Супер-Инфо
super.kg
видео
Чокморун алып колуна,
Тоодой болуп менсинип,
Тосуп турду жолуна.
Каргашалуу Чабалай
Калың болду калбасы.
Жети карыш казандай,
Жезден кылган канжасы.
Куржун көзү тамеки
Канжасына уруптур
Коркуратып Чабалай,
Канжасын тартып туруптур.
Муну көргөн кишилер
Үрөйү кетип, кеп айтат,
Кеп айтканда деп айтат:
«Жалпыга жабыр келет бейм,
Жандын баары өлөт бейм?
Ат төбөлдөй аз кыргыз
Көргүлүктү көрөт бейм?
Адамдан башка Чабалай
Адамдан тууган бала эмес,
Алдына түшүп жалынса,
Аяп койчу жан эмес.
Калмактан тууган бала эмес,
Кылымга өлчөөр жан эмес!
Пери бекен, жин бекен,
Адам түрдүү пил бекен!.
Деп, ошентип, калың эл
Убайым кыла баштады.
Ошол кезде эр Бакай
Мындай сүйлөй баштады:
«Карап турган каныңар,
Улуу, кичүү баарыңар,
Берендердин баарысы,
Өз тилимди алыңар!
Бул жекеге чыккан Чабалай,
Найзалашкан баатырды
Найзага илип кетчү эле,
Күрөшкө чыккан балбанды
Жерге таптап өтчү эле.
Эңишке чыккан баатырдын
Колун үзүп алчу эле.
Кордукту мындай салчу эле.
Ошондо деле Чабалай
Черин жазып кармашпайт,
Комуттуу болуп калчу эле.
Жоонун бешин алганга
Мылтыктан мыкты жарак жок,
Мылтыктап кирип калгыла,
Ошентип, жоону алгыла!
Семетей, азыр аттанба,
"Манас" эпосунан билсеңиздер үзүндү айтсаңыздар "Манас" эпосунан билсеңиздер ыр түрүндөгүсүн
#21 18 September 2015 - 23:14
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#22 18 September 2015 - 23:15
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Козголбой Коңур жатпайбы.
Кандай уруш болсо да,
Каржалбаган күчтөрүн
Душманынан катпайбы!
Алеңгир салчу күчүңдү
Арт жагына сактайлы!
Билели жоонун салмагын,
Тыңшагыла шашылбай,
Айланайын балдарым! ».
Деп, ошентип, калганда,
Аккелтени баш кылып,
Мылтыктарын маш кылып,
Чаначтап дары салдырып.
Чабалайга сундуруп,
Куржун көзү дарыны
Кулагына куйдуруп,
Машаа кошкон көп мылтык,
От койгондо «күп» этти,
Жер чайкалып «дүп» этти.
Илебине чыдабай,
Кереге, уугу кыйрады,
Кермеде аттар туйлады,
Келжиреп жаткан коркоктор
Кейиш тартып ыйлады.
Жер чайпалып басылды,
Туман түшүп ачылды.
Ачылса, туман караса,
Ажап кызык тамаша,
Келберсиген Чабалай,
Кериги менен өлүптүр.
Келбес жолду көрүптүр.
Баатыр Бакай башыңда,
Сары каны кашыңда,
Замбиректи түзөтүп,
Милтесин кайта түтөтүп,
Жоону көздөй сундуруп,
Жан, кулакты тундуруп,
От койгондо күңгүрөп,
Жер солкулдап дүңгүрөп,
Кемпир-чалдар үлдүрөп,
Төөлөр боздоп бакырып,
Тооктор беймаал чакырып,
Катын, бала буркурап,
Иттер улуп чуркурап,
Туман түшүп, түн болду,
Түйшүгү көп күн болду.
Эт жүрөгү козголуп
Эсин жыйып ала албай,
Зеңгиреп жаткан көп болду.
Кылымда мындай иш болбойт,
Кандай уруш болсо да,
Каржалбаган күчтөрүн
Душманынан катпайбы!
Алеңгир салчу күчүңдү
Арт жагына сактайлы!
Билели жоонун салмагын,
Тыңшагыла шашылбай,
Айланайын балдарым! ».
Деп, ошентип, калганда,
Аккелтени баш кылып,
Мылтыктарын маш кылып,
Чаначтап дары салдырып.
Чабалайга сундуруп,
Куржун көзү дарыны
Кулагына куйдуруп,
Машаа кошкон көп мылтык,
От койгондо «күп» этти,
Жер чайкалып «дүп» этти.
Илебине чыдабай,
Кереге, уугу кыйрады,
Кермеде аттар туйлады,
Келжиреп жаткан коркоктор
Кейиш тартып ыйлады.
Жер чайпалып басылды,
Туман түшүп ачылды.
Ачылса, туман караса,
Ажап кызык тамаша,
Келберсиген Чабалай,
Кериги менен өлүптүр.
Келбес жолду көрүптүр.
Баатыр Бакай башыңда,
Сары каны кашыңда,
Замбиректи түзөтүп,
Милтесин кайта түтөтүп,
Жоону көздөй сундуруп,
Жан, кулакты тундуруп,
От койгондо күңгүрөп,
Жер солкулдап дүңгүрөп,
Кемпир-чалдар үлдүрөп,
Төөлөр боздоп бакырып,
Тооктор беймаал чакырып,
Катын, бала буркурап,
Иттер улуп чуркурап,
Туман түшүп, түн болду,
Түйшүгү көп күн болду.
Эт жүрөгү козголуп
Эсин жыйып ала албай,
Зеңгиреп жаткан көп болду.
Кылымда мындай иш болбойт,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#23 18 September 2015 - 23:16
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Кырылган элдер көп болду.
Акыр заман журтуна
Айтыла калчу кеп болду.
Кара кытай — калың жоо
Чабалайды көргөндө
Жол четине сүрүлдү.
Чегирткедей эрбеңдеп,
Жонду көздөй түрүлдү.
Шашып калган коркоктор,
Не кыларын биле албай,
Өзүнөн өзү бүлүндү.
Жан соогалап далайы,
Курган жандан түңүлдү…
Кабагын салып эр Коңур,
Өзүнө-өзү кеп айтат,
Кеп айтканда деп айтат:
«Кандай кайгы күн болду,
Төрөсүнөн чоросу эр
Кара кытай калың кол
Болуп калды кириптер.
Мени тилеп калганбы
Канга тойбос кара жер!».
Деп, ошентип, Коңурбай
Акыркы күчүн жыйнады,
«Бергин, буркап, бергин!» деп,
Алдындагы каранын
Тизгинин тартып жыйынып,
Кол башындай алтын бут
Койнунан алып сыйынып,
Элден оолак чет болуп,
Семетейге бет болуп,
Өзөккө түшкөн өчтөрү
Жетеге жетчү кек болуп.
Жекелеп Коңур чапканда,
Семетей чыкты бет болуп.
Кармашкан жоолор калтырап,
Карап калды тек болуп.
Жер силкинген эмедей,
Кезенген үндөр күркүрөп,
Карап турган ‘жандардын
Бүткөн бою дүркүрөп,
Тайбуурул менен Алгара
Бир-бирине беттешип,
Учуп жүрөт диркиреп.
Кайраты жок далайы
Качып жүрөт зиркиреп.
Эсепте жок эки дөө
Найза менен сайышат,
Найзалары тайышат,
Калкандары кагышат.
Акыр заман журтуна
Айтыла калчу кеп болду.
Кара кытай — калың жоо
Чабалайды көргөндө
Жол четине сүрүлдү.
Чегирткедей эрбеңдеп,
Жонду көздөй түрүлдү.
Шашып калган коркоктор,
Не кыларын биле албай,
Өзүнөн өзү бүлүндү.
Жан соогалап далайы,
Курган жандан түңүлдү…
Кабагын салып эр Коңур,
Өзүнө-өзү кеп айтат,
Кеп айтканда деп айтат:
«Кандай кайгы күн болду,
Төрөсүнөн чоросу эр
Кара кытай калың кол
Болуп калды кириптер.
