Супер-Инфо
super.kg
видео
Кытайлык сүрөтчү дүйнө элин таң калтырууда
Кытайдын Сиань шаарынын жашоочусу, белгилүү сүрөтчү Дай Юн кадимки кыштан өзгөчө скульптура жасады. Сүрөтчү кыштан (кирпич) Mercedes-Benz унаасынын кадимки көлөмүнүн конструкциясын түзгөн. Аталган автоунааны чыныгы унаа менен айырмалоо, таптакыр мүмкүн эмес. Сүрөтчүнүн жасаган укмуштуудай скульптурасы,
Шанхайдагы искусства багындагы жарманкеде көрсөтүлгөн.
Кыштан жасалган Mercedes унаасы цемент жана кыш менен жасалып аягына чыккан. Юн бир гана автоунаанын сырткы көрүнүшүн эмес, ички салонун дегеле – отургуч, руль, педаль жана башка жабдууларын да мыкты жасаган. Mercedes-Benz унаасынын көрүнүшү укмуш болгону менен бир гана кемчилиги - ал жүрбөйт. Бирок Дай Юн качандыр бир кездерде кыштан жасалган унаанын ичине балким чыныгы кыймылдаткычтарды орнотоорун айткан.
Эске салсак, бул сүрөтчүнүн алгачкы эмгеги эмес. Ал 2011 жылы да 6,5 тонна салмактагы BMW үлгүсүндөгү унааны кыштан жасаган эле. Анын эмгеги 100 миң долларга бааланганы маалым. Алынган маалыматка караганда “ Кадимки кыш, цемент кантип эле чыныгы унаадан кымбат турат. Бул деген акылга сыйбаган нерсе”,- деп сүрөтчүнүн эмгегине сын айткандар да болгон.
Шумдугуң кургур Бири-бирибизди таң калтыралы
#2501 08 April 2015 - 19:19
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
#2502 09 April 2015 - 19:50
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
ПЛАНЕТАДАГЫ АДАМДАРДЫН ЖАЛПЫ САЛМАГЫ – 287 МИЛЛИОН ТОННА
Лондондогу илимпоздор Жер шарындагы адамдардын салмагын «тартып көрүштү». Алардын изилдөөсүнүн жыйынтыгына таянсак, планетадагы адамдардын жалпы салмагы 287 миллион тоннаны түзөт. Мунун 15 миллиону ашыкча салмактагыларга туура келет. 3,5 миллион тоннасы болсосемиздиктен азап чеккендергетаандык экен.Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун 2005-жылы берген маалыматы боюнча, орточо эсеп менен 1 чоң адам 62 килограммды түзсө, бул көрсөткүч АКШда 80 килограммга чукулдайт. Буга далил катары АКШда семиздиктен келип чыгуучу кант диабети жана жүрөк оорулары көп экендигин айтсак болот.
Оор салмактагы алдыңкы ондукка Кувейт, Хорватия, Катар кирет. Бул өлкөлөрдө машина көп болуп, адамдар аз кыймылдай тургандыгы менен түшүндүрүлөт. Эң арыктар Вьетнамда, Эфиопияда, Эритреяда жашашат. Түндүк Америкада чоң адамдын орточо салмагы 80,7 килограммды түзсө, Азияда 57,7ни түзөт.
Лондондогу илимпоздор Жер шарындагы адамдардын салмагын «тартып көрүштү». Алардын изилдөөсүнүн жыйынтыгына таянсак, планетадагы адамдардын жалпы салмагы 287 миллион тоннаны түзөт. Мунун 15 миллиону ашыкча салмактагыларга туура келет. 3,5 миллион тоннасы болсосемиздиктен азап чеккендергетаандык экен.Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун 2005-жылы берген маалыматы боюнча, орточо эсеп менен 1 чоң адам 62 килограммды түзсө, бул көрсөткүч АКШда 80 килограммга чукулдайт. Буга далил катары АКШда семиздиктен келип чыгуучу кант диабети жана жүрөк оорулары көп экендигин айтсак болот.
Оор салмактагы алдыңкы ондукка Кувейт, Хорватия, Катар кирет. Бул өлкөлөрдө машина көп болуп, адамдар аз кыймылдай тургандыгы менен түшүндүрүлөт. Эң арыктар Вьетнамда, Эфиопияда, Эритреяда жашашат. Түндүк Америкада чоң адамдын орточо салмагы 80,7 килограммды түзсө, Азияда 57,7ни түзөт.
#2503 09 April 2015 - 19:51
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
Орусиянын Барнаул шаарында 5,7 килограмм салмактагы ымыркай жарыкка келди. Бул тууралуу орусиялык маалымат каражаттары төрөт үйүнүн башкы дарыгери Людмила Ананьинага шилтеме берүү менен жазып чыгышты. Ымыркай кесарево жолу менен төрөлдү. Наристенин салмагы 5,7 килограммды,
бою 63 сантиметрди түздү. Учурда эне менен баланын ден соолугу жакшы.
“Чоң салмактагы наристенин төрөлүшү сейрек кездешет. Төрөт үйүндө иштеп жүргөн тажрыйбамда буга чейин мындай баланын төрөлүшүнө күбө болгон эмесмин”, - дейт Людмила Ананьина. Ал белгилегендей, бул баланы төрөгөн аял көз жарыш үчүн Барнаулга Новоалтайскийден барган.
“Чоң салмактагы наристенин төрөлүшү сейрек кездешет. Төрөт үйүндө иштеп жүргөн тажрыйбамда буга чейин мындай баланын төрөлүшүнө күбө болгон эмесмин”, - дейт Людмила Ананьина. Ал белгилегендей, бул баланы төрөгөн аял көз жарыш үчүн Барнаулга Новоалтайскийден барган.
#2504 09 April 2015 - 19:52
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
Кытайда адам организми телефонго заряд катары колдонулушу мүмкүн. Күтүлгөндөй,
келечекте смартфондор зарядды адамдын жүрөк согушунан толтуруп алат. Ал үчүн телефонго кичинекей электростанция орнотулмакчы.
Ал телефонго энергияны өткөрүп турат. Мындай ыкма жаныбарларда колдонулду.
#2505 09 April 2015 - 19:53
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
Америкада “акылдуу” капчык чыгарылды. Аны уурдап кетишсе, бул жөнүндө дароо кожоюнга белги берилет. Чоң эмес пластикалык карта капчыкка салынып, смартфонго туташтырылат.
Эгер капчыктын ээси аны үйдө унутуп калса, байланышын жоготкон смартфон катуу үн чыгарып баштайт. Ошол сыяктуу эле, капчыкты уурдаган адам тараптан белги жаңырат. Анын үнү жада калса көчөдө 10 метр аралыкта угулат.
#2506 09 April 2015 - 19:56
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
1961 - жылы Юрий Гагарин ордуна космоско биринчи адам болуп Г. Титов учуш керек болчу. Бирок айрым себептерден улам Гагаринди учурушкан. Эмне үчүн Титовду учурушкан эмес?
АНЫН ЫСЫМЫ ГЕРМАН БОЛГОН
Саясий кырдаал себеп болгон. Герман деген аты копчулук саясатчыларга жаккан эмес. Космоско биринчи болуп СССРден Герман деген адам учушун каалашкан эмес. (Германияны женгенинее аз эле убакыт болгон кез эле)
АНЫН ЫСЫМЫ ГЕРМАН БОЛГОН
Саясий кырдаал себеп болгон. Герман деген аты копчулук саясатчыларга жаккан эмес. Космоско биринчи болуп СССРден Герман деген адам учушун каалашкан эмес. (Германияны женгенинее аз эле убакыт болгон кез эле)
#2507 09 April 2015 - 19:57
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
Таң калыштуу мыйзамдар
1 Грецияда аял өзүнүн туулган күнүндө башчысын каалашынча сөгө алат.
2 Данияда жигити сүйгөн кызын биринчи жолу макияжы жок көргөндө 51 роза бериш керек.
3 Англияда коомдук транспортто таттуларды жегенге тыюу салынат.
4 Мексикада ич кийим тагынбаган кыз таксилерде бекер жүрө алат.
5 Японияда кардар акчаны төлөбөй койгонго укуктуу эгер сатуучу көз айнексиз отурса.
6 Мексикада мобилдүү телефонду 14 жашка чейинкилер гана колдонго уруксат.
7 Аргентинада ит сизге кол салса аны таш менен же башка нерсе менен урганга болбойт жөн гана аны коркутасыз.
8 Канадада болсо шашлыкты аялдарга гана жегенге уруксат.
9 Жаны Зеландияда колду ажатканага кирерден мурун жууйсуз, чыккандан кийин жууганга тыюуу салынган.
10 Индияда пилдер менен политика жөнүндө сүйлөшкөнгө болбойт.
11 Австрияда полиция кызматкерин муунтсаңыз болот, бирок анын трусасы менен гана,
12 Японияда баланы каратеге берүүгө тыюу салынат эгер бала Майк Тайсонго окшош болсо,
13 Норвегияда иттерге катарынан 44 жолу үргөнгө тыюу салынган.
14 Индияда бир жылда бир жолу эле ыйлаганга уруксат.
15 Ирландияда мышыктар менен эркектер гана уктай алат.
16 Индонезияда эркек киши чоочун аялдын көкүрөгүн кармап көрө алат эгер ал аял жубайына окшош болсо.
17 Грецияда аялын эркелетип атаганга болбойт, өз аты менен гана чакырасың.
18 Индияда кулагы көзөлбөгөн кыз нан сатып ала албайт.
19 Ирландияда көкүрөгү чоң кыздарга белек берилет.
20 Японияда 2 телефондон аз алып жүрүүгө тыюуу салынат.
21 Индияда банка сүйүү жөнүндө ыр ырдамай сайын кезеке турууга тыюу салынат
22 Сербияда оозун жуубаган адамды өлтүрүп салууга уруксат
23 Японияда Майк Тайсонго окшош кыз төрөгөнгө тыюуу салынат.
1 Грецияда аял өзүнүн туулган күнүндө башчысын каалашынча сөгө алат.
2 Данияда жигити сүйгөн кызын биринчи жолу макияжы жок көргөндө 51 роза бериш керек.
3 Англияда коомдук транспортто таттуларды жегенге тыюу салынат.
4 Мексикада ич кийим тагынбаган кыз таксилерде бекер жүрө алат.
5 Японияда кардар акчаны төлөбөй койгонго укуктуу эгер сатуучу көз айнексиз отурса.
6 Мексикада мобилдүү телефонду 14 жашка чейинкилер гана колдонго уруксат.
7 Аргентинада ит сизге кол салса аны таш менен же башка нерсе менен урганга болбойт жөн гана аны коркутасыз.
8 Канадада болсо шашлыкты аялдарга гана жегенге уруксат.
9 Жаны Зеландияда колду ажатканага кирерден мурун жууйсуз, чыккандан кийин жууганга тыюуу салынган.
10 Индияда пилдер менен политика жөнүндө сүйлөшкөнгө болбойт.
11 Австрияда полиция кызматкерин муунтсаңыз болот, бирок анын трусасы менен гана,
12 Японияда баланы каратеге берүүгө тыюу салынат эгер бала Майк Тайсонго окшош болсо,
13 Норвегияда иттерге катарынан 44 жолу үргөнгө тыюу салынган.
14 Индияда бир жылда бир жолу эле ыйлаганга уруксат.
15 Ирландияда мышыктар менен эркектер гана уктай алат.
16 Индонезияда эркек киши чоочун аялдын көкүрөгүн кармап көрө алат эгер ал аял жубайына окшош болсо.
17 Грецияда аялын эркелетип атаганга болбойт, өз аты менен гана чакырасың.
18 Индияда кулагы көзөлбөгөн кыз нан сатып ала албайт.
19 Ирландияда көкүрөгү чоң кыздарга белек берилет.
