Манас-Атабыздын кайтып келуусу!

Манас-Атабыздын кайтып келуусу! "Дил жолу" китебинен

#1 Diljolu 28 March 2015 - 10:07

Карапайым

Тартип бузгандар
203
12 February 15
: 13 Jun 2015 07:59
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Манастын кайтып келүүсү

jpg]

Ар бир жан-рух бул жашоого, жер үстүнө бир нече жолу
жаралып келет. Кайып илиминде бул кубулушту
«реинкарнация» деп аташат, кыргыз тилине «рух көчүү» деп
которсок болот. Куранда рух көчүү тууралуу мындай жазылып
турат: «Силер Аллахка кантип ишенбейсиңер? Мурун силер
өлүк элеңер, Ал силерди тирилтти, анан силерди өлтүрөт, андан
соң кайрадан тирилтет, анан силер Ага кайтасыңар»80. Жогорку аяттарда циклдик (тынымсыз айланып турган) процесс (кубу-
луш) көрсөтүлгөн: өлүп-тирилүү, өлүп-тирилүү жана кайрадан
Аллахка кайтуу. Мурдагы жашоолордогу каталарын, кемчилик-
терин жоюуу үчүн Жараткан жандарга керектүү сабактарды жа-
на татыктуу жашоо шарттарын өзү тандап берет.
Архат Устаттын маалыматы боюнча 1998-жылы 26-
февральда Күн тутулган маалда жер үстүндөгү прогрессивдүү
руханий күчтөр Жараткан Аллага, Аалам ээси Кудуретке табы-
нып жер планетабыздын жана жалпы адамзаттын тагдырын
өзгөргткөнгө себепкер болушкан. Ошондон кийин жер үстүнө
көптөгөн ыйык рухтар, күчтөр, пирлер, периштелер түшүп баш-
ташкан. Анткени 1998-жылдагы жалпы табынуудан кийин 2000-
жылдын 1-январындагы боло турган чоң кыямат жоюлуп, жер
планетанын жана жалпы адамзаттын тагдыры өзгөрүп кайра
уланган. Ошону менен бүт диндердин мөөнөтү да 2000-жыл ме-
нен аяктаган. Иса пайгамбардын «Мен кийин кайтып келем»
деген сөзү бар. Ал кезде, христианчылык жаңы жаралган кезде
Жараткан Алланын, Аалам ээси Кудуреттин буйругу боюнча
жер-энебиздин жана жалпы адамзаттын жашоо мөөнөтү 2000-
жыл менен чектелген болчу. Белгилүү көрөгөч экстрасенс Ми-
шель Нострадамус (1503-1566) Генрих II падышага жазган ка-
тында Иса пайгамбар кайрадан Азияда, 50-чү кеңдикте (широ-
тада) жаралат деп жазган эле. Иса пайгамбар рух көчүү (реин-
карнация) аркылуу XX-кылымдын ортосунда кайтып келип кай-
радан Кытайда жаралды, улуту кытай, ал цигун илими боюнча
Улуу Мастер (Чебер) жана анын жаңы аты Оуян Хуэй. Ал туу-
ралуу кытай жазуучусу Кэ Юньлу «Новый век» («Жаңы кы-
лым») романында жазган. Мурда Иса пайгамбар кандай кере-
меттерге ээ болсо, кайтып келген Оуян Хуэй да ошонун көбүн
аткара алат. Иса пайгамбардын кытай улутунда кайтып келүүсү
– бул жалпы адамзат үчүн абдан маанилүү белги, анткени жаңы
доордо, «дил доорунда» Жараткан Алла, Аалам ээси Кудурет
жалпы адамзатты ушул белги аркылуу да динге, улутка
бөлүнбөй ынтымакка чакырып жатат. Кайып Устаттардын маа-
лыматы боюнча 2000-жылдын 1-январында жер планетасы пла-
нетардык, космикалык катастрофага учурамак, жер планетасы
такыр эле жарылып жок болуп кетүү да коркунучу бар эле. Би-
рок 1998-жылдын башында Күн тутулган маалда жер үстүндөгү
прогрессивдүү руханий күчтөр, көкүрөгү, дили таза жандар Жа-
раткан Аллага, Аалам ээси Кудуретке кайрылып ал кыяматты
токтотушкан эле. Алдыдагы чоң кыямат тууралуу маалыматты
ал жандарга Архат Устатым берген эле. Ал эми Күн тутулуудан
кийин жер-энебиздин тагдыры өзгөргөн соң Архат Устат Ас-
мандагы Кайып Устаттар менен кошо жер планетанын руханий-
энергетикалык абалын жаңы доордун шарттарына тууралаган.
Ошентип 1998-жылдан тартып жер үстүнө көптөгөн ыйык
күчтөр, рухтар, периштелер кайтып башташты. Алардын ара-
сында Манас-Атабыз да бар. Манас-Ата кыргыздын пири, кыр-
гыз улутун коргоп турган ыйык күч, рух, анткени Жараткан Ал-
ла, Аалам ээси Кудурет элдерди, улуттарды жаратып ар бир эл-
дин, улуттун үстүнө ал элди, улутту коргоп турчу өкүлдөрүн
койгон. Кыргыздын башкы пири – Манас. Ошол себептен «Ма-
нас-Атабыздын руху колдосун» деп тиленгенибиз да оң, антке-
ни биздин бата-тилектерибиз Жараткан Аллага, Аалам ээси Ку-
дуретке ортомчу күчтөр, периштелер, пирлер, ата-бабалар аркы-
луу жетет.
Рысбек Качкеевдин «Арбактар сүйлөйт» китебинде Ма-
нас-Атабыздын арбагы тууралуу төмөндөгүдөй жазылып турат:
«Манас ата Пайгамбар эмес, бирок Пайгамбардын бийиктигин-
де турган адам болгон. Өз доорунда кыргыз элин башкарган,
коргогон, жетектеген. Азыр дагы Манас атанын арбагы тиги
дүйнөдө кыргыз арбактарынын Пири. Алла таала кыргыз арбак-
тарын Манас атанын арбагы аркылуу башкарат. Бир дагы кыр-
гыз арбагы Манас атанын арбагынын сөзүн эки кылбайт. Муну
мен ондогон мисалдар менен далилдей алам. Манас атанын ар-
багы бир кана кыргыз арбагына таазим кылат – бул Чолпон ата
олуянын арбагы. Азыр кыргыз арбактарынын арасында Чолпон
ата олуянын арбагын биринчи, Бакай атанын арбагы экинчи,
Манас атанын арбагы үчүнчү болуп айтылат»81.
Манас-Атабыздын кайтып келүүсү тууралуу, тагыраак
айтканда анын касиетинин кайтып келүүсү тууралуу 1997-жылы
чыккан Рысбек Качкеевдин «Арбактар сүйлөйт» деген китебин-
де төмөнкүдөй маалымат бар: «Менин улуу касиетим ушул уба-
кытка чейин эч кимге өтө элек, ал бала эми төрт жылдан кийин
төрөлөт, касиетимди ошо наристеге өткөрүп берем, Алла таала
буюрса» -, деди, Манас атанын арбагы. Анда ал бала эки миңинчи жылы төрөлөт турбайбы десем, «ооба» деди Манас
атанын арбагы»82.
Төмөнкү дил кайрык 2011-жылдын 1-сентябрында
Бишкекте Ала-Тоо аянтынан түшкөн. Аянтка Манас-Атабыздын
жаңы тургузулган айкелин көрөйүн деп баргам. Ошондо
айкелдин алдынан периштелер, ата-бабалар дилим аркылуу
төмөндөгүдөй буйрук беришкен эле: «Кайтып келген Манас
тууралуу, Улукманас жөнүндө элге жар сал! Эл даяр болду!».

