Наристелердин жаш курагына жараша осуу жана онугуу этабы болот.
Балдар ал этаптарда кандай жондомдорго ээ болушу керектигинен кенен маалымдар болуп,баланызды туура козомолго алыныз.
Балдар эмнелерди билууго тийиш? Менин наристем......
#1 07 December 2014 - 13:07
Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........
#2 07 December 2014 - 13:18
2-3 жаштагы бала
Математика?
1.2-3 жаштагы бала математика менен жаныдан таанышып баштайт.Манжасы менен бир жана эки санын корсото алууга тийиш.
Логика:
1.Бул куракта наристе ата-энеси суранган 2-3 кыймылды аткарып калуусу кажет.
2.Кубик менен уй салууга жана суроттуу пазлдарды чогултууга жондому болушу керек.
Тили:
1.Балага эмне айтсан,баарын тушунуп жана 3-4 создон турган суйломду айтканга жарап калат.Мисалы: апа,тамак ичем.
2.Жонокой,жаттаганга оной ырларды жаттап калуусу керек.
Чойро:
1.Адамдын дене мучолорун толук билип,жаттап калат.
2.Бир нече заттарды таанып,атынан атап калуусу кажет.
Турмуштук кондумдор?
1.Тепкичтен ойдо чыгып,ылдый тушуп жана кийинип,чечингенди билуусу керек.
2.Бала оз алдынча горшокко олтуруп жана колун жууп арчыганды билуусу зарыл.
Математика?
1.2-3 жаштагы бала математика менен жаныдан таанышып баштайт.Манжасы менен бир жана эки санын корсото алууга тийиш.
Логика:
1.Бул куракта наристе ата-энеси суранган 2-3 кыймылды аткарып калуусу кажет.
2.Кубик менен уй салууга жана суроттуу пазлдарды чогултууга жондому болушу керек.
Тили:
1.Балага эмне айтсан,баарын тушунуп жана 3-4 создон турган суйломду айтканга жарап калат.Мисалы: апа,тамак ичем.
2.Жонокой,жаттаганга оной ырларды жаттап калуусу керек.
Чойро:
1.Адамдын дене мучолорун толук билип,жаттап калат.
2.Бир нече заттарды таанып,атынан атап калуусу кажет.
Турмуштук кондумдор?
1.Тепкичтен ойдо чыгып,ылдый тушуп жана кийинип,чечингенди билуусу керек.
2.Бала оз алдынча горшокко олтуруп жана колун жууп арчыганды билуусу зарыл.
Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........
#3 07 December 2014 - 14:02
3-4 жаштагы бала:
Математика:
1.Учко чейин санап жана ал сандарды колу менен корсото билуу менен бирге жонокой геометриялык фигураларды таанып калууга тийиш.
2.Аз-коп,чон- кичине,узун- кыска дегендерди тушунуп жана ондорду айырмалап,санын билуусу абзел.
Логика:
1.Буюмдардын ортосундагы айырмачылыкты салыштыруу менен бирге 3-4 суротту эстеп калуусу зарыл.
2.Чон адамдар 1-2 жолу корсоткон кыймыл-аракетти кайталап жана керектуу буюмдарды табууга уйронуп калуусу керек.
Тили:
1.Бала коргон буюмдарын суроттоп,эмерек, идиш-аяк,кийимдерге тиешелуу буюмдарды айырмалап боло билуусу кажет.
2.Бала аты-жонун жана кайсы жерде жашарын айта алуусу керек.
Чойро:
1.Уй жаныбарлары менен жапайы жаныбарлардын аттарын атап,алардын кайсы топко кирерин айырмалап жана бак-дарактар менен осумдуктордун аттарын атай билуусу зарыл.
2.Бир суткадагы-эрте менен,туш,кечке маал жана тун убактарын айырмалап,атай билууго тийиш.
Турмуштук кондумдор:
1.Тегерек,торт бурчтук жана ар кандай сызыктарды чийип,аларды боей алуусу абзел.
2.Гигиенаны сактоону билип калуусу зарыл.
Математика:
1.Учко чейин санап жана ал сандарды колу менен корсото билуу менен бирге жонокой геометриялык фигураларды таанып калууга тийиш.
2.Аз-коп,чон- кичине,узун- кыска дегендерди тушунуп жана ондорду айырмалап,санын билуусу абзел.
Логика:
1.Буюмдардын ортосундагы айырмачылыкты салыштыруу менен бирге 3-4 суротту эстеп калуусу зарыл.
2.Чон адамдар 1-2 жолу корсоткон кыймыл-аракетти кайталап жана керектуу буюмдарды табууга уйронуп калуусу керек.
Тили:
1.Бала коргон буюмдарын суроттоп,эмерек, идиш-аяк,кийимдерге тиешелуу буюмдарды айырмалап боло билуусу кажет.
2.Бала аты-жонун жана кайсы жерде жашарын айта алуусу керек.
Чойро:
1.Уй жаныбарлары менен жапайы жаныбарлардын аттарын атап,алардын кайсы топко кирерин айырмалап жана бак-дарактар менен осумдуктордун аттарын атай билуусу зарыл.
