Учообуз жабык эшик артында суйлоштук.
Болсун Баеков:
-Акжигит эмне башын айланып калганбы? Сен эмне бизден шектенесин?
Шектенсен далилин барбы?
-Далилим бар экоон шамал тобуна мучо же аны экоолоп жетектейсинер.
Экоо тен каткырып кулушту. Улан мага карап:
-аа досум ээ досум. Мен сага акча берейин сен даарыланып келчи макул?
-жок мен жакшы элемин.
Башчы:
-Акжигит бойроктон шыйрак чыгарбай жур,биз сенден шектенип журсок ,сен бизди куноологонун эмнеси? Баргыла экоон тен жумушуна. Улан дароо ордунан туруп чыгып кетти ,мен чыгып баратсам Болсун Баеков:
-Акжигит сен кал.
Башчы экообуз суйлоушуп калдык.
-Акжигит мен сени оз инимдей коруп,сот сени айыптасада сени куткарбадым беле? Жумуштан кетирбей журбодум беле? Эмне болду сага?
- кечирес мен адашып калдым.
-адашкандын айыбы жок дейт. Мен сени акыркы жолу кечирем,дагы бир жолу ката кетирсен мен сени ,сен мени таныбайбыз.
Караанынды корбойун болот уктунбу?
-уктум…
Мен алардан кумон саноомду токтотбодум.
Менин уч жигитим келип четке тартышты:
-Акжигит байке азыр биздин экинчи болук кайжакадыр жоноп кетишти.
- силерчи?
-бизге эчким айткан жок.
-алар кантип чыгышты.
-Улан келип алып кеткен.
Элдияр,Эржигит экоон бул жакты кал. Биз Бектур экообуз алардын артынан барабыз.
-Макул.
-аа баса буларды тагып алгыла,эчкимге корсотмой жок. Мен аларга ун байкагычты бердим. Биз ал менен бири-бирибизди угуп ,тыншап суйлошуп турабыз. Бектур экообуз жолго чыктык. Элдияр Уландын дарегин жонотту. Биз жетип келдик. Ээн талаа,токой тарап Улан балдары менен имаратка кирип кетишти. Бектурду унаада калтырып,мен имаратка жакындадым.
Алыс жактан унаанын уну угулуп калды. Дароо алыстап кеттим. Ангыча Эржигит шамал тобу ошол жерде экендиги тууралуу малымат жетип келди. Бектурду жаныма чакырттым. Экообуз имаратка кирдик. Улан балдары менен каткырып отурат. Элдиярлар жакындап калганын айтышты. Бектур экообуз эки жактан :
-колунарды которгуло!
Алар бизге танкалып эле карап турушат. Улан каткырып:
-Акжигит хахаха колго тушунтунбу?
-мен эмес балким сен колго туштун?
-ахаха ун байкагычын иштеп жатат бекен карачы. Имаратка кирээрим менен ун байкагычта ,телефонумда иштебей калыптыр. Ангыча Бектур колго тушуп калды. Мен аргасыздан тапанчамды таштадым. Жигиттер баары формада. Мени да колумду кайрып кармашты. Улан каткырып:
-Акжигит колундан эмне келет? Сен жакшы детектив экенсин ахаха. Туура эле таптын эле . Ооба мен шамалды башкарам. Мына коруп ал ,шамалдын шамалдай сызган балдарын. Озбубуздун кесиптештер башкалар журот. Ангыча спецназдар жетип келди.
Биздин жашоо ушундай. Ак булут.
#42 07 October 2017 - 23:43
БИЗДИН ЖАШОО УШУНДАЙ 7-болум
Улан каткырып:
-Акжигит колундан эмне келет? Сен жакшы детектив экенсин ахаха. Туура эле таптын эле . Ооба мен шамалды башкарам. Мына коруп ал ,шамалдын шамалдай сызган балдарын. Озбубуздун кесиптештер башкалар журот. Ангыча спецназдар жетип келди. Алар менен кошулуп Болсун Баековда келди. Элдияр менен Эржигит эчнерсеге тушунбой калды. Бектур экообузду эки унаада,болгондода эки жол менен алып келишти. Мени камашып тергоо иштерин жургузушту. Араан эле жаным калды. Акыркы болуп тергоого Элдияр менен Эржигит кирди.
Элдияр козунон жашы тамчылап :
-Акжигит сен каражигитсин уктунбу?
-кандайча Элдияр?
-Бектур экоон корунбостун адамдары экенсинер? Сен бизди алдагансын?
Эржигит жинденип тээп жеберди.
-Мен сизден уйроном деп журупмун. Акыры озун айткансын,мекен душмандары биздин душман деп. Корсо сен саткын экенсин!душман экенсин! Экоо каяктагы бир жалгандарга ишенип алганго. Сот болуп омур бою эркимден ажыратылдым . Атам аталыгынан кечип жиберди, апам ушунчалык каргады. Асел ыйлаап-ыйлап кала берди. Абакта отуруп калдым. Бектур эмне болгондугу тууралу малымат жок. Торт кундон сон Улан келди:
-аа досум ,азап кайгынды тен болушом хаахаха.
-акмак! Саткын!
-жоок мен саткын эмесмин,сен саткын,сен акмаксын.
Ал мени болушунча шылдындап чыгып кетти.
Андан эки кундон сон Асел ыйлап-сыктап кирип келди:
-Асел мен акмын Асел.
-Акжигит. Мен сизге ишенем.
Мен анын колдорун темир тордон кармап турдум:
-Асел сага эчтеке болгон жокбу?
- жок бизге чындык керек болуп жатат Акжигит байке.
- чындыкбы? Билесинби Асел шамал тобунун башчысы Улан экен.
-Улан? Уланбы?
-Алар сизди айтып жатышат. Сиз жонундо кабар тушкон сон,алар сизи кармашыптыр.
- жок сен Элдияр менен Акжигиттен сурабайт белен?
-алар такыр озгоруп калган,билбейм балким аларда Уландын адамдары. Асел шолоктоп ыйлап жиберди. Мен аны бекем кучактадым. Бирок ортобузду темир болуп турду.
Улан каткырып:
-Акжигит колундан эмне келет? Сен жакшы детектив экенсин ахаха. Туура эле таптын эле . Ооба мен шамалды башкарам. Мына коруп ал ,шамалдын шамалдай сызган балдарын. Озбубуздун кесиптештер башкалар журот. Ангыча спецназдар жетип келди. Алар менен кошулуп Болсун Баековда келди. Элдияр менен Эржигит эчнерсеге тушунбой калды. Бектур экообузду эки унаада,болгондода эки жол менен алып келишти. Мени камашып тергоо иштерин жургузушту. Араан эле жаным калды. Акыркы болуп тергоого Элдияр менен Эржигит кирди.
Элдияр козунон жашы тамчылап :
-Акжигит сен каражигитсин уктунбу?
-кандайча Элдияр?
-Бектур экоон корунбостун адамдары экенсинер? Сен бизди алдагансын?
Эржигит жинденип тээп жеберди.
-Мен сизден уйроном деп журупмун. Акыры озун айткансын,мекен душмандары биздин душман деп. Корсо сен саткын экенсин!душман экенсин! Экоо каяктагы бир жалгандарга ишенип алганго. Сот болуп омур бою эркимден ажыратылдым . Атам аталыгынан кечип жиберди, апам ушунчалык каргады. Асел ыйлаап-ыйлап кала берди. Абакта отуруп калдым. Бектур эмне болгондугу тууралу малымат жок. Торт кундон сон Улан келди:
-аа досум ,азап кайгынды тен болушом хаахаха.
-акмак! Саткын!
-жоок мен саткын эмесмин,сен саткын,сен акмаксын.
Ал мени болушунча шылдындап чыгып кетти.
Андан эки кундон сон Асел ыйлап-сыктап кирип келди:
-Асел мен акмын Асел.
-Акжигит. Мен сизге ишенем.
Мен анын колдорун темир тордон кармап турдум:
-Асел сага эчтеке болгон жокбу?
- жок бизге чындык керек болуп жатат Акжигит байке.
- чындыкбы? Билесинби Асел шамал тобунун башчысы Улан экен.
-Улан? Уланбы?
-Алар сизди айтып жатышат. Сиз жонундо кабар тушкон сон,алар сизи кармашыптыр.
- жок сен Элдияр менен Акжигиттен сурабайт белен?
-алар такыр озгоруп калган,билбейм балким аларда Уландын адамдары. Асел шолоктоп ыйлап жиберди. Мен аны бекем кучактадым. Бирок ортобузду темир болуп турду.
#43 07 October 2017 - 23:45
Асел ыйлаба жаным, албетте чындык бир кун ачылат. Кыныр иш кырк жылда билинет. А булардын иши эртен эле ачылат.
-Акжигит байке бизде далил жоок,далил жок.
-Асел сен бул ишке аралашпа,мен озум аягына жетем. Эми болсо кет,мени кут.
-жакшы калыныз,бул иштин аягына биргелешип жетебез.Ошентип Аселда кетти.
Бир айдан сон Элдияр менен Эржигит абдан кайгылуу келишти.
-эмне болду? неге келдинер?
-бизди кечирип коюнуз.
-эмне учун? Мамлекетке кыянаттык кылганым учунбу?
-жок байке биз сизди сактап калыш учун уруп-тепкиледик.
-киминерге ишенейин?
Элдияр:
-билем байке сиз мекен учун куйгон жансыз,биз сизге ишенебиз. Биз айлакерлик менен жол тутуп,сизди сактап калыш учун ушул жолго бардык.
Мен ачууланып кеттим.
-эмне! Дагы шылдындагы келдинерби? Силер кимге баш ийип журосунор? Мекендин кыянаткерерине! Уктунарбы!
Эржигит:
-бизди кечириниз ,биз сизди тушунобуз. Сизди караалап коюшту ,бирок биз сизди актаганга далил таба албадык.
-инилерим мен силерге ишенгем. Акыры Бектур досунар оз козу менен корбоду беле? Ал кайда ? кайда журот?
Элдияр:
-ал дайынсыз ,аны кармап баратышканда унаа жарылып кеткен .
-кантип? Кандайча? Аны ким кылышы мумкун?
-билбейм корунбостун адамдары болушу мумкун.
-Бектурдан дайын жокбу?
-азырынча жок,ал качып кеткен деген гана маалымат бар.
-экоон эмнеге келдин?
-жакшы жанылыгыбыз бар.
-жакшы жанылык?
- Асел актоочу (адвокат) жалдап ,сиздин иштер боюнча иликтеп жатат.
-ушулда жакшы жанылыкбы? Силер эмне учун Аселге жардамдашпай койдунар? Мен жинденип кеттим.
-байке биз Асел эже жана сиз мененбиз. Бул темирди атайын сизге алып келдик.
-эмне кылайын муну?
Элдияр:
-биз Эржигит экообуз бир ай бою тынбай жер казып иштедик.
-тушунбодум.
-бугун кечинде ай айланып,терезден нуру тийгенде жерди казып качып кетин.
- ээ башы жок ! кантип казмак элем ушунча жерди.
Эржигит акырын гана шыбырап:
-байке биз жерди жон казды дейсизби? Сизге болгону бир метр калды. Бир метр жер казып качып кетин. Биздин убакыт аяктады ,биз баралы анда. Алар темирин таштап чыгып кетишти. Алар айткандай ай нуру тийгенде мен оз ишимди баштадым . Бир метрди бир саатка жетпей каздым. Эки адам батаарлык жол бар экен. Ал жол менен тушуп,турмодон качып кеттим. Уйго барайын десем уйум жок,Аселге барсам байкап калышат,Элдияр менен Эржигитке жолуга албайм. Арадан бир ай отуп кетти. Бир айдын ичинде тилемчиден айырмам жок болуп калган. Кун суук жолдо жаткан бомждардын кийимин кийип алдым. Мен эчким издеп келбеди. Сакалым осуп бетимди жаап калды. Кочолордо менин суротум турат.Астында издоо деп жазылган. Шаардын четирээгинде бомждарга кошулуп алдым. Аларди бири илгери бай болсо,бири кедей баары турмуштун айынан. Жебеген тамакты,жебеген нанды жедим. Андайды биздин иттерда жебейт. 25 кун, кун санап жашадым. Эчким издеп келбеди. Эчкимге керегим жокбу билбейм. Демим кысылып журогум ооручу болду. Балким ушинтип олуп кетем деп ойлоп да журдум.
Бир дуконго барып нан сурай калайын десем,ал жерде иштеген келин менин классташым, эски суйуум экен. Мен аны коруп суйунуп кетип:
- Жаркын сенсинби? Жаркын мени кечирчи.
-сиз кимсиз?
-мен Акжигит.
Анын коздору чекчейе тушту, илебин тиштегилеп чыдабай ыйлап жиберди:
-Сен деген акмаксын уктунбу? Суйом деп алдагансын! Жогол!
-Жаркын озунду кармачы.
-Акжигит мен сени суйгом,сен учун жашагам ,а сенчи? Сен эмне кылдын? Окууна кеткен бойдон келген жоксун! Мен сени издеп канча бардым,бирок такыр жолукпай койдун. Сен менин суйуумду депселедин! Жогол!
-Жаркын…
-жогол! Корунбо козумо! Мен сени кутуп жашап сабырым тугогондо турмушка чыккам. Акжигит куйоом келип кала элегинди кет . Сураныч сенден башка козумо корунбо.
-Акжигит байке бизде далил жоок,далил жок.
-Асел сен бул ишке аралашпа,мен озум аягына жетем. Эми болсо кет,мени кут.
-жакшы калыныз,бул иштин аягына биргелешип жетебез.Ошентип Аселда кетти.
Бир айдан сон Элдияр менен Эржигит абдан кайгылуу келишти.
-эмне болду? неге келдинер?
-бизди кечирип коюнуз.
-эмне учун? Мамлекетке кыянаттык кылганым учунбу?
-жок байке биз сизди сактап калыш учун уруп-тепкиледик.
-киминерге ишенейин?
Элдияр:
-билем байке сиз мекен учун куйгон жансыз,биз сизге ишенебиз. Биз айлакерлик менен жол тутуп,сизди сактап калыш учун ушул жолго бардык.
Мен ачууланып кеттим.
-эмне! Дагы шылдындагы келдинерби? Силер кимге баш ийип журосунор? Мекендин кыянаткерерине! Уктунарбы!
Эржигит:
-бизди кечириниз ,биз сизди тушунобуз. Сизди караалап коюшту ,бирок биз сизди актаганга далил таба албадык.
-инилерим мен силерге ишенгем. Акыры Бектур досунар оз козу менен корбоду беле? Ал кайда ? кайда журот?
Элдияр:
-ал дайынсыз ,аны кармап баратышканда унаа жарылып кеткен .
-кантип? Кандайча? Аны ким кылышы мумкун?
-билбейм корунбостун адамдары болушу мумкун.
-Бектурдан дайын жокбу?
-азырынча жок,ал качып кеткен деген гана маалымат бар.
-экоон эмнеге келдин?
-жакшы жанылыгыбыз бар.
-жакшы жанылык?
- Асел актоочу (адвокат) жалдап ,сиздин иштер боюнча иликтеп жатат.
-ушулда жакшы жанылыкбы? Силер эмне учун Аселге жардамдашпай койдунар? Мен жинденип кеттим.
-байке биз Асел эже жана сиз мененбиз. Бул темирди атайын сизге алып келдик.
-эмне кылайын муну?
Элдияр:
-биз Эржигит экообуз бир ай бою тынбай жер казып иштедик.
-тушунбодум.
-бугун кечинде ай айланып,терезден нуру тийгенде жерди казып качып кетин.
- ээ башы жок ! кантип казмак элем ушунча жерди.
Эржигит акырын гана шыбырап:
-байке биз жерди жон казды дейсизби? Сизге болгону бир метр калды. Бир метр жер казып качып кетин. Биздин убакыт аяктады ,биз баралы анда. Алар темирин таштап чыгып кетишти. Алар айткандай ай нуру тийгенде мен оз ишимди баштадым . Бир метрди бир саатка жетпей каздым. Эки адам батаарлык жол бар экен. Ал жол менен тушуп,турмодон качып кеттим. Уйго барайын десем уйум жок,Аселге барсам байкап калышат,Элдияр менен Эржигитке жолуга албайм. Арадан бир ай отуп кетти. Бир айдын ичинде тилемчиден айырмам жок болуп калган. Кун суук жолдо жаткан бомждардын кийимин кийип алдым. Мен эчким издеп келбеди. Сакалым осуп бетимди жаап калды. Кочолордо менин суротум турат.Астында издоо деп жазылган. Шаардын четирээгинде бомждарга кошулуп алдым. Аларди бири илгери бай болсо,бири кедей баары турмуштун айынан. Жебеген тамакты,жебеген нанды жедим. Андайды биздин иттерда жебейт. 25 кун, кун санап жашадым. Эчким издеп келбеди. Эчкимге керегим жокбу билбейм. Демим кысылып журогум ооручу болду. Балким ушинтип олуп кетем деп ойлоп да журдум.
Бир дуконго барып нан сурай калайын десем,ал жерде иштеген келин менин классташым, эски суйуум экен. Мен аны коруп суйунуп кетип:
- Жаркын сенсинби? Жаркын мени кечирчи.
-сиз кимсиз?
-мен Акжигит.
Анын коздору чекчейе тушту, илебин тиштегилеп чыдабай ыйлап жиберди:
-Сен деген акмаксын уктунбу? Суйом деп алдагансын! Жогол!
-Жаркын озунду кармачы.
-Акжигит мен сени суйгом,сен учун жашагам ,а сенчи? Сен эмне кылдын? Окууна кеткен бойдон келген жоксун! Мен сени издеп канча бардым,бирок такыр жолукпай койдун. Сен менин суйуумду депселедин! Жогол!
-Жаркын…
-жогол! Корунбо козумо! Мен сени кутуп жашап сабырым тугогондо турмушка чыккам. Акжигит куйоом келип кала элегинди кет . Сураныч сенден башка козумо корунбо.
#44 07 October 2017 - 23:46
-Жаркын…
-жогол! Корунбо козумо! Мен сени кутуп жашап сабырым тугогондо турмушка чыккам. Акжигит куйоом келип кала элегинди кет . Сураныч сенден башка козумо корунбо.
Мен ун катпай чыгып кеттим. Мектеп убагында биз аруу таза сезимдер менен суйушкон элек. Кийин мен Жаркындан конулум калып бирок ага айта албай ,окуума кете бергем. Ал бир канча ирээт келди,бирок мен ага такыр жолукпадым. Аны коргум келбеди. Эми мынтип Жаркындын бир нанына зар болуп калдым. Шаарда Аселим бар,ал мени ойлоду бекен. Жолдо кайгылуу басып бара жаттым. Тун бир окум болуп калды,ай толуп анын жарык нуру бут кочону жаныртып турду. Мен асмандагы жайнаган жылдыздарга кара поз сырымды ,мун кайгымды айтып жаттым. Канча бастым билбейм бир убакта поэзд жол жака келдим. Анын жанын дагы турбаларга жатып уктап кетиптирмин . Тушумдо баягы коркунучтуу туш кайра корунду. Кесиптештерим ,башчыбыз жана чоочун каран мага келди. Чоочун караан жарыкка чыкты. Ал Улан эле. Баары каткырышып мени тарткылап киришти. Тушумдон чочуп ойгонсом эки ит мени кийимимден тарткылап ,тиштегилеп жатышыптыр. Ушул иттер жеп салсынчы деп ун катпай козумдон жашым сызылып жата бердим. Бир уабкта бир ит кан! этип кулап тушту. Мен шарт бурулуп карадым. Иттин козуно тыйын сайылып ары жыгылып,бери жыгылып чуркап кетти. Экинчи ит дароо качып кетти. Бир бомж мен тарапты коздой келе жатты. Ал тушума келип отурду. Мен жанына бардым:
-Сен кимсин?
-бомж.
-менин атым Акжигит,сенинчи?
-сенин эмес сиздин деп суйло.
Мен анын жанына отуруп алдым.
-атыныз ким?
-Батыр.
