Супер-Инфо
super.kg
видео
Унаалар зуулдап отуп баратты. Ошол жолдо кичинекей дукончо бар экен. Ал жерде пирашки,самсы бышырылып жатат. Муздаткычта суулары бар. Мен аларга карап,кайра башымды жерге салып кетебердим.
Бир да унаа токтоп койбот. Жан дуйном ойгу,тойгу. Мен баарынан утулдум,душманданда ,суйуудон да,жалганданда баарынан,бут баарынан. Бир убак бир унаа келип токтоп калды. Мен ага карабай баса бердим. Кайра алдымды тосуп ,унаадан бир киши тушуп жаныма келди:
-эй жигит,кайда барасын?
-ээч кайда… мен араан жооп берип кетебердим.
Ал артымдан келип:
-Сен Айколдун байкеси эмес белен?
-Айкол?
-ии тиги нарындагычы Торонун кызы…
-жоок адаштыныз.
- ээ жигит мынткен болбойт! Акыркы жолу Айколду уйуно жеткизгенинде ,мен сени коргом. Мен кошунасы боломда. Ал ким деп сурасам,байкем дейт. Кайсы байкен десем тууганыбыз деп койду. Мен жакын да эле Бишкеке келгем,кайра азыр кеткени жатам. Журу алакетейин.
-жок…
-Эй жигит,кызык экенсин . Эртен Торонун бетине кантип карайм. Кокус сага бирдемке болсо ,кече жакында эле кордум эле деймби? Я? Сен мени да ойлосунчу. Акыры кудайым озу мени сага туш кылыптыр. Демек мен сага жардам беришим керек. Журу унаага,жур. Мен ун катпай унаага отурдум. Кышында сыртта калган кучуктой, арткы орунга бурушуп жатып алдым. Байке болсо суйлоп баратты:
- ээ иним,Торонун башынан коп кундор откон. Байкуш энесинен айрылып,кийин уйбулоосунон айрылып жашоодон бир топ эле чогуп кеткен. Биз некылсакда ал кайтпай койду. Анын кызы коп жылдардан сон кайтып келип,Торону жашоого алып келди. биз озгорто албаган Торону озгортту. Бир кун тойдо отурсак эле Торо келди,Торо келди дешет. Атангору бир убакта Торо жыртандап эле кирип келсе болобу . Корсо кызы келип аны адам кылган экен. Коптон бери кайра ал озунчо болуп калды. Нарында кун суук билесин,кыш эрте келип,кеч кетет. Кар калын жаайт. Ошол кыштын ызгар суугундада тоодон тушпой жашай берет. Койлорун айылга алып келип коёт . Торо менин досум, классташ досум болгондода.
Мен андан кийинкисин билбейм ,уктап кетиптирмин.
Бир убакта тиги байке ойготту.
-иним тур жолдон чай ичип алалы ,ачка болгондурсун.
-мен ичпейм.
-и ? я де? Коётур азыр анда. Эшик карангы. Коп отпой тиги байке колуна нан,тамак ,чай которуп келип калды. Мен жебей койдум. Ал ашканага кирип кетти. Ал кеткен сон,тамактан кичине ооз тийип койдум. Тамактын даамы ашказандымды ойготту,сугунуп,
сугунуп тамактан жеп кирдим. Курсагым тоюп отурсам байке келди. Сапарыбызды уладык. Ал мени Нарынга алып барды. Эрте менен жеттик. Айкол уйдо жок экен. Байке атын минип чыгып ,мени учкаштырып тоону коздой кеттик. Устумо кийимда ала чыккан экен,жылуу кийинип ат устундо бараттым.
-иним кел эми экообуз танышып алы.Атын ким?
-Акжигит…
-Аа Акжигит жакшы,жакшы.
Меники Таалай. Торонун кандай тууганы болосун?
Мен жооп бербедим.
-аа жооп бербейм дечи,анда мен да суйлобой кетем. Ошентип Торо байкенин уйунода жеттик. Таалай байке мени таштап коюп,атын чапкан бойдон кетеберди. Уйунун алдында ит журот. Башта жок эле ,кайдан пайда болду? мен Торо байкеге эми недейм. Неге кеттим озу? Башка жака барсам болбойт беле? Мен уйго жакындап баса бердим. Ити уруп такыр эле жолотпойт. Иттин ургонунон улам Торо байке уктубу, Сыртка чыкты. Мени ушунчалык курч коздору менен карап турду, мен ундой албай калдым. Артка кайрылып башымды жерге,жаны араан калган жандай болуп,бутумду арандан шилтеп бараттым. Бир убакта мылтыктын тарс! Эткен дабышынан токтоп калдым. Артыма кайрылып караган жокмун. Ордумда тик турдум. Артымдан Торо байке жетип келип, мени жулкуй кармай озуно тартып,уруп жиберди. Мен жыгылып жатып калдым. Ордумдан да турган жокмун. Торо байке суйлонуп:
-Акмак! Мен сага эмне дедим эле? Шарт койдум беле? Ортодогу созду не бузасын! Бузганын мейли милиция Таалайдын ээсин оодарып,атка оноруп жиберипсин.
