туболукко журогумдо жашайсын.
#9 16 February 2014 - 13:19
Эгер бир эркек бир аялга уйлонууну чечсе, оболу барып, жузун корсун, эгер жузу жакса анын ыйманынан кабар алсын, эгер адамдар ыйманы жакшы экенин куболосо, анда уйлонсун. Эгерде адамдар ыйманынын начар десе уйлонуудон баш тартуу ал учун жакшы. Жана созсуз ушул тартипте иш аракет кылганы жакшы. Себеби ал биринчи ыйманынан кабар алып, элдер аялдын ыйманы жакшы экенин ырастагандан кийин барып коруп, жузу жакпай калып, баш тартса, анда ал анын жузуно карап ыйманын чанган болуп калат. Бул болсо ото дурус эмес. Имам Ахмад.
#10 16 February 2014 - 16:25
Алла Таала менен болгон адеп
.
Алла Таала бүткүл ааламдын жана андагы бардык макулуктардын жалгыз, теңдеши жок Раббысы. АллаТаала жалгыз. Ал эч кимге жана эч нерсеге муктаж эмес, Тескерисинче, жаралгандын баары Ага муктаж. Ал өзү төрөлгөн эмес. Ал төрөгөн да төрөткөн да эмес. Ага эч ким теңдеш боло албайт. Демек, Алла Таала менен Анын пенделеринин ортосунда ылайыктуу адеп болууга тийиш. Ошондуктан биз - пенделерден төмөнкү адептер талап кылынат:
.
1. Мусулман пенденин Алла Таалага чын дилинен берилип ибадат кылуусу.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَوَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ﴾ )البينة: 5(Алла Таала айтты: «Алар жалгыз Аллага чын ыкластан (жүрөктөн) берилип, туура динде болгон (Исламдан кыйшайбаган) абалда ибадат кылууга, намазды толук аткарууга жана зекетти берүүгө буюрулушкан эле.Мына ушул гана Туура Дин». (Баййина : 5)
.
2. Мусулман пенденин Алла Тааланын буйруктарын аткарып, кайтарган нерселеринен тыйылуусу.
.
قال الله تعالى واصفاً عباده المؤمنين: ﴿وَقَالُوا سَمِعْنَاوَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾)البقرة: 285(Алла Таала ыймандуу пенделерин сыпаттап мындай деген: «Уктук да моюн сундук.Оо, биздин Раббыбыз! Күнөөлөрүбүздү кечиришиңди сурайбыз жана Өзүңө гана кайтабыз» - деп айтышты». (Бакара: 285)
.
3. Пенденин Алладан коркуп, өзүн төмөн алып, баш ийүүсү. Өзгөчө намаз учурунда. Анткени, ал Алла Таала менен пенденин ортосундагы байланыш.
.
قال تعالى: ﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ﴾)المؤمنون: 1-2(Алла Таала айтты: «Чынында эле, ыймандуулар ийгиликке жетишти[1]. Алар намаздарында коркуу (жана үмүт менен) турушат». (Момундар:1-2)
.
4. Алла Тааланын берген неъматтарына (жакшылыктарына) шүгүр кылуу. Мусулман пенде Алла Тааланын берген сан - жеткис жакшылыктарына тил менен мактап, денеси менен ибадат кылып Ага шүгүр кылат.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ﴾)النحل: 53(Алла Таала айтты: «Силерде болгон (көрүнгөн жана көрүнбөгөн)неъматтардын(жакшылыктардын) бардыгыЖалгыз Алла Taaладан. Ошондой эле, качан силерге (бирээр) балээ келсе да, жалгыз Ага гана үнүңөрдү бийик көтөрүп жалбарасыңар». (Нахл : 53)
.
5. Бардык нерселер Алла Тааланын алдын - ала белгилөөсү жана тагдыры боюнча болооруна моюн сунуп, ага ыраазы болуу. Анткени, адам баласы жана ал ээ болгон нерселердин бардыгы Алла Тааланын мүлкү болгондуктан аларды каалаганындай жумшайт.Мына ошондуктан мусулман адам берилген жакшылыктарга шүгүр кылып, кыйынчылыктарга сабыр кылат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:»عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُوَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ«}مسلم: 2999{Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Муъминдин иш(тер)и таң калыштуу, чындыгында анын бардык абалы жакшы бул бир гана муъминге. Эгер ага кубаныч жетсе, шүгүр кылат бул ал үчүн жакшы, а эгер ага зыян жетсе, сабыр кылат ага бул да жакшы».(Муслим: 2999)
.