-Батырда бомж болчу бекен? Мен аны шылдындап кулуп койдум. Ал ун катпай отуруп,пакетинен нан алып жеп калды. Менинда курсагым ач, нанды коргондо озумду жоготуп коё жаздадым. Дароо андан нан талашып кирдим. Ал колумду кайрып башымды аласына кымчып отуруп алды. Мен канча аракеттенсемда чыга албай койдум. Акыры мени койберди. Салаттар да бар экен. Тоё-тоё жедим.Мен жон отурбай ага тийише кеттим:
-Батыр байке сиз эмне тойдон кайттынызбы?
Билбейм ал мага конуп калдыбы айтоор мага карап каткырып:
- жок бул тойдон кайткан катындыкы ахаха.
-катындыкы?
-моо жакын арада ресторан бар,бир аял кок пакет операциясын жургузуп келаткан экен,пакетин жулуп качтым ахаха.
Байкенин кылыктарына мен да каткырып ,ичим эзилгенче кулбодумбу. Баатыр байке башынан откон окуяларын айтып берди:
-Бир куну жолдо бара жатсам балдар тийишет атангору. Баарын уруп акчаларын уруп алып койдум да,дуконго кирип тоё ичтим. Мас болуп сыртта отурсам балдар апалары менен келип калды. Мен кайра дуконго кирип ,сатуучуну коркутуп акчамды кайра алып,алып чыгып берип койдум ахахаха
-ахахах
-за то хахах,за то бекер тоюп алдым ахаха.
Байке аябай шайыр экен,мен эми анын менен журчуу болдум. Экообуз кочодо тыйын сурап отурабыз. Кечиндесе дукондорду тоноп качабыз . Экообуздун жиндиден айырмабыз жок. Жетелешип алып ,жаш балача ойноп,каткырышып, кыздарга тийишип ,жигиттерин уят кылабыз. Бир куну озум жалгыз баягы жерде отурсам жанакы итке сайылган тыйын эске келди. ага жанашып эле байке мени бутуна кымчып алганы. Буларды ойлооп отурсам эле ,Батыр байке пакет которуп келип калды. Пакетин алысыраак коюп жаныма келип отуруп:
-Акжигит кара пакетте эмне бар?
-мен кайдан билейин байке?
-Акжигит мындайды журок менен сезиш керек жакшылап кара.
-пакет анын ичинде нан-пан болуш керек.
Ангыча бир ит келип пакетти тыткылап кирди. Мен орудмдан туруп дароо жеттим. Мен жеткенде ит кулап тушуп,тыпырчылап жатып калды. Анын башына моюнуна,оозунун жанына тыйындар сайылып калган эле. Мен пакетти алып келдим да дароо суроо узаттым:
-байке муну кантип сайдыныз?
- эмнени?
-тыйындарды.
-аа кок мээ,ал тыйын эмес .
-анан ?
-менде аз эле калды,биз муну илгери колдончуу элек.
Ал чонтогунон тыйынга окшогон тоголок ,кырдуу темирлерди алып чыкты. Мен танкалып карадым . Аябай курч экен ,мен бир эки атып кордум бирок такыр болбой койду.
-жогол! Корунбо козумо! Мен сени кутуп жашап сабырым тугогондо турмушка чыккам. Акжигит куйоом келип кала элегинди кет . Сураныч сенден башка козумо корунбо.
Мен ун катпай чыгып кеттим. Мектеп убагында биз аруу таза сезимдер менен суйушкон элек. Кийин мен Жаркындан конулум калып бирок ага айта албай ,окуума кете бергем. Ал бир канча ирээт келди,бирок мен ага такыр жолукпадым. Аны коргум келбеди. Эми мынтип Жаркындын бир нанына зар болуп калдым. Шаарда Аселим бар,ал мени ойлоду бекен. Жолдо кайгылуу басып бара жаттым. Тун бир окум болуп калды,ай толуп анын жарык нуру бут кочону жаныртып турду. Мен асмандагы жайнаган жылдыздарга кара поз сырымды ,мун кайгымды айтып жаттым. Канча бастым билбейм бир убакта поэзд жол жака келдим. Анын жанын дагы турбаларга жатып уктап кетиптирмин . Тушумдо баягы коркунучтуу туш кайра корунду. Кесиптештерим ,башчыбыз жана чоочун каран мага келди. Чоочун караан жарыкка чыкты. Ал Улан эле. Баары каткырышып мени тарткылап киришти. Тушумдон чочуп ойгонсом эки ит мени кийимимден тарткылап ,тиштегилеп жатышыптыр. Ушул иттер жеп салсынчы деп ун катпай козумдон жашым сызылып жата бердим. Бир уабкта бир ит кан! этип кулап тушту. Мен шарт бурулуп карадым. Иттин козуно тыйын сайылып ары жыгылып,бери жыгылып чуркап кетти. Экинчи ит дароо качып кетти. Бир бомж мен тарапты коздой келе жатты. Ал тушума келип отурду. Мен жанына бардым:
-Сен кимсин?
-бомж.
-менин атым Акжигит,сенинчи?
-сенин эмес сиздин деп суйло.
Мен анын жанына отуруп алдым.
-атыныз ким?
-Батыр.
-Батырда бомж болчу бекен? Мен аны шылдындап кулуп койдум. Ал ун катпай отуруп,пакетинен нан алып жеп калды. Менинда курсагым ач, нанды коргондо озумду жоготуп коё жаздадым. Дароо андан нан талашып кирдим. Ал колумду кайрып башымды аласына кымчып отуруп алды. Мен канча аракеттенсемда чыга албай койдум. Акыры мени койберди. Салаттар да бар экен. Тоё-тоё жедим.Мен жон отурбай ага тийише кеттим:
-Батыр байке сиз эмне тойдон кайттынызбы?
Билбейм ал мага конуп калдыбы айтоор мага карап каткырып:
- жок бул тойдон кайткан катындыкы ахаха.
-катындыкы?
-моо жакын арада ресторан бар,бир аял кок пакет операциясын жургузуп келаткан экен,пакетин жулуп качтым ахаха.
Байкенин кылыктарына мен да каткырып ,ичим эзилгенче кулбодумбу. Баатыр байке башынан откон окуяларын айтып берди:
-Бир куну жолдо бара жатсам балдар тийишет атангору. Баарын уруп акчаларын уруп алып койдум да,дуконго кирип тоё ичтим. Мас болуп сыртта отурсам балдар апалары менен келип калды. Мен кайра дуконго кирип ,сатуучуну коркутуп акчамды кайра алып,алып чыгып берип койдум ахахаха
-ахахах
-за то хахах,за то бекер тоюп алдым ахаха.
Байке аябай шайыр экен,мен эми анын менен журчуу болдум. Экообуз кочодо тыйын сурап отурабыз. Кечиндесе дукондорду тоноп качабыз . Экообуздун жиндиден айырмабыз жок. Жетелешип алып ,жаш балача ойноп,каткырышып, кыздарга тийишип ,жигиттерин уят кылабыз. Бир куну озум жалгыз баягы жерде отурсам жанакы итке сайылган тыйын эске келди. ага жанашып эле байке мени бутуна кымчып алганы. Буларды ойлооп отурсам эле ,Батыр байке пакет которуп келип калды. Пакетин алысыраак коюп жаныма келип отуруп:
-Акжигит кара пакетте эмне бар?
-мен кайдан билейин байке?
-Акжигит мындайды журок менен сезиш керек жакшылап кара.
-пакет анын ичинде нан-пан болуш керек.
Ангыча бир ит келип пакетти тыткылап кирди. Мен орудмдан туруп дароо жеттим. Мен жеткенде ит кулап тушуп,тыпырчылап жатып калды. Анын башына моюнуна,оозунун жанына тыйындар сайылып калган эле. Мен пакетти алып келдим да дароо суроо узаттым:
-байке муну кантип сайдыныз?
- эмнени?
-тыйындарды.
-аа кок мээ,ал тыйын эмес .
-анан ?
-менде аз эле калды,биз муну илгери колдончуу элек.
Ал чонтогунон тыйынга окшогон тоголок ,кырдуу темирлерди алып чыкты. Мен танкалып карадым . Аябай курч экен ,мен бир эки атып кордум бирок такыр болбой койду.
#45 07 October 2017 - 23:49
-байке мен муну тыйын деп ойлогом ?
-аа кок мээ,озу кечке тыйын сурап отурсак эми мынтип тыйын атсак жакшыбы? Жакшыбы?
-ээ мага уйротосузбу?
-жок…
-эээ уйротос амей.
-бир шартым бар..
-мен макулмун.
-эчкимге айтпайм деп соз бер.
-ээ соз берем байке.
-эгер башкага айтсан кыз болуп калайынде ахааха.
-э тамашалабай айтпайсызбы?
Коп кундор арасында ал мага кантип атканды уйротту. Мен аны тыйын атыш деп атап алдым. Тыйын атыш боюнча кунуго куч сынашабыз. Акыры тенме тен болуп чыктык. Батыр байке мени бекем кучактап:
-иним бул ото коопту,эчкимге уйротпо макулбу?
-макул байке.
-ушул усулду ким уйронсо мен аны менен бирге болом дегенмин,сырымды айтам деп соз бергем.
-аа сиздин дагы сырыныз бар беле?
-Акжигит убагы келип жетти,биз эми бомж эмесбиз . Бул тун биздин акыркы жолу бомж болушубуз.
Ал тун байке озу жонундо айтып берди.
Бул алгыр тобунун мучосу экен.
-Иним биздин топ жакында топтолушкан болчу ,мен бара албай калдым. Бирок алар колго тушуп калышыптыр. Бизди шамалдын балдары женип кетти. Аларда бийлик бар андан башка эчтеке жок.
Мен ун катпай угуп отурдум.
- биздин топту корунбостор талкалаган ,эми кайра чогулсак шамал талкалады. Бизде жаны топ бар .
Мен боло албай чындыкты айтып жибердим:
-байке мен милиция кызматкеримин.
-билем Акжигит билем… Сен бул жака келгенинден тартып ,милициялар келчуу болду. Мага ишенишет,менден сурашат. Мен сени корбодум деп жонотуп жибердим. Акыркы жолу Элдияр деген бала келди:
-«байке эгер Акжигитти корсонуз мага кабарлап коюнуз. Же айтып коюунузчу ал азырынча корунбой турсун. Асел болуп, бул иштин аягына чыгабыз.»
Байкуш иним ,байкуш суйгонум мени издеп келген тура. Мен ушунчалык жашоомо тарынып кеттим. Байке озу жонундо ,баскан жолдорун айтып берди. Ошентип тан да атты. Биз Батыр байке менен чон жол тарапка чыктык. Жолдон бизди унаага салып кетишти. Батыр байкенин досторубу билбейм ,баары каткырып андан-мындан айтып баратышты. Алардын тобу «кылыч» экен. Мен баары менен танышып чыктым. Кийинчерээк алардын башчысына жакпадымбы билбейм ,мени эки жигит кармап жердин уйдун асты жагына алып киришти. Ал жерде чачы узуун ,озу арык келген бала бар экен. Мен эчнерсе кылган жокмун. Менин колу бутумду байлап анын астына калтырып кетишти. Ал бычагын курчтуп жатты. Балким балар мени сынап жатат деп коркпой жата бердим. Бир убакта бычагын моюнума такап:
-биздин топ сага окшогондорду жок кылыш учун тузулгон.
-кандайча?
-сени атайын жолдоп милициядан жиберишкен туурабы?
-жок ! мен аларга каршымын!
-хахааха алдасам ишенет дейсинби?
Ал бычагын бийик которуп мага сайганы калган да козу чекчейе тушуп кулап калды. Батыр байке аны атып салыптыр,ал келип мени бошотту да:
-Акжигит жагдай ушундай болуп калды ,тезинен качып кет. Бул жакта караанынды корсотпо. Кач!
Мени экинчи эшиктен качырып жиберди. Мен качып чыгып алардын унаасын жургузуп айдап кеттим. Кол тарапка багыт алдым. Кылычтын балдары артымдан тушушту,мен коп жол журуп багытымды Нарын тарапка озгортуп кеттим. Кылычтын балдары мага жетпей калды. Жолдо баратып ушунчалык булугуп кеттим.
Оз мекенимде,оз жеримде кор болуп,кул болуп журом. Ишенген адамдарым мага жардам бере алышпайбы? Мен эми кайда барам? Атам аталыктан кечсе,апам каргаса мен деги ким болдум? Кимге керегим бар? Акжигит эмнени чечмелейт? Акжигиттиби? Же кор жигиттиби? Булардын баарын ойлоп унаада бакырып-окуруп ыйлап бараттым. Узаак жол журдум. Кеч киргени жакындап калган. Ангыча милициялар артымдан жетип келишти. Мен газды басып качып бараттым. Бир тоонун астына келип ,тоодон ашып тун жарымга чейин жол журдум. Суук ,шамал уруп баратат. Акыры буттарым талып,озум чарчап тизелеп отуруп калдым. Алыс жактан карышкырлардын уулдуганы угулуп турду. Эх Акжигит эми сен жоксун,карышкырга жем болдун. Менин жашоодон умутум узулуп баратты. Кардан бетиме басып ,басып ушунчалык ыйладым. Жаштыгымда да мынчалык коз жаш токкон эмесмин. Эмне болсо ошол болсун деп ордумдан туруп аш оогон жака кадам жасадым. Тээ алыстан боз уй жылчыкча болуп корунуп турду.Суйунгонумду айтпа,ушунчалык чуркап боз уйго жеттим.
-аа кок мээ,озу кечке тыйын сурап отурсак эми мынтип тыйын атсак жакшыбы? Жакшыбы?
-ээ мага уйротосузбу?
-жок…
-эээ уйротос амей.
-бир шартым бар..
-мен макулмун.
-эчкимге айтпайм деп соз бер.
-ээ соз берем байке.
-эгер башкага айтсан кыз болуп калайынде ахааха.
-э тамашалабай айтпайсызбы?
Коп кундор арасында ал мага кантип атканды уйротту. Мен аны тыйын атыш деп атап алдым. Тыйын атыш боюнча кунуго куч сынашабыз. Акыры тенме тен болуп чыктык. Батыр байке мени бекем кучактап:
-иним бул ото коопту,эчкимге уйротпо макулбу?
-макул байке.
-ушул усулду ким уйронсо мен аны менен бирге болом дегенмин,сырымды айтам деп соз бергем.
-аа сиздин дагы сырыныз бар беле?
-Акжигит убагы келип жетти,биз эми бомж эмесбиз . Бул тун биздин акыркы жолу бомж болушубуз.
Ал тун байке озу жонундо айтып берди.
Бул алгыр тобунун мучосу экен.
-Иним биздин топ жакында топтолушкан болчу ,мен бара албай калдым. Бирок алар колго тушуп калышыптыр. Бизди шамалдын балдары женип кетти. Аларда бийлик бар андан башка эчтеке жок.
Мен ун катпай угуп отурдум.
- биздин топту корунбостор талкалаган ,эми кайра чогулсак шамал талкалады. Бизде жаны топ бар .
Мен боло албай чындыкты айтып жибердим:
-байке мен милиция кызматкеримин.
-билем Акжигит билем… Сен бул жака келгенинден тартып ,милициялар келчуу болду. Мага ишенишет,менден сурашат. Мен сени корбодум деп жонотуп жибердим. Акыркы жолу Элдияр деген бала келди:
-«байке эгер Акжигитти корсонуз мага кабарлап коюнуз. Же айтып коюунузчу ал азырынча корунбой турсун. Асел болуп, бул иштин аягына чыгабыз.»
Байкуш иним ,байкуш суйгонум мени издеп келген тура. Мен ушунчалык жашоомо тарынып кеттим. Байке озу жонундо ,баскан жолдорун айтып берди. Ошентип тан да атты. Биз Батыр байке менен чон жол тарапка чыктык. Жолдон бизди унаага салып кетишти. Батыр байкенин досторубу билбейм ,баары каткырып андан-мындан айтып баратышты. Алардын тобу «кылыч» экен. Мен баары менен танышып чыктым. Кийинчерээк алардын башчысына жакпадымбы билбейм ,мени эки жигит кармап жердин уйдун асты жагына алып киришти. Ал жерде чачы узуун ,озу арык келген бала бар экен. Мен эчнерсе кылган жокмун. Менин колу бутумду байлап анын астына калтырып кетишти. Ал бычагын курчтуп жатты. Балким балар мени сынап жатат деп коркпой жата бердим. Бир убакта бычагын моюнума такап:
-биздин топ сага окшогондорду жок кылыш учун тузулгон.
-кандайча?
-сени атайын жолдоп милициядан жиберишкен туурабы?
-жок ! мен аларга каршымын!
-хахааха алдасам ишенет дейсинби?
Ал бычагын бийик которуп мага сайганы калган да козу чекчейе тушуп кулап калды. Батыр байке аны атып салыптыр,ал келип мени бошотту да:
-Акжигит жагдай ушундай болуп калды ,тезинен качып кет. Бул жакта караанынды корсотпо. Кач!
Мени экинчи эшиктен качырып жиберди. Мен качып чыгып алардын унаасын жургузуп айдап кеттим. Кол тарапка багыт алдым. Кылычтын балдары артымдан тушушту,мен коп жол журуп багытымды Нарын тарапка озгортуп кеттим. Кылычтын балдары мага жетпей калды. Жолдо баратып ушунчалык булугуп кеттим.
Оз мекенимде,оз жеримде кор болуп,кул болуп журом. Ишенген адамдарым мага жардам бере алышпайбы? Мен эми кайда барам? Атам аталыктан кечсе,апам каргаса мен деги ким болдум? Кимге керегим бар? Акжигит эмнени чечмелейт? Акжигиттиби? Же кор жигиттиби? Булардын баарын ойлоп унаада бакырып-окуруп ыйлап бараттым. Узаак жол журдум. Кеч киргени жакындап калган. Ангыча милициялар артымдан жетип келишти. Мен газды басып качып бараттым. Бир тоонун астына келип ,тоодон ашып тун жарымга чейин жол журдум. Суук ,шамал уруп баратат. Акыры буттарым талып,озум чарчап тизелеп отуруп калдым. Алыс жактан карышкырлардын уулдуганы угулуп турду. Эх Акжигит эми сен жоксун,карышкырга жем болдун. Менин жашоодон умутум узулуп баратты. Кардан бетиме басып ,басып ушунчалык ыйладым. Жаштыгымда да мынчалык коз жаш токкон эмесмин. Эмне болсо ошол болсун деп ордумдан туруп аш оогон жака кадам жасадым. Тээ алыстан боз уй жылчыкча болуп корунуп турду.Суйунгонумду айтпа,ушунчалык чуркап боз уйго жеттим.
#46 07 October 2017 - 23:50
Ал жерде эчким жок экен. Катып калган нан ,бир кичинекей табакта эт бар экен. Ары беркини оодарып жегилике обу-нерсе таптым. Отун да бар экен,аны алып от жактым. Уктап калыптырмын,
бир убакта иттердин унун угулуп калганынан сыртка атып чыктым. Тээ алыста милиция кызматкерлери иттери менен, мен тарапка келе жатышыптыр.
Мен убакытты текке кетирбей качып кеттим. Алар артта калып кетишти. Бир ааздан сон мен акырын басып калдым. Бир убакта алардын ити мен тарапка карай уруп келе жатты. Мен кача калам деп кардан бутум тайып,ылдый кулап туштум. Андан кийин эмне болгонун билбейм. Кулагыма бакырык ун угулуп жатты:
-тур ! тур! Козунду ач! Тур!
Козумду ачсам бир байке алдымда мени тарткылап жатыптыр. Мен дароо турдум.
-тур качтык ! качтык ! кочку келатат!
Мен анын артынан чуркап жонодум. Биз бир чоон таштын артына жашындык,кочку бизди басып калды. Бирок бизге эч кандай зыяны тийбеди. Капкарангы ункурдо отурдук.
Мен коркуп кеттим:
-байке биз эми ушул жерде калабызбы?
-жок! Суйлобой отурчу.
-байке айтпайсызбы кантип чыгабыз?
- кочку токтосун анан чыгабыз.