Жар салам кыргыз элиме!

Кыргызга берип ооматты,
Жаратты Кудурет Манасты!
Нур элге берип белегин,
Көтөрсүн бийик желегин!

Алкады нурун балага,
Жаратып жазды маңдайга,
Эзелтен келген кыргыз эл,
Ойготсун Дилин улуу эл!

Дилиңди тутуп эркин бол,
Асманга учкан куштай бол!
Түптөлүп сенин өзөгүң,
Шам болуп жансын жүрөгүң!

Эзелтен бери кыргыз эл,
Дил тутуп келген улуу эл!
Жар салып айтам кыргыз эл,
Жар салган уулду уккун эл!

Жаралды кыргыз жарыктан,
Жаралды кыргыз Ууз уулдан!
Ууздан өсүп нур болду,
Нур болуп нурдун пири болду!

-__------------------ ---------
80. «Ыйык Куран: Маанилеринин кыргызча котормосу» /
которгондор: Абдышүкүр Исмаилов, Дүйшөн Абдылдаев,
Садибакас Доолов, Садык Гавай. Текшергендер: Кимсанбай
Абдурахманов, Камил Абжапаров. 604 бет. 2006-жыл. Бaкaрa
сүрөсү, 28-aят.

81. Рысбек Качкеев. «Арбактар сүйлөйт». «Учкун» АК, 1997. (36 б.)

82. Рысбек Качкеев. «Арбактар сүйлөйт». «Учкун» АК, 1997. (47 б.)

Дилин уккан адам Жараткан Алланы да угат.

"Дил жолу" китебин "Нуска" китеп дуконунон жана "Санат" Кыргыз китеп борборунан сатып алсаныз болот.
"Санат" Кыргыз китеп борбору И.Арабаев атындагы Кыргыз Мамлекеттик Университетинин башкы корпусунда жайгашкан.

of the page up there ^

#2 Diljolu 28 March 2015 - 10:28

Карапайым

Тартип бузгандар
203
12 February 15
: 13 Jun 2015 07:59
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Дил тутуп дүйнө башкарган,
Дил тутуп Аалам башкарган!
Ирээтке салып жер жүзүн,
Аткарып Кудурет буйругун!

Дилиңден кайткан кезиңде,
Адашып турдуң ал кезде,
Акылга салып баштаган,
Акылда шайтан отурган.

