Ибадат менен алек болуп мечиттен чыкпай этикаф ниетинде олтуруу-этикаф деп аталат.Имам Абу Ханифа(рахматуллохи ъалайхи)нин мазгабында этикафтын 3 туру бар.
Этикаф
#2 23 November 2014 - 23:45
Кандай,кандай туру бар жаза кетсениз.
Ушунчалык жакшы адам бол,душманыңда душман болгонуна өкүнсүн!
#3 23 November 2014 - 23:47
1.туру соз берип же убада кылып койгондуктан важип болгон этикаф.Анын мисалы,эгер бир адам менин бир ишим бутсо,мынча кун этикафка олтурам же эч бир ишти айтпай туруп эле,мен созсуз мынча кун этикафка олтурам десе жана ошол айтканы канча кунго ниет кылынса,ошончо кун этикафка олтуруу важип болот.Экинчи туру-суннот этикаф.Орозонун акыркы он кундугундо этикафка олтуруу бул суннот.Пайгамбарывыз(с.
а.в)дын орозонун акыркы он кундугундо этикафка олтуруу адаты бар эле.3.туру -нафил этикаф.Буга эч бир убакыт,ай,кун белгиленген эмес.Канча кун кааласа,ошончо олтурат.Албеттекимдир бироо омур бою этикафка олтурууга ниет кылса дурус,бирок анын аз мооноту тууралуу талаш тартыштар бар.
#4 24 November 2014 - 00:07
Имиам Абу Ханифа(рахматуллохи ьалайхи)нин мазгабы б.ча этикафтын эн аз мооноту 1 кун.Бирок Имам Мухаммад(рахматуллохи ьалайхунин мазгабында бир аз убакыт олтурса да болот деген жана ушул созго(фатва)чечим чыгарылган.
Ошондуктан ар бир адам мечитке кирээрде этикафты ниет кылып койсо,намаз ж.б. амалдарын буткончо этикафтын сообуна ээ болуп калат.
Этикафта ото чон сооптор бар.Пайгамбарыбыз(с. а.в.)дын дайыма этикафка ниет кылгандыгынан артык фазилет болбосо керек.Этикафка олтуруунун мисалы ,кайсыл бир адам кимдир бироонун уйуно кирип барып,менин суранычымды аткарбасан кетпейм дегенге барабар.Ошентип анын суранычы аткарылмайынча ал эч жака кетпейт.
Ошондуктан качан пенде Алла Тааланын дарбазасында олтурса,анда Алланын беруусуно кандай кумон болмок эле?Алла Таала кимди урмат кылса,Анын толгон токой казынасын ким баяндай алат/
Ибну Кайим(рахматуллохи ьалайхи)айткан: Этикафтын максаты-журокту Алла Таала менен байлоо.Бут тараптан узулуп,Алла Таалага байлануу,бардык алектенуусун таштап,бир гана Алла Таала менен алектенуу,башкалардын баарынан узулуп,бир Алла Таалага гана жалынуу.Ой-пикирлер бир Алланы эстеп,Ага болгон суйуу журокто толсун.Андан башкалардан байланышты узуп,Алла Таала менен тыгыз байланыш тузуу.Бул байланыш кабырдын коркунучтуу корунушундо жардам берет.Кабырда Алладан башка эч ким журок сырын укпайт.Эгер журок Алла менен байланыш тузгон болсо,анда убакыт кандай ырахат менен берекелуу отот.
Этикафта ото чон сооптор бар.Пайгамбарыбыз(с. а.в.)дын дайыма этикафка ниет кылгандыгынан артык фазилет болбосо керек.Этикафка олтуруунун мисалы ,кайсыл бир адам кимдир бироонун уйуно кирип барып,менин суранычымды аткарбасан кетпейм дегенге барабар.Ошентип анын суранычы аткарылмайынча ал эч жака кетпейт.