20 Японияда 2 телефондон аз алып жүрүүгө тыюуу салынат.
21 Индияда банка сүйүү жөнүндө ыр ырдамай сайын кезеке турууга тыюу салынат
22 Сербияда оозун жуубаган адамды өлтүрүп салууга уруксат
23 Японияда Майк Тайсонго окшош кыз төрөгөнгө тыюуу салынат.
#2508 14 April 2015 - 11:16
- Супер-активист
-
- Тартип бузгандар
- 4925
- 04 July 14
- : 31 Mar 2018 16:16
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ванкувер
Бул адамдын башына башка дене тигилет
.
Орусиялык программист Валерий Спиридонов башына башка дене тигилчү дүйнөдөгү алгачкы талапкер болууда
09.04.15 08:06
.
Орусиялык айыкпас оорулуу 30 жашындагы Валерий Спиридонов башына башка дене тигиле турган болууда. Бул тууралуу "Аргументы и Факты" басылмасы жазууда.
.
Орусиялык 30 жаштагы программист Валерий Спиридонов сейрек кездешүүчү далы булчуңдарынын атрофиясы оорусу менен ооруйт. Ал
башына башка дене салууга макулдугун берди. Мындай дүйнөдөгү уникалдуу операцияга макул болгон Владимир шаарынын тургунун Италиянын атактуу профессору Серджо Канаверо башында турган дарыгерлер жасашат. Бул операция алгачы ирет жана эксперимент катарында жасалат. Ушуга чейин берилген бардык арыздардын ичинен атактуу профессор Орусиянын жаранын тандап алган. Ал Бул адамдын башына башка дене тигилет
эми программист бул идеасынан баш тартпай тургандыгын билдирди. Алдын ала маалыматтарга караганда орусиялык жарандын донору денеси соо, бирок мээсинен жарат алган киши болмокчу. Дагы бир вариант боюнча өлүм жазасы алган кылмышкер болоору да айтылууда.
Бул уникалдуу операциянын качан боло тургандыгы азырынча белгисиз. Дарыгерлердин толук штаты жана долбоордун каржы маселеси да чечилүүдө. Жайында профессор өзүнүн бейтабы менен нейрохирургдардын конгрессине катышат.
Профессор Серджо Канаверо усулу менен дагы мурда маймылдарга операция жасалып, бирок ал маймыл 9 күн эле жашаган.
.
Орусиялык программист Валерий Спиридонов башына башка дене тигилчү дүйнөдөгү алгачкы талапкер болууда
09.04.15 08:06
.
Орусиялык айыкпас оорулуу 30 жашындагы Валерий Спиридонов башына башка дене тигиле турган болууда. Бул тууралуу "Аргументы и Факты" басылмасы жазууда.
.
Орусиялык 30 жаштагы программист Валерий Спиридонов сейрек кездешүүчү далы булчуңдарынын атрофиясы оорусу менен ооруйт. Ал
башына башка дене салууга макулдугун берди. Мындай дүйнөдөгү уникалдуу операцияга макул болгон Владимир шаарынын тургунун Италиянын атактуу профессору Серджо Канаверо башында турган дарыгерлер жасашат. Бул операция алгачы ирет жана эксперимент катарында жасалат. Ушуга чейин берилген бардык арыздардын ичинен атактуу профессор Орусиянын жаранын тандап алган. Ал Бул адамдын башына башка дене тигилет
эми программист бул идеасынан баш тартпай тургандыгын билдирди. Алдын ала маалыматтарга караганда орусиялык жарандын донору денеси соо, бирок мээсинен жарат алган киши болмокчу. Дагы бир вариант боюнча өлүм жазасы алган кылмышкер болоору да айтылууда.
Бул уникалдуу операциянын качан боло тургандыгы азырынча белгисиз. Дарыгерлердин толук штаты жана долбоордун каржы маселеси да чечилүүдө. Жайында профессор өзүнүн бейтабы менен нейрохирургдардын конгрессине катышат.
Профессор Серджо Канаверо усулу менен дагы мурда маймылдарга операция жасалып, бирок ал маймыл 9 күн эле жашаган.
Билим байлыктан жогору турат, Себеби байлыкты сен кооруйсун, билим болсо сени кооруйт.
Али.Р.А
#2509 14 April 2015 - 11:18
- Супер-активист
-
- Тартип бузгандар
- 4925
- 04 July 14
- : 31 Mar 2018 16:16
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ванкувер
Сауд Арабиясында эркектерге өз аялынын этин жегенге уруксат берилди
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-дейт муфтий
13.04.15 10:45
.
Сауд Арабиясынын башкы муфтийи Абдулазиз Али Шейх эркектер аябай ачка болгон учурда өз аялдарын жегенге укуктуу деп билдирди. Ошол эле учурда дин кызматкери аялдар буга каршы болбош керек экенин, анткени алар жубайлары менен бир бүтүн экенин кошумчалады. Бул тууралуу Mirror булагы маалымдады.
.
"Эгерде эркек киши аябай ачка болсо жана үйдөн тамак таппай калса, ал аялынын денесинин бир бөлүгүн кесип алып, аны жесе болот",-деп билдирди өзүнүн жаңы фатвасын муфтий Абдулазиз Али Шейх.
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-деп тактады муфтий. Чуулгандуу насыят Сауд Арабиясында жана Интернетте чоң ызы-чуу жаратты. Ошол эле маалда бул билдирүүнүн тексти Абдулазиздин расмий сайтында жарыялана элек.
Буга чейин ЖМКда Абдулазиз Али Шейх исламдан тышкары диндин баардыгынын ибадатканаларын жок кылууну сунуштаган, ошондой эле 15 жашка жете элек кыздарды күйөөгө берүүгө уруксат бериш керек деп чыккан.
Сауд Арабиясында эркектерге өз аялынын этин жегенге уруксат берилди
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-дейт муфтий
13.04.15 10:45
.
Сауд Арабиясынын башкы муфтийи Абдулазиз Али Шейх эркектер аябай ачка болгон учурда өз аялдарын жегенге укуктуу деп билдирди. Ошол эле учурда дин кызматкери аялдар буга каршы болбош керек экенин, анткени алар жубайлары менен бир бүтүн экенин кошумчалады. Бул тууралуу Mirror булагы маалымдады.
.
"Эгерде эркек киши аябай ачка болсо жана үйдөн тамак таппай калса, ал аялынын денесинин бир бөлүгүн кесип алып, аны жесе болот",-деп билдирди өзүнүн жаңы фатвасын муфтий Абдулазиз Али Шейх.
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-деп тактады муфтий. Чуулгандуу насыят Сауд Арабиясында жана Интернетте чоң ызы-чуу жаратты. Ошол эле маалда бул билдирүүнүн тексти Абдулазиздин расмий сайтында жарыялана элек.
Буга чейин ЖМКда Абдулазиз Али Шейх исламдан тышкары диндин баардыгынын ибадатканаларын жок кылууну сунуштаган, ошондой эле 15 жашка жете элек кыздарды күйөөгө берүүгө уруксат бериш керек деп чыккан.
Сауд Арабиясында эркектерге өз аялынын этин жегенге уруксат берилди
Билим байлыктан жогору турат, Себеби байлыкты сен кооруйсун, билим болсо сени кооруйт.
Али.Р.А
#2510 14 April 2015 - 11:20
- Супер-активист
-
- Тартип бузгандар
- 4925
- 04 July 14
- : 31 Mar 2018 16:16
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ванкувер
Бир эле учурда 17 кыз менен сүйлөшүп жүргөн
.
Кытай жараны жол кырсыгына кабылганда 17 сүйгөн кызы бар экендиги ортого чыкты
09.04.15 07:51
.
Кытайлык жигит узак убакыттан бери бир эле учурда 17 кыз менен сүйлөшүп, алардын ар бири өзүн жападан жалгыз ашыгымын деп жүрүшкөн. Чындык анын жол кырсыгына кабылып, ооруканада жатканда баш аягы 17 кыз көргөнү келгенде ортого чыкты. Бул окуя тууралуу кытайдын South China Morning Post гезити жазып чыкты.
.
Маалыматка ылайык Юань аттуу жигит жол кырсыгынан ооруканага жатып калган.Туугандарына кабар берүү үчүн дарыгерлер оорулуунун уюлдук телефону менен кабар беришкен.Окуя ошондон кийин башталган. Бири-биринин артынан чуркап келген 17 сүйгөн кыздары болгон. Ооруканага келген кыздар бири-бирин көрүп шок болушкан. Алардын бири төрөгөн, бири үйлөнгөнү жаткан, дагы бири 9 жыл каржы жардамын берип келген. Кыскасы ар биринин өзүнүн сүйүү тарыхы болгон. Бул кыздар менен баарлашкан полиция кызматкери алдамчылык боюнча кылмыш ишин козгогон. Окуя ортого чыккандан кийин Юань социалдык түйүндөрдө башкы каарманына айланган.
.
Кытай жараны жол кырсыгына кабылганда 17 сүйгөн кызы бар экендиги ортого чыкты
09.04.15 07:51
.
Кытайлык жигит узак убакыттан бери бир эле учурда 17 кыз менен сүйлөшүп, алардын ар бири өзүн жападан жалгыз ашыгымын деп жүрүшкөн. Чындык анын жол кырсыгына кабылып, ооруканада жатканда баш аягы 17 кыз көргөнү келгенде ортого чыкты. Бул окуя тууралуу кытайдын South China Morning Post гезити жазып чыкты.
.
Маалыматка ылайык Юань аттуу жигит жол кырсыгынан ооруканага жатып калган.Туугандарына кабар берүү үчүн дарыгерлер оорулуунун уюлдук телефону менен кабар беришкен.Окуя ошондон кийин башталган. Бири-биринин артынан чуркап келген 17 сүйгөн кыздары болгон. Ооруканага келген кыздар бири-бирин көрүп шок болушкан. Алардын бири төрөгөн, бири үйлөнгөнү жаткан, дагы бири 9 жыл каржы жардамын берип келген. Кыскасы ар биринин өзүнүн сүйүү тарыхы болгон. Бул кыздар менен баарлашкан полиция кызматкери алдамчылык боюнча кылмыш ишин козгогон. Окуя ортого чыккандан кийин Юань социалдык түйүндөрдө башкы каарманына айланган.
Билим байлыктан жогору турат, Себеби байлыкты сен кооруйсун, билим болсо сени кооруйт.
Али.Р.А
#2511 14 April 2015 - 11:21
- Супер-активист
-
- Тартип бузгандар
- 4925
- 04 July 14
- : 31 Mar 2018 16:16
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ванкувер
Түндүк Казакстандагы кыштактын жашоочулары басып баратып укташууда
Жүздөгөн жашоочуларды суй жыккан табышмактуу оорунун жайылышы мүмкүн экендигин эскертип жатышат
08.04.15 11:49
.
Россиянын професстору Леонид Рихванов Казакстандын түндүгүндөгү Калачи айылынын жүздөгөн жашоочуларын суй жыккан табышмактуу оору жайылышы мүмкүн экендигин эскертүүдө. Бул тууралуу Newsweek булагы маалымдады.
.
Түндүк Казакстандагы кыштактын жашоочулары басып баратып укташууда
Рихвановдун айтымында, азырынча окумуштуулар бул оорунун чыныгы себептерин аныкташа элек. Бул арада Калачи айылында оорунун тогузунчу жолку жаңы толкуну жайылып жатат.
"Ооруп калгандар күнбү же түн болобу күтүүсүз эле уктап калып жатышат. Аларды бир нече сутка бою ойготууга мүмкүн болбой калган учурлар бар. Айрымдары уктап ойгонгондон кийин эч нерсени эстерине түшүрө албай калышууда жана уйкусу такыр эле канбай жатканын айтып даттанышууда. Дагы башкалары өтө коркунучтуу көрүнүштү көрүшкөнүн билдиришкен" ,-дейт окумуштуу. 2013-жылы март айында башталган бул оорудан 150дөн ашык киши жабыркаган.
