Советтер Союзунун баатыры Самат Садыков

(3 )
1
2
3

Советтер Союзунун баатыры Самат Садыков тарыхий биографиялык китеп.Автору(Махамматкул Бекаев)

#1 Topchubai 24 July 2015 - 15:24

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Китептин автору жонундо кыскача маалымат
Бекаев Махамматкул Тургунович- 1978-жылы 1-июлда Сулукту шаарында жумушчунун уй-булосундо туулган.
1995-жылы Сулукту шаарындагы №2-Токтогул Сатылганов атындагы техникалык лицейди аяктаган.
1005-1998-жылдары "Тунгуч" акционердик коомунда бухгалтер.
1996-2001-жылдары Сулукту Мамлекеттик Экономикалык институтунун тарых факультетинде окуган.
1998-2001-жылдары Исфана шаарындагы Юрий Гагарин орто мектебинде мугалим.
2001-жылдан бери Сулукту Мамлекеттик Экономикалык институтунда окутуучу болуп эмгектенуудо. Уй-булолуу-эки уул,эки кыздын атасы.
Басмадан чыккан китептери:
Орто кылымдар тарыхынын термини жана хронологиясы. Исфана-2009-ж.
Лейлек районунун топономикасы. Исфана-2010-ж.
Тарых терминдеринин тушундурмо создугу.Б.2011- ж
Афган тагы.Б-2013-ж
Лейлек чолкомундогу легендалар. Б.2013-ж
Советтер Союзунун Баатыры Самат Садыков.Б "Турар" басмасы,2013-ж

of the page up there ^

#2 Topchubai 24 July 2015 - 15:47

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Баш соз

1041- жылдын 22-июнь айынан 1945-жылдын 9-майына чейин болуп откон Улуу Ата Мекендик согуш-жалпысынан 20 млн-н ашык советтик жарандардын омурун кыйып,миллиондогон кишилерди мунжу,жарадар жана майып болуп,эмгекке жараксыз болушуна алып келди,алар омуру откончо согуштан калган очпос жараатынан жабыр тартып отту.Мындан тышкары согуштун очогуна айланган аймакта миллиондогон балдар ата-эне мээримин корбой,тууган- уругунан ажырап томолой жетим калса,олконун оругунда канчалаган балдар атасынан ажырап жарым жетимге айланып,аялдар кара кийип жесир калды.Согуш болгон аймактардагы жашаган эл уй-жайынан,тынч турмушунан ажырап,каардуу кундорду башынан откорду.Бир нече миллиондогон советтик жоокердер жана жарандар фашисттердин концлагерлеринде адам чыдагыс кыйноо,азаптарды башынан откоруп,оз мекенине кайтпай соогу ошол жерде кулго айланды.Ал жерден кайткандарды "Сталиндик доордо" "мекендин чыккынчысы" аталып,СССРге келгенден кийин кээ бирлери тузотуу лагерлерине жонотулду.Канча миллиондогон жоокерлер согуштун мезгилинде тируу же олуму билинбей дайынчыз жоголуп артындагы ата-эне,туугандарын умуттондуруп кете берди.Бул кайгы мунду ошол кездеги совет эли башынан откорду.Ал убак мурдагы СССРдин курамындагы он беш союздук республиканын, анын ичинде биз жашаган Кыргызстандын тарых барактарындагы эн кайгылуу орду толгус жылдардын катарында кала берди.

of the page up there ^

#3 Boria77 24 July 2015 - 15:50

Момун

Кыймылы жок
8
03 July 15
: 02 Feb 2016 17:24

Topchubai , сиз жанагы мураскер деген чыгарманызды качан бүтүрөс кызык жерине алып келип токтотуп коюпсузго.кызыгып окуп жатсам эле жоок.теманы дагы жаптырып салыпсыз.мумкун болсо ошол чыгарманызды улантсаныз жакшы болмок

of the page up there ^

#4 Topchubai 24 July 2015 - 18:08

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Boria77,буйруса аны дагы улантам.Азыркы учурда чыгармачылыктан алыстап,кичине тыныгууда журом.Анын устуно билесиз,айыл жергесинде жумуш аябай эле коп болуп турган убагы.