Ошондуктан качан пенде Алла Тааланын дарбазасында олтурса,анда Алланын беруусуно кандай кумон болмок эле?Алла Таала кимди урмат кылса,Анын толгон токой казынасын ким баяндай алат/
Ибну Кайим(рахматуллохи ьалайхи)айткан: Этикафтын максаты-журокту Алла Таала менен байлоо.Бут тараптан узулуп,Алла Таалага байлануу,бардык алектенуусун таштап,бир гана Алла Таала менен алектенуу,башкалардын баарынан узулуп,бир Алла Таалага гана жалынуу.Ой-пикирлер бир Алланы эстеп,Ага болгон суйуу журокто толсун.Андан башкалардан байланышты узуп,Алла Таала менен тыгыз байланыш тузуу.Бул байланыш кабырдын коркунучтуу корунушундо жардам берет.Кабырда Алладан башка эч ким журок сырын укпайт.Эгер журок Алла менен байланыш тузгон болсо,анда убакыт кандай ырахат менен берекелуу отот.
#5 24 November 2014 - 00:15
"Маракул Фалах"китебинде айтылган,эгерде этикаф ихлас менен болсо,эн абзеламалдардан болуп эсептелет.Анын озгочолукторунун чеги жок.Этикафка журокту дунуйо жана андагы нерселерден бошотуу,нафсты Аллага тапшырып,Анын дарбазасына жатып алуу.О.э пенденин этикафка ар убак ибадан менен алек болуп олтурганы,уктаганы ибадат жана Аллага жакындоо.Хадисте келген:"Ким мага карап бир кол жакындаса,Мен ага эки кол жакындайм,ал эми ким Мага карай басып келсе,Мен ага чуркап келем".О.э этикафта Алла Тааланын уйундо жатат,жана кен пейил Кожоюнар дайым коногун сыйлайт.Сон ал Алланын сактоосунда болот.Эч кандай душман кол сала албайт жана ушул сыяктуу анын коптогон озгочолуктору бар.
#6 24 November 2014 - 00:39
Эреже
Эркектерге этикаф учун эн жакшы орун-бул Харам мечити,андан кийин Набавий мечити,андан кийин Мукаддас мечити,андан кийин чон борбордук мечит,андан кийин озунун мечити.Имам Абу Ханифа(рахматуллохи ьалайхи)нин мазгабы б.ча кайсыл мечитте этикафка олтурса,ошол мечитте беш убак намаз окулуусу керек экендиги корсотулгон. Имам Абу Юсуф жана Имам Мухаммад(рахматуллохи ьалайхи)лардын ою б.ча ,мечит шариятка ылайыктуу болуп,бирок анда жамаат менен намаз окулбаса да боло берет.
Аялдар учун уйдун ичинде мечит деп дайындалган орунда этикаф эн дакшы Эгер уйдун ичинде мечит деп атайын бир орун дайындалбаган болсо,анда бир бурчту дайындап тосуп алуу керек.Аялдар учун этикаф кармоо эркектерге караганда бир топ женил,алар уй жумушун кыздарына берип уйдо олтуруп эле,соопторду жыйнап алса болот.Бирок ушундай болсо да аялдар бул сунноттон таптакыр кур калышат.
1.Абу Саьид Худри(розияллоху ьанху)айтат. Пайгамбарыбыз(с. а.в.)рамазан айынын биринчи он кундугун этикафка олтурду,кийин экинчи он кундугундо да этикафта олтурду,сон ал этикафта олтурган турк чатырынан башын чыгарып мындай деди:"Мен биринчи он кундукто этикафта олтуруп Кадыр кечесин издедим жана экинчи он кундукто да издедим,анан бироо(периште)менин кулагыма:" Ал кече орозонун акыркы он кундугундо" ,-деди.Ошондуктан кимде ким мени менен этикафка олтурган болсо,анда алар акыркы он кундукто да этикафка олтурсун! Мага Кадыр кечеси корсотулгон эле,кайрадан аны менден унуттурулду. (Кадыр кечесинин кийинки белгилери)Мен озумду ошол кеченин танында ылайдуу топуракка сежде кылып жатканымды кордум.Ошондуктан силер ал кеченин акыркы он кундуктун так кундорундо издегиле.Хадисти риваят кылуучу айтат,ошол кечеде жаан жаап,мечиттин устунон тамчы отту,мен оз козум менен Пайгамбарыбыз(с. а.в)дын чекесинде ылайдын издерин 21 орозонун танында кордум.
