Боз торгой (Решад Нури Гюнтекин)

(2 )
1
2

Боз торгой (Решад Нури Гюнтекин) Фериденин кундолугу

#21 Feijipiao 04 September 2015 - 21:46

Супер-активист

Кыймылы жок
3042
17 January 14
: 27 Jan 2021 01:19
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Анкара

Ал кезде атам Мосул калаасында кызмат кылуучу.Мен эки жарымда болсом керек.Жай айлары ото ысык болуптур.Шаарда калуу ото кыйын болгондуктан, атам апам экообузду ушул кыштакка жеткирип коюуга аргасыз болуптур.Озу ар куну эртен менен атчан Мосулга барып,кечкурун кун батарда келчу экен.
Апам ото катуу ооругандыктан мага коз салууга да дарманы келбей калыптыр.Ушул себептен мен далайга чейин озум менен озум болупмун.Акыры коншулаш бир кыштактан Фатма деген жалгыз бой араб аялын таап алып келиптир.Фатма мени оз баласындай коруп,энелик мээрим менен бооруна кысып багып журуптур.
Мен бул ээн талаадагы бардык балдардай эле эркин чоное бериптирмин. Фатма мени аркасына танып алып мээ кайнаткан ысык кундордо талаага алып келип,крма дарактарынын башына да чыгарат экен.
Жогоруда мен айткан кичинекей кыштакка дал ошол мезгилде келиптирбиз. Фатма кун сайын тамак-аш алып,мени токойго ээрчитип келип,чечиндирип сууга тушуруп журуптур.Колго тушуп,ырдап, бирге тамак жеп,кечке чейин ошол жерде сайрандап журуп кайтчу экенбиз.Уйкубуз келгенде кумду жазданып,денебиз сууда,а башыбыз жээкте болуп,бири бирибизди кучактаган бойдон уктап кетчу экенбиз.

Мен <<суу>> тиричилигине аябай конуп калыптырмын, Мосулга кайтып келгенибизде озумду суудан чыгарып алган балыктай сезчуумун.Мен дайыма чыргоо болуп,устумдогу кийимдерди чечип салып,жыланач эшикке чыга калуучу экенмин.
Фатманын бети-башы жана колдору ийне менен чегилип,кал коюлган.Анын кал коюлган колу-башы козумо уйур алып калыптыр,мындайы жок аялдар мага жаман корунчу.
Фатмадан айрылганым омурумдогу эн биринчи оор кайгы болду.
Шаардан шаарга кочуп журуп,акырында Кербалага келиптирбиз. Ал кезде мен торт жашка толуптурмун. Мындай жашта ар нерсени эсте сактоого болот эмеспи.
Фатма багы ачылып куйоого чыкты.Анын куйоого чыкканы дал бугункудой эсимде.Беттеринде нак Фатманыкындай калдары болгондуктан, мага ото сулуу корунгон аялдар мени кезек-кезек кучактап алышып,анан Фатманын жанына отургузушту. Ортого коюлган чон тегерек подностон тамакты кол менен жегенибиз да эсимде.Суу куюучу кумарага окшогон жылаажындар менен жез барабандардын кангыр-кунгурунон кулагым чуулдап,башым ооруду.Акыры чарчап,Фатманын тизесин кучактап уктап кетипмин..... ..
УУлу Хюсейнди Кербалада олтуруп кетишкенде менин кымбаттуу Фатмамдын тируу экендиги эсимде жок.Эгерде бечара аял баласы курман болгон кезде тируу болсо да,анын баласын жоктоп зардап ыйлаганы,ошол нике тоюнун эртеси куну бейтааныш бир аялдын колунда ойгонуп кетип зарлап ыйлаган менин ыйымдан да кыйын болмок эмес.
Кербала шаар болуп жаралганы адам баласынын мындай кайгы-мунун корбогон чыгар деп ойлоймун.Чанырып ыйлап жатып унум бутуп калды,ошондо чон адамдарча мен тамак ичуудон баш тарттым.
Эмчек сутун берген энемден артык багып жургон аялдан айрылуу мага ото кыйын болду.Менин кайгымды бир нече айдан кийин кездешкен Хюсейн деген атчан аскер солдаты таркатты.Хюсейн аскердик машыгуулардын учурунда аттан жыгылып,мертинип жарым жан болуп калган.Атам аны уй кызматкери кылып алган болчу.