.
Кыштак тургундарын үйүндө болобу же жумушта болобу отурган жеринде тырайтып уктатып салган оору менен ооругандар уктаган боюнча басып кетип же ар кайсыны сүйлөгөн учурлар дагы бар. "Ооруган киши мас адамдай жүрө берет жана эч нерсени сезбей калат",-дейт атын жашыруун калтырууну каалаган Иванов аттуу тургун.
Дарыгерлер бул ооруну "белгисиз генездеги энцефалопатия" деп аташууда.
"Оорунун негизги белгилери, уйку басуу, шалдыроо, баш айлануу, коркунучтуу галлюциянациялар жана кыймыл-аракеттин бузулушу" ,-дейт Калачи айылын тейлеген Красногорск шаарчасынын амбулаториясынын улук дарыгери Татьяна Протасова.
Оору экинчи ирет кайталаганда аны менен ооругандардын уктап калуу убактысы 10 күндөн ашып кетет, уйкучулукка балдар жана чоңдор кабылууда. Медиктер менен окумуштуулар бул таңкалыштуу дарттын себебин биле албай баштары катып жатат. Атайын түзүлгөн ведомстволор аралык комиссия округду иликтөө жүргүзүүдө.
Жүздөгөн жашоочуларды суй жыккан табышмактуу оорунун жайылышы мүмкүн экендигин эскертип жатышат
08.04.15 11:49
.
Россиянын професстору Леонид Рихванов Казакстандын түндүгүндөгү Калачи айылынын жүздөгөн жашоочуларын суй жыккан табышмактуу оору жайылышы мүмкүн экендигин эскертүүдө. Бул тууралуу Newsweek булагы маалымдады.
.
Түндүк Казакстандагы кыштактын жашоочулары басып баратып укташууда
Рихвановдун айтымында, азырынча окумуштуулар бул оорунун чыныгы себептерин аныкташа элек. Бул арада Калачи айылында оорунун тогузунчу жолку жаңы толкуну жайылып жатат.
"Ооруп калгандар күнбү же түн болобу күтүүсүз эле уктап калып жатышат. Аларды бир нече сутка бою ойготууга мүмкүн болбой калган учурлар бар. Айрымдары уктап ойгонгондон кийин эч нерсени эстерине түшүрө албай калышууда жана уйкусу такыр эле канбай жатканын айтып даттанышууда. Дагы башкалары өтө коркунучтуу көрүнүштү көрүшкөнүн билдиришкен" ,-дейт окумуштуу. 2013-жылы март айында башталган бул оорудан 150дөн ашык киши жабыркаган.
.
Кыштак тургундарын үйүндө болобу же жумушта болобу отурган жеринде тырайтып уктатып салган оору менен ооругандар уктаган боюнча басып кетип же ар кайсыны сүйлөгөн учурлар дагы бар. "Ооруган киши мас адамдай жүрө берет жана эч нерсени сезбей калат",-дейт атын жашыруун калтырууну каалаган Иванов аттуу тургун.
Дарыгерлер бул ооруну "белгисиз генездеги энцефалопатия" деп аташууда.
"Оорунун негизги белгилери, уйку басуу, шалдыроо, баш айлануу, коркунучтуу галлюциянациялар жана кыймыл-аракеттин бузулушу" ,-дейт Калачи айылын тейлеген Красногорск шаарчасынын амбулаториясынын улук дарыгери Татьяна Протасова.
Оору экинчи ирет кайталаганда аны менен ооругандардын уктап калуу убактысы 10 күндөн ашып кетет, уйкучулукка балдар жана чоңдор кабылууда. Медиктер менен окумуштуулар бул таңкалыштуу дарттын себебин биле албай баштары катып жатат. Атайын түзүлгөн ведомстволор аралык комиссия округду иликтөө жүргүзүүдө.
Билим байлыктан жогору турат, Себеби байлыкты сен кооруйсун, билим болсо сени кооруйт.
Али.Р.А
#2512 20 April 2015 - 18:01
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 2095
- 11 November 13
- : 02 Sep 2021 08:54
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ала-тоо
Сауд Арабиясында эркектерге өз аялынын этин жегенге уруксат берилди
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-дейт муфтий
13.04.15 10:45
.
Сауд Арабиясынын башкы муфтийи Абдулазиз Али Шейх эркектер аябай ачка болгон учурда өз аялдарын жегенге укуктуу деп билдирди. Ошол эле учурда дин кызматкери аялдар буга каршы болбош керек экенин, анткени алар жубайлары менен бир бүтүн экенин кошумчалады. Бул тууралуу Mirror булагы маалымдады.
.
"Эгерде эркек киши аябай ачка болсо жана үйдөн тамак таппай калса, ал аялынын денесинин бир бөлүгүн кесип алып, аны жесе болот",-деп билдирди өзүнүн жаңы фатвасын муфтий Абдулазиз Али Шейх.
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-деп тактады муфтий. Чуулгандуу насыят Сауд Арабиясында жана Интернетте чоң ызы-чуу жаратты. Ошол эле маалда бул билдирүүнүн тексти Абдулазиздин расмий сайтында жарыялана элек.
Буга чейин ЖМКда Абдулазиз Али Шейх исламдан тышкары диндин баардыгынын ибадатканаларын жок кылууну сунуштаган, ошондой эле 15 жашка жете элек кыздарды күйөөгө берүүгө уруксат бериш керек деп чыккан.
Сауд Арабиясында эркектерге өз аялынын этин жегенге уруксат берилди
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-дейт муфтий
13.04.15 10:45
.
Сауд Арабиясынын башкы муфтийи Абдулазиз Али Шейх эркектер аябай ачка болгон учурда өз аялдарын жегенге укуктуу деп билдирди. Ошол эле учурда дин кызматкери аялдар буга каршы болбош керек экенин, анткени алар жубайлары менен бир бүтүн экенин кошумчалады. Бул тууралуу Mirror булагы маалымдады.
.
"Эгерде эркек киши аябай ачка болсо жана үйдөн тамак таппай калса, ал аялынын денесинин бир бөлүгүн кесип алып, аны жесе болот",-деп билдирди өзүнүн жаңы фатвасын муфтий Абдулазиз Али Шейх.
"Аял өзүнүн жубайынын бул чечимине берилгендик жана сабырдуулук менен кароого тийиш",-деп тактады муфтий. Чуулгандуу насыят Сауд Арабиясында жана Интернетте чоң ызы-чуу жаратты. Ошол эле маалда бул билдирүүнүн тексти Абдулазиздин расмий сайтында жарыялана элек.
Буга чейин ЖМКда Абдулазиз Али Шейх исламдан тышкары диндин баардыгынын ибадатканаларын жок кылууну сунуштаган, ошондой эле 15 жашка жете элек кыздарды күйөөгө берүүгө уруксат бериш керек деп чыккан.
Сауд Арабиясында эркектерге өз аялынын этин жегенге уруксат берилди
Бул фатвага ишенбегиле, курулай жалган экенин хз Чубак ажы эскертип кетиптир.
Сабактарынан корсонор болот.
Оз ордунда айтылбаган акыйкат акыйкатсыздык!
#2513 21 April 2015 - 04:58
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 10685
- 30 September 13
- : 13 Jun 2025 00:28
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.
Кудай сактаа...
Тобо чачын тик турат го...
Тобо чачын тик турат го...
В каждой шутке есть доля правды...
#2514 24 April 2015 - 19:45
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 463
- 16 August 14
- : 13 Mar 2017 23:00
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
1. Журок денеден тышкарыда да согушу мумкун.
2. Журок адам денесиндеги уруш басымы менен канды 10метрге чейин чачыратышы мумкун.
3. Эгер денедги бардык кан тамырларды бириктирсе. Жер шаарын 2жолу лента менен айланышы мумкун.
4. Адамдын оозундагы бактериялар жер жузундогу адамдардын санынанда коп.
5. Эгер адам кызарып кетсе ашказаныда кызарат экен.
6. Кээ бир адамдарда чачы жана тишдери ишиши мумкун бул факт.
7. Адамдын бою эрте менен тункуго карганда 1смге бийик болот.
8. Адам 30жаштан кийин ар 10жылда 1, 1-5см чогуп барат.
9. Адам 60жаштан кийин даам сезуу касиетин жогото баштайт.
10. Адамдын денеси нур таркатат бирок муну жонокой коздор менен корууго болбойт.
11. Адамдардында кээ бир денесин очуруго болот.
12. Кубанганда, кайгырганда, же пияз аркылуу аккан коз жаштардын курамы ар турдуу болот.
13. Аялдардын мээси боюнда бар кезинде кичирейет. Жарым жылдан кийин кайрадан мурунку калыбына келип калат.
14. Жаны торолгон бала 3 айлыгына чейин коз жашы жок ыйлайт. Себеби коз жашты болуп чыгаруучу орган жакшы онуго элек болот.
2. Журок адам денесиндеги уруш басымы менен канды 10метрге чейин чачыратышы мумкун.
3. Эгер денедги бардык кан тамырларды бириктирсе. Жер шаарын 2жолу лента менен айланышы мумкун.
4. Адамдын оозундагы бактериялар жер жузундогу адамдардын санынанда коп.
5. Эгер адам кызарып кетсе ашказаныда кызарат экен.
6. Кээ бир адамдарда чачы жана тишдери ишиши мумкун бул факт.
7. Адамдын бою эрте менен тункуго карганда 1смге бийик болот.
8. Адам 30жаштан кийин ар 10жылда 1, 1-5см чогуп барат.
9. Адам 60жаштан кийин даам сезуу касиетин жогото баштайт.
10. Адамдын денеси нур таркатат бирок муну жонокой коздор менен корууго болбойт.
11. Адамдардында кээ бир денесин очуруго болот.
12. Кубанганда, кайгырганда, же пияз аркылуу аккан коз жаштардын курамы ар турдуу болот.
13. Аялдардын мээси боюнда бар кезинде кичирейет. Жарым жылдан кийин кайрадан мурунку калыбына келип калат.
14. Жаны торолгон бала 3 айлыгына чейин коз жашы жок ыйлайт. Себеби коз жашты болуп чыгаруучу орган жакшы онуго элек болот.
#2515 08 May 2015 - 12:26
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3238
- 19 March 14
- : 28 Feb 2022 17:04
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Лейлек
АКШда эң кары бегемот 58 жашында өлдү
Денвер зоопаркында Түндүк Америкадагы эң кары бегемот өлдү, деп билдирет зоопарктын сайты.58 жаштагы бегемот кечээ, 4-майда зоологдордун чечими менен өлтүрүлдү.
«Бул Денвер зоопаркы үчүн эң кайгылуу жоготуу. Берт 50 жылдан ашуун убактан бери биздин үй-бүлө мүчөбүздөй эле болуп калган», - дейт парктын башчысы Шеннон Блок.
Маалым болгондой, бегемот Денверге Нью-Йорктон 1958-жылы 2 жашында келип түшкөн.
Анын 29 тукуму бар жана алардын бирөө 12 жаштагы Махали да зообакчада жашайт.
Белгилей кетсек, жапайы жаратылышта бегемоттор 30-40 жыл жашашат.
Уулум, мен сени менен сыймыктанам!
Андыктан бардык жеңишин менин жеңишим болуп эсептелет!