2.Бир суткадагы-эрте менен,туш,кечке маал жана тун убактарын айырмалап,атай билууго тийиш.
Турмуштук кондумдор:
1.Тегерек,торт бурчтук жана ар кандай сызыктарды чийип,аларды боей алуусу абзел.
2.Гигиенаны сактоону билип калуусу зарыл.
Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........
#4 07 December 2014 - 14:13
4-5 жаштагы бала:
Математика:
1.Буюмду суроттоп,анын кайсы тарапта (он,сол,арт,алды, кырында,ойдо же ылдый жагында)турганын билип калуусу керек.
2.Бала 10 го чейин санаганды жана колунда турган буюмдн санын канча экенин айта алуусу зарыл.Мындан тышкары буюмду кемитип же кошконду канча сумма чыгарын билип,кагаз бетине тушуро алуусу зарыл.
Логика:
1.Жайында лыжа тебууго болобу?..Эмне учун кышында жылуу кийинишет?.. Уйго терезе менен эшиктин эмне кереги бар?..деген сыяктуу суроолорго жооп берип калуусу керек.
2.Суроттуу картиналарды коруп,андагы жетишпей жаткан буюмду атап жана ал буюм эмне учун керектигине жооп бере билуусу кажет.
Тили:
1.Бул жашта чон кишилердей болуп маектешип,сиздин туура же туура эмес кылып жатканынызды айтып калуусу керек.Мындан тышкары уккан жомокторунун мааниси эмнеде экенин билип,аны кайра тушундуруп айтып калуусу зарыл.
2.Бала жакында эле болуп откон окуяларды суроттор,ал окуяга кимдер катышканын айтып бере алышы керек.Буга кошумча ал окуяга катышкан каармандар кандай кийинип жургонун,окуя кайда болгонун жана окуя болгон куну ал эмне кылып жатканын айтып бере алуусу абзел.
Чойро:
1.Бала жашылча жана жер-жемиштердин чийки кезин таанып,ал бышканда кандай болорун суроттоп бере билууго тийиш.
2.Бала суротторду карап жыл мезгилдерин айырмалап жана ал мезгилдерде жаратылыш кандай болуп кубуларын билуусу кажет.
Турмуштук кондумдор:
1.Бут кийиминин боосун оз алдынча байлаганды билип,он буту жана сол бутунун айырмасын билип калуусу керек.
2.Баланы бул жаштан баштап оз эне тилинде жаздырып,тамга таанытып жана кошумча тил уйронууго жоното берсе болот.
Математика:
1.Буюмду суроттоп,анын кайсы тарапта (он,сол,арт,алды, кырында,ойдо же ылдый жагында)турганын билип калуусу керек.
2.Бала 10 го чейин санаганды жана колунда турган буюмдн санын канча экенин айта алуусу зарыл.Мындан тышкары буюмду кемитип же кошконду канча сумма чыгарын билип,кагаз бетине тушуро алуусу зарыл.
Логика:
1.Жайында лыжа тебууго болобу?..Эмне учун кышында жылуу кийинишет?.. Уйго терезе менен эшиктин эмне кереги бар?..деген сыяктуу суроолорго жооп берип калуусу керек.
2.Суроттуу картиналарды коруп,андагы жетишпей жаткан буюмду атап жана ал буюм эмне учун керектигине жооп бере билуусу кажет.
Тили:
1.Бул жашта чон кишилердей болуп маектешип,сиздин туура же туура эмес кылып жатканынызды айтып калуусу керек.Мындан тышкары уккан жомокторунун мааниси эмнеде экенин билип,аны кайра тушундуруп айтып калуусу зарыл.
2.Бала жакында эле болуп откон окуяларды суроттор,ал окуяга кимдер катышканын айтып бере алышы керек.Буга кошумча ал окуяга катышкан каармандар кандай кийинип жургонун,окуя кайда болгонун жана окуя болгон куну ал эмне кылып жатканын айтып бере алуусу абзел.
Чойро:
1.Бала жашылча жана жер-жемиштердин чийки кезин таанып,ал бышканда кандай болорун суроттоп бере билууго тийиш.
2.Бала суротторду карап жыл мезгилдерин айырмалап жана ал мезгилдерде жаратылыш кандай болуп кубуларын билуусу кажет.
Турмуштук кондумдор:
1.Бут кийиминин боосун оз алдынча байлаганды билип,он буту жана сол бутунун айырмасын билип калуусу керек.
2.Баланы бул жаштан баштап оз эне тилинде жаздырып,тамга таанытып жана кошумча тил уйронууго жоното берсе болот.
Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........
#5 07 December 2014 - 14:25
5-7 жаштагы бала:
Математика:
1.Жонокой баш катырмаларды таап,тамгаларды кошуп муундап окуп калуусу керек.Мындан тышкары сандарды кошуп,кемитип, чон же кичине экенин билуусу керек.
1.Геометриялык фигураларды(трапеция, ромб,пирамида, шар,цилиндр, куб)бири биринен айырмалап жана аларды кагаз бетине тушуро билуусу кажет.