Байке эч камырабай жооп берди да тонун чечип мага кийгизди.
Мен негедир ушуй бердим,денемди калтырак басты. Байке болсо колун ышкаалап,ыссык демине ысытып жатты. Менин илебим когоруп ,тишим титиреп, козумду карангылык басты.
Билбейм мен жаштыгыма барып калдымбы? Апам чайын демдеп бизди чайга чакырды. Баарыбыз жашбыз,бир убакта апамдын алдына отуруп эркелеп кирдим:
-апаа ушуп жатам, апаа.
-ушубо балам,сен деген мекен баласысын ушубо балам. Мен негедир калтырап ушуп кирдим. Ушуктон чыдабай жатып алдым, бир убакта терезе тараптан чоочун карандын колокосу тушту. Мен аны дароо карадым,Улан менен Болсун Баеков экоо мени карап туруштуда болушунча каткырышты. Алардын каткырыгы бара-бара ит ургондой чыгып баштады. Мен коркуп кетип ордумдан турганы аракеттендим. Карындашым келип:
-Байке турбаныз,сизге турганга болбойт.
Уйубуз акырындан боз уйго айлана баштады. Башым зынылдап ,айлана тегерене баштады. Корсо мен тушумдон ойгонуптурмун. Сырттан иттин ургону угулуп жатты. Мен Бешенемден тер кетип,ичимден муздак демим чыгып жатты. Жакшылап карасам алдымда бир сулуу кыз турат. Эчнерсеге конулум жок,кайра ордума жаттым. Сулуу кыз ысык чай куюп ,башымды которуп ичире баштады. Аны ичкенден кийин озунчо эле козум жумулуп ,таттуу уйкуга кеттим. Канча уктадым билбейм ,козумду ачсам жанакы мени кочкудон куткарган байке тамактанып отуруптур. Курсагым курулдап ,чыдап жата албай дароо дасторконго жеттим да эми эттен жейин десем тиги байке колума бир чаап:
-тур колунду жууп кел.
Мен ун катпай туруп колумду жууп келдим. Дасторкондо шириндиктер ,курут чалап ж.б. Эн эле кобу эт экен. Мен курсагым жарылганча тоё жедим. Тойгон сон сыртка чыктым. Эшикте бороон болуп жатыптыр. Тонуп кала жаздадым ,дароо уйго кирип отко жылынып отуруп калдым. Тиги байке мага тигиле карап:
-Атын ким жигит?
- атым Акжигит.
- Сенде адамгерчилик деген сапат барбы?
Мен ун катпадым. Тишиме тыгылган эттерди алып отурдум.
Тиги байке чонтогуно колун салып :
-Акжигит булар эмне?
Батыр байке берген тыйындарды корсотту.
-алар деген тыйын , а сизде уят деген нерсе барбы? Эмне аны уурдап алдыныз?
-Уррдаган жокмун. Бул тыйындарын жерге тушуп калыптыр.
- тушсо эле алып аласызбы?
- эй жигит чон менен чондой суйлош! Балким бул тыйындар сени куткарып калды.
Мен кулап тушкондо байке мени тургузуп,жерге тушкон тыйындарды алганы эске тушту.
- сизге керек болсо алыныз.
-жоок мага кереги жок иним.
- эмне бироодон качтынбы?
-жок эмнеге?
- чындыкты жашырбай ,жалган айтпай болгонун болгондой айт.
Мен муная туштум:
-байке эхх жашоо,турмуш… Турмушта нелер гана болот дейсиз. Кече гана колумда бут нерсе бар турду эле,эми мынтип бироого зар болуп жашап калдым.
-мен сени тушунуп турам, бул тыйындар сенин ким экенинди айтып турат.
-Кантип?
-илгери Батыр деген досум бар эле,ал экообуз окуу жайдан танышканбыз. Биз жатканада жашаганбыз. Чон курстун балдары келип,бизди ары жумшап,бери жумшап малайындай эле корушчу. Анысы аз келгенсип ур-токмокко алганычы?
-тур ! тур! Козунду ач! Тур!
Козумду ачсам бир байке алдымда мени тарткылап жатыптыр. Мен дароо турдум.
-тур качтык ! качтык ! кочку келатат!
Мен анын артынан чуркап жонодум. Биз бир чоон таштын артына жашындык,кочку бизди басып калды. Бирок бизге эч кандай зыяны тийбеди. Капкарангы ункурдо отурдук.
Мен коркуп кеттим:
-байке биз эми ушул жерде калабызбы?
-жок! Суйлобой отурчу.
-байке айтпайсызбы кантип чыгабыз?
- кочку токтосун анан чыгабыз.
Байке эч камырабай жооп берди да тонун чечип мага кийгизди.
Мен негедир ушуй бердим,денемди калтырак басты. Байке болсо колун ышкаалап,ыссык демине ысытып жатты. Менин илебим когоруп ,тишим титиреп, козумду карангылык басты.
Билбейм мен жаштыгыма барып калдымбы? Апам чайын демдеп бизди чайга чакырды. Баарыбыз жашбыз,бир убакта апамдын алдына отуруп эркелеп кирдим:
-апаа ушуп жатам, апаа.
-ушубо балам,сен деген мекен баласысын ушубо балам. Мен негедир калтырап ушуп кирдим. Ушуктон чыдабай жатып алдым, бир убакта терезе тараптан чоочун карандын колокосу тушту. Мен аны дароо карадым,Улан менен Болсун Баеков экоо мени карап туруштуда болушунча каткырышты. Алардын каткырыгы бара-бара ит ургондой чыгып баштады. Мен коркуп кетип ордумдан турганы аракеттендим. Карындашым келип:
-Байке турбаныз,сизге турганга болбойт.
Уйубуз акырындан боз уйго айлана баштады. Башым зынылдап ,айлана тегерене баштады. Корсо мен тушумдон ойгонуптурмун. Сырттан иттин ургону угулуп жатты. Мен Бешенемден тер кетип,ичимден муздак демим чыгып жатты. Жакшылап карасам алдымда бир сулуу кыз турат. Эчнерсеге конулум жок,кайра ордума жаттым. Сулуу кыз ысык чай куюп ,башымды которуп ичире баштады. Аны ичкенден кийин озунчо эле козум жумулуп ,таттуу уйкуга кеттим. Канча уктадым билбейм ,козумду ачсам жанакы мени кочкудон куткарган байке тамактанып отуруптур. Курсагым курулдап ,чыдап жата албай дароо дасторконго жеттим да эми эттен жейин десем тиги байке колума бир чаап:
-тур колунду жууп кел.
Мен ун катпай туруп колумду жууп келдим. Дасторкондо шириндиктер ,курут чалап ж.б. Эн эле кобу эт экен. Мен курсагым жарылганча тоё жедим. Тойгон сон сыртка чыктым. Эшикте бороон болуп жатыптыр. Тонуп кала жаздадым ,дароо уйго кирип отко жылынып отуруп калдым. Тиги байке мага тигиле карап:
-Атын ким жигит?
- атым Акжигит.
- Сенде адамгерчилик деген сапат барбы?
Мен ун катпадым. Тишиме тыгылган эттерди алып отурдум.
Тиги байке чонтогуно колун салып :
-Акжигит булар эмне?
Батыр байке берген тыйындарды корсотту.
-алар деген тыйын , а сизде уят деген нерсе барбы? Эмне аны уурдап алдыныз?
-Уррдаган жокмун. Бул тыйындарын жерге тушуп калыптыр.
- тушсо эле алып аласызбы?
- эй жигит чон менен чондой суйлош! Балким бул тыйындар сени куткарып калды.
Мен кулап тушкондо байке мени тургузуп,жерге тушкон тыйындарды алганы эске тушту.
- сизге керек болсо алыныз.
-жоок мага кереги жок иним.
- эмне бироодон качтынбы?
-жок эмнеге?
- чындыкты жашырбай ,жалган айтпай болгонун болгондой айт.
Мен муная туштум:
-байке эхх жашоо,турмуш… Турмушта нелер гана болот дейсиз. Кече гана колумда бут нерсе бар турду эле,эми мынтип бироого зар болуп жашап калдым.
-мен сени тушунуп турам, бул тыйындар сенин ким экенинди айтып турат.
-Кантип?
-илгери Батыр деген досум бар эле,ал экообуз окуу жайдан танышканбыз. Биз жатканада жашаганбыз. Чон курстун балдары келип,бизди ары жумшап,бери жумшап малайындай эле корушчу. Анысы аз келгенсип ур-токмокко алганычы?
#47 07 October 2017 - 23:51
Биз аларды жене албайт болчубуз,айтканын айткан,дегенин дегендей аткарып журдук. Бизге окшоп жургон биринчи ,экинчи курсатар канча? Эс алуу башталып,алда аяктап кайрадан шаарга жонодум.Кетээримде апам баскан - турганына,жеген ичкенине деп тыйын берди. Ошентип шааргада бардым. Батыр экообуз апамдын берген тыйындарын санап отурсак ,баягы эле чон курстар кайдан-жайдан пайда болуп колубуздагы тыйынды жула алышты. Биз алардан тыйын талашып ,алар коптугуно карабай уруша кеттик. Тыйынды алган баланын колун кайрып эми тыйынды алсам,бироосу мени томолото тепти. Башым темирге катуу тийгенби эсим ооп саамга уктап кетиптирмин.
Бакырык-кыйкырыктан козум ачылды. Чон курстар Батырды ортого алып тепкилеп жатышыптыр.
Мен досума боорум ооруп,озумду кармана албай калдым. Бир убакта Батырдын «ТОКТОТ!» деген унунон токтоп калдым. Колум кан Батыр ордунан туруп мени жакалап кирди:
-озуно кел ! озуно кел! Торо!
Мен башым айланып жакшылап карасам,чон курстагы бир жигит жерге сулайып эле жатып калыптыр. Мен дароо барып аны тургуздум. Бирок ал козун ачкан жок. Акыры ал иштин артынан мен,торт дубалды кучактап жатып калдым. Батыр болсо уйумо кабар бериптир. Апам келип урушупда,ыйлапда ,акыры мени чыгара албай кайра айылга кетти.
-байке атыныз Торобу?
- ооба Торо…
- Батыр деген сиздин досунуз болсо, ал менин агам.
-бир тууганбы?
-жоок ошол байке , мага тыйын атканды уйротту.
- ал азыр кайда?
- ал азыр балким тируу ,балким каза тапкан. Балким дагы билбейм.
-акыркы жолу кайжерден коруштунор?
- акыркы жолу кылыч деген топко Батыр экообуз кошулганбыз. Бирок мени алардын башчысы жек коруп ,балдарына буйрук берип койду.
-тушуном жигит… тушуном…
-байке сизге рахмат…
Торо байке жылмайып гана карап койду.
-байке мен сиздин уйунуздо жашай турсам болобу?
-болот албетте. Бирок бир шартым бар .
-кандай шарт?
- макул болосун же кетесин.
Мен ойлонуп туруп жооп бердим:
- билбей туруп тандаш кыйын,бирок мен аргасызмын. Азыр бул жерден кеткеним менен бара турган жерим жок. Ошондуктан мен макулмун.
- Акжигит мен качан кет демейинче уйдон кетпейсин, себебин анан тушундуруп берем макулбу?
-макул байке.
Байке ордунан туруп боз уйдун четинен бирдемке которуп келип :
-бул кымыз ,кел кымыз ичкенче суйлошуп отуралы.
Биз ошентип озубуз жонундо айтып баштадык. Биринчи болуп мен мурдакы жашоомдон аз-мынча айтып,андан сон Батыр байке менен жургон кундорумду айтып бердим. Ал байке менин жашоомо тушундубу же башынан отконбу баш ийкеп гана,кунт коюп угуп отурду.
-ээх иним Батыр ,Батыр … Башындан коп кундор отуптур. Экообуздун турмуш окшош тура. Кел кымыздан ич,эми мен сага ичте жаткан сырымды ачайын.
Байке кымыздан керээ-керээ жутуп созун баштады.
-озуно кел ! озуно кел! Торо!
Мен башым айланып жакшылап карасам,чон курстагы бир жигит жерге сулайып эле жатып калыптыр. Мен дароо барып аны тургуздум. Бирок ал козун ачкан жок. Акыры ал иштин артынан мен,торт дубалды кучактап жатып калдым. Батыр болсо уйумо кабар бериптир. Апам келип урушупда,ыйлапда ,акыры мени чыгара албай кайра айылга кетти.
-байке атыныз Торобу?
- ооба Торо…
- Батыр деген сиздин досунуз болсо, ал менин агам.
-бир тууганбы?
-жоок ошол байке , мага тыйын атканды уйротту.
- ал азыр кайда?
- ал азыр балким тируу ,балким каза тапкан. Балким дагы билбейм.
-акыркы жолу кайжерден коруштунор?
- акыркы жолу кылыч деген топко Батыр экообуз кошулганбыз. Бирок мени алардын башчысы жек коруп ,балдарына буйрук берип койду.
-тушуном жигит… тушуном…
-байке сизге рахмат…
Торо байке жылмайып гана карап койду.
-байке мен сиздин уйунуздо жашай турсам болобу?
-болот албетте. Бирок бир шартым бар .
-кандай шарт?
- макул болосун же кетесин.
Мен ойлонуп туруп жооп бердим:
- билбей туруп тандаш кыйын,бирок мен аргасызмын. Азыр бул жерден кеткеним менен бара турган жерим жок. Ошондуктан мен макулмун.
- Акжигит мен качан кет демейинче уйдон кетпейсин, себебин анан тушундуруп берем макулбу?
-макул байке.
Байке ордунан туруп боз уйдун четинен бирдемке которуп келип :
-бул кымыз ,кел кымыз ичкенче суйлошуп отуралы.
Биз ошентип озубуз жонундо айтып баштадык. Биринчи болуп мен мурдакы жашоомдон аз-мынча айтып,андан сон Батыр байке менен жургон кундорумду айтып бердим. Ал байке менин жашоомо тушундубу же башынан отконбу баш ийкеп гана,кунт коюп угуп отурду.
-ээх иним Батыр ,Батыр … Башындан коп кундор отуптур. Экообуздун турмуш окшош тура. Кел кымыздан ич,эми мен сага ичте жаткан сырымды ачайын.
Байке кымыздан керээ-керээ жутуп созун баштады.
#48 07 October 2017 - 23:52
- Акжигит мен коптон бери булугуп журом. Батыр досум менен канча турмуштун кызыгын кордук. Мен абакта отурганда ,Батыр келип :
-досум мен сени куткарам.
-жоок дос мунун айласы жок. Менин жашоом эми бул жерде.
-жок эч качан,биз оч алабыз.
-мен акча табам досум, сен менден кыжалат болбо. Бул сенин тыйындарын ,жакшы кал.
Батыр апам берген тыйындарды колума карматып кетеберди. Кундорум ошол тыйын менен отуп калды. Карангы сызда отуруп эмнелерди гана ойлободум. Эхх дуйнодо эн жаман нерсе бекерчи болуп калган экен. Менда бекерчи болуп жата бердим. Тыйындарды ойноп отуруп,дубалга оголоп ,аларды тегерете курчутуп таштадым. Аз аздан тыйын атып,акыры тыйын атканды да уйрондум.Тыйыным дубалдарга тийип эле кайра тушуп калчуу,бара- бара дубалды оё аштады. Коп отпой мени башка тарапка которушту. Ал жерде бир топ адамдар менен журдум.Мага эчким тийген жок,менда эчким менен танышпай журо бердим. Бир кун баарыбыз тамактанып отурсак эле, балдар эки тарап болуп мушташа кетишти. Мен четке чыгып кеттим. Эмнегдир ал урушту милициялар дагы токтоткон жок. Ал жердеги балдар биринчиси эинчисин уруп,акыры баары жабылып кырктардан ашып калган кишини жаткызып урук-токмокко алышты. Мен ал кишиге жардам кылып тыйындарымды беш манжама катып аларды тегерете аттым. Тап-тап этип кулаганы кулап,бакырганы бакырып кирди. Биринин козуно ,биринин башына ,биринин кулагы,моюну бети дагы башка жерлерине тыйын сайылды. Алар дароо четке тегерете туруп калышты. Мен тиги кишиге жакындап аны ордунан тургуздум. Анын балдары биз тарапка отушту. Биз ал байке менен таныштык. Аты Бек экен. Корсо ал жеткен кылмышкер экен,жузу-башы кок ала болуп суйлоп кирди:
- акмактар! Мен силердин тубунорго жетем! Корсотом али мен силерге. Эй жигит атын ким сенин?
- атым Торо
- Торо … Торо бугундон баштап бул жерге сен «торо» болосун. Баарын башкарасын, макулбу?
-жоок мен …
-Торо ! атына затын жарашып турушу керек. Айтып коёюн бирин Торонун созун эки кылсан ,баарынарды тукум курут кылам !
Ошол кундон тартып мен ал жердегилерди башкара баштадым. Ал жерге озгочо тартип алып келейин дегем бирок андай болго жок. Ал жерде башкарыш ото эле кыйын экен. Бек байке бир кун тамактанып отурсак жаныма келип отурду. Менин жанымдагылар ордунан туруп кетишти.
-Торо кези келди.
-эмненин ?
- Бу жерден чагабыз,сен мени менен кошо чыгасынбы?
- эркиндикеби ? эмне мени койберишеби? Мен ушунчалык суйунуп кеттим. Дароо эле оюма апам келди. Апамды коргум келди.
-чушш… ооба эркиндике чагабыз бирок бир шартым бар…
-кандай шарт?
- Торо уйуно барбайсын,эчкимге жолукпайсын тууган ,кошуна же башкаларына. Экообуз бутурчу иштер коп. Кези келгенде апанды коруп келсен болот.
-жарайт Бек байке.
Ошентип биз ал жерден азат болдук,кантип чыкканым тууралу озумда билбейм,эми акча чечсе керекда деп гана койдум. Бек байкенин жанында журом,ал мага коп тыйын жасатып берди . Ал тыйындар адамды соо койбойт болчу. Ал экообуз анын досторуна башкаларына жолугабыз. Мен машыгып журдум,уруш искусствосун тушундум. Бош убактым болсо эле досум Бектурду издеп калам. Аны эчжерден таба албадым,сабака да барбай жатыптыр. Албетте мен аны башка бироодон сураган жокмун,аны озум эчкимге корунбой изилдеп журдум.Акыры Батыр тууралу Бекке айттым. Ал таап берем деп кундор отуп журду. Бир кун уйдо отурсам Батыр кирип келди. Досумду ушунчалык сагынган экенмин экообуз жаштанып копко кучакташып турдук. Анын артынан он жигит кирип келди. Бек байке алар менен кошо болчу. Бек байке ортого чыгып суйлоду:
-жигиттер! Мына эми биз копбуз туурабы?баарынар омурунор менен карызсынар, мен аны милдет кылбайм. Болгону мен душмандарымдан оч алышым керек,силерден жардам гана керек. Ишинер буткон сон каалаган жагынарга кете бергиле. Биздин топ «алгыр» тобу болот.
-досум мен сени куткарам.
-жоок дос мунун айласы жок. Менин жашоом эми бул жерде.
-жок эч качан,биз оч алабыз.
-мен акча табам досум, сен менден кыжалат болбо. Бул сенин тыйындарын ,жакшы кал.