Мени тилеп калганбы
Канга тойбос кара жер!».
Деп, ошентип, Коңурбай
Акыркы күчүн жыйнады,
«Бергин, буркап, бергин!» деп,
Алдындагы каранын
Тизгинин тартып жыйынып,
Кол башындай алтын бут
Койнунан алып сыйынып,
Элден оолак чет болуп,
Семетейге бет болуп,
Өзөккө түшкөн өчтөрү
Жетеге жетчү кек болуп.
Жекелеп Коңур чапканда,
Семетей чыкты бет болуп.
Кармашкан жоолор калтырап,
Карап калды тек болуп.
Жер силкинген эмедей,
Кезенген үндөр күркүрөп,
Карап турган ‘жандардын
Бүткөн бою дүркүрөп,
Тайбуурул менен Алгара
Бир-бирине беттешип,
Учуп жүрөт диркиреп.
Кайраты жок далайы
Качып жүрөт зиркиреп.
Эсепте жок эки дөө
Найза менен сайышат,
Найзалары тайышат,
Калкандары кагышат.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#24 18 September 2015 - 23:17
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Айбалта менен чабышат,
Калкандардын бетине
Кадимкидей жалындар
Тутанып барып калышат.
Баатырлардын башынан
Буркурап көпкөк буу чыгат.
Тулпарлардын этинен
Булактап кара суу чыгат.
Карап турган элдерден
Жер козгогон чуу чыгат.
Баатырлардын оозунан
Көк жалын менен буу чыгат.
Семетей менен Коңурбай
Алыша албай бир-бирин,
Кылыч менен салышты,
Бир-бирине экөө тең
Берер эмес намысты!
Мындан айла таба албай,
Алкалардан алышып,
Аркы-терки барышып,
Кол тийген жерин булкушуп,
Коржоңдошуп жулкушуп,
Үзөңгүсүн тебишип,
Кол кармашып эңишип,
Аттардын бели бүгүлөт,
Карап турган калың журт
Жандарынан түңүлөт.
Жойкундусу кан болуп,
Жер бузулган чаң болуп,
«Кандай айла болот?» деп,
Адамдын башы маң болуп,
Тайбуурул менен Алгара,
Алар да айла издешет,
Тартышып турган учурда
Бирин-бири тиштешет.
Чунаңдашып келишет,
Бирин бири тебишет.
Ошол кезде эр Коңур
Асабадай Семеңди
Алкымынан алды, дейт,
Артка тартып калды, дейт.
Айласы кетип Семетей,
Ала салчу немедей,
Арткы кашка барды, дейт.
Карап турган көп кыргыз
Чыдай албай өкүрүп,
Чуркурашып калды, дейт.
«Буруттун күнү бүттү» деп,
Карап турган калын жоо
Кубанышты салды, дейт.
Калкандардын бетине
Кадимкидей жалындар
Тутанып барып калышат.
Баатырлардын башынан
Буркурап көпкөк буу чыгат.
Тулпарлардын этинен
Булактап кара суу чыгат.
Карап турган элдерден
Жер козгогон чуу чыгат.
Баатырлардын оозунан
Көк жалын менен буу чыгат.
Семетей менен Коңурбай
Алыша албай бир-бирин,
Кылыч менен салышты,
Бир-бирине экөө тең
Берер эмес намысты!
Мындан айла таба албай,
Алкалардан алышып,
Аркы-терки барышып,
Кол тийген жерин булкушуп,
Коржоңдошуп жулкушуп,
Үзөңгүсүн тебишип,
Кол кармашып эңишип,
Аттардын бели бүгүлөт,
Карап турган калың журт
Жандарынан түңүлөт.
Жойкундусу кан болуп,
Жер бузулган чаң болуп,
«Кандай айла болот?» деп,
Адамдын башы маң болуп,
Тайбуурул менен Алгара,
Алар да айла издешет,
Тартышып турган учурда
Бирин-бири тиштешет.
Чунаңдашып келишет,
Бирин бири тебишет.
Ошол кезде эр Коңур
Асабадай Семеңди
Алкымынан алды, дейт,
Артка тартып калды, дейт.
Айласы кетип Семетей,
Ала салчу немедей,
Арткы кашка барды, дейт.
Карап турган көп кыргыз
Чыдай албай өкүрүп,
Чуркурашып калды, дейт.
«Буруттун күнү бүттү» деп,
Карап турган калын жоо
Кубанышты салды, дейт.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#25 18 September 2015 - 23:19
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Ошол кезде Коңурбай
Үстүнөн басып Семеңди
Мыкчып-мыкчып алды эле,
Карап турган адамга
Кайрылбастан Семетей
Кыяматка барды эле,
Ошол кезде Семетей
Жер көтөргөн эмедей,
Ана-мына дегиче,
Ачып көздү жумганча,
Жаш чыбыктай толгонуп,
Жаш жолборстой жондонуп,
Коңурдун колун имерип,
Колтукка муштап жиберип,
Манастын уулу Семетей,
Оңолуп минип алыптыр,
Ала тоодой калчаны,
Ачып көздү жумганча,
Бакалоордон алыптыр,
Чыкыйга колду салыптыр!
Дем ала албай Коңурбай,
Оозун ачып калыптыр.
Карап турган көп кыргыз
А, кудайлап чуркурап,
Тегеректеп алыптыр.
Ошол кезде Коңурбай
Эптеп колдон бошонуп,
Топурактай бозоруп,
Оозунан каны тамчылап,
Алгараны камчылап,
Качып жүрүп калыптыр.
Ачынып алган Семетей
Ак жолборс чапкан эмедей,
Атырылып кекенип,
Манастан ураан салыптыр.
Алгараны узатпай
Айкалышып калыптыр.
Тоодой болгон Коңурду
Тоо кулаткан эмедей
Алгаранын үстүнөн
Ажыратып салыптыр.
«Кан Коңурбай өттү» деп,
«Калктын кеги бүттү» деп,
Башын кесип ыргытып,
Кара канын жылжытып,
Бура тартты Семетей
Тайбуурулду чулгутуп.
Ошол кезде карасаң,
Кара калмак кайгырып,
Калчасынан айрылып,
Үстүнөн басып Семеңди
Мыкчып-мыкчып алды эле,
Карап турган адамга
Кайрылбастан Семетей
Кыяматка барды эле,
Ошол кезде Семетей
Жер көтөргөн эмедей,
Ана-мына дегиче,
Ачып көздү жумганча,
Жаш чыбыктай толгонуп,
Жаш жолборстой жондонуп,
Коңурдун колун имерип,
Колтукка муштап жиберип,
Манастын уулу Семетей,
Оңолуп минип алыптыр,
Ала тоодой калчаны,
Ачып көздү жумганча,
Бакалоордон алыптыр,
Чыкыйга колду салыптыр!
Дем ала албай Коңурбай,
Оозун ачып калыптыр.
Карап турган көп кыргыз
А, кудайлап чуркурап,
Тегеректеп алыптыр.
Ошол кезде Коңурбай
Эптеп колдон бошонуп,
Топурактай бозоруп,
Оозунан каны тамчылап,
Алгараны камчылап,
Качып жүрүп калыптыр.
Ачынып алган Семетей
Ак жолборс чапкан эмедей,
Атырылып кекенип,
Манастан ураан салыптыр.
Алгараны узатпай
Айкалышып калыптыр.
Тоодой болгон Коңурду
Тоо кулаткан эмедей
Алгаранын үстүнөн
Ажыратып салыптыр.
«Кан Коңурбай өттү» деп,
«Калктын кеги бүттү» деп,
Башын кесип ыргытып,
Кара канын жылжытып,
Бура тартты Семетей
Тайбуурулду чулгутуп.
Ошол кезде карасаң,
Кара калмак кайгырып,
Калчасынан айрылып,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#26 18 September 2015 - 23:20
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Өлүктөрүн сай кылып,
Дөгүрсүгөн олжокеч,
Дөөлөрүнөн айрылып,
Канаттары кайрылып,
Алсыраган жармачтар
Кол куушуруп калды, дейт.