#2516 08 May 2015 - 12:32
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3238
- 19 March 14
- : 28 Feb 2022 17:04
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Лейлек
Тарых илимдеринин доктору Ж.Алымбаевдин «Кокон хандыгы жана Нүзүп миңбашы» аттуу эмгеги жарык көрдү
Бишкекте тарых илимдеринин доктору Жээнбек Алымбаевдин «Кокон хандыгы жана Нүзүп миңбашы» аттуу эмгеги жарык көрдү. Бул илимий эмгекте Кокон хандыгынын тарыхында кыргыздардан биринчи болуп миңбашылык аскердик даражага жеткен, XIX кылымдын 20-40-жылдары хандыктын саясий турмушунда активдүү роль ойногон Нүзүп миңбашынын аскердик-саясий ишмердиги изилденет.
Автордун билдирүүсүндө, Нүзүп миңбашынын ишмердиги Кокон тарыхнаамасынын өкүлдөрүнүн эмгектеринде чагылдырылган тарыхый материалдарга негизделип баяндалат.
Белгилей кетсек, эмгекте революцияга чейинки доордо жарык көргөн тарыхнаамалык булактарга таянуу менен Кокон хандыгынын бийлик тутуму, бийликти легитимдештирүү маселеси, сот, аскердик иштер, салык, соода мамилелери изилдөөгө алынат.
Илимий эмгек окумуштууларга, студенттерге, аспиранттарга, жалпы эле тарыхты сүйүүчүлөргө арналат.
Уулум, мен сени менен сыймыктанам!
Андыктан бардык жеңишин менин жеңишим болуп эсептелет!
#2517 08 May 2015 - 12:35
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3238
- 19 March 14
- : 28 Feb 2022 17:04
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Лейлек
Президент Барак Обаманын чоң энеси умра кылуу үчүн Меккеге барды
АКШнын президенти Барак Обаманын чоң энеси Сара Омар умра кылуу үчүн Меккеге барды. Бул тууралуу чет өлкөлүк басылмалар жазышты.
АКШнын лидеринин апасы менен чогуу ажылыкта ошондой эле, аны уулу Саид Обама жана небереси Муса Обама болушат.
Сара жана анын үй-бүлөсү Меккенин Насим районунда өткөн Мухаммад Пайгамбарга (САВ) арналган көргөзмөгө катышты.
Омар бул сыяктуу көргөзмөнүн маанисин жогору баалап, ал толеранттуулукка жана зордук-зомбулук менен кыйноолорго каршы чакырган исламды үйрөнүүнү көрсөтөрүн белгиледи.
«Илимий түп нуска документтер менен тастыкталган, заманбап дүйнөдө исламды таратууга эң сонун үлгү боло турган бул көргөзмөдө болгонума абдан кубанычтамын», - деп билдирди Обаманын апасы.
Андан тышкары, Сара Омар, Пайгамбар тууралуу көргөзөмөнү башка өлкөлөрдүн да өкүлдөрү келип көрүшөрүнө үмүт артарын, аны менен ыйык дин ислам боюнча адашкан түшүнүктөрдөн кайтарын белгиледи.
Уулум, мен сени менен сыймыктанам!
Андыктан бардык жеңишин менин жеңишим болуп эсептелет!
#2518 08 May 2015 - 12:42
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3238
- 19 March 14
- : 28 Feb 2022 17:04
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Лейлек
Энесинин курсагында жаткан жаныбарларданфоторепортаж
National Geographicтин изилдөөчүлөрү жашоо пайда болуп келаткан уникалдуу учурларды тартып алышкан. Ал үчүн аларга 4D системасы аркылуу УЗИге кошулган кичинекей камера керектелген.
Эми биз жаныбарлар жарык дүйнөгө келгенге чейин бир нече жума мурун кандай болушарын көрө алабыз.<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
пил <br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
акула<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
уй<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
пингвин<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
ит<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
жылкы<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
дельфин<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
жарганат<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
мышык<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
жылан<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
арстан<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
акула<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
гепард<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing:
border-box;">
ак аюулар<br style="box-sizing:
border-box;">
<br style="box-sizing: border-box;">Чихуахуа күчүгү
Уулум, мен сени менен сыймыктанам!
Андыктан бардык жеңишин менин жеңишим болуп эсептелет!
#2519 08 May 2015 - 12:46
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3238
- 19 March 14
- : 28 Feb 2022 17:04
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Лейлек
Кызыктар дүйнөсү: Адамдын төрөлүшү
Куранда адамдар ыйманга чакырылганда ар кандай темалардан сөз кылынат. Аллах кээде асмандарды,
кээде жер жүзүн, кээде жаныбарларды жана өсүмдүктөрдү адамга далил көрсөтөт. Дагы көп аяттарда болсо адамга түздөн-түз өзүңдүн жаратылышыңды кара деп насаат кылынат. Адамдын кантип жер жүзүнө келгени, кандай этаптардан өткөнү жана түпкү затынын эмнеден турганы көп жолу эскертилет.
Мисалы, башка аяттарда мындай деп айтылат:
Силерди Биз жараттык, дагы эле тастыктабайсыңарбы? (Жатындарга) куюлуп жаткан манини (сперманы) көрдүңөрбү? Аны силер жаратып жатасыңарбы, же Биз жаратып жатабызбы? (Вакыа Сүрөсү, 57-59)
Адамдын жаратылуусу жана анын кереметтүү тарабы дагы көп аяттарда айтылат. Бирок алардын арасында ушундай маалыматтар бар; аларды 7-кылымда жашаган адамдардын билиши эч мүмкүн эмес. Алардын кээ бирлери төмөнкүлөр:
1) Адам мани суюктугунун баарынан эмес, тескерисинче өтө кичинекей бир бөлүгүнөн (спермадан) жаратылат.
2) Наристенин жынысын эркек аныктайт.
3) Адам эмбриону эне жатынына бир сүлүк сыяктуу жабышат.
4) Адам эне жатынында үч караңгы жердин ичинде өрчүйт.
Куран түшүрүлгөн кылымда да адамдар, албетте, төрөлүүнүн негизги затынын жыныстык байланыштан соң эркектен чыккан мани (сперма суюктугу) менен байланыштуу экенин билишчү. Наристенин орточо 9 айда төрөлөөрү да оңой эле байкала алган, билүү үчүн изилдөө талап кылынбаган бир жагдай эле. Бирок жогоруда саналган маалыматтар ал доордун адамдарынын билгендеринен өтө өйдөдө эле. Булар 20-кылымдын илими тарабынан гана ачыла алды.
Эми бул маалыматтарды кезеги менен карайлы.
Маниден бир тамчы
Жыныстык кошулуу учурунда эркектен бир жолуда орточо 250 миллион сперма чыгарылат. Спермалар жумурткага барганга чейин эненин денесинде татаал бир сапар жасашат. Бул сапарда 250 миллион сперманын миңдейи гана жумурткага жете алат. Беш мүнөттөн соң бүтө турган жарыштын аягында жарым тузчалык көлөмдөгү жумуртка спермалардын бирөөсүн гана кабыл алат. Б.а. адамдын маңызы манинин баары эмес, андан кичинекей бир бөлүк. Куранда бул чындык төмөнкүдөй айтылган:
Адам «өз башымча жана жоопкерчиликсизмин» деп ойлойбу? Өзү куюлган маниден бир тамчы суу эмес беле? (Кыямат Сүрөсү, 36-37)
Көңүл бурулган болсо, Куранда адамдын манинин баарынан эмес, анын ичинен алынган кичинекей бир бөлүктөн жасалганы кабар берилүүдө! Бул жерде баса айтылган жагдайдын заманбап илим тарабынан ачылган бир чындыкты айтып жатышы мунун Аллахтан келгендигинин бир далили.
Манидеги аралашма
Мани деп аталган жана спермаларды алып жүргөн суюктук бир гана спермалардан турбайт. Тескерисинче, мани ар кандай суюктуктардын аралашмасынан турат. Ал суюктуктардын кызматтары арасында спермага керектүү энергияны бере турган кантты алып жүрүү, эне жатынынын кире беришиндеги кислоталарды нейтралдаштыруу, сперма кыймылдай алышы үчүн жолду сыйгалак кылуу сыяктуу функцияларды саноого болот.
Кызыгы, Куранда мани жөнүндө сөз кылынып жатканда заманбап илим аныктаган бул чындыкка да ишарат кылынып, мани «аралаш» бир суюктук деп сүрөттөлөт:
Күмөнсүз, Биз адамды аралашма бир тамчы суудан жараттык. Аны сынап жатабыз. Ошондуктан аны угуучу жана көрүүчү кылдык (кулак, көз бердик). (Инсан Сүрөсү, 2)
Башка бир аятта болсо кайра эле манинин бир аралашма экенине ишарат кылынат, адамдын болсо ошол аралашманын «маңызынан» жаратылганы айтылат:
Ал жараткан бүт нерсесин эң кооз кылган жана адамды жаратууну бир ылайдан баштаган. Анан анын урпагын бир маңыздан, болгону бир суудан жасаган. (Сажда Сүрөсү, 7-8)
Бул жерде «маңыз» деп которулган арапча «сулала» сөзү маңыз же бир нерсенин эң жакшы бөлүгү деген мааниге келет. Кандайынча алынса да, «бир бүтүндүн бир бөлүгү» деген мааниге келет. Бул Курандын адамдын жаратылуусун эң майда-чүйдөсүнө чейин билген бир Эрктин сөзү экенин апачык көрсөтөт. Ал Эрк – адамды жараткан Аллахка тиешелүү.
Наристенин жынысы
Жакын убакка чейин адамдар наристенин жынысы эне клеткалары тарабынан аныкталат деп ойлоп келишкен. Же жок дегенде эне менен атадан келген клеткалар чогуу жынысты аныктайт деп ойлошкон. Бирок Куранда бул жөнүндө башкача маалымат берилип, эркектик менен аялдыктын «жатынга куюлган маниден» жаратылганы айтылган:
Чынында жуптарды; эркек жана аялды Ал жараткан. Бир тамчы суудан (жатынга) мани куюлганда. (Нежм Сүрөсү, 45-46)
Куранда берилген бул маалыматтын тууралыгы генетика жана микробиология илимдеринин өнүгүшү менен илимий жактан да далилденди. Жыныстын толугу менен эркектен келген сперма клеткалары тарабынан аныкталаары, аялдын болсо мында эч бир ролунун жок экени белгилүү болду.
Жыныстын аныкталышындагы фактор – бул хромосомалар. Адам түзүлүшүн аныктаган 46 хромосоманын экөөсү жыныстык хромосома деп аталат. Бул эки хромосома эркекте XY, аялда болсо ХХ деп белгиленет. Мунун себеби ал хромосомалар ушул тамгаларга окшошуп кетет. Ү хромосомасы эркектик, Х хромосомасы болсо аялдык гендерди алып жүрөт.
Бир адамдын пайда болушу эркек менен аялда жуптар абалында орун алган бул эки хромосомалардын бирден даанасынын биригиши менен башталат. Аялда экиге бөлүнгөн жыныстык клетканын эки бөлүгүндө тең Х хромосомасы болот. Ал эми эркекте болсо экиге бөлүнгөн жыныстык клетка Х жана Ү хромосомаларын камтыган эки түрдүү сперма пайда кылат. Аялдагы Х хромосомасы эгер эркектеги ичинде Х хромосомасы бар сперма менен кошулса, төрөлө турган наристе кыз болот. Эгер ичинде Ү хромосомасы бар сперма менен кошулса, анда эркек бала төрөлөт.
Б.а. төрөлө турган баланын жынысы эркектеги хромосомалардын кайсынысынын аялдын жумурткасына кошулаарынан көз-каранды.
Албетте, генетика илими пайда болгонго чейин, б.а. 20-кылымга чейин булардын эч бири белгисиз эле. Тескерисинче, көп коомдордо төрөлө турган наристенин жынысы аял денеси тарабынан аныкталат деген ишеним кеңири тараган эле. Ал тургай, ушул себептен кыз төрөгөн аялдарды адамдар сындачу.