Батыр апам берген тыйындарды колума карматып кетеберди. Кундорум ошол тыйын менен отуп калды. Карангы сызда отуруп эмнелерди гана ойлободум. Эхх дуйнодо эн жаман нерсе бекерчи болуп калган экен. Менда бекерчи болуп жата бердим. Тыйындарды ойноп отуруп,дубалга оголоп ,аларды тегерете курчутуп таштадым. Аз аздан тыйын атып,акыры тыйын атканды да уйрондум.Тыйыным дубалдарга тийип эле кайра тушуп калчуу,бара- бара дубалды оё аштады. Коп отпой мени башка тарапка которушту. Ал жерде бир топ адамдар менен журдум.Мага эчким тийген жок,менда эчким менен танышпай журо бердим. Бир кун баарыбыз тамактанып отурсак эле, балдар эки тарап болуп мушташа кетишти. Мен четке чыгып кеттим. Эмнегдир ал урушту милициялар дагы токтоткон жок. Ал жердеги балдар биринчиси эинчисин уруп,акыры баары жабылып кырктардан ашып калган кишини жаткызып урук-токмокко алышты. Мен ал кишиге жардам кылып тыйындарымды беш манжама катып аларды тегерете аттым. Тап-тап этип кулаганы кулап,бакырганы бакырып кирди. Биринин козуно ,биринин башына ,биринин кулагы,моюну бети дагы башка жерлерине тыйын сайылды. Алар дароо четке тегерете туруп калышты. Мен тиги кишиге жакындап аны ордунан тургуздум. Анын балдары биз тарапка отушту. Биз ал байке менен таныштык. Аты Бек экен. Корсо ал жеткен кылмышкер экен,жузу-башы кок ала болуп суйлоп кирди:
- акмактар! Мен силердин тубунорго жетем! Корсотом али мен силерге. Эй жигит атын ким сенин?
- атым Торо
- Торо … Торо бугундон баштап бул жерге сен «торо» болосун. Баарын башкарасын, макулбу?
-жоок мен …
-Торо ! атына затын жарашып турушу керек. Айтып коёюн бирин Торонун созун эки кылсан ,баарынарды тукум курут кылам !
Ошол кундон тартып мен ал жердегилерди башкара баштадым. Ал жерге озгочо тартип алып келейин дегем бирок андай болго жок. Ал жерде башкарыш ото эле кыйын экен. Бек байке бир кун тамактанып отурсак жаныма келип отурду. Менин жанымдагылар ордунан туруп кетишти.
-Торо кези келди.
-эмненин ?
- Бу жерден чагабыз,сен мени менен кошо чыгасынбы?
- эркиндикеби ? эмне мени койберишеби? Мен ушунчалык суйунуп кеттим. Дароо эле оюма апам келди. Апамды коргум келди.
-чушш… ооба эркиндике чагабыз бирок бир шартым бар…
-кандай шарт?
- Торо уйуно барбайсын,эчкимге жолукпайсын тууган ,кошуна же башкаларына. Экообуз бутурчу иштер коп. Кези келгенде апанды коруп келсен болот.
-жарайт Бек байке.
Ошентип биз ал жерден азат болдук,кантип чыкканым тууралу озумда билбейм,эми акча чечсе керекда деп гана койдум. Бек байкенин жанында журом,ал мага коп тыйын жасатып берди . Ал тыйындар адамды соо койбойт болчу. Ал экообуз анын досторуна башкаларына жолугабыз. Мен машыгып журдум,уруш искусствосун тушундум. Бош убактым болсо эле досум Бектурду издеп калам. Аны эчжерден таба албадым,сабака да барбай жатыптыр. Албетте мен аны башка бироодон сураган жокмун,аны озум эчкимге корунбой изилдеп журдум.Акыры Батыр тууралу Бекке айттым. Ал таап берем деп кундор отуп журду. Бир кун уйдо отурсам Батыр кирип келди. Досумду ушунчалык сагынган экенмин экообуз жаштанып копко кучакташып турдук. Анын артынан он жигит кирип келди. Бек байке алар менен кошо болчу. Бек байке ортого чыгып суйлоду:
-жигиттер! Мына эми биз копбуз туурабы?баарынар омурунор менен карызсынар, мен аны милдет кылбайм. Болгону мен душмандарымдан оч алышым керек,силерден жардам гана керек. Ишинер буткон сон каалаган жагынарга кете бергиле. Биздин топ «алгыр» тобу болот.
#49 07 October 2017 - 23:53
Ошол кундон тартып биздин алгырдын балдары алгыр куштай сызып,коксогонуно жетип журду. Менин тыйындарым алгырды коп балээлерден сактады. Батыр мени чыгарам деп журуп ,уурулук кылып озу абака тушуп калган экен. Аны Бек байке таап чыгарып алыптыр. Батыр да мага кошулду. Анын жоготчуу нерсеси жок болчу. Себеби ал балдар уйундо оскон бала. Ошентип бизде балдар кобойуп,алгыр тобу чыналган. Биздин алдыбыздан чыккандар жок болот же бизге кошулат . Биздин башкы атаандаштарыбыз «корунбос»тобу эле. Алардын артында милициялар тургандыктан биз аларды женишибиз кыйын болчу. Алардын тен аталаш башчысы биздин сапка кошулган,чалгынчы болуп иштеп журду. Кийинчерек аны атып биздин базанын алдына таштап кетишиптир.
Кийин алардын башчысы Акжигит болуп шайланды деген маалымат тараган. Биз Батыр экообуз ага уу ичирип кеттик. Ал досторуна же базасына барат деп ойлоп жолдорду жаптырып салган элек. Жок ал эчкайда барбай башка жака жоноп кетти.Биз жон койдук. Себеби уу бут денесине таркап кеткен болчу. Бирок ал олду деген кабар эчкимден келген жок. Биздин тынчы алгырдын эн эле мыкты жигити аны билип келууго кетти. Бирок ал кайра артына кайткан жок. Эки уч кундон сон анын жансыз денесин базанын алдына калтырып кетишиптир.
Устундо катда бар экен.
-Мен Акжигит. Алгыр тобу, мен силерди жок кылам.
......
-Мен Акжигит. Алгыр тобу, мен силерди жок кылам.
......
#50 08 October 2017 - 00:12
БИЗДИН ЖАШОО УШУНДАЙ 8 ...
Бирок ал кайра артына кайткан жок. Эки уч кундон сон анын жансыз денесин базанын алдына калтырып кетишиптир. Устундо катда бар экен.
-Мен Акжигит. Алгыр тобу, мен силерди жок кылам.
Акжигитти ким сактап калышы мумкун? биз алардын балдарын тааныганыбыз менен аны сактаган жигитти тааный албай койдук. Бизге караганда алар улуу болгону менен жаш болсокда аларга тен келип журдук. Кийин тынчыларыбыз анын жанында жургон жигит боюнча маалымат топтой башташты. Бирок ал ото эле айлакер жеткен митаам экен. Бизге иштеген балдарды оздоруно каратып алды. Акжигит бекеринен аны жанына кошкон эмес. Ал келген сон алгыр ушунчалык алсырап кетти. Ошол бала менен Акжигит келип катуу чыр салып акыры алгырдын башчысы Бек байкени атып кетишти. Биз бир канча тузак койгонубуз менен ал тузака озубуз тушуп жаттык. Акжигиттин адамынын ким экени бизге жашыруун бойдон кала берди.
Торо байке токпой чачпай бут айтып жатты. Мен анын окуясын кунт коюп угуп отурдум. Ал тапбай жургон ,аларга табышмак болгон жигит Кабыл экени даана эле билинип турду.
«-балам уйго тез кел… Апам аябай шашып турду,ар жакта тополон ун.Мен коркуп кеттим.
-эмне болду апа!?
-балам досун жараадар тез кел…
Кайсы досум ? ким жаарадар? Ойлоно кеттимда дароо уйго жеттим. Уйдун астында бир эки караан,мен бараарым менен жок болуп кетишти.
Уйго Кирсем Акжигит онтоп жатыптыр. Апам бол,ал деп жаны тынбайт. Эч жеринде жаракат жок. Мен эч камсанабай :
-апа бул алдап жатат дедим.
Апам жаштанып кирди:
-кантип балам,кантип ушинтесин? Акыры сенин досун болсо.
-досум эмес бул деген…
-балам антпе бул жаман бала эмес.
-эмне болуптур озу буга?
Акжигит онтоп-онтоп арандан суйлоду:
-Кабыл… мен… мени …уу. ландыр. ып кетишти.»
Корсо мен айланып эле кайра чуу дуйного туш келиптирмин.
Мен Акжигттен оч алам деп канча аракет жасап акыры озум жарадар болдум. Акжигит менен анын досун жолдон кармап ,жолду тосуп алдык. Менин жанымда беш жигит бар эле. Экоо унаадан коркпой тушуп колунда тапанчалары менен бизге жакын жолошту. Акжигит экообуз бетме-бет суйлоштук.
-Акжигит сен бугун олосун!
- ээй балакай улууга урмат деген нерсе барбы сенде?
- эмне болуптур?
-белин бешиктен чыга элек мага асылбай жолду ач.
-колундан келсе ачып ал.
Акжигит дароо мени моюнумдан бек кармап которуп чапты. Ортодо атышуу болуп Акжигиттин жанындагы бала беш жигитке озу тен келди. Мени Акжигит басып жаткан жеринен ыргыта тептимда тыйынымды атканы жетиштим . Тыйын анын бетин чийип отту. Ордумдан так секирип турсам эле,артыма тапанча такалып «кыймылдаба» деп Акжигиттин адамы айтып калды. Акжигит ордунунан каткырып турду. Менин досторум баары каза тапкан экен. Кантип ал баарына озу жетишти? Ангыча бир досум козун ачып тапанчасын алып артымдагы жигитке карай туштады. Мен аны козумдун кыйыгынан карап турдум. Акжигит унаасына жоноп бирдемкелерди алып жатты. Ангыча менин досум ок узоору менен артымдагы жигит мени окко тартты. Ал ок менин он жак кокурогумду жарып кирди. Анын артында да козу барбы мага белгисиз. Мен андан кийин эмне болду такыр билбейм. Козумду ачсам алдымда ошол жигит отуруптур.
- мен каердемин?
-коркпо коопсуз жердесин, атынды Торо дештиби?
- ооба Торомун.
Бирок ал кайра артына кайткан жок. Эки уч кундон сон анын жансыз денесин базанын алдына калтырып кетишиптир. Устундо катда бар экен.
-Мен Акжигит. Алгыр тобу, мен силерди жок кылам.
Акжигитти ким сактап калышы мумкун? биз алардын балдарын тааныганыбыз менен аны сактаган жигитти тааный албай койдук. Бизге караганда алар улуу болгону менен жаш болсокда аларга тен келип журдук. Кийин тынчыларыбыз анын жанында жургон жигит боюнча маалымат топтой башташты. Бирок ал ото эле айлакер жеткен митаам экен. Бизге иштеген балдарды оздоруно каратып алды. Акжигит бекеринен аны жанына кошкон эмес. Ал келген сон алгыр ушунчалык алсырап кетти. Ошол бала менен Акжигит келип катуу чыр салып акыры алгырдын башчысы Бек байкени атып кетишти. Биз бир канча тузак койгонубуз менен ал тузака озубуз тушуп жаттык. Акжигиттин адамынын ким экени бизге жашыруун бойдон кала берди.
Торо байке токпой чачпай бут айтып жатты. Мен анын окуясын кунт коюп угуп отурдум. Ал тапбай жургон ,аларга табышмак болгон жигит Кабыл экени даана эле билинип турду.
«-балам уйго тез кел… Апам аябай шашып турду,ар жакта тополон ун.Мен коркуп кеттим.
-эмне болду апа!?
-балам досун жараадар тез кел…
Кайсы досум ? ким жаарадар? Ойлоно кеттимда дароо уйго жеттим. Уйдун астында бир эки караан,мен бараарым менен жок болуп кетишти.
Уйго Кирсем Акжигит онтоп жатыптыр. Апам бол,ал деп жаны тынбайт. Эч жеринде жаракат жок. Мен эч камсанабай :
-апа бул алдап жатат дедим.
Апам жаштанып кирди:
-кантип балам,кантип ушинтесин? Акыры сенин досун болсо.
-досум эмес бул деген…
-балам антпе бул жаман бала эмес.
-эмне болуптур озу буга?
Акжигит онтоп-онтоп арандан суйлоду:
-Кабыл… мен… мени …уу. ландыр. ып кетишти.»
Корсо мен айланып эле кайра чуу дуйного туш келиптирмин.
Мен Акжигттен оч алам деп канча аракет жасап акыры озум жарадар болдум. Акжигит менен анын досун жолдон кармап ,жолду тосуп алдык. Менин жанымда беш жигит бар эле. Экоо унаадан коркпой тушуп колунда тапанчалары менен бизге жакын жолошту. Акжигит экообуз бетме-бет суйлоштук.
-Акжигит сен бугун олосун!
- ээй балакай улууга урмат деген нерсе барбы сенде?
- эмне болуптур?
-белин бешиктен чыга элек мага асылбай жолду ач.
-колундан келсе ачып ал.
Акжигит дароо мени моюнумдан бек кармап которуп чапты. Ортодо атышуу болуп Акжигиттин жанындагы бала беш жигитке озу тен келди. Мени Акжигит басып жаткан жеринен ыргыта тептимда тыйынымды атканы жетиштим . Тыйын анын бетин чийип отту. Ордумдан так секирип турсам эле,артыма тапанча такалып «кыймылдаба» деп Акжигиттин адамы айтып калды. Акжигит ордунунан каткырып турду. Менин досторум баары каза тапкан экен. Кантип ал баарына озу жетишти? Ангыча бир досум козун ачып тапанчасын алып артымдагы жигитке карай туштады. Мен аны козумдун кыйыгынан карап турдум. Акжигит унаасына жоноп бирдемкелерди алып жатты. Ангыча менин досум ок узоору менен артымдагы жигит мени окко тартты. Ал ок менин он жак кокурогумду жарып кирди. Анын артында да козу барбы мага белгисиз. Мен андан кийин эмне болду такыр билбейм. Козумду ачсам алдымда ошол жигит отуруптур.
- мен каердемин?
-коркпо коопсуз жердесин, атынды Торо дештиби?
- ооба Торомун.
#51 08 October 2017 - 00:13
-Торо жаш экенсин ,сен окушун керек, билим ал жалгыз бой апан бар экен, апана жакшылап кара. Тыйын атканынды токтот, ал сага пайда эмес чыгаша алып келет. Азырынча толук айыга элексин. Ангыча Акжигит кирип келди:
-Аа Торо иним козунду ачтынбы? Озунду озун жарга туртосунда ,сен али жашсын эмнени билмек элен? Мен сенин бут иш кагаздарынды бутуруп койдум,эми сенин артындан эчким издеп келбейт. Жаныдан жаны жашоо баштасан болот. Силердин алгыр тобу эбаак эле колго тушту. Эми аларды таба албайсын. Айылга бар, апанды жакшылап кара. Ал тируу эгер билсен. Биздин айтаарыбыз ошол . Биз сени бул жерде жашыруун даарыладык. Эми бейтапканага которубуз. Айтаарым биздин жолдон экинчи чыкпа! Бул биздин сага кылган адамча мамилебиз. Экинчи жолу соо койбойбуз.
Алар созун айтып кетип калышты. Бейтапканага анын балдары алып барып койду. Мени ал жерде даарыланып журдум. Тамак-аш ,даары-дармек баарын толоп коюшуптур. Бир кун Батыр келди. Жудонкуу болуп калган байкуш:
-Торо сен амансынбы?
-Батыр кет!
-эмне досум эмне болду сага?
- мен эми баягы Торо эмесмин биздин топ таркаганы чындыкбы?
-Чындык Акжигит балдары менен келип кыйратып кетти. Артынан спецназдар курчоого алды. Качканыбыз качып калдык. Биз азыр кыдыруудабыз.
-Батыр эми бизз эми дос эмесбиз.
-кандайча?
- мен жаны жашоо баштагым келет,жаны жашоодо жаны досторду табам. Эгер мени менен достошкун келсе жакшы адам болуп кел.
-эч качан Торо!
Ал ачууланган бойдон чыгып кетти. Мен аны бул жолдон кайтарам деп озумо озум соз бердим. Бейтапканада жаныдан гана ишке кирген кыз ,мен даарылап журду . Кийин экообуз танышып калдык. Анын аты Гулумкан . Баткенден болот экен.
-байке андан кийинчи? Эмне болду?
Андан кийин мен кайра туулган жерим Нарынга келдим. Апам байкуш мени коруп ,колунда которгон чыны –табагын жерге таштап чуркады. Апакемдин кучагын сагындым,апакемдин жытын сагындым. Ал мени абакта деп ойлоп журду. Менчи ? мен болсо бироолордун канын ичип журдум. Коп отпой апам уйлон эле уйлон деп жанымды койбой туруп алды.
-байке сиздин атаныз жокбу?
- атамбы? Атам каза тапкан ,мен алардын жылгыз бой уулу болом.
- а сиз уйлондунузбу?
- ооба уйлонгом иним, Гулумканга уйлонгом.
-аа суйуунузго жеткен турбайсызбы. Менин козумду ачканда бир кыз журбоду беле. Ал сиздин кызынызбы?
-сен кайдан билесин ал менин кызым экенин?
- билбейм байке ошондой туйулду болгону.
Торо байке жаныма келип отуруп,мага тигиле карап:
-Эркек киши деген чечкиндуу болуш керек экен иним. Эркек баарына чыдап,сабрдуу болуш керек экен. Мен копту кордум ,бир топ балдарды башкардым деп журдум эле. Мезгил учуп кичинекей уйбулоомду башкара албай калдым.
Торо байкенин козуно жаш толо тушту.
-байке бир нерсе болду беле?
-жоок балам, мен мергенчимин. Мергенчилик кылып жер кыдырып кете берем. Мен учун уйбулоо мергенчиликтен кийин турчуу эле. Мен уудан келген сайын аялым кубанып тосуп алат,кетээримде кайгырат,ыйлайт, кетпе деп жалынат . Апамда ооруп журуп ,оорусунан каза тапты... Бул канчалык азап экенин билесинби? апасыз жашап калган канчалык оор экенин билесинби? ошентип мен аялым ,балдарым менен калдым. Менде аталык мээрим деген жок экен. Кыздуу болдум,эки уулду болдум. Алар торолгондо да аялымдын жанында боло албай калдым. Бир куну анчылыктан келсем уй бош калыптыр. Аялым балдарын алып уйун коздой кетеберитир. –
-сиз кайрылып барган жоксузбу?
-жоок иним,коёнду камыш ,жигитти намыс олтурот деген рас тура. Аялымдын бул кылыгына намыстанып ,мен таптакыр алар жонундо унутуп койдум. Мен тууралуу айылда дуу-дуу геп журду . Элдин оозунда элек жок турбайбы. Мен бул создордон арылыш учун, тоо башына боз уй жасап ушул жерде кала бердим. Менин досторум,урук туугандарымда келип алып кете алышпады. Анткени мен суйлобоско айлангам.
-ошондо сиз мага гана суйлоп жатасызбы?
-жок балам ,мындан эки жыл мурун ит ургонунон эшике чыксам сыртта бир кыз туруптур.
Мени коруп :
- сиздин атыныз Торобу?
Мен ун катпай башымды ийкедим .
- ата мен Айколмун.
-Аа Торо иним козунду ачтынбы? Озунду озун жарга туртосунда ,сен али жашсын эмнени билмек элен? Мен сенин бут иш кагаздарынды бутуруп койдум,эми сенин артындан эчким издеп келбейт. Жаныдан жаны жашоо баштасан болот. Силердин алгыр тобу эбаак эле колго тушту. Эми аларды таба албайсын. Айылга бар, апанды жакшылап кара. Ал тируу эгер билсен. Биздин айтаарыбыз ошол . Биз сени бул жерде жашыруун даарыладык. Эми бейтапканага которубуз. Айтаарым биздин жолдон экинчи чыкпа! Бул биздин сага кылган адамча мамилебиз. Экинчи жолу соо койбойбуз.
Алар созун айтып кетип калышты. Бейтапканага анын балдары алып барып койду. Мени ал жерде даарыланып журдум. Тамак-аш ,даары-дармек баарын толоп коюшуптур. Бир кун Батыр келди. Жудонкуу болуп калган байкуш:
-Торо сен амансынбы?
-Батыр кет!
-эмне досум эмне болду сага?
- мен эми баягы Торо эмесмин биздин топ таркаганы чындыкбы?
-Чындык Акжигит балдары менен келип кыйратып кетти. Артынан спецназдар курчоого алды. Качканыбыз качып калдык. Биз азыр кыдыруудабыз.
-Батыр эми бизз эми дос эмесбиз.
-кандайча?