Алдуулары кылчайбай,
Алыс жолго салды, дейт.
Олжо кылам дегендер,
Ойрон болор баштарын
Араң коргоп калды, дейт…
Алакандай аз кыргыз
«Анык жоону жеңдик, — деп,
Азыр тийди теңдик, — деп,
Үпчүлөрүн чечишип,
Үч кайтара бекишип,
Олжолорун бөлүшүп,
Ою менен өбүшүп,
Эл эсебин такташып,
Эрдиктерин макташып,
Семетейдин кылганын
Ырчылары макташып,
Тынчып жатып калды, дейт,
Элин эсен сакташып…
Муну мындай таштайлык,
Үмөтөйдүн Семеңе
Кол салышын баштайлык.
Дөгүрсүгөн олжокеч,
Дөөлөрүнөн айрылып,
Канаттары кайрылып,
Алсыраган жармачтар
Кол куушуруп калды, дейт.
Алдуулары кылчайбай,
Алыс жолго салды, дейт.
Олжо кылам дегендер,
Ойрон болор баштарын
Араң коргоп калды, дейт…
Алакандай аз кыргыз
«Анык жоону жеңдик, — деп,
Азыр тийди теңдик, — деп,
Үпчүлөрүн чечишип,
Үч кайтара бекишип,
Олжолорун бөлүшүп,
Ою менен өбүшүп,
Эл эсебин такташып,
Эрдиктерин макташып,
Семетейдин кылганын
Ырчылары макташып,
Тынчып жатып калды, дейт,
Элин эсен сакташып…
Муну мындай таштайлык,
Үмөтөйдүн Семеңе
Кол салышын баштайлык.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#27 19 September 2015 - 12:44
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Каары катуу Коңурбай
Каалап күттүм келбеди,
Кайратын толук көрсөтүп,
Кармалашып көрбөдү.
Баатыр болсо өлтүрүп,
Же колумдан өлбөдү.
Сара ала калың жылкыдан
Үмүтүн үзүп калган го?
Коркутуп айтып Карагул,
Коңурдун үшүн алган го?
Камы келбей Коңурбай,
Камыгып жатып калган го?
Калдайдын калың жылкысын
Уурдагансып кетпейин,
Түн жамынып. жашынып,
Туурдагансып кетпейин.
Баатырдыгы чын болсо,
Куубай койбос Коңурбай,
Күтпөгөнүм жөн болбос,
Жоругу жок баатырдай,
Тоспой кантип кетейин,
Эрдик менен алышпай.
Элге барып нетейин.
Кек-Кыядан өткөндө,
Көк-Өзөнгө жеткенде,
Үч күнү жатып ал жерге,
Өрүүн болуп алайын.
Өчөңдөгөн чоң манжуу,
Арманы жок алышсын,
Тулпарларды зыргытып,
Найзаларды кылгытып,
Жекелешип калайын».
Деп, ошентип, Семетей,
Элде жүргөн эмедей,
Аголпоктун бүчүсүн
Чыгарып таштап жиберип,
Каалап күттүм келбеди,
Кайратын толук көрсөтүп,
Кармалашып көрбөдү.
Баатыр болсо өлтүрүп,
Же колумдан өлбөдү.
Сара ала калың жылкыдан
Үмүтүн үзүп калган го?
Коркутуп айтып Карагул,
Коңурдун үшүн алган го?
Камы келбей Коңурбай,
Камыгып жатып калган го?
Калдайдын калың жылкысын
Уурдагансып кетпейин,
Түн жамынып. жашынып,
Туурдагансып кетпейин.
Баатырдыгы чын болсо,
Куубай койбос Коңурбай,
Күтпөгөнүм жөн болбос,
Жоругу жок баатырдай,
Тоспой кантип кетейин,
Эрдик менен алышпай.
Элге барып нетейин.
Кек-Кыядан өткөндө,
Көк-Өзөнгө жеткенде,
Үч күнү жатып ал жерге,
Өрүүн болуп алайын.
Өчөңдөгөн чоң манжуу,
Арманы жок алышсын,
Тулпарларды зыргытып,
Найзаларды кылгытып,
Жекелешип калайын».
Деп, ошентип, Семетей,
Элде жүргөн эмедей,
Аголпоктун бүчүсүн
Чыгарып таштап жиберип,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#28 19 September 2015 - 12:45
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Нардай болгон Буурулду,
Бура тартып имерип,
Көп жылкынын четине,
Алагар көзүн жиберип,
Күлчорого кеп айтты,
«Абаң менен алдыга
Кете бергин, — деп айтты, —
Бактыга башы малынып,
Балбылдаган көңүлдөн
Байыркы жоктор табылып,
Өзүнөн өзү күңгүрөп,
Күңгүрөгөн үнүнөн
Ой-тоонун баары дүңгүрөп,
Келе жаткан кезинде,
Кечки салкын бешимде,
Адамдан башка жаралган,
Алптык менен акылы
Айжаңжуңга таралган
Кажыбас баатыр Коңурбай
Жолун тосуп Семеңдин,
Желбегей бейкут Семеңе
Жеткилең көзүн салыптыр.
Семетейди көргөндө,
Арман кылып өзүнчө,
Күңгүрөнүп алыптыр.
«Манастан калган жетимди
Томуктай бала деп жүрсөм,
Тоодой баатыр турбайбы.
Токсон миң адам келсе да,
Толгоп башын жулбайбы?
Атасы Манас баатырдан
Алты эсе мыкты көрүнөт,
Айбатынан ажалдын
Көлөкөсү көрүнөт.
Ушундай бала бербеген
Көкө теңир — буркандар
Мага эле сараң көрүнөт.
Бура тартып имерип,
Көп жылкынын четине,
Алагар көзүн жиберип,
Күлчорого кеп айтты,
«Абаң менен алдыга
Кете бергин, — деп айтты, —
Бактыга башы малынып,
Балбылдаган көңүлдөн
Байыркы жоктор табылып,
Өзүнөн өзү күңгүрөп,
Күңгүрөгөн үнүнөн
Ой-тоонун баары дүңгүрөп,
Келе жаткан кезинде,
Кечки салкын бешимде,
Адамдан башка жаралган,
Алптык менен акылы
Айжаңжуңга таралган
Кажыбас баатыр Коңурбай
Жолун тосуп Семеңдин,
Желбегей бейкут Семеңе
Жеткилең көзүн салыптыр.
Семетейди көргөндө,
Арман кылып өзүнчө,
Күңгүрөнүп алыптыр.
«Манастан калган жетимди
Томуктай бала деп жүрсөм,
Тоодой баатыр турбайбы.
Токсон миң адам келсе да,
Толгоп башын жулбайбы?
Атасы Манас баатырдан
Алты эсе мыкты көрүнөт,
Айбатынан ажалдын
Көлөкөсү көрүнөт.
Ушундай бала бербеген
Көкө теңир — буркандар
Мага эле сараң көрүнөт.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#29 19 September 2015 - 12:46
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Айкөлдөй болгон Семетей
Менин уулум болсоңчу,
Айдап (жүргөн көп жылкы,
Атаганат кор дүйнө,
Менин кунум болсоңчу!
Колумдан келсе чунакты
Тирүү кармап калсам, ээ!
Элчилигин алсам, ээ!
Берендерге тең кылып,
Манжуулардын элине
Бейкут кошуп салсам, ээ!
Ушундан тууган баланы
Унчукпай туруп Манжууга
Кан көтөрүп алсам, ээ!
Жалбагай ооз, жар кабак,
Адамда мындай болобу!
Баатырды баатыр дебестен,
Кемиткен адам оңобу!
Ааламга топон суу келсе,
Алсыраган көп элди
Көтөрүп алчуу кеме го?
Жазы маңдай, жалын көз,
Кара кылды как жарган,
Калыс болчу неме го?
Көбүрүп турган чунакка
Көңүл айтсам болбойт го!
Көрүнүп койсом көзүнө,
Көз ачканча сомдойт го!
