Кыргызстанда орусча сүйлөөгө милдеттүү эмессиң

(10 )
7
8
9
10

Кыргызстанда орусча сүйлөөгө милдеттүү эмессиң Анткени кыргыз тилде сүйлөө укугуң бар

#161 Abuxanifa 19 April 2016 - 21:41

Активист

Кыймылы жок
703
22 January 16
: 17 Jun 2019 06:24
Жынысы:Эркек
Калаасы:Чет олко...

Кайран эне-тилибиз кор болду го. Оз мекенибизде, жерибизде тепселенип. Кыргызча эле суйлойбуз,кандай улут болбосун. Кааласа котормочу жалдасын. Анан да,шаар жерлеринде киргиздер бар,так секирип ойсондоп орусчасы ооздорунан тушпойт. Байкап турсан,тантырап билип билбей суйлогондор.

Сенин пикирие кошула албайт экем, себеби эне-тилибиз кор болбой эле тескерисинче которулуп жатат. Кеебирки киргиздерди коруп алып эле деериккенибиз туура эмеско дейм. Биринчи статистика боюнча факттарга назар салып корбойлубу доске, эмне дебедин???)).. .

Мисалы, Бишкекте бе расмий 1 млн адам бар, бирок шайлоолордо каттого алганда шайлоого катыша алган расмий жашоочулардын саны 100-150 мин болуп калат, жана ошолордун да ичинен 10-15 мини башка улуттар, калганы кыргыздар, калган кыргыздардан да 5, 6 мин эле киргиздер болуп калат. Ошондо бишкектеги калган 900 мин адам 7 болустан келген таза кыргызча суйлогон эле кыргыздар. Натыйжада 1 млн адамдын ичинен кыргызча суйлобогондору 20 мин, демек 100/2% болуп калат экен, почти жокко эсе...

Ош шаары расмий эли 40-50 мин болсо киргиздерди кееде эле кезиктиресин, почти 2, 3 мин болсо керек. 100/6,7% ти тузот...

Каракол шаары, эли расмий 15-20 мин болсо, киргиздери 5 мин болсун...

Эми 6 млн элдин ичинен таза кыргыз калкы 4 млн болсун, ошол торт млндун ичинен 50-60 мин киргиз аран чыгат. Калганы бут район, облустардагы массовый жашаган кыргыздар. Демек коркунуч жок. Мисалы универлерде группада 20-30 студенттин 3, 4 ту эле киргиз. Кр боюнча 3 мин мектеп болсо ошонун 20-30 мектеп орусча. Бишкекте маршрутта кетип жатсан ичиндеги 25-30 адамдан 2, 3 су эле: "Остонавите пожалуйста" дебесе, калгандары кыргыз эле. ЖК 120 немелердин ичинен 3, 4 эле киргиз. Мынтип по статистика фактка кайрылсак тилибизде кыпындай да коркунуч жок...

of the page up there ^

#162 Abuxanifa 19 April 2016 - 21:50

Активист

Кыймылы жок
703
22 January 16
: 17 Jun 2019 06:24
Жынысы:Эркек
Калаасы:Чет олко...

Анан мнобул форумда да активный 300 форумчу болсок, ошолордон 2, 3 оо эле бар: "Кокуй кыргызчаны унутуп баратам, кыргызчадан кыйналам, орус мектепти бутком" дегендер. Анан кеебирки 2, 3у кыргызча-оруса аралаштырып жазып журот, мына ушулар да кообунун эле патриоттук намысына катуу тийгени учун: "Кокуй тилибиз кор болду, кокуй кыргызча билбейби" деп дееригип алабыз, бирок форумдун статистикасына салсак 300 дон 6 болсун, почти жокко эсе))...

of the page up there ^

#163 gulkar 19 April 2016 - 22:01

Активист

Кыймылы жок
870
12 December 15
: 26 Oct 2019 01:51
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Кыргыз жерим!