- мен жаны жашоо баштагым келет,жаны жашоодо жаны досторду табам. Эгер мени менен достошкун келсе жакшы адам болуп кел.
-эч качан Торо!
Ал ачууланган бойдон чыгып кетти. Мен аны бул жолдон кайтарам деп озумо озум соз бердим. Бейтапканада жаныдан гана ишке кирген кыз ,мен даарылап журду . Кийин экообуз танышып калдык. Анын аты Гулумкан . Баткенден болот экен.
-байке андан кийинчи? Эмне болду?
Андан кийин мен кайра туулган жерим Нарынга келдим. Апам байкуш мени коруп ,колунда которгон чыны –табагын жерге таштап чуркады. Апакемдин кучагын сагындым,апакемдин жытын сагындым. Ал мени абакта деп ойлоп журду. Менчи ? мен болсо бироолордун канын ичип журдум. Коп отпой апам уйлон эле уйлон деп жанымды койбой туруп алды.
-байке сиздин атаныз жокбу?
- атамбы? Атам каза тапкан ,мен алардын жылгыз бой уулу болом.
- а сиз уйлондунузбу?
- ооба уйлонгом иним, Гулумканга уйлонгом.
-аа суйуунузго жеткен турбайсызбы. Менин козумду ачканда бир кыз журбоду беле. Ал сиздин кызынызбы?
-сен кайдан билесин ал менин кызым экенин?
- билбейм байке ошондой туйулду болгону.
Торо байке жаныма келип отуруп,мага тигиле карап:
-Эркек киши деген чечкиндуу болуш керек экен иним. Эркек баарына чыдап,сабрдуу болуш керек экен. Мен копту кордум ,бир топ балдарды башкардым деп журдум эле. Мезгил учуп кичинекей уйбулоомду башкара албай калдым.
Торо байкенин козуно жаш толо тушту.
-байке бир нерсе болду беле?
-жоок балам, мен мергенчимин. Мергенчилик кылып жер кыдырып кете берем. Мен учун уйбулоо мергенчиликтен кийин турчуу эле. Мен уудан келген сайын аялым кубанып тосуп алат,кетээримде кайгырат,ыйлайт, кетпе деп жалынат . Апамда ооруп журуп ,оорусунан каза тапты... Бул канчалык азап экенин билесинби? апасыз жашап калган канчалык оор экенин билесинби? ошентип мен аялым ,балдарым менен калдым. Менде аталык мээрим деген жок экен. Кыздуу болдум,эки уулду болдум. Алар торолгондо да аялымдын жанында боло албай калдым. Бир куну анчылыктан келсем уй бош калыптыр. Аялым балдарын алып уйун коздой кетеберитир. –
-сиз кайрылып барган жоксузбу?
-жоок иним,коёнду камыш ,жигитти намыс олтурот деген рас тура. Аялымдын бул кылыгына намыстанып ,мен таптакыр алар жонундо унутуп койдум. Мен тууралуу айылда дуу-дуу геп журду . Элдин оозунда элек жок турбайбы. Мен бул создордон арылыш учун, тоо башына боз уй жасап ушул жерде кала бердим. Менин досторум,урук туугандарымда келип алып кете алышпады. Анткени мен суйлобоско айлангам.
-ошондо сиз мага гана суйлоп жатасызбы?
-жок балам ,мындан эки жыл мурун ит ургонунон эшике чыксам сыртта бир кыз туруптур.
Мени коруп :
- сиздин атыныз Торобу?
Мен ун катпай башымды ийкедим .
- ата мен Айколмун.
#52 08 October 2017 - 00:14
Айкол менин кызым болчу,мага чуркап келип мени ыйлаап-ыйлап кучагына бекем кысты. Кызым чоноюп калган тура. Аталык мээрим менде ошондо ойгонду окшойт. Суйлобогон жаным суйлоп ,ыйлабаган козум жаштады. Кызым апасы менен коштошуп, каршы болгонуна карабай мени издеп келебериптир.
Карачы менда бироого керек экенмин. Кызым келип менин жашоом тук озгорду. Уйлорум баягыдай чачылуу эмес жыйналуу. Айыл эли менен байланышпай койдум эле. Кызымдын сурануусу менен той-топурга барам ,эл менен баарлашам иним. Мен бир топ жолу аялым менен байланышканга аракет кылдым. Жарашалы дедим,бирок такыр болбой койду.Биз ошентип кызым экообуз жашап журо бердик. Ал айылда тууган эжеси менен жашайт,ошол жакта окуйт. Сабак буткондо туйунчогун туйуп келип калат.Кээде мен алып келем,кээде озу келет. Кызым менин жашоом,кызым менин бактым иним. Мен кызым учун жашап жатам болбосо эчаак эле бул дуйнодо жок болчумун. Туугандарым уюшуп мага он чакты кой беришкен. Озумдо беш алтоо бар болчу. Кызым келгенден кийин он ,он беш коюмду отуздан ашырды.
-кызыныз ыймандуу болуп осуптур.
-ооба апасынын тарбиясыда иним.
- кызыныз канчанчы класс?
-быйыл окууну бутот,он биринчи класста окуп жатат. Ошоол иним биздин жашоо ушундай… мен койлорго карап коёюунчу.
Кыш ортолоп калган убак эле ,мен Торо байкенин окуяларын угуп эми эки тарапты тен жакшылаап билип алдым. Коптон берки сырын мага ачты аябай булулугуп калган экен,женилдепда алды окшойт.
Ал байке экообуз аябай жакын болуп кеттик,кээде тамашалаша кетебиз.
- аа баса байке мени кантип куткарып калдыныз?
-сениби? Хахаха кысталактын баласы десе ахахах. Байке аябай каткырып кулду,ага кошулуп мен да кулдум. Эмнеге кулгонумду озумда билбейм. Байке каткырып ,кыткырып созун айтты:
-Акжигит карышкыр уулуганынан койлорго келген окшойт деп сыртка чыксам, карышкыр эч жерден корунбойт. Атымды минип ,мылтыгымды алып карышкыр изинен туштум. Тээ алыста карышкыр турган эле,атымды калтырып озум акырындан чуркап жонодум. Карышкырды андып жатсам эле,анын ары жагыраагында бир адам жатат. Карышкыр тууру эле ошол адамды коздой жоноду. Ага жетээринде мен карышкырды атып олтурдум. Мылтыктын огунан кар кочку баштала калса болобу. Мен ал адамга жетип барып,аны тургуздум. Тургузганда чонтогунон тыйындары тушуп кетти. Мен учун тыйын деген ыйык нерсе иним. Дароо алдымда качып жонодук. Чон таштын астындагы ункурго жашынып калдык. Корсо ошол мен куткарган адам сен экенсин.
-оо-оо байке мен сизге омурум менен карыз болгон турбаймынбы. Чоон рахмат байке сизге.
Торо байке мага танкала карап:
-И !? ушинтипда ыраазычылыгын айтат бекен? Э?
Торо байке кулмундоп кучагын жайып туруп алды. Биз кучакташып, бирибизди таптап кулуп калдык.
-Торо байке Батыр менен кайра жолукпадынызбы?
-жоок иним ,мен аны кайрылып коргон жокмун, ал тилемчи болуп кеткни чындыкбы?
-амээй ай сизге мага ишенбесениз.
-аа макул ,макул ишендим.
Ошентип мен Нарындын тоолорунда, Торо байке менен жашап калдым. Ал жерде телефонда жок экен. Торо байке экообуз ,мен качып келатып туноп калган боз уйго бардык. Дагы деле ал жерде эчким жок экен.
-байке мен ушул жерде туноп калгам.
- аа ушул жер беле?
-бул жерде эчким жашабайбы?
-бул жерде мергенчилер жашашат. Бул боз уйу жайы-кышы ордунан жылбай тура берет. Ал азыр айылда болсо керек. Азыркы убакта карышкыр деле жокда.
-аа анда бул уй сизге да караштуу экенда?
-жоок иним ,бул уй мергенчилерге гана караштуу.
- а сиз мергенчи эмессизби?
- мергенчимин бирок буларга окшоп топ болуп журбойм. Мен буларга кошулбайм.
-аа байке анда экообуз бир топ болот экенбиз да ээ?
-сен эмне мага кошулгун барбы?
-албетте,сизден мергенчиликти уйронгум келет.
-мейли иним ,мен сага уйротом анда.
Алтынчы куну туштон кийин Торо байке айыл тарапка жоноп кетти. Мен уйдо отуруп эски жашоомду эске алдым. Ата-энемди ,бир туугандарымды Аселимди аябай сагындым. Атам аталыктан кечкени менен мени кечирсе керек. Апам байкуш кантти экен? Ээхх алар чындыкты угуптурбу? Уксада чындык чыркыраганы менен жалган быркырабай жатпайбы. Мен эми эмне кылсам экен? Кайрадан барсамбы?
-кызыныз ыймандуу болуп осуптур.
-ооба апасынын тарбиясыда иним.
- кызыныз канчанчы класс?
-быйыл окууну бутот,он биринчи класста окуп жатат. Ошоол иним биздин жашоо ушундай… мен койлорго карап коёюунчу.
Кыш ортолоп калган убак эле ,мен Торо байкенин окуяларын угуп эми эки тарапты тен жакшылаап билип алдым. Коптон берки сырын мага ачты аябай булулугуп калган экен,женилдепда алды окшойт.
Ал байке экообуз аябай жакын болуп кеттик,кээде тамашалаша кетебиз.
- аа баса байке мени кантип куткарып калдыныз?
-сениби? Хахаха кысталактын баласы десе ахахах. Байке аябай каткырып кулду,ага кошулуп мен да кулдум. Эмнеге кулгонумду озумда билбейм. Байке каткырып ,кыткырып созун айтты:
-Акжигит карышкыр уулуганынан койлорго келген окшойт деп сыртка чыксам, карышкыр эч жерден корунбойт. Атымды минип ,мылтыгымды алып карышкыр изинен туштум. Тээ алыста карышкыр турган эле,атымды калтырып озум акырындан чуркап жонодум. Карышкырды андып жатсам эле,анын ары жагыраагында бир адам жатат. Карышкыр тууру эле ошол адамды коздой жоноду. Ага жетээринде мен карышкырды атып олтурдум. Мылтыктын огунан кар кочку баштала калса болобу. Мен ал адамга жетип барып,аны тургуздум. Тургузганда чонтогунон тыйындары тушуп кетти. Мен учун тыйын деген ыйык нерсе иним. Дароо алдымда качып жонодук. Чон таштын астындагы ункурго жашынып калдык. Корсо ошол мен куткарган адам сен экенсин.
-оо-оо байке мен сизге омурум менен карыз болгон турбаймынбы. Чоон рахмат байке сизге.
Торо байке мага танкала карап:
-И !? ушинтипда ыраазычылыгын айтат бекен? Э?
Торо байке кулмундоп кучагын жайып туруп алды. Биз кучакташып, бирибизди таптап кулуп калдык.
-Торо байке Батыр менен кайра жолукпадынызбы?
-жоок иним ,мен аны кайрылып коргон жокмун, ал тилемчи болуп кеткни чындыкбы?
-амээй ай сизге мага ишенбесениз.
-аа макул ,макул ишендим.
Ошентип мен Нарындын тоолорунда, Торо байке менен жашап калдым. Ал жерде телефонда жок экен. Торо байке экообуз ,мен качып келатып туноп калган боз уйго бардык. Дагы деле ал жерде эчким жок экен.
-байке мен ушул жерде туноп калгам.
- аа ушул жер беле?
-бул жерде эчким жашабайбы?
-бул жерде мергенчилер жашашат. Бул боз уйу жайы-кышы ордунан жылбай тура берет. Ал азыр айылда болсо керек. Азыркы убакта карышкыр деле жокда.
-аа анда бул уй сизге да караштуу экенда?
-жоок иним ,бул уй мергенчилерге гана караштуу.
- а сиз мергенчи эмессизби?
- мергенчимин бирок буларга окшоп топ болуп журбойм. Мен буларга кошулбайм.
-аа байке анда экообуз бир топ болот экенбиз да ээ?
-сен эмне мага кошулгун барбы?
-албетте,сизден мергенчиликти уйронгум келет.
-мейли иним ,мен сага уйротом анда.
Алтынчы куну туштон кийин Торо байке айыл тарапка жоноп кетти. Мен уйдо отуруп эски жашоомду эске алдым. Ата-энемди ,бир туугандарымды Аселимди аябай сагындым. Атам аталыктан кечкени менен мени кечирсе керек. Апам байкуш кантти экен? Ээхх алар чындыкты угуптурбу? Уксада чындык чыркыраганы менен жалган быркырабай жатпайбы. Мен эми эмне кылсам экен? Кайрадан барсамбы?
#53 08 October 2017 - 00:16
Элдияр менен Эржигит дагы эмнени ойлоп жатышты экен? Улан аларга тийбептирби?
Кантседа мен шамал тобунун тубуно жетишим керек, эгерде кылыч тобун талкаласам анда кучумду жоготом,шамалды талкаласам кучумду эки уч эселеп кобойтуп алам. Демек мен бул жакта отурганым менен пайда жок. Эмне кылсам? Бул жерден кетип калсам Торо байкенин шарты эмне болот? Эмнеси болсода мен тезирээк кетишим керек. Ангыча Торо байке кирип келди:
- кел кир кызым.
Мен уйкудан ойгонгондо, мени карап жаткан сулуу кыз кирип келди.
Мен ун катпай ордумдан туруп калдым. Торо байке кызын киргизип коюп,озу сыртка чыгып кетти. Койлорун караганы кетсе керек. Ал кыз буюмдарын жайгаштырып, отту улуулатып тамак жасаганы киришти. Ангыча сырттан Торо байке мени чакырып калды. Мен дароо чыгып баратсам тиги кыз:
-байке жылуурак кийинип аланыз.
-аа жылуу эле, сенин атын Айколбу?
Ал кыз мага карап жылмайып:
-каерден билдиниз?
-эми ушундай сулуу карындашым бар экен кантип билбей коёюн. Мен да ага жылмандап койдум.
Ал ун катпай ар жактан тон алып берди. Мен аны кийип жатсам Торо байке боз уйдон башын киргизип,Айкол экообузо тигиле карап :
-хеххе Акжигит кызымдын сулуулугуна мас болуп калдынго ээ?ахаха
Айкол уялып кетип:
-атаа-аа коюнузчу.
- аа мейли ,мейли Акжигит жур иш бар.
-макул.
Кийинип алып сыртка чыктык , Торо байкенин 30дан ашуун кою бар. Биз короого кирип ,койлорду ала бараттык.
Мен кызыгып суроо узаттым:
-Торо байке койлорунуз коп экен ээ?
-койчу ээ,эн эле аз менин коюм.
-коюнузчу ээ.
-чын 100дон керек болсо андан ашуун кой баккандар бар.
-амээй . Мен аябай танкалдым.
-байке эмне иш кылабыз?
-бул жерде кыйратып деле иш жок,кызым келди кой соёбуз.
- кызыныз келсе элеби?
-эмне сен келсен кой союлат да,кызым келсе сойулбайт бекен?
-мага сойдунуз беле?
- ээ энендурайын койдун майы менен айыкпадын беле?
- коюнузчуу ээ?
- ошондой иним,бизде конок тосуу салт . Бизде гана эмес бут кыргыз элимде.
- кайсы койду соёлу анда?
Торо байке койлорун аралап,ичин кармалап ,моюнун кармалап бул мындай экен,бул арык ,бул семиз деп кой тандап журду. Кантип билип жатат билбей койдум такыр.
Кой союгу да убакыт жетти.
- кел Акжигит койду сой.
-ээ байке мен омурумдо кой сойгон эмесмин.
- уят эмесби? Ушулда кыргыздын жигитинин созу бекен?
- байке…
- я? Кел анда мен муздап берем ,калганын сен.
- ээ байке билбейм дейм амей.
- хаха уйротом иним,уйротом. Бироону атканды уйронгондон коро,кой сойгонду ,устукандаганды уйронгон жакшы.
Биринчи жолу койдун терисин сыйрып,кой устукандадым. Торо байке бут коргоузуп айтып турду. Кечинде куурдак кылып жедик. Айкол аябай даамдуу тамак жасаптыр. Анын тамагы апамдын тамагын эстетип турду. Эт жеп жатып тамшанып-тамшанып кеттим:
-амээй ээ. Мынча соонун тамак ээ. Ушундайда тамак болобу? тим эле эт менен кошулуп тилимди да жутуп алгым келип жатпайбы?
Айкол кулуп карап турду. Торо байке оозунан аккан майды арчып:
-ээ Акжигит сени кызым даамдуу тамактары менен эле айыктырып койду. Кайсыл жерин ооруганынды озунда билбей калдынго ээ хахах.
-ошоо турганда эле аттай соо болуп кирбедимби ахахаа.
Тун кирип эрте эле Торо байке уктап калды. Менин уйкум келбей отура бердим. Айкол мектептен алган тапшырмаларын жазып болуп:
-сиз кайдан келип калдыныз?
- шаардан.
-тилемчи болупбу?
-жоок ээ мен тилемчи эмесмин.
- мен ошол куну айылдан жаны эле келдим эле,атам сизди атына оноруп келип калды. Аябай тонуп калыптырсыз. Оттун жанына уктадыныз . аябай тушуркоп Асел ,Улан мм… мм…дагы.. Болсун дагы билбейм бакшалардын атын айтып онтоп жаттыныз.
-дагы эмне дедим? Мен кызыгып сурап кирдим.
- кел кир кызым.
Мен уйкудан ойгонгондо, мени карап жаткан сулуу кыз кирип келди.
Мен ун катпай ордумдан туруп калдым. Торо байке кызын киргизип коюп,озу сыртка чыгып кетти. Койлорун караганы кетсе керек. Ал кыз буюмдарын жайгаштырып, отту улуулатып тамак жасаганы киришти. Ангыча сырттан Торо байке мени чакырып калды. Мен дароо чыгып баратсам тиги кыз:
-байке жылуурак кийинип аланыз.
-аа жылуу эле, сенин атын Айколбу?
Ал кыз мага карап жылмайып:
-каерден билдиниз?
-эми ушундай сулуу карындашым бар экен кантип билбей коёюн. Мен да ага жылмандап койдум.
Ал ун катпай ар жактан тон алып берди. Мен аны кийип жатсам Торо байке боз уйдон башын киргизип,Айкол экообузо тигиле карап :
-хеххе Акжигит кызымдын сулуулугуна мас болуп калдынго ээ?ахаха
Айкол уялып кетип:
-атаа-аа коюнузчу.
- аа мейли ,мейли Акжигит жур иш бар.
-макул.
Кийинип алып сыртка чыктык , Торо байкенин 30дан ашуун кою бар. Биз короого кирип ,койлорду ала бараттык.
Мен кызыгып суроо узаттым:
-Торо байке койлорунуз коп экен ээ?
-койчу ээ,эн эле аз менин коюм.
-коюнузчу ээ.
-чын 100дон керек болсо андан ашуун кой баккандар бар.
-амээй . Мен аябай танкалдым.
-байке эмне иш кылабыз?
-бул жерде кыйратып деле иш жок,кызым келди кой соёбуз.
- кызыныз келсе элеби?
-эмне сен келсен кой союлат да,кызым келсе сойулбайт бекен?
-мага сойдунуз беле?
- ээ энендурайын койдун майы менен айыкпадын беле?
- коюнузчуу ээ?
- ошондой иним,бизде конок тосуу салт . Бизде гана эмес бут кыргыз элимде.
- кайсы койду соёлу анда?
Торо байке койлорун аралап,ичин кармалап ,моюнун кармалап бул мындай экен,бул арык ,бул семиз деп кой тандап журду. Кантип билип жатат билбей койдум такыр.
Кой союгу да убакыт жетти.
- кел Акжигит койду сой.
-ээ байке мен омурумдо кой сойгон эмесмин.
- уят эмесби? Ушулда кыргыздын жигитинин созу бекен?
- байке…
- я? Кел анда мен муздап берем ,калганын сен.
- ээ байке билбейм дейм амей.
- хаха уйротом иним,уйротом. Бироону атканды уйронгондон коро,кой сойгонду ,устукандаганды уйронгон жакшы.