Сени чындап суйгон адам эки болок кеткенге мин себеп болсо да,сени менен калууга бир себеп созсуз табат...........

of the page up there ^

#22 jasgul 04 September 2015 - 22:18

Карапайым

Кыймылы жок
110
28 January 12
: 03 Jun 2025 22:30
Жынысы:Белгисиз
Калаасы:белгисиз

Ото жакшы чыгарма. Киносу анчалык таасирдуу эмес. Кыргызча которулганы жон эле коз алдына тизип коет. Аралашып жургондой болосун, бул албетте менин оюм.

of the page up there ^

#23 Feijipiao 04 September 2015 - 23:27

Супер-активист

Кыймылы жок
3042
17 January 14
: 27 Jan 2021 01:19
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Анкара

Хюсейн апенди чалыш адам эле.Ал тез эле мага ылымдаш боло баштады.Анын суймончулук менен мени жакшы коргонун адегенде жактырбай журдум.Мен Фатмага окшоп Хюсейн менен бирге жатчу эмесмин.Ошентсе да тан саарда ордуман секирип туруп,анын болмосуно жугуруп барам да.Хюсейндин тошуно атча минип алып,колум менен анын кирпиктерин ача баштайм.
Мурда Фатма мени момо бактарына,алыскы талаага алып баруучу.Хюсейн казармага,калын аскер тиричилигине уйур алдырды.Бул узун муруттуу далдайган адам нечен турдуу оюндарды ойлоп табууга ышкыбос эле.Сонундугу: копчулук оюндар журокту болкулдатуучу укмуштуу окуяларды эске тушургондугундо болучу.Мисалы, Хюсейн мени ак чолмокко окшотуп асманга ыргытып жиберип,анан жерге тушурбой тосуп алуучу.Же болбосо мени желкесине мингизип алып,эки бутумду бек кармап,турган жеринде чарк айлантуучу. Чачым салпактап,козум карангылап кетуучу.Кубанганымдан каткырып,кумардан кануучумун. Мындай кызык оюнду кийин омурумдо эч бир корбодум! ...

Кээде оюндан да от чыкпай койчу эмес.Бирок оюнда кандай кыйынчылыкка кездешсем да ыйлабайм,эч кимге даттанбайм деп Хюсейнге убада берген болуучумун. Чон адамдар сыяктуу эле мен ичиме сыр сактоого уйрондум.Ак ниет болоюн дегендиктен эмес,Хюсейн мени менен ойнобой коет деп чочулап,сыр сактаган болчумун.
Бала чагымда мени тентек дешчу.Анткендери чын болсо керек.Балдар менен ойногонумда бироону уруп,ыйлатып коюучумун.Мунун озу Хюсейн уйроткон оюндардан келип чыккан муноз болсо керек.Кандай кыйынчылыкка учурасам да конул чокту болбой,андай учурда шайырданып туруу адатын да Хюсейнден уйронгон элем.
Кээде Хюсейн анатолиялык солдаттарга "саз" (музыкалык аспап) ойнотор эле,озу болсо,мени тобосуно кумурага окшотуп которуп алып,кандайдыр кызык бийлерди бийлоочу.
Бир кезде Хюсейн экообуз <<ат уурдачубуз> > .Атам уйдо жокто Хюсейн анын атын атканадан жетелеп чыгып,мени алдына оноруп алчу,биз талаада копко чейин журчубуз.Бирок биздин бул сейилдообуз узакка созулбады.Аныгын билбейм,ашпоз аял бекен,айтор, бироо биздин атчан сейилдеп жургонубузду атама айтып коюптур.Байкуш Хюсейн атамдан жаакка эки шапалак жеди,ал ошондон кийин аттын жанына жолобой турган болгон.
Чыны менен жакшы коруу жанжалсыз,ызы- чуусуз болбойт деп айтышат экен.Хюсейн экообуз кун сайын торт-беш мертебе жанжалдашар элек.
Мен бир кызык таарынар элем.Таарынганымда терс карап,уйдун бир бурчунда тултуюп отура берчумун.Хюсейн мени адегенде кормоксон болчу,бир аз убакыт откондон кийин боору ооруп кетип,мени жерден ала коюп,башынан бийик ыргытып-ыргытып алчу,мен анысына конбой чынырчуумун. Мен анын эркелеткенин суйбой ачууланып,бир аз убакыт откондон кийин таарынычым жазылып,анын бетинен опчумун.Биз ушинтип жарашчуубуз.
Хюсейн экообуздун достугубуз эки жылга созулду.Бирок ал жылдар азыркы жылдарга эч бир окшошпойт.Алар ото узак,ото чесиз жылдар болгон эле!...