6. Алла Тааладан уялуу. Пенде менен Алла Тааланын ортосундагы уялуу төмөнкүчө болот: Алла Таала пенденин Ага (Аллага) каршы болуусун жана Ага күнөөкөр болуусун көрүү коркунучу астында пенде Алла Тааладан уялат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ:»اسْتَحْيُوا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَسْتَحِي وَالْحَمْدُ لِلَّهِقَالَ لَيْسَ ذَلِكَ وَلَكِنْ مَنْ اسْتَحَىمِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ فَلْيَحْفَظْ الرَّأْسَ وَمَا حَوَى وَلْيَحْفَظْ الْبَطْنَ وَمَا وَعَىوَلْيَذْكُرْ الْمَوْتَ وَالْبِلَى وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ تَرَكَ زِينَةَ الدُّنْيَا فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ اسْتَحْيَا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ«}رواه الترميذي: 2548{Күндөрдүн биринде Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялгыла»! Айтышты: Оо, Алланын пайгамбары Аллага шүгүрлөр болсун! Албетте, бизуялабыз. Айтты: «Чыныгы уялуу башты жана анда жайгашкан мүчөлөрдү (тил, көз, кулак ж.б.у.с. нерселерди) арамдан сактоо, курсакты (арам жегенден) жана анын айланасындагы мүчөлөрдү (күнөө ишке иштетүүдөн) сактоо, өлүмдү жана кабырда (мүрзөдө) чирип калган сөөккө айланууну эстөө. Кимде - ким, Акыретти кааласа, анда ал бул дүйнө кооздугун таштайт (берилбейт). Кимде - ким, мына ушулардын баарын аткарса, анда ал Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялыптыр».(Тирмизий: 2548)
.
7. Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөө. Мусулман киши канчалык чоң күнөө кылбасын Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөстөн, Анын ырайымын жана кечирүүсүн үмүт кылып Алла Таалага тообо кылып кайтат.
.
قال تعالى: ﴿قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾)الزمر: 53(Алла Таала айтты: «(Оо,Мухаммад)Менин (түрдүү күнөө - бузукулук кылуу менен) өз жандарына зулумдук кылган пенделериме айткын: «Алланын ырайымынан үмүтсүз болбогула! Албетте, Алла (тообо кылгандардын[2]) бардык күнөөлөрүн кечирет. Албетте,Ал - Кечиримдүү, Ырайымдуу».(Зумар: 53)
.
Алла Таала бүткүл ааламдын жана андагы бардык макулуктардын жалгыз, теңдеши жок Раббысы. АллаТаала жалгыз. Ал эч кимге жана эч нерсеге муктаж эмес, Тескерисинче, жаралгандын баары Ага муктаж. Ал өзү төрөлгөн эмес. Ал төрөгөн да төрөткөн да эмес. Ага эч ким теңдеш боло албайт. Демек, Алла Таала менен Анын пенделеринин ортосунда ылайыктуу адеп болууга тийиш. Ошондуктан биз - пенделерден төмөнкү адептер талап кылынат:
.
1. Мусулман пенденин Алла Таалага чын дилинен берилип ибадат кылуусу.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَوَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ﴾ )البينة: 5(Алла Таала айтты: «Алар жалгыз Аллага чын ыкластан (жүрөктөн) берилип, туура динде болгон (Исламдан кыйшайбаган) абалда ибадат кылууга, намазды толук аткарууга жана зекетти берүүгө буюрулушкан эле.Мына ушул гана Туура Дин». (Баййина : 5)
.
2. Мусулман пенденин Алла Тааланын буйруктарын аткарып, кайтарган нерселеринен тыйылуусу.
.
قال الله تعالى واصفاً عباده المؤمنين: ﴿وَقَالُوا سَمِعْنَاوَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ﴾)البقرة: 285(Алла Таала ыймандуу пенделерин сыпаттап мындай деген: «Уктук да моюн сундук.Оо, биздин Раббыбыз! Күнөөлөрүбүздү кечиришиңди сурайбыз жана Өзүңө гана кайтабыз» - деп айтышты». (Бакара: 285)
.
3. Пенденин Алладан коркуп, өзүн төмөн алып, баш ийүүсү. Өзгөчө намаз учурунда. Анткени, ал Алла Таала менен пенденин ортосундагы байланыш.
.