Эркектерге этикаф учун эн жакшы орун-бул Харам мечити,андан кийин Набавий мечити,андан кийин Мукаддас мечити,андан кийин чон борбордук мечит,андан кийин озунун мечити.Имам Абу Ханифа(рахматуллохи ьалайхи)нин мазгабы б.ча кайсыл мечитте этикафка олтурса,ошол мечитте беш убак намаз окулуусу керек экендиги корсотулгон. Имам Абу Юсуф жана Имам Мухаммад(рахматуллохи ьалайхи)лардын ою б.ча ,мечит шариятка ылайыктуу болуп,бирок анда жамаат менен намаз окулбаса да боло берет.
Аялдар учун уйдун ичинде мечит деп дайындалган орунда этикаф эн дакшы Эгер уйдун ичинде мечит деп атайын бир орун дайындалбаган болсо,анда бир бурчту дайындап тосуп алуу керек.Аялдар учун этикаф кармоо эркектерге караганда бир топ женил,алар уй жумушун кыздарына берип уйдо олтуруп эле,соопторду жыйнап алса болот.Бирок ушундай болсо да аялдар бул сунноттон таптакыр кур калышат.
1.Абу Саьид Худри(розияллоху ьанху)айтат. Пайгамбарыбыз(с. а.в.)рамазан айынын биринчи он кундугун этикафка олтурду,кийин экинчи он кундугундо да этикафта олтурду,сон ал этикафта олтурган турк чатырынан башын чыгарып мындай деди:"Мен биринчи он кундукто этикафта олтуруп Кадыр кечесин издедим жана экинчи он кундукто да издедим,анан бироо(периште)менин кулагыма:" Ал кече орозонун акыркы он кундугундо" ,-деди.Ошондуктан кимде ким мени менен этикафка олтурган болсо,анда алар акыркы он кундукто да этикафка олтурсун! Мага Кадыр кечеси корсотулгон эле,кайрадан аны менден унуттурулду. (Кадыр кечесинин кийинки белгилери)Мен озумду ошол кеченин танында ылайдуу топуракка сежде кылып жатканымды кордум.Ошондуктан силер ал кеченин акыркы он кундуктун так кундорундо издегиле.Хадисти риваят кылуучу айтат,ошол кечеде жаан жаап,мечиттин устунон тамчы отту,мен оз козум менен Пайгамбарыбыз(с. а.в)дын чекесинде ылайдын издерин 21 орозонун танында кордум.
#7 24 November 2014 - 00:59
Пайгамбарыбыз(с.
а.в)дын дайыма этикафка олтуруу адаты бар эле.Анда ошолжылы айдын башынын аягына чейин этикафта олтурду,ал эми дуйнодон кайткан жылы 20 кун этикафта олтурду,бирок копчулук учурда акыркы он кундукто этикафта олтурган эле.Ошондуктан уламалардын коз карашында он кундукто этикафта олтуруу бекемделген суннот болуп эсептелет
Жогоруда айтылган хадистен маалым болот,ал этикафтын дагы бир негизги максаты-Кадыр кечесин издоо болуп эсептелет.Чындыгында этикафта олтуруу Кадыр кечесин табуу учун эн ылайыктуу ыкма,себеби этикаф учурунда аалам уктап жатса да,ал баарибир ибадат кылгандын сообун алат.О.э этикафта олтурган мезгилде инсан эч жакка кетпейт жана башка иштер менен да алек болбойт.Ошондуктан ибадат жана Алланы зикир кылуудан башкаиш болбогондуктан, Кадыр кечесин чындап издегендер учун этикафтан отоор амал жок.