Логика:
1.Суротторду бириктирип, андан пайда болгон корунуштун негизинде бир ангеме ойлоп чыга алуусу зарыл.
1.Окшош суроттор менен ойноп,айырмачылыктарына карап топторго болуштуро алуусу керек.
Тили:
1.Бала ата-энесинин аттары ким,кайда ким болуп иштерин жана озу жашап жаткан аймакты суроттор айтып бере алышы зарыл.Мындан тышкары мектепке барып келуучу жолду,тез жардам,орт очургуч сыяктуу тез арада жардамга келчу кызматтардын номерлерин жана аларды чакырганды билууго тийиш.
2.Озунун оюн ачык билдире алышы жана оюн коргой билиши керек.Мындан тышкары 10-15 ке жакын ырларды жатка билуусу зарыл.
Чойро:
1.Чойросундогу бардык буюмдардын аттарын жана жакшы коргон каармандарынын создорун жатка билип,алардын кебетесин суроттор бере алуусу абзел.
Турмуштук кондумдор:
1.Кийиминин тазалыгына, чачынын жасалгасына жана колу-бутунун тырмактарына конул буруп калуусу кажет.
2.Балдар эмне учун жол чырак жашыл,сары,кызыл болуп куйорун жана кайсы жерден жолдун аркы бетине отуу керектигин билуусу керек.Мындан тышкары ай аттарын жана жума ичиндеги кундордун аттарын ирети менен билип алуусу зарыл.
Математика:
1.Жонокой баш катырмаларды таап,тамгаларды кошуп муундап окуп калуусу керек.Мындан тышкары сандарды кошуп,кемитип, чон же кичине экенин билуусу керек.
1.Геометриялык фигураларды(трапеция, ромб,пирамида, шар,цилиндр, куб)бири биринен айырмалап жана аларды кагаз бетине тушуро билуусу кажет.
Логика:
1.Суротторду бириктирип, андан пайда болгон корунуштун негизинде бир ангеме ойлоп чыга алуусу зарыл.
1.Окшош суроттор менен ойноп,айырмачылыктарына карап топторго болуштуро алуусу керек.
Тили:
1.Бала ата-энесинин аттары ким,кайда ким болуп иштерин жана озу жашап жаткан аймакты суроттор айтып бере алышы зарыл.Мындан тышкары мектепке барып келуучу жолду,тез жардам,орт очургуч сыяктуу тез арада жардамга келчу кызматтардын номерлерин жана аларды чакырганды билууго тийиш.
2.Озунун оюн ачык билдире алышы жана оюн коргой билиши керек.Мындан тышкары 10-15 ке жакын ырларды жатка билуусу зарыл.
Чойро:
1.Чойросундогу бардык буюмдардын аттарын жана жакшы коргон каармандарынын создорун жатка билип,алардын кебетесин суроттор бере алуусу абзел.
Турмуштук кондумдор:
1.Кийиминин тазалыгына, чачынын жасалгасына жана колу-бутунун тырмактарына конул буруп калуусу кажет.
2.Балдар эмне учун жол чырак жашыл,сары,кызыл болуп куйорун жана кайсы жерден жолдун аркы бетине отуу керектигин билуусу керек.Мындан тышкары ай аттарын жана жума ичиндеги кундордун аттарын ирети менен билип алуусу зарыл.
Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........
#8 07 December 2014 - 16:11
Фейджи эже суранам 1айлыктан бир жашка чейинки балдардында кандай кылыктары чыгат ошону жазып коюнузчу
#10 07 December 2014 - 17:23
пайдалуу кенеш экен рахмат чон.Менин балам 18-декабрда 3 ко чыгат буйруса.Жакшы кенеш алдым
#12 10 December 2014 - 16:29
Суроо сураган, собол таштаган бала – бул зирек, акылы тунук бала деген сөз. Биз берген жооптор менен байланыштырып олтуруп, алардын зээни курчуйт, аң-сезими, акыл-көрөңгөсү байыйт, дүйнө таанымы жаштайынан кеңейет. Баланын суроолоруна ачууланбай,
акыл-эстүүлүк,
сабырдуулук менен жооп берүү ар бир адамдын эмес, нагыз эр адамдын иши. Ошондой нагыз эр адамдардын бири мындай деген экен:
Кырк беш жаштагы уулу сексенден ашкан аксакал атасынын ал абалын сураганы келет. Экөө дасторконго олтурушат. Ал-акыбал сурашып, амандашкан соң экөө тең унчукпастан бир сааттай мемиреп олтуруп калышат. Ата да, бала да ооз ачпайт.
Дал ошол маалда бөлмөнүн терезесинин тыш жагына бир карга конот. Карт киши мыйыгынан жылмайып, каргага узак убакыт назар сала карап олтурат да, бир кезде баласына кайрылат:
- Балам бул эмне?
Бир сааттан берки жымжырттыктан тажаган уулу атасынын кокустан берген суроосуна ашыгыш жооп узатат:
- Карга экен.
Көптү көргөн кыраакы аксакал эч нерсе укпагансып, карганы телмире карап кайрадан суроо узатат:
- Балам бул эмне өзү?