Ал эми Куранда болсо адамдарга гендер ачылаардан 13 кылым мурда бул негизсиз ишенимди четке каккан бир маалымат берилип, жынысты аял эмес, эркектен келген мани аныктаары кабар берилген.
Жатынга асылып турган «алак»
Курандын адамдын пайда болушу жөнүндө берген маалыматтарын анализдөөнү улантканда, дагы өтө маанилүү кээ бир илимий кереметтерди көрөбүз.
Эркектен келген сперма менен аялдагы жумуртка кошулганда, төрөлө турган наристенин биринчи маңызы да пайда болот. Биологияда «зигота» деп аталган бул жалгыз клетка эч убакыт коротпостон бөлүнүп көбөйүп, бара бара кичинекей бир «тиштем этке» айланат.
Бирок зигота боштукта чоңойбойт. Жатын капталына асылып карманат. Өсүп чыккан бутактары менен топуракка орношкон тамырлар сымал ал жерге жабышат. Ошол канал аркылуу өрчүшү үчүн керектүү заттарды эненин денесинен соро алат.46
Мына ушул жерде өтө маанилүү бир Куран кереметин көрөбүз. Аллах Куранда эне жатынына жабышып өрчүп баштаган зиготадан сөз кылганда, «алак» деген сөздү колдонгон:
Жараткан Раббиңдин аты менен оку. Ал адамды бир «алактан» жаратты. Оку, Раббиң эң улуу берешен (Зат). (Алак Сүрөсү, 1-3)
«Алак» деген сөздүн арап тилиндеги мааниси болсо «бир жерге асылып карманган нерсе» дегенди билдирет. Ал тургай, бул сөз негизи териге жабышып ал жерден кан соргон сүлүктөргө колдонулат.
Албетте, эне курсагында өрчүп жаткан зиготаны бул өзгөчөлүгү менен сүрөттөгөн бир сөздүн колдонулушу Курандын Ааламдардын Рабби Аллах тарабынан түшүрүлгөнүн дагы бир жолу далилдейт.
Сөөктөрдүн булчуң менен оролушу
Куран аяттарында кабар берилген дагы бир маанилүү маалымат болсо – адамдын эне курсагындагы өрчүү этаптары. Аяттарда эне курсагында алгач сөөктөрдүн пайда болоору, анан булчуңдар пайда болуп ал сөөктөрдү каптаары кабар берилет:
Кийин ал суу тамчысын бир алак (клетка жыйындысы) кылып жараттык; анан ал алакты бир тиштем эт кылып жараттык; андан соң ал бир тиштем этти сөөк кылып жараттык; ошентип сөөктөргө эт кийгиздик; андан соң башка бир келбетте аны жасадык. Жаратуучулардын эң сонуну болгон Аллах кандай Улук. (Мүминун Сүрөсү, 14)
Эне курсагындагы өрчүүнү изилдеген илим тармагы – бул эмбриология. Жана эмбриология тармагында жакынкы жылдарга чейин сөөктөр менен булчуңдар чогуу пайда болуп өрчүйт деп эсептелип келген. Ошондуктан кээ бирлер көп убакыт бою бул аяттар илимге карама-каршы келет деп келген. Бирок өнүккөн технология менен жасалган тереңирээк микроскопиялык изилдөөлөр Куранда айтылгандардын толук туура экенин көрсөттү.
Микроскопиялык изилдөөлөр эне курсагында дал аяттарда сүрөттөлгөндөй бир өрчүү болоорун көрсөтүүдө. Алгач эмбриондогу кемирчек кыртыш сөөккө айланат. Андан соң булчуң клеткалары сөөктөрдүн айланасындагы кыртыштан тандалып топтолот жана ал сөөктөрдү оройт.
Бул "Developing Human", б.а. «Өрчүп жаткан адам» аттуу илимий бир эмгекте төмөнкүчө сүрөттөлөт:
6-жумада кемирчектешүүнүн уландысы катары алгачкы сөөктөшүү тамак сөөгүндө келип чыгат. 7-жуманын аягында узун сөөктөрдө да сөөктөшүү башталат. Сөөктөрдүн пайда болушу уланып жатканда булчуң клеткалары сөөктү орогон кыртыштан тандалып булчуң массасын пайда кылат. Булчуң кыртышы ушундайча сөөктүн айланасында алдыңкы жана арткы булчуң топторуна бөлүнөт.47
Кыскасы, адамдын Куранда сүрөттөлгөн өрчүү этаптары заманбап эмбриологиянын ачылыштарына толук дал келет.
Наристенин жатындагы караңгы үч баскычы (этабы)
Куранда адамдын эне курсагында үч баскычта жаратылаары кабар берилет:
... Силерди энелериңердин курсактарында, үч караңгылык ичинде бир жаратылыштан соң (башка бир) жаратылышка (айлантып) жаратууда. Раббиңер Аллах мына ушул, мүлк Аныкы. Андан башка кудай жок. Ошого карабастан, кантип бурулуп (адашып) жатасыңар? (Зүмер Сүрөсү, 6)
Бул аятта «үч караңгылык ичинде», «үч кабат караңгылык ичинде» деп которулган арапча «фи зулуматин селасин» сөздөрү эмбриондун өрчүү учурундагы үч караңгы жерге ишарат кылат. Ал жерлер катары менен:
А) Курсак караңгылыгы
Б) Жатын караңгылыгы
В) Амнион кабыкчасы (күмөнчел) караңгылыгы.
Көрүнүп тургандай, бүгүнкү заманбап биология наристенин эмбриологиялык өрчүшүнүн жогорудагы аятта айтылгандай, үч караңгы жерде болоорун көрсөттү. Мындан тышкары, эмбриология тармагындагы ачылыштар бул аймактардын да үчтөн кабаттан тураарын көрсөттү.
Курсак үч кабаттан турат: сырткы булчуңдар, ички булчуңдар, кайчылаш булчуңдар. Ошол сыяктуу жатын да үч кабаттан турат: эпиметрия, миометрия жана эндометрия.
Ошондой эле, эмбрионду орогон чел да үч кабаттан турат: амнион (жатында түйүлдүктү орогон эң ички чел-амнион), хорион (ортоңку амнион чели- chorion) жана децидуалдык чел (сырткы амнион чели-decidua). (Dr. Mazhar U. Kazi, 130 Evident Miracles in the Qur'an, Crescent Publishing House, New York, ABD, 1998, s. 84)
Чындап эле учурда заманбап биология наристенин эне курсагындагы эмбриологиялык өрчүшүнүн үч доордо жүрөөрүн аныктады. Учурда медицина факультеттеринде окуу китеби катары окутулган бүт эмбриология китептеринде бул тема эң негизги маалыматтар арасында орун алат. Мисалы, эмбриология тармагында негизги китептердин бири болгон "Basic Human Embryology" аттуу булакта бул чындык төмөнкүдөй айтылат:
Жатындагы жашоо 3 ЭТАПТАН турат; преэмбриондук (алгачкы 2,5 жума), эмбриондук (8-жуманын аягына чейин) жана феталдык (8-жумадан төрөлгөнгө чейин).48
Медицина тилинде «триместр», б.а. «үч период» деп аталган бул этаптар наристенин өрчүү этаптарын камтыйт. Бул үч өрчүү баскычынын негизги өзгөчөлүктөрү кыскача төмөнкүдөй:
- Преэмбриондук этап:
Бул алгачкы этапта зигота бөлүнүп көбөйүп, бир клетка жыйындысына айланган соң өзүн жатын капталына көмөт. Көбүнчө «1-триместр» деп аталган бул алгачкы этапта зигота бөлүнүп көбөйөт жана бир клетка жыйындысына айланган соң өзүн жатын капталына көмөт. Клеткалар көбөйүүнү улантып жатып 3 катмарда уюшушат.
-Эмбриондук этап:
«2-триместр» деп да аталган экинчи этап жалпысынан 5,5 жумага созулат жана бул мөөнөт бою жандык «эмбрион» деп аталат. Бул этапта клетка катмарларынан дененин негизги орган жана системалары пайда болот.
- Феталдык этап:
Кош бойлуулуктун «3-триместри» деп аталган бул периодго киргенде эмбрион «түйүлдүк» деп аталат. Бул период кош бойлуулуктун сегизинчи жумасынан башталат жана төрөткө чейин уланат. Мурдакы периоддон айырмалоочу өзгөчөлүгү – бул түйүлдүктүн жүзү, колдору жана буттары менен адам көрүнүшүнө келиши. Бул периоддун башында бою 3 см болгону менен, бүт органдары пайда болгон болот. Бул мөөнөт 30 жумага созулат жана өрчүү төрөлүү жумасына чейин уланат.
Эне курсагындагы өрчүү менен байланыштуу бул маалыматтар заманбап технологиялык аппараттар менен жүргүзүлгөн байкоолор натыйжасында гана алынды. Бирок көрүнүп тургандай, бул маалыматтар да башка көптөгөн илимий чындыктар сыяктуу, керемет катары Куран аяттарында кабар берилген. Адамзаттын медицинада эч кандай терең маалыматы болбогон бир доордо Куранда мынчалык терең жана туура маалыматтардын берилгендиги, албетте, Курандын адам сөзү эмес, Улуу Аллахтын Сөзү экендигинин ачык бир далили.
МАНЖАЛАРДЫН ИЗИ
Куранда адамдарды өлүмдөн кийин тирилтүүнүн Аллах үчүн өтө оңой экени айтылып жатканда, адамдардын өзгөчө манжа учтарына көңүл бурулат:
Ооба, анын манжа учтарын да жыйнап (кайрадан) жасоого кудуреттүүбүз. (Кыямат Сүрөсү, 4)
Аятта манжа учтарына басым жасалышынын өтө терең мааниси бар. Себеби бүт адамдардын манжа изи жеке өзүнө гана тиешелүү болот. Азыр дүйнөдө жашап жаткан ар бир адамдын манжа изи бир-биринен айырмалуу. Ал тургай, тарых бою жашап өткөн адамдардыкы да ар бириники ар башка.
Ошондуктан манжа изи ар бир адамдын жеке өзүнө тиешелүү, өтө маанилүү бир «паспорту» катары кабыл алынып, бүт дүйнөдө ушул максатта колдонулууда.
Бирок негизгиси, манжа изинин өзгөчөлүгү 19-кылымдын аягына жакын гана ачылды. Ага чейин адамдар манжа изин эч кандай өзгөчөлүгү жана мааниси жок сызыктар катары көрүшкөн. Бирок Куранда ал кезде эч кимдин көңүлүн да бурбаган манжа издерине басым жасалып, бул издердин азыркы заманда гана табылган маанисине көңүл бурулган.
Харун Яхьянын «Аллах акыл менен таанылат» китебинен алынды.
Которгон Жунус Ганиев.
Куранда адамдар ыйманга чакырылганда ар кандай темалардан сөз кылынат. Аллах кээде асмандарды,
кээде жер жүзүн, кээде жаныбарларды жана өсүмдүктөрдү адамга далил көрсөтөт. Дагы көп аяттарда болсо адамга түздөн-түз өзүңдүн жаратылышыңды кара деп насаат кылынат. Адамдын кантип жер жүзүнө келгени, кандай этаптардан өткөнү жана түпкү затынын эмнеден турганы көп жолу эскертилет.
Мисалы, башка аяттарда мындай деп айтылат:Силерди Биз жараттык, дагы эле тастыктабайсыңарбы? (Жатындарга) куюлуп жаткан манини (сперманы) көрдүңөрбү? Аны силер жаратып жатасыңарбы, же Биз жаратып жатабызбы? (Вакыа Сүрөсү, 57-59)
Адамдын жаратылуусу жана анын кереметтүү тарабы дагы көп аяттарда айтылат. Бирок алардын арасында ушундай маалыматтар бар; аларды 7-кылымда жашаган адамдардын билиши эч мүмкүн эмес. Алардын кээ бирлери төмөнкүлөр:
1) Адам мани суюктугунун баарынан эмес, тескерисинче өтө кичинекей бир бөлүгүнөн (спермадан) жаратылат.
