Супер-Инфо
super.kg
видео
Мурат ошол түнү уктабады. Кайрадан лентаны түрүп, өткөнүн, келечегин миң толгоно ойлонду. Мына, чындыкты билди. Ошондо эле кол шилтеп «сен акмак экенсиң» деп Бегимайдан баш тартып кете алабы? Кулагына Азиреттин сөздөрү жаңырып жатты. «Ал сени сүйөт! Суранам, аны бактылуу кыл! Сенин ордуңда болгонго мендеги ыйык деген нерселердин баарын бермекмин».
Көпкө ойлонуп отурду да, ордунан чечкиндүү турду. Бир жерден уккан беле же окуган беле, бир нерсе эсине түштү. «Сүйүү коргоп, сактап калганга кудурети жеткен адамды гана байырлайт. Сүйүү үчүн күрөш, жаныңды аябай корго. Ошондо гана сен чыныгы сүйүүгө эгедер адам болосуң» деген. Мурат сүйүүсүн кандай баада болсо да сактап калууга белсенди. Атүгүл намысынан, өзүнүн жеке эрежелеринен да баш тартууга даяр.
Үйүнө келсе Бегимай уктап жаткан экен. Өзүн күтүп жатып түнү менен уктабаганын билди. Ичи жылып кетти. Үстүн жылуулап жаап, аны тиктеп отура берди.
– Качан келдиң?- деди бир убакта уйкулуу көзүн ачкан Бегимай.
– Бир аз эле болду. Сен да уктабаган окшойсуң...
– Мурат, бир нерсе болдубу?
– Болду! Бирок силерге залакасын тийгизбей бүтүргөнгө аракет кылам.
Бегимай андан ары такып сураганга эрки жетпеди. Жазасын күткөн айыпкердей шылкыя түштү.
– Макул, мен жумушка кеттим. А сен жакшылап эс ал, баары жакшы болот,- деп Мурат ордунан турду. Бегимай ордунан ыргып туруп, аркасынан чуркады.
– Мурат?!
– Эмне болду?- деди кылчайбай туруп.
– Сен... сен Азирет менен сүйлөштүңбү?
Ал сага эмне деди?
– Сүйлөштүм.
– Мурат, мен сага баарын өзүм түшүндүрүп берем. Мен... мен баарын башынан айтып берем. Экөөбүздүн ортобузда сен ойлогондой эч нерсе жок. Мен... мен корктум, сага билгизбей баарын бүтүрөм дегем. Өтмүшүмдүн келечегибизге таасир тийгизбей ошол боюнча калышын кааладым.
– Анан баары бүттүбү?
– Бүттү! Мен сени менен гана бактылуу боло алам.
Дирилдеп жылаңаяк, ич көйнөкчөн турган Бегимай күйөөсүнө жалооруй тигилди. Бул көз карашка ал чыдабайт болчу, аттап жетип бооруна кысты.
– Баары бүттү, баары жайында. Керек болсо мен сени, Аскатты көз көрбөгөн жерге алып кетем. Эч кимге сенин тынчыңды алышына жол бербейм. Болгону, меники болсоң болду. Айтчы, сенин жашооңдо менминби?
– Жалгыз гана сен!
Энтиге ыйлаган Бегимай ушинтип айтты. Мурат ошол күнү жумушка барган жок. Бегимай экөө сейилдеп жүрүштү. Келинчеги тээ мурунтан келе жаткан тагдырдын чырмалышкан түйүнүн айтып бергенге аргасыз болду.
– Мен Азиреттен боюмда бар экенин билген күнү ага жөнөдүм. Бирок ал курбум Алинанын колун сурап, ал макулдугун берген экен. Алардын ортосунда тура албадым. Анткени Алина менин курбум гана эмес, бир тууганымдай болгон жакын адамым болчу. Анын үстүнө мен Азиретти терең ойлонбогондугу,
кыздарды мээлейдей алмаштырганы үчүн жазалагым келген. Бирок ошондо жеңил ойлуулук кылыпмын, ачууга алдырыпмын.
Ошентип, мен Түркияга кеттим. Аскат төрөлдү. Бала төрөлгөндөн кийин гана ушунчалык оор акыбалда калганымды түшүндүм. Ата-энем мени туура түшүнө алышкан жок. Жанымда кеңеш берген бир гана таежем болду. Ошол күндөрү сени жолуктурдум.
Сен мени жашоого кайра алып келдиң. Сендей адамды жолуктурганы үчүн тагдырыма ыраазымын. Жардын кырында турганымда колуңду создуң. Сен өзүң да байкабадың.
..
Аскатка өз атасынан жакшы ата болдуң. Кандай гана жакшы адамсың! Кээде сендей адамга өзүмдү татыксыздай сезем. Бул жакка келгенден кийин Азирет аркамдан түштү. Тагдырдын тамашасы менен сен да анын фирмасында иштеп калдың. Оор акыбалда жүргөнүмдү байкаган жоксуң. Азирет...
Мурат ийиндерин дирт эттире ичиркенип кетти. Шарт бурула аялын ийинден алды да, катуу айтты.
– Экинчи анын атын атаба. Ал биздин жашообузда жок адам. Кичинекей Аскатыбыздын жашоосунда да жок. Экинчи ушул ысымды атаба. Эч качан!
Бегимай Мураттын мындай абалын биринчи жолу көрдү. Көзүнөн заары чачырап, азыр колуна тийсе өлтүрүп салуудан да кайра тартпачудай.
– Макул!- деди айласы кете.
Кийинки күнү Мурат жумушка жөнөдү. Арызын жазып, Азиреттин иш бөлмөсүнө кирди.
– Мен эми бул жумушта иштей албайм.
– Билгем. Арызыңды коюп, кете бер. Анан кол коём.
Мурат чыгып баратып кайра кайрылды да, Азиреттин жүзүнө тике карады.
– Эч качан, эч убакта менин жолумдан чыкпа. Эми жолуксак, бирибиздин өлүмүбүз менен бүтөт бул иш. Бегимайга дагы бир ирет чалсаң же жолуксаң, ажалың менден деп биле бер.
Эшик тарс жабылды. Башын кучактай отурган боюнча Азирет кала берди.
Азирет оор абалда. Күндөн күнгө кубарып, арыктап да кетти. Кээ бир түндөрү таптакыр уйкусу жок. Бакчаны айланып баса берген адат таап алды. Уулунун мындай абалы Мариямдын көз жаздымында калган жок. Атасынын казасынан кийин деп ойлогону менен, андан бери бир топ өттү. Акыры ачык сүйлөшкөнгө бел байлады.
– Ази, мен сени көптөн бери байкап жүрөм. Бир нерсе болдубу, балам?
– Кабатыр болбо, апа, баары жакшы.
Адатынча «баары жакшы» дей салып кутулуп кете турган болду эле, Мариям аркасынан ээрчип алды.
– Ази, менден жашырба. Атаң үчүн болсо, анчалык өзүңдү жоготпо. Баары бир барар жерибиз ошол. Атаң уулунун жанына кеткиси келген. Кетти. Ал эми сенин жашооң жаңыдан башталып келе жатат. Биздин тагдырыбыз сага сабак болчудай эле болгон.
– Апа, эң кымбат адамдарымды бир учурда жоготтум. Атам, Бема... Апа, ал кыз менин мобул жеримде турат. Мен андан баш тартканга аргасызмын,
анын бактысы үчүн баш тартканга аргасызмын,
бирок мобул жерим өрттөнүп баратат, апа!
Мариям уулунун чарасыз мүңкүрөп турганын биринчи көрүшү. Эч качан оор акыбалда Азирет минтип өзүн таштап көрбөгөн. Кайсы бир жерде катып койгон амалы бардай, дайыма өзүнө ишенимдүү жүрчү.
– Уулум, сен качан тагдырга кол куушуруп берчү элең? Өзүңдү ушунчалык таштап салганың туура эмес. Баары өз ордуна келет.
– Апа, биринчи жолу уулуң жеңилди. Айлам калбады. Эгерде Мураттан башка адам болгондо акырына чейин күрөшөт элем. Бирок ал башкача адам. Мен жеңилдим!
Мариям куду кичинесиндегидей уулунун башын тизесине коюп, сылай берди.
– Баары өтөт, баары бүтөт. Эртең эле жашоого алаксып кетесиң. Жашоо ушунусу менен кызык, балам.
– Апа, ансыз жашоо ушунчалык кунарсыз, бир тыйынга татыбай турганын билсең...
Азирет сезимдерине жол бошотту, биринчи жолу апасынын тизесинде ыйлап жатты. Дал ушул маалда аларды Алина угуп турганын, анын да эрксизден жүрөгү мыкчылып жатканын билишкен жок...
Тагдыр оюну
#81 20 June 2015 - 11:37
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#82 20 June 2015 - 11:38
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
ххх
Эшикти ачкан Бегимай алдында турган Алинаны көрүп селт чочуду.
– Салам!
– Салам!
– Кел, үйгө кир.
Курбулар салкын учурашкан соң бирин-бири тиктеп бир топ отурушту. Алина акырын сөз баштады.
– Эсиңдеби, экөөбүз эки күндөн артык көрүшпөй калсак, бири-бирибизди сагынып кетчү элек.
– Же сенин, же менин үйүмө сөзсүз чогуу түнөп, сырдашып чыкчубуз. Менин өмүрүмдөгү жалгыз курбум сен болгонсуң, Алина. Сенчелик мени эч ким түшүнбөйт эле.
– Анан жашообузда Азирет пайда болду. Сен аны Аскаттын экинчи көчүрмөсү катары гана жакшы көрдүң. А мен чыныгы Азиретти сүйдүм. Азирет сени тандады! Ар дайым эркектер сени тандайт. Жүрөгү сени тандаса да, тагдырдын буйругу менен ал менин күйөөм болду. Мен ансыз жашай албайм. Коё бер аны! Кетип кал бул жерден... Күйөөңдү алда, куулук кыл, билбейм, айтор, бул шаардан кет.
– Алина!
– Ал өзүн араң кармап жүрөт. Бирок билем, анын сабыры аз гана убакытка жетет. Сенин уулуң бар, менин кызым бар. Алар атасыз калбасын. Энесиң го акыры, ошол балдардын тагдыры үчүн кет.
– Кайда барам? Эмне, мени алар тууралуу ойлогон жок дейсиңби?- деди шалдыраган Бегимай.
– Күйөөң, угушума караганда, тың жигит көрүнөт. Ааламда силер бата тургандай бурч табылар...
– Алина, эмне деп жатасың? Мен аны ата-энесинен, мекенинен ажыратып, силер үчүн, силердин бактыңар үчүн белгисиздикке жөнөп кетишим керек экен да! Өзүмчүлдүктүн да чеги болор. Силер, сен, күйөөң, деги кимсиңер өзүңөр? Биздин тагдырыбызга киришкендей, кандай өмүр сүрөрүбүздү талап кылгандай кимсиңер?! - деп кыйкырган Бегимай ордунан ыргып турду. Көзүнөн заары төгүлүп, колуна эмне тийсе ыргытып жатты.
– Жетишет! Жетишет мага...
Ушул учурда күйөөсүнүн коңур үнү угулду.
– Бема, болду токтот! Баары жайында...- деди ал токтоо гана. Алина бурулуп, ага тигилди.
– А сиз кабатыр болбоңуз. Бул жерде калбайбыз.
Алина акырын баш ийкеди. Чачылып жаткан буюмдардан акырын аттап өттү да, сыртка чыгып кетти. Ал ошол күнү шаар аралап көпкө басып жүрдү. Өткөнүн, келечегин ойлоду. Өзү Азиретке мындан ары бала тартуулай албасын ойлоп, жүрөгү сыздады. Ошого да кайыл болуп, бир ооз көңүл кирдеткен сөз айтпай жүргөн күйөөсүнө ыраазы болду. «Бир өмүр ажырабайм. Азирет – менин тагдырыма туш келген белек. Мен эч качан ансыз жашай албайм. Баары унутулат. Биз бактылуу болобуз. Бир аз гана чыдап коюшум керек» деп жатты ичинен.
ххх
Күндөр өтүп жатты. Мурат кайрадан Түркиядагы тааныштары менен сүйлөшүп, ошол жакта иштемей болду. Бир чети карьерасын ойлосо, экинчиден бул шаардан үй-бүлөсүн алып чыгып кеткиси келди. Караманча каршы болгон ата-энесин араң көндүрүп, Мурат өз чечимине бек турду. Келинин каргап-шилеп баштаган апасын бир көз караш менен токтотту да, атасына кайрылды.
– Ата, мен ал жакта бекер 5 жыл коротуп окуп келген жокмун. Силердин маңдайыңарда отурган менен эмне чыгат? Менин келечегим бар...
– Сени 5 жыл бекер окутуптурбуз, жүрөгүң таш болуп, ата-энеңди ойлобой калган турбайсыңбы? !- деди апасы ары жактан көз жашын аарчып.
– Апа, мен биротоло кетип жатканым жок го...
Айтор, карама-каршылыктар болду. Бирок Мурат артка чегине албайт эле...
Азирет көптөн бери почтасын ача элек болчу. Алыстагы досторунан кат келип калбады бекен деп ачканда эле Бегимайдын каты көзүнө урунду. Жүрөгү дүкүлдөп, тез окуй баштады.
«Ардагым, Азирет! Сени менен коштошууга, акыркы жолу кезигүүгө күчүм жетпей койду. Эртең учабыз, билет алып койдук. Акыры кат жазып коштошуудан башка арга таба албадым. Мен сени мүмкүн болбогон жерден жолуктуруп, кайчылаш жолдон кезиктирдим. Мен биринчи жолу өзүмдү да, сени да алдабай, бардык сезимимди жазып жатам. Сени Аскаттын эгизи үчүн эмес, Аскатка окшоштурганым үчүн да эмес, дал өзүңдү сүйдүм. Ооба, дал сени... Кыялы чорт, өзүмчүл, ишенимдүү, кыз жандуу, өкүм Азиретти! Сүйө ала турган, сүйдүрө ала турган сени... Муну башында түшүнгөн эмесмин. Анткени Аскаттан кийин чоң сүйүүгө жолугушум мүмкүн эмес деп ойлочу элем. Бирок андай эмес экен. Мен сени андан миң бир эсе күчтүү сүйдүм. Сени менен кол кармашып басып кеткенге эрким, күчүм деле жетмек. Болгону, Мураттын адамгерчилигин аттап кете албадым. Аны бактысыз кылып, сындырып кетсем, өзүмдү адам деп эсептей албайт элем. Менин күчтүү сүйүүм да адамгерчиликтин арканын аттап өтө албады.
Эч нерсеге өкүнбөйм, жаным. Болгону, өмүр бою жүрөгүмдүн бир бурчунда сен жашайсың. Сенин эмне кылып жатканыңды, кандай абалда, кантип сүйлөп жатканыңды, кантип тамашалап, башыңды кыйшайта көзүңдү кысып койгондоруңду жүрөгүм элжиреп эстейм. Албетте, бактылуу болом! Мурат менен ар бир аял өзүн бактылуу сезсе керек эле. Бирок аялдык бакыт деген башка, сүйүү деген башка нерсе экен. Арийне, сен дагы бактылуусуң. Алина сени жанын берип сүйөт, татынакай кызыңар бар. Менин элесим эскирип барып, бир күнү эсиңден таптакыр жоголоттур. Ага капа эмесмин. Тек, бактылуу болсоң болду. Кана, убада берчи бактылуу болгонго..
Экөөбүз жолугуп жүргөндө ушунчалык бактылуу да, бактысыз да элем. Сен мени мажбурладым деп капа болот чыгарсың. Бирок мен да ошол күндү саат, мүнөт, секунд санап күтүп, сага шашып барчумун. Бирок сезимдеримди билдире албайт элем. Жүрөгүм өрттөнүп турса да, ошондой болгонго тырыштым. Сен менин бул мамилеме капа элең, ал тургай өзүңдү ушунчалык алсыз сезип кетчүсүң... Ошол күндөрдүн ар бири жүрөгүмдө. Баары бүттү дейбиз, эшиктерди думбалап салып баары бүттү деп басып кетиш жеңил. Бирок мен азыр сага баары бүттү деп айта албайм. Анткени МЕН дагы деле СЕНИН жарымыңды алып баратам. Сен менин ЖАНЫМДАСЫҢ!
Аны эртең менен таттуу уйкудан тургузуп, эркелетип тамак берем, ооруп калса түнү менен жанында болом. Өжөрлөнүп алса, жоругуна мыйыгымдан күлөм.
Менин ааламым сенсиң! Азиретим! Дагы деле сенден жашырып жатам! Дагы деле акмакчылык кылып жатам. Кечир мени! Кош!
Эшикти ачкан Бегимай алдында турган Алинаны көрүп селт чочуду.
– Салам!
– Салам!
– Кел, үйгө кир.
Курбулар салкын учурашкан соң бирин-бири тиктеп бир топ отурушту. Алина акырын сөз баштады.
– Эсиңдеби, экөөбүз эки күндөн артык көрүшпөй калсак, бири-бирибизди сагынып кетчү элек.
– Же сенин, же менин үйүмө сөзсүз чогуу түнөп, сырдашып чыкчубуз. Менин өмүрүмдөгү жалгыз курбум сен болгонсуң, Алина. Сенчелик мени эч ким түшүнбөйт эле.
– Анан жашообузда Азирет пайда болду. Сен аны Аскаттын экинчи көчүрмөсү катары гана жакшы көрдүң. А мен чыныгы Азиретти сүйдүм. Азирет сени тандады! Ар дайым эркектер сени тандайт. Жүрөгү сени тандаса да, тагдырдын буйругу менен ал менин күйөөм болду. Мен ансыз жашай албайм. Коё бер аны! Кетип кал бул жерден... Күйөөңдү алда, куулук кыл, билбейм, айтор, бул шаардан кет.
– Алина!
– Ал өзүн араң кармап жүрөт. Бирок билем, анын сабыры аз гана убакытка жетет. Сенин уулуң бар, менин кызым бар. Алар атасыз калбасын. Энесиң го акыры, ошол балдардын тагдыры үчүн кет.
– Кайда барам? Эмне, мени алар тууралуу ойлогон жок дейсиңби?- деди шалдыраган Бегимай.
– Күйөөң, угушума караганда, тың жигит көрүнөт. Ааламда силер бата тургандай бурч табылар...
– Алина, эмне деп жатасың? Мен аны ата-энесинен, мекенинен ажыратып, силер үчүн, силердин бактыңар үчүн белгисиздикке жөнөп кетишим керек экен да! Өзүмчүлдүктүн да чеги болор. Силер, сен, күйөөң, деги кимсиңер өзүңөр? Биздин тагдырыбызга киришкендей, кандай өмүр сүрөрүбүздү талап кылгандай кимсиңер?! - деп кыйкырган Бегимай ордунан ыргып турду. Көзүнөн заары төгүлүп, колуна эмне тийсе ыргытып жатты.
– Жетишет! Жетишет мага...
Ушул учурда күйөөсүнүн коңур үнү угулду.
– Бема, болду токтот! Баары жайында...- деди ал токтоо гана. Алина бурулуп, ага тигилди.
– А сиз кабатыр болбоңуз. Бул жерде калбайбыз.
Алина акырын баш ийкеди. Чачылып жаткан буюмдардан акырын аттап өттү да, сыртка чыгып кетти. Ал ошол күнү шаар аралап көпкө басып жүрдү. Өткөнүн, келечегин ойлоду. Өзү Азиретке мындан ары бала тартуулай албасын ойлоп, жүрөгү сыздады. Ошого да кайыл болуп, бир ооз көңүл кирдеткен сөз айтпай жүргөн күйөөсүнө ыраазы болду. «Бир өмүр ажырабайм. Азирет – менин тагдырыма туш келген белек. Мен эч качан ансыз жашай албайм. Баары унутулат. Биз бактылуу болобуз. Бир аз гана чыдап коюшум керек» деп жатты ичинен.
ххх
Күндөр өтүп жатты. Мурат кайрадан Түркиядагы тааныштары менен сүйлөшүп, ошол жакта иштемей болду. Бир чети карьерасын ойлосо, экинчиден бул шаардан үй-бүлөсүн алып чыгып кеткиси келди. Караманча каршы болгон ата-энесин араң көндүрүп, Мурат өз чечимине бек турду. Келинин каргап-шилеп баштаган апасын бир көз караш менен токтотту да, атасына кайрылды.
– Ата, мен ал жакта бекер 5 жыл коротуп окуп келген жокмун. Силердин маңдайыңарда отурган менен эмне чыгат? Менин келечегим бар...
– Сени 5 жыл бекер окутуптурбуз, жүрөгүң таш болуп, ата-энеңди ойлобой калган турбайсыңбы? !- деди апасы ары жактан көз жашын аарчып.
– Апа, мен биротоло кетип жатканым жок го...
Айтор, карама-каршылыктар болду. Бирок Мурат артка чегине албайт эле...
Азирет көптөн бери почтасын ача элек болчу. Алыстагы досторунан кат келип калбады бекен деп ачканда эле Бегимайдын каты көзүнө урунду. Жүрөгү дүкүлдөп, тез окуй баштады.
«Ардагым, Азирет! Сени менен коштошууга, акыркы жолу кезигүүгө күчүм жетпей койду. Эртең учабыз, билет алып койдук. Акыры кат жазып коштошуудан башка арга таба албадым. Мен сени мүмкүн болбогон жерден жолуктуруп, кайчылаш жолдон кезиктирдим. Мен биринчи жолу өзүмдү да, сени да алдабай, бардык сезимимди жазып жатам. Сени Аскаттын эгизи үчүн эмес, Аскатка окшоштурганым үчүн да эмес, дал өзүңдү сүйдүм. Ооба, дал сени... Кыялы чорт, өзүмчүл, ишенимдүү, кыз жандуу, өкүм Азиретти! Сүйө ала турган, сүйдүрө ала турган сени... Муну башында түшүнгөн эмесмин. Анткени Аскаттан кийин чоң сүйүүгө жолугушум мүмкүн эмес деп ойлочу элем. Бирок андай эмес экен. Мен сени андан миң бир эсе күчтүү сүйдүм. Сени менен кол кармашып басып кеткенге эрким, күчүм деле жетмек. Болгону, Мураттын адамгерчилигин аттап кете албадым. Аны бактысыз кылып, сындырып кетсем, өзүмдү адам деп эсептей албайт элем. Менин күчтүү сүйүүм да адамгерчиликтин арканын аттап өтө албады.
Эч нерсеге өкүнбөйм, жаным. Болгону, өмүр бою жүрөгүмдүн бир бурчунда сен жашайсың. Сенин эмне кылып жатканыңды, кандай абалда, кантип сүйлөп жатканыңды, кантип тамашалап, башыңды кыйшайта көзүңдү кысып койгондоруңду жүрөгүм элжиреп эстейм. Албетте, бактылуу болом! Мурат менен ар бир аял өзүн бактылуу сезсе керек эле. Бирок аялдык бакыт деген башка, сүйүү деген башка нерсе экен. Арийне, сен дагы бактылуусуң. Алина сени жанын берип сүйөт, татынакай кызыңар бар. Менин элесим эскирип барып, бир күнү эсиңден таптакыр жоголоттур. Ага капа эмесмин. Тек, бактылуу болсоң болду. Кана, убада берчи бактылуу болгонго..
Экөөбүз жолугуп жүргөндө ушунчалык бактылуу да, бактысыз да элем. Сен мени мажбурладым деп капа болот чыгарсың. Бирок мен да ошол күндү саат, мүнөт, секунд санап күтүп, сага шашып барчумун. Бирок сезимдеримди билдире албайт элем. Жүрөгүм өрттөнүп турса да, ошондой болгонго тырыштым. Сен менин бул мамилеме капа элең, ал тургай өзүңдү ушунчалык алсыз сезип кетчүсүң... Ошол күндөрдүн ар бири жүрөгүмдө. Баары бүттү дейбиз, эшиктерди думбалап салып баары бүттү деп басып кетиш жеңил. Бирок мен азыр сага баары бүттү деп айта албайм. Анткени МЕН дагы деле СЕНИН жарымыңды алып баратам. Сен менин ЖАНЫМДАСЫҢ!
Аны эртең менен таттуу уйкудан тургузуп, эркелетип тамак берем, ооруп калса түнү менен жанында болом. Өжөрлөнүп алса, жоругуна мыйыгымдан күлөм.
Менин ааламым сенсиң! Азиретим! Дагы деле сенден жашырып жатам! Дагы деле акмакчылык кылып жатам. Кечир мени! Кош!