Озумдун балалык чагымды баяндай берип,Фатма менен Хюсейн жонундо кеп сала беришим,балким, жакшы эместир?

of the page up there ^

#24 Feijipiao 04 September 2015 - 23:34

Супер-активист

Кыймылы жок
3042
17 January 14
: 27 Jan 2021 01:19
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Анкара

of the page up there ^

#25 Feijipiao 05 September 2015 - 00:02

Супер-активист

Кыймылы жок
3042
17 January 14
: 27 Jan 2021 01:19
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Анкара

Менин атам атчан аскерлердин офицери,майор болучу.Аты Низамеддин эле.Апама уйлонгондон бир аздан кийин аны Диарбекирге(Турциядагы шаар.Мосул,Багдат, Кербала-Ирактагы шаарлар,Ирак дуйнолук биринчи согушка чейин Осман империясынын составына кирген)кызматка жиберишкен. Биз ошол кеткен бойдон Стамбулга экинчи кайрылып келген жокпуз.Атамды Диарбекирден Мосулга,Мосулдан Ханекинге,андан Багдадга,Кербалага которуп жиберишти.Ушул шаарлардын бир да бироондо бир жылдан ашык турган жокпуз.
Мени апана окшошсун дешет.Атам менен апамдын никелешкен жылы тушкон бир суроту менде бар.Чынында мен апама ото окшош экенмин.Бирок байкуш апамдын ден соолугу менин ден соолугума караганда бир кыйла начар болуптур.Табигатынан оорулуу болгондуктан, апам тоолу жерлердин суугуна,чолдордун ысыгына коно албаган экен,бир жерден экични жерге кочуп журуу да кыйын болуптур.Менимче ал бир катуу ооруга чалдыккан болуу керек.Байкуш апам куйоого тийгенден кийинки буткул омурун оорусун билдирбеске тырышып,журуп отуптур.Атамды жанындай коруп апам андан куч менен ажыраштырып коет деп абдан коркчу экен.
Атамды Стамбулдан улам алыс жакка,чет жакаларга кызматка которуштура берди.Атам жаны жерге кетердин алдында дайыма апама:
-Бир жайча,жок дегенде бир-эки айга энене барып турсан кантет.Байкуш кемпир....Сени сагынып буткондур,-дечу экен.
Озунун оорусу жонундо соз болгондо,апам:
-Менин эч кандай оорум жок.Бир аз чарчап журом,аба ырайынын озгорулуп тургандыгынан болсо керек...Эчтеке эмес...Сакайып кетем...-деп бул создорду уккусу келбептир.
Озунун туулуп-оскон Стамбулун сагынганын атамдан жашырыптыр. Бирок качанга чейин жашырууга болот?.
Саал козу илинип кетсе эле,ойгоно калып,Календердеги уй-жайыбызды, андагы калын токойду,Босфордун суусун тушундо коргонун айта берчу экен.Козу бир аз чырм эткенде эле ушунчалык узак тушту коргон адамдын журогундо канча сагыныч жатканын байкасаныздарчы. Ырас эмеспи?