قال تعالى: ﴿قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ﴾)المؤمنون: 1-2(Алла Таала айтты: «Чынында эле, ыймандуулар ийгиликке жетишти[1]. Алар намаздарында коркуу (жана үмүт менен) турушат». (Момундар:1-2)
.
4. Алла Тааланын берген неъматтарына (жакшылыктарына) шүгүр кылуу. Мусулман пенде Алла Тааланын берген сан - жеткис жакшылыктарына тил менен мактап, денеси менен ибадат кылып Ага шүгүр кылат.
.
قال تعالى: ﴿وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ﴾)النحل: 53(Алла Таала айтты: «Силерде болгон (көрүнгөн жана көрүнбөгөн)неъматтардын(жакшылыктардын) бардыгыЖалгыз Алла Taaладан. Ошондой эле, качан силерге (бирээр) балээ келсе да, жалгыз Ага гана үнүңөрдү бийик көтөрүп жалбарасыңар». (Нахл : 53)
.
5. Бардык нерселер Алла Тааланын алдын - ала белгилөөсү жана тагдыры боюнча болооруна моюн сунуп, ага ыраазы болуу. Анткени, адам баласы жана ал ээ болгон нерселердин бардыгы Алла Тааланын мүлкү болгондуктан аларды каалаганындай жумшайт.Мына ошондуктан мусулман адам берилген жакшылыктарга шүгүр кылып, кыйынчылыктарга сабыр кылат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:»عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُوَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ«}مسلم: 2999{Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Муъминдин иш(тер)и таң калыштуу, чындыгында анын бардык абалы жакшы бул бир гана муъминге. Эгер ага кубаныч жетсе, шүгүр кылат бул ал үчүн жакшы, а эгер ага зыян жетсе, сабыр кылат ага бул да жакшы».(Муслим: 2999)
.
6. Алла Тааладан уялуу. Пенде менен Алла Тааланын ортосундагы уялуу төмөнкүчө болот: Алла Таала пенденин Ага (Аллага) каршы болуусун жана Ага күнөөкөр болуусун көрүү коркунучу астында пенде Алла Тааладан уялат.
.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ:»اسْتَحْيُوا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَسْتَحِي وَالْحَمْدُ لِلَّهِقَالَ لَيْسَ ذَلِكَ وَلَكِنْ مَنْ اسْتَحَىمِنْ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ فَلْيَحْفَظْ الرَّأْسَ وَمَا حَوَى وَلْيَحْفَظْ الْبَطْنَ وَمَا وَعَىوَلْيَذْكُرْ الْمَوْتَ وَالْبِلَى وَمَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ تَرَكَ زِينَةَ الدُّنْيَا فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ اسْتَحْيَا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَقَّ الْحَيَاءِ«}رواه الترميذي: 2548{Күндөрдүн биринде Алланын элчиси (ага Алланын салават-саламдары болсун) айтты: «Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялгыла»! Айтышты: Оо, Алланын пайгамбары Аллага шүгүрлөр болсун! Албетте, бизуялабыз. Айтты: «Чыныгы уялуу башты жана анда жайгашкан мүчөлөрдү (тил, көз, кулак ж.б.у.с. нерселерди) арамдан сактоо, курсакты (арам жегенден) жана анын айланасындагы мүчөлөрдү (күнөө ишке иштетүүдөн) сактоо, өлүмдү жана кабырда (мүрзөдө) чирип калган сөөккө айланууну эстөө. Кимде - ким, Акыретти кааласа, анда ал бул дүйнө кооздугун таштайт (берилбейт). Кимде - ким, мына ушулардын баарын аткарса, анда ал Алла Тааладан чыныгы уялуу менен уялыптыр».(Тирмизий: 2548)
.
7. Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөө. Мусулман киши канчалык чоң күнөө кылбасын Алла Тааланын ырайымынан үмүт үзбөстөн, Анын ырайымын жана кечирүүсүн үмүт кылып Алла Таалага тообо кылып кайтат.
.