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#83 20 June 2015 - 11:40
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
Азирет кат келген датаны карады. Бир күн өтүп кеткен экен, демек, жетишпей калды. Ошол күнү, кийинки түнү да ал иш бөлмөсүнөн чыккан жок. Эртеси катчысынан кофе сураганда кирип келген кыз аны таң кала тиктеди. Ар дайым тамашалай күлүп, жылмайып турчу жигиттин көзүнүн нуру өчкөн экен. Жетекчиси токтолуп, кандайдыр бир түпкүрүнө айтылгыс арманды катып алгандай муңдуу отурат. Ушул күндөн тартып эч бир жан Азиреттин көзүндөгү жалындаган отту көрө албады. Жашоо өтүп жатты. Ал демейдегисинен өзгөрбөдү. Мурункудай эле иштеп, жашап, үй-бүлөсүнө камкор адам болду. Анын жашоосундагы отту, ысык сүйүүнү, шаңды Бегимай алып кеткенин өзүнөн башка эч бир адам байкабады.
Мезгил сабалаган куш, ошентип арадан 5 жыл өтүп кетти.
xxx
Ысык, думуктурган аба. Мураттын ооруп жатканына көп болгон. Чуркап келген уулу адатынча атасынын керебетине ыргып чыкты да, анын купкуу жүзүн абайлай карады.
– Ата...
– Эмне болду, балам? Коркуп кеттиңби?
– Корккон жокмун. Бирок сен башкача болуп калыпсың.
Мурат оор улутунуп гана тим болду. Сырттан кирип келген Бегимай уулуна акырын дегендей жаңсап койду да, алып келген дарыларын текчеге коё баштады.
– Эмне болду? Сүйлөштүңбү?
– Сүйлөштүм. Германиядагы белгилүү бир дарыгердин дарегин айтты. Ошол жардам берет деди. Бирок...
Мурат кичинекей баланы карап токтоп калгандыктан, Бегимай акырын уулунун башынан сылады.
– Атаң экөөбүз сүйлөшүп алалычы, балам. Сен өз бөлмөңө барып ойноп тур.
Зирек бала апасы менен атасы өздөрүнчө сүйлөшөрүн түшүнүп, акырын чыгып кетти. Мурат ооруп калгандан бери Бегимайдын жашоосу будуң-чаң түштү да калды. Жол кырсыгына кабылгандыктан, жапжаш жигит минтип төшөк тартып баспай калганына көп болгон эле. Үй-бүлө оор абалга түштү. Бегимайдын бир буту жумушта болсо, экинчи буту үйдө. Мураттын жумушунан төлөнүп берилген каражат аны дарылатууга гана жетет.
– Бегимай, жарыгым, сен кыйналып кеттиң. Эс алчы.
– Мен баары бир ошол дарыгерди таап, сүйлөшүшүм керек. Ал «жолугуп, сүйлөшмөйүнчө эч нерсе айта албайм» деди.
– Канча акчаң бар? Барып келгенге жетеби? Аскат эмне болот? Мен төшөктө жатсам, баланы караганга бизге ким жардам берет? Апам менен атам «ошол боюнча көзүмө көрүнбөсүн» дептир. Сен бекер эле...
Бегимай ордунан ыргып турду. Үлбүлдөгөн үмүтү көз көрүнөө өчүп кала тургандай жан далбастады.
– Сен антчү болбо! Сен басасың! Түшүндүңбү? Мен акырына чейин күрөшөм. Мени карачы, экөөбүз үмүт үзгөнгө таптакыр акыбыз жок. Мейли, мен акыркы колумда бар нерсемди сатсам да, сени ошол дарыгерге алып барам. Мага жардам бергениң ушул болсун, үмүтүңдү үзө көрбө. Суранам сенден, Мурат! Калганын мага кой...
Мурат аргасыз башын чайкады. Ал аялынын күчүн, деги эле аялзатынын күчүн билбейт эле. Бирок жанындай сүйгөн адамынын үмүтүнө суу сепкиси келген жок. Аргасыз шыпты тиктей оор улутунду.
Бул кырсык болбогондо, балким, Бегимай өмүр бою көлөкөдө өскөн гүлдөй үлбүрөк, назик боюнча калмак беле, ким билсин... Бирок аны тагдыр дагы башка жагынан сынады. Бегимай аргасыз бул сыноону да кабыл алды. Бешенеге жазды деп кол куушуруп отуруп кала албайт эле. Ошол күнү эле уулун, күйөөсүн уктатып коюп, компьютерин тиктеп отурду. Азиреттин сүрөттөрүн тиктеп, өзүнчө сүйлөндү. «Мени унутуп койгондурсуң. Жашооңо аралашпайм дегем. Бирок баары бир сенден алып кеткен нерсени өзүңө кайтарып беришим керек. Аскатты да, Муратты да жалгыз сүйрөй албасым чын. Эки кымбат адамымдын бирин сактап калуу үчүн экинчисин сага кайтарып берүүгө тийишмин. Кызык, бул окуя кайталанып жаткандай. Сенин апаң да бир уулун сактап калуу үчүн экинчисин курмандыкка чалбады беле? Балким, бул биз үзүп кете албаган тагдырыбыз чыгар». Эки колу менен башын мыкчып отуруп ушинтти. Башка чарасы жок. Карегине имерилген жашты чымыркана токтотту. «Жетет! Эми эч качан ыйлабайм. Мен күчтүү болушум керек! Менин мындан башка чарам жок». Ордунан шарт турду да, чечкиндүү кадам шилтеп күйөөсүнүн бөлмөсүнө жөнөдү.
Мезгил сабалаган куш, ошентип арадан 5 жыл өтүп кетти.
xxx
Ысык, думуктурган аба. Мураттын ооруп жатканына көп болгон. Чуркап келген уулу адатынча атасынын керебетине ыргып чыкты да, анын купкуу жүзүн абайлай карады.
– Ата...
– Эмне болду, балам? Коркуп кеттиңби?
– Корккон жокмун. Бирок сен башкача болуп калыпсың.
Мурат оор улутунуп гана тим болду. Сырттан кирип келген Бегимай уулуна акырын дегендей жаңсап койду да, алып келген дарыларын текчеге коё баштады.
– Эмне болду? Сүйлөштүңбү?
– Сүйлөштүм. Германиядагы белгилүү бир дарыгердин дарегин айтты. Ошол жардам берет деди. Бирок...
Мурат кичинекей баланы карап токтоп калгандыктан, Бегимай акырын уулунун башынан сылады.
– Атаң экөөбүз сүйлөшүп алалычы, балам. Сен өз бөлмөңө барып ойноп тур.
Зирек бала апасы менен атасы өздөрүнчө сүйлөшөрүн түшүнүп, акырын чыгып кетти. Мурат ооруп калгандан бери Бегимайдын жашоосу будуң-чаң түштү да калды. Жол кырсыгына кабылгандыктан, жапжаш жигит минтип төшөк тартып баспай калганына көп болгон эле. Үй-бүлө оор абалга түштү. Бегимайдын бир буту жумушта болсо, экинчи буту үйдө. Мураттын жумушунан төлөнүп берилген каражат аны дарылатууга гана жетет.
– Бегимай, жарыгым, сен кыйналып кеттиң. Эс алчы.
– Мен баары бир ошол дарыгерди таап, сүйлөшүшүм керек. Ал «жолугуп, сүйлөшмөйүнчө эч нерсе айта албайм» деди.
– Канча акчаң бар? Барып келгенге жетеби? Аскат эмне болот? Мен төшөктө жатсам, баланы караганга бизге ким жардам берет? Апам менен атам «ошол боюнча көзүмө көрүнбөсүн» дептир. Сен бекер эле...
Бегимай ордунан ыргып турду. Үлбүлдөгөн үмүтү көз көрүнөө өчүп кала тургандай жан далбастады.
– Сен антчү болбо! Сен басасың! Түшүндүңбү? Мен акырына чейин күрөшөм. Мени карачы, экөөбүз үмүт үзгөнгө таптакыр акыбыз жок. Мейли, мен акыркы колумда бар нерсемди сатсам да, сени ошол дарыгерге алып барам. Мага жардам бергениң ушул болсун, үмүтүңдү үзө көрбө. Суранам сенден, Мурат! Калганын мага кой...
Мурат аргасыз башын чайкады. Ал аялынын күчүн, деги эле аялзатынын күчүн билбейт эле. Бирок жанындай сүйгөн адамынын үмүтүнө суу сепкиси келген жок. Аргасыз шыпты тиктей оор улутунду.
Бул кырсык болбогондо, балким, Бегимай өмүр бою көлөкөдө өскөн гүлдөй үлбүрөк, назик боюнча калмак беле, ким билсин... Бирок аны тагдыр дагы башка жагынан сынады. Бегимай аргасыз бул сыноону да кабыл алды. Бешенеге жазды деп кол куушуруп отуруп кала албайт эле. Ошол күнү эле уулун, күйөөсүн уктатып коюп, компьютерин тиктеп отурду. Азиреттин сүрөттөрүн тиктеп, өзүнчө сүйлөндү. «Мени унутуп койгондурсуң. Жашооңо аралашпайм дегем. Бирок баары бир сенден алып кеткен нерсени өзүңө кайтарып беришим керек. Аскатты да, Муратты да жалгыз сүйрөй албасым чын. Эки кымбат адамымдын бирин сактап калуу үчүн экинчисин сага кайтарып берүүгө тийишмин. Кызык, бул окуя кайталанып жаткандай. Сенин апаң да бир уулун сактап калуу үчүн экинчисин курмандыкка чалбады беле? Балким, бул биз үзүп кете албаган тагдырыбыз чыгар». Эки колу менен башын мыкчып отуруп ушинтти. Башка чарасы жок. Карегине имерилген жашты чымыркана токтотту. «Жетет! Эми эч качан ыйлабайм. Мен күчтүү болушум керек! Менин мындан башка чарам жок». Ордунан шарт турду да, чечкиндүү кадам шилтеп күйөөсүнүн бөлмөсүнө жөнөдү.
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#84 20 June 2015 - 11:43
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
xxx
Азирет бул күнү бейкапар жүргөн. Дем алыш болгондуктан, апасы менен Айданектин кыжы-кужусун тыңшап, кээде жылмайып отурду. Кыздын шоктугу башкача. Бир орунга байлап койсо да турбагандай. Чоң апасынын бар эрмеги ушул кызы.
– Чоң апа, бүгүн сейил бакка алып барам дегенсиз. Атам «сөзүнө турбаса, уят болот» деген. А сиз сөзүңүзгө турбай жатасыз.
– Кызым, апаң келсин, чогуу барабыз дебедим беле. Жалгыз экөөбүз шаардан адашып кетпейбизби. ..
– Ата, анда сен алып бар,- деди мурчуңдаган эрке кыз.
Колунан тартып тургузганга аракет кылып жаткан кызды тиктеп, Азирет аргасыз күлдү.
– Ишим көп менин, бүгүн гана эс алып жатпайымбы. Ошондуктан апаңды күткөнгө туура келет...
Аны менен сүйлөшүп жаткан учурда телефону шыңгырап калды. Башка өлкөдөн чыгып жаткандай. Алгач бир топко тиктеп туруп, тынчтыгын бузгусу келбей албай коймок болду. Бирок коңгуроо өчөшкөнсүп көпкө шыңгыраганынан аргасыз алды.
– Алло...
Кимдир бирөө демин ичине алып тыңшап тура бергендиктен жини келип кетти.
– Алло, эмне унчукпайсыңар? Бул эмне деген оюнуңар?
– Азирет!
Тааныш добуш! Миң жылдан кийин эшитсе да көз ирмемде тааный турган.
– Салам!- деди үнү калтырай. Апасы аны чочуй карап калды эле, алардан оолактай башка жакка басты.
– Азирет, кандайсың, үйдөгүлөр жакшыбы, кызың чоңоюп жатабы?
– Баары жакшы, а сен?..
– Менде анча жакшы эмес. Ошондуктан аргасыз сага чалып жатам.
– Бема! Сагынычым менин...
– Азыр экөөбүз тууралуу боло турган сөз эмес. Мен сага Мурат үчүн чалып жатам. Бир жыл мурун ал жол кырсыгына кабылган. Андан бери төшөктө. Азирет, мага сенин жардамың керек.
Азирет селейип калды.
– Макул. Эмне жардам керек?
– Аны телефон менен айтчу нерсе эмес. Сенин келишиңди күтөм. Даректи почтаңа жазып жибердим.
Трубка коюлду. Азирет өңү же түшү экенин түшүнбөй калды.
– Тынч элеби?- деген апасынын үнүнөн селт этти.
– Ооба, ошондой эле го. Алыстан...
Ушинтип күбүрөнүп алып иш бөлмөсүнө жөнөдү. Дагы эмне деген тагдырдын табышмагы?! Көпкө түйшөлдү. Ал тургай бир топ күн... Бирок ушул боюнча калып кала албасын сезди да, жолго камынды.
– Кайда барасың?- деди жолго кийимдерин салып жаткан келинчеги.
– Анкара...
Бул шаарда Бегимай турарын билген Алинанын өңү дароо өзгөрүлө түштү.
– Мен барышым керек, Алина. Анын күйөөсү кырсыкка кабылыптыр, жардам керек. Баш тарта албайм.
Өңүнөн кетип отуруп калган келинчегин кучактай калып акырын үн катты.
– Мени түшүнөсүң, билем. Бегимай экөөбүздүн ортобузда эч нерсе болушу мүмкүн эмес. Барбасам мобу жерим тынч албачудай. Андыктан мени чыр-чатаксыз эле коё бер.
Алина үнсүз башын ийкеди. Көзүнүн жашын сүртүп Азиретке суроолуу тигилди.
– Сенин мүнөзүңдү билем. Баары бир айтканыңдан кайтпайсың. Болгону, үй-бүлөң бар экенин, алардын алдында милдетиң бар экенин унутпа...
Азирет бул күнү бейкапар жүргөн. Дем алыш болгондуктан, апасы менен Айданектин кыжы-кужусун тыңшап, кээде жылмайып отурду. Кыздын шоктугу башкача. Бир орунга байлап койсо да турбагандай. Чоң апасынын бар эрмеги ушул кызы.
– Чоң апа, бүгүн сейил бакка алып барам дегенсиз. Атам «сөзүнө турбаса, уят болот» деген. А сиз сөзүңүзгө турбай жатасыз.
– Кызым, апаң келсин, чогуу барабыз дебедим беле. Жалгыз экөөбүз шаардан адашып кетпейбизби. ..
– Ата, анда сен алып бар,- деди мурчуңдаган эрке кыз.
Колунан тартып тургузганга аракет кылып жаткан кызды тиктеп, Азирет аргасыз күлдү.
– Ишим көп менин, бүгүн гана эс алып жатпайымбы. Ошондуктан апаңды күткөнгө туура келет...
Аны менен сүйлөшүп жаткан учурда телефону шыңгырап калды. Башка өлкөдөн чыгып жаткандай. Алгач бир топко тиктеп туруп, тынчтыгын бузгусу келбей албай коймок болду. Бирок коңгуроо өчөшкөнсүп көпкө шыңгыраганынан аргасыз алды.
– Алло...
Кимдир бирөө демин ичине алып тыңшап тура бергендиктен жини келип кетти.
– Алло, эмне унчукпайсыңар? Бул эмне деген оюнуңар?
– Азирет!
Тааныш добуш! Миң жылдан кийин эшитсе да көз ирмемде тааный турган.
– Салам!- деди үнү калтырай. Апасы аны чочуй карап калды эле, алардан оолактай башка жакка басты.
– Азирет, кандайсың, үйдөгүлөр жакшыбы, кызың чоңоюп жатабы?
– Баары жакшы, а сен?..
– Менде анча жакшы эмес. Ошондуктан аргасыз сага чалып жатам.
– Бема! Сагынычым менин...
– Азыр экөөбүз тууралуу боло турган сөз эмес. Мен сага Мурат үчүн чалып жатам. Бир жыл мурун ал жол кырсыгына кабылган. Андан бери төшөктө. Азирет, мага сенин жардамың керек.
Азирет селейип калды.
– Макул. Эмне жардам керек?
– Аны телефон менен айтчу нерсе эмес. Сенин келишиңди күтөм. Даректи почтаңа жазып жибердим.
Трубка коюлду. Азирет өңү же түшү экенин түшүнбөй калды.
– Тынч элеби?- деген апасынын үнүнөн селт этти.
– Ооба, ошондой эле го. Алыстан...
Ушинтип күбүрөнүп алып иш бөлмөсүнө жөнөдү. Дагы эмне деген тагдырдын табышмагы?! Көпкө түйшөлдү. Ал тургай бир топ күн... Бирок ушул боюнча калып кала албасын сезди да, жолго камынды.
– Кайда барасың?- деди жолго кийимдерин салып жаткан келинчеги.
– Анкара...
Бул шаарда Бегимай турарын билген Алинанын өңү дароо өзгөрүлө түштү.
– Мен барышым керек, Алина. Анын күйөөсү кырсыкка кабылыптыр, жардам керек. Баш тарта албайм.
Өңүнөн кетип отуруп калган келинчегин кучактай калып акырын үн катты.
– Мени түшүнөсүң, билем. Бегимай экөөбүздүн ортобузда эч нерсе болушу мүмкүн эмес. Барбасам мобу жерим тынч албачудай. Андыктан мени чыр-чатаксыз эле коё бер.
Алина үнсүз башын ийкеди. Көзүнүн жашын сүртүп Азиретке суроолуу тигилди.
– Сенин мүнөзүңдү билем. Баары бир айтканыңдан кайтпайсың. Болгону, үй-бүлөң бар экенин, алардын алдында милдетиң бар экенин унутпа...
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#85 20 June 2015 - 11:44
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
Учак ордунан көтөрүлүп, абада калкый баштаганда гана Азирет ичинен жеңил дем алды. Бул жолго чыгуу ага оңойго турган жок. Эчен жолу барбай койгусу, жүрөк түпкүрүндө келе жаткан тартылуунун тамырын жулуп салгысы келди. Бирок анте албайт эле. Ар дайым шарт кескен шар мүнөзү менен белгисиздикке багыт алган жаны бул жолу жүрөксүнүп турду. Көзүн жума оюн топтогонго аракет кылат. Оюнда Бегимайдын каты. Андагы саптар...
Түркияда эң ысык жай айынын бири эле. Учактан түшөрү менен Бегимай жазган дарекке жөнөдү. Таң калычтуусу, бул үй эмес, шаардын так ортосунда жайгашкан кафе болуп чыкты. Адашып калган окшойм деп эки жагын карап, кайра таксиге отурганча көзүнө тааныш караан илинди. Башына бир байлам жоолук салынып кардарларды тейлеп жүргөн келин Бегимай эле. Чай ташып, заказ алып жүргөн Бегимайды көрүп Азирет жүрөгү сыйрыла аяп, бир топко тиктеп турду. Бегимай мындай жумушка жаралган жан эмес болчу. Четки столдордун бирине келип отурду. Бегимай аны кадимки кардар экен деп ойлоп, жүзүнө баам салбай, жанына келип эмне ичерин сурады.
– Бема!
Көмөкөйдөн буулугуп чыккан тааныш добуш келинди селт эттирди. Башын көтөрүп, Азиретти бир тиктеп тааный коюп, муңайым жылмайып алды.
– Ой, келдиңби? Мен сени кабарлашпаганыңдан келбейт го дегем.
– Келбейин деп ойлогом...
– Үй-бүлөң кандай? Алина жакшыбы?
– Баары дурус, Алина сага салам айтты.
– Саламатта болсун...
Ыңгайсыз жымжырттыктан кийин Бегимай күнгө тотугуп кеткен жүзүнөн уялгандай акырын үн катты.
– Мен... Мурат кырсыкка кабылгандан кийин...
– Унчукпа, эч нерсе деп актанба, жаным. Бул турмуш эмеспи...
Аңгыча кафе тараптан кимдир бирөө Бегимайды чакырып калды. Ал тез ордунан турду.
– Макул, сен азыр жайгаша бер. Кечинде өзүм чалам.
Азирет күнү кечке анын караанын тиктеп отура бергенге даяр эле. Бирок Бегимайдын өңүнөн кысылып жатканын байкап, ого бетер уялта бербейин деп ордунан турду.
Кечкисин номеринде отурганда Бегимай телефон чалды. Бир аз убакыттан кийин эле ал маңдайында отурду. Бири-бирин тиктеп туруп жылмайып алышты.
– 5 жыл өттү. Сен өзгөрүп кетипсиң, Бема,- деди Азирет ичи ачыша келиндин сулуу жүзүндөгү убайымдын, санаанын белгиси болгон бырыштарды карап.
– Өмүр өтүп бара жатпайбы. Убакытка эч кимибиз каршы тура албасак керек.
– Бирок мезгил өткөн менен, биздин дартты дарылай албады. Ушундай эмеспи? Сен кеткенден кийин тагдырыма баш ийдим. Бирок...
– Чүш-ш! Азирет, эски жараатты козгоюн деп чакырбадым сени. Болгону, кайсы бир убакта сенден уурдап кеткен бактымды кайра өзүңө кайтарып берейин деп чечтим. Жок, мен чечкен жокмун, тагдыр мени өзү ушул жарга такады. Билесиңби, баягы биздин түндү? Экөөбүз чогуу болгон ошол түн!
– Кантип аны унутайын?..
– Ошондо менин боюмда болуп калган экен. Аскат... Аскат Мураттын баласы эмес! Ал – сенин уулуң!
Тоо кулап баратабы же жер жарылып баратабы? Оо, Кудай, бул сөздү чын уктубу же жалганбы? Азиреттин башы дүңгүрөп турду. “Аскат – сенин уулуң!” Оо, Жараткан, ошол баланын тагдырын ойлоп, өз бактысынан баш тартпады беле? Ал атасынан ажырабасын, өзү сыяктуу ата мээримине зар болуп чоңойбосун деп ушул кадамга барбады беле? Көрсө, анын баары жалган тура... Ордунан тура калып Бегимайды ийинден ала жулкулдатып жиберди.
– Калп! Ишенбейм!
– Кечир мени, сенден алгач ушинтип өч алайын дегем. Бир Мураттан, анан сенин атаңдан башка эч ким билген эмес бул сырды. Жалган болсо, сага айтып эмне кылат элем?..
– Атам кайдан билет?
– Ал баланы өзүнүн уулу Аскатка окшоштуруп таанып койгон. Эсиңдеби, бир жолу көрүстөнгө барып атаңдын абалы начарлап кеткени... Ошондо ушул сырды билип абалы начарлаган. Бирок андан сага таптакыр айтпашын суранган элем.
Азирет эми эстеди. Атасынын “Аскат... Бегимайдын уулу сеники! Ушуну унутпа!” деп үзүлгөнүн эстеди. Колдору шалдая түшүп, башын мыкчып отуруп калды. Бир топко ушинтип отуруп башын көтөрсө, Бегимай өзүнөн көзүн албай турган экен.
– Эгерде Мурат кырсыкка кабылбаса, мен өмүр бою балам бар экенин билбей калмак экенмин да, ээ?
– Кайсы бир убакта баары бир айтмакмын.
– Токтот! Сүйлөбө мага, билесиңби, сен менин өмүрүмдөгү эң ыйык адам болчусуң. Сенден муну күткөн эмесмин. Болуптур, мени ушун үчүн эле чакырбасаң керек. Дагы эмне керек сага менден?!
Бегимайга ушул суроо эң оор тийди. Дирт этип алды эрксиз. Бирок бар эркин жыйып Азиреттин көзүнө тике карады.
– Мен Муратты бутуна тургузушум керек. Бул үчүн тагдырга кандай бааны төлөрүмдү да билем. Мен сага уулуңду берем. Бирок Мураттын дарылануусу үчүн чоң суммадагы акча керек болуп жатат. Аны бутуна тургуза алам деп кепилдик берген бир гана врач бар. Ал Германияда жана анда дарылануу бир топ кымбат экен.
– Түшүндүм, канча каражат керек болсо салып жиберем.
– Азирет!
– Эмне?! Эсиңе сен дагы түй! Азыр өзүң каалаган баага мага уулуңду сатып жибердиң. Эми бала меники! Эч убакта кайтарып алам деп ойлобо...
– Жок! Суранам, Азирет, антип мени баламдан биротоло ажыратам дебе. Сен анте албайсың, билем, сенин жүрөгүң назик, мага анчалык кастык кыла албайсың. Мен бул акчаны карызга гана сурап жатам. Бир жылбы, эки жылбы, Муратты бутуна тургузуп алгандан кийин уулумду өзүмө бер. Ал – менин жашоомдогу эң кымбат адамым. Мураттан кийинки эле эң кымбат адамым.