Дил баарлашып жол тапкан,
Дил баарлашып жол чапкан!
Унутпа ушул сөзүмдү,
Атадан калган сөздөрдү!

Аалам ээси Кудурет,
Дилден буйрук ал берет,
Дилиңди угуп тыңшагын,
Жаныңды тыңшап жашагын!

Кармашка жаның бек болсун деп,
Кабылаан Манас тирилди!
Улукманас аталсын деп,
Кудурет берди ысымды!

Оомат келген кезиңде,
Дил ойгонот ал кезде,
Ал учурга даяр бол,
Дилиңди тутуп таза бол!

Дилимден чыккан сөздөрүм,
Журтума таандык сөздөрүм!
Дилиме салган Жараткан,
Жар кылган аны Жараткан!

of the page up there ^

#3 Diljolu 28 March 2015 - 10:30

Карапайым

Тартип бузгандар
203
12 February 15
: 13 Jun 2015 07:59
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Кайтып келген Манас менен мен 2011-жылы Темир уста
аркылуу тааныштым. Темир устанын айтуусу боюнча 2009-
жылы Жараткан Аалам ээси Кудурет ага дил аркылуу буйрук бериптир: «үч тогузда Жылаңач Бугунун чокусуна чыгып бата
тарткыла» деп. 9-чу күнү, 9-чу айда, 2009-жылы Тогуз-Төрөдөгү
Жылаңач-Бугу тоонун чокусуна 9 адам чыгыптыр. Алардын
арасында Темир уста, 70 жаштагы абышка, манасчы жана 7
жаштагы Улукман аттуу бала. Ошол чокудан Улукман уктап
калып анын жаны Манас-Атабыз менен жолугуп келиптир.
Улукмандын айтуусу боюнча: «Мен Манас-Атам менен
үңкүрдөн жолуктум. Ал 40 чоросу менен шам жагып
олтуруптур. Манас-Ата мага өз кылычын тапшырып: «Эми
жаным сенде!» деп айткан эле. Мен Манас-Атабыздын
кылычын алган соң Манастай чоң кишиге айланыптырмын» деп
түшүндөгүсүн айтып берди Улукман. Темир устанын айтуусу
боюнча ошондо бата тарткандан кийин Жараткан Аалам ээси
Кудурет ага дил аркылуу «Эми Улукманды Улукманас деп
атагыла! Эл өз уулуна батасын берсин!» деп айткан экен.
Ошондон кийин Темир устага төмөндөгүдөй дил кайрык
түшүптүр.

Тукуму таза нур элден,
Гени таза бар эрден.
Айткан сөзүн аткарган,
Баатырлык мүнөз ал генден.
Түбөлүк тууну кармаган,
Жаман иш жолго барбаган.
Түбөлүк жанды арнаган,
Туу тутуп ата-бабаңар,
Кудурет жүзү жалгаган,
Өзөгүн жарып нур берген
Ооматың сенин бир келген,
Шам болуп тийген жарыгы,
Өнүмү өсөт бул жерден.
Кайыптан бала сурады,
Мүрөктүн суусу булагы,
Жети жашка жеткенде,
Туу чокуда убагы,
Үч тогузда шерттешип,
Өзөөндөп акты булагы,
Өзөгүнөн өнгөн жан,

Өсүп өнчүү убагы.
Өзөк уюл Тогуз-Төрө,
Касиеттүү Аалам-Тоо,
Нурун кармап Манастын,
Антын берген атаңар.
Кайрып алчуу учур деп,
Кабыл болду батаңар!
Нур элге берген белегим,
Жети жашта балада,
Манастын нурун алкадым,
Ата-бабаң, улуу муун,
Турганын жанда билип ал,
Ар убакта эскертип,
Эсиңе салат угуп ал,
Уузанткан күчүм Кудурет,
Улукманас деп аталсын,
Улуу кыргыз нур элдер,
Уулга берсин батасын!

Улукманас Жараткан Аалам ээси Кудурет менен дил
аркылуу түзмө-түз баарлашып суроолорго дил баарлашып жооп
берет экен. Ал ар кандай рухий касиеттерге ээ. 2001-жылы
төрөлүп азыр 13 жашка жетип калды. Өзү айтып бергендей
кичинекей кезинде, Жараткан Аалам ээси Кудурет ага
кайрылып «күчүңдү көрсөтөйүн» дептир. Ошондо Улукманасты
эшиктеги ташты «тий» дегенде Улукманас ал ташка колун
тийгизгенде эле таш жарылып кетиптир. «Эми нуруңду
көрсөтөйүн» дептир. Улукманасты бир караңгы бөлмөгө алып
барганда ал бөлмө Улукманастын нуру менен күндүзгүдөй жарк
этти. Учуру келгенде Темир уста менен Улукманас өз жан мил-
деттерин аткаруу үчүн элдин алдына чыгышат. Бирок алгач Те-
мир уста менен Улукманас Архат-Устаттан бата алышы керек,
анткени Архат-Устат жер үстүндөгү Жараткан Алланын, Аалам
ээси Кудуреттин эң улуу өкүлү.

of the page up there ^

#4 Diljolu 28 March 2015 - 10:57

Карапайым

Тартип бузгандар
203
12 February 15
: 13 Jun 2015 07:59
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Улукманас дил жолундагылардын
пайгамбары (дилгамбары)!