" Кээ бири" орусча соз кошконго туура келет .Статистика, почти деппи.

Никогда не сдавайся.

of the page up there ^

#164 mirana9395 19 April 2016 - 22:16

Активист

Кыймылы жок
442
14 January 15
: 19 Dec 2021 21:41
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Россия Иркутск ♥♥Озгон♥♥

Бир жума мурун Россиядан Бишкеке келип жолдо кетип аткамын Ошко.Симкарта алып алайын деп тушуп кирсем сатуучу кыз орусча суйлоп атат "Здравствуйте" деп.Ичимен уф дедим да зорго мекениме келсем булар дагы орусча суйлошот да деп.

of the page up there ^

#165 gulkar 19 April 2016 - 22:18

Активист

Кыймылы жок
870
12 December 15
: 26 Oct 2019 01:51
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Кыргыз жерим!

Мен орусча создорду кошуп жазганга,и суйлогонго туура келет,1-кыргызча тамга жок(телеф)
2-ден кыргызча 2-3 соз жазгыча,бир орусча соз жаза калам.(коротко ясно болот) Бирок Кр жашагандан кийин кыргызча суйлоп,жазыш керек дегенге кошулам.

Никогда не сдавайся.

of the page up there ^

#166 Abuxanifa 19 April 2016 - 22:33

Активист

Кыймылы жок
703
22 January 16
: 17 Jun 2019 06:24
Жынысы:Эркек
Калаасы:Чет олко...

" Кээ бири" орусча соз кошконго туура келет .Статистика, почти деппи.

"Статистика, почти, уже" дегендердин кыргызчасы кандай болот, билсен жазып койчу?)))-менда орус мектепти бутком, кыргызчадан кыйналам)))). ..

Бирок тиги дежурный орусча создор жонундо айтпадым, себеби алар конумуш эле создор. Мен суйломду кыргызча-орусча аралаштыргандар жонундо айттым. Соз менен суйломдун айырмасы чонго...

Ошол симкарта саткан кызга ичтен эмей эле, тыштан эле айтыш керек эледа: "Эмне кыргызча суйлоштон уяласынбы?" деп эле...

of the page up there ^

#167 Ular86 20 April 2016 - 00:55

Карапайым

Кыймылы жок
274
04 June 13
: 05 Oct 2016 07:45
Жынысы:Эркек
Калаасы:Ош шаары

Орусча суйлобосон уят болотко бизде айрыкча шаарда

of the page up there ^

#168 student-95 20 April 2016 - 15:42

Карапайым

Кыймылы жок
102
11 October 14
: 24 May 2020 12:16
Жынысы:Эркек

быйыл окууга тапырганыма 3 жыл болот экен ушул 3 жылдан бери оз ойумду толук билдире албай кыйналам анан да сабактар орус тилинде откондуктон жакшы тушунбойсун анан биз кантип кызыл дипломду алабыз? Ушул теманы кененирээк талкууга алса жакшы болот эле супер инфо!!!

of the page up there ^

#169 MIRBOLOT 20 April 2016 - 17:05

Момун

Кыймылы жок
4
14 April 16
: 13 Dec 2021 17:17
Жынысы:Эркек
Калаасы:Түп айылы

Кытайдагы кыргыз туугандар нукура кыргызча сүйлөшөт экен. Кээ бир орус тилинен алынган сөздөрдү которо албасак, анда ошол туугандардан "сөздүк" алыш керек го.
Жеңишбек акын айткандай: ...башка тилдер минип жүрөт Мерседес,
Кыргыз тили минип калган араба.
Акын Шайлообек Дүйшөев: Калдайгандын бары эле канат эмес,
Кабыландын бары эле Манас эмес.
Калкын чанган, калкынын тилин чанган,
Кан болсо да кыргыздын баласы эмес!