Чон энем аскер министерствосуна, чон начальниктерге бир нече ирет кайрылып,атамды Стамбулга кызматка которуу жонундо жалынып-жалбарып отунуптур,бирок андан эч кандай тыянак чыкпаптыр.
Апамдын оорусу кокустан кучоп кетет.Атам аны эмне болсо да Стамбулга жеткирейин деп отпуска сурап,рапорт жазып,жообуна кутпой жоноп кетиптир.
Тоонун комуна оронуп,чоп-талаадн отконубуз бугункудой эсимде.
Бейрутка жетип,денизди коргондо апамдын конулу сергип,бир аз жакшы болгонсуду. Биз тааныш бир адамдын уйуно келип туштук.Апам мени тошогуно отургузуп алып,чачымды тарады,колумдун кирин,койногумдун топчуларынын узулгонун коруп,башын менин кокурогумо коюп,солкулдап ыйлап жиберди.
Эки кундон кийин апам башын которду.Сандыгынан жаны кийимдерин алып,жасанып кийинди.Кечкурун апам экообуз атамды тосуп алууга ылдый карай жонодук.
Атам албеттуу,катаал солдат катарында менин эсимде калыптыр.Апамдын басып жургонун коруп,атам аябай кубанып кетти да,жаныдан темтендеп баса баштаган баланы телчиткенсип, апамды эки колунан кармап туруп ыйлаганын олгончо унутпасмын.
Бул апам менен бирге откоргон акыркы кун эле.Эртеси эртен менен апамдын оозу-мурдунан кандуу ак кобук агып,оозу ачылган сандыктын жанында олуп жатыптыр.Койнок- кончогу оролгон туйунчокту жазданып жаткан экен.
Алты жашар баланын далай нерсеге акылы жетууго тийиш.Бирок мен эмнегедир эч нерсени сезбегендей, корбогондой, бейкам журо бердим.

of the page up there ^

#26 Feijipiao 06 September 2015 - 13:36

Супер-активист

Кыймылы жок
3042
17 January 14
: 27 Jan 2021 01:19
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Анкара

Биз токтогон уйдо адам коп эле.Бак ичинде ойноп журуп,кун сайын балдар менен мушташканым али да эсимде.Хюсейн менен шаарды аралап,дениз жээгине барчубуз,мечиттин короосуна кирип,анын кок кумпалуу мунарасын сонуркап карачуубуз.
Апамдын соогу чочун жерге комулду.Эми атамдын Стамбулга барышынын кажети жок болуп калды.Чон энеме,толуп жаткан женелерге атамдын жолуккусу келбеген окшойт.Бирок ал мени туугандарына жиберууну оз милдетим деп чечти.Тестиер тарткан кыз баланы казармада,калын аскерлердин арасында тарбиялоо жакшы болбос деп ойлосо керек.