Азирет тамагы буулуп, азыр жеп жиберчүдөй карады. Кызганычтан жүрөгү жарылгансып, кансырап жатты. Башка сөздү укса да, балким, анчалык оор тиймек эмес, бирок Бегимай Мурат үчүн ушул кадамга барып жатканын оор кабыл алды. Бул эмне деген аял? Жүрөгүн, өмүрүн, өзүндө болгон жакшы нерселердин баарын уурдап алып, ал тургай канынан жаралган баланы башканы ата дедиртип... “Ишенбе, аялдарга колдон келсе, эркектен амалдуураак кырк бир эсе” деген чын экен да. Каары, ызасы толуп, өзүнө батпай турду.
Бегимай шалдырай басып киргенде эле Мурат бир нерсе болгонун билди. Суроолуу тиктеген күйөөсүнөн көзүн ала качып, башка нерсеге алаксыганга аракет кылды. Мурат уктап калгандан кийин уулуна тамак берип жатты.
– Атам айыкканда балыкка барабыз, ээ, апа?- деди көздөрүн балбылдаткан уулу. Тамагына тыгылган ыйын акырын жуткан Бегимай баланын башынан сылады.
– Аскоо, сен чоң баласың, ээ?
– Ооба, атамды мен дагы бүгүн караштым. Китептеги сүрөттү карап айтып бердим. Мен чоңмун, апа, мына ишенбесең карап көрчү...
Эки муштумун түйгөн бала энесине мактана карады.
– Мен атаңды башка шаарга доктурга алып барышым керек. А сени... сени... Аскат, сен бир аз убакытка биз менен жашай албайсың, атаң айыкканча...
– А сен көпкө келбейсиңби?
– Таенеңдердикине барганда эсиңдеби, экөөбүз Кыргызстан деген ушул деп көпкө сейилдебедик беле? Эми ошол жакка кетесиң.
– А сен качан келесиң?- деди суроосун кайталаган бала.
– Мен барам. Атаң жакшы болуп калары менен эле барам, балам. Сен Азирет байкеңдин тилин ук, ээ? Анан да эртең атаңа Азирет байкең менен кетип жатканыңды айтпа. Жарайбы? Жөн гана “апам мени сейилдетип келет” дегин. Болбосо сени жибербей коёт.
Түркияда эң ысык жай айынын бири эле. Учактан түшөрү менен Бегимай жазган дарекке жөнөдү. Таң калычтуусу, бул үй эмес, шаардын так ортосунда жайгашкан кафе болуп чыкты. Адашып калган окшойм деп эки жагын карап, кайра таксиге отурганча көзүнө тааныш караан илинди. Башына бир байлам жоолук салынып кардарларды тейлеп жүргөн келин Бегимай эле. Чай ташып, заказ алып жүргөн Бегимайды көрүп Азирет жүрөгү сыйрыла аяп, бир топко тиктеп турду. Бегимай мындай жумушка жаралган жан эмес болчу. Четки столдордун бирине келип отурду. Бегимай аны кадимки кардар экен деп ойлоп, жүзүнө баам салбай, жанына келип эмне ичерин сурады.
– Бема!
Көмөкөйдөн буулугуп чыккан тааныш добуш келинди селт эттирди. Башын көтөрүп, Азиретти бир тиктеп тааный коюп, муңайым жылмайып алды.
– Ой, келдиңби? Мен сени кабарлашпаганыңдан келбейт го дегем.
– Келбейин деп ойлогом...
– Үй-бүлөң кандай? Алина жакшыбы?
– Баары дурус, Алина сага салам айтты.
– Саламатта болсун...
Ыңгайсыз жымжырттыктан кийин Бегимай күнгө тотугуп кеткен жүзүнөн уялгандай акырын үн катты.
– Мен... Мурат кырсыкка кабылгандан кийин...
– Унчукпа, эч нерсе деп актанба, жаным. Бул турмуш эмеспи...
Аңгыча кафе тараптан кимдир бирөө Бегимайды чакырып калды. Ал тез ордунан турду.
– Макул, сен азыр жайгаша бер. Кечинде өзүм чалам.
Азирет күнү кечке анын караанын тиктеп отура бергенге даяр эле. Бирок Бегимайдын өңүнөн кысылып жатканын байкап, ого бетер уялта бербейин деп ордунан турду.
Кечкисин номеринде отурганда Бегимай телефон чалды. Бир аз убакыттан кийин эле ал маңдайында отурду. Бири-бирин тиктеп туруп жылмайып алышты.
– 5 жыл өттү. Сен өзгөрүп кетипсиң, Бема,- деди Азирет ичи ачыша келиндин сулуу жүзүндөгү убайымдын, санаанын белгиси болгон бырыштарды карап.
– Өмүр өтүп бара жатпайбы. Убакытка эч кимибиз каршы тура албасак керек.
– Бирок мезгил өткөн менен, биздин дартты дарылай албады. Ушундай эмеспи? Сен кеткенден кийин тагдырыма баш ийдим. Бирок...
– Чүш-ш! Азирет, эски жараатты козгоюн деп чакырбадым сени. Болгону, кайсы бир убакта сенден уурдап кеткен бактымды кайра өзүңө кайтарып берейин деп чечтим. Жок, мен чечкен жокмун, тагдыр мени өзү ушул жарга такады. Билесиңби, баягы биздин түндү? Экөөбүз чогуу болгон ошол түн!
– Кантип аны унутайын?..
– Ошондо менин боюмда болуп калган экен. Аскат... Аскат Мураттын баласы эмес! Ал – сенин уулуң!
Тоо кулап баратабы же жер жарылып баратабы? Оо, Кудай, бул сөздү чын уктубу же жалганбы? Азиреттин башы дүңгүрөп турду. “Аскат – сенин уулуң!” Оо, Жараткан, ошол баланын тагдырын ойлоп, өз бактысынан баш тартпады беле? Ал атасынан ажырабасын, өзү сыяктуу ата мээримине зар болуп чоңойбосун деп ушул кадамга барбады беле? Көрсө, анын баары жалган тура... Ордунан тура калып Бегимайды ийинден ала жулкулдатып жиберди.
– Калп! Ишенбейм!
– Кечир мени, сенден алгач ушинтип өч алайын дегем. Бир Мураттан, анан сенин атаңдан башка эч ким билген эмес бул сырды. Жалган болсо, сага айтып эмне кылат элем?..
– Атам кайдан билет?
– Ал баланы өзүнүн уулу Аскатка окшоштуруп таанып койгон. Эсиңдеби, бир жолу көрүстөнгө барып атаңдын абалы начарлап кеткени... Ошондо ушул сырды билип абалы начарлаган. Бирок андан сага таптакыр айтпашын суранган элем.
Азирет эми эстеди. Атасынын “Аскат... Бегимайдын уулу сеники! Ушуну унутпа!” деп үзүлгөнүн эстеди. Колдору шалдая түшүп, башын мыкчып отуруп калды. Бир топко ушинтип отуруп башын көтөрсө, Бегимай өзүнөн көзүн албай турган экен.
– Эгерде Мурат кырсыкка кабылбаса, мен өмүр бою балам бар экенин билбей калмак экенмин да, ээ?
– Кайсы бир убакта баары бир айтмакмын.
– Токтот! Сүйлөбө мага, билесиңби, сен менин өмүрүмдөгү эң ыйык адам болчусуң. Сенден муну күткөн эмесмин. Болуптур, мени ушун үчүн эле чакырбасаң керек. Дагы эмне керек сага менден?!
Бегимайга ушул суроо эң оор тийди. Дирт этип алды эрксиз. Бирок бар эркин жыйып Азиреттин көзүнө тике карады.
– Мен Муратты бутуна тургузушум керек. Бул үчүн тагдырга кандай бааны төлөрүмдү да билем. Мен сага уулуңду берем. Бирок Мураттын дарылануусу үчүн чоң суммадагы акча керек болуп жатат. Аны бутуна тургуза алам деп кепилдик берген бир гана врач бар. Ал Германияда жана анда дарылануу бир топ кымбат экен.
– Түшүндүм, канча каражат керек болсо салып жиберем.
– Азирет!
– Эмне?! Эсиңе сен дагы түй! Азыр өзүң каалаган баага мага уулуңду сатып жибердиң. Эми бала меники! Эч убакта кайтарып алам деп ойлобо...
– Жок! Суранам, Азирет, антип мени баламдан биротоло ажыратам дебе. Сен анте албайсың, билем, сенин жүрөгүң назик, мага анчалык кастык кыла албайсың. Мен бул акчаны карызга гана сурап жатам. Бир жылбы, эки жылбы, Муратты бутуна тургузуп алгандан кийин уулумду өзүмө бер. Ал – менин жашоомдогу эң кымбат адамым. Мураттан кийинки эле эң кымбат адамым.
Азирет тамагы буулуп, азыр жеп жиберчүдөй карады. Кызганычтан жүрөгү жарылгансып, кансырап жатты. Башка сөздү укса да, балким, анчалык оор тиймек эмес, бирок Бегимай Мурат үчүн ушул кадамга барып жатканын оор кабыл алды. Бул эмне деген аял? Жүрөгүн, өмүрүн, өзүндө болгон жакшы нерселердин баарын уурдап алып, ал тургай канынан жаралган баланы башканы ата дедиртип... “Ишенбе, аялдарга колдон келсе, эркектен амалдуураак кырк бир эсе” деген чын экен да. Каары, ызасы толуп, өзүнө батпай турду.
Бегимай шалдырай басып киргенде эле Мурат бир нерсе болгонун билди. Суроолуу тиктеген күйөөсүнөн көзүн ала качып, башка нерсеге алаксыганга аракет кылды. Мурат уктап калгандан кийин уулуна тамак берип жатты.
– Атам айыкканда балыкка барабыз, ээ, апа?- деди көздөрүн балбылдаткан уулу. Тамагына тыгылган ыйын акырын жуткан Бегимай баланын башынан сылады.
– Аскоо, сен чоң баласың, ээ?
– Ооба, атамды мен дагы бүгүн караштым. Китептеги сүрөттү карап айтып бердим. Мен чоңмун, апа, мына ишенбесең карап көрчү...
Эки муштумун түйгөн бала энесине мактана карады.
– Мен атаңды башка шаарга доктурга алып барышым керек. А сени... сени... Аскат, сен бир аз убакытка биз менен жашай албайсың, атаң айыкканча...
– А сен көпкө келбейсиңби?
– Таенеңдердикине барганда эсиңдеби, экөөбүз Кыргызстан деген ушул деп көпкө сейилдебедик беле? Эми ошол жакка кетесиң.
– А сен качан келесиң?- деди суроосун кайталаган бала.
– Мен барам. Атаң жакшы болуп калары менен эле барам, балам. Сен Азирет байкеңдин тилин ук, ээ? Анан да эртең атаңа Азирет байкең менен кетип жатканыңды айтпа. Жарайбы? Жөн гана “апам мени сейилдетип келет” дегин. Болбосо сени жибербей коёт.
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#86 20 June 2015 - 11:45
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
– Макул, бирок сен тез эле келесиңби, апа?..
– Ооба, берекем.
Аскаттын уюлгуган капкара, тармал чачтарынан сылап жатып ошол түндү Бегимай уйкусуз өткөрдү. Чындыгында, уулунан ажырап калам деп такыр ойлобой, Азиретке ишенип жатты. «Ачуу үстүндө айтып жатат, баары бир 1-2 жылдан кийин кайра өзүмө берет» деди оюнда.
Эртеси Аскаттын кийимдерин жыйнап болуп, Мураттын бөлмөсүнө баш бакты.
– Бүгүн кандайсың?
– Өзгөрүү жок,- деди үшкүргөн Мурат.
– Мурат, Азирет шаарда, ал «жардам берем» деди. Сага бул тууралуу айтпай коёюн дегем. Бирок эрким жетпеди.
– Бема, Бемуль, сен ошол врачка барсам эле басып кетчүдөй болуп жатасың. Эгерде андай болбой калсачы? Сенин үмүтүңдү актай албай калам деп корком. Мага ушунчалык оор, минтип жатканымдан да сени кыйнаганымды билүү мен үчүн азап болду.
– Баары жакшы болот, басып кетесиң. Мен сенин минтип ара жолдо калышыңды каалабайм. Мен күчтүүмүн, билесиңби, ал күчтү кайдан таптым? Сен мага үлбүлдөп өчүп баратканымда, жар түбүндө чарасыз калганымда кол сунгансың. Мени күчтүү кылган сенсиң. Ошондуктан эми мен сен үчүн күчтүү болом.
Күйөөсүнүн төшүнө башын жөлөгөн Бегимай ушинтип айтты.
– Аскатты атасына берүүгө аргасызмын.
– Эмне-е?!
– Мурат, аз гана убакытка, сенин абалың бул, мен күнү кечке иштемин. Бала каралбай калды. Апам болсо го ага жөнөтөт элем. Атам жаш аялы менен алек. Сенин ата-энең бизге жардам бербейт.
– Демек, сен айтып койгон экенсиң да. Азиретке айттыңбы?
– Ооба. Башка айла таппадым. Кечир мени...
Мурат келинчегин биринчи жолу ушунчалык жат, суук көз караш менен карап алды. Көзүнүн кычыгына келген жашты күч менен токтотту да, боюнан оолактата берди.
– Мурат...
– Сен мага ушинтип жардам берем деп ойлодуңбу? Менин өмүрүмдү ушинтип узартам дедиңби? Жок, сен мени уулумдан, эң кымбат адамымдан ажыраттың.
Канчалык Бегимай түшүндүрүп далбастаган сайын Мураттын көз карашы муздай берди. Башын аста чайкады да, көзүн жумду. Ушул учурда Аскат кирип келди.
– Ата, апам экөөбүз бүгүн сейилдегенге барабыз. Сен кандай болуп калдың?
Балдыр тили менен ар дайым атасына эрмек болчу балакай. Эч бир адамга чоочуркап карабай, баарына жакын таанышындай тигилчү. Мурат баланы тиктеп турду да, башынан сылады. Атасынын түрүн көрүп бала кучактай калды.
– Ата, сен капа болбочу, мен тез эле келем.
Аскат бир нерселерди айтып жатты. Дайым кубаттап турчу атасы менен апасы урушуп кеткендей мостоюп турушканын түшүнө албады. Колун булгалап асма сумкасын көтөрүп чыгып бараткан Аскат атасына кылчайып карап, жубата күлүп койду. Мурат эт-жүрөгү эзилген боюнча кала берди.
– Ооба, берекем.
Аскаттын уюлгуган капкара, тармал чачтарынан сылап жатып ошол түндү Бегимай уйкусуз өткөрдү. Чындыгында, уулунан ажырап калам деп такыр ойлобой, Азиретке ишенип жатты. «Ачуу үстүндө айтып жатат, баары бир 1-2 жылдан кийин кайра өзүмө берет» деди оюнда.
Эртеси Аскаттын кийимдерин жыйнап болуп, Мураттын бөлмөсүнө баш бакты.
– Бүгүн кандайсың?
– Өзгөрүү жок,- деди үшкүргөн Мурат.
– Мурат, Азирет шаарда, ал «жардам берем» деди. Сага бул тууралуу айтпай коёюн дегем. Бирок эрким жетпеди.
– Бема, Бемуль, сен ошол врачка барсам эле басып кетчүдөй болуп жатасың. Эгерде андай болбой калсачы? Сенин үмүтүңдү актай албай калам деп корком. Мага ушунчалык оор, минтип жатканымдан да сени кыйнаганымды билүү мен үчүн азап болду.
– Баары жакшы болот, басып кетесиң. Мен сенин минтип ара жолдо калышыңды каалабайм. Мен күчтүүмүн, билесиңби, ал күчтү кайдан таптым? Сен мага үлбүлдөп өчүп баратканымда, жар түбүндө чарасыз калганымда кол сунгансың. Мени күчтүү кылган сенсиң. Ошондуктан эми мен сен үчүн күчтүү болом.
Күйөөсүнүн төшүнө башын жөлөгөн Бегимай ушинтип айтты.
– Аскатты атасына берүүгө аргасызмын.
– Эмне-е?!
– Мурат, аз гана убакытка, сенин абалың бул, мен күнү кечке иштемин. Бала каралбай калды. Апам болсо го ага жөнөтөт элем. Атам жаш аялы менен алек. Сенин ата-энең бизге жардам бербейт.
– Демек, сен айтып койгон экенсиң да. Азиретке айттыңбы?
– Ооба. Башка айла таппадым. Кечир мени...
Мурат келинчегин биринчи жолу ушунчалык жат, суук көз караш менен карап алды. Көзүнүн кычыгына келген жашты күч менен токтотту да, боюнан оолактата берди.
– Мурат...
– Сен мага ушинтип жардам берем деп ойлодуңбу? Менин өмүрүмдү ушинтип узартам дедиңби? Жок, сен мени уулумдан, эң кымбат адамымдан ажыраттың.
Канчалык Бегимай түшүндүрүп далбастаган сайын Мураттын көз карашы муздай берди. Башын аста чайкады да, көзүн жумду. Ушул учурда Аскат кирип келди.
– Ата, апам экөөбүз бүгүн сейилдегенге барабыз. Сен кандай болуп калдың?
Балдыр тили менен ар дайым атасына эрмек болчу балакай. Эч бир адамга чоочуркап карабай, баарына жакын таанышындай тигилчү. Мурат баланы тиктеп турду да, башынан сылады. Атасынын түрүн көрүп бала кучактай калды.
– Ата, сен капа болбочу, мен тез эле келем.
Аскат бир нерселерди айтып жатты. Дайым кубаттап турчу атасы менен апасы урушуп кеткендей мостоюп турушканын түшүнө албады. Колун булгалап асма сумкасын көтөрүп чыгып бараткан Аскат атасына кылчайып карап, жубата күлүп койду. Мурат эт-жүрөгү эзилген боюнча кала берди.
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#87 20 June 2015 - 11:48
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
ххх
Азирет уулун жетелеп келе жаткан Бегимайды көрүп, бир аз тиктеп турду да, чечкиндүү кадам таштады. Жүрөгү дүкүлдөп кабынан чыгып кетчүдөй.
– Саламатсызбы?
– Саламат, Аскат деген жигит сен экенсиң го, ээ?
Дирилдеген добушуна ээ боло албай турду. Ишенимдүү, ачык караган балакайдын көз карашынан эзилип кетти. Чөгөлөй калып бооруна кыса кучактап, баланын жыпар жытынан кана жыттап жатты.
– Уулум, менин уулум!
Бегимай ушул учурда гана эмне кылып жибергенин түшүндү. Азирет тирүү турса, эми бул баланы колунан чыгарбасын биле койду.
– Балам, бул – Азирет байкең. Сен атаң айыкканча ушул байкең менен болуп турасың. Атаң айыкканда эле мен тез барам...
– Макул. А сиз мени урушпайсызбы? - деди Азиретке тигиле.
– Жок, уулум. Мен сени эч качан урушпайм. Эми эч качан сенден бөлүнбөйм.
Бир-эки күн жанында болуп өзүнө көндүргөн Азирет эми жолго чыгар алдында. Аскат эзелтеден тааныш адамдай болуп тез эле көнүп кетти. Балакайдын тентектиги ушунчалык, аркасынан карап турбаса бир нерсенин ичинен чыгат. Азирет номеринде күндүз уктап калса, анын сакал алгычы менен чачын алып салган экен. Уйкудан көзүн ачары менен уулу ордунда жок экенин көргөн Азирет тура калды.
– Аскат! Аскоо, уулум, кайдасың?
– Мындамын,- күнөөлүү сүйлөгөн үн жуунуучу бөлмөдөн акырын чыкты.
– Ал жакта эмне кылып жатасың? Ач эшикти.
– Урушпасаң ачам.
– Болуптур, урушпайм.
Эшикти акырын ачкан Аскаттын башы тим эле ала телек. Чачын алам деп ойлогон ал бирде төбөсүнөн, бирде чыкыйынан баш аламан ала бериптир. Азирет эрксизден каткырып жиберди. Дегеле минтип көптөн бери күлбөгөн экен, бир топто барып эс алды. Дили тазарып, кандайдыр бир оор жүктү алып салгандай болуп көкүрөгү сергип калганын түшүндү.
– Аскат, эми эмне кылабыз?
– Апам урушат эми,- деди кабатырланган балакай.
– Эч нерсе эмес. Азыр баарын жайына келтиребиз.
Бегимай кечинде аларды мейманканада күтүп турган. Чачы алынып чуркап келе жаткан баласын көрүп жүрөгү кабынан чыгып кете жаздады.
– Сага эмне болду? Чачыңа эмне болду?- деди кучагына урунган баласынын жүзүнө тигилип.
– Бир аз кылмыш кылдык,- деди жайдары күлгөн Азирет.
Үчөө тамактанып отурушту. Бегимай көзүнүн кыйыгы менен Азиреттин жайдары жүзүн абайлай тиктеди. «Эмне мынча көңүлү ток?» деп алды жактырбай.
– Эртең жолго чыгабыз.
– Билем. Ошон үчүн келдим. Алинага болгон окуяны айтарсың дейм.
– Албетте, мен аялымдан эч нерсе жашырып көргөн эмесмин. Сенин күйөөңдөй эле мен да аялыма чексиз ишенем,- деди Азирет.
– Болуптур, мени жек көрүп жатасың. Бирок уулума таш боордугуңду көрсөтпө, Азирет. Балада эч күнөө жок.
– Эх, Бема, сен мени, чыныгы Азиретти билбейсиң. Уулуңду меники экенин биле электе эле чын дилимден жакшы көрчүмүн. Билбейм, биринчи жолу көргөндөн эле ушул балага назарым түшүп, жүрөгүм эзиле эстечүмүн. Мен анда сенин уулуң болгону үчүн ошентип жатам деп ойлогом. Көрсө, каныбыз тарткан экен. Сен мага өзүң да билбей өмүрдөгү чоң белек тартууладың. Анткени менин жападан жалгыз тукумум – Аскат.
– Кандайча? Кызыңчы?
– Кыргыздар качан кызды тукум дечү элек? Алина биринчи төрөтүнөн кийин эне болуу бактысынан ажыраган. Мындан ары экөөбүз балалуу боло албайбыз. Бул ойго айласыз көнүп калганымда уулум бар экенин уктум. Мен үчүн бул баа жеткис белек. А сен дагы төрөп аласың. Дагы бир топ баланын энеси болосуң, Бегимай.
– Антпе, андай дебе, суранам сенден...
– Мен уулумду бере албайм. Сага болгон улуу сүйүүм үчүн да бере албайм. Ушуну эч качан унутпа...
Бегимай жаштуу көздөрү менен Азиретти тиктеди. Дал ушул убакта экөө тең сүйүүсүн жоготконун туюшту. Бул экөө бири-бирине чоочун, ал тургай кас адамдардай тирешип, экөөнүн тең карегиндеги каардын жалыны көтөрүлүп турган эле. Мындан ары алар эки башка жолдо, эки башка адам менен кетишмек. Муну алар сезип турушту. Ошентсе да... Өздөрү ачык сезбесе да, жүрөктөрдүн тээ түпкүрүндө бири-бирине болгон махабат бар эле. Ал махабат адамдардын кайдигерлигине, жашоонун катаалдыгына аргасыз ийилип, аргасыз сынып, аргасыз үн ката албай кичирейип, бүрүшүп жүрөктүн түпкүрүндө жатты. Экөө коштошушту. .. Селейип турган аял узун-кыска болуп кетип бара жаткан ата-баланы тиктеп туруп, өмүрүнүн аларга арналган барагы жабылганын сезди. Мойнундагы шыпырылган жоолугун алып көкүрөгүнө кысты да, бир топко турду. Анан оор үшкүрүп алып жолун улады. Шалдыраган басыгы тездеп, чечкиндүү адымдады. Анткени ал алдыдагы тагдыры менен күрөшмөк. Бактысын оорунун оозунан сактап калганга шашып бара жатты.
Азирет уулун жетелеп келе жаткан Бегимайды көрүп, бир аз тиктеп турду да, чечкиндүү кадам таштады. Жүрөгү дүкүлдөп кабынан чыгып кетчүдөй.
– Саламатсызбы?
– Саламат, Аскат деген жигит сен экенсиң го, ээ?
Дирилдеген добушуна ээ боло албай турду. Ишенимдүү, ачык караган балакайдын көз карашынан эзилип кетти. Чөгөлөй калып бооруна кыса кучактап, баланын жыпар жытынан кана жыттап жатты.
– Уулум, менин уулум!
Бегимай ушул учурда гана эмне кылып жибергенин түшүндү. Азирет тирүү турса, эми бул баланы колунан чыгарбасын биле койду.
– Балам, бул – Азирет байкең. Сен атаң айыкканча ушул байкең менен болуп турасың. Атаң айыкканда эле мен тез барам...