Кайтып келген Улукманас – дил жолундагылардын
пайгамбары (дилгамбары). Бирок Улукманасты жөн гана
пайгамбар деп атасак туура эмес болот, анткени пайгамбарлар
дин туткан адамдардын башчылары болуп жөнөтүлгөн. Ал эми
Улукманас дин эмес, дил тутуп, Жараткан менен дил
аркылуу баарлашкан адамдардын, эркин куштардын
башчысы болуп келди, ошондуктан Улукманасты
дилгамбар деп атоо керек! Кайтып келген Улукманасты жана
Темир устаны пайгамбарлар деп атоого туура эмес болот,
анткени алар динди эмес, Жараткан Аалам ээси Кудурет менен
түз баарлашууну, Кудурет Дилин алып келишти, ошондуктан
Улукманас менен Темир устаны дилгамбарлар деп атасак
болот.
Улукманас кыргыз элине, биринчиден, кыргызды сактап
калуу үчүн, кыргыздын дилин, жүрөгүн сактоо үчүн жөнөтүлдү,
анткени азыр кыргыздарга туш тараптан сокку урулуп жатат.
Экинчиден, эзелки ата-бабаларыбыз – Адам-Ата жана Обо-Эне
Жараткан Аалам ээси Кудуретке ант-шерт беришкен: жалпы
адамзатты «Дил жолуна», Жараткан менен түз баарлашууга, дил
баарлашууга алып келебиз деп. Улукманас ушул ант-шертти
аткаруу үчүн келди. Ошондуктан кыргыз эли дүйнө элдерине
үлгү, өрнөк болуп азыр «Дил жолун», «Кудурет дилин» кабыл
алып Аалам ээси Кудурет менен түз баарлашууга, дил
баарлашууга өтүшү керек. Улукманастын деңгээли Муса, Иса,
Мухаммед пайгамбарлардыкынан кем эмес, анткени Улукманас
Муса пайгамбар, Иса пайгамбар сыяктуу Жараткан Аалам ээси
Кудурет менен дил аркылуу түзмө-түз, каалаган учурунда
баарлаша алат. Ар бир элге, улутка Жараткан Аалам ээси
Кудурет ошол элдин муктаждыгына жараша пайгамбарларды
жөнөтөт.
Андан сырткары Темир устага үч тогузда (09.09.2009)
Жылаңач-Бугудан Жараткан Аалам ээси Кудурет «өзөк-
уюлдарды даярда» деп буйрук бериптир. Ошондон кийин Темир
уста эң алгачкы өзөк-уюлду Тогуз-Төрө жергесинен даярдап
андан кийин Кыргызстанды кыдырып башка аймактарында да
белгилеп келиптир. Ар бир өзөк-уюл 18 таш менен белгиленип кийин ал өзөктөргө казыктар кагылып келген. Казыктын кагуу
мааниси – нурду жер планетанын өзөгүнө байлоо жана бекитүү.
Бул Күн жылдызынан жер үстүнө түшкөн нурлардын
басымынын жогорулоосуна даярдык. Ал басымдын пайда
болуусу жер планетанын магниттик талаасы төмөндөп
баратканына байланыштуу. Нурлар жер планетанын өзөгүнө
(ядросуна) өзөк-уюлдагы казыктар аркылуу кетишет. Кийин ал
өзөк-уюлдарга пирамидалар да тургузулушу керек.

of the page up there ^

#5 Beki035 28 March 2015 - 12:59

Активист

Кыймылы жок
1651
16 January 15
: 16 Oct 2015 19:58
Жынысы:Эркек
Калаасы:Ош

Кайдагы бир жомокту жазыптыр Манасты пайгамбарга деңем

Ушуга окшогондор ар нерсени жаза беришип күйгуздү

of the page up there ^

#6 Beki035 28 March 2015 - 13:01

Активист

Кыймылы жок
1651
16 January 15
: 16 Oct 2015 19:58
Жынысы:Эркек
Калаасы:Ош

Манас болгон эмес жөн болсо кайсы кылымда жашаган эч ким тастыктай албайт

of the page up there ^

#7 realmadrid. 28 March 2015 - 13:11

Активист

Кыймылы жок
409
11 March 15
: 11 May 2017 19:48
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Буга конул бурбагыла

of the page up there ^

#8 natali. 28 March 2015 - 13:23

Карапайым

Кыймылы жок
52
12 March 15
: 02 Sep 2015 21:58
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:SeN билбейсин.