قال تعالى: ﴿قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ﴾)الزمر: 53(Алла Таала айтты: «(Оо,Мухаммад)Менин (түрдүү күнөө - бузукулук кылуу менен) өз жандарына зулумдук кылган пенделериме айткын: «Алланын ырайымынан үмүтсүз болбогула! Албетте, Алла (тообо кылгандардын[2]) бардык күнөөлөрүн кечирет. Албетте,Ал - Кечиримдүү, Ырайымдуу».(Зумар: 53)
Баракелде кандай гана керемет угуп эле олтура берсен ээ
#11 16 February 2014 - 16:27
Эгер бир эркек бир аялга уйлонууну чечсе, оболу барып, жузун корсун, эгер жузу жакса анын ыйманынан кабар алсын, эгер адамдар ыйманы жакшы экенин куболосо, анда уйлонсун. Эгерде адамдар ыйманынын начар десе уйлонуудон баш тартуу ал учун жакшы. Жана созсуз ушул тартипте иш аракет кылганы жакшы. Себеби ал биринчи ыйманынан кабар алып, элдер аялдын ыйманы жакшы экенин ырастагандан кийин барып коруп, жузу жакпай калып, баш тартса, анда ал анын жузуно карап ыйманын чанган болуп калат. Бул болсо ото дурус эмес. Имам Ахмад.
Мына сага
#12 16 February 2014 - 16:44
Бул айтылгандарды баарын окуйбуз, жазабыз, угабыз бирок бирообуз да 100% аткарбайбыз
#13 16 February 2014 - 16:56
#14 16 February 2014 - 18:45
Куранды эске сактоонун 10 жолу.
Куранды жатка жаттоо- диндеги ото сооптуу иштерден. Куран аяттарын толук жатка билип, анын адалын адал, арамын арам деп амал кылган адамдын Кыяматта башына таажы кийгизилет. Анын нуру бул дуйнонун кунунон да жарык болот. Ошондой эле Куранды жаттап ага амал кылган адамдын ата-энесине да сый корсотулот. Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам- салаваты болсун) айткан.
Силердин аранардагы эн жакшы адамдар- Куранды уйронуп, анан башкаларга уйроткондор. Куранды толук жаттоо Аллах каалаган адамдар учун женил болот. Бирок копчулук учурда жаттоодон кыйналбаган адамдар, аны эске сактап журуудон кыйналышат, тагыраак айтканда жаттаган аяттарын бат эле унутуп калышат. Куран жаттаган адам учун бул- эн чон жоготуу. Томондо жатталган Куран аяттарын унутуп калбоо учун аткарыла турган 10 насаатты сунуш кылабыз.
1- Жаттаган аяттарды эстен чыгарбай сактоону суранып Аллахка дуба кыл.
2- Куранды Аллахка ыклас кылып жатта б.а дунуйону максат кылба.
3- Куран буйруган ишти аткар, Куран тыйган иштен тыйыл.
4- Куранды кооз ун менен тилават кыл.
5- Кун сайын окуп туруу учун Куранды болуштуруп жадыбал тузуп ал.
6- Куноо кылуудан сактан, айрыкча козунду арамдан сакта.
7- Арам тамак менен тамактануудан сак бол.
8- Куран жаттай албагандарды, же окуй албагандарды эч качан шылдындаба.
9- Текеберчиликтен сактан.
10- Уйкуну азайт...
Куранды жатка жаттоо- диндеги ото сооптуу иштерден. Куран аяттарын толук жатка билип, анын адалын адал, арамын арам деп амал кылган адамдын Кыяматта башына таажы кийгизилет. Анын нуру бул дуйнонун кунунон да жарык болот. Ошондой эле Куранды жаттап ага амал кылган адамдын ата-энесине да сый корсотулот. Пайгамбарыбыз (Ага Аллахтын салам- салаваты болсун) айткан.
Силердин аранардагы эн жакшы адамдар- Куранды уйронуп, анан башкаларга уйроткондор. Куранды толук жаттоо Аллах каалаган адамдар учун женил болот. Бирок копчулук учурда жаттоодон кыйналбаган адамдар, аны эске сактап журуудон кыйналышат, тагыраак айтканда жаттаган аяттарын бат эле унутуп калышат. Куран жаттаган адам учун бул- эн чон жоготуу. Томондо жатталган Куран аяттарын унутуп калбоо учун аткарыла турган 10 насаатты сунуш кылабыз.
1- Жаттаган аяттарды эстен чыгарбай сактоону суранып Аллахка дуба кыл.
2- Куранды Аллахка ыклас кылып жатта б.а дунуйону максат кылба.
3- Куран буйруган ишти аткар, Куран тыйган иштен тыйыл.
4- Куранды кооз ун менен тилават кыл.
5- Кун сайын окуп туруу учун Куранды болуштуруп жадыбал тузуп ал.