Биринчи жолу койдун терисин сыйрып,кой устукандадым. Торо байке бут коргоузуп айтып турду. Кечинде куурдак кылып жедик. Айкол аябай даамдуу тамак жасаптыр. Анын тамагы апамдын тамагын эстетип турду. Эт жеп жатып тамшанып-тамшанып кеттим:
-амээй ээ. Мынча соонун тамак ээ. Ушундайда тамак болобу? тим эле эт менен кошулуп тилимди да жутуп алгым келип жатпайбы?
Айкол кулуп карап турду. Торо байке оозунан аккан майды арчып:
-ээ Акжигит сени кызым даамдуу тамактары менен эле айыктырып койду. Кайсыл жерин ооруганынды озунда билбей калдынго ээ хахах.
-ошоо турганда эле аттай соо болуп кирбедимби ахахаа.
Тун кирип эрте эле Торо байке уктап калды. Менин уйкум келбей отура бердим. Айкол мектептен алган тапшырмаларын жазып болуп:
-сиз кайдан келип калдыныз?
- шаардан.
-тилемчи болупбу?
-жоок ээ мен тилемчи эмесмин.
- мен ошол куну айылдан жаны эле келдим эле,атам сизди атына оноруп келип калды. Аябай тонуп калыптырсыз. Оттун жанына уктадыныз . аябай тушуркоп Асел ,Улан мм… мм…дагы.. Болсун дагы билбейм бакшалардын атын айтып онтоп жаттыныз.
-дагы эмне дедим? Мен кызыгып сурап кирдим.
#54 08 October 2017 - 00:17
- мм… дагы … аа ойгонорго жакын калганда «апа ушуп жатам» деп айттыныз,кийин аябай коркуп титиреп кирдиниз . Калганы ошол ойгондунуз анан. Айкол кулуп карап койду.
-аа мен ойгонгондо сен алдымда турсан жаныма периште келип калган окшойт депмин.
Ал аябай уялып кетти. Мен созумду улап:
-Айкол, мага чай бербедин беле,ошондо мен эмнеге кайра уктап калдым?
-аа ал чай эмес,ал ошондой даары чоптон жасалган чайга окшош. Аны ичсениз суугунузду чыгарат,дененизди чаналтып ден соолугунузду чындап коёт.
-аа жакшы. Кана эми жашоо-турмуштун да даарысы болсо … мен озумчо суйлонуп жибердим.
-эмне дейс?
-аа эчтеке. Сенден бир нерсе сурасам болобу?
-макул.
- апанды сагындынбы?
Айкол мага тигиле карап,козунон жашы сызып,тошогуно жатып алды.
-Айкол кечирип койчу,мен мындай болушун билген эмесмин.
Ал ун катпай жата берди.
Мен сыртка чыктым,сыртта копко отурдум. Нарындын тоолоруна суктануу менен карап жаттым. Бир убак карышкырдын уулдаганы угулду. Койлор ары бери болуп ,балким карышкырдын келе жатканын сезе башташтыбы билбейм. Мен дароо уйго кирип Торо байкенин мылтыгын алып чыгып кеттим. Короодон алысырак жерге барып жатып алдым. Карышкыр басып кайра токтоп, же отура калып келе жатты. Короого жакындап калганда карышкырга таамай мээледим. Ошол убак Уландын «мен артсанмын» деген создору эске келе тушту. Ошол карышкыр жолборс сымал корунду,кайрадан карышкыр болуп корунот,эми атайын десем Уланга окшоп корунуп кетти. Кудум Улан келип отуруп басып бараткандай. Менин колдорум титирей баштады, озумду колго алдымда карышкырга карай ок уздум. Мылтыктын дабышынан койлор дупур-дупур эте тушту. Аткан огум карышкырга тийбей калып ал качып кетти. Кантип эле ушундай болсун? Же карышкырдын суру ушунчалык башкачабы? Мен ордумдан турсам эле артымдан бироо жулкуй тартты,карасам тумшуктан ары сокту. Кулап туштум дароо артка ашып туруп мени урганды моюнунан илип чаптым. Жакшылап карасам Торо байке экен. Мен аны буттарым менен басып жаткан болчум дароо койберип:
-Торо байке сиз белениз,мени кечирип коюнузчу.
Торо байке ушунчалык ачууланып калыптыр ордунан так секирип ,мени жакалап жулкуп-жулкуп суйлоп кирди:
-Ок! энендурайындын баласы! Моо башын иштейби? Ээнендурайын.
-эмне болду Торо байке!
Ал мени озуно бекем тарттыда:
-Акжигит карышкыр менен ойношпо, ал силерге окшош эмес билип кой! Бору карысада ,бир койго жетчуу алы бар уктунбу!
-тушунбодум сизди?
- Акжигит сага бирдемке болсо эмне болот? Я? Эмне болот? Келе мылтыкты ! тез уйго кир.
Мен мылтыкты алып берип коюп уйго кирип кеттим. Уйго кирсем Айкол кулмундоп:
-мурдунуз когоро тушконбу? Эмне атам уруштубу?
- ооба эмне кылганым учун?
-карышкырлар жаман мылтыгынызгада карабайт.
-аа мен ойгонгондо сен алдымда турсан жаныма периште келип калган окшойт депмин.
Ал аябай уялып кетти. Мен созумду улап:
-Айкол, мага чай бербедин беле,ошондо мен эмнеге кайра уктап калдым?
-аа ал чай эмес,ал ошондой даары чоптон жасалган чайга окшош. Аны ичсениз суугунузду чыгарат,дененизди чаналтып ден соолугунузду чындап коёт.
-аа жакшы. Кана эми жашоо-турмуштун да даарысы болсо … мен озумчо суйлонуп жибердим.
-эмне дейс?
-аа эчтеке. Сенден бир нерсе сурасам болобу?
-макул.
- апанды сагындынбы?
Айкол мага тигиле карап,козунон жашы сызып,тошогуно жатып алды.
-Айкол кечирип койчу,мен мындай болушун билген эмесмин.
Ал ун катпай жата берди.
Мен сыртка чыктым,сыртта копко отурдум. Нарындын тоолоруна суктануу менен карап жаттым. Бир убак карышкырдын уулдаганы угулду. Койлор ары бери болуп ,балким карышкырдын келе жатканын сезе башташтыбы билбейм. Мен дароо уйго кирип Торо байкенин мылтыгын алып чыгып кеттим. Короодон алысырак жерге барып жатып алдым. Карышкыр басып кайра токтоп, же отура калып келе жатты. Короого жакындап калганда карышкырга таамай мээледим. Ошол убак Уландын «мен артсанмын» деген создору эске келе тушту. Ошол карышкыр жолборс сымал корунду,кайрадан карышкыр болуп корунот,эми атайын десем Уланга окшоп корунуп кетти. Кудум Улан келип отуруп басып бараткандай. Менин колдорум титирей баштады, озумду колго алдымда карышкырга карай ок уздум. Мылтыктын дабышынан койлор дупур-дупур эте тушту. Аткан огум карышкырга тийбей калып ал качып кетти. Кантип эле ушундай болсун? Же карышкырдын суру ушунчалык башкачабы? Мен ордумдан турсам эле артымдан бироо жулкуй тартты,карасам тумшуктан ары сокту. Кулап туштум дароо артка ашып туруп мени урганды моюнунан илип чаптым. Жакшылап карасам Торо байке экен. Мен аны буттарым менен басып жаткан болчум дароо койберип:
-Торо байке сиз белениз,мени кечирип коюнузчу.
Торо байке ушунчалык ачууланып калыптыр ордунан так секирип ,мени жакалап жулкуп-жулкуп суйлоп кирди:
-Ок! энендурайындын баласы! Моо башын иштейби? Ээнендурайын.
-эмне болду Торо байке!
Ал мени озуно бекем тарттыда:
-Акжигит карышкыр менен ойношпо, ал силерге окшош эмес билип кой! Бору карысада ,бир койго жетчуу алы бар уктунбу!
-тушунбодум сизди?
- Акжигит сага бирдемке болсо эмне болот? Я? Эмне болот? Келе мылтыкты ! тез уйго кир.
Мен мылтыкты алып берип коюп уйго кирип кеттим. Уйго кирсем Айкол кулмундоп:
-мурдунуз когоро тушконбу? Эмне атам уруштубу?
- ооба эмне кылганым учун?
-карышкырлар жаман мылтыгынызгада карабайт.
#55 08 October 2017 - 00:18
- ошого эле жинденип жатабы?
-жоок атам коркуп калган,себеби менда сиз сыяктуу тундосу эшике чыгып отурсам уйдун алдына карышкыр келип калган,мен уйго кире албай чынырып жибергем.
-анан эмне болду?
- Карышкыр мен тарапка карап чуркады,мен чынырган бойдон качып бараттым. Ал мага жетээрине аз калганда ,атам аны атып олтурду. Мен аябай коркуп калган экенмин,жинди болуп кала жаздагам . Ошон учун атам аябай коркуп кетти окшойт.
-аа мени дагы урушабы эмне кылсам экен?
-сиз азыр тезирээк жатып уктап калыныз.
- дароо элеби?
- конурук тартып уктамыш болунуз,атам бир эки суйлонуп анан тынчып калат.
Макул деп жатып алдым,Айкол айткандай эле Торо байке суйлонуп ары басты ,бери басты акыры токтоду. Мен калп эле конурук тартмыш болуп жатып,чын эле уктап калыптырмын. Эртеси чак тушто ойгондум,Айкол эшиктен кирип келди:
-ой турдунузбу байке
-ооба аябай катуу уктап калыптырмын.
-атамдан коркуп эле жаттыныз окшойт ээ ахаха.
-ошондойго дейм хаха.
Торо байке койлорду жайып кетип калыптыр. Тоодо чоп деле жок,апапак болгон кардан башка эчтеке тапбайсын. Короосунун бир бурчуна чопту уйуп койгон. Койлор кыштан жем ,чоп жеп эле чыгышат экен.
Айкол тамак жасады,экообуз тамактанганча суйлошуп отурдук:
-Айкол мени кечирип койчу…
-эмне учун?
Апан жонундо сураганыма…
-аа жоок эчтеке эмес болгону кече апамды ,инимди сагынып кеттим.
- а сен бул жака эмне учун келебердин?
-атамды жалгыз калтыргым келбеди. Мен атам экоону кайрадан жараштырып ,бир уйбулоо болуп жашагым келет.
- ооба атан мага баарын айткан.
-атамда айтты,сизге баарын айтканын.
-аа ошого коркпой айтып жаткан турбайсынбы?
-албетте. Ии баса байке озунуз жонундо айтып беринизчи.
-Менин атым Акжигит, карындашым, иним,ата-энем бар.
- а сиз бул жака кантип келип калдыныз?
-мен милиция кызматкеримин, ишимден катачылык кетиргеним учун жумуштан айдашты.
-аа атамды кайдан таныйс?
-ээх карындашым мунун тарыхы узун, чынын айтсам айкым келген жок.
-аа макул айтпаныз , мен бироонун жашоосуна кызыга бербейм. Мен учун баары бактылуу болушса болду.
- ии менин алтын карындашым барда,кана эми кыздын баары сендей болсо.
-коюнузчу байке.
- Айкол кайсы окууга тапшырасын?
-мен азырынча тандай элекмин,анткени улуттук тест деген бар эмесби , ошондон алган баллга карап туруп окуу жайымды тандайм.
- бишкеке тапшырасынбы?
-бишкекте жашай турган жерим жок бирок ошол жакта окуугум келет.
-мейли карындашым сен окуунду бутуп жогоркуу балды ал, калганын мага коюп бер макулбу?
-маакул байке.
Кечке жакын Айкол кеткени камданып жатты. Торо байке келип Айколду узатып кел деп атын берди. Айколду учкаштырып алып айыл тарапты коздой жонодук.
Жолдо баратып мага бир ой келди. Жакшылап жолду билип алсам,тезирээк шаарга барып таймашты аягына чыгарсам . Айколдон жолду сурап билип ,аны уйуно таштап айылды тегеренип отуп чон жолду коздой чыктым. Жолдо гаи кызматкери унаасы менен туруптур. Мен атты четке байладымда, чункур жер жак менен гаи кызматкеринин артынан чыктым. Аны моюнунан бууп ээсин одарып,атка оноурдум. Ат келген жолу менен кайра кетип калса керек деп ойлодумда,анын тапанчасын алып,унаасын айдап кетебердим. Тун бир окум болуп калды,артымдан милициялар кууп тушту. Мен качып бараттым, бир убакта менин алдымдан откон унаалар милициялардын жолун тороп калышты. Мен токтобостон качып кеттим. Мына ошентип бишкекеда келдим. Унааны четке токтотуп туура эле ишкананы коздой жонодум. Албетте жашыруун жолдор менен. Кээде мени коргондор танкалып карап жатышты. Себеби калын –калын киийнип алган элем. Ишканага бир чаарчы метр калды. Жол четинде отурсам Эржигит менен дагы бир аскер отуп калды. Мен катып жургон тыйынымды алып ,Эржигиттин бетине тийгизе аттым. Катуу деле тийбеди. Ал бетин кармалап эки жакты карадыда мени коруп ,досун жонотуп мен тарапка келди.
-Эй сен кимсин?
Мен жерди карап тургам:
-эмне тааныган жоксунбу?
-жоок, айт тезинен!
- мен Акжигитмин . Башымды которуп ага карадым. Анын коздору чекчейип,жузу когоруп а. аа. а деп суйлой албай туруп калды.
-эй эмне болду сага?
Эржигит онтоп-онтоп мени бекем кучактап алдыда:
-жоок атам коркуп калган,себеби менда сиз сыяктуу тундосу эшике чыгып отурсам уйдун алдына карышкыр келип калган,мен уйго кире албай чынырып жибергем.
-анан эмне болду?
- Карышкыр мен тарапка карап чуркады,мен чынырган бойдон качып бараттым. Ал мага жетээрине аз калганда ,атам аны атып олтурду. Мен аябай коркуп калган экенмин,жинди болуп кала жаздагам . Ошон учун атам аябай коркуп кетти окшойт.
-аа мени дагы урушабы эмне кылсам экен?
-сиз азыр тезирээк жатып уктап калыныз.
- дароо элеби?
- конурук тартып уктамыш болунуз,атам бир эки суйлонуп анан тынчып калат.
Макул деп жатып алдым,Айкол айткандай эле Торо байке суйлонуп ары басты ,бери басты акыры токтоду. Мен калп эле конурук тартмыш болуп жатып,чын эле уктап калыптырмын. Эртеси чак тушто ойгондум,Айкол эшиктен кирип келди:
-ой турдунузбу байке
-ооба аябай катуу уктап калыптырмын.
-атамдан коркуп эле жаттыныз окшойт ээ ахаха.
-ошондойго дейм хаха.
Торо байке койлорду жайып кетип калыптыр. Тоодо чоп деле жок,апапак болгон кардан башка эчтеке тапбайсын. Короосунун бир бурчуна чопту уйуп койгон. Койлор кыштан жем ,чоп жеп эле чыгышат экен.
Айкол тамак жасады,экообуз тамактанганча суйлошуп отурдук:
-Айкол мени кечирип койчу…
-эмне учун?
Апан жонундо сураганыма…
-аа жоок эчтеке эмес болгону кече апамды ,инимди сагынып кеттим.
- а сен бул жака эмне учун келебердин?
-атамды жалгыз калтыргым келбеди. Мен атам экоону кайрадан жараштырып ,бир уйбулоо болуп жашагым келет.
- ооба атан мага баарын айткан.
-атамда айтты,сизге баарын айтканын.
-аа ошого коркпой айтып жаткан турбайсынбы?
-албетте. Ии баса байке озунуз жонундо айтып беринизчи.
-Менин атым Акжигит, карындашым, иним,ата-энем бар.
- а сиз бул жака кантип келип калдыныз?
-мен милиция кызматкеримин, ишимден катачылык кетиргеним учун жумуштан айдашты.
-аа атамды кайдан таныйс?
-ээх карындашым мунун тарыхы узун, чынын айтсам айкым келген жок.
-аа макул айтпаныз , мен бироонун жашоосуна кызыга бербейм. Мен учун баары бактылуу болушса болду.
- ии менин алтын карындашым барда,кана эми кыздын баары сендей болсо.
-коюнузчу байке.
- Айкол кайсы окууга тапшырасын?
-мен азырынча тандай элекмин,анткени улуттук тест деген бар эмесби , ошондон алган баллга карап туруп окуу жайымды тандайм.
- бишкеке тапшырасынбы?
-бишкекте жашай турган жерим жок бирок ошол жакта окуугум келет.
-мейли карындашым сен окуунду бутуп жогоркуу балды ал, калганын мага коюп бер макулбу?
-маакул байке.
Кечке жакын Айкол кеткени камданып жатты. Торо байке келип Айколду узатып кел деп атын берди. Айколду учкаштырып алып айыл тарапты коздой жонодук.
Жолдо баратып мага бир ой келди. Жакшылап жолду билип алсам,тезирээк шаарга барып таймашты аягына чыгарсам . Айколдон жолду сурап билип ,аны уйуно таштап айылды тегеренип отуп чон жолду коздой чыктым. Жолдо гаи кызматкери унаасы менен туруптур. Мен атты четке байладымда, чункур жер жак менен гаи кызматкеринин артынан чыктым. Аны моюнунан бууп ээсин одарып,атка оноурдум. Ат келген жолу менен кайра кетип калса керек деп ойлодумда,анын тапанчасын алып,унаасын айдап кетебердим. Тун бир окум болуп калды,артымдан милициялар кууп тушту. Мен качып бараттым, бир убакта менин алдымдан откон унаалар милициялардын жолун тороп калышты. Мен токтобостон качып кеттим. Мына ошентип бишкекеда келдим. Унааны четке токтотуп туура эле ишкананы коздой жонодум. Албетте жашыруун жолдор менен. Кээде мени коргондор танкалып карап жатышты. Себеби калын –калын киийнип алган элем. Ишканага бир чаарчы метр калды. Жол четинде отурсам Эржигит менен дагы бир аскер отуп калды. Мен катып жургон тыйынымды алып ,Эржигиттин бетине тийгизе аттым. Катуу деле тийбеди. Ал бетин кармалап эки жакты карадыда мени коруп ,досун жонотуп мен тарапка келди.
-Эй сен кимсин?
Мен жерди карап тургам:
-эмне тааныган жоксунбу?
-жоок, айт тезинен!
- мен Акжигитмин . Башымды которуп ага карадым. Анын коздору чекчейип,жузу когоруп а. аа. а деп суйлой албай туруп калды.
-эй эмне болду сага?
Эржигит онтоп-онтоп мени бекем кучактап алдыда:
#56 08 October 2017 - 00:19
-Акжигит байке тируусузбу?
Байке кайда журдунуз биз сизди каза тапты деп ойлодук. Ал ыйлап жиберди.
-чушш акырын мен сага баарын анан айтып берем, кел коопсуз жерге баралы.
Ошентип жашыруун жолдор менен чон кабат уйдун асты жагына (подвал) кирдик. Эржигит ал жерди жакшы билет экен, жылуу,тошокторда бар экен. Дароо аркы-беркини алып тазалап кирди. Мен тонумду чечип анын устуно отурдук.
-Эржигит иштер кандай? Жанынанар аманбы? Ата-энем кандай журот? Аселчи? Уландар шамал тобу эмне болду?
-Байке баары жакшы. Сиз абактан качкан сон такыр таба албай койдук,акыркы жолу дукондо иштеген Жаркын деген классташыныз сизди коргон экен. Биз сизди абдан издедик. Жер жуткандай жок болуп кеттиниз. Кийинчерек кылыч тобу менен бирге деген маалыматтарда таркады. Биз ошол эле куну жетип барган элек,бирок сизди таба албадык. Кайрадан маалымат келди,сизди Нарында гаи кызматкерлери унаа менен кубалап бараткандыгы тууралу айтышкан. Биздин атайын группа жетип бардык. Тан атаарга жакын калган эле. Милициялар сизге жете бергенде корунбостун адамдары аларды аткылап кетишиптир. Сизден эч кандай из калбаган. Нарынды тегерете айланып издеп журсок, сизди кочку басты деген маалымат келди. Биз дароо эле ал жака бардык, Уланда ,Болсун Баековторда вертолёт менен жетип келишти. Ал жерде да тинтуу иштери журуп, бирок сиздин дененизди таба албаган сон,сизге болгон кыдыруу аяктады. Биз Элдияр экообуз баарына даяр турдук,анткени сизди сактап калуу биздин эн башкы максатыбыз болчу.