Атасынын кайра сураганына таң кала:
– Карга дедим го – деп жооп берет.
Дасторкон үстүндө олтурган ата-баланын суроо-жообун угуп тургандай карга жаныбар конгон жеринде кыймылсыз тура берет. Атасы үчүнчү жолу суроо жаңыртат:
- Тиги терезенин түбүндөгү карарган эмне?
Окшошкон суроолордун кайра-кайра берилишине ачуусу келген кырк бештеги баласы:
– Ата, сизге канча айтам, ал карга. Болдубу эми?! – деп кагып койот атасын.
Калыбынан жазбаган ак сакал жылмайган бойдон ордунан туруп, текчеге жакын барып катар тизилген китептердин арасынан сырты өтө эскирип кеткен бир дептерди сууруп алат. Дептерди алып баласынын маңдайына келип малдаш токунуп олтурат. Баласы эч нерсеге түшүнбөй деле болсо аң-таң. Эскирген дептерди ачып атасы бир бетти окуп кирет:
«Үч жаштагы уулум менен терезенин жанында олтургам. Аңгыча терезенин текчесине бир карга келип конду. Уулум карганы карап:
– Ата бул эмне? – деп сурады.
– Уулум, муну карга деп айтат –дедим.
Ошондо балам мага «Бул эмне?» деген суроону жыйырма үч жолу сурады. Мен тажабастан, тескерисинче кубанганымдан жыйырма үч жолу «Муну карга деп айтат» деп жооп бердим. Тажадым, башым ооруду деген шылтоо болбогон кеп. Балам менден бир нерселерди сураган сайын чаалыгып чарчаганды, кайгы-муңду унутуп, кубануу менен жүзүнөн сүйө жооп берээр элем» деп өзүнүн кырк эки жыл мурдагы күндөлүгүндөгү эскерүүсүн окуп берет.
Кырк беш жаштагы уулу сексенден ашкан аксакал атасынын ал абалын сураганы келет. Экөө дасторконго олтурушат. Ал-акыбал сурашып, амандашкан соң экөө тең унчукпастан бир сааттай мемиреп олтуруп калышат. Ата да, бала да ооз ачпайт.
Дал ошол маалда бөлмөнүн терезесинин тыш жагына бир карга конот. Карт киши мыйыгынан жылмайып, каргага узак убакыт назар сала карап олтурат да, бир кезде баласына кайрылат:
- Балам бул эмне?
Бир сааттан берки жымжырттыктан тажаган уулу атасынын кокустан берген суроосуна ашыгыш жооп узатат:
- Карга экен.
Көптү көргөн кыраакы аксакал эч нерсе укпагансып, карганы телмире карап кайрадан суроо узатат:
- Балам бул эмне өзү?
Атасынын кайра сураганына таң кала:
– Карга дедим го – деп жооп берет.
Дасторкон үстүндө олтурган ата-баланын суроо-жообун угуп тургандай карга жаныбар конгон жеринде кыймылсыз тура берет. Атасы үчүнчү жолу суроо жаңыртат:
- Тиги терезенин түбүндөгү карарган эмне?
Окшошкон суроолордун кайра-кайра берилишине ачуусу келген кырк бештеги баласы:
– Ата, сизге канча айтам, ал карга. Болдубу эми?! – деп кагып койот атасын.
Калыбынан жазбаган ак сакал жылмайган бойдон ордунан туруп, текчеге жакын барып катар тизилген китептердин арасынан сырты өтө эскирип кеткен бир дептерди сууруп алат. Дептерди алып баласынын маңдайына келип малдаш токунуп олтурат. Баласы эч нерсеге түшүнбөй деле болсо аң-таң. Эскирген дептерди ачып атасы бир бетти окуп кирет:
«Үч жаштагы уулум менен терезенин жанында олтургам. Аңгыча терезенин текчесине бир карга келип конду. Уулум карганы карап:
– Ата бул эмне? – деп сурады.
– Уулум, муну карга деп айтат –дедим.
Ошондо балам мага «Бул эмне?» деген суроону жыйырма үч жолу сурады. Мен тажабастан, тескерисинче кубанганымдан жыйырма үч жолу «Муну карга деп айтат» деп жооп бердим. Тажадым, башым ооруду деген шылтоо болбогон кеп. Балам менден бир нерселерди сураган сайын чаалыгып чарчаганды, кайгы-муңду унутуп, кубануу менен жүзүнөн сүйө жооп берээр элем» деп өзүнүн кырк эки жыл мурдагы күндөлүгүндөгү эскерүүсүн окуп берет.
Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........
#13 20 December 2014 - 16:57
Бир жашка чейинки балдардын өнүгүү этаптары
Сиздин балаңыз эмне кылганды билет? Төмөнкү макалагасалыштырып, анын калыптагыдай өнүгүпжатканын дагы бир жолу тастыктаңыз.