– Макул. А сиз мени урушпайсызбы? - деди Азиретке тигиле.
– Жок, уулум. Мен сени эч качан урушпайм. Эми эч качан сенден бөлүнбөйм.
Бир-эки күн жанында болуп өзүнө көндүргөн Азирет эми жолго чыгар алдында. Аскат эзелтеден тааныш адамдай болуп тез эле көнүп кетти. Балакайдын тентектиги ушунчалык, аркасынан карап турбаса бир нерсенин ичинен чыгат. Азирет номеринде күндүз уктап калса, анын сакал алгычы менен чачын алып салган экен. Уйкудан көзүн ачары менен уулу ордунда жок экенин көргөн Азирет тура калды.
– Аскат! Аскоо, уулум, кайдасың?
– Мындамын,- күнөөлүү сүйлөгөн үн жуунуучу бөлмөдөн акырын чыкты.
– Ал жакта эмне кылып жатасың? Ач эшикти.
– Урушпасаң ачам.
– Болуптур, урушпайм.
Эшикти акырын ачкан Аскаттын башы тим эле ала телек. Чачын алам деп ойлогон ал бирде төбөсүнөн, бирде чыкыйынан баш аламан ала бериптир. Азирет эрксизден каткырып жиберди. Дегеле минтип көптөн бери күлбөгөн экен, бир топто барып эс алды. Дили тазарып, кандайдыр бир оор жүктү алып салгандай болуп көкүрөгү сергип калганын түшүндү.
– Аскат, эми эмне кылабыз?
– Апам урушат эми,- деди кабатырланган балакай.
– Эч нерсе эмес. Азыр баарын жайына келтиребиз.
Бегимай кечинде аларды мейманканада күтүп турган. Чачы алынып чуркап келе жаткан баласын көрүп жүрөгү кабынан чыгып кете жаздады.
– Сага эмне болду? Чачыңа эмне болду?- деди кучагына урунган баласынын жүзүнө тигилип.
– Бир аз кылмыш кылдык,- деди жайдары күлгөн Азирет.
Үчөө тамактанып отурушту. Бегимай көзүнүн кыйыгы менен Азиреттин жайдары жүзүн абайлай тиктеди. «Эмне мынча көңүлү ток?» деп алды жактырбай.
– Эртең жолго чыгабыз.
– Билем. Ошон үчүн келдим. Алинага болгон окуяны айтарсың дейм.
– Албетте, мен аялымдан эч нерсе жашырып көргөн эмесмин. Сенин күйөөңдөй эле мен да аялыма чексиз ишенем,- деди Азирет.
– Болуптур, мени жек көрүп жатасың. Бирок уулума таш боордугуңду көрсөтпө, Азирет. Балада эч күнөө жок.
– Эх, Бема, сен мени, чыныгы Азиретти билбейсиң. Уулуңду меники экенин биле электе эле чын дилимден жакшы көрчүмүн. Билбейм, биринчи жолу көргөндөн эле ушул балага назарым түшүп, жүрөгүм эзиле эстечүмүн. Мен анда сенин уулуң болгону үчүн ошентип жатам деп ойлогом. Көрсө, каныбыз тарткан экен. Сен мага өзүң да билбей өмүрдөгү чоң белек тартууладың. Анткени менин жападан жалгыз тукумум – Аскат.
– Кандайча? Кызыңчы?
– Кыргыздар качан кызды тукум дечү элек? Алина биринчи төрөтүнөн кийин эне болуу бактысынан ажыраган. Мындан ары экөөбүз балалуу боло албайбыз. Бул ойго айласыз көнүп калганымда уулум бар экенин уктум. Мен үчүн бул баа жеткис белек. А сен дагы төрөп аласың. Дагы бир топ баланын энеси болосуң, Бегимай.
– Антпе, андай дебе, суранам сенден...
– Мен уулумду бере албайм. Сага болгон улуу сүйүүм үчүн да бере албайм. Ушуну эч качан унутпа...
Бегимай жаштуу көздөрү менен Азиретти тиктеди. Дал ушул убакта экөө тең сүйүүсүн жоготконун туюшту. Бул экөө бири-бирине чоочун, ал тургай кас адамдардай тирешип, экөөнүн тең карегиндеги каардын жалыны көтөрүлүп турган эле. Мындан ары алар эки башка жолдо, эки башка адам менен кетишмек. Муну алар сезип турушту. Ошентсе да... Өздөрү ачык сезбесе да, жүрөктөрдүн тээ түпкүрүндө бири-бирине болгон махабат бар эле. Ал махабат адамдардын кайдигерлигине, жашоонун катаалдыгына аргасыз ийилип, аргасыз сынып, аргасыз үн ката албай кичирейип, бүрүшүп жүрөктүн түпкүрүндө жатты. Экөө коштошушту. .. Селейип турган аял узун-кыска болуп кетип бара жаткан ата-баланы тиктеп туруп, өмүрүнүн аларга арналган барагы жабылганын сезди. Мойнундагы шыпырылган жоолугун алып көкүрөгүнө кысты да, бир топко турду. Анан оор үшкүрүп алып жолун улады. Шалдыраган басыгы тездеп, чечкиндүү адымдады. Анткени ал алдыдагы тагдыры менен күрөшмөк. Бактысын оорунун оозунан сактап калганга шашып бара жатты.
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#88 20 June 2015 - 12:09
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
Адамдын жашоосунда бир ыйык нерсе – тукум улоо болсо керек. Азирет өзүнөн бала калбай турганына аялынын көңүлү үчүн макул болсо да, жүрөгү өрттөнүп кетер эле. Ата болуунун бактысын уулу Аскат менен жолугушкандан кийин түшүндү. Учакта отуруп уулун көк деңиздин үстүнөн алып кетип баратып бактысына сыйынды. Кудайга, ыйык күчтөргө табынып, көңүлү эргип отурду. Уктап калган баланын жүзүн кайра-кайра тиктейт. Колдорун кармалап, манжаларын ачып өзүнүкүнө салыштырды.
Буттары, бетинин түзүлүшү, жылмайганы,
деги эле баары өзүнө куюп койгондой окшош. Бир гана көздөрү апасыныкы!
Баланын көздөрүн тиктеп туруп, анын апасы аргасыз эсине түшөт. Капкара каректери мөлтүрөй жылуу тигилген көздөрдү көргөндө жүрөгү бир сыздап алат.
Учак жерге конгондо бала көзүн ачты.
– Азирет байке, келдикпи?
– Келдик, азыр түшөбүз.
– Бизди тосуп алышабы?
– Биз өзүбүз эле барабыз.
Заңгыраган чоң үйдүн дарбазасына келгенде балакайдын көзү бакырая түштү.
– Вау, сиз ушул үйдө жашайсызбы?
– Эми сен да ушул үйдө жашайсың.
– А мени эч ким урушпайбы?
– Жок, тентегим, сени эмнеге бирөө урушат эле? Сен эч кимден коркпо, анткени мен ар дайым жаныңда болом. Айттым го, экөөбүз эми эч айрылышпас достордонбуз.
Үйгө чоочун баланын, болгондо да Бегимайдын баласынын келиши Алинанын дүйнөсүн дүрбөлөңгө салды да койду. Кечинде балдар уктагандан кийин өз бөлмөлөрүнө киргенде Азиретке бир тийди.
– Эмнеге, Азирет? Мен сен деп баарына чыдадым. Менин чыдай элегим ушул эле калды беле?!
– Чүш-ш! Бул экөөбүздүн ортобузда эле болчу сөз эмес. Апам экөөңө тең айта турган сөзүм бар. Жүрү, тиги бөлмөгө барып сүйлөшөлү...
Мариям менен Алинаны маңдайына отургузуп алып Азирет сөз баштады.
– Мен Аскатты жөн жерден апасынан ажыратып алып келген жокмун. Ал мындан ары бул үйдө жашайт, кадимки үй-бүлөнүн мүчөсү болот.
– Жок! Мен тирүү турсам, бул нерсеге жол бербейм!- деди Алина кыйкыра.
– Бакырба, биринчи менин сөзүмдү ук. Аскат – менин уулум. Ал Мураттыкы эмес, меники! Менин канымдан жаралган бала! Бема экөөбүздүн үйлөнүү тоюбузга аз күн калганда кош бойлуу экенин билип, тойду бузбайын деп кетип калган экен. Балким, мындай кырдаал болбогондо мен да атам сыяктуу өзүмдүн канымдан жаралган бала бар экенин билбей калмактырмын. Дагы Кудай бар экен...
«Өзүмдүн канымдан жаралган бала» деген сөз Алинанын талуу жерине тийди. Сөзүнүн кыскалыгы, ай! Чынында, өзү бала төрөп бере алса, бул баланы жакын жолотот беле? «Ал төрөгөн баланы мен да төрөгөм» деп айтат эле го... Аргасыз башын сала отуруп калды.
– Балам эч нерсени билбесин. Кийин ыңгайына жараша көрөбүз. Азыр мындай ачуу чындыкты укканга, аны көтөрө алганга али кичине, баарын өзү таразалап ойлонгонго чейин ал үчүн мен Азирет байке боюнча калам.
Алина мындан ары чыдай албайт эле. Ордунан турду да, бөлмөдөн чыгып кетти. Бири-бирин тиктеген эне-бала бир топко чейин үнсүз отуруп калышты.
– Тагдырлар кайталанат экен го,- деди оор үшкүргөн Мариям.
– Баарынан кызыгы, атам бул тууралуу билген экен, апа. Өлөр алдында мага «Аскат – сенин уулуң» деп айтты дедим эле го. Ал менин балам экенин Аскатка – эгизиме окшоштуруп тааныптыр. А мен канча жолу ушул баланы колума алсам да тааныбаган экем. Эх, апа, мен бактылуумун, кээде «эмнеге мынча жолу жок болуп жаралгам?» деп капа болчу элем. «Сүйүктүүм менен жашай албадым, артымда өзүмдүн туягым жок» дечүмүн. Тагдырым мага мындай сый тартуулай турганын кайдан билдим?
Апасы уулун аяп карап койду.
– Баланын апасы эртең келип алып кетсечи?
– Жок, мен эми уулумду бере албайм ага. Кандай күн болсо да, соттошсом да ал мени менен калат. Бегимай али жаш, Мурат экөө балалуу болушат. Аскат меники! Аскат... менин бир тууганымдын ысымын алып жүргөнүн кара. Апа, байкадыңызбы, мага окшош.
Мариям күлүмсүрөй уулунун далысынан таптап койду.
– Уктай кой, балам, жолдон чарчап келдиң.
– Макул, апа, өзүңүз да эс алыңыз!
Күндөр өтүп жатты. Азирет үчүн турмуштун жаңы барагы ачылгандай эле. Баласы үчүн ырымчыл да болуп кетти. Жанынан чыккысы келбейт. Жумуштан келери менен «Аскат кана?» дейт да турат. Аскат болсо бул үйгө таптакыр көнө албай койду. Апасын сагынып, түнү менен «апалап» да чыгат. Анын үстүнө наристе болсо да, Алинанын ага болгон жатыркоосун байкабай койбоду. Айданек биринчи аны менен кошулуп ойной турган адам келгенине кубанган эле. Кийин атасынын ага болгон өзгөчө мамилесин байкап, тымызын кызгануу, жек көрүү пайда болду. Азыр да экөө урушуп кетишти.
– Келе, менин күрөгүм...- деди кумда ойноп отурган Аскаттан кичинекей күрөгүн талашып.
– Мен ойноп турайынчы...
– Жок, ойнобойсуң, бул жердеги оюнчуктардын баары меники, а сеники үйүңдө калган.
Аскат мурчуйган кыздын жүзүн карап туруп, колундагы күрөктү ыргытып жиберип басып кетти. Дагы да табасы канбай калгандай Айданек аркасынан:
– Сени атаң менен апаң таштап салышкан. Сенин үйүң жок,- деп кыйкырып алды.
Дал ушул учурда Азирет кирип келе жаткан. Көзүнөн жаш имериле чуркап келе жаткан уулун карап тык токтоду.
– Аскоо, сага эмне болду?
– Эч нерсе...- деди бала колунун сырты менен көз жашын аарчып.
– Эй, сен жигитсиң да, ыйлаба. Кана, эмне болду?
Учак жерге конгондо бала көзүн ачты.
– Азирет байке, келдикпи?
– Келдик, азыр түшөбүз.
– Бизди тосуп алышабы?
– Биз өзүбүз эле барабыз.
Заңгыраган чоң үйдүн дарбазасына келгенде балакайдын көзү бакырая түштү.
– Вау, сиз ушул үйдө жашайсызбы?
– Эми сен да ушул үйдө жашайсың.
– А мени эч ким урушпайбы?
– Жок, тентегим, сени эмнеге бирөө урушат эле? Сен эч кимден коркпо, анткени мен ар дайым жаныңда болом. Айттым го, экөөбүз эми эч айрылышпас достордонбуз.
Үйгө чоочун баланын, болгондо да Бегимайдын баласынын келиши Алинанын дүйнөсүн дүрбөлөңгө салды да койду. Кечинде балдар уктагандан кийин өз бөлмөлөрүнө киргенде Азиретке бир тийди.
– Эмнеге, Азирет? Мен сен деп баарына чыдадым. Менин чыдай элегим ушул эле калды беле?!
– Чүш-ш! Бул экөөбүздүн ортобузда эле болчу сөз эмес. Апам экөөңө тең айта турган сөзүм бар. Жүрү, тиги бөлмөгө барып сүйлөшөлү...
Мариям менен Алинаны маңдайына отургузуп алып Азирет сөз баштады.
– Мен Аскатты жөн жерден апасынан ажыратып алып келген жокмун. Ал мындан ары бул үйдө жашайт, кадимки үй-бүлөнүн мүчөсү болот.
– Жок! Мен тирүү турсам, бул нерсеге жол бербейм!- деди Алина кыйкыра.
– Бакырба, биринчи менин сөзүмдү ук. Аскат – менин уулум. Ал Мураттыкы эмес, меники! Менин канымдан жаралган бала! Бема экөөбүздүн үйлөнүү тоюбузга аз күн калганда кош бойлуу экенин билип, тойду бузбайын деп кетип калган экен. Балким, мындай кырдаал болбогондо мен да атам сыяктуу өзүмдүн канымдан жаралган бала бар экенин билбей калмактырмын. Дагы Кудай бар экен...
«Өзүмдүн канымдан жаралган бала» деген сөз Алинанын талуу жерине тийди. Сөзүнүн кыскалыгы, ай! Чынында, өзү бала төрөп бере алса, бул баланы жакын жолотот беле? «Ал төрөгөн баланы мен да төрөгөм» деп айтат эле го... Аргасыз башын сала отуруп калды.
– Балам эч нерсени билбесин. Кийин ыңгайына жараша көрөбүз. Азыр мындай ачуу чындыкты укканга, аны көтөрө алганга али кичине, баарын өзү таразалап ойлонгонго чейин ал үчүн мен Азирет байке боюнча калам.
Алина мындан ары чыдай албайт эле. Ордунан турду да, бөлмөдөн чыгып кетти. Бири-бирин тиктеген эне-бала бир топко чейин үнсүз отуруп калышты.
– Тагдырлар кайталанат экен го,- деди оор үшкүргөн Мариям.
– Баарынан кызыгы, атам бул тууралуу билген экен, апа. Өлөр алдында мага «Аскат – сенин уулуң» деп айтты дедим эле го. Ал менин балам экенин Аскатка – эгизиме окшоштуруп тааныптыр. А мен канча жолу ушул баланы колума алсам да тааныбаган экем. Эх, апа, мен бактылуумун, кээде «эмнеге мынча жолу жок болуп жаралгам?» деп капа болчу элем. «Сүйүктүүм менен жашай албадым, артымда өзүмдүн туягым жок» дечүмүн. Тагдырым мага мындай сый тартуулай турганын кайдан билдим?
Апасы уулун аяп карап койду.
– Баланын апасы эртең келип алып кетсечи?
– Жок, мен эми уулумду бере албайм ага. Кандай күн болсо да, соттошсом да ал мени менен калат. Бегимай али жаш, Мурат экөө балалуу болушат. Аскат меники! Аскат... менин бир тууганымдын ысымын алып жүргөнүн кара. Апа, байкадыңызбы, мага окшош.
Мариям күлүмсүрөй уулунун далысынан таптап койду.
– Уктай кой, балам, жолдон чарчап келдиң.
– Макул, апа, өзүңүз да эс алыңыз!
Күндөр өтүп жатты. Азирет үчүн турмуштун жаңы барагы ачылгандай эле. Баласы үчүн ырымчыл да болуп кетти. Жанынан чыккысы келбейт. Жумуштан келери менен «Аскат кана?» дейт да турат. Аскат болсо бул үйгө таптакыр көнө албай койду. Апасын сагынып, түнү менен «апалап» да чыгат. Анын үстүнө наристе болсо да, Алинанын ага болгон жатыркоосун байкабай койбоду. Айданек биринчи аны менен кошулуп ойной турган адам келгенине кубанган эле. Кийин атасынын ага болгон өзгөчө мамилесин байкап, тымызын кызгануу, жек көрүү пайда болду. Азыр да экөө урушуп кетишти.
– Келе, менин күрөгүм...- деди кумда ойноп отурган Аскаттан кичинекей күрөгүн талашып.
– Мен ойноп турайынчы...
– Жок, ойнобойсуң, бул жердеги оюнчуктардын баары меники, а сеники үйүңдө калган.
Аскат мурчуйган кыздын жүзүн карап туруп, колундагы күрөктү ыргытып жиберип басып кетти. Дагы да табасы канбай калгандай Айданек аркасынан:
– Сени атаң менен апаң таштап салышкан. Сенин үйүң жок,- деп кыйкырып алды.
Дал ушул учурда Азирет кирип келе жаткан. Көзүнөн жаш имериле чуркап келе жаткан уулун карап тык токтоду.
– Аскоо, сага эмне болду?
– Эч нерсе...- деди бала колунун сырты менен көз жашын аарчып.
– Эй, сен жигитсиң да, ыйлаба. Кана, эмне болду?
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#89 20 June 2015 - 12:11
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
– Ыйлабай эле турам, мобу көзүмдөн өзү эле суу агып...
Ыйлаганын жашыргысы келген бала буулугуп, өпкөсү көөп турса да ушинтип баатырсынды. Уулунун абалын байкаган Азирет бооруна кыса койду эле, араң турган бала мойнунан чап кучактай салып өксүп жиберди. Балакай буулугуп, ушунчалык ичине батпай кеткен сагынычын жашыра албай ыйлады. Мындайды күтпөгөн Азирет ары шаштысы кете, бир эсе жүрөгү мыкчыла түштү.
– Уулум, сага эмне болду?
– Айданек «оюнчуктардын баары меники. Сенин үйүң жок, атаң менен апаң таштап кетти» деди. Азирет байке, мени атам менен апам чын эле таштап кетиштиби?
– Жок, уулум, бул эми сенин үйүң. Сен бул жакта жашайсың. Апаңдар келишет... Бир күнү келишет...
Азирет уулунун дирилдеген ийиндерин сылай таптакыр башка сөздөрдү айткысы келди. Жан дүйнөсү менен сабылып, ал өзүнүн баласы экенин, жан дилин берип аны жакшы көрүп калганын айткысы келди. Бирок кичинекей бала кайдан түшүнсүн, эрдин кесе тиштеп токтоду.
Ошол эле күнү Аскатты ээрчиткен атасы шаардагы дүкөндөрдү кыдырып, эмнени кааласа баарын сатып берди. Кечки тамактан кийин уулунун бөлмөсүнөн чыгып, өз бөлмөсүнө киргенде гана чарчаганын туйду.
– Уф, бүгүн кечке Аскат менен жүрүп чарчадым,- деди жөн салды гана.
Аялы үн каткан жок.
– Алина?!
– Эмне болду?
– Сага бир нерсе болгонбу деп турам. Бүгүн мага бир сөз да айтпадың го.
– Айтканда эмне, баары бир өз билгениңдей жасайсың.
– Кана айтып көрчү, эмнени туура эмес жасадым.
– Баланы апасына бер! Ал келгени үйдө тынчтык болбой калды. Айданек экөө урушат да турат. Кандай бейбаш бала экенин билбейм.
– Мына кызык, сенин кызың балага «сенин үйүң эмес» деп оюнчуктарын тартып алса, кайра бала күнөөлүү болуп чыгабы, ыя?
– Айданек – экөөбүздүн тең кызыбыз!
– Аскат – менин уулум! Мен анын бир тамчы жашы үчүн көп нерсени курмандыкка чалып жиберишим мүмкүн. Түшүнөм, сага аны кабыл алыш оор. Андыктан сенден мээрим деле күтпөйбүз. Бирок эсиңде болсун, сен ага татыктуу көңүл бура албасаң, менин бош убактым да, көңүлүм да, мээримим да ал баланыкы болот.
– Азирет!
– Ал бала мен үчүн ким экенин сен жакшы билесиң. Мен сага «балалуу болбосок да, өмүр бою жаныңда болом» дегем. Сөзүмө турдум. Эми сен да мага айкөлдүк кыл. Анте албасаң, менден жакшылык күтпө...
Ушул сөздөн, ушул күндөн баштап Алинанын жүрөгүнө бүлүк түштү. Сүйүктүүсүнүн жүрөгүн Бегимай тартып алганы аз келгенсип, кызы экөөнө арналган мээримди анын уулу тартып алып жатканына ызаланды. Аскаттын ар бир кыймылынан атасына окшош жерлерин таап, күйүттөн күл болуп жатты. Пендечилик кылып кээде балага оройлоно, Азирет үйдө жок болгондо атайылап эле оюнчуктарын кызына тартып берип коюп жүрдү.
Ушундай мамилелерден улам күндөй жаркып, ар бир адамга мээрим менен караган баланын жүрөгүнө каар топтоло баштады. Андан да анын апасы менен атасына таарынычы чоң эле.
Ыйлаганын жашыргысы келген бала буулугуп, өпкөсү көөп турса да ушинтип баатырсынды. Уулунун абалын байкаган Азирет бооруна кыса койду эле, араң турган бала мойнунан чап кучактай салып өксүп жиберди. Балакай буулугуп, ушунчалык ичине батпай кеткен сагынычын жашыра албай ыйлады. Мындайды күтпөгөн Азирет ары шаштысы кете, бир эсе жүрөгү мыкчыла түштү.
– Уулум, сага эмне болду?
– Айданек «оюнчуктардын баары меники. Сенин үйүң жок, атаң менен апаң таштап кетти» деди. Азирет байке, мени атам менен апам чын эле таштап кетиштиби?
– Жок, уулум, бул эми сенин үйүң. Сен бул жакта жашайсың. Апаңдар келишет... Бир күнү келишет...
Азирет уулунун дирилдеген ийиндерин сылай таптакыр башка сөздөрдү айткысы келди. Жан дүйнөсү менен сабылып, ал өзүнүн баласы экенин, жан дилин берип аны жакшы көрүп калганын айткысы келди. Бирок кичинекей бала кайдан түшүнсүн, эрдин кесе тиштеп токтоду.
Ошол эле күнү Аскатты ээрчиткен атасы шаардагы дүкөндөрдү кыдырып, эмнени кааласа баарын сатып берди. Кечки тамактан кийин уулунун бөлмөсүнөн чыгып, өз бөлмөсүнө киргенде гана чарчаганын туйду.
– Уф, бүгүн кечке Аскат менен жүрүп чарчадым,- деди жөн салды гана.
Аялы үн каткан жок.
– Алина?!
– Эмне болду?
– Сага бир нерсе болгонбу деп турам. Бүгүн мага бир сөз да айтпадың го.
– Айтканда эмне, баары бир өз билгениңдей жасайсың.
– Кана айтып көрчү, эмнени туура эмес жасадым.
– Баланы апасына бер! Ал келгени үйдө тынчтык болбой калды. Айданек экөө урушат да турат. Кандай бейбаш бала экенин билбейм.
– Мына кызык, сенин кызың балага «сенин үйүң эмес» деп оюнчуктарын тартып алса, кайра бала күнөөлүү болуп чыгабы, ыя?
– Айданек – экөөбүздүн тең кызыбыз!
– Аскат – менин уулум! Мен анын бир тамчы жашы үчүн көп нерсени курмандыкка чалып жиберишим мүмкүн. Түшүнөм, сага аны кабыл алыш оор. Андыктан сенден мээрим деле күтпөйбүз. Бирок эсиңде болсун, сен ага татыктуу көңүл бура албасаң, менин бош убактым да, көңүлүм да, мээримим да ал баланыкы болот.
– Азирет!