-бул тууралуу апамдар билеби?
-тилекке каршы бизден башка эчким билбейт.
-Аселчи ?
-ал билет… Асел сизди жоктоп аябай ыйлады. Уланды бетке чапты,Болсун Баеков менен урушту.
-анан ? ал азыр кайда?
-ал азыр Таласта…
-эмне учун?
- жумуштан убактылуу бошотулган ,мына бугун убактысы аятайт. Эртен жумушта болот.
- Эржигит… Эмне биздин жашоо ушундай беле? Ушунчалык татаал беле? Билесинби каным канчалык кайнап жатканын? Жок ! билбейсин . Элдиярды чакыр мага ,айт тез келсин!
-эмне учун Акжигит байке?
- Мен бул иштин аягына чыгам, тезинен чакыр Элдиярды. Эржигит Элдияр менен байланышып аны чакыртты. Элдияр мени коруп озун жогото коё жаздап,арандан озуно келди. Суйлошуп отурдук.
-Бектурдан маалымат барбы?
Элдияр:
-азырынча эч кандай маалымат жок . Биз чизди аябай издедик.
-билем Элдияр билем . Мен Нарында жашап жатам ,ооба кочкудо калдым. Бирок мени башка бир байке куткарып калды. Ал эми корунбос тобуна менин эч кандай тиешем жок.
-аа байке эми биз эмне кылабыз?
-Мага шамал туурасында айткылачы.
-алар баягыдай эле биз барганда жерге синип жок болушат, корунбос тобу бизге чабуул жасап Болсун Баековду атып кетишти. Ал октон качып колунан катуу жарадар алган. Андан кийин алар тууралуу малымат жок.
-Кабыл тируу деген чындык бекен?
- ал бизге табышмак сыр бойдон калууда.
- Уланчы ? Улан эмне менен алек?
- Улан баягыданда кучко толгон ,жанында бир тапанча салып журсо эми аныкы экоо болуп калды.
- корунбос тобу бизге чабуул жасаганда Улан эки тапанчасы менен алардын торт жигит жок кылды. Андан кийин алар таркап кетишти.
- демек Улан кучко толгон туурабы?
-ооба биз ал жонундо эч кандай маалымат таба албадык.
- мен бугундон калбай аны жок кылышым керек.
-жок ,ал бугун жумуштары менен колго кеткен. Эртен кечке жакын келет. Сизде кандай план бар?
-менде бир гана план бар,Уландын жанын алам.
Алар ун катпай отуруп калышты.
-жигиттер менин ишенгеним экоонсун, буйруса биз куткон кундорда келет. Мен эртен баягы токойго барам, силер эптеп корунбос тобу ошол жакта деп маалымат бергиле. Акжигит тируу деген маалымат тараткыла.
-Байке кантип?
- мен айтканды кылгыла!
Жарайт Акжигит!
Алар кеткенге камданышты:
-ээ экоон коётур ,мага кийим керек шаарда бул кийимдер менен журо албайм. Алар кечинде кийим менен кошо телефон калтырып кетишти. Эртеси тушку убакта мага Элдияр чалды:
-ало байке Асел келди.
-Аселби? Мага корсотчу.
Ал Аселди жашыруун тартып корсотту,Аселим аябай озгоруптур, аны коруп сагынычым койнума батпай кетти. Ал ишкананы коздой кирип кетти. Андан сон Элдиярдын жанына Эржигит келди:
-чушш акырын мен сага баарын анан айтып берем, кел коопсуз жерге баралы.
Ошентип жашыруун жолдор менен чон кабат уйдун асты жагына (подвал) кирдик. Эржигит ал жерди жакшы билет экен, жылуу,тошокторда бар экен. Дароо аркы-беркини алып тазалап кирди. Мен тонумду чечип анын устуно отурдук.
-Эржигит иштер кандай? Жанынанар аманбы? Ата-энем кандай журот? Аселчи? Уландар шамал тобу эмне болду?
-Байке баары жакшы. Сиз абактан качкан сон такыр таба албай койдук,акыркы жолу дукондо иштеген Жаркын деген классташыныз сизди коргон экен. Биз сизди абдан издедик. Жер жуткандай жок болуп кеттиниз. Кийинчерек кылыч тобу менен бирге деген маалыматтарда таркады. Биз ошол эле куну жетип барган элек,бирок сизди таба албадык. Кайрадан маалымат келди,сизди Нарында гаи кызматкерлери унаа менен кубалап бараткандыгы тууралу айтышкан. Биздин атайын группа жетип бардык. Тан атаарга жакын калган эле. Милициялар сизге жете бергенде корунбостун адамдары аларды аткылап кетишиптир. Сизден эч кандай из калбаган. Нарынды тегерете айланып издеп журсок, сизди кочку басты деген маалымат келди. Биз дароо эле ал жака бардык, Уланда ,Болсун Баековторда вертолёт менен жетип келишти. Ал жерде да тинтуу иштери журуп, бирок сиздин дененизди таба албаган сон,сизге болгон кыдыруу аяктады. Биз Элдияр экообуз баарына даяр турдук,анткени сизди сактап калуу биздин эн башкы максатыбыз болчу.
-бул тууралуу апамдар билеби?
-тилекке каршы бизден башка эчким билбейт.
-Аселчи ?
-ал билет… Асел сизди жоктоп аябай ыйлады. Уланды бетке чапты,Болсун Баеков менен урушту.
-анан ? ал азыр кайда?
-ал азыр Таласта…
-эмне учун?
- жумуштан убактылуу бошотулган ,мына бугун убактысы аятайт. Эртен жумушта болот.
- Эржигит… Эмне биздин жашоо ушундай беле? Ушунчалык татаал беле? Билесинби каным канчалык кайнап жатканын? Жок ! билбейсин . Элдиярды чакыр мага ,айт тез келсин!
-эмне учун Акжигит байке?
- Мен бул иштин аягына чыгам, тезинен чакыр Элдиярды. Эржигит Элдияр менен байланышып аны чакыртты. Элдияр мени коруп озун жогото коё жаздап,арандан озуно келди. Суйлошуп отурдук.
-Бектурдан маалымат барбы?
Элдияр:
-азырынча эч кандай маалымат жок . Биз чизди аябай издедик.
-билем Элдияр билем . Мен Нарында жашап жатам ,ооба кочкудо калдым. Бирок мени башка бир байке куткарып калды. Ал эми корунбос тобуна менин эч кандай тиешем жок.
-аа байке эми биз эмне кылабыз?
-Мага шамал туурасында айткылачы.
-алар баягыдай эле биз барганда жерге синип жок болушат, корунбос тобу бизге чабуул жасап Болсун Баековду атып кетишти. Ал октон качып колунан катуу жарадар алган. Андан кийин алар тууралуу малымат жок.
-Кабыл тируу деген чындык бекен?
- ал бизге табышмак сыр бойдон калууда.
- Уланчы ? Улан эмне менен алек?
- Улан баягыданда кучко толгон ,жанында бир тапанча салып журсо эми аныкы экоо болуп калды.
- корунбос тобу бизге чабуул жасаганда Улан эки тапанчасы менен алардын торт жигит жок кылды. Андан кийин алар таркап кетишти.
- демек Улан кучко толгон туурабы?
-ооба биз ал жонундо эч кандай маалымат таба албадык.
- мен бугундон калбай аны жок кылышым керек.
-жок ,ал бугун жумуштары менен колго кеткен. Эртен кечке жакын келет. Сизде кандай план бар?
-менде бир гана план бар,Уландын жанын алам.
Алар ун катпай отуруп калышты.
-жигиттер менин ишенгеним экоонсун, буйруса биз куткон кундорда келет. Мен эртен баягы токойго барам, силер эптеп корунбос тобу ошол жакта деп маалымат бергиле. Акжигит тируу деген маалымат тараткыла.
-Байке кантип?
- мен айтканды кылгыла!
Жарайт Акжигит!
Алар кеткенге камданышты:
-ээ экоон коётур ,мага кийим керек шаарда бул кийимдер менен журо албайм. Алар кечинде кийим менен кошо телефон калтырып кетишти. Эртеси тушку убакта мага Элдияр чалды:
-ало байке Асел келди.
-Аселби? Мага корсотчу.
Ал Аселди жашыруун тартып корсотту,Аселим аябай озгоруптур, аны коруп сагынычым койнума батпай кетти. Ал ишкананы коздой кирип кетти. Андан сон Элдиярдын жанына Эржигит келди:
#57 08 October 2017 - 00:20
-Байке баары даяр ,сиз айткандарды толугу менен аткардык. Кечинде токой тарапта деп маалымат беребиз. Азыр сизди тируу деп жашыруунча жар салдык.
-азаматсынар жигиттер.
-байке бул кабар тездик менен тарап жатат. Буйюрса жениш биз тарапта. Сизге тапанча алып барып берейинби?
Ангыча улан келип алар менен саламдашып кирип кетти.
-Улан келдиби?
-ооба ал кантип келип калды? Кечинде келет болчу.
-ал ошондой жигиттер. Аа баса мага тапанча эмес снайпер керек. Менде дагы бир план бар ,аны мага койгула эгер алишке ашпаса кечки планга отобуз. Мен кепканы бастыра кийип ишканага жакын бардым. Элдияр менен Эржигит снайпер алып келип беришип дароо кетишти. Эки инимдин колунан баары келет, курал жарактарды да ,камераны да озуно каратып алышыптыр. Мен жумушубуздан алысыраак жерде жайгашкан он кабат уйдун тамына чыктым. Снайперди алып ишкананы тегерете карадым. Бир убакта машыгуучу зал тараптан Улан чыкты. Телефондо кимдир бироо менен суйлошуп жатат. аа Улан мына ушинтип эле каза табат белен? Колго туштун саткын. Мен анын так бешенесине мээлеп турдум. Улан оюн бутту.
-азаматсынар жигиттер.
-байке бул кабар тездик менен тарап жатат. Буйюрса жениш биз тарапта. Сизге тапанча алып барып берейинби?
Ангыча улан келип алар менен саламдашып кирип кетти.
-Улан келдиби?
-ооба ал кантип келип калды? Кечинде келет болчу.
-ал ошондой жигиттер. Аа баса мага тапанча эмес снайпер керек. Менде дагы бир план бар ,аны мага койгула эгер алишке ашпаса кечки планга отобуз. Мен кепканы бастыра кийип ишканага жакын бардым. Элдияр менен Эржигит снайпер алып келип беришип дароо кетишти. Эки инимдин колунан баары келет, курал жарактарды да ,камераны да озуно каратып алышыптыр. Мен жумушубуздан алысыраак жерде жайгашкан он кабат уйдун тамына чыктым. Снайперди алып ишкананы тегерете карадым. Бир убакта машыгуучу зал тараптан Улан чыкты. Телефондо кимдир бироо менен суйлошуп жатат. аа Улан мына ушинтип эле каза табат белен? Колго туштун саткын. Мен анын так бешенесине мээлеп турдум. Улан оюн бутту.
#58 08 October 2017 - 00:23
БИЗДИН ЖАШОО УШУНДАЙ 9...
Мен жумушубуздан алысыраак жерде жайгашкан он кабат уйдун тамына чыктым. Снайперди алып ишкананы тегерете карадым. Бир убакта машыгуучу зал тараптан Улан чыкты. Телефондо кимдир бироо менен суйлошуп жатат. аа Улан мына ушинтип эле каза табат белен? Колго туштун саткын. Мен анын так бешенесине мээлеп турдум. Улан оюн бутту. Эми ок узойун десем анын жузун бироо жаап калды. Мен ичимден кубанып кеттим,бироо эмес экоо олот турбайбы деп.Снайперди кичине алыстатып карасам эле анын жанында Асел туруптур. Улан кулмундоп ага суйлоп жатат,Аселдин маанайы жок. Мен снайперди атуу учун эмес,кузотуу учун алгандаймын. Аселимди коруп козумдон аккан жаш тып этип жерге тамчылады. Аселди караап эле тура бердим. Кана эми жанында болсом,менин тируу экенимди сенда уктун бекен. Асел мен сени сагындым. Асел экообуз алгачкы танышкан кундор эске келди. Ал мага таарынганы, бирге шоколад жегенибиз ,анын эрке муноз кыялдары,тункусун машыккандарыбыз, экообуз женил бийге бийлгенибиз, анын суйом деп айтканы,анын таттуу эриндери,жылуу кучагы булардын баары эсиме келип , козумдон эмес журогумдон жаш акты. Эхх Асел. Мен ал жерден кетип калдым. Токойго жонодум. Кечда кирди,Элдияр чалды:
-Биз токойго сапар алганы жатабыз,башчыда ,Уланда бар. Озунузго сак болунуз. Мен телефонду очуром байкап кала жаздап жатышат .
Демек менин олжом келе жатат,арстан ахаха. Токойду жанырта каткырдым. Колумда тапанчам жок, бирок сынайпер менен ишенгем тыйындарым бар. Ал тыйындар бугун Уландын тамагына такалат. Мен карагайдын чокусна чыктым, карагайга мышыктай жабышып снайперден жол тарапты кузотуп турдум. Бир убакта спец группа корунду. Уландын жузу ара-тору корунуп турат. Аа улан бугун сенин акыркы сапарын болуп жатат ….
Токойго жакын калганда эки унаанын бири токтоп бири кетти. Биринчиде уландар эле. Коп отпой Элдяир чалды:
-Акжигит байке бизди токой башына калтырып кетишти. Улан озунун балдары менен сиз тарапка кетишти . Ангыча телефонум колдон тушуп кетип ,жерге тушуп аны тапбай калдым. Ах балакет десе. Мен кайра карагай устуно чыгып кеттим. Коп убакыттан сон Уландар коруно баштады. Мен анын алдыда келе жаткан эки баласын атып тушурдум. Мен тарапка карай ок узулду. Мен дароо тушкону аракеттендим. Тушуп баратсам снайпер карагайдын бутагына илинип калды. Шаштым кетип аны чечип тушуп кеттим да карагайларга жашындым. Колумда тыйындар бар. Уландын жанында торт жигити бар экен. Алар менин жанымдан чуркап отуп кетишти. Алардан кийин эчким келген жок. Мен алардын артынан туштум. Акырын баратсам бир жигити туруптур. Аны коз ирмемде мерт кетирдим. Алар учоо калды. Аны издеп экинчиси келди. Мен даракта жашынып туруп жаныма жеткенде чабуул койдум. Ал дароо ок узуп жиберди. Мен буйтап анын тапанчасын алып ,ошол эле убакта тыйынымды тамагына аттым. Ангыча учунчусу келип калды аныда тамагына тыйын атканы жетиштим. Андан кийин эле Уландын «колунду котор» деген уну углуду. Артымдан анын жигити келди. Экоотен мага тапанчасын мээлеп турат. Мен Уланга карап:
-Улан бул мен Акжигит ,кепкамды чечтим .
Улан аябай танкалып карап :
-Акжигит? Сен тируусунбу?
-сен арстанмын дегенинден сени менен алышканы кайтып келдим.
-Акжигит?
-Мейли бир арстан ,бир тулку менен алышам.
-Акжигит сен …
-ооба мен тируумун,мен сени жок кылганы келдим.
Мен жумушубуздан алысыраак жерде жайгашкан он кабат уйдун тамына чыктым. Снайперди алып ишкананы тегерете карадым. Бир убакта машыгуучу зал тараптан Улан чыкты. Телефондо кимдир бироо менен суйлошуп жатат. аа Улан мына ушинтип эле каза табат белен? Колго туштун саткын. Мен анын так бешенесине мээлеп турдум. Улан оюн бутту. Эми ок узойун десем анын жузун бироо жаап калды. Мен ичимден кубанып кеттим,бироо эмес экоо олот турбайбы деп.Снайперди кичине алыстатып карасам эле анын жанында Асел туруптур. Улан кулмундоп ага суйлоп жатат,Аселдин маанайы жок. Мен снайперди атуу учун эмес,кузотуу учун алгандаймын. Аселимди коруп козумдон аккан жаш тып этип жерге тамчылады. Аселди караап эле тура бердим. Кана эми жанында болсом,менин тируу экенимди сенда уктун бекен. Асел мен сени сагындым. Асел экообуз алгачкы танышкан кундор эске келди. Ал мага таарынганы, бирге шоколад жегенибиз ,анын эрке муноз кыялдары,тункусун машыккандарыбыз, экообуз женил бийге бийлгенибиз, анын суйом деп айтканы,анын таттуу эриндери,жылуу кучагы булардын баары эсиме келип , козумдон эмес журогумдон жаш акты. Эхх Асел. Мен ал жерден кетип калдым. Токойго жонодум. Кечда кирди,Элдияр чалды:
-Биз токойго сапар алганы жатабыз,башчыда ,Уланда бар. Озунузго сак болунуз. Мен телефонду очуром байкап кала жаздап жатышат .
Демек менин олжом келе жатат,арстан ахаха. Токойду жанырта каткырдым. Колумда тапанчам жок, бирок сынайпер менен ишенгем тыйындарым бар. Ал тыйындар бугун Уландын тамагына такалат. Мен карагайдын чокусна чыктым, карагайга мышыктай жабышып снайперден жол тарапты кузотуп турдум. Бир убакта спец группа корунду. Уландын жузу ара-тору корунуп турат. Аа улан бугун сенин акыркы сапарын болуп жатат ….
Токойго жакын калганда эки унаанын бири токтоп бири кетти. Биринчиде уландар эле. Коп отпой Элдяир чалды:
-Акжигит байке бизди токой башына калтырып кетишти. Улан озунун балдары менен сиз тарапка кетишти . Ангыча телефонум колдон тушуп кетип ,жерге тушуп аны тапбай калдым. Ах балакет десе. Мен кайра карагай устуно чыгып кеттим. Коп убакыттан сон Уландар коруно баштады. Мен анын алдыда келе жаткан эки баласын атып тушурдум. Мен тарапка карай ок узулду. Мен дароо тушкону аракеттендим. Тушуп баратсам снайпер карагайдын бутагына илинип калды. Шаштым кетип аны чечип тушуп кеттим да карагайларга жашындым. Колумда тыйындар бар. Уландын жанында торт жигити бар экен. Алар менин жанымдан чуркап отуп кетишти. Алардан кийин эчким келген жок. Мен алардын артынан туштум. Акырын баратсам бир жигити туруптур. Аны коз ирмемде мерт кетирдим. Алар учоо калды. Аны издеп экинчиси келди. Мен даракта жашынып туруп жаныма жеткенде чабуул койдум. Ал дароо ок узуп жиберди. Мен буйтап анын тапанчасын алып ,ошол эле убакта тыйынымды тамагына аттым. Ангыча учунчусу келип калды аныда тамагына тыйын атканы жетиштим. Андан кийин эле Уландын «колунду котор» деген уну углуду. Артымдан анын жигити келди. Экоотен мага тапанчасын мээлеп турат. Мен Уланга карап:
-Улан бул мен Акжигит ,кепкамды чечтим .
Улан аябай танкалып карап :
-Акжигит? Сен тируусунбу?
-сен арстанмын дегенинден сени менен алышканы кайтып келдим.
-Акжигит?
-Мейли бир арстан ,бир тулку менен алышам.
-Акжигит сен …
-ооба мен тируумун,мен сени жок кылганы келдим.
#59 08 October 2017 - 00:26
Улан тапанчасын тушуруп жигитине да тапанчаны тушур деп буйрук берди. Ал тапанчасын тушуроору менен ага ок узду. Ал мерт кетти. Уландын ушунчалык ташбоор экенине эми козум жетип турат. Токойдо экообуз эки четте турабыз.