of the page up there ^

#5 Topchubai 24 July 2015 - 18:29

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Бирок, эн окунучтуусу согушка кетип,кайтпай калган жаш эр жигиттердин артынан тукум калбагандыгы, аларды кутуп,куну-туну баласы кеткен батыштан козун албай канча ата-энелер дуйнодон отуп кеткен.Ата-энелердин коз жашын коргон акын Мажит Жороев алар жонундо:
Эми да узо албай кундорунду,
Эзбесенчи, энеке,журогунду
Эстеликтин алдында эскерип кой,
Колундагы которгон гулдорунду- деп,ыр саптарында белгилеп откон.
Мына ошолордун арасында,Батыштагы кан майданда катышып,ата- энесин умуттондуруп кеткен бойдон,Мекенине кайтпай калган Лейлектин баатыр кулуну Самат Садыков да бар.
Урматтуу окурмандар колунуздардагы бул китеп ааламды баш аламандыкка алып келген экинчи дуйнолук согушта негизги орунду алган совет-герман фронтунда оздорунун эл-жерин коргоодо оз салымын кошкон,Кыргызстандан чыккан эр журоктуу 76 Советтер Союзунун Баатырларынын бири Садыков Самат атабызга арналат.
Китепте анын омур баяны,жаш кезинде анын элге кросоткон кызматы жана жаштардын арасындагы лидерлик озгочолугу жонундо маалымат берилген.
С.Садыков алгачкы аскердик кызмат отогон Владивосток шаарындагы аскер болугу,андагы курсанттык жана жоокерлик сапаттары жонундо азыноолак кабарлайт
Китептеги негизги темалар С.Садыковдун Улуу Ата Мекендик согушта немецтик-фашисттерге каршы салгылашууларда озгочо корсоткон эрдиктери жана ошол корсоткон эрдиги учун алган сыйлыктары белгиленген.
Ошондой эле С.Садыков кызмат отогон 4-гвардиялык атчан дивизиясынын согуштагы журуштору камтылган.
Автор

of the page up there ^

#6 Bogotik 24 July 2015 - 22:56

Супер-активист

Кыймылы жок
2411
29 August 13
: 02 Mar 2020 05:12
Жынысы:Эркек
Калаасы:Кыргызстан!

top4u ake syinaiperdi ka4an ulantas

of the page up there ^

#7 Topchubai 12 August 2015 - 15:17

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Советтер Союзунун Баатыры Самат Садыков

"Жерди каптап,элди таптап желдеттер,
Кайгы салды,жыргап жаткан элиме.
Бут дуйнону кул кылууга киришип,
Булук салдыбутун гулдуу жериме.
Бул душмандын канын кечпейбиз,
Бутун фашист бутмоюнчо кектейбиз." Аалы Токомбаев

Дуйнодо анын ичинде адамзаттын жашоо турмушунда кайгы-мун салып,канчалаган туйшук артып келген ХХ кылымдагы экинчи дуйнолук согуш болгон.
Согуш-бул кыска,бирок коркунучтуу соз.
Согуш-бул тынч турмуштун бузулуусу.
Согуш-оз ара куроштун негизинде адамдардын бири-бирине ачыктан-ачык душманга айланып,устомдук орнотуу учун аракет болуп саналат
Тарыхтын карт барактарында кандай гана согуштар жазылбады,ал согуштар канча мин-миллиондогон адамдардын омурун алып кетти.Бирок, ошону окуп,коруп,билип туруп,мамлекеттер атаандашып курал чыгарып,бири экинчисине кол салуусуна кандай тушунсо болот?Бул суроого бугунку кундо да жооп табыла элек.
1941-жылы 22-июнда фашисттик Германия СССРге кол салуусу менен экинчи дуйнолук согуштун чордонуна,аренасына айланган согуш башталды.