of the page up there ^

#170 joomart 20 April 2016 - 17:11

Карапайым

Кыймылы жок
221
02 February 11
: 30 Nov 2020 19:14
Жынысы:Эркек

Мисалы биз Москвада турабыз балам садикке барат биз менен кыпкыргызча садикте орусча суйлойт.Дагы бир кыргыз кошуналар бар кыздары садикке барат анан жалан орусча суйлошот.Менин балама тан калат ии кыргызча суйлойт ко деп мен кыргыз болгондон кийин кыргызча суйлойт да дейм.Мен керек болсо мама,папа дедиртбей койгом.Ата апа дегин деп.

of the page up there ^

#171 EdikoKG 20 April 2016 - 17:25

Активист

Кыймылы жок
816
11 November 14
: 26 Jun 2016 07:07
Жынысы:Эркек
Калаасы:Кереметтүү кыргыз жери. АЛАЙ))

Ай ким билет . Бишкекте копчулугу орусча кайрылат. Копчулук учурда. Бирок,сенин созундо да мандем бар.+

of the page up there ^

#172 AKCAHAT 30 April 2016 - 00:45

Активист

Кыймылы жок
519
30 June 15
: 16 Apr 2020 22:42
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Ордолуу - Ош

Орусча кайрылган орусгулдор мн орусбектерге уялбай нетпей кыргызча жооп бергенге тырышалы.Айылдык мырк деп ойлосо бул алардын кайгысы. Кыргызстанда торолуп кыргыз боло туруп орусча суйлошконго мажбур да милдеттуу да эмеспиз.

Озунду эр ойлосон , бироону шер ойло!

of the page up there ^

#173 EdikoKG 30 April 2016 - 19:05

Активист

Кыймылы жок
816
11 November 14
: 26 Jun 2016 07:07
Жынысы:Эркек
Калаасы:Кереметтүү кыргыз жери. АЛАЙ))

+++

of the page up there ^

#174 ales 06 June 2016 - 13:02

Активист

Кыймылы жок
327
28 November 12
: 16 Feb 2024 11:14
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Кыргызстан

Мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлер үчүн кыргыз тили боюнча окуу куралдары чыгарылды
01.06.2016 2015-жылдын 15-майынан тартып Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын алдындагы Окуу-маалымат борбору жана Бириккен Улуттар Уюмунун Адам укуктары боюнча Башкы комиссарынын башкармалыгы биргелешип «Кѳп түрдүүлүктѳгү бирдейлик» аттуу долбоордун алкагындагы «Мамлекеттик тил боюнча сабак берүү аркылуу улуттук азчылыктарды коомдук турмушка катыштырууга көмөктөшүү” деп аталган долбоордун негизинде кызматташып жатат.

Аталган долбоордун алкагында Кыргызстандагы азчылыкты түзгөн этнос өкүлдөрүнүн арасынан чыккан мамлекеттик, муниципалдык кызматкерлердин мамлекеттик тилди үйрөнүүсүнө, майда улут өкүлдөрүнүн жалпы коомчулукка тыкыр интеграцияланышына мүмкүн болушунча камкордук жасалып жатат. Мындан тышкары, мыйзам боюнча, бардык мамлекеттик кызматкерлердин кыргыз тилинде иштей, сүйлөй билишине мамлекет тарабынан артыкчылык берилип жаткандыгы, бул багыттагы көйгөйлөрдү биргелешип чечүүнү талап кыларын Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын алдындагы Окуу-маалымат борбору жана Бириккен Улуттар Уюмунун Адам укуктары боюнча Башкы башкармалыгы, кыргыз тилин билбегендерди олуттуу карап, бирдиктүү коомдун, теңата мүчөсү болууга үндөп, бул маселени колго алды.

Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын алдындагы Окуу-маалымат борбору демилгени колго алып, Бириккен Улуттар Уюмунун Адам укуктары боюнча Башкы башкармалыгы тарабынан каржыланып, Кыргызтест түзүмү иштеп чыккан кыргыз тилди үйрѳтүүнүн талаптарына ылайык мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлер үчүн БИРИНЧИ ЖОЛУ АТАЙЫН А1, А2,В1, В2 деңгээлдери боюнча окуу-методикалык комплекстер иштелип чыкты. Ар бир деңгээл окуу китебинен, көнүгүүлөр жыйнагынан, мугалимдер үчүн методикалык колдонмодон турат.

Жаңы окуу-методикалык комплекстин мүмкүнчүлүгү, тактап айтканда, деңгээлдер боюнча тил үйрөнүүчүлөргө адистигине, иш чѳйрѳсүнѳ ылайыкталган тексттер, грамматикалык материалдар, лексикалар, кеп ишмердүүлүгү боюнча материалдар, тилди сабаттуу, эффективдүү үйрѳнүүгѳ мүмкүндүк берет.

Деңгээлдер боюнча кыргыз тилин үйрөтүүгө кеңири жол ачуу бул Кыргызстан үчүн биринчи кезекте дүйнөдө тездик менен өнүгүп келе жаткан илимий-методикалык жетишкендиктерге прогрессивдүү кадам деп айтууга болот.

Ал эми жакынкы аралыктагы максат – мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлерге мамлекеттик тилди окутууну активдештирүү болуп саналат.

«Мамлекеттик тил боюнча сабак берүү аркылуу улуттук азчылыктарды коомдук турмушка катыштырууга көмөктөшүү” аттуу долбоордун алкагында:

а)1-этапта 2015-жылдын ноябрь айынан тартып республикалык мамлекеттик органдардын мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлерге А1, А2, В1, В2 деңгээлдери боюнча акысыз 16 топко 72 сааттык кыргыз тилин үйрөтүү курстары окутулду.

б) 2-этапта 2016-жылдын март айынан тартып республикалык мамлекеттик органдардын мамлекеттик жана муниципалдык кызматкерлерге А1, А2, В1, В2 деңгээлдери боюнча акысыз 20 топко 72 сааттык кыргыз тилин үйрөтүү курстары окутулду.

в)Окуу-методикалык комплекстер ар бир кызматкерге акысыз таратылып берилди.

г)Курстарды уюштурууга мамлекеттик органдарга расмий түрдө каттар жолдонуп, кызматкерлердин Кыргызтесттин сайтындагы он-лайн түрүндө тил билүү деңгээлин өзүн-өзү баалоодон өтүп, кайсы деңгээл экендиги аныкталгандан кийин окутуу үчүн тизмеге кигизилди.

Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинде мамлекеттик тил маселеси каралды
27.05.2016 Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинде мамлекеттик тил маселеси каралды

2016-жылдын 26-майында Кыргыз Республикасында 2014-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүүнүн жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасынын ишке ашырылышын көзөмөлдөөчү жумушчу топтун кезектеги отуруму Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин жыйын жайында өттү.

Отурумда билим берүү тармагындагы мамлекеттик тил маселеси, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 6-апрелиндеги №151 буйругунун аткарылышы, “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамы боюнча КР Билим берүү жана илим министрлигинин отчету угулду. КР Билим берүү жана илим министрлигинин маалыматынан кийин төмөнкү маселелер каралды:

— «Кыргыз тили» сабагы боюнча класстан-класска көчүрүү сынагын жалпы билим берүү уюмдарына киргизүү;

— «Кыргыз тили» сабагы боюнча 9- жана 11-класстар үчүн бүтүрүү сынагын жалпы билим берүү уюмдарына киргизүү;

— «Кыргыз тили» сабагы боюнча кирүү жана бүтүрүү сынактарын орто жана жогорку кесиптик билим берүү уюмдарына киргизүү;

— Жалпы республикалык тестирлөө системасына «Кыргыз тили» жана «Кыргыз адабияты» окуу сабактарын киргизүү;

— 9-класстагы Жалпы республикалык тестирлөө системасына «Кыргыз тили» жана «Кыргыз адабияты» окуу сабактарын киргизүү;

— Орто жана жогорку кесиптик окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрү үчүн «Кыргыз тили, кыргыз адабияты», «Кыргызстан тарыхы» жана «Кыргызстан географиясы» сабактары боюнча тестирлөөнүн негизинде мамлекеттик комплекстүү аттестацияны киргизүү.