6- Куноо кылуудан сактан, айрыкча козунду арамдан сакта.
7- Арам тамак менен тамактануудан сак бол.
8- Куран жаттай албагандарды, же окуй албагандарды эч качан шылдындаба.
9- Текеберчиликтен сактан.
10- Уйкуну азайт...
#15 25 March 2014 - 09:48
Бардык мактоолор Алла Таалага болсун! Аны даңазалайбыз,
Андан гана жардам сурайбыз жана кечирим тилейбиз.Ошондой эле Анын акыркы пайгамбары Мухаммедге (саллаЛлаху алейхи ва саллям) анын үй бүлөсүнө жана сахабаларына салават саламдарды жолдойбуз.
Негизинен, бакыт тууралуу көз караштарынын ар башкачалыгы боюнча адамдар эки топко бөлүнүшөт :
Биринчи топтогулар - туура жолго түшкөн момун мусулмандар. Алар бактылуулукка бир гана ыймандуулук жана шариятка ылайык келген туура жүрүм-турум менен гана жетүү мүмкүн экендигин билишкен. Муну Алла Тааланын ушул сөзү тастыктап турат:
«الَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يَلْبِسُواْ إِيمَانَهُم بِظُلْمٍ أُوْلَئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ»
Мааниси: « Ким ыймандуу болуп, ошол ыйманын зулумдук менен аралаштырбаса, ошолор үчүн тынчтык болот. Алар – Туура Жол табуучулар ». (Анъаам: 82)
Экинчи топтогулар - ыйман келтирбей, туура жолго түшпөгөндөр. Алар өздөрү адашып, өзгөлөрдү да адаштырышкандар. Себеби алар бактылуулукту алар ар түрдүүчө түшүндүрүшүп, натыйжада, башкаларды жарыктан караңгылыкка түртүп, алардын кыйроосуна алып келишкен.
Бул тууралуу Алла Таала Куранда мындай деген:
«وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى»
Мааниси: « Ал эми ким Менин эскертүүмдөн [1] баш тартса, анда, ага машакаты оор турмуш берерим шексиз. Андайларды [2] Кыяматта сокур кейипте жыйнайбыз. » (Тоха: 124)
Демек, адамдар өздөрү кабылышкан бактысыздыктан бир гана Алла Таалага кайтуу менен, Анын динин жана китебин бекем кармануу аркылуу гана кутулуп, чыга алышат. Бул сөздү Пайгамбарыбыздын (саллаЛлаху алейхи ва саллям) бул хадиси да ырастап турат :
«تركت فيكم أمرين لن تضلوا ما تمسكتم بهما كتاب الله و سنة نبيه »
Мааниси: «Мен силерге эки нерсени калтырдым. Ал экөөсүн бекем кармансаңар эч убакта адашпайсыңар. Алар: Алланын китеби жана Анын пайгамбарынын сүннөтү» (Имам Маликтин Муватта китебинен)
Ал эми кээ бир адамдар бул дүйнөдө бактылуулук деп эсептеп жаткан жыргалчылык жана ырахаттар болсо, азабы узак ырахаты кыска убактылуу «бакыт» экендиги шексиз. Себеби турмушубузда байкалгандай, кээде бир саатчалык жыргалчылыктын аягы узакка созулган кайгы жана өкүнүчкө алып келет.
Эми башаты Алла Таалага болгон ыймандуулук жана бекем ишенимдин негизиндеги Ислам принцибин камтыган бактылуулук бир нече өзгөчөлүктөрү менен айырмаланып турат. Мисалы:
Эки дүйнөнүн , атап айтканда өтүп кетүүчү бул дүйнөнүн жана түбөлүктүү акыреттин бакытын камтыгандыгы;
Ал бактылуулук жүрөктүн түпкүрүнөн терең жана бекем орун алгандыктан курсантчылык, же капалык болсун, кыйынчылык, же жеңилчилик болсун , турмуштун эч бир абалдары ага терс таасирин көрсөтүп өзгөртө албайт;
Мусулман адам ал бактылуулукка зулумдук, душмандык, башкалардын укугун тебелеп жана арам жол менен эмес, балким, акыйкат, адилеттүүлүк жана адал жол менен жетет.