of the page up there ^

#8 Topchubai 12 August 2015 - 19:03

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Оз мекенин,Ата Журтун коргоого,балдарын, урпактарын кулчулуктан сактоо учун канча миллиондогон турдуу улуттун жигиттери аттанды.Ошолордун ичинде 380 минден ашык кыргызстандык жоокерлер болгон.Алардын арасында кээ бироолору согуштун алгачкы кундорундо курман болсо,кээ бири куткон жениш куну жакындаганда курман болду.Кээ бири душмандар менен тен эмес салгылашууда аргасыздан туткунга тушуп,башынан коптогон кыйынчылыктарды откоруп,концлагерде омурун откорду.Ошондой эле эч дарексиз,дайынсыз жоголгондор да болду.Жалпысынан бул кандуу согуш мурдагы СССРдин 20миллиондон ашык жаранынын омурун жалмап кете берди.Бул орду толгус жоготуу болду.
Бирок Ата Журтун коргоп олгондордун аттары алтын тамга менен тарых барактарында жазылып,мекен учун корсоткон эрдигин жана эмгегин артындагы урпактары туболук эч качан унутпай сактайт.
Улуу Ата Мекендик согушта душман менен болгон айыгышкан салгылашуу мезгилинде, копчулук жоокерлердин ичинде озгочо эрдиктерди корсоткон 11603 кишиге Советтер Союзунун Баатыры деген наам берилген.Алардын арасында каваллерист, эскадрондун пулеметчулар болумунун командири,сержант Садыков Самат Садыкович да болгон.

of the page up there ^

#9 Topchubai 12 August 2015 - 19:23

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

" Баатыр элден чыгат,алтын жерден чыгат"-деп, элибизде бекеринен айтылып калган эмес.Баатыр- бул атадан балага мурас катары отпойт,ал адамдын ички сезиминде тарбиялык жол аркылуу мекенчилдикке берилуунун негизинде пайда болот.
Касымаалы Жантошев "Каныбек" романында:
"Алтын сары,жез сары,
Коло сары мис сары.
Баарын бирдей карасан,
Кошулат тортоо мисалы"-деп белгилеп откондой баары бири-биринен айырмаланып турат
Ошондон улам кыргыз эли "сарынын баары алтын эмес"-деген. Алтындын наркы да,баркы да башка металлдардан жогору,ал эми баардык жигиттер деле баатыр боло албайт.Баатыр жигит-элдин оор кунундо ишке жарап,озунун омурун эл учун арнап,душмандан журтун сактаган же жай турмушта элинин атын,данкын чыгарган алар менен бирге турмуштун оор женилин которгон эр жигит.

of the page up there ^

#10 Topchubai 13 August 2015 - 09:29

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Илгертен бери ата-бабаларыбыз жоо чаап,эл-журттун, ата мурас болгон жерин коз карегиндей сактаган баатырларды тарбиялап чыгарган уюткулуу баатыр элди туптогон." Коенду камыш,эрди намыс олтурот" деген накыл создун туп нускасы жоокерчилик мезгилде пайда болгон.Ошондон тартып мекенин коргоо бул жигиттик милдеттин энчисине моор болуп басылган.Ал мыйзам турундо жазылбаса да,жигиттин кокурогунон орун алган.Кыргыз жигиттери "Баатыр олумду билбейт"- деп,жоо келсе качпай ага каршы кадам таштап,салгылашып оз омурлорун кыйган.Мындай баатырлар элибизде миндеп саналат.Ошондой жигиттердин бири Самат Садыков болгон.Кыргыз эли-баатыр эл болгондуктан баатырлардын баркына жетип,алар жонундо ырларды,эпосторду жараткан дуйнодо эн эле баатыр эпосу коп улуттардын бири болот десек ката кетпейбиз.Жалпысынан баатырлык-бул патриоттуулуктун туу чокусу десек эч жанылышпайбыз. Баатырлардын омур жолун,эрдиги, тайманбастыгын келечек муундарга тааныштыруу жана окутуу алардын мекенчил болуп,келечекте эл жерин коргоо учун тарбиялануусуна эч шек туудурбайт.