Пайгамбарыбыз(с. а.в)орозонун биринчи кунунон тартып эле ибаданка катуу конул бурчу жана ибадатты ото коп кылаар эле.Бирок ал акыркы он кундугундо эч бир чеги жок ибадат кылчуу.Тундосу озу да ойгоо болуп,уйдогулорун да ойгоо болуусуна катуу конул бургандыгы Бухари ,Муслим китептеринин коптогон риваяттарында келген.Бухари жана Муслимдин дагы бир риваятында Айша(розияллоху ьанха)айткан: "Опозонун акыркы он кундугундо Пвйгамбарыбыз(с. а.в)белин изар менен бекем байлап,тункусун уктабастан тан атырчуу жана уй-булоо мучолорун да ойгоо болууга буюрат эле.Белин озунун изары менен бекем байлоо-дегендин мааниси ибадатка катуу конул буруу же аялдарына таптакыр жакындабоо.
Жогоруда айтылган хадистен маалым болот,ал этикафтын дагы бир негизги максаты-Кадыр кечесин издоо болуп эсептелет.Чындыгында этикафта олтуруу Кадыр кечесин табуу учун эн ылайыктуу ыкма,себеби этикаф учурунда аалам уктап жатса да,ал баарибир ибадат кылгандын сообун алат.О.э этикафта олтурган мезгилде инсан эч жакка кетпейт жана башка иштер менен да алек болбойт.Ошондуктан ибадат жана Алланы зикир кылуудан башкаиш болбогондуктан, Кадыр кечесин чындап издегендер учун этикафтан отоор амал жок.
Пайгамбарыбыз(с. а.в)орозонун биринчи кунунон тартып эле ибаданка катуу конул бурчу жана ибадатты ото коп кылаар эле.Бирок ал акыркы он кундугундо эч бир чеги жок ибадат кылчуу.Тундосу озу да ойгоо болуп,уйдогулорун да ойгоо болуусуна катуу конул бургандыгы Бухари ,Муслим китептеринин коптогон риваяттарында келген.Бухари жана Муслимдин дагы бир риваятында Айша(розияллоху ьанха)айткан: "Опозонун акыркы он кундугундо Пвйгамбарыбыз(с. а.в)белин изар менен бекем байлап,тункусун уктабастан тан атырчуу жана уй-булоо мучолорун да ойгоо болууга буюрат эле.Белин озунун изары менен бекем байлоо-дегендин мааниси ибадатка катуу конул буруу же аялдарына таптакыр жакындабоо.
#8 29 November 2014 - 17:08
2.Пайгамбарыбыз(с.
а.в)айткан:"
Этикафта олтурган адам куноолордон сак болот жана жакшы амал кылуучулар учун канча сооп болсо ,ага да ошончо сооп жазылат.
Этикафта олтуруучуга 2 турдуу пайда болоору бул хадисте айтылып отту.Биринчиден этикафта олтуруучу куноолордон сак болот.Себеби кээ бир учурда катачылыктан жана азгырыктын айынан адам чон куноого чалдыгып калат.Ал эми мындай учурда куноо кылуу кандай чон зулум.Этикафта олтургандыгынын себебинен,ал ушундай чон куноолордон сак болот.Экинчиден коптогон жакшы иштер бар,мисалы жаназага катышуу,оорулууну барып корууж.б. бир канча иштер.Буларды этикафта олтурган адам этикафтын себебинен аткара албайт.Ошондуктан этикафтын себебинен аткара албаса да ага ошолордун сообу берилет.
3.Ибну Аббас(розияллоху ъанху)бир жолу Набавий мечитинде этикафка олтурган эле.Бир адам келип салам айтып унчукпай олтуруп калды.Ибну Аббас(розияллоху ъанху) андан эмне учун капалуусун? -деп сурады.Ал ооба,Пайгамбарыбыз(с. а.в)дын агасы,чын эле мен капалуумун. Себеби баланчанын менде акысы бар жана бул кабырдын ээсине ант(Пайгамбарыбыз с.а.вдын кабырына ишара кылды).Мен ал адамдын акысын бере албаймын деди.Ибну Аббас(розияллоху ъанху)айтты: "эмне менин тиги адам менен сен тууралуу суйлошуумду каалайсынбы? Ал сизге ылайыктуу болсо мейли деди.Ибну Аббас(розияллоху ъанху)муну угуп бут кийимин алып,мечиттен сыртка чыгып кетти,ошондо тиги адам эмне сиз этикафта олтурганынызды унутуп калдынызбы? -деп сурады.Ал унуткан жокмун бирок мен бул кабыр ээсинен уккан элем,ага коп убакыт откон жок(Пайгамбарыбыз с.а.вдын кабырына ишаара кылып )ушул создорду айтып жатып) козунон жашы агшып кетти.