Айткандан кайтпас неме экен
Көнөктөй болгон башымы
Көөдөнүмдөн толгойт го!».
Деп, ошентип, эр Коңур
Ала тоодой жондонуп,
Ач жолборстой комдонуп,
Очогорго от коюп,
Олпоксуз ачык төшүнө
«Өлчү жердин тушу, — деп, —
Өлгөнүң, балам, ушу» деп,
Кош дүрмөттү салды эми,
Коржоюп турган чиркинди
Колкого тартып калды эми.
Семетейдин көзүнөн,
Көк жалын чыгып төгүлдү,
Көшүлүңкү көөдөндөн
Кош кабырга сөгүлдү.
Көөдөнүнөн аккан кан
Агып турду көнөктөп,
Айкашарга алы жок,
Тайбуурулга өбөктөп,
Эңгезердей Семеңди
Тайбуурул алып бурулду.
Аркардай болгон шыйрагы
Жерге тийбей сунулду.
Очогордун дабышы
Обочо кеткен Күлүскө
Онтогондой угулду.
Менин уулум болсоңчу,
Айдап (жүргөн көп жылкы,
Атаганат кор дүйнө,
Менин кунум болсоңчу!
Колумдан келсе чунакты
Тирүү кармап калсам, ээ!
Элчилигин алсам, ээ!
Берендерге тең кылып,
Манжуулардын элине
Бейкут кошуп салсам, ээ!
Ушундан тууган баланы
Унчукпай туруп Манжууга
Кан көтөрүп алсам, ээ!
Жалбагай ооз, жар кабак,
Адамда мындай болобу!
Баатырды баатыр дебестен,
Кемиткен адам оңобу!
Ааламга топон суу келсе,
Алсыраган көп элди
Көтөрүп алчуу кеме го?
Жазы маңдай, жалын көз,
Кара кылды как жарган,
Калыс болчу неме го?
Көбүрүп турган чунакка
Көңүл айтсам болбойт го!
Көрүнүп койсом көзүнө,
Көз ачканча сомдойт го!
Айткандан кайтпас неме экен
Көнөктөй болгон башымы
Көөдөнүмдөн толгойт го!».
Деп, ошентип, эр Коңур
Ала тоодой жондонуп,
Ач жолборстой комдонуп,
Очогорго от коюп,
Олпоксуз ачык төшүнө
«Өлчү жердин тушу, — деп, —
Өлгөнүң, балам, ушу» деп,
Кош дүрмөттү салды эми,
Коржоюп турган чиркинди
Колкого тартып калды эми.
Семетейдин көзүнөн,
Көк жалын чыгып төгүлдү,
Көшүлүңкү көөдөндөн
Кош кабырга сөгүлдү.
Көөдөнүнөн аккан кан
Агып турду көнөктөп,
Айкашарга алы жок,
Тайбуурулга өбөктөп,
Эңгезердей Семеңди
Тайбуурул алып бурулду.
Аркардай болгон шыйрагы
Жерге тийбей сунулду.
Очогордун дабышы
Обочо кеткен Күлүскө
Онтогондой угулду.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#30 19 September 2015 - 12:48
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
«Коңурбай келип калган го?
Абамды жайлап салган го!
Коңурдун канын ичпесем,
Күлүс атым жалган го!
Жаны чыгып кеткенче.
Жан абамды көрөйүн.
Коңурдун башын албасам,
Абама курман чалбасам,
Абамды жайлап салган го!
Коңурдун канын ичпесем,
Күлүс атым жалган го!
Жаны чыгып кеткенче.
Жан абамды көрөйүн.
Коңурдун башын албасам,
Абама курман чалбасам,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#31 19 September 2015 - 12:49
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Туубай туна чөгөйүн!
Күлчоро болуп жүрбөстөн,
Бүгүндөн калбай өлөйүн!».
Деп, ошентип, Күлчоро,
Сарааланы камчылап,
Ачуусуна чыдабай,
Салаалап жашы тамчылап.
Кырга чыгып караса,
Тайбуурул жолго салыптыр,
Алгараны камчылап,
Коңурбай кууп калыптыр.
Бөрү тил найза жалтылдап,
Буурулга жакын барыптыр.
Кан жыттанган Коңурбай
Манжуулап ураан салыптыр.
Семетей солго шылк этсе,
Тайбуурул кошо былк этет.
Семетей оңго ооганда,
Тайбуурул кошо кылт этет.
Муну көрүп чоронун
Көзүнөн жалын шыркырап,
Оозундагы отуз тиш,
Кыжырынан быркырап.
«Манас! Манас! Манас!» деп,
Оозунан түтүн буркурап,
Тездиги — учкан булдурук,
Теминип найза сундуруп,
Күркүрөгөн Күлчоро
Качырып кирип калды, дейт.
Кан көксөгөн Коңурбай
Кайрылып карап алды, дейт.
Миң кишилик кайратын
Чородон көрө салды, дейт.
Алгарасын зыргытып,
Атырылган чорого
Кайрылып найза мылгытып,
Бир-биринен жалтанбай
Аттын башын чулгутуп,
Ар кимиси өзүнчө
Аламын деп тырышып,
Эки дөөнүн найзасы
Тийген жерден ыргышып,
Чамынды болуп бөлүнүп,
Сыныктары асмандан
Чырылдап учат көрүнүп.
Найзаны таштап жиберип,
Айбалта менен имерип,
Жакадан алып булкушуп.
Ат үстүндө чидерип,
Кармашып жаткан кезинде,
Күлчоро болуп жүрбөстөн,
Бүгүндөн калбай өлөйүн!».
Деп, ошентип, Күлчоро,
Сарааланы камчылап,
Ачуусуна чыдабай,
Салаалап жашы тамчылап.
Кырга чыгып караса,
Тайбуурул жолго салыптыр,
Алгараны камчылап,
Коңурбай кууп калыптыр.
Бөрү тил найза жалтылдап,
Буурулга жакын барыптыр.
Кан жыттанган Коңурбай
Манжуулап ураан салыптыр.
Семетей солго шылк этсе,
Тайбуурул кошо былк этет.
Семетей оңго ооганда,
Тайбуурул кошо кылт этет.
Муну көрүп чоронун
Көзүнөн жалын шыркырап,
Оозундагы отуз тиш,
Кыжырынан быркырап.
«Манас! Манас! Манас!» деп,
Оозунан түтүн буркурап,
Тездиги — учкан булдурук,
Теминип найза сундуруп,
Күркүрөгөн Күлчоро
Качырып кирип калды, дейт.
Кан көксөгөн Коңурбай
Кайрылып карап алды, дейт.
Миң кишилик кайратын
Чородон көрө салды, дейт.
Алгарасын зыргытып,
Атырылган чорого
Кайрылып найза мылгытып,
Бир-биринен жалтанбай
Аттын башын чулгутуп,
Ар кимиси өзүнчө
Аламын деп тырышып,
Эки дөөнүн найзасы
Тийген жерден ыргышып,
Чамынды болуп бөлүнүп,
Сыныктары асмандан
Чырылдап учат көрүнүп.
Найзаны таштап жиберип,
Айбалта менен имерип,
Жакадан алып булкушуп.
Ат үстүндө чидерип,
Кармашып жаткан кезинде,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#32 19 September 2015 - 12:50
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Ажал карап тургансып,
Коңурбайдын бетинде:
«Адам эмес, шер экен,
Кулак уккан баатырдан
Бөтөнчө бүткөн эр экен.
Баладан өлсөм, кармашып,
Калмактар кандай дээр экен!»,
Деп, ойлонуп, Коңурбай
Чала жара болсо да,
Алды — кийнин карабай,
Колунан чыгып жылбышып,
Алгараны камчылап,
Качып калды зыркырап.
«Өлтүрбөй кантип тынам» деп,
Коңурбайдын артынан
Күлчоро кууду бургутуп.
Алгара аяк кергенде,
Эңиштен чыга бергенде,
Өрү калган ат менен
Өксүй шилтеп калды эле.