Жогорку окуу жайлар боюнча:

* ЖОЖдордо жана атайын орто кесиптик окуу жайларында филологиялык эмес дисциплиналар боюнча (табигый-илимий, техникалык, коомдук) кыргыз тилинде сабак өткөн мыкты лекторлор үчүн кошумча каржылык кызыктыруу жана сыйлоонун башка түрлөрүн колдонуу системасын киргизүү;

* тилдик эмес ЖОЖдордун, орто кесиптик окуу жайлардын факультеттеринде мамлекеттик тилде окутуунун толук циклин жүргүзгөн бөлүмдөрдү ачуу;

* атайын орто жана жогорку окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрү үчүн «Кыргыз тили жана адабияты», «Кыргызстан тарыхы» жана «Кыргызстан географиясы» дисциплиналары боюнча тестирлөөнүн негизинде мамлекеттик комплекстүү аттестацияны киргизүү;

* табигый-техникалык, гуманитардык жана социалдык дисциплиналар боюнча мамлекеттик тилде илимий изилдөөлөрдү жүргүзүүгө, диссертацияларды жактоого колдоо көрсөтүү жана көмөктөшүү;

* мамлекеттик тилде жазылган окуу китептерине, окуу куралдарына конкурс жарыялап, жыйынтыгын чыгарып туруу;

* адистиктер боюнча орус тилиндеги китептерди кыргыз тилине которуу.

Жогорку окуу жайлар боюнча КР Билим берүү жана илим министрлигине төмөнкү сунуштар берилди:

1.КР Жогорку окуу жайларында адистиктер боюнча кыргыз тилинде окуган топтордун санын көбөйтүү;

2. Жогорку окуу жайларда мамлекеттик тилди окутууга бөлүнгөн сааттардын көлөмүн жогорулатуу (Билим берүүнүн мамлекеттик стандарты боюнча);

3.Мамлекеттик тилди окутуп жаткан мугалимдердин башын бириктирип, алардын билимин, педагогикалык ык-усулдуктарын жогорулатуу боюнча семинарларды өткөрүү, байланышты күчөтүү;

4. “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө” КР Мыйзамына ылайык ЖОЖдордо иш кагаздардын мамлекеттик тилде жүрүшүн көзөмөлдөө.

Бала бакча, мектептердеги мамлекеттик тил маселеси каралды:

“Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-главасынын 18-беренеси толук аткарылган жок. Берененин биринчи абзацында КР билим берүү тутумунда мамлекеттик тил окутуунун жана тарбиялоонун негизги тили болуп саналат деп белгиленген.

Экинчи абзацы боюнча окутуу орус же башка тилдерде жүргүзүлгөн билим берүү мекемелеринде мамлекеттик тил сабактары өткөрүлүп жатат. Бала бакчаларда жумасына болгону эки саат (25-30 мүнөттөн).

Мектептерде да сабактар өтө кыскарып кеткен, кыргыз адабияты сабагы жумасына бир эле жолу өткөрүлөт. Орус бакчадагы мамлекеттик тил мугалимдерине мектептегидей болуп 15% кошумча акы төлөнбөйт, мугалимдердин айлык акысы өтө аз, жумуштары көп, тайпалардагы балдар 2-3 эсеге көптүк кылат. Ошол себептен жаш мугалимдер бакчага баргандан качышат.