– Ал бала мен үчүн ким экенин сен жакшы билесиң. Мен сага «балалуу болбосок да, өмүр бою жаныңда болом» дегем. Сөзүмө турдум. Эми сен да мага айкөлдүк кыл. Анте албасаң, менден жакшылык күтпө...
Ушул сөздөн, ушул күндөн баштап Алинанын жүрөгүнө бүлүк түштү. Сүйүктүүсүнүн жүрөгүн Бегимай тартып алганы аз келгенсип, кызы экөөнө арналган мээримди анын уулу тартып алып жатканына ызаланды. Аскаттын ар бир кыймылынан атасына окшош жерлерин таап, күйүттөн күл болуп жатты. Пендечилик кылып кээде балага оройлоно, Азирет үйдө жок болгондо атайылап эле оюнчуктарын кызына тартып берип коюп жүрдү.
Ушундай мамилелерден улам күндөй жаркып, ар бир адамга мээрим менен караган баланын жүрөгүнө каар топтоло баштады. Андан да анын апасы менен атасына таарынычы чоң эле.
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#90 20 June 2015 - 12:28
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
ххх
Германия. Бегимай атактуу клиникага Муратты жаткырганына көп болду. Мурат оор операцияны башынан өткөрдү. Мынчалык күйөөсүнө берилген адам чанда болор. Бегимайды тагдыр канчалык азапка салган сайын ошончолук чыйралып, Мураттын өмүрү үчүн жан далбастап жатты. Буттарына жан кирсин деп колу карышып калганча массаж жасайт. Олбурлуу немени көтөрүп, алдын кургактоонун өзү кандай азап?!
Сүйүүнү күчтүү дейбиз, бирок кайсы бир убакта кимдир бирөөнүн алдындагы милдет, сыйлоо, болбосо тек көнүп калуу сүйүүдөн да күчтүү болот. Мураттын оорусу менен алышып жүрүп Бегимайдын Азиретке болгон махабаты өзүнөн-өзү жоголуп баратты. Атын укса жүрөгү селт этип кетчү учурлар азайып, кандайдыр бир чарчоо менен эстечү болду.
Бирок баласы ар дайым оюнда. Кээде аны ойлогондо ысык жаш жүзүн жууп, кайда, эмне кылып отурганын да билбей калат. Бир тынчтандырган нерсе – ал Азиреттин колунда болгону. «Ал эч качан уулун жалгыз калтырбайт, мени жоктотпойт. Эки күндүн ичинде эле экөө кандай жакын болуп кетишти...» Ушинтип ойлоду ал терезеден сыртты тиктеп туруп.
– Бема!
– Ов.
Кылчайып, өзүнөн көзүн албай турган күйөөсүнө муңайым жылмайды.
– Келчи жаныма.
– Кандайсың, жакшы уктадыңбы?
– Мен оңолом, бутума турам, алтыным. Жакшы түш көрдүм. Ак боз атка минип алыптырмын. ..
Аптыга шашып сүйлөгөн күйөөсүнүн жүзүнөн сылап, көкүрөгүнө башын коюп ыйлап жиберди.
– Баары жакшы болот, мен сени түшүнбөйт дейсиңби? Аскатты сенден өтүп мен сагындым. Бутума турсам, өмүрүм өткөнчө башыма көтөрүп багам. Бема, мен сени билбептирмин. Ушунчалык назик адамда мынчалык күч болот деп ойлобоптурмун. Анан да баары бир жүрөгүндө мен эмес, башка деп ойлочумун. Ошол ой мени жеп салчу. Мен эми сездим, сенин жүрөгүң жалгыз гана меники экенин.
– Мурат!
– Сен мени ажалдын оозунан сууруп алдың.
Мураттын жүзү нурданып, кадимкидей тирилип, жашоого кумары ойгонуп турду. Ошол күндөн баштап өзү да тынбай көнүгүү жасап, дарыгердин айткандарын кыйшаюусуз аткарып жатты.
Бул тынбаган мээнет, ажал менен өжөрлөнө айыгышкан күрөш адамдын жеңиши менен аяктады. Толук 1 жылдан кийин Мурат өз бутуна туруп кетти!
Германия. Бегимай атактуу клиникага Муратты жаткырганына көп болду. Мурат оор операцияны башынан өткөрдү. Мынчалык күйөөсүнө берилген адам чанда болор. Бегимайды тагдыр канчалык азапка салган сайын ошончолук чыйралып, Мураттын өмүрү үчүн жан далбастап жатты. Буттарына жан кирсин деп колу карышып калганча массаж жасайт. Олбурлуу немени көтөрүп, алдын кургактоонун өзү кандай азап?!
Сүйүүнү күчтүү дейбиз, бирок кайсы бир убакта кимдир бирөөнүн алдындагы милдет, сыйлоо, болбосо тек көнүп калуу сүйүүдөн да күчтүү болот. Мураттын оорусу менен алышып жүрүп Бегимайдын Азиретке болгон махабаты өзүнөн-өзү жоголуп баратты. Атын укса жүрөгү селт этип кетчү учурлар азайып, кандайдыр бир чарчоо менен эстечү болду.
Бирок баласы ар дайым оюнда. Кээде аны ойлогондо ысык жаш жүзүн жууп, кайда, эмне кылып отурганын да билбей калат. Бир тынчтандырган нерсе – ал Азиреттин колунда болгону. «Ал эч качан уулун жалгыз калтырбайт, мени жоктотпойт. Эки күндүн ичинде эле экөө кандай жакын болуп кетишти...» Ушинтип ойлоду ал терезеден сыртты тиктеп туруп.
– Бема!
– Ов.
Кылчайып, өзүнөн көзүн албай турган күйөөсүнө муңайым жылмайды.
– Келчи жаныма.
– Кандайсың, жакшы уктадыңбы?
– Мен оңолом, бутума турам, алтыным. Жакшы түш көрдүм. Ак боз атка минип алыптырмын. ..
Аптыга шашып сүйлөгөн күйөөсүнүн жүзүнөн сылап, көкүрөгүнө башын коюп ыйлап жиберди.
– Баары жакшы болот, мен сени түшүнбөйт дейсиңби? Аскатты сенден өтүп мен сагындым. Бутума турсам, өмүрүм өткөнчө башыма көтөрүп багам. Бема, мен сени билбептирмин. Ушунчалык назик адамда мынчалык күч болот деп ойлобоптурмун. Анан да баары бир жүрөгүндө мен эмес, башка деп ойлочумун. Ошол ой мени жеп салчу. Мен эми сездим, сенин жүрөгүң жалгыз гана меники экенин.
– Мурат!
– Сен мени ажалдын оозунан сууруп алдың.
Мураттын жүзү нурданып, кадимкидей тирилип, жашоого кумары ойгонуп турду. Ошол күндөн баштап өзү да тынбай көнүгүү жасап, дарыгердин айткандарын кыйшаюусуз аткарып жатты.
Бул тынбаган мээнет, ажал менен өжөрлөнө айыгышкан күрөш адамдын жеңиши менен аяктады. Толук 1 жылдан кийин Мурат өз бутуна туруп кетти!
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#91 20 June 2015 - 12:29
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
Мурат чымыркана ордунан турду... Бир мүнөткө жетпеген убакытка гана салмагын кармай алды да, теңселе түштү. Ушул учурда палатага Бегимай кирип келе жаткан эле. Калтырай боюн түзөп турган күйөөсүнүн жанына жетип барып кармай калды.
– Мурат!
– Жеңдик, биз жеңдик, Бема!
Калтырай кучакташып турган экөөнүн тең жүзүнөн жаш агып жатты. Ооба, бул чоң жеңиш болчу. «Эч кандай үмүт жок» деген врачтардын сөзүнө ишенбей алдыга умтулган, тагдырын ажалдын колунан сууруп алган экөөнүн жеңиши эле. Түшкө кирбес курмандыктардын эсебинен келген, күйөө-аял деген ыйык күчтүн жеңиши болчу. Өмүрдө бардык нерсенин төлөмү болот, бул жолу экөөнүн бактысы, жеңишинин баасы да оңой болгон жок.
Аскат Азиреттин колуна келгенден бери арадан эки жыл өттү. Бул убакыттын ичинде баланын мүнөзүндө чоң өзгөрүүлөр болду. Муштумдай жүрөгүндө ата-энесине болгон сагынычы таарынычка айланып, анан да эч кимге ишенбей калган эле. Эки жылдын ичинде бир гана адам ишенимине кирип, анын идеалына айланды. Ал атасы Азирет эле. Бала кубанычын, кайгысын жалгыз Азирет менен бөлүшө алчу. Кээде кечинде келишин күтүп уктабай жатчу. Бала да, ага болбой көзү илинип кетет. Кандай болсо да Азирет байкеси кирип үстүн жаап, бетинен өөп кеткенин сезип, ошол кубанычы боюна тарап, мемирей уктап калчу.
Жакында мектепке бара турган маалы жетип калгандыктан, Азирет аны өзү окута баштады. Колдору талып кетсе да, Азирет байкесинин көзүнчө чарчаганын билгизбей көпкө жазат.
– Аскоо, балким, колуң чарчагандыр, кичине эс алалы,- деди Азирет аны сыймыктана тиктеп.
– Мектепке мени өзүң алып барасыңбы, Азирет байке?
– Ооба, Айданек экөөңдү тең өзүм алып барам.
– Мен жакшы окуйм, Айданектен. .. Анан жакшы окуп, чоң жигит болгонумда апамды издейм!
Азиреттин жүрөгү зырп дей түштү. Балакайды көпкө тиктеп турду да:
– Аскат, сен мени таштап кетесиңби чоңойгондо? - деди.
Аскат башын буруп, бакырая тиктеп калды. Ушунчалык тунук, акылдуу, ишенимдүү каректер тиктеп турду.
– Билбейм, чоңойгондо сен мени өзүң эле кетиресиң болуш керек,- деди улутуна.
– Жок, сен каалабасаң эч качан, эч убакта жанымдан чыгарбайм. Анткени... анткени сен менин, өзүмдүн...
Мукактанган Азиреттин көздөрүнөн жаш каканактай түштү. Ар дайым жүрөгүндө толуп, тамагында кептелип турган эки ооз сөздү айта албай келет. Байкесинин абалын түшүндүбү, Аскат партасынан түшүп келип ийинине колун койду.
– Азирет байке, мени эч качан коё бербечи. Апамдар келсе да сен мени коё бербечи. Мен дайым сени менен жашагым келет. Мейли, Алина эже урушса деле, Айданек мени жаман көрсө деле мен сени менен гана жашагым келет.
Азиретке мындан артык бакыттын кереги жок эле. Жаш чайыган көздөрүн кайда катарын билбей, баланы бооруна кысты. «Мына, баары өз ордуна келди. Мындан артык сыйыңдын кереги жок, Жараткан. Мени ар дайым жарым бакыт коштоп келди. Мени эгизимден айырганда эле тагдырымды бөксөртүп кеткен окшобойбу. Өмүр бою экиге бөлүндүм. Апам менен жашап атама кусам ташып, атамды таптым дегенде сүйүүмдү жоготтум. Эми Бема менен бактылуу болом дегенде тагдыр андан да ажыратты. Баарынан куру жалак калып, өзүмдү шордуу сезип жүргөндө тагдыр уулумду белек кылды. Уулум, менин уулум!» деп ойлоп жатты ал. А бирок «бир күнү Бегимай кирип келет» деп да ойлоп жүрдү. Жүрөгүнүн түпкүрүндө ошол жолугушуу болорун билди.
Күткөн адамы келип, маңдайында туруп калганда негедир таң калбады. Бирок аны тиктеп алып, кимдир бирөө жаакка чаап жибергендей нестейди. Бегимайдын боюнда бар болчу! Башкадан! Ачуубу же кызгануубу, ким билсин, бирок жүрөктүн түпкүрүндө бир нерсе көтөрүлүп, окторулуп алгансыды.
– Куттуктайм! - деди ал эч нерсе болбогондой.
– Рахмат. Азирет, мен Аскатка келдим.
– Хм, Аскатка дечи...
– Мени кечир, бирок эне менен баланы ажыратканга сенин эркектик намысың жол бербейт. Мен сени жакшы билем!
– Туура, сен мени жакшы билет экенсиң. Бирок мен сени таптакыр билбейм, Бегимай. Мындан ары билгим да келбейт. Аскатты ала албайсың. Дүйнөдөгү миң бир күчтүү сотту алып келсең да, мен сага баламды бербейм. Билесиңби эмне үчүн? Анткени ал менин акыркы үмүтүм. Сен ансыз да, менсиз да жашай аласың. Ал эми мен сенсиз, Аскатсыз жашай албайм. Сен күчтүүсүң, а мен сенден баш тартканга алым жетсе да, уулумдан ажырай албайм. Сен дагы эне болосуң. А мен дагы ата боло албайм.
Бегимай үн ката алган жок. Тек башын жерге сала угуп отурду. Азиретти аяп кетти. Ушул учурда кимдир бирөө «жаныңды сууруп берсең, Азиреттин кайгысын жеңилдетесиң» десе, ойлонбой туруп жанын сууруп бергенге даяр эле. «Ардагым, асылым менин! Кайгыңдын жарымын ала алсам кана?! Бактылуу кыла алсам кана сени? Ал тургай жаныңа жакын барып, чачыңдан сылай албайм. Анткенге акым жок. Башкамын, бирок сеникимин! Бүтүнмүн, бирок жартымын! Бактылуумун, бирок бактысызмын сенсиз! Ушуларды айтышым керекпи? Жок! Эч нерсени билбесин! » деп ойлоду.
– Аскатты көрүшүм керек,- деди ал чечкиндүү.
Ойлонуп туруп, Азирет баары бир баласы үчүн бүтүм чыгара албасын сезди. Өзүнүн өзүмчүлдүгү үчүн баланы бактысыз кыла албасын билди. Бир убакта ооба дегендей башын ийкеди. Экөөнүн тең тагдыры эми кичинекей Аскаттын колунда болчу!
– Мурат!
– Жеңдик, биз жеңдик, Бема!
Калтырай кучакташып турган экөөнүн тең жүзүнөн жаш агып жатты. Ооба, бул чоң жеңиш болчу. «Эч кандай үмүт жок» деген врачтардын сөзүнө ишенбей алдыга умтулган, тагдырын ажалдын колунан сууруп алган экөөнүн жеңиши эле. Түшкө кирбес курмандыктардын эсебинен келген, күйөө-аял деген ыйык күчтүн жеңиши болчу. Өмүрдө бардык нерсенин төлөмү болот, бул жолу экөөнүн бактысы, жеңишинин баасы да оңой болгон жок.
Аскат Азиреттин колуна келгенден бери арадан эки жыл өттү. Бул убакыттын ичинде баланын мүнөзүндө чоң өзгөрүүлөр болду. Муштумдай жүрөгүндө ата-энесине болгон сагынычы таарынычка айланып, анан да эч кимге ишенбей калган эле. Эки жылдын ичинде бир гана адам ишенимине кирип, анын идеалына айланды. Ал атасы Азирет эле. Бала кубанычын, кайгысын жалгыз Азирет менен бөлүшө алчу. Кээде кечинде келишин күтүп уктабай жатчу. Бала да, ага болбой көзү илинип кетет. Кандай болсо да Азирет байкеси кирип үстүн жаап, бетинен өөп кеткенин сезип, ошол кубанычы боюна тарап, мемирей уктап калчу.
Жакында мектепке бара турган маалы жетип калгандыктан, Азирет аны өзү окута баштады. Колдору талып кетсе да, Азирет байкесинин көзүнчө чарчаганын билгизбей көпкө жазат.
– Аскоо, балким, колуң чарчагандыр, кичине эс алалы,- деди Азирет аны сыймыктана тиктеп.
– Мектепке мени өзүң алып барасыңбы, Азирет байке?
– Ооба, Айданек экөөңдү тең өзүм алып барам.
– Мен жакшы окуйм, Айданектен. .. Анан жакшы окуп, чоң жигит болгонумда апамды издейм!
Азиреттин жүрөгү зырп дей түштү. Балакайды көпкө тиктеп турду да:
– Аскат, сен мени таштап кетесиңби чоңойгондо? - деди.
Аскат башын буруп, бакырая тиктеп калды. Ушунчалык тунук, акылдуу, ишенимдүү каректер тиктеп турду.
– Билбейм, чоңойгондо сен мени өзүң эле кетиресиң болуш керек,- деди улутуна.
– Жок, сен каалабасаң эч качан, эч убакта жанымдан чыгарбайм. Анткени... анткени сен менин, өзүмдүн...
Мукактанган Азиреттин көздөрүнөн жаш каканактай түштү. Ар дайым жүрөгүндө толуп, тамагында кептелип турган эки ооз сөздү айта албай келет. Байкесинин абалын түшүндүбү, Аскат партасынан түшүп келип ийинине колун койду.
– Азирет байке, мени эч качан коё бербечи. Апамдар келсе да сен мени коё бербечи. Мен дайым сени менен жашагым келет. Мейли, Алина эже урушса деле, Айданек мени жаман көрсө деле мен сени менен гана жашагым келет.
Азиретке мындан артык бакыттын кереги жок эле. Жаш чайыган көздөрүн кайда катарын билбей, баланы бооруна кысты. «Мына, баары өз ордуна келди. Мындан артык сыйыңдын кереги жок, Жараткан. Мени ар дайым жарым бакыт коштоп келди. Мени эгизимден айырганда эле тагдырымды бөксөртүп кеткен окшобойбу. Өмүр бою экиге бөлүндүм. Апам менен жашап атама кусам ташып, атамды таптым дегенде сүйүүмдү жоготтум. Эми Бема менен бактылуу болом дегенде тагдыр андан да ажыратты. Баарынан куру жалак калып, өзүмдү шордуу сезип жүргөндө тагдыр уулумду белек кылды. Уулум, менин уулум!» деп ойлоп жатты ал. А бирок «бир күнү Бегимай кирип келет» деп да ойлоп жүрдү. Жүрөгүнүн түпкүрүндө ошол жолугушуу болорун билди.
Күткөн адамы келип, маңдайында туруп калганда негедир таң калбады. Бирок аны тиктеп алып, кимдир бирөө жаакка чаап жибергендей нестейди. Бегимайдын боюнда бар болчу! Башкадан! Ачуубу же кызгануубу, ким билсин, бирок жүрөктүн түпкүрүндө бир нерсе көтөрүлүп, окторулуп алгансыды.
– Куттуктайм! - деди ал эч нерсе болбогондой.
– Рахмат. Азирет, мен Аскатка келдим.
– Хм, Аскатка дечи...
– Мени кечир, бирок эне менен баланы ажыратканга сенин эркектик намысың жол бербейт. Мен сени жакшы билем!
– Туура, сен мени жакшы билет экенсиң. Бирок мен сени таптакыр билбейм, Бегимай. Мындан ары билгим да келбейт. Аскатты ала албайсың. Дүйнөдөгү миң бир күчтүү сотту алып келсең да, мен сага баламды бербейм. Билесиңби эмне үчүн? Анткени ал менин акыркы үмүтүм. Сен ансыз да, менсиз да жашай аласың. Ал эми мен сенсиз, Аскатсыз жашай албайм. Сен күчтүүсүң, а мен сенден баш тартканга алым жетсе да, уулумдан ажырай албайм. Сен дагы эне болосуң. А мен дагы ата боло албайм.
Бегимай үн ката алган жок. Тек башын жерге сала угуп отурду. Азиретти аяп кетти. Ушул учурда кимдир бирөө «жаныңды сууруп берсең, Азиреттин кайгысын жеңилдетесиң» десе, ойлонбой туруп жанын сууруп бергенге даяр эле. «Ардагым, асылым менин! Кайгыңдын жарымын ала алсам кана?! Бактылуу кыла алсам кана сени? Ал тургай жаныңа жакын барып, чачыңдан сылай албайм. Анткенге акым жок. Башкамын, бирок сеникимин! Бүтүнмүн, бирок жартымын! Бактылуумун, бирок бактысызмын сенсиз! Ушуларды айтышым керекпи? Жок! Эч нерсени билбесин! » деп ойлоду.
– Аскатты көрүшүм керек,- деди ал чечкиндүү.
Ойлонуп туруп, Азирет баары бир баласы үчүн бүтүм чыгара албасын сезди. Өзүнүн өзүмчүлдүгү үчүн баланы бактысыз кыла албасын билди. Бир убакта ооба дегендей башын ийкеди. Экөөнүн тең тагдыры эми кичинекей Аскаттын колунда болчу!
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#92 20 June 2015 - 12:33
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 1067
- 14 May 15
- : 28 Nov 2019 07:18
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:ордолуу ОШ
Азирет Бегимайды колдон ала сыртка жөнөдү.
– Кайда?
– Аскатка, эми экөөбүздүн тагдырыбыз анын колунда.
Өмүрүндө мынчалык жинденип, тагдырына таарынган эмес эле Азирет. Ар дайым жакшы окуя жүз бурчудай, жүрөгүнүн түпкүрүндө бир кереметти күтүп жашачу. Бирок Бегимайдын боюнда бар экенин көргөндөн кийин эч качан андай болбошуна көзү жетти. Эми баласы... Жинденгени ушунчалык, баарын унутуп, Бегимайды түз үйүнө алып келди. Алинадан уялганды да унутуп койду. Дарбазага келип токтогондо Бегимайдын жүрөгү дирт этип алды. Бул үйдө ал бактылуу көз ирмемдерди өткөргөн. Биринчи сүйүүсү Аскат менен көп келишчү. Кудум ошол ортодогу убакыт өчүп кеткендей, кайрадан өзү 17 жаш курагына келип калгандай, ортодогу кайгы, ажыроо, жоготуулар болбогондой сезилди. Ушул дарбазадан аттап кирсе эле баары жай-жайына келчүдөй... Каректерин жаш чайып турган аялдын ички бурганагын Азирет туйбады.
– Мына, келдик,- деди ал кектүү.
– Ази...
Мурункудай жылуу, назик, сүйүү менен айтылган үндөн Азирет онтоп алды.
– Мени эми антип атаба, Ази эмесмин мен сага. Антип атаганга акың жок эми!- деди жиндене.
Бегимай үнсүз баш ийкеди. Дарбазадан кирип келгенде короодо эч ким жок экен. Азирет Аскат дайым бакчада ойноорун билчү эле, дароо ошол жакка жол баштады. Балакай өзү менен өзү алек боло, кумду салаасынан чууртуп, кайра салып ойноп отурган экен. Азирет бир нерсе дейин деди эле, Бегимай унчукпа дегендей белги берип, балага жакындады. Көзү тойбой карап жатты. Эки жыл! Эне үчүн эки жыл кылымга татып кеткен эле. Бою өсүп калыптыр. Аркасынан чыккан дабыштан улам Аскат артына кылчая берди. Апасын дароо тааный албады. Көзүн бардап ачып алып, кайра карады. Жүзүнөн жаш чууруп өзүн жалдырай тиктеп турган аялды тааныганда жүрөгү толкуп кетти.
– Апа?!- деди ал ишенип-ишенбей.
– Аскат, балам, бул мен! Мен келдим!
Бала менен эне бири-бирине кучак жая берди. Экөө менен кошулуп жер теңселип, асман ыйлап жаткандай сезилди.
– Апа, сен келдиңби, мага келдиңби?- жаштуу көздөрүнөн таарыныч да, сагыныч да чачыраган балакай апасынын мойнунан кучактап, өпкүлөп жатты.
– Келдим, кечир мени, жарыгым, чырагым...
– Мени алып кеткени келдиңби?
– Ооба, алып кетем, балам!
Азирет чырмалышкан эне-баланы көрүп, башын чайкай тегеренип кетти. «Кетет экен, кетет экен да!» деди жүрөгү канай. Аларды карап туруп, экөөнү бөлө албасын түшүндү. Ушул учурда кимдир бирөө ийинине колун аяр койгонун сезди. Кылчайып, апасын көрдү.
– Апа, ушул кантип болсун?- деди каңырыгы түтөй.
– Сабырдуу бол, балам, күчтүү бол. Андан башка эмне деп айта алам?..- деди жаны сыздаган эне. Бир топто гана апасынын кучагынан чыккан Аскат Азиретти көрүп жарк эте күлүп жиберди.
– Азирет байке, апам келди...
– Көрдүм.
– А сен эмне ыйлап жатасың?
Жашын акырын аарчыган Азирет аргасыз күлдү. Баланын жанына келди да, чөгөлөй калып жүзүн өзүн каратты.
– Чыныгы эркектер ыйлабайт дегеним эсиңдеби? Бирок, Аскат, чыныгы эркектер кээ бир учурларда ыйлайт. Кээде... жакын адамдарын жоготкондо. .. Балам, эми сен чоң жигитсиң! Андыктан чындыкты билишиң керек. Ал чындыкты сага апаң азыр айтып берет...