-Улан эмне учун мекенге кыянаттык кыласын?
-Акжигит менин жашоом ушундай жаралган.
-Улан сен менин досума эмес душманыма айландын. Мени башта октон сактасан,эми мынтип окко туртуп жатасын.
-Акжигит мен бул ишиме аркы дуйнодо гана жооп берем. Мен сени озумо кошуп алайын дегем бирок сен мени жок кылууну чечтин.
-эсинде болсун мекен душманы,менин душманым.
-Акжигит сени тушунуп турам,бирок мен учун бир нерсе табышмак. Кочкудон кантип аман калдын?
-Мен деген менмин ,мендей боло албайсын дагы.
-болгумда келбейт.
Менин ачуум келип ,каным кайнап кетти:
-Улан Акмак! Саткын! Экообуз тен бири-биризге чуркадык,ортодо катуу уруш болду. Анын арстанча алганы мени бир топ алсыратты. Ооба Эржигит айткандай эле ,ал дагыда кучтонуптур. Акыры экообуздон тен ал кетти. Улан мени бууп жатат,мен эчнерсе кыла албай калдым. Улан койберип жаныма жатты. Мен кайра-кайра жотолуп,козум карангылашканы аздан тарап,абадан кере жутуп жатып калдым.
-Акжигит жон эле журбойсунбу? Мен сага дагы бир мумкунчулук бердим. Эми башка корунбо. Мен дароо ордумдан Уланды муунтуп кирдим. Алда менин акыбалыма тушту. Бирок мен аны койберген жокмун. Мына-мына ажалын келетат. Аз калды Улан . Ал ангыча спецназдар бизди тегерете куурчап, мени уктата урушту. Козумду ачсам алдымда Асел туруптур. Дарака колу бутум байлануу. Асел мага ушунчалык ,жек коруу менен карады. Ал ыйлабаса да коздорунон жашы акырындан сызып баратты. Биз турган жерге жарыктык орнотуп коюшуптур.
Толтура кишилер журот. Улан тээ жакта,Болсун Баеков аны менен.
Мен Аселге эчтеке дей албай туруп калдым:
-Акжигит ,корсо Улан мекен учун иштеген адам экен.
-жок Асел, калп!
-Акыры жарыяны сенин ишенген адамдарын Элдияр менен Эржигит салбады беле?
- аларга мен айткам.
-жок актанбай эле кой. Мен эми билдим ким ак,ким кара. Акжигит суйуубуз бутту.
-жок Асел! Антпечи! Асел.
- Акжигит мен сизди берилип ,чын журоктон суйгом. Асел ый аралаш суйлой баштады. Себеби сиз мен ойлогондой жигит элениз, жашымдан сиздий жигитти энсеп келгем. Мен кимге суйуумду уурдатканымды озумда билбейм. Баары учун окуном,окуном Акжигит. Мен сизге ишенген элем, куткон элем,сиз учун жумушка кайткан элем. Эми багытым озгорот, мен Улан менен биригип силердин топту тамыры менен жок кылам. Эми мен учун эчким эмессин.
Асел козунон аккан жашты аарчып ,бир сенсиреп суйлосо ,бир сиз деп суйлоп , созун айтып кетеберди. Эхх бул создорду укканча муунуп олуп калганым жакшы эмес беле? Суйуу ,суйуу … Менин коздорум кызарып,кутурган эмедей шилекейим чууруп,тишимди кычырата тиштеп, бут баарын ажал сындуу алгым келди. Мен чыдабай жулкунуп-жулкунуп бакырып кирдим. Мага дагы урушту,озумду жоготуп коюптурмун. Суу чачып озумо келтиришти . Астымда отундар тизилген, спецназдар кетип беш ондой бала калган. Бир убакта Болсун Баеков келди. Ал менин ээгимден тартып:
-Акжигит качып кетем деп ойлодун беле. Бизди эч качан жок кыла албайсын. Анткени сен ажыдаар эмессин.
Менин ачуум келип анын баш бармагын кырч этире тиштеп алдым. Ал колун ойнотуп, жигиттерге буйрук берип,жарымын алып кетеберди. Жигиттер отун устуно ,отун коюп жатышты. Андан сон кесиптешим Нурбек келди.
-Акжигит эмне учун?
- Нурбек…
-Акжигит мен сага ишенгем,корсо сен корунбостун адамы экенсин. Мага сени орттоп жибер деп буйрук берилди,мен эми буйрукту аткарышым керек. Колунда ширенкесин алып отундун астына,бензин токтурду.
-Акжигит мени кечир. Ал ары басып кетти. Уланын 3баласы калган экен. Алар уланга чалып мени орттоп жатышканын айтышты. Колуна ширенке алып отту жагышты. От лап! эте эле белиме чейин куйуп турду. Мен бакырып-окуруп ,коркуп олгум келбеди . Канчалык оор болсода тишимди бекем тиштеп,жаным кызарып тура бердим. От бутумду куйгузо баштады. Бул канчалык азап экени ,менден башка эчким тушунбогондой. Жигиттер каткырып турушту. Бир убакта учоотен мерт кетти.
-Улан эмне учун мекенге кыянаттык кыласын?
-Акжигит менин жашоом ушундай жаралган.
-Улан сен менин досума эмес душманыма айландын. Мени башта октон сактасан,эми мынтип окко туртуп жатасын.
-Акжигит мен бул ишиме аркы дуйнодо гана жооп берем. Мен сени озумо кошуп алайын дегем бирок сен мени жок кылууну чечтин.
-эсинде болсун мекен душманы,менин душманым.
-Акжигит сени тушунуп турам,бирок мен учун бир нерсе табышмак. Кочкудон кантип аман калдын?
-Мен деген менмин ,мендей боло албайсын дагы.
-болгумда келбейт.
Менин ачуум келип ,каным кайнап кетти:
-Улан Акмак! Саткын! Экообуз тен бири-биризге чуркадык,ортодо катуу уруш болду. Анын арстанча алганы мени бир топ алсыратты. Ооба Эржигит айткандай эле ,ал дагыда кучтонуптур. Акыры экообуздон тен ал кетти. Улан мени бууп жатат,мен эчнерсе кыла албай калдым. Улан койберип жаныма жатты. Мен кайра-кайра жотолуп,козум карангылашканы аздан тарап,абадан кере жутуп жатып калдым.
-Акжигит жон эле журбойсунбу? Мен сага дагы бир мумкунчулук бердим. Эми башка корунбо. Мен дароо ордумдан Уланды муунтуп кирдим. Алда менин акыбалыма тушту. Бирок мен аны койберген жокмун. Мына-мына ажалын келетат. Аз калды Улан . Ал ангыча спецназдар бизди тегерете куурчап, мени уктата урушту. Козумду ачсам алдымда Асел туруптур. Дарака колу бутум байлануу. Асел мага ушунчалык ,жек коруу менен карады. Ал ыйлабаса да коздорунон жашы акырындан сызып баратты. Биз турган жерге жарыктык орнотуп коюшуптур.
Толтура кишилер журот. Улан тээ жакта,Болсун Баеков аны менен.
Мен Аселге эчтеке дей албай туруп калдым:
-Акжигит ,корсо Улан мекен учун иштеген адам экен.
-жок Асел, калп!
-Акыры жарыяны сенин ишенген адамдарын Элдияр менен Эржигит салбады беле?
- аларга мен айткам.
-жок актанбай эле кой. Мен эми билдим ким ак,ким кара. Акжигит суйуубуз бутту.
-жок Асел! Антпечи! Асел.
- Акжигит мен сизди берилип ,чын журоктон суйгом. Асел ый аралаш суйлой баштады. Себеби сиз мен ойлогондой жигит элениз, жашымдан сиздий жигитти энсеп келгем. Мен кимге суйуумду уурдатканымды озумда билбейм. Баары учун окуном,окуном Акжигит. Мен сизге ишенген элем, куткон элем,сиз учун жумушка кайткан элем. Эми багытым озгорот, мен Улан менен биригип силердин топту тамыры менен жок кылам. Эми мен учун эчким эмессин.
Асел козунон аккан жашты аарчып ,бир сенсиреп суйлосо ,бир сиз деп суйлоп , созун айтып кетеберди. Эхх бул создорду укканча муунуп олуп калганым жакшы эмес беле? Суйуу ,суйуу … Менин коздорум кызарып,кутурган эмедей шилекейим чууруп,тишимди кычырата тиштеп, бут баарын ажал сындуу алгым келди. Мен чыдабай жулкунуп-жулкунуп бакырып кирдим. Мага дагы урушту,озумду жоготуп коюптурмун. Суу чачып озумо келтиришти . Астымда отундар тизилген, спецназдар кетип беш ондой бала калган. Бир убакта Болсун Баеков келди. Ал менин ээгимден тартып:
-Акжигит качып кетем деп ойлодун беле. Бизди эч качан жок кыла албайсын. Анткени сен ажыдаар эмессин.
Менин ачуум келип анын баш бармагын кырч этире тиштеп алдым. Ал колун ойнотуп, жигиттерге буйрук берип,жарымын алып кетеберди. Жигиттер отун устуно ,отун коюп жатышты. Андан сон кесиптешим Нурбек келди.
-Акжигит эмне учун?
- Нурбек…
-Акжигит мен сага ишенгем,корсо сен корунбостун адамы экенсин. Мага сени орттоп жибер деп буйрук берилди,мен эми буйрукту аткарышым керек. Колунда ширенкесин алып отундун астына,бензин токтурду.
-Акжигит мени кечир. Ал ары басып кетти. Уланын 3баласы калган экен. Алар уланга чалып мени орттоп жатышканын айтышты. Колуна ширенке алып отту жагышты. От лап! эте эле белиме чейин куйуп турду. Мен бакырып-окуруп ,коркуп олгум келбеди . Канчалык оор болсода тишимди бекем тиштеп,жаным кызарып тура бердим. От бутумду куйгузо баштады. Бул канчалык азап экени ,менден башка эчким тушунбогондой. Жигиттер каткырып турушту. Бир убакта учоотен мерт кетти.
#60 08 October 2017 - 00:27
Нурбек кайрылып келип мени дароо чечип жиберди. Тиги уч баланын бирин отко таштады да экоону четке алып чыгып салды. Мен арандан озумо келип тизеге чейин былжырап куйгон бутумду карап турдум. Эми эле куйуп баштаган экен,оорусу жанымды чымырата оорутту. Нурбек кайтып келди.Колунда чон сумкасы бар. Ал ун катпай ,сумкасындагы даарыларын алып бутума коюп жатты. Мен да ундобой отура бердим. Баары бутуп бинт менен ороп койду.
-Нурбек эмнеге мындай кылдын?
- Акжигит экообуз бирдей жумушка киргенбиз,бирдей жумуш баштаганбыз. Бирок сен бизден оозуп кеттин. Сенин мекен учун куйгонун ,ардайым мага улгу болгон. Мейли башкалар калп десин,шылдындасын бирок мен сага ишенем.
Менин жаштанып аны бекем кучактап алдым. Мага ишенгенда адам бар экен,ажал келбесе олбойсун деген да сын экен.
-досум рахмат сага,рахмаат.
-Акжигит баса аласынбы?
-азыр …
Ордумдан туруп бастым,эчтеке болбогондой соп-соомун.
Нурбек ордунан туруп:
-мен бугун чет жака учуп кетем,билесин мен ошол тарапка болунгонмун. Чет жакада бир жыл иштеп келем. Албетте досум биз баарын женебиз . Мен ардайым сендей болууну каалаганмын. Мени куткарды дебе,бул менин сага болгон достугум. Сен билбейсин жанында ким дос,ким кас. Акжигит эгерде бутундой дуйно сага каршы турсада,мен сени менен биргемин. Анткени сен чыныгы кыргыз жигитисин.
-Нурбек созсуз женебиз,мени козум ээми ачылгандай . Убагында кадырынарга жетпегеним учун мени кечир.
-Дос ! достуктта болуп турат,чыныгы достор ардайым тушунот. Сен азырынча чара корбой тур. Сен дагыда чыналышын керек Акжигит.
-Нурбек мен сага ыраазымын.
- Акжигит сен мага эми ыраазы болсон,мен сага ардайым ыраазы болуп келгем. Акжигит бул аппарат сага, бул менен ишкананы,Бишкекти коруп турсан болот.
Ал мага кара торт бурчтуу аппарат берди. Ал камералагарга туташкан аппарат экен.
-Нурбек чоон рахмат. Нурбек билесинби Акжигит ,Кабыл дегендерди. Акжигит дал ушул жерде каза тапкан. Уланда ушул жерден каза табат.
-Акжигит озуно сак бол,убактым болуп калды,мен барайын.
Досум менен бекем кучакташып аны жонотуп озум андан аары жоноп кеттим. Саат бешке жакын калыптыр. Мен аны ай аркылуу билдим. Токойдон алыс жакта жайгашкан ,кол жээгине барып отурдум. Кол менен сырдашкым келди. Колсун,толкун болуп ары чайпалып,бери чайпалып жата бересин. А бизчи? Адамдар бирибизге кас,дос ,душмандарбыз . Ушунчалык ыйлагым келди. Озумду кармап ,колумдагы апаратты жандырып дароо эле ишкананы карадым. Эчким жок солдаттар кооруп журушот. Бир убакта Улан унаасы менен келдида,дароо унаадан тушуп ,унаанын он жак эшигин ачты. Унаадан Асел тушту. Аселим байкуш,мунайынкы маанайы,устуно Уландын курткасын жаап алган. Улан ага суйлоп жатты,Асел ун катпай жерге карап турат. Улан ачкычын алып ишканага кирип кетти. Асел унааны бир колу менен кармап,акырындан жаштанып кирди да жерге отуруп калды. Жердин бети аз-аздан кар басып турат. Асел журогун муштап аябай эзилип ыйлады.Менчи? аны коруп ,Асел ! АСел ! деп бакырып ыйладым. А бирок аны кол ,тоо-таш,токой, жан-жаныбардан башка эчким уккан жок. Асел ыйлап жатасынбы? Мен да ыйлап жатам Асел. Асел эмне учун суйуубуз бутту? Сен мага ишенбедин,суйуум мага ишенбеди. Бирок Нурбек мага ишенбеди беле? Нурбекчелик жок белен Асел. Асел коздон аккан жашын аарчып,кайра эле шолоктоп ыйлады. Мен да аны апараттан карап:
-Асел мени жоктоп ыйлап жатасынбы? Асел мен тируумун. Асел сенин созун журогумду дагы деле жаралап турат. Куйгон от,куйгон денем айыкты бирок сен жаралаган журок кантип айыгат? Асел айтчы? Кантип айыгат? Асел ыйлап жатканда Улан чыгып ,аны ордунан тургузуп,ичкери алып кирип кетти. Мен да ордумдан туруп баш оогон жака кетебердим . Туш болуп калды,тоо аралап эле баратам. Мени коргон жан-жаныбарда мунайынкыдай. Кудум менин ички дартымды тушунуп тургандай. Бул жерде карышкырлар бар дешет. Алар кайда? Же эмне аларда мага боору ооруп тийген жокбу? Артта канча жолдор калды. Мен учун баары буткондой. Чындык жашырынып,жалган апыртылып жаткан мезгил. Эхх мен эми чындап олдум. Кайда барам? Кайда? Узак жол басып акыры чон жолго туштум.
-Нурбек эмнеге мындай кылдын?
- Акжигит экообуз бирдей жумушка киргенбиз,бирдей жумуш баштаганбыз. Бирок сен бизден оозуп кеттин. Сенин мекен учун куйгонун ,ардайым мага улгу болгон. Мейли башкалар калп десин,шылдындасын бирок мен сага ишенем.
Менин жаштанып аны бекем кучактап алдым. Мага ишенгенда адам бар экен,ажал келбесе олбойсун деген да сын экен.
-досум рахмат сага,рахмаат.
-Акжигит баса аласынбы?
-азыр …
Ордумдан туруп бастым,эчтеке болбогондой соп-соомун.
Нурбек ордунан туруп:
-мен бугун чет жака учуп кетем,билесин мен ошол тарапка болунгонмун. Чет жакада бир жыл иштеп келем. Албетте досум биз баарын женебиз . Мен ардайым сендей болууну каалаганмын. Мени куткарды дебе,бул менин сага болгон достугум. Сен билбейсин жанында ким дос,ким кас. Акжигит эгерде бутундой дуйно сага каршы турсада,мен сени менен биргемин. Анткени сен чыныгы кыргыз жигитисин.
-Нурбек созсуз женебиз,мени козум ээми ачылгандай . Убагында кадырынарга жетпегеним учун мени кечир.
-Дос ! достуктта болуп турат,чыныгы достор ардайым тушунот. Сен азырынча чара корбой тур. Сен дагыда чыналышын керек Акжигит.
-Нурбек мен сага ыраазымын.
- Акжигит сен мага эми ыраазы болсон,мен сага ардайым ыраазы болуп келгем. Акжигит бул аппарат сага, бул менен ишкананы,Бишкекти коруп турсан болот.
Ал мага кара торт бурчтуу аппарат берди. Ал камералагарга туташкан аппарат экен.
-Нурбек чоон рахмат. Нурбек билесинби Акжигит ,Кабыл дегендерди. Акжигит дал ушул жерде каза тапкан. Уланда ушул жерден каза табат.
-Акжигит озуно сак бол,убактым болуп калды,мен барайын.
Досум менен бекем кучакташып аны жонотуп озум андан аары жоноп кеттим. Саат бешке жакын калыптыр. Мен аны ай аркылуу билдим. Токойдон алыс жакта жайгашкан ,кол жээгине барып отурдум. Кол менен сырдашкым келди. Колсун,толкун болуп ары чайпалып,бери чайпалып жата бересин. А бизчи? Адамдар бирибизге кас,дос ,душмандарбыз . Ушунчалык ыйлагым келди. Озумду кармап ,колумдагы апаратты жандырып дароо эле ишкананы карадым. Эчким жок солдаттар кооруп журушот. Бир убакта Улан унаасы менен келдида,дароо унаадан тушуп ,унаанын он жак эшигин ачты. Унаадан Асел тушту. Аселим байкуш,мунайынкы маанайы,устуно Уландын курткасын жаап алган. Улан ага суйлоп жатты,Асел ун катпай жерге карап турат. Улан ачкычын алып ишканага кирип кетти. Асел унааны бир колу менен кармап,акырындан жаштанып кирди да жерге отуруп калды. Жердин бети аз-аздан кар басып турат. Асел журогун муштап аябай эзилип ыйлады.Менчи? аны коруп ,Асел ! АСел ! деп бакырып ыйладым. А бирок аны кол ,тоо-таш,токой, жан-жаныбардан башка эчким уккан жок. Асел ыйлап жатасынбы? Мен да ыйлап жатам Асел. Асел эмне учун суйуубуз бутту? Сен мага ишенбедин,суйуум мага ишенбеди. Бирок Нурбек мага ишенбеди беле? Нурбекчелик жок белен Асел. Асел коздон аккан жашын аарчып,кайра эле шолоктоп ыйлады. Мен да аны апараттан карап:
-Асел мени жоктоп ыйлап жатасынбы? Асел мен тируумун. Асел сенин созун журогумду дагы деле жаралап турат. Куйгон от,куйгон денем айыкты бирок сен жаралаган журок кантип айыгат? Асел айтчы? Кантип айыгат? Асел ыйлап жатканда Улан чыгып ,аны ордунан тургузуп,ичкери алып кирип кетти. Мен да ордумдан туруп баш оогон жака кетебердим . Туш болуп калды,тоо аралап эле баратам. Мени коргон жан-жаныбарда мунайынкыдай. Кудум менин ички дартымды тушунуп тургандай. Бул жерде карышкырлар бар дешет. Алар кайда? Же эмне аларда мага боору ооруп тийген жокбу? Артта канча жолдор калды. Мен учун баары буткондой. Чындык жашырынып,жалган апыртылып жаткан мезгил. Эхх мен эми чындап олдум. Кайда барам? Кайда? Узак жол басып акыры чон жолго туштум.

Супер-Инфо
super.kg
видео