of the page up there ^

#11 Topchubai 13 August 2015 - 09:58

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Бул китеп Советтер Союзунун Баатыры Самат Садыковко арналып 16 темага болунду.Негизинен анын омур жолу эрдиктери кенири чагылдырылган. Ошондой эле Сулукту Мамлекеттик экономика институтунун ага окутуучусу, КРнын Эмгек синирген мугалими Жаныбеков Абдуманнан агайдын айтуусунда Самат атабыз менен бир полкто кызмат отогон Лейлектик куралдаш жолдоштору Жолдубаев Милан (бир ротада)жана Момунов Таабалдынын(бир полкто)омур таржымалы киргизилди. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде каваллериялык болутордун фото суроттору камтылды.(бирок мен фотолорун киргизе албайм)
Самат Садыковдун ата-энесинин, бир тууган инилеринин, алардын балдарынын жана неберелеринин суроттору кошулду.Мындан тышкары С.Садыковдун атын алып жургон айыл,кочо,парк ж.б камтылды.
Баатыр атабыздын урматына борбор калаабыз Бишкекте жылына Жениш кунуно карата 9-майда лейлектиктер тарабынан откоруп келген "Лейлек курошу"тарыхы да камтылды.

of the page up there ^

#12 Topchubai 14 August 2015 - 09:18

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

"Алтын Жылдыз" Ордени

"Баатыры жок эл-бактысыз эл"."Коркооктон баатыр чыкпас" Элдик макал

СССРдин КПСС БКнын 1934-жылы 16-апрелдеги "Орден жана медалдар" жонундогу токтомунун негизинде 1939-жылы 1-августта "Советтер Союзунун Баатыры"ордени кабыл алынган,бирок аны менен эч ким сыйланган эмес.Себеби Советтик бир да жаран бул сыйлыккак корсотулгон эмес.Ал эми 1939-жылы 16-октябрда СССРдин Жогорку Советинин Президиумунда "Советтер Союзунун Баатыры"ордени жаны ат менен "Алтын Жылдых"ордени деп озгортулуп кайрадан кабыл алынган.
"Алтын Жылдыз"орденинин калыбын суротчу И.И.Дубасов сунуштап,ал копчулук добуш менен кабыл алынып,буйруктун негизинде бектилген.Орден алтындан жасалып,беш кырлуу эки грандуу болуп,арткы бетинде "Герой СССР"жана ордендин номери жазылган.Кызыл лентанын туурасы 20 мм.Буйрукта "Алтын Жылдыз"орденин эки жолу алган баатырга эстелик коло бюсттан жасалып,оз мекенине коюлган.Ал эми уч жолу алгандарга бюст колодон жасалып аны мурдагы СССРдин борбору Москва шаарында атайын корк беруучу колоннага коюлуусу жазылган.Бирок уч жана торт жолу алгандар болгону менен Москва шаарындагы колоннага эч кимдин эстелиги коюлган эмес.

of the page up there ^

#13 Topchubai 14 August 2015 - 09:40

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

"Алтын Жылдыз"ордени менен биринчи жолу учкучтар М.В.Водопьянов, И.В.Деронин,Н. П.Комнин,С.А. Леванневск,И. В.Доронинск, В.С.Молоков,М. Т.Слепнев жана "Челюскин" куткаруучу кемеси сыйланган.
"Алтын Жылдыз"менен айрыкча фашисттик немецтик баскынчылар менен болгон Улуу Ата Мекендик согушта копчулук жоокерлер сыйланган.Бул согушта жалпысынан 11603 маршалдар,генералдар, офицерлер,сержанттар, мичмандар,жоокерлер, моряктар,чекисттер, подпольщиктер жана партизандар алган
Алардын ичинде 86сы аялдар болгон.Советтер Союзунун Баатыры наамы менен торт жолу-К.Г.Жуков, уч жолу-3,эки жолу-104,бир жолу-11495адам сыйланган.
Улуу Ата Мекендик согушта "Алтын Жылдыз"алгандардын ичинде:8182си- орус,2072си-украин, 311и-беларусс, 161и-татар,108и- еврей,96сы-казак, 91и-грузин,90ну- армян,69зу-озбек, 61и-мордва,44у- чуваш,43у-азербайжан, 39у-башкыр,32и- осетин,18и-марий, 18и-туркмон,15и- литос,14-тажик, 13у-латыш,12-кыргыз, 10-коми,10-удмурд, 9у-карел,8и-калмак, 7си-кабардин, 6сы-адыгей,5и- абхаз,3су-якут улутундагылар болгон.