Ислам дининде бактылуулукту инсан жеке өзүнө гана каалабастан, балким аны башкаларга да каалап , ага үндөйт. Пайгамбарыбыз (саллаЛлаху алейхи ва саллям) өз сөзүндө мындай дейт:
«لا يؤمن أحدكم حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه »
Мааниси: «Силердин бириңердин ыйманыңар, өзүнө жакшы көргөн нерсени башкаларга да жакшы көрмөйүнчө толук болбойт.» (риваят кылган Муслим)
Ал инсандык табийгый бактылуулук болуп, напси талап кылган жана каалаган нерселерди таптакыр тыйбастан, аларды адал жана таза жол менен пайдаланууга уруксат берет;
Ал бир калыптуу жана тең салмактуу бактылуулук. Тактап айтканда, сөз болуп жаткан бактылуулукка ар түрдүү азгырыктарга берилип, напсинин артынан ээрчип, дененин жыргалчылыгынын артында руханий жааты ташталып коюлбайт. Ошондой эле руханий жакка чектен тышкары бир тараптуу көңүл бурулуп дененин акысы кордолбойт;
Бактылуулуктун акыйкаты
Бактылуулук сөзүнүн түпкү мааниси ыраазылык, көңүлдүн ырахатта болуусу, бактысыздыкка карата карама -карашы түшүнүк. Бактылуулукту бардык адамдар талап кылышат. Алсак, жеке адамдар , үй-бүлөлөр, коомчулуктар ал гана эмес өлкөлөр дагы . Айтылып өткөндөрдүн бардыгы бактылуулукту издешет. Жашоолору кыйынчылыксыз, кайгы капасыз болуп, ар дайым саламаттыкка, бейпилдикке, тынчтыкка жана ырахатка толуусун каалашат. Андай болсо, адамдар талап кылган бактылуулук кайсыл, аны жүзөгө ашыруу мүмкүнбү? Эгер мүмкүн болсо, анда ал үмүттүү бакытка кайсыл жол менен жетүүгө болот?..
Кээде адамдар бактылуулук байлык топтоодо жана андан пайдаланууда деп ойлошот. Бирок ушул жолду тандап, бул дүйнөдөгү үлүшүнө жетип, байлыкты топтогондор чыныгы бактылуулукту таба алышпай тескерисинче, бактысыздыкка жана азап менен кайгыга кабылышкан. Андай адамдарды Алла таала Куранда төмөнкүдөй сыпаттаган:
«فَلاَ تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلاَ أَوْلاَدُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُم بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا»
Мааниси: « [3] Алардын мал-мүлкү жана балдары сени суктандырбасын! [4]. Чындыгында, Алла ошол аркылуу аларды дүйнө тиричилигинде азапка салууну каалайт ...» (Тавба :55)
Бир акын бул тууралуу мындай деген экен:
لست أرى السعادة جمع مال و لكن التقي هو السعي
و تقوى الله خير الزاد ذخرًا و عند الله للأتقى مزيد
Мааниси:
Эң жакшы азык- такыбалык Аллага
Такыбалыксыз эч ким жетпес бакытка
Байлык топтоо бактылуулук жолу эмес
Такыбага көп жакшылык Алла алдында
Кээ бир адамдар болсо, бактылуулукту жашоонун көркү болгон уул перзенттеринин көптүгүндө деп ойлошот. Моюн сунуп, урмат көрсөткөн уулдар ата-эненин бактысынын башаты экендигине карабастан, көпчүлүк уулдар ата- энесинин жакшылыгын актоонун ордуна , аларды чанып, кайгыга салып ак болушат. Азыркы учурда ар түрдүү илимдерди камтыган жаңы заманбап маданият пайда болуп, адамдарга бардык нерсени пайдаланууга шарт түзүп берүүдө. Ал гана эмес, практикалык илимдер, динге каршы кээ бир атеисттердин Алла тааладан тышкары сыйынуучу «кудайы» болуп калган. Алар ошол илимге жетүүнү жана ачылыштарды жасоо чыныгы бакыт деп эсептешет. Бирок адамдардын ичинен акылдуулары илимдин жеке өзү инсанга руханий жактан пайда бербестигин жана толук бактылуулукка жеткире албастыгын аңдап билишкен. Себеби канчалык материалдык жактан ырахаттануунун, көңүл ачуунун түрдүү ыкмаларын таап, ал боюнча ачылыштарды жасашса дагы, булардын бардыгы адамдын ички дүйнөсүн, дилин бактылуу кылууга алсыздык кылат.