Стамбулга мени кызматчыбыз Хюсейн жеткирип келди.
Жасалгалуу пароходду,колуна кичинекей кызды которгон жупуну кийинген аскер арабды коз алдынарга келтирип корунуздорчу. Бул корунуш пароходдо бараткан адамдарга нары кызык,нары аянычтуу болуп корунгон чыгар.Бирок башка эч ким менен эмес,Хюсейн менен баратканыма чечекейим чеч болду.
Биздин дачабыз дениздин жээгинде болучу.Уйдун артындагы калын токойдун ичинде эки колу чыканагынан сынып жок болгон жыланач баланын статуясы менен кооздолгон таш бассейн боло турган.
Биз келген алгачкы кундордо жанагы кундун ысыгы менен жамгырдын нымынын карарып,тусполу бузулган статуя мага майып болгон кичинекей араб баласындай корунчу.
Куз мезгили болсо керек,анткени бассейндин когуш суусунун устун кызыл жалбырактар тегиз жаап туруптур.Унулуп карап,суу тубундо чабак уруп ойногон бир нече алтын балыкка козум тушту.Мына ошондо таенем утуктоп кийгизген жаны жибек койногум жана ботинкам менен бассейнге секирип тушупмун.
Токойду жанырткан кыйкырык кулагымды тундурду.Эсимди жыйнап алганымча,таенем мени суудан суруп алып,кийимимди чечиндирип, кургак кийим кийгизди.Мага урушуп да,эки бетимден чопулдатып ооп да жатышты.
Ушул окуядан кийин журогум болкулдап коркуп,бассейнге тушконду койдум да,жээгинде ги шагылдын устундо башымды томон каратып гана жатчу болдум.
Кундордун биринде балыктарды карап,бассейндин жээгинде жаткан элем.Менин арт жагымда отургучта устунон тушурбогон кара чаршафын(мусулман аялдарынын чумконуп алуучу баш жапкычы) жамынып таенемдин жанында намаз окуган кишиче тизелеп Хюсейн отурду.
Алар оз ара суйлошуп,мен тарапты улам карап коюшат.Бул экоо турк тилинде суйлошуп отурган болуу керек,анткени мен ал тилдин бир созун да билчу эмесмин.Ундорунон каргылданып чыкканынан, мага улам элендеп карашканынан чочуладым.Мен коенго окшоп кулагымды туруп отурамын,мен чайнап туруп ыргытып таштап берип жаткан нандын кукумуно чогулган алтын балыктарды да коргонум жок.Таенем менен Хюсейндин когуш сууга чагылышканын карай бердим.Хюсейн мени карап коюп ,чон оромолу менен козун сурот.

of the page up there ^

#27 Feijipiao 06 September 2015 - 14:15

Супер-активист

Кыймылы жок
3042
17 January 14
: 27 Jan 2021 01:19
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Анкара

Балдардын кээде жаш болсо да копту биле турган сезими болот эмеспи.Экоонун суйлошконунон бир шекти байкап калдым:алар Хюсейнден мени ажыраткысы келмекчи окшойт.Эмне учун?..Мындай сырларды ача билууго ото эле кичинекейлик кылам.Ошондой болс да,бул айрылуу мезгили жеткенде кун батып,тун кире турган сыяктуу,ачык асмады кара булут каптап ношорлогон жамгыр жааган сыяктуу,эч кимдин ыркына коно койбогон бир алаамат экенин журогум сезип турду.
Ошол туну мен капысынан ойгонуп кеттим.Менин кичинекей кроватым таенемдин кроватынын жанында болучу.Ушул эки кроваттын баш жагындагы кызыл калпактуу тунку чырак очуп калыптыр.Терезеден айдын шооласы тушуп,болмо ичи жарык.
Уйкум келбеди.Ызаланып, ичим бук.Чыканактай калып,таенеме бир аз карап отурдум.Катуу уктап жатканына козум жеткенден кийин кроваттан акырын жылып туштум да,бутумдун учу менен басып болмодон чыгып кеттим.
Озумо тентуш балдарга караганда мен журоктуу болчумун,карангы тундо жалгыз журуудон коркчу эмесмин.Томон тушуп келатканымда жыгач тепкич кычырай калса,дароо токтой калып,бир аз кутуп турам.Мындай сактыкка чон кишилер да сыймыктана алмак.
Оозгу болмого чыксам,эшиги кулпуланып коюптур.Бирок менин бактыма жараша,короого чыгуучу эшиктин жанындагы терезе ачык экен.Мен шип этип сыртка секирип туштум.