of the page up there ^

#14 Topchubai 14 August 2015 - 10:05

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

IБ0ЛУМ

САМАТТЫН ЖАШ ЧАГЫ

«Ааламга жол айылданбашталат. »

Ч. Айтматов

Балачак, ойноо курак еткен жерим,

Баарыныоорун, жецилин керген элим.

Болоттойкурч мунез жаштык откен,

Баарынаалмаштыргыс ескен жерим.

Д.Гапарова

I Садыков Самат 1920-жылы Лейлек челкемундегу, Ис- вана волостугунда дыйкандын уй-булесунде туулган. Ата- еы Садык, энесиБуузада. Бир уйдун тун баласы, Самат- ран кийин уч уул (Сабыр, Доор,Жаркынбай), уч кыз (Айван, Курбангул) болгон, уй-буледв жети бир тууган болуп(кщоюшкан. Саматтын бала чагы басмачылык кыймылга ■жарандык согушка) жанаколлективтештируу мезгили- не туш келген. Ошол мезгилдеги айылдык балдардайэле, [тецтуштары меүнен оор турмушту да, кызыктуукундерду да башынан еткерген. Самат 1929-жылы тогуз жашын- ■а тен; курактуубалдар менен айылдагы жацы уюшул- ган жети жылдык мектептин босогосун аттап,аны он ■лты жашында ийгиликтуу аяктап, сабатсыздыгын жой- [гон жана райондуккомсомол уюмнун мучелугуне кабыл Ьлынган.

Уйдун тун баласы болгондуктан, атасынажардамда- ■гуу максатында 1936-жылы айылдагы «Ударник» кол- жозуна (ал кезде арбир айылда ез - езунче колхоздор бол- рон) арабакеч болуп жумушка орношкон.Узун бойлуу,

of the page up there ^

#15 Topchubai 14 August 2015 - 10:13

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

чымыр денелуу, шайыр мунездуу Самат тентуштарынан айырмаланып, озуно берилген тапшырмаларды оз убагында так аткарып, тез эле элдин оозуна алынып, жаш болсо да колхоздогу эмгекалдынкыларынын катарына кошулган. Анын эмгекчилдиги, аракетчилдиги жана сабаттуулугу эске алынып, колхоз башкармалыгы тарабы- нан бригадирликке дайындалган. Бригадирлик кызматын аркалап жургон убакта жаш болгондугуна карабай«Ударник» колхозунун осуп-онугушуно активдуу катышып, оз салымын кошкон.

Самат Садыков колхоздун ондурушу менен гана чектелбестен, бош убактысында айылдагы жаштарды чогултуп спорт мененмашыгып (негизинен улуттук оюндар), колхоз тургундарына айылдагы онорпос адамдарды топтоп угут-агартуу максатында концерттерди уюштуруп откоруп турган. Себеби, ошол мезгилде айылдарда клубдар жаныдан ачылып, аны жаш комсомолдор оздорунун колд оруна алган убак болгон. Самат да комсомол болгондуктан, аны оз милдетим деп эсептеген.

Балбан билек Самат Садыков Лейлек чолкомундо откон той-тамашаларда курош жана улак тартыштан эч калбай, дайыма активдуу катышып, ийгиликтерге жетишип турган. Ал оз мезгилинде улуттук курош боюнча балбан жана мыкты чабандес болгон.