Курандагы олуп-тируулууну туура эмес тушунуп алгансыз го. Ооба биз олобуз бирок кыямат куну гана тирилебиз. Куранда олуп-тирилип- олуп-тирилип деген жок го.

of the page up there ^

#9 Meruet84 28 March 2015 - 13:32

Супер-активист

Кыймылы жок
3308
09 March 15
: 24 Jul 2021 23:47
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Кыргызстан

Таластан манастын арбагына сыйынып озунчо башкача дин таап алышыптыр деп жатышат эле сен ошо озунор ойлоп тапкан диндин мучосу окшойсун .Аябай аракет кылып жатасынго аллахтын колдоосу жок эч нерсе кыла албайсынар .Жер жаралгандан бери Аллах оз окумун пайгамбарлар аркылуу далил кылып куран аркылуу жургузуп келет .Эми келип эле не баалээлерди айтып башты айлантып жатасын тоа.

لا اله الا انت سبحا نك اني كنت من الظا لمين

of the page up there ^

#10 Kg.lady 28 March 2015 - 13:53

Супер-активист

Аким
7580
26 January 13
: 17 Feb 2025 13:10
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Ак монгулуу Ала-тоо

Жакшы мистика экен бирок. ))

Ал мени эшек деди, ооба дедим,
Менинда кемсинтууго жетет тилим!
Не кылам айкырышып, кыйкырышып,
Эшектигин мен анын билип туруп.
Байдылда Сарногоев

of the page up there ^

#11 jasi 28 March 2015 - 13:55

Активист

Кыймылы жок
1432
16 December 13
: 04 Sep 2021 23:15
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Ош

Кайдагы нерсени айтып, адамдын уройун учурбагылачы

Аллах прошу тебя храни людей которых я люблю...

of the page up there ^

#12 kerakg 28 March 2015 - 14:00

Активист

Кыймылы жок
1082
19 November 14
: 27 Jan 2017 08:05
Жынысы:Эркек
Калаасы:Талас жери.

Манасты пайгамбарга тенебей эле, Манасты тирилтпей эле, Куранды ойгелди чечмелебей эле койгулачы

Адамга эң кыйын, күндөн күнгө адам болуу.

of the page up there ^

#13 kanyshaikg 28 March 2015 - 14:17

Активист

Кыймылы жок
1202
01 August 14
: 13 Jun 2017 02:34
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:талас

Meruet84 Эч кандай Манстын арбагына сыйынып же жаны дин таап алган жери жок. Бул ушак. Ар ким айткан созго ишене бересинерби, дин таап алыптыр деп айта берет да.

Времени нет. Cерьезно?
Это желания нет, а время есть всегда.
Есенин.

of the page up there ^

#14 Diljolu 28 March 2015 - 14:46

Карапайым

Тартип бузгандар
203
12 February 15
: 13 Jun 2015 07:59
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Манас- Атабыз дил баарлашып, дил тутуп
«дил жолундагы мусулман» болгон!

Жерибизди бизге араптар, дерьмократтар, либералдар же
коммунисттер эмес, дилин, эзелки ата-бабаларын саткан
чириктер эмес, дил баарлашкан, дил туткан кыргыз ата-
бабаларыбыз өз канын төгүп мураска калтырып кетишкен,
ошондуктан жерибизди, элибизди, каада-салтыбызды
сыйлайлык!
Экинчиден, дил менен диндин айырмасын билбей,
Манасты ким экенин билбей ал жөнүндө сүйлөбөй эле койгула!
19-чу кылымдагы 1850-1870-чи жылдары Радлов жана
Чокон Валихановдун тарабынан жазылып алынган
Манастын варианттарында ислам дини жөнүндө бир да сөз
жок!
«Мусулман» деген сөздүн мааниси – «Жараткан Аллага,
Аалам ээси Кудуретке баш ийген адам» дегенди билдирет. Адам
Жараткан Аллага жан-дили аркылуу баш ийет, өзүмчүл,
төмөнкү акыл-ойун жан-дилге баш ийдиргенде гана ал
Жараткан Аллага баш ийген адам болуп эсептелет. Бүгүнкү
күндө болсо ислам динин тутунгандардын көбү «мусулман»
деген сөздүн түпкү маанисин унуткансыдай. Чыныгы мусулман
шариаттын, өзүмчүл акыл-ой үчүн арналган эрежеге баш ийген
адам эмес, чыныгы мусулман – дил туткан адам, акыл-ойун
жан-дил аркылуу келген Жараткан Алланын буйругуна баш
ийдирген адам.
Рысбек Качкеевдин «Арбактар сүйлөйт» китебинде Манас
эпосу тууралуу да Манас-Атабыздын өзүнөн маалымат бар:
«Манас атанын арбагы айтты: «Менин касиетимди кыргыз эли
дагы жакшы биле элек, элге менин чоң касиеттеримди дагы
жакшы жеткирбей жатасыңар. Жанагы мен тууралуу чыгарган
китебиңердин (Манас эпосу) жарымы жалган, туура эмес
жазылган. (Мен кийин манасчы Саякбай атанын арбагы менен
сүйлөшкөндө Манас атанын арбагынын эпос боюнча дооматын
айтсам, «туура балам, мен Манас атадан кечирим сурадым,
чындыгында эле жалган жерлери көп экен, азыр Манасты
башкача айтат элем» деди)»45.