1 айлык
Жаңы төрөлгөн балдар суткасына 22-23 саат укташса, айдынаягында 17-20 саат болуп азайып калат. Бир айга жакындаган бала кандайдыр бирбуюмду караганга үйрөнөт. Муну текшерүү үчүн ачык түстүү оюнчукту баладан 30-40см аралыкта кармап, оңго-солго жылдырыңыз. Бала көзү менен оюнчукту ээрчүүгөтийиш. Оюнчуктун жана башка нерсенин катуу чыккан үнүнөн чочуп, ыйлап жатсатоктоп калып, кыскасы, реакция кылат. Эгерде көмкөрөсүнөн жаткырып койсоңуз,башын 5 секунддан 20 секундга чейин көтөрүп тура алат. Бала ушул курагында элеапасын үнүнөн жана жытынан айырмалап тааный алат.
2 айлык
Бул куракта бала бир айлык кезине караганда уйкусу азаят.Колуна тийгендин баарын оозуна салып, өзүнүн колдорун соргон адат да дал ушулэки айлык кезинде калыптанат. Өзүнө жаккан жана жакпаган буюмдарды айырмалап,өзүн кызыктырган нерселерди кармагысы келет. Аны менен сүйлөшүп, күлдүрүүгөаракет жасасаңыз, сиздин аракетиңизге жооп кылып күлөт. Ошондой эле күтүлбөгөнжерден үн салып сизди таң калдырышы мүмкүн. Үн угулган тарапка башын бурат.Көмкөрөсүнөн жатканда башын бир ай мурункуга салыштырмалуу алда канча ишенимдүүкармайт.
3 айлык
Күн бою үч жолу уктап, жалпысынан анын уйкусу суткасына 15саатты түзөт. Мурункуларга салыштырмалуу алда канча активдүү болуп чыга келет.Көмкөрөсүнөн жаткан калыбында башын үн чыккан жакка бура алат. Бардык үй-бүлөмүчөлөрүн айырмалап таанууга жетишет. Күлкүсү көбөйүп, башкалар менен үн салып“сүйлөшкөнгө” үйрөнөт. Чоңдордун ойноп, сүйлөшүп көңүл буруусу ага жагат, алэми жалгыз калса ыйлайт.
Сиздин балаңыз эмне кылганды билет? Төмөнкү макалагасалыштырып, анын калыптагыдай өнүгүпжатканын дагы бир жолу тастыктаңыз.
1 айлык
Жаңы төрөлгөн балдар суткасына 22-23 саат укташса, айдынаягында 17-20 саат болуп азайып калат. Бир айга жакындаган бала кандайдыр бирбуюмду караганга үйрөнөт. Муну текшерүү үчүн ачык түстүү оюнчукту баладан 30-40см аралыкта кармап, оңго-солго жылдырыңыз. Бала көзү менен оюнчукту ээрчүүгөтийиш. Оюнчуктун жана башка нерсенин катуу чыккан үнүнөн чочуп, ыйлап жатсатоктоп калып, кыскасы, реакция кылат. Эгерде көмкөрөсүнөн жаткырып койсоңуз,башын 5 секунддан 20 секундга чейин көтөрүп тура алат. Бала ушул курагында элеапасын үнүнөн жана жытынан айырмалап тааный алат.
2 айлык
Бул куракта бала бир айлык кезине караганда уйкусу азаят.Колуна тийгендин баарын оозуна салып, өзүнүн колдорун соргон адат да дал ушулэки айлык кезинде калыптанат. Өзүнө жаккан жана жакпаган буюмдарды айырмалап,өзүн кызыктырган нерселерди кармагысы келет. Аны менен сүйлөшүп, күлдүрүүгөаракет жасасаңыз, сиздин аракетиңизге жооп кылып күлөт. Ошондой эле күтүлбөгөнжерден үн салып сизди таң калдырышы мүмкүн. Үн угулган тарапка башын бурат.Көмкөрөсүнөн жатканда башын бир ай мурункуга салыштырмалуу алда канча ишенимдүүкармайт.
3 айлык
Күн бою үч жолу уктап, жалпысынан анын уйкусу суткасына 15саатты түзөт. Мурункуларга салыштырмалуу алда канча активдүү болуп чыга келет.Көмкөрөсүнөн жаткан калыбында башын үн чыккан жакка бура алат. Бардык үй-бүлөмүчөлөрүн айырмалап таанууга жетишет. Күлкүсү көбөйүп, башкалар менен үн салып“сүйлөшкөнгө” үйрөнөт. Чоңдордун ойноп, сүйлөшүп көңүл буруусу ага жагат, алэми жалгыз калса ыйлайт.
#14 20 December 2014 - 17:02
4 айлык
Бул куракта бала оюнчуктарын колуна кармап, аларды оозунасалганга үйрөнөт. Чалкасынан жатканда буттарын көтөрүп, манжаларын кармалап, өзденесин таанууга аракет кыла баштайт. Апасын көргөндө жазбай таанып кубанычтууүн чыгарып, аны менен ойноого шашат. Көмкөрөсүнөн жатканда чыканактарынатаянып, башын, ийиндерин кадимкидей кармап калат. Буюмдарды 3,5 метр аралыктантаанып, ага жетип кармалоого аракет кылат. Жаткан калыбында ары-бериоодарылууга аракет кылат. Аны аларыңызда тыбырчылап жандана түшөт. Бул курактаайрым балдардын биринчи тиштери чыга баштайт.