Кыскача айтканда, Самат Садыков оз мезгилинде, озу курактуу жаштардан болунуп чыккан чыныгы жаш - чыгаан эр-азамат болгон.

of the page up there ^

#16 Topchubai 14 August 2015 - 10:34

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

С. САДЫКОВДУН АСКЕРГЕ ЧАКЫРЫЛЫШЫ ЖАНААСКЕРДЕГИ АЛГАЧКЫ ЭРДИГИ

«Эр жигит эл четинде, жоо беттинде».

Элдик макал

«Ээ энеке, максатыма жеткенмин, Колдо мылтык, азыр кызыл чектемин. Мурункудай эркелечу муноз жок,
Мен энеке башка болуп кеткенмин».

А.Ос монов

г 1940-жыл. Айылда кунумдук жай турмуш отуп жаткан.Бирок, бул мезгилде дуйнодо экинчи дуйнолук согуш башталып, Европа,Азия, Африка континенттеринде согуш алааматы журуп жаткан, ага СССР да катышып, озунун чек арасын бекемдоо максатында Батыш Украина, Батыш Белоруссияны, Бессарбияны, Прибалтика Республикаларын (бул жерлер Брест келишимине чейин Россиянын курамында болгон) жана совет-фин согушунун негизинде Карель аймагын озуно каратып алып, согушка даярдык коруу менен батыш чек арасын бекемдеген. Ошондон улам бардык жаш курагы 18 жашка толгон СССРдин жарандарына милдеттуу турдо уч жылдык аскердик милдетти отоо киргизилген. Мындан тышкары олконун аймагындагы бардык айыл-кыштак жана шаарларда жумушчу жана колхоз жаштарын аскердик конугуулорду машыктыруу учун жуманын бир кунун атйын болушкон. Алар оздоруно атайын даярдануу учун болунгон жерде согуштук куралдарды атуу, кылыч чабуу,курош, чуркоо, катар менен басуу ж.б.у.с. аскердик машыгууларды откоруп турган. Бул СССРдин Коргоо

of the page up there ^

#17 Topchubai 14 August 2015 - 10:52

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Эл комиссарлыгы тарабынан согушка даяр туруу учун тузулгон мамлекеттик денгээлдеги жарандарды алдын ала аскердик даярдоо программасы болгон. 1940- жылдын кузгу аскерге чакыруу убагында, жыйырма жаш курактагы Самат Садыков Сулукту шаардык биргелешкен аскер комиссариаты тарабынан Кызыл Армиянын катарына чакырылган. 0зу тендуу чакырылган жаштарменен тизме боюнча сапка тизилип, аскердик оркестрдин коштоосунда жук ташуучу станциясына жол алган. Самат ата-энеси, дос-курдаштары жана туугандары менен коштошуп, поездге олтуруп жатып: «Ата, апа мага камтама болбонуздар, уч жылдан кийин тез эле кайтып келем» деп, кол булгалап бирге жоногон жолдоштору менен жоокерлик милдетин аткаруу учун кете берди.

Самат Садыков кайра болуштуруудо СССРдин Ыраакы Чыгышта жайгашкан Владивосток шаарындагы чек арачылардын аскердик болугуно келип тушту.Атка жакындыгы,чабандесдиги эске алынып 4-аткычтар дивизиясынын16- каваллериялык полкуна болунду. Ал жерде анын жондомдуулугун, ыкчамдыгын байкаган полктун командири тарабынан пулеметчуларды даярдоочу кыска аскердик курсуна жонотушот.Бул аскердик курсту ийгиликтуу аяктагандан кийин, ага кенже сержант наамы берилип, полко кайтып келгенден кийин 1-эскадронунун пулеметчулар тобунун командирлигине дайындалган.