Негизинен, бакыт тууралуу көз караштарынын ар башкачалыгы боюнча адамдар эки топко бөлүнүшөт :
Биринчи топтогулар - туура жолго түшкөн момун мусулмандар. Алар бактылуулукка бир гана ыймандуулук жана шариятка ылайык келген туура жүрүм-турум менен гана жетүү мүмкүн экендигин билишкен. Муну Алла Тааланын ушул сөзү тастыктап турат:
«الَّذِينَ آمَنُواْ وَلَمْ يَلْبِسُواْ إِيمَانَهُم بِظُلْمٍ أُوْلَئِكَ لَهُمُ الأَمْنُ وَهُم مُّهْتَدُونَ»
Мааниси: « Ким ыймандуу болуп, ошол ыйманын зулумдук менен аралаштырбаса, ошолор үчүн тынчтык болот. Алар – Туура Жол табуучулар ». (Анъаам: 82)
Экинчи топтогулар - ыйман келтирбей, туура жолго түшпөгөндөр. Алар өздөрү адашып, өзгөлөрдү да адаштырышкандар. Себеби алар бактылуулукту алар ар түрдүүчө түшүндүрүшүп, натыйжада, башкаларды жарыктан караңгылыкка түртүп, алардын кыйроосуна алып келишкен.
Бул тууралуу Алла Таала Куранда мындай деген:
«وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى»
Мааниси: « Ал эми ким Менин эскертүүмдөн [1] баш тартса, анда, ага машакаты оор турмуш берерим шексиз. Андайларды [2] Кыяматта сокур кейипте жыйнайбыз. » (Тоха: 124)
Демек, адамдар өздөрү кабылышкан бактысыздыктан бир гана Алла Таалага кайтуу менен, Анын динин жана китебин бекем кармануу аркылуу гана кутулуп, чыга алышат. Бул сөздү Пайгамбарыбыздын (саллаЛлаху алейхи ва саллям) бул хадиси да ырастап турат :
«تركت فيكم أمرين لن تضلوا ما تمسكتم بهما كتاب الله و سنة نبيه »
Мааниси: «Мен силерге эки нерсени калтырдым. Ал экөөсүн бекем кармансаңар эч убакта адашпайсыңар. Алар: Алланын китеби жана Анын пайгамбарынын сүннөтү» (Имам Маликтин Муватта китебинен)
Ал эми кээ бир адамдар бул дүйнөдө бактылуулук деп эсептеп жаткан жыргалчылык жана ырахаттар болсо, азабы узак ырахаты кыска убактылуу «бакыт» экендиги шексиз. Себеби турмушубузда байкалгандай, кээде бир саатчалык жыргалчылыктын аягы узакка созулган кайгы жана өкүнүчкө алып келет.
Эми башаты Алла Таалага болгон ыймандуулук жана бекем ишенимдин негизиндеги Ислам принцибин камтыган бактылуулук бир нече өзгөчөлүктөрү менен айырмаланып турат. Мисалы:
Эки дүйнөнүн , атап айтканда өтүп кетүүчү бул дүйнөнүн жана түбөлүктүү акыреттин бакытын камтыгандыгы;
Ал бактылуулук жүрөктүн түпкүрүнөн терең жана бекем орун алгандыктан курсантчылык, же капалык болсун, кыйынчылык, же жеңилчилик болсун , турмуштун эч бир абалдары ага терс таасирин көрсөтүп өзгөртө албайт;
Мусулман адам ал бактылуулукка зулумдук, душмандык, башкалардын укугун тебелеп жана арам жол менен эмес, балким, акыйкат, адилеттүүлүк жана адал жол менен жетет.