5 айлык
Чалкасынан жатса ичине, көмкөрөсүнөн жатса чалкасынан оңойэле оодарылып алганга үйрөнөт. Бутун оозуна алып келип соруп, манжалары мененойнойт. Бутундагы байпагын оңой эле чечип алат. Оюнчуктарын эки колу мененкатуу кармап алат да, башкаларга оңойчулук менен бербейт. Өз менен жатадамдарды даана ажыратып, чоочундардан жатыркап ыйлайт. Катуу үн чыгарыпчоңдордун сөздөрүн туураганга аракет кылат, катуу күлөт. Кыймыл-аракетин дакайталайт, мисалы, кол чабат. Ачык түстүү сүрөттөрдү кызыгуу менен карап, ырдыкөңүл коюп угат. Жей албаса да тамакты өзү жегенге аракет кылат. Көбүнчө ушулкуракта балдардын шилекейи ага баштайт. Дал ушул беш айлыгынан баштап балаңызменен көбүрөөк сүйлөшүүгө аракет кылыңыз. Болгондо да аны эркелетип эмес, толуккандуу сүйлөңүз. Бала баары бир эч нерсеге түшүнбөйт десеңиз – жаңылышасыз. Булкурактагы балдар сүйлөп жаткан адамдын интонациясын, сүйлөө ыргактарын жаттапкалышат.
6 айлык
Алты айлык бала денесин чоңдордун жардамысыз түз кармапотурганды үйрөнөт. Жөрмөлөгөнгө аракет кылат. Колтугунан кармап турсаңыз, боюнтүз кармап турганга үйрөнөт. Буюмдарга болгон кызыгуусу артып, өзүнө жаккан бирбуюм менен үч мүнөткө чейин ойноп отура берет. Ойноп жаткан ал буюмун алып койсоңуз,ыйлайт. Бирөө кармап турса чыны менен ичкенди үйрөнөт. Кашык менен да жакшы жепкалат. Ыр укса кыңылдап кошулууга аракет кылат. Өзүнүн аты чыккан жаккабурулат. Апасын алыс кетирбей өзүнө көбүрөөк көңүл бурууну талап кыла баштайт.Балаңыздан азыр “бу-бу”, “ма-ма-ма” деген сыяктуу муундарды угууга болот. Булкурактагы балдар сөзсүз түрдө күндүзү үч маал 1,5-2 сааттан уктоого тийиш.
7 айлык
7 айлык балага башка үндөрдү тууроо жагат. Дивандын жестолдун кырып кармап өз алдынча турууга аракет кылат. Азырынча курсагы мененжылат. Тиштери чыга баштаганга кычышып, ээмп жатканда тиштегенге үйрөнөт. Арбуюмдун кандай өзгөчөлүгү бар экенин ажыратып биле баштайт. Мисалы, резинаоюнчукту басса үн чыгарын, шыңгыракты кыймылдатса шыңгыраарын. .. “Жок”,“болбойт” деген сөздөрдүн маанилерин аз-аздан түшүнө баштайт. Чоңдор сураганбуюмдарды тапканга, ошондой эле “көзүң кана?”, “оозуң кана?” деген суроолорго тууражооп таап, аларды көрсөткөнгө үйрөнөт.
8 айлык
Бир нерсенин кырын кармап турууга, басууга болгон жөндөмүкүчөйт. Жөрмөлөгөндөгү ылдамдыгы тездейт. Кол чаап, жашынып ойноо бул курактагыбалага аябай жагат. Капкакты ачып-жапканды, пирамиданы чачканды жана жыйнагандыүйрөнөт. “Бер”, “ал”, “кел” деген сыяктуу жөнөкөй тапшырмаларды аткарууга өтөт.Чоңдор менен колун булгалап коштошконду да бала ушул курагында үйрөнөт. Жалгызкалганды жактырбайт, айрыкча апасынын жанынан карыш жылгысы келбейт. Ал эми чоочундарданжатыркап, аларга баруу кыйынчылыкты жаратат. Сүрөттөн өзүн таанууга да жетишишимүмкүн.
Бул куракта бала оюнчуктарын колуна кармап, аларды оозунасалганга үйрөнөт. Чалкасынан жатканда буттарын көтөрүп, манжаларын кармалап, өзденесин таанууга аракет кыла баштайт. Апасын көргөндө жазбай таанып кубанычтууүн чыгарып, аны менен ойноого шашат. Көмкөрөсүнөн жатканда чыканактарынатаянып, башын, ийиндерин кадимкидей кармап калат. Буюмдарды 3,5 метр аралыктантаанып, ага жетип кармалоого аракет кылат. Жаткан калыбында ары-бериоодарылууга аракет кылат. Аны аларыңызда тыбырчылап жандана түшөт. Бул курактаайрым балдардын биринчи тиштери чыга баштайт.