Куюндай болгон Алгара
Кулачын кенен салды эле.
Карылык баскан Көгала
Бут атым алыс калды эле.
Күйүттүү болгон Күлчоро,
Эч айласын табалбай,
Өкүрүктү салды эле.
Эңкейишке келгенде,
Эби кеткен Көгала
Эптеп жетип барды эле,
Күйүп турган Күлчоро
Найза бою калганда
Ажалынын жеткенин
Коңурдун көзү чалганда,
Алгарасын чулгутуп,
Өргө карай тырышып,
Куюндай болуп көрүнүп,
Үч бут атым бөлүнүп,
Жеткирбесин билген соң,
Чоронун жашы төгүлүп,
«Кубалай берсем Коңурду
Көгала кургур жетеби!
Жетип союп келгиче,
Абамдын көзү өтөбү?
Алы кеткен абамды,
Аманында көрөйүн,
Айланып келип канкорго
Аныктап канын төгөйүн.
Бул ‘жорукту кылбасам,
Күлчоро болбой өлөйүн!».
Коңурбайдын бетинде:
«Адам эмес, шер экен,
Кулак уккан баатырдан
Бөтөнчө бүткөн эр экен.
Баладан өлсөм, кармашып,
Калмактар кандай дээр экен!»,
Деп, ойлонуп, Коңурбай
Чала жара болсо да,
Алды — кийнин карабай,
Колунан чыгып жылбышып,
Алгараны камчылап,
Качып калды зыркырап.
«Өлтүрбөй кантип тынам» деп,
Коңурбайдын артынан
Күлчоро кууду бургутуп.
Алгара аяк кергенде,
Эңиштен чыга бергенде,
Өрү калган ат менен
Өксүй шилтеп калды эле.
Куюндай болгон Алгара
Кулачын кенен салды эле.
Карылык баскан Көгала
Бут атым алыс калды эле.
Күйүттүү болгон Күлчоро,
Эч айласын табалбай,
Өкүрүктү салды эле.
Эңкейишке келгенде,
Эби кеткен Көгала
Эптеп жетип барды эле,
Күйүп турган Күлчоро
Найза бою калганда
Ажалынын жеткенин
Коңурдун көзү чалганда,
Алгарасын чулгутуп,
Өргө карай тырышып,
Куюндай болуп көрүнүп,
Үч бут атым бөлүнүп,
Жеткирбесин билген соң,
Чоронун жашы төгүлүп,
«Кубалай берсем Коңурду
Көгала кургур жетеби!
Жетип союп келгиче,
Абамдын көзү өтөбү?
Алы кеткен абамды,
Аманында көрөйүн,
Айланып келип канкорго
Аныктап канын төгөйүн.
Бул ‘жорукту кылбасам,
Күлчоро болбой өлөйүн!».
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#33 19 September 2015 - 12:54
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Деп, ошентип, Күлчоро,
Бура тартып бургутуп,
Көгаласын чулгутуп,
Жетип келсе кайрылып,
Жаткан экен Семетей
Акыл-эстен айрылып.
Бакай менен Канчоро,
Эч айласын таба албай,
Турган экен кайгырып.
Кара канды картыктап,
Ичине канды жибербей,
Өксөгөнү турса да,
Көзүнүн жашын имербей,
Кайран Бакай каркылдап,
Алек болуп олтурат
Чыңаган болот темирдей.
Күлчоро күйүп кеп айтты,
«Жарадар кылып Коңурду,
Жетпей калдым» деп айтты.
Ачуусу келген Күлчоро
Жин тийгендей жулунуп,
Семетейге бурулуп,
Жарасын көрүп кучактап,
«Жайлаптыр» деп бышактап
Тийген жери арадай,
Ок жаткан жери чарадай,
Көрүнүп турат жүрөгү,
Солуп жаткан баладай.
«Атаганат дүнүйө,
Ичине каны толобу?
Кан ичине толгон соң,
Абакем адам болобу!?
Абаке Бакай, макул де!
Буурулду азыр минейин.
Качып кеткен Коңурга
Ылаачындай тиейин.
Абамдын жаны чыккыча
Желмогуздай Коңурду
Садага кылып иейин!».
Анда Бакай кеп айтат:
«Секетиң кетсем, — деп айтат, —
Коркуп качкан баатырды
Корголотуп нетесиң!
Эсен болсо бул башың,
Эртели кеч кез келет
О, балам, тилегиңе жетесиң!
Семетей минтип жатканда,
Кантип таштап кетесиң!
Эр болсо сенден Коңурбай,
Бура тартып бургутуп,
Көгаласын чулгутуп,
Жетип келсе кайрылып,
Жаткан экен Семетей
Акыл-эстен айрылып.
Бакай менен Канчоро,
Эч айласын таба албай,
Турган экен кайгырып.
Кара канды картыктап,
Ичине канды жибербей,
Өксөгөнү турса да,
Көзүнүн жашын имербей,
Кайран Бакай каркылдап,
Алек болуп олтурат
Чыңаган болот темирдей.
Күлчоро күйүп кеп айтты,
«Жарадар кылып Коңурду,
Жетпей калдым» деп айтты.
Ачуусу келген Күлчоро
Жин тийгендей жулунуп,
Семетейге бурулуп,
Жарасын көрүп кучактап,
«Жайлаптыр» деп бышактап
Тийген жери арадай,
Ок жаткан жери чарадай,
Көрүнүп турат жүрөгү,
Солуп жаткан баладай.
«Атаганат дүнүйө,
Ичине каны толобу?
Кан ичине толгон соң,
Абакем адам болобу!?
Абаке Бакай, макул де!
Буурулду азыр минейин.
Качып кеткен Коңурга
Ылаачындай тиейин.
Абамдын жаны чыккыча
Желмогуздай Коңурду
Садага кылып иейин!».
Анда Бакай кеп айтат:
«Секетиң кетсем, — деп айтат, —
Коркуп качкан баатырды
Корголотуп нетесиң!
Эсен болсо бул башың,
Эртели кеч кез келет
О, балам, тилегиңе жетесиң!
Семетей минтип жатканда,
Кантип таштап кетесиң!
Эр болсо сенден Коңурбай,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#34 19 September 2015 - 12:56
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Чыкпас беле жекеге,
Күчү келсе, балтасын
Шилтебес беле чекеге!
Коңурбай сенден качканы,
Арбактар аны басканы.
Качкан болсо Коңурдун
Талкаланат таштары!
Семетейдин жарасы,
Өлтүрө койчу жара эмес,
Бул жарадан өлгөн жан
Манастан тууган бала эмес!
Айланайын Күлчоро,
Аткара турган ишиң бар,
Минтип жаткан абаңа
Көрсөтө турган күчүң бар!
Бар сырымды айтайын,
Батпай турат ичиме,
Ок калыптыр көрдүңбү,
Аралап барып ичине?
Сен аттангын Таласка,
Көрүнбөй жалгыз кишиге.
Кыргыздын кылган ырымын,
Кылалык да кичине!
Жакшы киши деди эле,
Мындай иштин акылын
Тапчу киши деди эле.
Атасы Акун олуя
Улук киши деди эле.
Айчүрөк өзү даанышман
Тунук киши деди эле.
Жазыктуу ишке барбаган
Жубардай киши деди эле.
Эркекке көңүл бурбаган
Умайдай киши деди эле.
Алып келгин Чүрөктү,
Ок аттатып калалык.
Аттаган огу түшпөсө,
Чүрөктү мууздап салалык.
Айла кетсе бычактап,
Токтогон огун алалык».
Деп, ошентип, бар сөзүн
Күлчорого билгизип,
Шамал менен жарышкан,
Суркоёнду мингизип,
Алтайдын арсак тоосунан
Таласты көздөй жүргүзүп,
Алдастап жаткан Семеңди
Чоң чатырга киргизип,
Олуя Бакай олтурду,
Күчү келсе, балтасын
Шилтебес беле чекеге!
Коңурбай сенден качканы,
Арбактар аны басканы.