– Азирет, азыр эмес...
Азирет эч нерсени ойлогусу келген жок. Кийинкисин да, мурункусун да ойлогусу келбеди. Башын чулгуй берип, өжөрлөнө Бегимайды тиктеди.
– Азыр чечилиши керек. Эгерде айтканга эркиң жетпесе, анда мен айтайын.
– Мен сенин мынчалык таш боор экениңди билбедим эле.
– Мени таш боор кылган ким, ыя? Мени бардык үмүттөрүмдөн, тилектеримден ажыраткан ким?!
Жиндене бакырып алды Азирет. Жанына келип, анын колунан кармаган Аскат күнөөлүү үн катты.
– Урушпагылачы, мен баарын билем!
Баары селейип калышты.
– Мен сенин, анан апамдын уулумун! Мен экөөңдүн уулуңармын! Азирет байке, мен сенин балаңмын!
– Сен аны кайдан билесиң? Ким айтты сага?
– Алина эже сени менен урушканда мен эшиктин аркасында туруп укчумун. «Анда балаңды алып Бегимайга кет, бактылуу жашагыла, мени жайыма кой» деп урушкан. Кийин чоң апамдан сураганымда ал мага баарын айтып берген. Бирок чоң апама «бул сырды эч кимге айтпайм» деп убада берген элем. Азыр урушканыңарда коркуп кеттим. Мен экөөңдү тең жакшы көрөм!
Азирет апасын тиктеп калды. Мариям жылмая башын ийкей берди. Кубанычтан жүзү албырып кеткен Азирет баланы кучагына кысты.
– Ата!
– Уулум менин!
Дилинен сызылып чыккан бул сөздөрдө баары бар болчу. Уулун кучагына кысып туруп тагдырын, тагдырынын капсалаңдуу оюнун жеңип чыкканын түшүндү.
– Апаң сени сагынды. Аны менен кетесиңби, уулум?- деди ал жеңилдене.
– Ооба, а сен мени коё бересиңби?
– Албетте, бирок «кайра тез келем» деп убада бер...
– Убада берем...
Бегимайга уулун берип жатып көздөрү көзүнө чагыла түштү. Дагы да болсо ушул каректердин алдында алсыз экенин, ушул жандын көз жашына кайдигер карай албасын, керек болсо дагы да бир топ курмандыктарга барарын билди. Бирок өкүнгөн жок.
– Рахмат, асылым!- деп шыбырады Бегимай.
Жолдор бирикпеди... Бирок мындай махабатты баштан өткөрүүнүн өзү бактылуулук эмеспи, ээ, окурман?!
(Аягы)
– Кайда?
– Аскатка, эми экөөбүздүн тагдырыбыз анын колунда.
Өмүрүндө мынчалык жинденип, тагдырына таарынган эмес эле Азирет. Ар дайым жакшы окуя жүз бурчудай, жүрөгүнүн түпкүрүндө бир кереметти күтүп жашачу. Бирок Бегимайдын боюнда бар экенин көргөндөн кийин эч качан андай болбошуна көзү жетти. Эми баласы... Жинденгени ушунчалык, баарын унутуп, Бегимайды түз үйүнө алып келди. Алинадан уялганды да унутуп койду. Дарбазага келип токтогондо Бегимайдын жүрөгү дирт этип алды. Бул үйдө ал бактылуу көз ирмемдерди өткөргөн. Биринчи сүйүүсү Аскат менен көп келишчү. Кудум ошол ортодогу убакыт өчүп кеткендей, кайрадан өзү 17 жаш курагына келип калгандай, ортодогу кайгы, ажыроо, жоготуулар болбогондой сезилди. Ушул дарбазадан аттап кирсе эле баары жай-жайына келчүдөй... Каректерин жаш чайып турган аялдын ички бурганагын Азирет туйбады.
– Мына, келдик,- деди ал кектүү.
– Ази...
Мурункудай жылуу, назик, сүйүү менен айтылган үндөн Азирет онтоп алды.
– Мени эми антип атаба, Ази эмесмин мен сага. Антип атаганга акың жок эми!- деди жиндене.
Бегимай үнсүз баш ийкеди. Дарбазадан кирип келгенде короодо эч ким жок экен. Азирет Аскат дайым бакчада ойноорун билчү эле, дароо ошол жакка жол баштады. Балакай өзү менен өзү алек боло, кумду салаасынан чууртуп, кайра салып ойноп отурган экен. Азирет бир нерсе дейин деди эле, Бегимай унчукпа дегендей белги берип, балага жакындады. Көзү тойбой карап жатты. Эки жыл! Эне үчүн эки жыл кылымга татып кеткен эле. Бою өсүп калыптыр. Аркасынан чыккан дабыштан улам Аскат артына кылчая берди. Апасын дароо тааный албады. Көзүн бардап ачып алып, кайра карады. Жүзүнөн жаш чууруп өзүн жалдырай тиктеп турган аялды тааныганда жүрөгү толкуп кетти.
– Апа?!- деди ал ишенип-ишенбей.
– Аскат, балам, бул мен! Мен келдим!
Бала менен эне бири-бирине кучак жая берди. Экөө менен кошулуп жер теңселип, асман ыйлап жаткандай сезилди.
– Апа, сен келдиңби, мага келдиңби?- жаштуу көздөрүнөн таарыныч да, сагыныч да чачыраган балакай апасынын мойнунан кучактап, өпкүлөп жатты.
– Келдим, кечир мени, жарыгым, чырагым...
– Мени алып кеткени келдиңби?
– Ооба, алып кетем, балам!
Азирет чырмалышкан эне-баланы көрүп, башын чайкай тегеренип кетти. «Кетет экен, кетет экен да!» деди жүрөгү канай. Аларды карап туруп, экөөнү бөлө албасын түшүндү. Ушул учурда кимдир бирөө ийинине колун аяр койгонун сезди. Кылчайып, апасын көрдү.
– Апа, ушул кантип болсун?- деди каңырыгы түтөй.
– Сабырдуу бол, балам, күчтүү бол. Андан башка эмне деп айта алам?..- деди жаны сыздаган эне. Бир топто гана апасынын кучагынан чыккан Аскат Азиретти көрүп жарк эте күлүп жиберди.
– Азирет байке, апам келди...
– Көрдүм.
– А сен эмне ыйлап жатасың?
Жашын акырын аарчыган Азирет аргасыз күлдү. Баланын жанына келди да, чөгөлөй калып жүзүн өзүн каратты.
– Чыныгы эркектер ыйлабайт дегеним эсиңдеби? Бирок, Аскат, чыныгы эркектер кээ бир учурларда ыйлайт. Кээде... жакын адамдарын жоготкондо. .. Балам, эми сен чоң жигитсиң! Андыктан чындыкты билишиң керек. Ал чындыкты сага апаң азыр айтып берет...
– Азирет, азыр эмес...
Азирет эч нерсени ойлогусу келген жок. Кийинкисин да, мурункусун да ойлогусу келбеди. Башын чулгуй берип, өжөрлөнө Бегимайды тиктеди.
– Азыр чечилиши керек. Эгерде айтканга эркиң жетпесе, анда мен айтайын.
– Мен сенин мынчалык таш боор экениңди билбедим эле.
– Мени таш боор кылган ким, ыя? Мени бардык үмүттөрүмдөн, тилектеримден ажыраткан ким?!
Жиндене бакырып алды Азирет. Жанына келип, анын колунан кармаган Аскат күнөөлүү үн катты.
– Урушпагылачы, мен баарын билем!
Баары селейип калышты.
– Мен сенин, анан апамдын уулумун! Мен экөөңдүн уулуңармын! Азирет байке, мен сенин балаңмын!
– Сен аны кайдан билесиң? Ким айтты сага?
– Алина эже сени менен урушканда мен эшиктин аркасында туруп укчумун. «Анда балаңды алып Бегимайга кет, бактылуу жашагыла, мени жайыма кой» деп урушкан. Кийин чоң апамдан сураганымда ал мага баарын айтып берген. Бирок чоң апама «бул сырды эч кимге айтпайм» деп убада берген элем. Азыр урушканыңарда коркуп кеттим. Мен экөөңдү тең жакшы көрөм!
Азирет апасын тиктеп калды. Мариям жылмая башын ийкей берди. Кубанычтан жүзү албырып кеткен Азирет баланы кучагына кысты.
– Ата!
– Уулум менин!
Дилинен сызылып чыккан бул сөздөрдө баары бар болчу. Уулун кучагына кысып туруп тагдырын, тагдырынын капсалаңдуу оюнун жеңип чыкканын түшүндү.
– Апаң сени сагынды. Аны менен кетесиңби, уулум?- деди ал жеңилдене.
– Ооба, а сен мени коё бересиңби?
– Албетте, бирок «кайра тез келем» деп убада бер...
– Убада берем...
Бегимайга уулун берип жатып көздөрү көзүнө чагыла түштү. Дагы да болсо ушул каректердин алдында алсыз экенин, ушул жандын көз жашына кайдигер карай албасын, керек болсо дагы да бир топ курмандыктарга барарын билди. Бирок өкүнгөн жок.
– Рахмат, асылым!- деп шыбырады Бегимай.
Жолдор бирикпеди... Бирок мындай махабатты баштан өткөрүүнүн өзү бактылуулук эмеспи, ээ, окурман?!
(Аягы)
Мени жаман көргөндөрдү,
мен жаман көргөнгө убактым жок! Анткени мен, мени жакшы көргөндөр менен гана алекмин!
#93 22 June 2015 - 15:46
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 710
- 22 March 14
- : 15 Mar 2017 15:16
- Жынысы:Белгисиз
Аяабай сонун сизге чон размат.
#94 22 June 2015 - 17:57
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 36
- 15 April 15
- : 07 Sep 2015 19:33
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:...
Иий Азирет экоону бириктирип бактылуу кылып койсо эмне болмок эое а?баарибир мындай окуялар турмушта болбойтко ,эч болбосо чыгармада бир кылып койсо эмне болмок .
#95 22 June 2015 - 17:58
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 36
- 15 April 15
- : 07 Sep 2015 19:33
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:...
Даны уландысы барбы?
#96 22 June 2015 - 17:59
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 36
- 15 April 15
- : 07 Sep 2015 19:33
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:...
Дагы уландысы барбы?
#97 27 June 2015 - 23:52
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 17
- 19 May 15
- : 28 Aug 2016 15:28
Аябай жакшы чыгарма 3-да бар супер инфодон окуйт болчумун аягы кызык болуп бутот
#98 29 June 2015 - 09:25
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 48
- 19 February 14
- : 10 Mar 2018 18:33
- Жынысы:Эркек
Ээээ Шумдук да
Аскардын эгиз баласы Аскат Азирет, Азиреттин баласы, Аскат.
Баарынын тагдыры бирдей улана берет.
Аскардан уланган азаптуу сүйүүнүн, бактылуу күнү Небереси Аскатка келип токтойт.:-)
Аскардын эгиз баласы Аскат Азирет, Азиреттин баласы, Аскат.
Баарынын тагдыры бирдей улана берет.
Аскардан уланган азаптуу сүйүүнүн, бактылуу күнү Небереси Аскатка келип токтойт.:-)
#99 02 July 2015 - 11:01
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 2
- 01 July 15
- : 30 Jul 2015 08:13
3-БӨЛҮКТҮН БАШЫ
(Арадан 20 жыл өттү)
Азирет саамай чачы агарып баштаган Бегимайды тиктеп туруп катуу күрсүнүп алды. Алгач таарынычы катуу эле, кийин жолугуп жүрөгүн ооруткусу келбей качып жүрдү. Бул жолу келгенге аргасыз болду. Анткени алардын колунда өздөрүнүн гана эмес, бейкүнөө эки жандын тагдыры турган эле.
– Азирет, жөн келбегениңди билип турам.
– Билесиңби, сен экөөбүз өзүбүздүн гана эмес, балдарыбыздын да алдында күнөөлүүбүз.
– Түшүнбөдүм. ..
– Мен өз тагдырыма баш ийдим, сенден белек болгон баламды медер туттум. Бирок уулумдун мынчалык кыйналышына жол бере албайм. Мына бул күндөлүктү жакында таптым.
Бегимай калтыраган колдору менен саргарып бара жаткан калың китепчени коомай кармады.
– Бул кимдики?
– Оку! Баарын окуп чык...
Бегимай китепти аяр ачты...
("Мындан ары окуя күндөлүктүн ээси Айденектин баяндоосу менен уланат")
... Мен анын биздин үйгө келгенин эмнегедир бүгүнкү күнгө чейин эстейм. Атамдын колунан бекем кармап, айланасын сонуркай, бирде коркуп карап турган балакай ушул күнгө чейин эсимде. Атам Аскатты эмнеге алып келгенин, бул чоочун бала эмнеге биздин үйдө жашап калганын түшүнбөдүм. Эч кимден да сураган жокмун. Анткени биздин үйдө көп суроолорго жооп жок эле. Аскат келгенден кийин менде биринчи жолу кызганыч пайда болду. Кызы атасына жакын болот дешет, бирок атама менин бар-жогум билинчү эмес. Атамдын көздөрү тынчсыздануу менен ар дайым Аскаттын кадамын тиктеп турганын байкачумун. Эгерде Аскат кокусунан жыгылып кете турган болсо, дароо атам жетип барар эле. Колтугуна тыгылып же бир нерселерди сурап жанында турган менин суроом дайыма жоопсуз калчу. Эч качан атамдын кабак бүркөп урушуп же маңдайыман сылап эркелеткени эсимде жок.
Атамдын мүнөзү мага ушул кезге чейин табышмак. Анын жашоосу апам экөөбүздөн өтө алыс. Бизден алыс, бизге түшүнүксүз дүйнөсү менен алек болуп жүрө берчү. Апам! Ал бечара да атамдын көңүлүнөн сырт калганына менден бетер бактысыз эле. Апам мен билгенден көзүнүн алды шишип, ар дайым бир нерсеге ачууланып, ал ачуусун сыртка чыгара албай буулугуп жүргөнүн байкаар элем. Мунун баарын 6 жашар бала билүүгө тийиш эмес болуш керек. Бирок жагдайга жараша мен ушундай чоңойдум. Ишенип койгула, ата-эне бактысыз болсо, балдары андан эки эсе бактысыз болушат. Менин бактысыздыгымды эч ким байкабады, көргүлөрү да келбеди. Алардын көңүлүн буруу үчүн оюма келген нерселерди кылып, бактын башына чыгып кетип же күнү кечке таптырбай убара кылчумун. Менин бул номерим да өткөн жок, анымды чыргоолук деп табышты да, тим болушту.
– Кызың ашыкча эрке,- дечү атам апама. Андан ашык сөзгө мен арзыбайт элем. Бул үйдө бир гана шоола бар эле. Ал чоң энем Мариям болчу. Менде кандай жакшы сапат болсо, ошол сапатты ал адамдан алдым деп эсептейм. Кичинемден китеп окуганды үйрөттү. Биринчи куткаруучум чоң энем болсо, балалыгымдагы экинчи жан жолдошум китеп болду.
Баса, Аскат менин биринчи душманыма айланды деп баштабадым беле. Жиним келгени ушунчалык, кыздарга жараша турган узун кирпиктүү сулуу көздөрүн чукуп салгым келчү. Канчалык жаман нерсе кылбайын, ийинин куушура басып кеткени, эч качан мага арызданбаганы жанымды кашайтып жиберчү.
Оо, ошол жек көрүүм менен өмүр бою калсам, мынчалык азап тартпайт элем.
(Арадан 20 жыл өттү)
Азирет саамай чачы агарып баштаган Бегимайды тиктеп туруп катуу күрсүнүп алды. Алгач таарынычы катуу эле, кийин жолугуп жүрөгүн ооруткусу келбей качып жүрдү. Бул жолу келгенге аргасыз болду. Анткени алардын колунда өздөрүнүн гана эмес, бейкүнөө эки жандын тагдыры турган эле.
– Азирет, жөн келбегениңди билип турам.
– Билесиңби, сен экөөбүз өзүбүздүн гана эмес, балдарыбыздын да алдында күнөөлүүбүз.
– Түшүнбөдүм. ..
– Мен өз тагдырыма баш ийдим, сенден белек болгон баламды медер туттум. Бирок уулумдун мынчалык кыйналышына жол бере албайм. Мына бул күндөлүктү жакында таптым.
Бегимай калтыраган колдору менен саргарып бара жаткан калың китепчени коомай кармады.
– Бул кимдики?
– Оку! Баарын окуп чык...
Бегимай китепти аяр ачты...
("Мындан ары окуя күндөлүктүн ээси Айденектин баяндоосу менен уланат")
... Мен анын биздин үйгө келгенин эмнегедир бүгүнкү күнгө чейин эстейм. Атамдын колунан бекем кармап, айланасын сонуркай, бирде коркуп карап турган балакай ушул күнгө чейин эсимде. Атам Аскатты эмнеге алып келгенин, бул чоочун бала эмнеге биздин үйдө жашап калганын түшүнбөдүм. Эч кимден да сураган жокмун. Анткени биздин үйдө көп суроолорго жооп жок эле. Аскат келгенден кийин менде биринчи жолу кызганыч пайда болду. Кызы атасына жакын болот дешет, бирок атама менин бар-жогум билинчү эмес. Атамдын көздөрү тынчсыздануу менен ар дайым Аскаттын кадамын тиктеп турганын байкачумун. Эгерде Аскат кокусунан жыгылып кете турган болсо, дароо атам жетип барар эле. Колтугуна тыгылып же бир нерселерди сурап жанында турган менин суроом дайыма жоопсуз калчу. Эч качан атамдын кабак бүркөп урушуп же маңдайыман сылап эркелеткени эсимде жок.
Атамдын мүнөзү мага ушул кезге чейин табышмак. Анын жашоосу апам экөөбүздөн өтө алыс. Бизден алыс, бизге түшүнүксүз дүйнөсү менен алек болуп жүрө берчү. Апам! Ал бечара да атамдын көңүлүнөн сырт калганына менден бетер бактысыз эле. Апам мен билгенден көзүнүн алды шишип, ар дайым бир нерсеге ачууланып, ал ачуусун сыртка чыгара албай буулугуп жүргөнүн байкаар элем. Мунун баарын 6 жашар бала билүүгө тийиш эмес болуш керек. Бирок жагдайга жараша мен ушундай чоңойдум. Ишенип койгула, ата-эне бактысыз болсо, балдары андан эки эсе бактысыз болушат. Менин бактысыздыгымды эч ким байкабады, көргүлөрү да келбеди. Алардын көңүлүн буруу үчүн оюма келген нерселерди кылып, бактын башына чыгып кетип же күнү кечке таптырбай убара кылчумун. Менин бул номерим да өткөн жок, анымды чыргоолук деп табышты да, тим болушту.
– Кызың ашыкча эрке,- дечү атам апама. Андан ашык сөзгө мен арзыбайт элем. Бул үйдө бир гана шоола бар эле. Ал чоң энем Мариям болчу. Менде кандай жакшы сапат болсо, ошол сапатты ал адамдан алдым деп эсептейм. Кичинемден китеп окуганды үйрөттү. Биринчи куткаруучум чоң энем болсо, балалыгымдагы экинчи жан жолдошум китеп болду.
Баса, Аскат менин биринчи душманыма айланды деп баштабадым беле. Жиним келгени ушунчалык, кыздарга жараша турган узун кирпиктүү сулуу көздөрүн чукуп салгым келчү. Канчалык жаман нерсе кылбайын, ийинин куушура басып кеткени, эч качан мага арызданбаганы жанымды кашайтып жиберчү.
Оо, ошол жек көрүүм менен өмүр бою калсам, мынчалык азап тартпайт элем.
#100 02 July 2015 - 11:16
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 2
- 01 July 15
- : 30 Jul 2015 08:13
"«Эркексиңби,
аялсыңбы, бир күнү кимдир бирөөгө жүрөгүңдү ачасың. Сенин ошол улуу сезимиңди баккан, бапестеген адамга жолуксаң бактың, жолукпасаң суу жетпеген гүлдөй соолуйсуң. Анткени адам сүйүү үчүн жаралат...»"
Бул саптарды кайсы китептен окудум билбейм, бирок чындык экенине көзүм жетет.
Мен сүйүү үчүн жаралгам, бирок мени ата-энем сүйө алышпады. Ага чейин алардын кандай жолду басып өткөнү табышмак. Атам өз дүйнөсү менен алек болсо, апам атамдан башка дүйнөнү көрө албады. Кудай акы, азыр айта албайм, ата-энемдин кимиси көбүрөөк бактысыз эле. Кайсы бир заманда өткөн махабатынан жабыркаган атамбы же атамдын жабылган жүрөгүн каккылаган апамбы? Үйдө экөөнүн эч качан үнүн көтөрүп сүйлөгөнүн, уруш-талаш болгонун көргөн эмесмин, бирок ысык мамиле, жадыраган күлкү, үй-бүлөлүк жылуулук жок эле. Айрым учурларда куду эки бейтааныш адам кокусунан жолугуп калгандай сүйлөшүшчү. Айтор, кандай болсо да, экөөнүн тең көңүл борборунда мен жок элем.
Биздин үйдө мендей эле бир бактысыз жан бар. Мен мээрим жетпегенден кыйналсам, бечара Аскат ашыкча сүйүүдөн жапа чегип, бактысыз болчу. Ал атасынын, апасынын ашыкча сүйүүсүнөн, экөө эки жакка тарткылап талашканынан жабыркачу. Эсимде, бир күнү атам менен келген бою узун, сулуу аял Аскатты жетелеп кетти. Мен мынчалык сулуу аялды көргөн эмесмин. Ал мага жомоктон келгендей сезилген. Аскаттын кеткенине апам экөөбүз тең сүйүндүк. Жаман оюмда эми атамдын көңүлү мага бурулат деген элем. Бирок атам андан ашып түшүп бизден оолактай баштады. Канча убакыттан кийин атам Аскатты кайрадан биздин үйгө алып келди. Бул жолу мен сүйүнгөн да, күйүнгөн да жокмун. Ошол убактан бери Аскат бирде апасында, бирде биздин үйдө чоңойду.
Мектепке чогуу барчубуз. Ал мени көзүнүн кыйыгы менен карап коюп тез басып кеткенге ичи түтпөй, бирде артта калып, бирде алдыга чыгып кетчү. Качан ал чыдамы кетип, мага чуркап келип сумкамды алып дикилдете колумдан жетелеп кеткиче аягымды араң шилтеп кете берет элем.
– Бол, кечигебиз!
– Басып баратам го...
Кандай учурдан башталды билбейм, бирок Аскат менин бардык маселемди чечкенге, мен үчүн жооп бергенге өттү. Ар күнү жетелеп барып классыма сумкам менен киргизип коюп, өзүнүн сабагы бүтсө күтүп турат. Үйгө чогуу кайтабыз. Кичинесинен мырза мүнөзү бар эле Аскаттын, мага тийишкен балдардын сазайын берчү. Ар дайым менин сумкам анын жонунда болор эле. Ичим жылып, акырын апам эртең менен чөнтөгүмө салып берген конфеттин бирин ага сунам.
– Өзүң жей бер,- деди ал негедир кабагын чытый.
– Жебесең кой... Мен дагы таарына түштүм.
Кайра бир аз туруп көңүлү ачылып кетти окшойт, кылчайып мага карап калды.
– Айданек, кел экөөбүз ойноп, анан үйгө барабыз.
– Апам урушат...
– Азыр эрте эле. Бир аз урушат, чыдап коёбуз да...
Аста башымды ийкедим, экөөбүз кол кармаша чуркап жөнөдүк. Кызык, ошол күндөн баштап экөөбүздүн ортобуздагы билинбеген дубал өзүнөн-өзү урап түштү. Менин ээнсиреген, мээримге канбаган дүйнөмө жылуулук кирди. Ошол убакыттан баштап мен жалгыз эмес элем. Азыр ушу саптарды жазып отуруп эч күнөөсүз, таза күндөрүбүзгө эч кимдин тилин тийгизгим келбейт. Мейли, адамдар миң жолу бизди сынасын, жүз жолу жерден алып көргө урсун, өздөрүнүн көз карашын таңууласын, бирок биздин мамилебиз алар ойлогондой ыплас эмес эле. Ата перзентин берилип сүйсө, эне баласын бардык нерседен коргосо, бир тууган өз боору үчүн курмандыкка барса, ошол күнөөбү?
Аскат мен үчүн ата да, эне да, ага да болду. Кичинемден дүйнөнү анын көзү менен караганга үйрөндүм. Бул мамилебиз ириде апама жаккан жок. Аскат атамдын көңүлүн ээлегени аз келгенсип, мен дагы андан карыш калбай ээрчип алганым жанын сыздатты окшойт, бир күнү катуу сабап салды. Мурун бир да жолу колу тийип көргөн эмес, бул жолу болгон ызасын менден чыгарды көрүнөт.