Этикафта олтуруучуга 2 турдуу пайда болоору бул хадисте айтылып отту.Биринчиден этикафта олтуруучу куноолордон сак болот.Себеби кээ бир учурда катачылыктан жана азгырыктын айынан адам чон куноого чалдыгып калат.Ал эми мындай учурда куноо кылуу кандай чон зулум.Этикафта олтургандыгынын себебинен,ал ушундай чон куноолордон сак болот.Экинчиден коптогон жакшы иштер бар,мисалы жаназага катышуу,оорулууну барып корууж.б. бир канча иштер.Буларды этикафта олтурган адам этикафтын себебинен аткара албайт.Ошондуктан этикафтын себебинен аткара албаса да ага ошолордун сообу берилет.
3.Ибну Аббас(розияллоху ъанху)бир жолу Набавий мечитинде этикафка олтурган эле.Бир адам келип салам айтып унчукпай олтуруп калды.Ибну Аббас(розияллоху ъанху) андан эмне учун капалуусун? -деп сурады.Ал ооба,Пайгамбарыбыз(с. а.в)дын агасы,чын эле мен капалуумун. Себеби баланчанын менде акысы бар жана бул кабырдын ээсине ант(Пайгамбарыбыз с.а.вдын кабырына ишара кылды).Мен ал адамдын акысын бере албаймын деди.Ибну Аббас(розияллоху ъанху)айтты: "эмне менин тиги адам менен сен тууралуу суйлошуумду каалайсынбы? Ал сизге ылайыктуу болсо мейли деди.Ибну Аббас(розияллоху ъанху)муну угуп бут кийимин алып,мечиттен сыртка чыгып кетти,ошондо тиги адам эмне сиз этикафта олтурганынызды унутуп калдынызбы? -деп сурады.Ал унуткан жокмун бирок мен бул кабыр ээсинен уккан элем,ага коп убакыт откон жок(Пайгамбарыбыз с.а.вдын кабырына ишаара кылып )ушул создорду айтып жатып) козунон жашы агшып кетти.
#9 29 November 2014 - 18:59
Ал айткан;Кимде ким кайсыл бир адамдын муктаждыгын бутуруу учун аракет кылса,ошол адамга 10 жыл этикафта олтургандан да артык сооп берилет.Ал эми кимде ким бир кундук этикафты Алла учун аткарса Алла ал кишини тозоктон 3 хандак алыстатат.Бир хандактын аралыгы асман менен жердей.
Бул хадистен 2 турдуу мазмун маалым болду.Биринчиден бир кундук этикафтын сообуна Алла ошол киши менен тозоктун ортосун 3 хандакчалык алыс кылат.Ал эми бир хандактын чондугу буткул аалам сыяктуу кен.Канча кун кобуроок этикафта болсо ошончо коп сооп алат.Аллама Шърани"Кашфу Гумма"китебинде Пайгамбарыбыз с.а.в.дан бир риваят келтирет.Кимде ким рамазанда 10 кун этикафта болсо ага 2 ажылык жана 2 умранын сообу берилет.Ал эми кимде ким мечитке шам жана куптан намаздарына чейин этикаф ниетинде олтуруп намаз жана куран окуудан башка эч ким менен суйлошпосо, Алла ал учун бейишке бир сарай курат.