_-_------------------ -------
45 Рысбек Качкеев. «Арбактар сүйлөйт». «Учкун» АК, 1997. (47 б.)

of the page up there ^

#15 Diljolu 28 March 2015 - 14:50

Карапайым

Тартип бузгандар
203
12 February 15
: 13 Jun 2015 07:59
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

«Оозеки элдик чыгарманын китептегидей туруктуу тексти
болбойт. Өзгөчө "Манас" сыяктуу узак жомоктун кылымдар
бою оозеки түрдө гана жашап келиши анын аздыр-көптүр
өзгөрүлүшүнө себеп болгон. Аны айткан жомокчулар өз зама-
нындагы окуялардын жана өкүмдүк кылуучу идеологиянын
элементтерин киргизбей койгон эмес. Мындай элементтердин
киргизилиши да, жомокчунун ар бир маселеге жеке көз кара-
шына жана жомокту угуучулардын жалпы талабына жараша
болуу тийиш. Ар бир доордун жомокчусу өзүнө таасир келтир-
ген окуяларды, идеологиялык мотивдерди өз түшүнүгүнчө жана
чыгармачылык шыгына жараша эпоско жамады, катмарлады.
Ошондуктан илгерки шаманизм жана көп кудайга табынуучулук
ишеними менен катар кечээки эле исламдык диндин эпостон
орун алышын оозеки адабияттын өнүгүш процессиндеги таби-
гый нерсе деп кароо керек. Мына ошол кийин киргизилген ко-
шумча элементтерге фольклористикада "катмарлар" деген тер-
мин колдонулат»46.
Манас-Атабыз Жараткан Аалам ээси Кудуретке чыныгы,
толук ишенген адамдардан болгондуктан ал өзүмчүл акыл-ой
үчүн арналган эрежеге, динге муктаж болбогон. Манас-Атабыз
Жараткан менен дил аркылуу баарлашып дил туткан! Мейли,
ислам дини пайда болгондон кийин деле жашап кетсе, бирок
Манас-Атабыз эч качан бүгүнкү ваххабиттердин, салафиттер-
дин, диний фашисттердин терс түшүнүгүндө төмөнкү акыл-ой
үчүн арналган эрежелер менен чектелген мусулман болгон эмес,
Манас-Атабыз бүгүнкү көз караштагыдай дин туткан эмес! Ма-
нас-Атабыз Ууз уулдан, Нур уулдан болуп дил тутуп дил жо-
лундагы (чыныгы) мусулман болгон! Чыныгы мусулман Жа-
раткан Аллага, Аалам ээси Кудуретке шариаттын эрежелери
аркылуу эмес, көкүрөктөгү, жүрөктөгү жан-дили аркылуу табы-
нат.
Рысбек Качкеевдин «Арбактар сүйлөйт» деген китебинин
варианты боюнча Манас-Атабыз 564-жылы төрөлүп Мухаммед
пайгамбар (569-жыл) менен бир мезгилде жашап андан 4 жаш
улуу экен. «Мен Манас атанын арбагынын өзү тууралуу айтып
берүүсүн сурандым, Улуу арбак буларды айтып берди. «Мен Байсалда (Байкалда) төрөлгөнмүн. Быйыл (1996-ж.) 1432 жаш-
тамын. Мен төрөлгөндө азан чакырып коюлган атым Сазыкбай
Ин Саду. Манас деген атты кыргыз эли мага 12 жашымда бе-
ришти. Элде сөз бар эмеспи, бул бала аттын кулагында ойнойт,
деген. Жылкы баласын мен жанымдай көрчүмүн. Тогуз жашым-
дан баштап аттын кулагында эмес, төрт аягы менен бирге аттын
астында ойночумун. «Мен» деген сөз кыргыздарда илгери биз
жашап турган доордо өспүрүм бала, жигит деген мааниде айты-
лаар эле, бул сөз силерге жетпей калды, негизи бул арабдын
кайсы киши, кайсы адам (кто?) деген маанини түшүндүрөт.
«Ас» - машыккан деген маанини берет. Манас – аттын астында
ойноп машыккан жигит (өспүрүм) деп түшүнсө болот», - дейт
Манас ата. «Байсал, чиркинай, кандай керемет сулуу, өтө кооз
жер. Байсалга кеткен эки уулдан … тукум калган жок, бардыгы
Ала-Тоого келишти. Азыр ал жерде он төрт кана түтүн кыргыз
үй-бүлө турат.
Мен жаштайымдан эле чоң акын, атактуу ырчы, күүчү
элем (азыр арбагы айрым учурда комуз менен келет), сыйкырым
күчтүү болгон, эл башкарганмын, баатыр адам болчумун. Бар-
дык аракетим, көздөгөн максатым, Байсалда жашаган кыргыз
элин Ала-Тоодо жашаган кыргыздар менен бириктирүү эле.
Күндөрдүн биринде менин уйкулуу көзүмө бир Тулпардын эле-
си жана добушу келип, ак сакалы белине түшкөн карыя мага
кайрылып, ушул Тулпар сени элиң менен Ала-Тоодо күтүп ту-
рат деп аян берди. Байсалдан 273 түтүн эл менен Ала-Тоого кел-
генде кыргыздын бир аксакалы баягы түшүмдө көргөн Тулпар-
ды – Ак Куланы мага тартуулады. Ошондо мен 14 (он төрт)
жашта болчумун».
- Сиз Ала-Тоого Бакай ата менен чогуу келдиңизби?
- Жок. Бакай ата менден эки жылдан кийин келди. Мени
менен Ала-Тоого Акбалта ата келди.
- Ала-Тоого келгенде Ордоңуз каякка орноду?
- Таласка, - деди Манас ата.
- Сиз Ала-Тоого келгенде ал жердеги кыргыздарды ким
башкарып турган?
- Аларды Жасый бий башкарып турган.
- Кыргыздар сизди канча жашыңызда хан көтөрүштү?
- Он жети жашымда.
- Коңурбайдан каза болгонуңуз чынбы?