Качкан болсо Коңурдун
Талкаланат таштары!
Семетейдин жарасы,
Өлтүрө койчу жара эмес,
Бул жарадан өлгөн жан
Манастан тууган бала эмес!
Айланайын Күлчоро,
Аткара турган ишиң бар,
Минтип жаткан абаңа
Көрсөтө турган күчүң бар!
Бар сырымды айтайын,
Батпай турат ичиме,
Ок калыптыр көрдүңбү,
Аралап барып ичине?
Сен аттангын Таласка,
Көрүнбөй жалгыз кишиге.
Кыргыздын кылган ырымын,
Кылалык да кичине!
Жакшы киши деди эле,
Мындай иштин акылын
Тапчу киши деди эле.
Атасы Акун олуя
Улук киши деди эле.
Айчүрөк өзү даанышман
Тунук киши деди эле.
Жазыктуу ишке барбаган
Жубардай киши деди эле.
Эркекке көңүл бурбаган
Умайдай киши деди эле.
Алып келгин Чүрөктү,
Ок аттатып калалык.
Аттаган огу түшпөсө,
Чүрөктү мууздап салалык.
Айла кетсе бычактап,
Токтогон огун алалык».
Деп, ошентип, бар сөзүн
Күлчорого билгизип,
Шамал менен жарышкан,
Суркоёнду мингизип,
Алтайдын арсак тоосунан
Таласты көздөй жүргүзүп,
Алдастап жаткан Семеңди
Чоң чатырга киргизип,
Олуя Бакай олтурду,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#35 19 September 2015 - 12:57
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Аккан канды чорого
Картык менен соргузуп…
Алмамбеттин Күлчоро
Ак булуттун астынан,
Калдайган жердин үстүнөн
Жерге тийбей кылактап,
Этек-жеңи булактап,
Үч күн, үч түн жол жүрүп,
Жалбарып өлгөн Манаска,
Жетип келди түн менен,
Айчүрөк жаткан Таласка.
Кереметтүү Чүрөккө
Кансыраган Семетей
Түшүнө нечен кириптир,
Күлчоро менен Коңурдун
Чабышканын билиптир.
Кара найза карчылдап,
Сайышканын билиптир,
Айбалта кезеп имерип,
Чабышканын билиптир,
Калкандан кызыл от чыгып
Кармашканын билиптир.
«Абамдын уулу жаш төрөм
Алда кандай болот?» деп,
Акундун кызы Айчүрөк
«Кандай атка коном?» деп,
«Келген журттан көчө элек
Келин атым өчө элек,
Тамашалап төрөмдүн
Чымчыган көгү кете элек,
Ок жеген бойдон окустан,
Өлүп кетсе шер төрөм,
Көнбөскө кантип көнөйүн,
Кара жолтой атыкпай,
Төрөмдөн мурун өлөйүн!».
Деп, ошентип, Айчүрөк
Күйүп турган кезинде,
Көп жорукту көңүлгө
Түйүп турган кезинде
Эшиктен кирип шарт этип,
Ай тийгендей жарк этип,
Айчүрөккө Күлчоро
Амандык сурап кеп айтат,
«Арстандай болгон абама
Ок жайылды» деп айтат,
«Айланайын жеңеке,
Очогордун чоң огу,
Абамдан чыкпай токтолду,
Канча дарман кылсак да,
Түшүрөр айла жок болду.
Картык менен соргузуп…
Алмамбеттин Күлчоро
Ак булуттун астынан,
Калдайган жердин үстүнөн
Жерге тийбей кылактап,
Этек-жеңи булактап,
Үч күн, үч түн жол жүрүп,
Жалбарып өлгөн Манаска,
Жетип келди түн менен,
Айчүрөк жаткан Таласка.
Кереметтүү Чүрөккө
Кансыраган Семетей
Түшүнө нечен кириптир,
Күлчоро менен Коңурдун
Чабышканын билиптир.
Кара найза карчылдап,
Сайышканын билиптир,
Айбалта кезеп имерип,
Чабышканын билиптир,
Калкандан кызыл от чыгып
Кармашканын билиптир.
«Абамдын уулу жаш төрөм
Алда кандай болот?» деп,
Акундун кызы Айчүрөк
«Кандай атка коном?» деп,
«Келген журттан көчө элек
Келин атым өчө элек,
Тамашалап төрөмдүн
Чымчыган көгү кете элек,
Ок жеген бойдон окустан,
Өлүп кетсе шер төрөм,
Көнбөскө кантип көнөйүн,
Кара жолтой атыкпай,
Төрөмдөн мурун өлөйүн!».
Деп, ошентип, Айчүрөк
Күйүп турган кезинде,
Көп жорукту көңүлгө
Түйүп турган кезинде
Эшиктен кирип шарт этип,
Ай тийгендей жарк этип,
Айчүрөккө Күлчоро
Амандык сурап кеп айтат,
«Арстандай болгон абама
Ок жайылды» деп айтат,
«Айланайын жеңеке,
Очогордун чоң огу,
Абамдан чыкпай токтолду,
Канча дарман кылсак да,
Түшүрөр айла жок болду.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#36 19 September 2015 - 12:58
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Жашынан жолдон азбаган,
Жамандык ишке баспаган,
Өз эринен башкадан
Этегин кайрып ачпаган.
Таза ургаачы аттаса,
Анан огу түшөт! дейт,
Ок түшкөндө өлүм жок,
Кадимкидей бүтөт, дейт.
Көптү көргөн эр Бакай
Тазалыкка чыгарды,
Айчүрөк жеңе өзүңдү
Абам Бакай жиберди,
Уктуңбу, жеңе, сөзүмдү!».
Кейип, ыйлап Айчүрөк,
Кара көзгө жаш алып,
Кандай заман болот деп,
Кызыл өңү кумсарып,
Толук кабар уккан соң,
«Аркамдан өзүң келгин, — деп, —
Тилекти кудай бергин!» деп,
Таң кашкайып атканда,
Тараза жылдыз батканда,
Канатын жайып калкылдап,
Куйругун жайып жаркылдап,
Асман менен зыпылдап,
Айчүрөк учту шыпылдап.
Ай канаты жаркылдап,
Асман менен сызганда
Айдын жүзү тутулуп,
Күндүн көзү бузулуп,
Ай жарыгы түн болуп,
Ачылбаган күн болуп,
Канатынын дуусунан
Тоо-токойлор үн болуп,
Бакайга жетип барганда,
Бакай көрө салганда,
Артык тууган Айчүрөк
Кулдук кылып калганда,
Баданасын кийинип,
Сүйүнгөндөн эр Бакай
Ыргып туруп түйүлүп,
«Балам жакшы келди, — дейт,
Узак жаша, кулунум,
Тилекти кудай берди» дейт.
Болк-болк этип жүрөгү,
Акундун артык чүрөгү
Айры өркөчтүү төө айтып,
Ай туяктан бээ айтып,
Алда канча мал айтып,
Бир кудайга зар айтып,
Жамандык ишке баспаган,
Өз эринен башкадан
Этегин кайрып ачпаган.
Таза ургаачы аттаса,
Анан огу түшөт! дейт,
Ок түшкөндө өлүм жок,
Кадимкидей бүтөт, дейт.
Көптү көргөн эр Бакай
Тазалыкка чыгарды,
Айчүрөк жеңе өзүңдү
Абам Бакай жиберди,
Уктуңбу, жеңе, сөзүмдү!».
Кейип, ыйлап Айчүрөк,
Кара көзгө жаш алып,
Кандай заман болот деп,
Кызыл өңү кумсарып,
Толук кабар уккан соң,
«Аркамдан өзүң келгин, — деп, —
Тилекти кудай бергин!» деп,
Таң кашкайып атканда,
Тараза жылдыз батканда,
Канатын жайып калкылдап,
Куйругун жайып жаркылдап,
Асман менен зыпылдап,
Айчүрөк учту шыпылдап.