2) Наристенин жынысын эркек аныктайт.
3) Адам эмбриону эне жатынына бир сүлүк сыяктуу жабышат.
4) Адам эне жатынында үч караңгы жердин ичинде өрчүйт.
Куран түшүрүлгөн кылымда да адамдар, албетте, төрөлүүнүн негизги затынын жыныстык байланыштан соң эркектен чыккан мани (сперма суюктугу) менен байланыштуу экенин билишчү. Наристенин орточо 9 айда төрөлөөрү да оңой эле байкала алган, билүү үчүн изилдөө талап кылынбаган бир жагдай эле. Бирок жогоруда саналган маалыматтар ал доордун адамдарынын билгендеринен өтө өйдөдө эле. Булар 20-кылымдын илими тарабынан гана ачыла алды.
Эми бул маалыматтарды кезеги менен карайлы.
Маниден бир тамчы
Жыныстык кошулуу учурунда эркектен бир жолуда орточо 250 миллион сперма чыгарылат. Спермалар жумурткага барганга чейин эненин денесинде татаал бир сапар жасашат. Бул сапарда 250 миллион сперманын миңдейи гана жумурткага жете алат. Беш мүнөттөн соң бүтө турган жарыштын аягында жарым тузчалык көлөмдөгү жумуртка спермалардын бирөөсүн гана кабыл алат. Б.а. адамдын маңызы манинин баары эмес, андан кичинекей бир бөлүк. Куранда бул чындык төмөнкүдөй айтылган:
Адам «өз башымча жана жоопкерчиликсизмин» деп ойлойбу? Өзү куюлган маниден бир тамчы суу эмес беле? (Кыямат Сүрөсү, 36-37)
Көңүл бурулган болсо, Куранда адамдын манинин баарынан эмес, анын ичинен алынган кичинекей бир бөлүктөн жасалганы кабар берилүүдө! Бул жерде баса айтылган жагдайдын заманбап илим тарабынан ачылган бир чындыкты айтып жатышы мунун Аллахтан келгендигинин бир далили.
Манидеги аралашма
Мани деп аталган жана спермаларды алып жүргөн суюктук бир гана спермалардан турбайт. Тескерисинче, мани ар кандай суюктуктардын аралашмасынан турат. Ал суюктуктардын кызматтары арасында спермага керектүү энергияны бере турган кантты алып жүрүү, эне жатынынын кире беришиндеги кислоталарды нейтралдаштыруу, сперма кыймылдай алышы үчүн жолду сыйгалак кылуу сыяктуу функцияларды саноого болот.
Кызыгы, Куранда мани жөнүндө сөз кылынып жатканда заманбап илим аныктаган бул чындыкка да ишарат кылынып, мани «аралаш» бир суюктук деп сүрөттөлөт:
Күмөнсүз, Биз адамды аралашма бир тамчы суудан жараттык. Аны сынап жатабыз. Ошондуктан аны угуучу жана көрүүчү кылдык (кулак, көз бердик). (Инсан Сүрөсү, 2)
Башка бир аятта болсо кайра эле манинин бир аралашма экенине ишарат кылынат, адамдын болсо ошол аралашманын «маңызынан» жаратылганы айтылат:
Ал жараткан бүт нерсесин эң кооз кылган жана адамды жаратууну бир ылайдан баштаган. Анан анын урпагын бир маңыздан, болгону бир суудан жасаган. (Сажда Сүрөсү, 7-8)
Бул жерде «маңыз» деп которулган арапча «сулала» сөзү маңыз же бир нерсенин эң жакшы бөлүгү деген мааниге келет. Кандайынча алынса да, «бир бүтүндүн бир бөлүгү» деген мааниге келет. Бул Курандын адамдын жаратылуусун эң майда-чүйдөсүнө чейин билген бир Эрктин сөзү экенин апачык көрсөтөт. Ал Эрк – адамды жараткан Аллахка тиешелүү.
Наристенин жынысы
Жакын убакка чейин адамдар наристенин жынысы эне клеткалары тарабынан аныкталат деп ойлоп келишкен. Же жок дегенде эне менен атадан келген клеткалар чогуу жынысты аныктайт деп ойлошкон. Бирок Куранда бул жөнүндө башкача маалымат берилип, эркектик менен аялдыктын «жатынга куюлган маниден» жаратылганы айтылган:
Чынында жуптарды; эркек жана аялды Ал жараткан. Бир тамчы суудан (жатынга) мани куюлганда. (Нежм Сүрөсү, 45-46)
Куранда берилген бул маалыматтын тууралыгы генетика жана микробиология илимдеринин өнүгүшү менен илимий жактан да далилденди. Жыныстын толугу менен эркектен келген сперма клеткалары тарабынан аныкталаары, аялдын болсо мында эч бир ролунун жок экени белгилүү болду.
Жыныстын аныкталышындагы фактор – бул хромосомалар. Адам түзүлүшүн аныктаган 46 хромосоманын экөөсү жыныстык хромосома деп аталат. Бул эки хромосома эркекте XY, аялда болсо ХХ деп белгиленет. Мунун себеби ал хромосомалар ушул тамгаларга окшошуп кетет. Ү хромосомасы эркектик, Х хромосомасы болсо аялдык гендерди алып жүрөт.
Бир адамдын пайда болушу эркек менен аялда жуптар абалында орун алган бул эки хромосомалардын бирден даанасынын биригиши менен башталат. Аялда экиге бөлүнгөн жыныстык клетканын эки бөлүгүндө тең Х хромосомасы болот. Ал эми эркекте болсо экиге бөлүнгөн жыныстык клетка Х жана Ү хромосомаларын камтыган эки түрдүү сперма пайда кылат. Аялдагы Х хромосомасы эгер эркектеги ичинде Х хромосомасы бар сперма менен кошулса, төрөлө турган наристе кыз болот. Эгер ичинде Ү хромосомасы бар сперма менен кошулса, анда эркек бала төрөлөт.
Б.а. төрөлө турган баланын жынысы эркектеги хромосомалардын кайсынысынын аялдын жумурткасына кошулаарынан көз-каранды.
Албетте, генетика илими пайда болгонго чейин, б.а. 20-кылымга чейин булардын эч бири белгисиз эле. Тескерисинче, көп коомдордо төрөлө турган наристенин жынысы аял денеси тарабынан аныкталат деген ишеним кеңири тараган эле. Ал тургай, ушул себептен кыз төрөгөн аялдарды адамдар сындачу.
Ал эми Куранда болсо адамдарга гендер ачылаардан 13 кылым мурда бул негизсиз ишенимди четке каккан бир маалымат берилип, жынысты аял эмес, эркектен келген мани аныктаары кабар берилген.
Жатынга асылып турган «алак»
Курандын адамдын пайда болушу жөнүндө берген маалыматтарын анализдөөнү улантканда, дагы өтө маанилүү кээ бир илимий кереметтерди көрөбүз.
Эркектен келген сперма менен аялдагы жумуртка кошулганда, төрөлө турган наристенин биринчи маңызы да пайда болот. Биологияда «зигота» деп аталган бул жалгыз клетка эч убакыт коротпостон бөлүнүп көбөйүп, бара бара кичинекей бир «тиштем этке» айланат.
Бирок зигота боштукта чоңойбойт. Жатын капталына асылып карманат. Өсүп чыккан бутактары менен топуракка орношкон тамырлар сымал ал жерге жабышат. Ошол канал аркылуу өрчүшү үчүн керектүү заттарды эненин денесинен соро алат.46
Мына ушул жерде өтө маанилүү бир Куран кереметин көрөбүз. Аллах Куранда эне жатынына жабышып өрчүп баштаган зиготадан сөз кылганда, «алак» деген сөздү колдонгон:
Жараткан Раббиңдин аты менен оку. Ал адамды бир «алактан» жаратты. Оку, Раббиң эң улуу берешен (Зат). (Алак Сүрөсү, 1-3)
«Алак» деген сөздүн арап тилиндеги мааниси болсо «бир жерге асылып карманган нерсе» дегенди билдирет. Ал тургай, бул сөз негизи териге жабышып ал жерден кан соргон сүлүктөргө колдонулат.
Албетте, эне курсагында өрчүп жаткан зиготаны бул өзгөчөлүгү менен сүрөттөгөн бир сөздүн колдонулушу Курандын Ааламдардын Рабби Аллах тарабынан түшүрүлгөнүн дагы бир жолу далилдейт.
Сөөктөрдүн булчуң менен оролушу
Куран аяттарында кабар берилген дагы бир маанилүү маалымат болсо – адамдын эне курсагындагы өрчүү этаптары. Аяттарда эне курсагында алгач сөөктөрдүн пайда болоору, анан булчуңдар пайда болуп ал сөөктөрдү каптаары кабар берилет:
Кийин ал суу тамчысын бир алак (клетка жыйындысы) кылып жараттык; анан ал алакты бир тиштем эт кылып жараттык; андан соң ал бир тиштем этти сөөк кылып жараттык; ошентип сөөктөргө эт кийгиздик; андан соң башка бир келбетте аны жасадык. Жаратуучулардын эң сонуну болгон Аллах кандай Улук. (Мүминун Сүрөсү, 14)
Эне курсагындагы өрчүүнү изилдеген илим тармагы – бул эмбриология. Жана эмбриология тармагында жакынкы жылдарга чейин сөөктөр менен булчуңдар чогуу пайда болуп өрчүйт деп эсептелип келген. Ошондуктан кээ бирлер көп убакыт бою бул аяттар илимге карама-каршы келет деп келген. Бирок өнүккөн технология менен жасалган тереңирээк микроскопиялык изилдөөлөр Куранда айтылгандардын толук туура экенин көрсөттү.
Микроскопиялык изилдөөлөр эне курсагында дал аяттарда сүрөттөлгөндөй бир өрчүү болоорун көрсөтүүдө. Алгач эмбриондогу кемирчек кыртыш сөөккө айланат. Андан соң булчуң клеткалары сөөктөрдүн айланасындагы кыртыштан тандалып топтолот жана ал сөөктөрдү оройт.
Бул "Developing Human", б.а. «Өрчүп жаткан адам» аттуу илимий бир эмгекте төмөнкүчө сүрөттөлөт:
6-жумада кемирчектешүүнүн уландысы катары алгачкы сөөктөшүү тамак сөөгүндө келип чыгат. 7-жуманын аягында узун сөөктөрдө да сөөктөшүү башталат. Сөөктөрдүн пайда болушу уланып жатканда булчуң клеткалары сөөктү орогон кыртыштан тандалып булчуң массасын пайда кылат. Булчуң кыртышы ушундайча сөөктүн айланасында алдыңкы жана арткы булчуң топторуна бөлүнөт.47
Кыскасы, адамдын Куранда сүрөттөлгөн өрчүү этаптары заманбап эмбриологиянын ачылыштарына толук дал келет.
Наристенин жатындагы караңгы үч баскычы (этабы)
Куранда адамдын эне курсагында үч баскычта жаратылаары кабар берилет:
... Силерди энелериңердин курсактарында, үч караңгылык ичинде бир жаратылыштан соң (башка бир) жаратылышка (айлантып) жаратууда. Раббиңер Аллах мына ушул, мүлк Аныкы. Андан башка кудай жок. Ошого карабастан, кантип бурулуп (адашып) жатасыңар? (Зүмер Сүрөсү, 6)
Бул аятта «үч караңгылык ичинде», «үч кабат караңгылык ичинде» деп которулган арапча «фи зулуматин селасин» сөздөрү эмбриондун өрчүү учурундагы үч караңгы жерге ишарат кылат. Ал жерлер катары менен:
А) Курсак караңгылыгы
Б) Жатын караңгылыгы
В) Амнион кабыкчасы (күмөнчел) караңгылыгы.