Экинчи мазмун биринчиден да маанилуу,ал мусулмандардын муктаждыгын орундатуу.Бул иш 10 жылдык этикафтан да артык турат.Ошондуктан Ибну Аббас(розияллоху аънху) озунун этикафына да конул бурбастан башка бироонун муктаждыгын орундатууга киришти.Себеби бузулуп кеткен этикафтын ордун каза кылуу менен толуктаса болот.Ошондуктан суфилердин айткан созу бар"Алла сынган журокко конул бурганчалык, башка эч нерсеге андай конул бурбайт." Ушул себептен жапа чеккен адамдардын дубасынан коп хадистерде сактанууга окум берилген.Пайгамбарыбыз с.а.в кимдир бироону кайсыл бир жака башчы кылып жонотоордо" мазлумдун дубасынан сактангын" -деп насаат айтчу
Бул жерде бир маселеге конул буруу засрыл.Кайсыл бир мусулмандын муктаждыгын орундатуу учун мечиттен чыкса,анын этикафы бузулат.Ошондуктан важип этикафта олтурган болсо,анда анын казасын кармап беруу важип.Пайгамбарыбыз с.а.в этикаф учурунда инсандык раазычылыктан башка иш учун мечиттен чыккан эмес.Ибну Аббас(розияллоху аънху) башка бироого боорукердик кылып оз этикафын бузду.Бул нерселер андай адамдар учун мумкун,аларбашка бироонун кызыкчылыны учун суусоого чыдашты,анын себебинен жан беришти,бирок акыркы бир тамчы сууну да жанында жаткан жарадардан мурда ичууну ылайык корушподу,себеби алардын даражасын оздорунон жогору коюшкан эле.Мумкун Ибну Аббас(розияллоху аънху)нун бул этикафы нафил этикафдыр,эгерде нафил болсо,анда ага эч кандай суроо жок.
Бул хадистен 2 турдуу мазмун маалым болду.Биринчиден бир кундук этикафтын сообуна Алла ошол киши менен тозоктун ортосун 3 хандакчалык алыс кылат.Ал эми бир хандактын чондугу буткул аалам сыяктуу кен.Канча кун кобуроок этикафта болсо ошончо коп сооп алат.Аллама Шърани"Кашфу Гумма"китебинде Пайгамбарыбыз с.а.в.дан бир риваят келтирет.Кимде ким рамазанда 10 кун этикафта болсо ага 2 ажылык жана 2 умранын сообу берилет.Ал эми кимде ким мечитке шам жана куптан намаздарына чейин этикаф ниетинде олтуруп намаз жана куран окуудан башка эч ким менен суйлошпосо, Алла ал учун бейишке бир сарай курат.
Экинчи мазмун биринчиден да маанилуу,ал мусулмандардын муктаждыгын орундатуу.Бул иш 10 жылдык этикафтан да артык турат.Ошондуктан Ибну Аббас(розияллоху аънху) озунун этикафына да конул бурбастан башка бироонун муктаждыгын орундатууга киришти.Себеби бузулуп кеткен этикафтын ордун каза кылуу менен толуктаса болот.Ошондуктан суфилердин айткан созу бар"Алла сынган журокко конул бурганчалык, башка эч нерсеге андай конул бурбайт." Ушул себептен жапа чеккен адамдардын дубасынан коп хадистерде сактанууга окум берилген.Пайгамбарыбыз с.а.в кимдир бироону кайсыл бир жака башчы кылып жонотоордо" мазлумдун дубасынан сактангын" -деп насаат айтчу
Бул жерде бир маселеге конул буруу засрыл.Кайсыл бир мусулмандын муктаждыгын орундатуу учун мечиттен чыкса,анын этикафы бузулат.Ошондуктан важип этикафта олтурган болсо,анда анын казасын кармап беруу важип.Пайгамбарыбыз с.а.в этикаф учурунда инсандык раазычылыктан башка иш учун мечиттен чыккан эмес.Ибну Аббас(розияллоху аънху) башка бироого боорукердик кылып оз этикафын бузду.Бул нерселер андай адамдар учун мумкун,аларбашка бироонун кызыкчылыны учун суусоого чыдашты,анын себебинен жан беришти,бирок акыркы бир тамчы сууну да жанында жаткан жарадардан мурда ичууну ылайык корушподу,себеби алардын даражасын оздорунон жогору коюшкан эле.Мумкун Ибну Аббас(розияллоху аънху)нун бул этикафы нафил этикафдыр,эгерде нафил болсо,анда ага эч кандай суроо жок.

Супер-Инфо
super.kg
видео