5-главанын 18-беренесинин үчүнчү абзацындагы эң көйгөлүү болгон Жалпы билим берүүчү мекемелерде мамлекеттик тил боюнча класстан-класска көчүрүү, бүтүрүү, ал эми кесиптик башталгыч, орто жана ЖОЖ кирүү жана бүтүрүү сынактары милдеттүү түрдө киргизилбей келе жатат. Мектептерде 5-8-класстан көчүрүү сынагы, 9-класстан гана оозеки, ал эми 11-класстын окуучусу жат жазуу жазып сынактан өтөт. ЖОЖдо кыргыз тилин 1- же кээде 2-курстарда гана окушат, зачет менен чектелишет. Кирүү жана бүтүрүү сынактарын тапшырышпайт. Ар бир окуу жайда ар кандай сааттар менен өткөрүлөт. “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө” мыйзам кабыл алынганда ЖОЖдо мамлекеттик тилдин сааты 360 болгон, кийин 240-140 саатка чейин кыскарып кеткен.

2017-жылдан баштап окуу башка тилдерде жүргүзүлгөн орто кесиптик жана жогорку билим берүүнүн бүтүрүүчүлөрүнүн мамлекеттик тилди билүүсү В2 деңгээлине туура келиши абзел. Окутуучулар жарандардын кесиптик (атайын орто, жогорку) билимди мамлекеттик тилде алуу кепилдигин камсыз кылышы зарыл. Ал үчүн расмий жана башка тилдерде билим берүү менен катар эле мамлекеттик тилде кесиптик билим берүү системасын калыптандыруу, билимдин атайын чөйрөлөрүндө активдүү колдонуу үчүн кыргыз тилинин илимий-билим берүүчүлүк стилин калыптандырууга жетишүү керек.

Жыйынтыгында, бала бакчадан тартып жогорку окуу жайларына чейин мамлекеттик кыргыз тилинин окутулушун КР Билим берүү жана министрлиги көзөмөлгө алып, бирдиктүү саясат жүргүзбөсө, ырааттуу иш болбой тургандыгы, билим берүү тармагы мамлекеттик тилди өнүктүрүүдө эң негизги күч экендиги белгиленди. Ал эми КР Билим берүү жана илим министрлигине Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 6-апрелиндеги №151 буйругунун аткарылышы, “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тили жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын аткаруу үчүн тапшырмалар берилди.

Мамлекеттик боюнча улуттук комиссия

Ушулардын баары ишке ашса экен, кагаз жүзүндө кала бербей...
Тема боюнча: Албетте Кыргызстанда туруп орусча сүйлөөгө укуктуу да, милдеттүү да эмеспиз. Ошондуктан орустарга кыргызча суйлөп көндүрүү керек. Өткөндө зээригип отуруп, 109 га кайра-кайра чала бердим. Алар алат да:

-Сальаматасызби, Елена(Юля, Тамара...) слушает - дейт.

-Мага баланча жактын номери керек эле... - десем, аран зорго болсо да сандарды кыргызча айтып беришти. Кубанып алып кайра-кайра чала бердим. Баляядай эле түшүнүшөт экен. Баляядай эле сандарды айта алат экен. Биз өзүбуздөн өзүбуз эле орусча сүйлөй берет экенбиз. Бир орус чындап кыргызча билбейт окшойт "... 1 минот" деп алып жок болуп кетти. Мен да көгөруп трубкада тура бердим, тура бердим, бир кыргыз кыз чуркап келип жооп берди. Ошол кун өллө соонун болду да...

"Ийгилик - бул ар бир күнү кайталанып туруучу, кичинекей аракеттердин суммасы" Роберт Коллиер

of the page up there ^

#175 byityk 06 June 2016 - 13:05

Активист

Кыймылы жок
765
02 November 13
: 15 Jan 2018 03:54
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бишкек

Мен озум орус классты бутконумо байланыштуу, жалан орусча суйлочуумун. Жада калса, бут кошуналарым орус болчу))) А жолдошум таптак кыргызча суйлоп журуп, кыргызча так суйлоп калдым