Ислам дининде бактылуулукту инсан жеке өзүнө гана каалабастан, балким аны башкаларга да каалап , ага үндөйт. Пайгамбарыбыз (саллаЛлаху алейхи ва саллям) өз сөзүндө мындай дейт:
«لا يؤمن أحدكم حتى يحب لأخيه ما يحب لنفسه »
Мааниси: «Силердин бириңердин ыйманыңар, өзүнө жакшы көргөн нерсени башкаларга да жакшы көрмөйүнчө толук болбойт.» (риваят кылган Муслим)
Ал инсандык табийгый бактылуулук болуп, напси талап кылган жана каалаган нерселерди таптакыр тыйбастан, аларды адал жана таза жол менен пайдаланууга уруксат берет;
Ал бир калыптуу жана тең салмактуу бактылуулук. Тактап айтканда, сөз болуп жаткан бактылуулукка ар түрдүү азгырыктарга берилип, напсинин артынан ээрчип, дененин жыргалчылыгынын артында руханий жааты ташталып коюлбайт. Ошондой эле руханий жакка чектен тышкары бир тараптуу көңүл бурулуп дененин акысы кордолбойт;
Бактылуулуктун акыйкаты
Бактылуулук сөзүнүн түпкү мааниси ыраазылык, көңүлдүн ырахатта болуусу, бактысыздыкка карата карама -карашы түшүнүк. Бактылуулукту бардык адамдар талап кылышат. Алсак, жеке адамдар , үй-бүлөлөр, коомчулуктар ал гана эмес өлкөлөр дагы . Айтылып өткөндөрдүн бардыгы бактылуулукту издешет. Жашоолору кыйынчылыксыз, кайгы капасыз болуп, ар дайым саламаттыкка, бейпилдикке, тынчтыкка жана ырахатка толуусун каалашат. Андай болсо, адамдар талап кылган бактылуулук кайсыл, аны жүзөгө ашыруу мүмкүнбү? Эгер мүмкүн болсо, анда ал үмүттүү бакытка кайсыл жол менен жетүүгө болот?..
Кээде адамдар бактылуулук байлык топтоодо жана андан пайдаланууда деп ойлошот. Бирок ушул жолду тандап, бул дүйнөдөгү үлүшүнө жетип, байлыкты топтогондор чыныгы бактылуулукту таба алышпай тескерисинче, бактысыздыкка жана азап менен кайгыга кабылышкан. Андай адамдарды Алла таала Куранда төмөнкүдөй сыпаттаган:
«فَلاَ تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلاَ أَوْلاَدُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُم بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا»
Мааниси: « [3] Алардын мал-мүлкү жана балдары сени суктандырбасын! [4]. Чындыгында, Алла ошол аркылуу аларды дүйнө тиричилигинде азапка салууну каалайт ...» (Тавба :55)
Бир акын бул тууралуу мындай деген экен:
لست أرى السعادة جمع مال و لكن التقي هو السعي
و تقوى الله خير الزاد ذخرًا و عند الله للأتقى مزيد
Мааниси:
Эң жакшы азык- такыбалык Аллага
Такыбалыксыз эч ким жетпес бакытка
Байлык топтоо бактылуулук жолу эмес
Такыбага көп жакшылык Алла алдында
Кээ бир адамдар болсо, бактылуулукту жашоонун көркү болгон уул перзенттеринин көптүгүндө деп ойлошот. Моюн сунуп, урмат көрсөткөн уулдар ата-эненин бактысынын башаты экендигине карабастан, көпчүлүк уулдар ата- энесинин жакшылыгын актоонун ордуна , аларды чанып, кайгыга салып ак болушат. Азыркы учурда ар түрдүү илимдерди камтыган жаңы заманбап маданият пайда болуп, адамдарга бардык нерсени пайдаланууга шарт түзүп берүүдө. Ал гана эмес, практикалык илимдер, динге каршы кээ бир атеисттердин Алла тааладан тышкары сыйынуучу «кудайы» болуп калган. Алар ошол илимге жетүүнү жана ачылыштарды жасоо чыныгы бакыт деп эсептешет. Бирок адамдардын ичинен акылдуулары илимдин жеке өзү инсанга руханий жактан пайда бербестигин жана толук бактылуулукка жеткире албастыгын аңдап билишкен. Себеби канчалык материалдык жактан ырахаттануунун, көңүл ачуунун түрдүү ыкмаларын таап, ал боюнча ачылыштарды жасашса дагы, булардын бардыгы адамдын ички дүйнөсүн, дилин бактылуу кылууга алсыздык кылат.
#16 25 March 2014 - 10:12
Туура айтылган создор.
Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!
#18 26 March 2014 - 08:50
Эки дуйно бактылуулукту Аллахым динге койгон, андыктан биз Куранда корсотулгон жолдо гана бактылуу боло алабыз. Эгер адам бир буюмун бир комнатада жоготуп,аны башка комнатадан бир жыл издесе да таппайт да,ошо сынары динде гана бар бактылуулукту,
байлыктан,бийликтен,
кумар каналардан,
сауналардан омур откончо да таба албайбыз,ал нерселер тынчсыздануу гана алып келет.
- (2 )
-
- 1
- 2

Супер-Инфо
super.kg
видео


