Көрүнүп тургандай, бүгүнкү заманбап биология наристенин эмбриологиялык өрчүшүнүн жогорудагы аятта айтылгандай, үч караңгы жерде болоорун көрсөттү. Мындан тышкары, эмбриология тармагындагы ачылыштар бул аймактардын да үчтөн кабаттан тураарын көрсөттү.
Курсак үч кабаттан турат: сырткы булчуңдар, ички булчуңдар, кайчылаш булчуңдар. Ошол сыяктуу жатын да үч кабаттан турат: эпиметрия, миометрия жана эндометрия.
Ошондой эле, эмбрионду орогон чел да үч кабаттан турат: амнион (жатында түйүлдүктү орогон эң ички чел-амнион), хорион (ортоңку амнион чели- chorion) жана децидуалдык чел (сырткы амнион чели-decidua). (Dr. Mazhar U. Kazi, 130 Evident Miracles in the Qur'an, Crescent Publishing House, New York, ABD, 1998, s. 84)
Чындап эле учурда заманбап биология наристенин эне курсагындагы эмбриологиялык өрчүшүнүн үч доордо жүрөөрүн аныктады. Учурда медицина факультеттеринде окуу китеби катары окутулган бүт эмбриология китептеринде бул тема эң негизги маалыматтар арасында орун алат. Мисалы, эмбриология тармагында негизги китептердин бири болгон "Basic Human Embryology" аттуу булакта бул чындык төмөнкүдөй айтылат:
Жатындагы жашоо 3 ЭТАПТАН турат; преэмбриондук (алгачкы 2,5 жума), эмбриондук (8-жуманын аягына чейин) жана феталдык (8-жумадан төрөлгөнгө чейин).48
Медицина тилинде «триместр», б.а. «үч период» деп аталган бул этаптар наристенин өрчүү этаптарын камтыйт. Бул үч өрчүү баскычынын негизги өзгөчөлүктөрү кыскача төмөнкүдөй:
- Преэмбриондук этап:
Бул алгачкы этапта зигота бөлүнүп көбөйүп, бир клетка жыйындысына айланган соң өзүн жатын капталына көмөт. Көбүнчө «1-триместр» деп аталган бул алгачкы этапта зигота бөлүнүп көбөйөт жана бир клетка жыйындысына айланган соң өзүн жатын капталына көмөт. Клеткалар көбөйүүнү улантып жатып 3 катмарда уюшушат.
-Эмбриондук этап:
«2-триместр» деп да аталган экинчи этап жалпысынан 5,5 жумага созулат жана бул мөөнөт бою жандык «эмбрион» деп аталат. Бул этапта клетка катмарларынан дененин негизги орган жана системалары пайда болот.
- Феталдык этап:
Кош бойлуулуктун «3-триместри» деп аталган бул периодго киргенде эмбрион «түйүлдүк» деп аталат. Бул период кош бойлуулуктун сегизинчи жумасынан башталат жана төрөткө чейин уланат. Мурдакы периоддон айырмалоочу өзгөчөлүгү – бул түйүлдүктүн жүзү, колдору жана буттары менен адам көрүнүшүнө келиши. Бул периоддун башында бою 3 см болгону менен, бүт органдары пайда болгон болот. Бул мөөнөт 30 жумага созулат жана өрчүү төрөлүү жумасына чейин уланат.
Эне курсагындагы өрчүү менен байланыштуу бул маалыматтар заманбап технологиялык аппараттар менен жүргүзүлгөн байкоолор натыйжасында гана алынды. Бирок көрүнүп тургандай, бул маалыматтар да башка көптөгөн илимий чындыктар сыяктуу, керемет катары Куран аяттарында кабар берилген. Адамзаттын медицинада эч кандай терең маалыматы болбогон бир доордо Куранда мынчалык терең жана туура маалыматтардын берилгендиги, албетте, Курандын адам сөзү эмес, Улуу Аллахтын Сөзү экендигинин ачык бир далили.
МАНЖАЛАРДЫН ИЗИ
Куранда адамдарды өлүмдөн кийин тирилтүүнүн Аллах үчүн өтө оңой экени айтылып жатканда, адамдардын өзгөчө манжа учтарына көңүл бурулат:
Ооба, анын манжа учтарын да жыйнап (кайрадан) жасоого кудуреттүүбүз. (Кыямат Сүрөсү, 4)
Аятта манжа учтарына басым жасалышынын өтө терең мааниси бар. Себеби бүт адамдардын манжа изи жеке өзүнө гана тиешелүү болот. Азыр дүйнөдө жашап жаткан ар бир адамдын манжа изи бир-биринен айырмалуу. Ал тургай, тарых бою жашап өткөн адамдардыкы да ар бириники ар башка.
Ошондуктан манжа изи ар бир адамдын жеке өзүнө тиешелүү, өтө маанилүү бир «паспорту» катары кабыл алынып, бүт дүйнөдө ушул максатта колдонулууда.
Бирок негизгиси, манжа изинин өзгөчөлүгү 19-кылымдын аягына жакын гана ачылды. Ага чейин адамдар манжа изин эч кандай өзгөчөлүгү жана мааниси жок сызыктар катары көрүшкөн. Бирок Куранда ал кезде эч кимдин көңүлүн да бурбаган манжа издерине басым жасалып, бул издердин азыркы заманда гана табылган маанисине көңүл бурулган.
Харун Яхьянын «Аллах акыл менен таанылат» китебинен алынды.
Которгон Жунус Ганиев.
Уулум, мен сени менен сыймыктанам!
Андыктан бардык жеңишин менин жеңишим болуп эсептелет!
#2520 08 May 2015 - 14:22
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3238
- 19 March 14
- : 28 Feb 2022 17:04
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Лейлек
Кызыктар дүйнөсү: Денебиздин ичинде аккан жашоо дарыясы: Кан
Бүт жандыктарда клеткаларга азык ташуу, калдыктарды денеден чыгаруу жана дем алуу газдарын клеткаларга жеткирүү сыяктуу муктаждыктар кан айлануу системасы аркылуу ташылган заттар менен камсыздалат.
Адамдарда бул процесстердин баарын жасаган суюктук болсо – бул «кан». Бутуңуздун манжасынын учундагы бир тери клеткасынан көзүңүздөгү белгилүү бир кыртыштын клеткасына чейин денеңиздеги бүт клеткалар канга муктаж.
Кан денени бир транспорттук түйүн сыяктуу каптаган тамырлардын ичинен агып, адам денесинин ар бир чекитин зыярат кылган учу-кыйырсыз бир дарыяга окшошот. Ал дарыя денедеги сапары учурунда клеткаларга керектүү заттарды пакеттелген абалда ташыйт. Дарыя ташыган ал пакеттерди бир жүк пакеттерине салыштырсак, ал пакеттерде тамак-аш, суу жана кээ бир химиялык заттар болот. Эң зарыл пакет болсо – кычкылтек. Себеби клеткалар кычкылтек жетпей калса, кыска убакыт ичинде өлүшөт. Бирок денедеги кемчиликсиз система натыйжасында пакеттердин баары клеткаларга дал өз убактысында жеткирилип, дайыма туура даректерге тапшырылат.
Адам күнүмдүк жашоосунда денесиндеги бул дарыянын агымын эч сезбейт. Адам денеси ушунчалык керемет бир чеберчилик менен долбоорлонгондуктан, дененин бүт тарабын тамырлар курчап турса да, сырттан караганда ал тамырлар билинбейт. Себеби адам денесин каптаган калыңдыгы 2 мм болгон тери катмары тамырларды өтө кылдат жашырат.1 Бул катмар негизи ушунчалык ичке болгондуктан, теринин кичине эле чийилип кетиши кандын сыртка чыгышына себеп болот. Эгер тамырлар ичке жана кооз бир тери менен жашырылбаганда, албетте, дүйнөнүн эң сулуу адамы дагы жүзүнө карабай турган түрү суук болмок.
Кандын дененин ичинде өтө көп кызматтары бар. Калдыктар менен уулардын боорго жеткирилиши, иммундук коргонууга колдоо көрсөтүү, бир кондиционер сымал дененин температурасын жөнгө салуу жана азыктарды тиешелүү жерлерге жеткирүү сыяктуу көптөгөн өтө маанилүү кызматтарды кан аткарат. Дененин ичиндеги байланыштын дээрлик баары кан тарабынан камсыз кылынат.
Кандын өтө маанилүү кызматтары жана теңдешсиз касиеттери
1. Ташыгыч
Денеңизге керектүү ар кандай заттар кан аркылуу тиешелүү органдарга жеткирилет. Глюкоза, аминокислота, витамин, минерал сыяктуу азыктар жана эң негизгиси кычкылтек булардын кээ бирлери. Мындан тышкары, кан клеткалардын калдыктарын чогултуучу бир акыр-чикир чогулткуч сыяктуу. Денедеги болжол менен 100 триллион клетканын ар биринин күнүмдүк жасаган иштеринин натыйжасында кээ бир калдыктар пайда болот. Көмүр кычкыл газы, заара (мочевина) сыяктуу денеге зыяндуу болгон мындай калдыктарды клеткалардан бөлүп, денеден сыртка чыгаруу да кан аркылуу жүрөт. Кан калдыктарды бөйрөктөргө жеткирип, ал заттар бөйрөктөрдө тазаланат. Клеткаларда чыгарылган уулуу көмүр кычкыл газы болсо кайра эле кан тарабынан өпкөгө жеткирилип, ал жерден денеден сыртка чыгарылат.
Бул процесстерди болсо аң-сезими жок кан клеткалары жасайт. Бирок ал клеткалар өтө акылмандык менен кандагы калдыктарды жана пайдалуу заттарды бир-биринен айырмалашат, жана кайсынысынын каерге калтырылаарын өтө жакшы билишет. Мисалы, эч качан уулуу газдарды бөйрөктөргө же калдык заттарды өпкөгө алып барышпайт. Же азыкка муктаж болгон бир органга калдыктарды алып барышпайт. Албетте, мындай жаңылыштык ал адамдын өлүмүнө да себеп боло турганчалык чоң бир ката болмок. Кан клеткаларынын эч адашпай, жаңылбай жана ката кетирбей, өтө акылмандык менен өз кызматтарын орундатышы алардын бирөө тарабынан башкарылып тураарын жана бирөө тарабынан уюштурулганын көрсөтөт. Муну адам өзү кылган эмес жана кылышы да мүмкүн эмес. Себеби адам бул процесстердин эч бирин билбей өмүр сүрөт. Бирок кан айлануу системасы ошондо да эч кемчиликсиз иштей берет.
Кан клеткалары мындай айырмалап, тандоо жана чечим алуу жөндөмдөрүнө кокустан жетип калган, аларды өз эрктери менен жасашат деп айтуу болсо эң логикасыз жана эң акылга сыйбас сөздөрдүн бири болот. Канга мындай касиеттерди берип, кемчиликсиз бир система жараткандын улуу кудуреттүү Аллах экендиги апачык бир чындык.
2. Аскерлерди ташуу
Кандын дагы бир кызматы болсо – бул оорулар менен күрөшкөн иммундук система клеткаларын ташуу. Денеге кирген вирус, бактерия сыяктуу чоочун заттар кандагы антитело жана лейкоцит деп аталган жоокерлер тарабынан жок кылынат. Мындан тышкары, иммундук система клеткалары кан дарыясында чалгын жүргүзүп, бүт денени көзөмөлдөп турушат. Ошондуктан денеге кирген чоочун бир зат чалгында жүргөн бул иммундук клеткалардын бири тарабынан заматта таанылат. (Денедеги коргонуу системасы жөнүндө караңыз: Харун Яхья Иммундук система керемети)
3. Байланыш
Кан, ошондой эле, дененин байланыш жолдорунун бирин да түзөт. Адам денесиндеги клеткалар арасында өтө укмуш бир байланыш системасы бар. Клеткалар бир-бири менен –ар бири аң-сезимдүү бир адамдай болуп- маалымат алмашып турушат. Клеткалар бир-бирине жөнөткөн кабарлар (гормондор) кан аркылуу жеткирилет.