5 айлык
Чалкасынан жатса ичине, көмкөрөсүнөн жатса чалкасынан оңойэле оодарылып алганга үйрөнөт. Бутун оозуна алып келип соруп, манжалары мененойнойт. Бутундагы байпагын оңой эле чечип алат. Оюнчуктарын эки колу мененкатуу кармап алат да, башкаларга оңойчулук менен бербейт. Өз менен жатадамдарды даана ажыратып, чоочундардан жатыркап ыйлайт. Катуу үн чыгарыпчоңдордун сөздөрүн туураганга аракет кылат, катуу күлөт. Кыймыл-аракетин дакайталайт, мисалы, кол чабат. Ачык түстүү сүрөттөрдү кызыгуу менен карап, ырдыкөңүл коюп угат. Жей албаса да тамакты өзү жегенге аракет кылат. Көбүнчө ушулкуракта балдардын шилекейи ага баштайт. Дал ушул беш айлыгынан баштап балаңызменен көбүрөөк сүйлөшүүгө аракет кылыңыз. Болгондо да аны эркелетип эмес, толуккандуу сүйлөңүз. Бала баары бир эч нерсеге түшүнбөйт десеңиз – жаңылышасыз. Булкурактагы балдар сүйлөп жаткан адамдын интонациясын, сүйлөө ыргактарын жаттапкалышат.
6 айлык
Алты айлык бала денесин чоңдордун жардамысыз түз кармапотурганды үйрөнөт. Жөрмөлөгөнгө аракет кылат. Колтугунан кармап турсаңыз, боюнтүз кармап турганга үйрөнөт. Буюмдарга болгон кызыгуусу артып, өзүнө жаккан бирбуюм менен үч мүнөткө чейин ойноп отура берет. Ойноп жаткан ал буюмун алып койсоңуз,ыйлайт. Бирөө кармап турса чыны менен ичкенди үйрөнөт. Кашык менен да жакшы жепкалат. Ыр укса кыңылдап кошулууга аракет кылат. Өзүнүн аты чыккан жаккабурулат. Апасын алыс кетирбей өзүнө көбүрөөк көңүл бурууну талап кыла баштайт.Балаңыздан азыр “бу-бу”, “ма-ма-ма” деген сыяктуу муундарды угууга болот. Булкурактагы балдар сөзсүз түрдө күндүзү үч маал 1,5-2 сааттан уктоого тийиш.
7 айлык
7 айлык балага башка үндөрдү тууроо жагат. Дивандын жестолдун кырып кармап өз алдынча турууга аракет кылат. Азырынча курсагы мененжылат. Тиштери чыга баштаганга кычышып, ээмп жатканда тиштегенге үйрөнөт. Арбуюмдун кандай өзгөчөлүгү бар экенин ажыратып биле баштайт. Мисалы, резинаоюнчукту басса үн чыгарын, шыңгыракты кыймылдатса шыңгыраарын. .. “Жок”,“болбойт” деген сөздөрдүн маанилерин аз-аздан түшүнө баштайт. Чоңдор сураганбуюмдарды тапканга, ошондой эле “көзүң кана?”, “оозуң кана?” деген суроолорго тууражооп таап, аларды көрсөткөнгө үйрөнөт.
8 айлык
Бир нерсенин кырын кармап турууга, басууга болгон жөндөмүкүчөйт. Жөрмөлөгөндөгү ылдамдыгы тездейт. Кол чаап, жашынып ойноо бул курактагыбалага аябай жагат. Капкакты ачып-жапканды, пирамиданы чачканды жана жыйнагандыүйрөнөт. “Бер”, “ал”, “кел” деген сыяктуу жөнөкөй тапшырмаларды аткарууга өтөт.Чоңдор менен колун булгалап коштошконду да бала ушул курагында үйрөнөт. Жалгызкалганды жактырбайт, айрыкча апасынын жанынан карыш жылгысы келбейт. Ал эми чоочундарданжатыркап, аларга баруу кыйынчылыкты жаратат. Сүрөттөн өзүн таанууга да жетишишимүмкүн.
#15 20 December 2014 - 17:04
9 айлык
Буюмдарга өз тилинде бир муундан турган аттарды коюп алат.Башка балдарды, чоңдорду туураганды жакшы көрөт. Көп убакытка чейин бир нерсегесүйөнүп тике туруп же чоңдордун колун кармап баса алат. Буга чейин тааныганбуюмдарына жана түшүнгөн сөздөрүнө дагы буюмдар, сөздөр кошулат. “Отур”, “жат”,“бар” деген сөздөрдүн маанилерине түшүнө баштайт. Сураган буюмду көзү менениздеп, өзү тааныган жаныбарларды сүрөттөн көрсөтө алат.
10 айлык
Үйдү айланып өтө тез жөрмөлөй алат. Өзүнө күлкүлүү сезилгенсөздөргө күлөт. Бул курактагы балдар чоң буюмдарга караганда майда буюмдарменен ойногонду жакшы көрүшөт. Андыктан, ал буюмдун оозуна кирип кетпеши үчүнөтө этиет болуу керек. Өзү теңдүү башка балдарга кызыгуусу арта баштайт.Андыктан, балаңызды ушул курагынан баштап балдар аянтчасына көбүрөөк алыпбарып, теңтуштары менен тааныштыра баштаңыз. Оюнчуктун түзүлүшүнө кызыгат, анысындырып көрүүгө болгон кызыгуусу артат. Он айлык баладан ага эмне көбүрөөкжагарын байкоого болот: сүрөт тартуубу, кум менен ойнообу, суу мененойнообу. ..”Ата”, “апа”, “бер” деген сыяктуу сөздөрдү так айтып калууга тийиш.