– Апа, эмнеге, эмне үчүн?- деп чырылдап жаткан мени уккан да жок. Бир маалда колум менен жүзүмдү жаап бүрүшкөн мени көрүп эсине келди. Дароо көтөрүп ала койду да, бооруна кыса берди.
– Кечир мени, кызым! Мен... мен акмакмын!
Апамдын көзүнөн жаш агып жатты. Эт жүрөгүм сыйрыла апамды аяганым менен, Аскатка деген боор толгоом да күчтүү эле. "«Экинчи Аскатка жолобойм»" деп айтыш да оор болуп жатты.
Чоңоюп калганда мага кат жазып, сүйүүсүн арнаган балдар пайда болду. Биринчи жолу сезимин билдирүү, бет албырып, кол-бут титиреген абал ар бир кыздын башынан өтсө керек. Классыбызда Изат аттуу бала мени жактырып жүргөнүн байкачумун. Телефонума келген СМСти карап отурсам Аскат келип калды.
– Ким жазды?
– Изат.
Көпкө унчукпай турду да, телефонду колумдан жулуп алып билдирүүнү өчүрүп таштады.
– Мындай нерселерге көңүл бурба, сен али балдарды билбейсиң. Кийин өзүңө эле жаман болот.
– Эмнеге? Кинодон көргөн нерселериңди айтпачы, ал мага эч нерсе кыла албайт.
Үн катпады. Бирок мен ал эмне деп айткысы келгенин түшүндүм. Аскаттын мүнөзүн кандай деп сүрөттөсөм экен... Кичинесинде ал эң тарбиялуу, боорукер, атүгүл идеалдуу болсо, жыл өткөн сайын анда бир жапайы күч, агрессия күчөп баратты. 6-7-класстарда Дон деген атка ээ болуп, өзүнүн кадимкидей тобу, анын айтканын кыйшаюусуз аткарган достору пайда болду. Үлгүлүү окуучунун «көчө балага» айланып баратканын менден башка эч ким байкабады. Чоң апам бул учурда ооруп, өз жаны менен алышып калган эле. Атам күнү кечке жумушта, апам ага көңүл буруп да койчу эмес.
Түнү бөлмөсүнө кирип, баары уктаганда чыгып кеткенин эчен байкадым. Дагы бир жаман жери, Аскат күн өткөн сайын куду журналдын бетинен түшө калгандай келишимдүү жигитке айланып баратты. Хм, мага бул жакпады. Анткени Аскат мурун меники гана болсо, эми анын көңүлүн башка кыздар да ээлей баштады. Кээде өтүп бараткан кыздарды сырдуу тиктеп калганын байкачу болдум. Экөөбүздүн жаш айырмабыз болсо да, менден кыйла узун эле. Күндө туруп боюмду өлчөп, аны кууп жете албай ызаланганым, ай! А жүзү... Мындай сулуу жүздүн эркекке эмне кереги бар эле дейм да. Аны тиктеп отуруп өмүрүмдө бир жолу көргөн анын апасын эстеп кетем. Аскат апасын тарткан. Айрыкча көздөрү ушунчалык окшош. Бой-келбети, сүйлөгөнү, жылмайганы атамдын өзү. Чоң энем атама да эмес, Аскат атын алып жүргөн атамдын эгизине окшош дейт. А мен үйдөгүлөрдүн эч бирине окшош эмесмин. Кыздар мени"«сериалдагы корей актрисаларына окшошсуң»" дешет. Билбейм, балким, окшош чыгармын... Күзгүнү тиктеп ойлонуп турганымда чоң энем бөлмөмө кирип, чачымдан сылай жылмайды.
– Менин кызым жасанып баштаган бейм...
– Чоң апа, эмнеге мен эч кимге окшобойм? Атама да, апама да...
– Ах, менин сулуу кызым, сен мага окшошсуң!
– Мен чын эле сулуумунбу?
– Албетте, азыр эле жакшынакайсың, бой жеткенде, тфү, тфү, көз тийбесин, кандай гана сулуу болор экенсиң. Бирок, чырагым, кеп сулуулукта эле эмес.
Менин мээрман чоң энемдин кандай абал болсо да бардык суроомо жообу даяр, дүйнөдөгү бардык нерселерди билгендей. Жаш кезинде бир топ шаарларды кыдырган экен, ар бир элдин салтын билет. Баарынан алакандары сонун! Шуудурак, анан жылуу. Атам мени ар дайым жатыркоо менен тиктейт эмнегедир. Чоң энемдин көздөрүндө мага түшүнүксүз бир нерсе бар. Аяныч десең ага окшобогон, тилинин учунда турган нерсени мага айта албай жаткандай," «ай, байкушум, ай, дагы кандай болуп кетер экен...»" дегендей да бир кооптонууну байкайм.
Баса, Аскат тууралуу айтып келе жатпадым беле. Ал менден бир жашка улуу болсо да, кыйла эрте чоңойду. Баарынан жаманы, кыздар менен сүйлөшкөндү да эрте баштады. Экөөбүздүн ортобузду бөлгөн да кыздар болду. Жаңы окуу жылы башталган. Ал 9-класска, мен 8-класска кирген учурубуз. Аскат сабагы бүткөндө мени ар дайым күтөр эле. Эгерде бир жумушу чыгып калса, жок дегенде сумкамды көтөрө кетчү. Мени шылдыңдап " «сен ушунчалык назиксиң, ал тургай сумкаң дагы сага оордук кылат, мен алып кетпесем үйгө жетпей каласың» " деп айтчу.
Ошол күнү да мени Аскат күтүп турат деген ой менен класстан шашып чыктым. Ал болсо жок. Эки жагымды карап элеңдей түштүм. Балким, бир иштери чыгып калгандыр деп ойлодум алгач. Классташым Изат келип чыканактан алганда гана селт дей түштүм.
– Билем, кимди күтүп турасың, бирок Аскат эбак кеткен. Алардын сабагы жана эле бүткөн.
– Кайда кеткен?- дедим мен ого бетер алайып.
– Алардын классына жаңы кыз келбеди беле. Айым беле аты?.. Ошо менен баратканын көрдүм.
Жүрөгүм эмнегедир мага түшүнүксүз тыз этти. Куду бирөөнүн колу мыжып жаткандай... Көкүрөк тушумду кармап аргасыз туруп калдым. Мына сага чыккынчылык! Менин дүйнөм ошондо биринчи жолу аласалып, биринчи жолу өзүмө таандык деп эсептеген нерсем көз ачып жумганча башканыкы болуп калышы мүмкүн экенин билдим. Изат ого бетер:
– Аскат анын сумкасын көтөрүп кетти,- деди.
Эмне кылмак элем, шалдайып үйдү көздөй бастым, артымдан кыйкырган Изаттын үнүн араң уктум.
– Данек, кел, бүгүн чогуу кетебиз!
Башымды араң чайкап жолумду улай бердим. Изат болбой эле сумкамды колумдан жулуп алып жанымда келатты. Эмнелерди айтып жатты билбейм, мен Аскаттын чыккынчылыгын гана ойлоп бараттым. Ошол түнү Аскат үйгө түнөбөдү. Терезеден улам жолду тиктейм. Качан мотоциклдин «дүр-р» эткен үнү угулат, качан кирип келет деп сааттын жебесин карай берип тажадым. Ий-ий, келип калсачы! Ал дайым кеч келген учурда уурдана кирип менин уктап жаткан абалымды тиктеп туруп, үстүмдү жылуулап жаап, өз бөлмөсүнө өтчү. Кыйналып жатып уктап кеттим.
Мен Айымды эртеси мектептен көрдүм. Чын эле сулуу кыз экен. Ошол убактан баштап Айым Аскаттын биринчи сүйүүсү, а менин айыгышкан душманым болду.
Балалык сүйүү деп баа бербеген менен, ал адамдын жашоосунда чоң роль ойнойт окшойт. Айым үчүн Аскат таптакыр башкача болуп өзгөрдү. Кийимдерди тез-тез алмаштырып, көп убакыт чачын тарап, бирде мурчуюп, бирде күзгүдөн кетпей калганын байкадым. Телефону ар дайым колунда, «чыр» этери менен шак колуна ала салат. Эмнелерди сүйлөшөт билбейм, кээде жини келип чарт-чурт дей түшөт, бир топко чейин туталана, кабагы ачылбайт. Кызык, сүйүү деген ушундайбы? Ушинтип келеби? Мага кантип келер экен? Кээде Аскат кыйналса кошо кыйналып кетчү болдум.
– Аскат, сүйүү деген ушундайбы?- дедим бир күнү чыдай албай.
– Ыя?
– Кыйналат окшойт, ээ, адам сүйүү үчүн?
Ал шалдая түштү. Бакырая тиктеп турган мени жанына отургузуп, бооруна кыса кучактап алды.
– Сен эмнеге Айымды жактырбайсың?
– Бой көтөргөн кыз.
– Ошого элеби?
– Айтор, мага жакпайт.
– Ал эле эмес, сулуу кыздардын баары бой көтөрөт. Алар сулуулугу үчүн кимдир бирөөнү кыйнашы керек. Ар дайым алардын кылык-жоругун көтөрүүгө туура келет.
– Не-а, мен эч качан бой көтөрбөйм,- дедим жан талаша.
Аскат каткыра күлүп алды. Чачымды сылап, мурдумду чымчып койду.
– А сен сулуусуңбу?
Мен ызалана түштүм. Булкуна кучагынан чыкканга аракет кылдым.
– Тамаша, сен татынакайсың. Биздин класстан деле бир топ балдар сага кызыгып жүрүшөт. Бирок менден коркушканы үчүн унчуга алышпайт. А мен тууралуу ойлонбой эле кой,-
деп тунжурай түштү. Башка нерсени ойлонуп жатканы билинип турат.
– Атам сени жакшы көрөт,- дедим эмнегедир. Бир нерсе деп айткым келди окшойт. Анын бактысыз, жалгыз отурганына түтпөй кеттим.
– А сенчи?- деди ал дагы деле тамашалай.
– Мен дагы.
Ушул учурда атам сыртка чыгып, биздин кучакташып сүйлөшүп отурганыбызды көрүп селдее түштү.
– Аскат, Айданек, силер эмне кылып отурасыңар? Уктабайсыңарбы? - деди сүрдүү. Атамдан аябай коркуп кетер элем, бул жолу да алайып кеттим.
– Ата, азыр киребиз.
Аскат менен атам көпкө сүйлөшүштү, талашып-тартышышты, акыры Аскат шылкыйып, бир нерсеге көнгөндөй болду. Атам анын желкесинен жыттап алып үйгө кирип кетти.
Ошентип, Аскаттын жашоосуна Айым аттуу кыз кирди. Сулуу, менменсине тиктеген бул кызга көптөр ашык эле. А мен эч кимди жек көрбөгөндөй жек көрдүм. Аскатты аны менен
бөлүшүүгө аргасыз болгонум үчүн болсо керек. Бир жанымды кыйнаган сезим бар эле. Аны айтып түшүндүрө албайм.
Кээде өтө оор болуп кеткенде үйүбүздөгү алманын башына чыгып алам. Аны чоң атам Аскатка жана мага арнап отургузганын чоң энем айткан эле. Кээде ар түркүн ойлор жанымды оорутканда ошол бактын башына чыгып алып асманды карайм. Бир жолу ошентип бактын башында отурсам үйдөн Аскат чыкты. Телефон менен сүйлөшүп келе жатып так эле мен отурган бактын жанына келсе болобу?!
– Айыма, кечээ кайда болдуң, эмнеге телефонду өчүрүп салдың? Ким менен жүрдүң? " «Батарейка отуруп калды»" деген шылтооңду качан коёсуң, айтчы?! Мени анча күйгүзбөчү. Айымка, мен... мен сени...
Безеленип жаткан Аскатты биринчи көргөнсүп каттым да калдым. «Сүйөм» деп айтканында кыйкырып жибербейин деп оозумду баса калдым. Мен эсимди жыйганча төмөндө Аскат сүйлөшүп жатты. Бир убакта телефонун жерге бир уруп ыргытты да, отура калып өксүп ыйлап жиберди. Менин Аскатым ыйлап жатты! Ал биринчи махабаты үчүн ыйлап жатты, а менчи? Эмнеге көз жашымды токтотоюн десем болбой ыйлап жатам? Ох, эмне мынча жүрөгүм ооруйт? Түшүнбөйм, өзүмдү түшүнбөйм. Карегимден өзүнөн өзү жаш куюлууда. Эмнеге ыйлап жатам? Бул эмне деген оору эле? Кеткиле, мага түшүнүксүз, бүдөмүк, мени эзген сезимдер! Атам бүгүн биринчи жолу мага чын дилинен жылмайып, чекемден өптү. Анткени атамдын туулган күнүнө карата Аскат экөөбүз слайд-видео жасаганбыз. Идеянын автору Аскат, бирок монтаждап жасаткан мен болдум. Ага сүрөттөрдү тандоодо апам менен атамдын үйлөнүү тоюндагы сүрөтү колума тийип калды. Кызыгы, алардын жанында Аскаттын апасы Бегимай да бар экен. Колуктунун курбусу болуптур. Демек, алар мурунтан эле тааныш болушкан. Анда Аскат кандайча менден улуу? Айтор, "«Кандай окуя болду экен?..»" деп кызыкканым менен, эч кимден батынып сурай албадым. Чоң энемден сураганымда" «билбейм»" деп кутулду. " «Балким, өздөрү айтып беришер»" деген ой келип, бул сүрөттү видеого кошуп койгом. Чыр ошондон башталды.
– Эмне, башка сүрөт калбай калыптырбы? Тигини эмнеге коштуң?- деди апам мени карап.
Көңүлүмдө жаман оюм жок эле ушул ишке барсам да, бир чоң күнөө кылгандай, эмне айтарымды билбей туттуга түштүм.
– Апа...
– Сенден күткөн эмесмин,- деди ал ого бетер көзүнөн ачуусун бүркүп.
– Данек эмес, ал сүрөттү мен коштум,- деди Аскат капысынан. Куду бирөөдөн коргоп жаткандай мени колдон тартып аркасына ката берди. Мына, ар дайым ушундай, кичинебизде
тентектик кылсак, мен жасаган кылмышты өзү ала берчү. Ай, Аскат, ушу жоругуң качан калар экен?
– Ал сүрөттү кошкондой кандай акың бар? Биздин, менин жашоомо аны киргизгендей кандай акың бар?
Апам бою кичине, сары киши, ачууланганда кыпкызыл болуп, үнү чыйылдап жаман болуп кетет экен. Мынчалык ачууланганын мурун көргөн эмесмин, чын эле сүрөт талуу жерине тийди окшойт.
– Ал атамдын жашоосунда бар экени калппы? Менин бар экеним жалганбы?- деди Аскат да токтоп калбай.
Апам шалдайып, эч ким үндөй албады. Бир топтон кийин гана атам Аскатка үн катты.
– Туура, балам, сенин бар экениң да, апаңдын менин жашоомдо болгону да калп эмес. Бирок Алинаны да сыйлашың керек, эгерде бул окуяда ким азап тартса, Алина тартты. Мен мындан ары бул маселе менен үй-бүлөмдө чыр болушун каалабайм. Андыктан силер да сак болгула, үй-бүлө болгондон кийин эч бирибиздин көңүлүбүзгө доо кетирбей жашаганыбыз оң.
Ошол боюнча биздин үй-бүлөнүн улуу сыры кайра катылды. Кайрадан бизге табышмак болгон өтмүштүн капкагы жабылды.
Күн өткөн сайын Аскаттын Айымга болгон махабаты да басаңдай баштады. Чындыгында, ага кол сунган адамдар көп эле. А Аскат жолундагы бардык кыйынчылыкты жеңип, Айымдын жүрөгүнө ээ болду. Бирок ошол замат кызыгы тарап калганын байкадым. Аскат өзүнө да, өңгөгө да катаал, кээде өтө таш боор жагы бар болчу. Алдына башка балдарды өткөрүп, өзүнөн кыйын болгонун эч көтөрө алчу эмес. Дароо мушташып кетчү. Анын кыялын билгендер андан качканга, анын муштумуна кабылбаганга аракет кылышчу. Ким билет, балким, ал өзүндөгү өксүктү, өзү таба албай, чече албаган суроолордон улам кыйналып, болгон жинин муштумга салса керек. Мен анын бул кылыгын ошентип ойлойм. Айымга да жеткенден кийин кызыкчылыгын жоготуп койгондой, кайдигер, кадимки Аскатка окшошо баштады. Айым кээде өзү чалса да, телефонун албай коюп же суз сүйлөшөт. Анда мага түшүнүксүз кубаныч пайда болот, кээде Аскатка ошол кубанычым үчүн да ыраазы болуп кетем.
Баса, ошол жылдагы менин туулган күнүм өмүр бою эсимде калды. Эртең менен мурдумду өрдөгөн жагымдуу жыттан ойгондум. Мына сага! Бөлмөм ар кандай роза гүлдөргө толуп
кетиптир.
– Туулган күнүң менен!
Жылмайган калыбында розалардын арасында Аскат турат. Таң калганымдан делдиреп төшөгүмдүн үстүндө отура берипмин.
– Эй, болду эми, эсиңе кел. Сени анчалык таң калтырайын деген эмесмин.
– Аскат!
Атып туруп жылмайып турган анын кучагына бой урдум. Билбейм, эмнеге ушунчалык ыйладым? А балким, турмушумда эң жакын болгон адамымдын жүрөгүндө дагы деле бар экениме кубандымбы же ата-энемдин да эсинен чыгып кеткен туулган күнүм анын эсинде болгонуна жетине албай кеттимби? Балким, көп жылдан бери топтолгон анын мээримине ыраазычылык билдиргенимби, көз жаш менен? Айтор, көпкө ыйладым. Аскат мени кучактаган бойдон ыйлап бүтүшүмдү күтүп турду да, көз жашымды аяр аарчыды.
– Жинди кыз, болду эми, эл көрсө сага эч ким эч качан белек бербептир дейт. Түнү менен гүлдөрдү алып келип бөлмөгө төшөгөнүм бекер болбоптур...
– Рахмат!
–Ыйлаак, мындан ары бир тамчы жашыңды көрбөйүн. Уктуңбу?- деп колун кезеп койду. Кетип баратып кайрылып:
– Муну менен сюрприз бүткөн жок. Кечинде дагы улантабыз.
Ошол күнү кечтин кириши мага оор болду. Сабактан келип, Аскат убада кылган сюрпризди күтүп отурдум. Кечинде үй-бүлөбүз менен чогулуп, жылдагыдай суз сөздөрдү, куттуктоолорду кабыл алдым.
– Айданек, туулган күнүң менен!- деген атамдын жүзүн тиктеп турдум. Бирок мен күткөн "«кызым»" деген сөздү айткан жок. Колундагы кымбат баалуу асем буюмду коомайлана мага сунду да, чекемден өөп койду. Андан соң апам куттуктады. Чоң апам жемпир токуп коюптур, аны берди. Аскат болсо мага көзүн кысып "«сюрприз кечинде"» деп шыбырады. Үйдөгүлөрдүн баары жаткандан кийин бөлмөмө акырын кирген Аскат мага"«жүрү» " деди. Экөөбүз анын мотоциклине отуруп жөнөп калдык.
– Кайда барабыз?
– Чүш, азыр көрөсүң.
Ошол күнү чоң турмушка багыт алдым. Диско-клуб деген эмне экенин, жигит-кыз болуп бийлөө эмне экенин билген эмесмин.
– Карындашыңды бийге чакырсамбы? - деп Аскаттын досторунун бири келип калды.
– Жок, болбойт!
– Дон, ушунуңду койчу...- деп баштады эле, бир караш менен тигинин жаагын басты.
– Менин бийлегим келип жатат,- дедим Аскатка шыбырай. Чындыгында эле кыналыша бийлеген кыз-жигиттерден көзүм өтүп жаткан. Таттуу сезимдер чулгап алып, кандайдыр бир
табышмактуу дүйнөгө алып учуп бараткандай.
– Сага али эрте, жанымдан чыкпа,- деген Аскат көзүмдү жалдыратып турган мени аяп кеттиби, колдон ала бийге жөнөдү. Музыка эч токтобосо, чимириле айланган жарыктар эч
өчпөсө... Ошентип, өмүрүмдөгү биринчи бийди Аскат менен бийледим. Жок, өмүрүмдөгү көп биринчилер Аскат менен болду... Ошол күндөргө азыр кайта алсам кана, мага андан ашык бакыттын кереги жок эле... Аскат негедир тез токтой калып, мени бийден жетелей чыгып кетти.
– Эмне болду, баары эле бийлеп жатышат го?- дедим мен нааразылана.
– Сага жетишет ушул эле, чоңойгондо келесиң.
Аскат жетет десе, демек, ошого ыраазы болушум керек эле. Канчалык кыйылып турсам да, баш ийдим. Анан экөөбүз сыртка чыктык.
– Данек, сен кимдир бирөөнү катуу сагынып көрдүң беле?- деди капысынан.
– Жок.
– А кимдир бирөөнү катуу жакшы көргөнүң эсиңдеби?
– Сени.
Аскат муну таптакыр күтпөсө керек, кабагы чытыла түштү.
– Ишендим.
– Чын айтам, чындап...
Ызаланып кетип жерди тепкилеп жибердим. Чындык болчу ал, эмнеге ал ишенбейт?
– А мен апамды дайым сагынам,- деди ал. Үнү титиреп кетти да, кайра тез өзүн колго алды.
– Кайдагы нерселерди айтам? Жүрү, үйгө кеттик, кеч болуп калды.
– Жок, апаңды эмес, сен Айымды жакшы көрөсүң, калп айтпа,- дедим мен бар эркимди жыйып туруп.
– Ха-ха-ха, чынбы? Сен ырас эле ошентип ойлойсуңбу?
Бул жолу да тамашалап кутулуп кеткиси келдиби, ким билсин, ал мени колдон алды.
– Кеттик.
Чоң жолдо катуу ылдамдык менен келе жатканыбыздан коркуп Аскаттан жайыраак айдашын сурандым. Бирок ал ого бетер каткыра ылдамдыкты күчөтө берди. Алдыбыздан машина
чыга калды. Карс-карс... Көзүмдү жумуп жибердим.
Мен сүйүү үчүн жаралгам, бирок мени ата-энем сүйө алышпады. Ага чейин алардын кандай жолду басып өткөнү табышмак. Атам өз дүйнөсү менен алек болсо, апам атамдан башка дүйнөнү көрө албады. Кудай акы, азыр айта албайм, ата-энемдин кимиси көбүрөөк бактысыз эле. Кайсы бир заманда өткөн махабатынан жабыркаган атамбы же атамдын жабылган жүрөгүн каккылаган апамбы? Үйдө экөөнүн эч качан үнүн көтөрүп сүйлөгөнүн, уруш-талаш болгонун көргөн эмесмин, бирок ысык мамиле, жадыраган күлкү, үй-бүлөлүк жылуулук жок эле. Айрым учурларда куду эки бейтааныш адам кокусунан жолугуп калгандай сүйлөшүшчү. Айтор, кандай болсо да, экөөнүн тең көңүл борборунда мен жок элем.
Биздин үйдө мендей эле бир бактысыз жан бар. Мен мээрим жетпегенден кыйналсам, бечара Аскат ашыкча сүйүүдөн жапа чегип, бактысыз болчу. Ал атасынын, апасынын ашыкча сүйүүсүнөн, экөө эки жакка тарткылап талашканынан жабыркачу. Эсимде, бир күнү атам менен келген бою узун, сулуу аял Аскатты жетелеп кетти. Мен мынчалык сулуу аялды көргөн эмесмин. Ал мага жомоктон келгендей сезилген. Аскаттын кеткенине апам экөөбүз тең сүйүндүк. Жаман оюмда эми атамдын көңүлү мага бурулат деген элем. Бирок атам андан ашып түшүп бизден оолактай баштады. Канча убакыттан кийин атам Аскатты кайрадан биздин үйгө алып келди. Бул жолу мен сүйүнгөн да, күйүнгөн да жокмун. Ошол убактан бери Аскат бирде апасында, бирде биздин үйдө чоңойду.
Мектепке чогуу барчубуз. Ал мени көзүнүн кыйыгы менен карап коюп тез басып кеткенге ичи түтпөй, бирде артта калып, бирде алдыга чыгып кетчү. Качан ал чыдамы кетип, мага чуркап келип сумкамды алып дикилдете колумдан жетелеп кеткиче аягымды араң шилтеп кете берет элем.