Ай канаты жаркылдап,
Асман менен сызганда
Айдын жүзү тутулуп,
Күндүн көзү бузулуп,
Ай жарыгы түн болуп,
Ачылбаган күн болуп,
Канатынын дуусунан
Тоо-токойлор үн болуп,
Бакайга жетип барганда,
Бакай көрө салганда,
Артык тууган Айчүрөк
Кулдук кылып калганда,
Баданасын кийинип,
Сүйүнгөндөн эр Бакай
Ыргып туруп түйүлүп,
«Балам жакшы келди, — дейт,
Узак жаша, кулунум,
Тилекти кудай берди» дейт.
Болк-болк этип жүрөгү,
Акундун артык чүрөгү
Айры өркөчтүү төө айтып,
Ай туяктан бээ айтып,
Алда канча мал айтып,
Бир кудайга зар айтып,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#37 19 September 2015 - 13:00
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Пил баштаган нар айтып,
Аябай малды көп айтып.
Аксарбашыл кой айтып,
Батасын алып Бакайдын,
Айчүрөк окту аттады.
Аттаса огу түшпөдү,
Экинчи Чүрөк аттады,
Анда да огу түшпөдү.
Канчоро менен Күлчоро
Жазалуу кылып Чүрөктү
«Аттаган огу түшпөйт» деп
Салганы турат дүмөктү.
Сай сөөгү бүтүн зыркырап,
Эми Айчүрөк ыйлап буркурап:
«Айланайын сырттаным,
Издеп келип шумкарың,
Чоң-Үргөнчтүн боюнда,
Төрт-Күлдүн кенен оюнда,
Перинин кызы Чүрөктү
Шашып өпкөн жерин бар,
Жалыныңа чыдабай,
Эрип кеткен жерим бар.
Мындан башка шегим жок,
Шек кылып айтар кебим жок.
Жалган жерден шум дүйнө,
Жүзүм кара болбойбу!
Арам деп ойлоп төрөмдүн
Ичине кайгы толбойбу.
Бактысы жок бейбакты
Тирүүлөй кылбай шерменде,
Же кара жер азыр сорбойбу?!
Ай-ааламды кыдырып,
Өзүңдү издеп жүргөндө,
Көрүнүп калдым ар жерге,
Көзүгүп калдым көп элге.
Мындан башка өзүмдө
Эч жазыгым жок эле.
Ак этектен түшпөгөн
Арманга бүткөн мына бул
Алда кандай ок эле!!! ».
Деп, ошентип, Айчүрөк
Озоңдоп ыйлап солкулдап,
«Шерменде болбой өлөм» деп,
Көөдөндүн баары болкулдап,
Семетейдин үстүнөн
Акырын аттап жылжыды,
Аяктай болгон коргошун
Эр Семеңдин ичинен
Кулаткан таштай ыргыды!
Кытайдын кырма дарысын,
Аябай малды көп айтып.
Аксарбашыл кой айтып,
Батасын алып Бакайдын,
Айчүрөк окту аттады.
Аттаса огу түшпөдү,
Экинчи Чүрөк аттады,
Анда да огу түшпөдү.
Канчоро менен Күлчоро
Жазалуу кылып Чүрөктү
«Аттаган огу түшпөйт» деп
Салганы турат дүмөктү.
Сай сөөгү бүтүн зыркырап,
Эми Айчүрөк ыйлап буркурап:
«Айланайын сырттаным,
Издеп келип шумкарың,
Чоң-Үргөнчтүн боюнда,
Төрт-Күлдүн кенен оюнда,
Перинин кызы Чүрөктү
Шашып өпкөн жерин бар,
Жалыныңа чыдабай,
Эрип кеткен жерим бар.
Мындан башка шегим жок,
Шек кылып айтар кебим жок.
Жалган жерден шум дүйнө,
Жүзүм кара болбойбу!
Арам деп ойлоп төрөмдүн
Ичине кайгы толбойбу.
Бактысы жок бейбакты
Тирүүлөй кылбай шерменде,
Же кара жер азыр сорбойбу?!
Ай-ааламды кыдырып,
Өзүңдү издеп жүргөндө,
Көрүнүп калдым ар жерге,
Көзүгүп калдым көп элге.
Мындан башка өзүмдө
Эч жазыгым жок эле.
Ак этектен түшпөгөн
Арманга бүткөн мына бул
Алда кандай ок эле!!! ».
Деп, ошентип, Айчүрөк
Озоңдоп ыйлап солкулдап,
«Шерменде болбой өлөм» деп,
Көөдөндүн баары болкулдап,
Семетейдин үстүнөн
Акырын аттап жылжыды,
Аяктай болгон коргошун
Эр Семеңдин ичинен
Кулаткан таштай ыргыды!
Кытайдын кырма дарысын,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#38 19 September 2015 - 13:01
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Кырып алган сарысын,
Кайнатма кара дарысын,
Кайнатып алган сарысын
Ала чуркап Күлчоро,
Кырка коюп баарысын,
Бирин ичке себишип,
Бирин сырттан жагышып,
Улам-улам дарыны
Семетейге беришип,
Туу бээлерди сойдуруп,
Казысын үйүп койдуруп,
Чөйчөктөн тамак таткызып,
Семетейди казыга
Узунунан жаткызып,
Омкорулуп кыйраган,
Кабырганы коңдуруп,
Кабыландай баатырды
Кадимкидей болтуруп,
Көңүлдөрүн жайлашып,
Сансыз жылкы айдашып,
Текести тепсеп өтүшүп,
Тууган элге жетишип,
Бууган белин чечишип,
Бардык журтка эп келип,
Тоюна тоодой эт берип,
Көп жылкыдан түтүнгө
Кур койбостон тек коюп,
Уй мүйүздөп олтуруп,
Карылары нарк кылып,
Сан жетпеген жылкыга
Калың журтун карк кылып,
Кадырлуу Бакай кашында,
Сары каны башында.
Ит агытып, куш салып,
Кең Таластын сазында
Бейкут жатып калды, дейт,
Манастын уулу Семетей
Жыйырма беш жашында.
Муну мындай таштайлык.
Кан Коңурдун Таласка
Чабуулунан баштайлык.
Кайнатма кара дарысын,
Кайнатып алган сарысын
Ала чуркап Күлчоро,
Кырка коюп баарысын,
Бирин ичке себишип,
Бирин сырттан жагышып,
Улам-улам дарыны
Семетейге беришип,
Туу бээлерди сойдуруп,
Казысын үйүп койдуруп,
Чөйчөктөн тамак таткызып,
Семетейди казыга
Узунунан жаткызып,
Омкорулуп кыйраган,
Кабырганы коңдуруп,
Кабыландай баатырды
Кадимкидей болтуруп,
Көңүлдөрүн жайлашып,
Сансыз жылкы айдашып,
Текести тепсеп өтүшүп,
Тууган элге жетишип,
Бууган белин чечишип,
Бардык журтка эп келип,
Тоюна тоодой эт берип,
Көп жылкыдан түтүнгө
Кур койбостон тек коюп,
Уй мүйүздөп олтуруп,
Карылары нарк кылып,
Сан жетпеген жылкыга
Калың журтун карк кылып,
Кадырлуу Бакай кашында,
Сары каны башында.
Ит агытып, куш салып,
Кең Таластын сазында
Бейкут жатып калды, дейт,
Манастын уулу Семетей
Жыйырма беш жашында.
Муну мындай таштайлык.
Кан Коңурдун Таласка
Чабуулунан баштайлык.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#39 19 September 2015 - 13:02
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Ай бөксөрүп күн өтүп,
Арадан мынча жыл өтүп,
Кечээ Чүрөктү Кыяз алганда,
Таласка талоон салганда,
Акундун кызы бейтаалай,
Өлөйүн деген оюнда,
Өлбөй тирүү калганы,
Семетейден калыптыр
Үч айлык бала боюнда,
«Беренден белги калды» — деп,
Бу перизаада өрттөнгүр,
Курсакта үч ай балага,
Медер кылып жүрүптүр!
«Кайрандан калган туяк жок,
Көк жалдан калган белги жок,
Ушундай караан дүйнө шок.