- Ооба.
- Канчага чыгып каза болдуңуз?
- Бир жүз он жетимде.
- Бакай ата сизден канча жаш уулу?
- Төрт жаш.
- Сиз каза болгондон кийин Бакай ата канча жыл жашады?
- Мен каза болгондон кийин он жети жыл жашады.
- Таластагы Манастын күмбөзүнө кимдин сөөгү коюлган?
- Ал жерде мындан (1996-ж.) 410 жыл мурун жашаган Ну-
кей бийдин аялы Жазыбаланын сөөгү жатат.
- Сиздин сөөгүңүз кайсы жерге коюлган?
- Аны айтканга убакыт келе элек.
- Качан убакыт келет?
- Адегенде Чолпон ата олуянын сөөгүн агартып, бейити-
нин үстүнө Күмбөз орноткула. Чолпон ата олуянын күмбөзү
орномоюнча башка арбакка жол жок. Кыргыз элинин дагы жолу
жабык. Алла тааланын буйругу ошондой. Кийин убагы келгенде
менин сөөгүм жаткан жерге чакан кылып мечит салдырам, ошол
жер бүткүл кыргыз элинин эң ыйык жайы болот. Бирок азыр
убагы келе элек. Мен өзүмдүн жолумду Чолпон ата олуяга бо-
шотуп бердим. Өткөн замандагы кыргыз олуяларынын олуялык
даражасы жагынан эң күчтүүсү, улуусу жана касиеттүүсү Чол-
пон ата олуя болуп эсептелет. Мен Чолпон ата олуядан беш жүз
жылдан ашык улуу болсом дагы, ал арбактын олуялык улуу да-
ражасына таазим кылам. Айткан сөзүн эки кыла албайм.
Чолпон ата олуянын койгон талабы орундалмайынча баш-
ка арбактарга жол бербейм. Биз эч кимибиз Чолпон ата олуядан
улук эмеспиз, ал улуу олуянын башын аттап кете албайбыз»47.
Кээ бирөөлөр Манас-Атабыз мусулман болуп дин туткан
экендигине далил катары Таластагы Манас-Ордо комплексинде-
ги «Манастын күмбөзүн» далил катары келтирип жатышат. Ал
күмбөз «Манастын күмбөзү» деп аталганы менен бирок чынды-
гыда ал Манастын күмбөзү эмес. Ал күмбөз аял кишиге таан-
дык, Абука эмирдин кызы Кенизек-Хатунга тургузулган48. Ула-
мыштар боюнча даанышман Каныкей-энекебиз Манас-Атабыздын сөөгүн калың элдин көзүнө көрүнбөгөн жерге катып
койгон.
Манас-Атабыз Рысбек Качкеевдин «Арбактар сүйлөйт»
деген китебинде мусулманчылыкты кабыл алуу тууралуу мын-
дай баяндап жатат:
« - Манас ата, кыргыздар мусулманчылыкты качан кабыл
алган?
- Кыргыздар мусулманчылыкты Ала-Тоого келгенде ка-
был алды, мен ошондо 24 (жыйырма төрт) жашта болчумун»49.
Ошондо эгер Манас-Атабыз 564-жылы төрөлсө, анда кыргыздар
мусулманчылыкты 588-жылы кабыл алышкан экен. Бирок ал
кездеги мусулманчылык таза, чындыкка жакын эле. Байыркы
кыргыздар дил жолундагы мусулман болушкан.
Рысбек Качкеев агайыбыз көкүрөгү ачык, экстрасенс,
касиеттүү Акмарал эжекебиз аркылуу Манас-Атабызга кайры-
лып ыйык Куран китеби тууралуу да суроо берген эле:
« - Эмне үчүн Куран Керимде арбактар жөнүндө айтыл-
байт?
- Алла таала Куран Керимди Мухамед Пайгамбарга бер-
генде арбактар тууралуу өзүнчө бир сүрө жиберген, бирок кий-
ин Мухамед Пайгамбардын окуучулары кагазга түшүргөндө
арбактар тууралуу айтылган сүрөнү жазбай кетишкен»50.
«Мындан бир нече кылым мурун, андан да арыраак – эпос
чыккан кездерде анын сюжеттик негизи алда канча кыска,
жөнөкөй болуш мүмкүн. Улам берилеген сайын, ар бир доордун
жомокчулары, жогоруда биз көрсөтүп кеткендей, эпоско бир
катар өзгөрүштөр киргизет, элдин башынан өткөн окуяларга
жана идеологиялык турмушка байланыштырып, жаңы эпизод-
дор да кошот. Бул маселеде биз кыргыз элине болжол менен
XVI кылымдан кийин тараган ислам дининин көрсөткөн тааси-
рин эске албай коё албайбыз. Буга чейинки дин ишеними (көп
кудайга табынуучулук, шамандык сыяктуу ишеним) ислам ди-
нинин талаптарына карама-каршы келбей койгон эмес. Патри-
архалдык-феодалдык чөйрөлөр тарабынан дайыма бардык күч
менен колдонулуп, өкүм сүргөн идеологияга айланган исламизм жомоктун мурунку калыбында аткарылышын тыюуга чейин
барган кездер болгон десек, жаңылышпаспыз. Бул шартта, ал-
бетте, угуучу аудитория да, айтуучу жомокчулар, да, ал динге
ишенген. Мына ушунун натыйжасында жомоктун оң каарман-
дарынын мусулман динисиз көрсөтүлүшүн күтүү өтө кыйын
болуу керек. Идеологиялык мотивировкалары гана эмес, жомок-
тун сюжеттик сызыгына да бир кыйла өзгөрүштөр кириши то-
лук ыктымал. Ошондуктан "кийинки кездерде, исламизмге бай-
ланыштуу эпос өзгөрүүлөргө дуушар болду" деп айткан акаде-
мик В. В. Радловдун пикири туура экендигинде шек жок.
Жогорудагы пикирди кубаттоо иретинде эпостун тилине
байланыштуу бир эле фактыны көрсөтө кетели.
Ар бир элде адамдардын ысымдары өкүмдүк кылган динге
байланыштуу боло тургандыгы белгилүү. Мисалы, балдардын
аттары орустарда христиан динине, кыргыздарда мусулман ди-
нине байланыштуу сөздөрдөн коюларын азыр эч ким элебейт.
"Манастын" биринчи бөлүгүндө учураган жүздөгөн персонаж-
дын аттарын алып көрсөк, эки-үч аттан башкасы (мисалы Ал-
мамбеттин аты “альмугаммед” деген араб сөзүнөн чыгат)
бүтүндөй дээрлик араб сөздөрү эмес, түрк-моңгол сөздөрүнөн
коюлган. Буга караганда эпосто ушул күнгө чейин аталып
жүргөн оң жана терс каармандардын көбү ислам дини кыргыз-
дарга тарай электе айтылып жүргөн персонаждар болуу ыкты-
мал.
Мына ошондуктан Сагымбайдын варианттарындагы, эл-
дик идеялар менен катар, исламдык, ал тургай, панисламдык
мотивировкаларды, Манастын Меккеге жиберилиши сыяктуу
эпизоддорду, Саякбайдын вариантындагы Чубактын Меккеге
жиберилиши сыяктуу эпизоддорду "Манас" эпосунун негизги
духуна, сюжеттик негизине байланышпаган, жасалма кошумча-
лар, катмарлар деп кароого тийишпиз. Ал эми Молдобасан Му-
сулманкуловдун Манасты бүт дүйнөгө ислам динин таратуучу
бирден бир пайгамбар кылып көрсөтүүгө аракет кылышы элдик
чыгарманы опсуз бузгандыкка жатат»51