– Бол, кечигебиз!
– Басып баратам го...
Кандай учурдан башталды билбейм, бирок Аскат менин бардык маселемди чечкенге, мен үчүн жооп бергенге өттү. Ар күнү жетелеп барып классыма сумкам менен киргизип коюп, өзүнүн сабагы бүтсө күтүп турат. Үйгө чогуу кайтабыз. Кичинесинен мырза мүнөзү бар эле Аскаттын, мага тийишкен балдардын сазайын берчү. Ар дайым менин сумкам анын жонунда болор эле. Ичим жылып, акырын апам эртең менен чөнтөгүмө салып берген конфеттин бирин ага сунам.
– Өзүң жей бер,- деди ал негедир кабагын чытый.
– Жебесең кой... Мен дагы таарына түштүм.
Кайра бир аз туруп көңүлү ачылып кетти окшойт, кылчайып мага карап калды.
– Айданек, кел экөөбүз ойноп, анан үйгө барабыз.
– Апам урушат...
– Азыр эрте эле. Бир аз урушат, чыдап коёбуз да...
Аста башымды ийкедим, экөөбүз кол кармаша чуркап жөнөдүк. Кызык, ошол күндөн баштап экөөбүздүн ортобуздагы билинбеген дубал өзүнөн-өзү урап түштү. Менин ээнсиреген, мээримге канбаган дүйнөмө жылуулук кирди. Ошол убакыттан баштап мен жалгыз эмес элем. Азыр ушу саптарды жазып отуруп эч күнөөсүз, таза күндөрүбүзгө эч кимдин тилин тийгизгим келбейт. Мейли, адамдар миң жолу бизди сынасын, жүз жолу жерден алып көргө урсун, өздөрүнүн көз карашын таңууласын, бирок биздин мамилебиз алар ойлогондой ыплас эмес эле. Ата перзентин берилип сүйсө, эне баласын бардык нерседен коргосо, бир тууган өз боору үчүн курмандыкка барса, ошол күнөөбү?
Аскат мен үчүн ата да, эне да, ага да болду. Кичинемден дүйнөнү анын көзү менен караганга үйрөндүм. Бул мамилебиз ириде апама жаккан жок. Аскат атамдын көңүлүн ээлегени аз келгенсип, мен дагы андан карыш калбай ээрчип алганым жанын сыздатты окшойт, бир күнү катуу сабап салды. Мурун бир да жолу колу тийип көргөн эмес, бул жолу болгон ызасын менден чыгарды көрүнөт.
– Апа, эмнеге, эмне үчүн?- деп чырылдап жаткан мени уккан да жок. Бир маалда колум менен жүзүмдү жаап бүрүшкөн мени көрүп эсине келди. Дароо көтөрүп ала койду да, бооруна кыса берди.
– Кечир мени, кызым! Мен... мен акмакмын!
Апамдын көзүнөн жаш агып жатты. Эт жүрөгүм сыйрыла апамды аяганым менен, Аскатка деген боор толгоом да күчтүү эле. "«Экинчи Аскатка жолобойм»" деп айтыш да оор болуп жатты.
Чоңоюп калганда мага кат жазып, сүйүүсүн арнаган балдар пайда болду. Биринчи жолу сезимин билдирүү, бет албырып, кол-бут титиреген абал ар бир кыздын башынан өтсө керек. Классыбызда Изат аттуу бала мени жактырып жүргөнүн байкачумун. Телефонума келген СМСти карап отурсам Аскат келип калды.
– Ким жазды?
– Изат.
Көпкө унчукпай турду да, телефонду колумдан жулуп алып билдирүүнү өчүрүп таштады.
– Мындай нерселерге көңүл бурба, сен али балдарды билбейсиң. Кийин өзүңө эле жаман болот.
– Эмнеге? Кинодон көргөн нерселериңди айтпачы, ал мага эч нерсе кыла албайт.
Үн катпады. Бирок мен ал эмне деп айткысы келгенин түшүндүм. Аскаттын мүнөзүн кандай деп сүрөттөсөм экен... Кичинесинде ал эң тарбиялуу, боорукер, атүгүл идеалдуу болсо, жыл өткөн сайын анда бир жапайы күч, агрессия күчөп баратты. 6-7-класстарда Дон деген атка ээ болуп, өзүнүн кадимкидей тобу, анын айтканын кыйшаюусуз аткарган достору пайда болду. Үлгүлүү окуучунун «көчө балага» айланып баратканын менден башка эч ким байкабады. Чоң апам бул учурда ооруп, өз жаны менен алышып калган эле. Атам күнү кечке жумушта, апам ага көңүл буруп да койчу эмес.
Түнү бөлмөсүнө кирип, баары уктаганда чыгып кеткенин эчен байкадым. Дагы бир жаман жери, Аскат күн өткөн сайын куду журналдын бетинен түшө калгандай келишимдүү жигитке айланып баратты. Хм, мага бул жакпады. Анткени Аскат мурун меники гана болсо, эми анын көңүлүн башка кыздар да ээлей баштады. Кээде өтүп бараткан кыздарды сырдуу тиктеп калганын байкачу болдум. Экөөбүздүн жаш айырмабыз болсо да, менден кыйла узун эле. Күндө туруп боюмду өлчөп, аны кууп жете албай ызаланганым, ай! А жүзү... Мындай сулуу жүздүн эркекке эмне кереги бар эле дейм да. Аны тиктеп отуруп өмүрүмдө бир жолу көргөн анын апасын эстеп кетем. Аскат апасын тарткан. Айрыкча көздөрү ушунчалык окшош. Бой-келбети, сүйлөгөнү, жылмайганы атамдын өзү. Чоң энем атама да эмес, Аскат атын алып жүргөн атамдын эгизине окшош дейт. А мен үйдөгүлөрдүн эч бирине окшош эмесмин. Кыздар мени"«сериалдагы корей актрисаларына окшошсуң»" дешет. Билбейм, балким, окшош чыгармын... Күзгүнү тиктеп ойлонуп турганымда чоң энем бөлмөмө кирип, чачымдан сылай жылмайды.
– Менин кызым жасанып баштаган бейм...
– Чоң апа, эмнеге мен эч кимге окшобойм? Атама да, апама да...
– Ах, менин сулуу кызым, сен мага окшошсуң!
– Мен чын эле сулуумунбу?
– Албетте, азыр эле жакшынакайсың, бой жеткенде, тфү, тфү, көз тийбесин, кандай гана сулуу болор экенсиң. Бирок, чырагым, кеп сулуулукта эле эмес.
Менин мээрман чоң энемдин кандай абал болсо да бардык суроомо жообу даяр, дүйнөдөгү бардык нерселерди билгендей. Жаш кезинде бир топ шаарларды кыдырган экен, ар бир элдин салтын билет. Баарынан алакандары сонун! Шуудурак, анан жылуу. Атам мени ар дайым жатыркоо менен тиктейт эмнегедир. Чоң энемдин көздөрүндө мага түшүнүксүз бир нерсе бар. Аяныч десең ага окшобогон, тилинин учунда турган нерсени мага айта албай жаткандай," «ай, байкушум, ай, дагы кандай болуп кетер экен...»" дегендей да бир кооптонууну байкайм.
Баса, Аскат тууралуу айтып келе жатпадым беле. Ал менден бир жашка улуу болсо да, кыйла эрте чоңойду. Баарынан жаманы, кыздар менен сүйлөшкөндү да эрте баштады. Экөөбүздүн ортобузду бөлгөн да кыздар болду. Жаңы окуу жылы башталган. Ал 9-класска, мен 8-класска кирген учурубуз. Аскат сабагы бүткөндө мени ар дайым күтөр эле. Эгерде бир жумушу чыгып калса, жок дегенде сумкамды көтөрө кетчү. Мени шылдыңдап " «сен ушунчалык назиксиң, ал тургай сумкаң дагы сага оордук кылат, мен алып кетпесем үйгө жетпей каласың» " деп айтчу.
Ошол күнү да мени Аскат күтүп турат деген ой менен класстан шашып чыктым. Ал болсо жок. Эки жагымды карап элеңдей түштүм. Балким, бир иштери чыгып калгандыр деп ойлодум алгач. Классташым Изат келип чыканактан алганда гана селт дей түштүм.
– Билем, кимди күтүп турасың, бирок Аскат эбак кеткен. Алардын сабагы жана эле бүткөн.
– Кайда кеткен?- дедим мен ого бетер алайып.
– Алардын классына жаңы кыз келбеди беле. Айым беле аты?.. Ошо менен баратканын көрдүм.
Жүрөгүм эмнегедир мага түшүнүксүз тыз этти. Куду бирөөнүн колу мыжып жаткандай... Көкүрөк тушумду кармап аргасыз туруп калдым. Мына сага чыккынчылык! Менин дүйнөм ошондо биринчи жолу аласалып, биринчи жолу өзүмө таандык деп эсептеген нерсем көз ачып жумганча башканыкы болуп калышы мүмкүн экенин билдим. Изат ого бетер:
– Аскат анын сумкасын көтөрүп кетти,- деди.
Эмне кылмак элем, шалдайып үйдү көздөй бастым, артымдан кыйкырган Изаттын үнүн араң уктум.
– Данек, кел, бүгүн чогуу кетебиз!
Башымды араң чайкап жолумду улай бердим. Изат болбой эле сумкамды колумдан жулуп алып жанымда келатты. Эмнелерди айтып жатты билбейм, мен Аскаттын чыккынчылыгын гана ойлоп бараттым. Ошол түнү Аскат үйгө түнөбөдү. Терезеден улам жолду тиктейм. Качан мотоциклдин «дүр-р» эткен үнү угулат, качан кирип келет деп сааттын жебесин карай берип тажадым. Ий-ий, келип калсачы! Ал дайым кеч келген учурда уурдана кирип менин уктап жаткан абалымды тиктеп туруп, үстүмдү жылуулап жаап, өз бөлмөсүнө өтчү. Кыйналып жатып уктап кеттим.
Мен Айымды эртеси мектептен көрдүм. Чын эле сулуу кыз экен. Ошол убактан баштап Айым Аскаттын биринчи сүйүүсү, а менин айыгышкан душманым болду.
Балалык сүйүү деп баа бербеген менен, ал адамдын жашоосунда чоң роль ойнойт окшойт. Айым үчүн Аскат таптакыр башкача болуп өзгөрдү. Кийимдерди тез-тез алмаштырып, көп убакыт чачын тарап, бирде мурчуюп, бирде күзгүдөн кетпей калганын байкадым. Телефону ар дайым колунда, «чыр» этери менен шак колуна ала салат. Эмнелерди сүйлөшөт билбейм, кээде жини келип чарт-чурт дей түшөт, бир топко чейин туталана, кабагы ачылбайт. Кызык, сүйүү деген ушундайбы? Ушинтип келеби? Мага кантип келер экен? Кээде Аскат кыйналса кошо кыйналып кетчү болдум.
– Аскат, сүйүү деген ушундайбы?- дедим бир күнү чыдай албай.
– Ыя?
– Кыйналат окшойт, ээ, адам сүйүү үчүн?
Ал шалдая түштү. Бакырая тиктеп турган мени жанына отургузуп, бооруна кыса кучактап алды.
– Сен эмнеге Айымды жактырбайсың?
– Бой көтөргөн кыз.
– Ошого элеби?
– Айтор, мага жакпайт.
– Ал эле эмес, сулуу кыздардын баары бой көтөрөт. Алар сулуулугу үчүн кимдир бирөөнү кыйнашы керек. Ар дайым алардын кылык-жоругун көтөрүүгө туура келет.
– Не-а, мен эч качан бой көтөрбөйм,- дедим жан талаша.
Аскат каткыра күлүп алды. Чачымды сылап, мурдумду чымчып койду.
– А сен сулуусуңбу?
Мен ызалана түштүм. Булкуна кучагынан чыкканга аракет кылдым.
– Тамаша, сен татынакайсың. Биздин класстан деле бир топ балдар сага кызыгып жүрүшөт. Бирок менден коркушканы үчүн унчуга алышпайт. А мен тууралуу ойлонбой эле кой,-
деп тунжурай түштү. Башка нерсени ойлонуп жатканы билинип турат.
– Атам сени жакшы көрөт,- дедим эмнегедир. Бир нерсе деп айткым келди окшойт. Анын бактысыз, жалгыз отурганына түтпөй кеттим.
– А сенчи?- деди ал дагы деле тамашалай.
– Мен дагы.
Ушул учурда атам сыртка чыгып, биздин кучакташып сүйлөшүп отурганыбызды көрүп селдее түштү.
– Аскат, Айданек, силер эмне кылып отурасыңар? Уктабайсыңарбы? - деди сүрдүү. Атамдан аябай коркуп кетер элем, бул жолу да алайып кеттим.
– Ата, азыр киребиз.
Аскат менен атам көпкө сүйлөшүштү, талашып-тартышышты, акыры Аскат шылкыйып, бир нерсеге көнгөндөй болду. Атам анын желкесинен жыттап алып үйгө кирип кетти.
Ошентип, Аскаттын жашоосуна Айым аттуу кыз кирди. Сулуу, менменсине тиктеген бул кызга көптөр ашык эле. А мен эч кимди жек көрбөгөндөй жек көрдүм. Аскатты аны менен
бөлүшүүгө аргасыз болгонум үчүн болсо керек. Бир жанымды кыйнаган сезим бар эле. Аны айтып түшүндүрө албайм.
Кээде өтө оор болуп кеткенде үйүбүздөгү алманын башына чыгып алам. Аны чоң атам Аскатка жана мага арнап отургузганын чоң энем айткан эле. Кээде ар түркүн ойлор жанымды оорутканда ошол бактын башына чыгып алып асманды карайм. Бир жолу ошентип бактын башында отурсам үйдөн Аскат чыкты. Телефон менен сүйлөшүп келе жатып так эле мен отурган бактын жанына келсе болобу?!
– Айыма, кечээ кайда болдуң, эмнеге телефонду өчүрүп салдың? Ким менен жүрдүң? " «Батарейка отуруп калды»" деген шылтооңду качан коёсуң, айтчы?! Мени анча күйгүзбөчү. Айымка, мен... мен сени...
Безеленип жаткан Аскатты биринчи көргөнсүп каттым да калдым. «Сүйөм» деп айтканында кыйкырып жибербейин деп оозумду баса калдым. Мен эсимди жыйганча төмөндө Аскат сүйлөшүп жатты. Бир убакта телефонун жерге бир уруп ыргытты да, отура калып өксүп ыйлап жиберди. Менин Аскатым ыйлап жатты! Ал биринчи махабаты үчүн ыйлап жатты, а менчи? Эмнеге көз жашымды токтотоюн десем болбой ыйлап жатам? Ох, эмне мынча жүрөгүм ооруйт? Түшүнбөйм, өзүмдү түшүнбөйм. Карегимден өзүнөн өзү жаш куюлууда. Эмнеге ыйлап жатам? Бул эмне деген оору эле? Кеткиле, мага түшүнүксүз, бүдөмүк, мени эзген сезимдер! Атам бүгүн биринчи жолу мага чын дилинен жылмайып, чекемден өптү. Анткени атамдын туулган күнүнө карата Аскат экөөбүз слайд-видео жасаганбыз. Идеянын автору Аскат, бирок монтаждап жасаткан мен болдум. Ага сүрөттөрдү тандоодо апам менен атамдын үйлөнүү тоюндагы сүрөтү колума тийип калды. Кызыгы, алардын жанында Аскаттын апасы Бегимай да бар экен. Колуктунун курбусу болуптур. Демек, алар мурунтан эле тааныш болушкан. Анда Аскат кандайча менден улуу? Айтор, "«Кандай окуя болду экен?..»" деп кызыкканым менен, эч кимден батынып сурай албадым. Чоң энемден сураганымда" «билбейм»" деп кутулду. " «Балким, өздөрү айтып беришер»" деген ой келип, бул сүрөттү видеого кошуп койгом. Чыр ошондон башталды.
– Эмне, башка сүрөт калбай калыптырбы? Тигини эмнеге коштуң?- деди апам мени карап.
Көңүлүмдө жаман оюм жок эле ушул ишке барсам да, бир чоң күнөө кылгандай, эмне айтарымды билбей туттуга түштүм.
– Апа...
– Сенден күткөн эмесмин,- деди ал ого бетер көзүнөн ачуусун бүркүп.
– Данек эмес, ал сүрөттү мен коштум,- деди Аскат капысынан. Куду бирөөдөн коргоп жаткандай мени колдон тартып аркасына ката берди. Мына, ар дайым ушундай, кичинебизде
тентектик кылсак, мен жасаган кылмышты өзү ала берчү. Ай, Аскат, ушу жоругуң качан калар экен?
– Ал сүрөттү кошкондой кандай акың бар? Биздин, менин жашоомо аны киргизгендей кандай акың бар?
Апам бою кичине, сары киши, ачууланганда кыпкызыл болуп, үнү чыйылдап жаман болуп кетет экен. Мынчалык ачууланганын мурун көргөн эмесмин, чын эле сүрөт талуу жерине тийди окшойт.
– Ал атамдын жашоосунда бар экени калппы? Менин бар экеним жалганбы?- деди Аскат да токтоп калбай.
Апам шалдайып, эч ким үндөй албады. Бир топтон кийин гана атам Аскатка үн катты.
– Туура, балам, сенин бар экениң да, апаңдын менин жашоомдо болгону да калп эмес. Бирок Алинаны да сыйлашың керек, эгерде бул окуяда ким азап тартса, Алина тартты. Мен мындан ары бул маселе менен үй-бүлөмдө чыр болушун каалабайм. Андыктан силер да сак болгула, үй-бүлө болгондон кийин эч бирибиздин көңүлүбүзгө доо кетирбей жашаганыбыз оң.
Ошол боюнча биздин үй-бүлөнүн улуу сыры кайра катылды. Кайрадан бизге табышмак болгон өтмүштүн капкагы жабылды.
Күн өткөн сайын Аскаттын Айымга болгон махабаты да басаңдай баштады. Чындыгында, ага кол сунган адамдар көп эле. А Аскат жолундагы бардык кыйынчылыкты жеңип, Айымдын жүрөгүнө ээ болду. Бирок ошол замат кызыгы тарап калганын байкадым. Аскат өзүнө да, өңгөгө да катаал, кээде өтө таш боор жагы бар болчу. Алдына башка балдарды өткөрүп, өзүнөн кыйын болгонун эч көтөрө алчу эмес. Дароо мушташып кетчү. Анын кыялын билгендер андан качканга, анын муштумуна кабылбаганга аракет кылышчу. Ким билет, балким, ал өзүндөгү өксүктү, өзү таба албай, чече албаган суроолордон улам кыйналып, болгон жинин муштумга салса керек. Мен анын бул кылыгын ошентип ойлойм. Айымга да жеткенден кийин кызыкчылыгын жоготуп койгондой, кайдигер, кадимки Аскатка окшошо баштады. Айым кээде өзү чалса да, телефонун албай коюп же суз сүйлөшөт. Анда мага түшүнүксүз кубаныч пайда болот, кээде Аскатка ошол кубанычым үчүн да ыраазы болуп кетем.
Баса, ошол жылдагы менин туулган күнүм өмүр бою эсимде калды. Эртең менен мурдумду өрдөгөн жагымдуу жыттан ойгондум. Мына сага! Бөлмөм ар кандай роза гүлдөргө толуп
кетиптир.
– Туулган күнүң менен!
Жылмайган калыбында розалардын арасында Аскат турат. Таң калганымдан делдиреп төшөгүмдүн үстүндө отура берипмин.
– Эй, болду эми, эсиңе кел. Сени анчалык таң калтырайын деген эмесмин.
– Аскат!
Атып туруп жылмайып турган анын кучагына бой урдум. Билбейм, эмнеге ушунчалык ыйладым? А балким, турмушумда эң жакын болгон адамымдын жүрөгүндө дагы деле бар экениме кубандымбы же ата-энемдин да эсинен чыгып кеткен туулган күнүм анын эсинде болгонуна жетине албай кеттимби? Балким, көп жылдан бери топтолгон анын мээримине ыраазычылык билдиргенимби, көз жаш менен? Айтор, көпкө ыйладым. Аскат мени кучактаган бойдон ыйлап бүтүшүмдү күтүп турду да, көз жашымды аяр аарчыды.
– Жинди кыз, болду эми, эл көрсө сага эч ким эч качан белек бербептир дейт. Түнү менен гүлдөрдү алып келип бөлмөгө төшөгөнүм бекер болбоптур...
– Рахмат!
–Ыйлаак, мындан ары бир тамчы жашыңды көрбөйүн. Уктуңбу?- деп колун кезеп койду. Кетип баратып кайрылып:
– Муну менен сюрприз бүткөн жок. Кечинде дагы улантабыз.
Ошол күнү кечтин кириши мага оор болду. Сабактан келип, Аскат убада кылган сюрпризди күтүп отурдум. Кечинде үй-бүлөбүз менен чогулуп, жылдагыдай суз сөздөрдү, куттуктоолорду кабыл алдым.
– Айданек, туулган күнүң менен!- деген атамдын жүзүн тиктеп турдум. Бирок мен күткөн "«кызым»" деген сөздү айткан жок. Колундагы кымбат баалуу асем буюмду коомайлана мага сунду да, чекемден өөп койду. Андан соң апам куттуктады. Чоң апам жемпир токуп коюптур, аны берди. Аскат болсо мага көзүн кысып "«сюрприз кечинде"» деп шыбырады. Үйдөгүлөрдүн баары жаткандан кийин бөлмөмө акырын кирген Аскат мага"«жүрү» " деди. Экөөбүз анын мотоциклине отуруп жөнөп калдык.
– Кайда барабыз?
– Чүш, азыр көрөсүң.
Ошол күнү чоң турмушка багыт алдым. Диско-клуб деген эмне экенин, жигит-кыз болуп бийлөө эмне экенин билген эмесмин.
– Карындашыңды бийге чакырсамбы? - деп Аскаттын досторунун бири келип калды.
– Жок, болбойт!
– Дон, ушунуңду койчу...- деп баштады эле, бир караш менен тигинин жаагын басты.
– Менин бийлегим келип жатат,- дедим Аскатка шыбырай. Чындыгында эле кыналыша бийлеген кыз-жигиттерден көзүм өтүп жаткан. Таттуу сезимдер чулгап алып, кандайдыр бир
табышмактуу дүйнөгө алып учуп бараткандай.
– Сага али эрте, жанымдан чыкпа,- деген Аскат көзүмдү жалдыратып турган мени аяп кеттиби, колдон ала бийге жөнөдү. Музыка эч токтобосо, чимириле айланган жарыктар эч
өчпөсө... Ошентип, өмүрүмдөгү биринчи бийди Аскат менен бийледим. Жок, өмүрүмдөгү көп биринчилер Аскат менен болду... Ошол күндөргө азыр кайта алсам кана, мага андан ашык бакыттын кереги жок эле... Аскат негедир тез токтой калып, мени бийден жетелей чыгып кетти.
– Эмне болду, баары эле бийлеп жатышат го?- дедим мен нааразылана.
– Сага жетишет ушул эле, чоңойгондо келесиң.
Аскат жетет десе, демек, ошого ыраазы болушум керек эле. Канчалык кыйылып турсам да, баш ийдим. Анан экөөбүз сыртка чыктык.
– Данек, сен кимдир бирөөнү катуу сагынып көрдүң беле?- деди капысынан.
– Жок.
– А кимдир бирөөнү катуу жакшы көргөнүң эсиңдеби?
– Сени.
Аскат муну таптакыр күтпөсө керек, кабагы чытыла түштү.
– Ишендим.
– Чын айтам, чындап...
Ызаланып кетип жерди тепкилеп жибердим. Чындык болчу ал, эмнеге ал ишенбейт?
– А мен апамды дайым сагынам,- деди ал. Үнү титиреп кетти да, кайра тез өзүн колго алды.
– Кайдагы нерселерди айтам? Жүрү, үйгө кеттик, кеч болуп калды.
– Жок, апаңды эмес, сен Айымды жакшы көрөсүң, калп айтпа,- дедим мен бар эркимди жыйып туруп.
– Ха-ха-ха, чынбы? Сен ырас эле ошентип ойлойсуңбу?
Бул жолу да тамашалап кутулуп кеткиси келдиби, ким билсин, ал мени колдон алды.
– Кеттик.
Чоң жолдо катуу ылдамдык менен келе жатканыбыздан коркуп Аскаттан жайыраак айдашын сурандым. Бирок ал ого бетер каткыра ылдамдыкты күчөтө берди. Алдыбыздан машина
чыга калды. Карс-карс... Көзүмдү жумуп жибердим.