Олжо кылып бул башты,
Мейли, күчөгөн Кыяз алсын деп,
Эр туткасы эрендин,
Эл баштаган берендин
Артына тукум калсын» — деп,
Акылман жеңең Айчүрөк
Амалсыздан жүрчү экен.
Күүгүм кире, күн бата,
Калк уктап, дым жата,
Арка чачын өрчү экен.
Зор Кыяздын койнуна
Жанындагы нөөкөрүн
Өзү кылы, кубултуп,
Жаткырып аны берчү экен
Адал -башын ак тактап,
Ар немеден сак-сактап,
Касиеттүү бейтаалай,
Керемети бир далай,
Кең көйнөктүү зайыптан
Артыла чыккан жан экен.
Перизаада бейбактын
Тилинде мөөрү бар экен
Ат бороюн сыдырган,
Ай ааламдын баарысын
Учуп жүрүп кыдырган,
Дубакөйү бар экен.
Учканын жума күн билген
Жүргөнүн кадыр түн билген,
Арадан мынча жыл өтүп,
Кечээ Чүрөктү Кыяз алганда,
Таласка талоон салганда,
Акундун кызы бейтаалай,
Өлөйүн деген оюнда,
Өлбөй тирүү калганы,
Семетейден калыптыр
Үч айлык бала боюнда,
«Беренден белги калды» — деп,
Бу перизаада өрттөнгүр,
Курсакта үч ай балага,
Медер кылып жүрүптүр!
«Кайрандан калган туяк жок,
Көк жалдан калган белги жок,
Ушундай караан дүйнө шок.
Олжо кылып бул башты,
Мейли, күчөгөн Кыяз алсын деп,
Эр туткасы эрендин,
Эл баштаган берендин
Артына тукум калсын» — деп,
Акылман жеңең Айчүрөк
Амалсыздан жүрчү экен.
Күүгүм кире, күн бата,
Калк уктап, дым жата,
Арка чачын өрчү экен.
Зор Кыяздын койнуна
Жанындагы нөөкөрүн
Өзү кылы, кубултуп,
Жаткырып аны берчү экен
Адал -башын ак тактап,
Ар немеден сак-сактап,
Касиеттүү бейтаалай,
Керемети бир далай,
Кең көйнөктүү зайыптан
Артыла чыккан жан экен.
Перизаада бейбактын
Тилинде мөөрү бар экен
Ат бороюн сыдырган,
Ай ааламдын баарысын
Учуп жүрүп кыдырган,
Дубакөйү бар экен.
Учканын жума күн билген
Жүргөнүн кадыр түн билген,
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
#40 19 September 2015 - 13:04
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 4222
- 24 August 15
- : 15 May 2025 10:37
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Бишкек
Бир кубулуп учканда,
Мунун бир учканын ким билген?
Ыраңдуу түздү жайлаган,
Көз боочулап, дубалап,
Адамдын көзүн байлаган,
Адамга бүткөн акылдан,
Кылдай неме калбаган.
Каргышы жаман, заары күч,
Каргаганды кылат түз,
Беделин көргөн чочуган,
Көз байлаган зыйкырды,
Көбүрөөк даана окуган.
Артык жайлап жиберсе,
Жайдын күнүн кыш кылат,
Жайлоонун баарын муз кылат.
Тегин деп айтпа Чүрөктү,
Деги балаа дүмөктү,
Бекер дебе Чүрөктү.
Сулуулугу — сымбаты,
Пендеде жок бейбактын
Бейилсиген кымбаты.
Күндүзүндө Кагазды
Жан кубантып жалдаптыр.
Түн киргенде Кыязды
Көз боочу салып алдаптыр.
Муну менен Кыязда
Кенедей арам калбаптыр.
Күн бөксөрүп ай өтүп,
Чүрөктү Кыяз алганга
Тогуз айга толуптур.
Он айга чамаа болуптур
Ич жетилип, күн бүтүп,
Убакты жетип, күн өтүп,
Айдай катын Чүрөккө
Толгоо жеткен минетип.
Жуманын кадыр түнүндө
Толук толгоо жетиптир.
Бели сыздап бек ооруп,
Алтымыш мүчө, кырк бир сөөк
Бири калбай тең ооруп:
«Айзага таккан желекти,
Аташкан берген белекти,
Тулпардан калган туякты,
Туйгундан калган чунакты,
Туптуура кудай көргөз» — деп,
Кудайдан сурап бейтаалай,
Курсактагы баланы,
«Душманга шегин билгизбей,
Аман кылып аламбы?
Зордук кылса окустан
Тиктеген көздү оёбу?
Арстандан калган чунакка
Душмандык кылып коёбу?
Кемелине келтирбей,
Кечиктирбей соёбу? —
Деп, зарланат Айчүрөк
Көөдөнгө батпай көп санаа,
Көзүнүн жашы миң талаа.
Умай эне Зуурага
Уялбай ичин оңдотту,
Шек билгизбей эч кимге
Жети күн долу толготту.
Чымындай жанды үрөптүр,
Чын кудайдан бу катын
Чындап бала тилептир.
Мына ошондо Айчүрөк
Чыңырып үндү салганда,
Жансыз чыккан тал ыйлап,
Жараткандын баары. ыйлап,
Тогуз күнгө толгондо,
Токтонорго айла жок,
Толгон журту мында жок.
Мунун бир учканын ким билген?
Ыраңдуу түздү жайлаган,
Көз боочулап, дубалап,
Адамдын көзүн байлаган,
Адамга бүткөн акылдан,
Кылдай неме калбаган.
Каргышы жаман, заары күч,
Каргаганды кылат түз,
Беделин көргөн чочуган,
Көз байлаган зыйкырды,
Көбүрөөк даана окуган.
Артык жайлап жиберсе,
Жайдын күнүн кыш кылат,
Жайлоонун баарын муз кылат.
Тегин деп айтпа Чүрөктү,
Деги балаа дүмөктү,
Бекер дебе Чүрөктү.
Сулуулугу — сымбаты,
Пендеде жок бейбактын
Бейилсиген кымбаты.
Күндүзүндө Кагазды
Жан кубантып жалдаптыр.
Түн киргенде Кыязды
Көз боочу салып алдаптыр.
Муну менен Кыязда
Кенедей арам калбаптыр.
Күн бөксөрүп ай өтүп,
Чүрөктү Кыяз алганга
Тогуз айга толуптур.
Он айга чамаа болуптур
Ич жетилип, күн бүтүп,
Убакты жетип, күн өтүп,
Айдай катын Чүрөккө
Толгоо жеткен минетип.
Жуманын кадыр түнүндө
Толук толгоо жетиптир.
Бели сыздап бек ооруп,
Алтымыш мүчө, кырк бир сөөк
Бири калбай тең ооруп:
«Айзага таккан желекти,
Аташкан берген белекти,
Тулпардан калган туякты,
Туйгундан калган чунакты,
Туптуура кудай көргөз» — деп,
Кудайдан сурап бейтаалай,
Курсактагы баланы,
«Душманга шегин билгизбей,
Аман кылып аламбы?
Зордук кылса окустан
Тиктеген көздү оёбу?
Арстандан калган чунакка
Душмандык кылып коёбу?
Кемелине келтирбей,
Кечиктирбей соёбу? —
Деп, зарланат Айчүрөк
Көөдөнгө батпай көп санаа,
Көзүнүн жашы миң талаа.
Умай эне Зуурага
Уялбай ичин оңдотту,
Шек билгизбей эч кимге
Жети күн долу толготту.
Чымындай жанды үрөптүр,
Чын кудайдан бу катын
Чындап бала тилептир.
Мына ошондо Айчүрөк
Чыңырып үндү салганда,
Жансыз чыккан тал ыйлап,
Жараткандын баары. ыйлап,
Тогуз күнгө толгондо,
Токтонорго айла жок,
Толгон журту мында жок.
لا اله الا الله محمد رسول الله
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
Başkalarının sözünü değil, kalbini dinle.