of the page up there ^

#18 Topchubai 14 August 2015 - 11:09

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

Самат Садыков аскердик кызматынын сегизинчи айын отоп жаткан мезгилде,Германиянын жогорку тоболдору тарабынан, 1939-жылы 23-августта тузулгон эки олконун ортосунда тузулген он жылдык кол салышпоо келишимин бузуп, 1941-жылы 22-июнда танкы саат 5.00до согуш жарыялабай туруп СССРдин батыш чек арасын бузуп, кутуусуздон кол салды. Бул согуш мурдагы СССРдин,анын ичинде Кыргызстандын тарыхында Улуу Ата Мекендик согуш деп кандуу тактар менен жазылып, 1418 кунду ичине камтыган каардуу согуш болуп калды. Согуш башталды. Согуштун алгачкы кундору советтик жоокерлер кучтуу куралданган душмандын соккусуна дуушар болуп, тен эмес салгылашуудан улам артка чегине башташты. Аскерлердин абалы батышта оор эле.

Бирок СССРдин экинчи бир душманы болгон Германиянын Чыгыштагы союздашы Япония жактан кол салуу коркунучу болгон.Ошондон улам Ыраакы Чыгыштагы аскердик болуктор оз ордуна калтырылып, СССРдин жогорку башкы кол башчысынын резервинде турган. Алар толук даярдыкта кармалып, ошону менен кошо аскердик онорун оздоштуруу мумкунчулугуно ээ болгон. Мына ушундай себептердин негизинде Самат Садыков кызмат отоп жаткан 4-атчандар дивизиясы резервдик армиянын катарында калып, олконун чыгыштагы чекарасын коргоп кала берген.

of the page up there ^

#19 Topchubai 14 August 2015 - 11:46

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

САМАТ САДЫКОВДУН 1943-ЖЫЛДАГЫ ЭРДИГИ

«Согушта каваллеристердин ордун дайыма белгилоо керек. Техникалар бара албай турган жерге, убакытты уномдоодо учактан кийин атчан болуктор кирген».

И.В.Сталин

Фашисттик Германиянын «женилгис, каарман армиясынын»«кужурмон» СС жана СА аскерлери 1941-жылдын 30-сентябрынан 1942-жылдын20-апрель айына чейин Москва алдындагы, 1943-жылы 2-февралда Сталинград шаарынын алдындагы чечуучу салгылашууларда талкаланып, душмандын мизи кайтып,экинчи дуйнолук согуштагы чон бурулуш болуп, ийгилик Советтик Армия тарапка откон. Бирок, бул ийгиликке жетуу учун СССР чоц чыгымга дуушар болуп,миллиондогон аскерлеринен жана коптогон техникаларынан ажыраган. Ошондон улам фронтогу армиялардын курамын аскердик даярдыкта турган резервдик болуктор менен толуктоого туура келген. Чыгышта Япония тарабынан СССРгё коркунуч байкалбаган жана алардын кол салуусу жакын арада болбой турганы чалгынчылар тарабынан аныкталган сон чек арада турган аскердик болукторунун бир болугу батыш фронтуна алып келинген.

Алардын арасында кенже сержант Самат Садыков кызмат отогон 4-атчандар дивизиясы 1943-жылы июнь айында Владивостоктон алып келинип душманга каршы салгылашууга киргизилген. Бул дивизия легендарлуу маршал, торт жолку Советтер Союзунун Баатыры Георгий Константинович Жуков (1896-1974ж.ж.) командалык кылган 1-Белоруссия фронтуна келип кошулган.