4. Жарааттардын жабылышы
Кан суюктугунун эң керемет касиеттеринин бири – бул «кандын уюу» механизми. Кандын уюшу натыйжасында жабыркаган бир тамырдагы кан жоготуусу минималдаштырылат. Кандын уюу механизминде кандын ичиндеги ондогон белок, фермент жана витаминдер белгилүү бир тартипте иш алып барат. Бул касиети жагынан кандын уюу механизми илимпоздор тарабынан кемчиликсиз бир пландоо жана долбоор мисалы деп айтылат (тереңирээк маалымат алдыда).
5. Денедеги тең салмактуулуктардын жөнгө салынышы
Кан ташыган эң маанилүү пакеттердин бири – бул «жылуулук». Канга толгон тамырлар бир имараттын жылуу суулуу батарея түтүктөрү сыяктуу жылуулукту бүт денеге таратышат. Бирок жылуулуктун булагы батареядагы сыяктуу бир казан эмес, денедеги бүт клеткалар болот. Кан аркылуу клеткалар чыгарган жылуулук денеге бирдей өлчөмдө таратылат.
Эгер денебиздин жылуулук таратуучу системасы болбогондо, бизге өтө кыйын болмок. Булчуң күчүбүз менен бир иш кылганда, мисалы чуркаганда буттарыбыз же бир жүктү көтөргөндө колдорубуз өтө ысып кетип, башка жерлерибиз болсо муздак болмок. Мындай тең салмаксыздык зат алмашууга чоң зыян тийгизмек. Ошондуктан жылуулуктун денеге бирдей өлчөмдө таратылышы өтө маанилүү.
Ошол сыяктуу денебиздеги ашыкча температураны төмөндөтүү үчүн да тердөө механизми менен бирге кан да ишке киришет. Теринин астындагы кан тамырлары кеңейип, натыйжада кандагы жылуулукту сыртка чыгаруу оңойлошот. Ушул себептен оор жумуш кылганда тамырлар кеңейгени үчүн бетибиз кызарат. Кан денебиздин температурасын коргоодо да чоң роль ойнойт. Үшүгөнүбүздө терибиздин өңү кубарып калат. Себеби терибиздин астындагы кан тамырлары суук абада тарайат. Денебизде абага жакын аймактардагы кан ушундай жол менен азайтылып, дененин үшүшү минималдаштырылат.
Харун Яхьянын «Адамдагы керемет» китебинен алынды, сүрөттө: автор.
Которгон: Жунус Ганиев.
Бүт жандыктарда клеткаларга азык ташуу, калдыктарды денеден чыгаруу жана дем алуу газдарын клеткаларга жеткирүү сыяктуу муктаждыктар кан айлануу системасы аркылуу ташылган заттар менен камсыздалат.
Адамдарда бул процесстердин баарын жасаган суюктук болсо – бул «кан». Бутуңуздун манжасынын учундагы бир тери клеткасынан көзүңүздөгү белгилүү бир кыртыштын клеткасына чейин денеңиздеги бүт клеткалар канга муктаж.
Кан денени бир транспорттук түйүн сыяктуу каптаган тамырлардын ичинен агып, адам денесинин ар бир чекитин зыярат кылган учу-кыйырсыз бир дарыяга окшошот. Ал дарыя денедеги сапары учурунда клеткаларга керектүү заттарды пакеттелген абалда ташыйт. Дарыя ташыган ал пакеттерди бир жүк пакеттерине салыштырсак, ал пакеттерде тамак-аш, суу жана кээ бир химиялык заттар болот. Эң зарыл пакет болсо – кычкылтек. Себеби клеткалар кычкылтек жетпей калса, кыска убакыт ичинде өлүшөт. Бирок денедеги кемчиликсиз система натыйжасында пакеттердин баары клеткаларга дал өз убактысында жеткирилип, дайыма туура даректерге тапшырылат.
Адам күнүмдүк жашоосунда денесиндеги бул дарыянын агымын эч сезбейт. Адам денеси ушунчалык керемет бир чеберчилик менен долбоорлонгондуктан, дененин бүт тарабын тамырлар курчап турса да, сырттан караганда ал тамырлар билинбейт. Себеби адам денесин каптаган калыңдыгы 2 мм болгон тери катмары тамырларды өтө кылдат жашырат.1 Бул катмар негизи ушунчалык ичке болгондуктан, теринин кичине эле чийилип кетиши кандын сыртка чыгышына себеп болот. Эгер тамырлар ичке жана кооз бир тери менен жашырылбаганда, албетте, дүйнөнүн эң сулуу адамы дагы жүзүнө карабай турган түрү суук болмок.
Кандын дененин ичинде өтө көп кызматтары бар. Калдыктар менен уулардын боорго жеткирилиши, иммундук коргонууга колдоо көрсөтүү, бир кондиционер сымал дененин температурасын жөнгө салуу жана азыктарды тиешелүү жерлерге жеткирүү сыяктуу көптөгөн өтө маанилүү кызматтарды кан аткарат. Дененин ичиндеги байланыштын дээрлик баары кан тарабынан камсыз кылынат.
Кандын өтө маанилүү кызматтары жана теңдешсиз касиеттери
1. Ташыгыч
Денеңизге керектүү ар кандай заттар кан аркылуу тиешелүү органдарга жеткирилет. Глюкоза, аминокислота, витамин, минерал сыяктуу азыктар жана эң негизгиси кычкылтек булардын кээ бирлери. Мындан тышкары, кан клеткалардын калдыктарын чогултуучу бир акыр-чикир чогулткуч сыяктуу. Денедеги болжол менен 100 триллион клетканын ар биринин күнүмдүк жасаган иштеринин натыйжасында кээ бир калдыктар пайда болот. Көмүр кычкыл газы, заара (мочевина) сыяктуу денеге зыяндуу болгон мындай калдыктарды клеткалардан бөлүп, денеден сыртка чыгаруу да кан аркылуу жүрөт. Кан калдыктарды бөйрөктөргө жеткирип, ал заттар бөйрөктөрдө тазаланат. Клеткаларда чыгарылган уулуу көмүр кычкыл газы болсо кайра эле кан тарабынан өпкөгө жеткирилип, ал жерден денеден сыртка чыгарылат.
Бул процесстерди болсо аң-сезими жок кан клеткалары жасайт. Бирок ал клеткалар өтө акылмандык менен кандагы калдыктарды жана пайдалуу заттарды бир-биринен айырмалашат, жана кайсынысынын каерге калтырылаарын өтө жакшы билишет. Мисалы, эч качан уулуу газдарды бөйрөктөргө же калдык заттарды өпкөгө алып барышпайт. Же азыкка муктаж болгон бир органга калдыктарды алып барышпайт. Албетте, мындай жаңылыштык ал адамдын өлүмүнө да себеп боло турганчалык чоң бир ката болмок. Кан клеткаларынын эч адашпай, жаңылбай жана ката кетирбей, өтө акылмандык менен өз кызматтарын орундатышы алардын бирөө тарабынан башкарылып тураарын жана бирөө тарабынан уюштурулганын көрсөтөт. Муну адам өзү кылган эмес жана кылышы да мүмкүн эмес. Себеби адам бул процесстердин эч бирин билбей өмүр сүрөт. Бирок кан айлануу системасы ошондо да эч кемчиликсиз иштей берет.
Кан клеткалары мындай айырмалап, тандоо жана чечим алуу жөндөмдөрүнө кокустан жетип калган, аларды өз эрктери менен жасашат деп айтуу болсо эң логикасыз жана эң акылга сыйбас сөздөрдүн бири болот. Канга мындай касиеттерди берип, кемчиликсиз бир система жараткандын улуу кудуреттүү Аллах экендиги апачык бир чындык.
2. Аскерлерди ташуу
Кандын дагы бир кызматы болсо – бул оорулар менен күрөшкөн иммундук система клеткаларын ташуу. Денеге кирген вирус, бактерия сыяктуу чоочун заттар кандагы антитело жана лейкоцит деп аталган жоокерлер тарабынан жок кылынат. Мындан тышкары, иммундук система клеткалары кан дарыясында чалгын жүргүзүп, бүт денени көзөмөлдөп турушат. Ошондуктан денеге кирген чоочун бир зат чалгында жүргөн бул иммундук клеткалардын бири тарабынан заматта таанылат. (Денедеги коргонуу системасы жөнүндө караңыз: Харун Яхья Иммундук система керемети)
3. Байланыш
Кан, ошондой эле, дененин байланыш жолдорунун бирин да түзөт. Адам денесиндеги клеткалар арасында өтө укмуш бир байланыш системасы бар. Клеткалар бир-бири менен –ар бири аң-сезимдүү бир адамдай болуп- маалымат алмашып турушат. Клеткалар бир-бирине жөнөткөн кабарлар (гормондор) кан аркылуу жеткирилет.
4. Жарааттардын жабылышы
Кан суюктугунун эң керемет касиеттеринин бири – бул «кандын уюу» механизми. Кандын уюшу натыйжасында жабыркаган бир тамырдагы кан жоготуусу минималдаштырылат. Кандын уюу механизминде кандын ичиндеги ондогон белок, фермент жана витаминдер белгилүү бир тартипте иш алып барат. Бул касиети жагынан кандын уюу механизми илимпоздор тарабынан кемчиликсиз бир пландоо жана долбоор мисалы деп айтылат (тереңирээк маалымат алдыда).
5. Денедеги тең салмактуулуктардын жөнгө салынышы
Кан ташыган эң маанилүү пакеттердин бири – бул «жылуулук». Канга толгон тамырлар бир имараттын жылуу суулуу батарея түтүктөрү сыяктуу жылуулукту бүт денеге таратышат. Бирок жылуулуктун булагы батареядагы сыяктуу бир казан эмес, денедеги бүт клеткалар болот. Кан аркылуу клеткалар чыгарган жылуулук денеге бирдей өлчөмдө таратылат.
Эгер денебиздин жылуулук таратуучу системасы болбогондо, бизге өтө кыйын болмок. Булчуң күчүбүз менен бир иш кылганда, мисалы чуркаганда буттарыбыз же бир жүктү көтөргөндө колдорубуз өтө ысып кетип, башка жерлерибиз болсо муздак болмок. Мындай тең салмаксыздык зат алмашууга чоң зыян тийгизмек. Ошондуктан жылуулуктун денеге бирдей өлчөмдө таратылышы өтө маанилүү.
Ошол сыяктуу денебиздеги ашыкча температураны төмөндөтүү үчүн да тердөө механизми менен бирге кан да ишке киришет. Теринин астындагы кан тамырлары кеңейип, натыйжада кандагы жылуулукту сыртка чыгаруу оңойлошот. Ушул себептен оор жумуш кылганда тамырлар кеңейгени үчүн бетибиз кызарат. Кан денебиздин температурасын коргоодо да чоң роль ойнойт. Үшүгөнүбүздө терибиздин өңү кубарып калат. Себеби терибиздин астындагы кан тамырлары суук абада тарайат. Денебизде абага жакын аймактардагы кан ушундай жол менен азайтылып, дененин үшүшү минималдаштырылат.
Харун Яхьянын «Адамдагы керемет» китебинен алынды, сүрөттө: автор.
Которгон: Жунус Ганиев.
Уулум, мен сени менен сыймыктанам!
Андыктан бардык жеңишин менин жеңишим болуп эсептелет!