--------------------- ------
51 МАНАС. Биринчи бөлүк. I китеп. Жалпы редакциялган – проф.
Б.М.Юнусалиев. Фрунзе – 1958 (14 б.)

--------------------- -----
49 Рысбек Качкеев. «Арбактар сүйлөйт». «Учкун» АК, 1997. (45 б.)
50 Рысбек Качкеев. «Арбактар сүйлөйт». «Учкун» АК, 1997. (45 - 46

------------------***- -****
47 Рысбек Качкеев. «Арбактар сүйлөйт». «Учкун» АК, 1997. (41-43
бб.)
48 Массон, М.Е. Гумбез Манаса. М., 1950.

_-------------------- --------
46 МАНАС. Биринчи бөлүк. I китеп. Жалпы редакциялган – проф.
Б.М.Юнусалиев. Фрунзе – 1958 (7-8 бб.)

of the page up there ^

#16 ANELKA 28 March 2015 - 15:11

Супер-активист

Кыймылы жок
3253
13 January 11
: 27 Aug 2018 21:47
Жынысы:Эркек
Калаасы:Аравия!

Menda oz oyumdan bir nerselerdi jazp kitep kylyp chygarat okshoim.

Сулуудан коркпойм, уусунан корком чачуучу.
Жоктуктан корпойм, достуктан корком сатуучу.
Ырлардан коркпойм, ыймандан корком качуучу.
Олумдон коркпойм, корумдон корком жатуучу.