Бул убакта Кызыл Армиянын генштабы тарабынан немецтик-фашисттик жук ташуучу, аскерлерди жеткируучу ж.б. негизги кызматтарды аткарган темир-жол линияларын жардыруу аркылуу, душмандын тыл менен байланыштарын убактылуу болсо да токтотууга жана алардын согуштук техникаларына зыян келтируу максатында «Релест» операциясын жургузуп турган. Мындай тапшырмаларды негизинен фронттун алдынкы линиясында жайгашкан аскердик болуктор жана партизандар аткарган. Кенже сержант Самат Садыков кызмат отогон эскадрондук болук, 16-атчандар полкунун чалгынчылык тапшырмаларын да аткарып турган. Болуктун ыкчам жоокерлерден турган чакан отряддары душмандардын тылына отуп барып, темир-жолдорду жардырып, берилген тап-

of the page up there ^

#20 Topchubai 14 August 2015 - 12:13

Супер-активист

Кыймылы жок
3814
05 June 14
: 19 Apr 2021 11:41
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана 2-МКР.Э.Эгембердиев 44

шырманы аткарган сон, тез аранын ичинде коздон кайым болушкан.

1943-жылдын июнь айынын кыска тундорунун биринде 1б-атчандар полкунун командири полковник Горобецтин буйругунун негизинде чалгын болугунун капитаны Александр Григорьевич Шаповалов эн; мыкты деп эсептелген С.Садыков жана украин жигит Николенко жетектеген чалгынчылар тобуна, 4-атчандар дивизиясынын ко-мандиринин жооптуу тапшырмасын аткарууну жуктогон. Бул тапшырманы аткаруу учун жоногон чалгынчылар тобунун милдети, душмандын тылына кирип барып, Германиядан келе жаткан жаны куч жана азык-тулук жуктогон эшелондор отуучу Бренский-Карачев багытындагы темир- жолду бузуп, талкалап таштоо керек болчу.

Тапшырманы алган чакан отряд ошол туну жоногон. Алар душмандын тылына отуп бара жатып, кокусунан фашисттик аскерлердин кичи тобуна туш келет. Мындай мезгилде оздорунун коопсуздугун камсыз кылуу максатында, аларды коргон душмандын жоокерлеринин бирин калтырбай олтуруу учун, чалгынчылардын тобу алар менен туруктуу жана эрдик менен салгылашып отуздай фашисттерди жайлап, картада корсотулгон мерчемделген жерге жетип барышат. Брянский-Карачев багытындагы темир жолунун далай жерлерин бузуп, жардырып салышкан. Душмандын оругунан келе жаткан аскердик жана жук ташыган эшелондор талкаланып, кыймылы узгултукко учураган.Отряд берилген тапшырманы оз убагьщда ийгиликтуу аяктап,душмандын бекемделген эки согуштук линиясын кесип отуп, 5-августта оздорунун болугуно эч кандай жоготуусуз келип кошулат. Мындай озгочо тапшырманы ийгиликтуу жана жоготуусуз аткарып кайткан топтун жетекчилери С.Садыков менен Николенконун аскер- дик тактикасын белгилесе болот. Фашисттик Германия Жогорку командачылыгы1943- жылы 5-июлунан 23-августуна чейин болгон Курск догосундагы салгылашууда женилгенден кийин артка чегинип, Днепр дарыясынын аркы ойузуно отуп, анданары Кызыл Армиянын чабуулун токтотуп, талкалоону план- даган. Душмандар бул учун ото катуу даярдык коро баштаган. Булунгон армиясынын курамын кошумча аскерлер жана техникалар менен толуктай баштаган. Алардын даярдыгы жана тузгонп ландары жонундо душмандын оругунда жургон советтик чалгынчылар ар бир такталган маалыматты «башкы чалгындоо борборуна» берип турган. Ошону менен кошонемец куралдуу кучторунун «Борбордук» багытынын армиясынын командачысы ири аскердик чабуулду уюштурбаса да, Советтик Армиянын болукторуно каршы кичи болукторун чабуулга жонотуп турушкан.

1943-жылдын сентябрь айынын башында немецтик-фашисттердин бир батальону кокусунан Самат Садыков кызмат отогон эскадронго кутуусузден кол салат. Душмандын саны уч эсе коптук кылгандан улам алар менен бетме-бет салгылашуу чон жоготууга алып келерин би-

of the page up there ^

Адабият жана поэзия

(3 )
1
2
3

Суперстан: Советтер Союзунун баатыры Самат Садыков - Суперстан