11 айлык
Жаныбарлардын, канаттуулардын үнүн тууроого аракет кылат.Ага айткан сөздөрдүн дээрлик баарын түшүнүп калат. Колунан жетелеп бастыргандакадамын ишенимдүү шилтейт. Өзүнө жакпаган нерселерге башын чайкаганды жетескерисинче жаккан нерселерге башын ийкегенди үйрөнөт. Кашык менен өзү тамакжегенге, чыныдан чай ичкенге үйрөнөт. Мактоону сүйөт. Дал ушул курагынан баштапбаланы мактоонун жардамы менен бир нерсе жасоого үйрөтсөңүз болот.
12 айлык
Бир жашка жакындап калганда бала биринчи кадамын өз алдынчаишенимдүү таштайт. Эгерде мындай болбосо капа болбоңуз. Анткени, ар бала аркандай болот. Эгер баспаса дагы жылганы аябай катуулап, сизге анын артынанкубалаганга туура келет. Анан да жыгылуу, бир нерсеге урунуулар ушул курагындакөп болот. Бала ар бир жыгылган сайын катуу үн чыгара берсеңиз баланы коркутупаласыз, ошондуктан, мүмкүн болушунча эмоцияңызды билдирбегенге аракет кылыңыз.Анан да баланын сизди тууроого жасаган аракетине эч качан тыюу салбаңыз!
Буюмдарга өз тилинде бир муундан турган аттарды коюп алат.Башка балдарды, чоңдорду туураганды жакшы көрөт. Көп убакытка чейин бир нерсегесүйөнүп тике туруп же чоңдордун колун кармап баса алат. Буга чейин тааныганбуюмдарына жана түшүнгөн сөздөрүнө дагы буюмдар, сөздөр кошулат. “Отур”, “жат”,“бар” деген сөздөрдүн маанилерине түшүнө баштайт. Сураган буюмду көзү менениздеп, өзү тааныган жаныбарларды сүрөттөн көрсөтө алат.
10 айлык
Үйдү айланып өтө тез жөрмөлөй алат. Өзүнө күлкүлүү сезилгенсөздөргө күлөт. Бул курактагы балдар чоң буюмдарга караганда майда буюмдарменен ойногонду жакшы көрүшөт. Андыктан, ал буюмдун оозуна кирип кетпеши үчүнөтө этиет болуу керек. Өзү теңдүү башка балдарга кызыгуусу арта баштайт.Андыктан, балаңызды ушул курагынан баштап балдар аянтчасына көбүрөөк алыпбарып, теңтуштары менен тааныштыра баштаңыз. Оюнчуктун түзүлүшүнө кызыгат, анысындырып көрүүгө болгон кызыгуусу артат. Он айлык баладан ага эмне көбүрөөкжагарын байкоого болот: сүрөт тартуубу, кум менен ойнообу, суу мененойнообу. ..”Ата”, “апа”, “бер” деген сыяктуу сөздөрдү так айтып калууга тийиш.
11 айлык
Жаныбарлардын, канаттуулардын үнүн тууроого аракет кылат.Ага айткан сөздөрдүн дээрлик баарын түшүнүп калат. Колунан жетелеп бастыргандакадамын ишенимдүү шилтейт. Өзүнө жакпаган нерселерге башын чайкаганды жетескерисинче жаккан нерселерге башын ийкегенди үйрөнөт. Кашык менен өзү тамакжегенге, чыныдан чай ичкенге үйрөнөт. Мактоону сүйөт. Дал ушул курагынан баштапбаланы мактоонун жардамы менен бир нерсе жасоого үйрөтсөңүз болот.
12 айлык
Бир жашка жакындап калганда бала биринчи кадамын өз алдынчаишенимдүү таштайт. Эгерде мындай болбосо капа болбоңуз. Анткени, ар бала аркандай болот. Эгер баспаса дагы жылганы аябай катуулап, сизге анын артынанкубалаганга туура келет. Анан да жыгылуу, бир нерсеге урунуулар ушул курагындакөп болот. Бала ар бир жыгылган сайын катуу үн чыгара берсеңиз баланы коркутупаласыз, ошондуктан, мүмкүн болушунча эмоцияңызды билдирбегенге аракет кылыңыз.Анан да баланын сизди тууроого жасаган аракетине эч качан тыюу салбаңыз!
#16 21 December 2014 - 09:56
Kerektuu maalymat eken!
Жашоодо эч нерсе туболук эмес,
Жыргалчылык болуп атабы ыраахатын тат,кыйын кундор отуп жатса капа болбо булда убактылуу!!
Жыргалчылык болуп атабы ыраахатын тат,кыйын кундор отуп жатса капа болбо булда убактылуу!!

Супер-Инфо
super.kg
видео