Айылдагы бут элге уят болдум. Эл караган бетимди жер караттын Акжигит! Тур ордундан энендурайын!
Ал мени жакалап тургуздуда,
жар боюна карай суйроду. Мен телпендеп басып кетебердим.
Жар боюна барып мени тургузуп озум артыма отуп, мылтыгын мээлеп турду.
Биздин жашоо ушундай. Ак булут.
#61 08 October 2017 - 00:28
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
#62 08 October 2017 - 00:30
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Акжигит ит аткандай атып таштасамбы?
эмне кылсам ? айт! Айт! Эмне шаарды сагынып кеттинби? Жакшы дагы Таалай кошунам экен,устундон арыз жазган жок! Сени аларда,менда издедим. Эми неге келдин? Айт неге!?
Мен жооп бердим:
-Торо байке бутпогон иштерим бар эле…
-ии анан!?
- бирок бутуро албадым,ишимди артык кылам деп,тыртык кылып келе жатам.
-Акжигит мен сени неге уйдо бактым билесинби? неге мен уруксат бермейинче кетпейсин деп шарт койдум билесинби?
Мен ун катпадым:
-аткени Акжигит,сен ! сен быша элексин! Турмушту коро элекин. Мен да ойлогом айыктырып эле кайра жонотом деп. Бирок милиция кызматкерлери атайын шаардан келип,сени кочку болгон жерден издешти. Мен аларга башка жерди корсотуп койдум, тоонун аркы бетин тушунуп жатасынбы? Аркы бетин! Берки бетинен деле тапмак эмес,бирок булуйду коруп калышмак. Айылга бут айттырдым,менин уйумду айтпагыла деп. Улан деген бала менин уйумду коройун деди. Мен мергенчимин кыштакта жашайм деп жалган айттым. Ким учун? Сен учун! Эмне учун? Сени сактап калыш учун Акжигит!
-байке эми мен учун жашоо жок,атсаныз атып салын,болбосо озум эле жардан секирип кетем. Байке мылтыгын туштап эле артымда турат, мен эмне болсо ошол болсун деп. Жашоого тоюп жардан секирип жибердим. Торо байке менин курткамдан кармаганга жетишти. Андан кийин бир колумдан кармап тартып жатты. Менин аракетим олум гана болчу.Торо байке ыйынып ,акыры ачууланып,козунон жаштап ,бакырып кирди:
-Акжигт энендурайын Акжигит! Жашоого аракет кылсанчы! Акжигит! Колунду бер ,чыкканга аракеттен!
Мен колумду берип коюп,асылып эле турам.
Торо байке дагы бакырып:
-Айкол ! Айкол! Кызым келчи!
Бир убакта Айкол чуркап келип ,Торо байеге жардамдашып колумдан кармап тарта баштады . Анын жылуу жумшак колу журогумдогу музду ээритип жеберген сындуу. Мен башымды жерге салып эле турам. Торо байкенин кучу кетип:
- ээ,Энендурайындын баласы Акжигит!
Айкол:
-бул Акжигит байкеби?
-ооба Акжигит, жашоодон тоюп озун жардан таштады. Карачы жашоого эмес,олумго аракеттенгенин… Айкол ыйлап жиберди:
-Акжигит байке антпенизчи! Сиз бизге кересиз байке! Анын чыныргы бут денемде дурболон жасады. Мен Айкол учун жашоого кайтып келдим. Жар боюндагы таштарды тээп , алардын колдорун бекем кармап жогоруу чыктым. Торо байке жерге жатып калды. Айкол далээ колумду койбербей ,озуно тартып ,кайра секирбесин дегенсип турат.
-Акжигит байке! Эмнеге мындай кыласыз?
-олгум келди,менин эчкимге керегим жок Айкол.
-жок байке сиз бизге керексиз …
Торо байке ордунан туруп экоо эки жагымдан жолоп уйго алып киришти. Мен ун катпай жатып алдым. Уйкум келбеседа кечке жаттым. Торо байке кайрадан тургузуп,Айкол суу даярдап бети колумду жууп келдим. Дасторконго отурдук,Торо байке кулуп:
-Акжигит кайда бардын билбейм бирок,Таалайды жаман кылыптырсын ахаха. Озу карысада ,милицияда иштеп журду эле чыкпай. Чиркин чыгара койдунго. Койкондогон корозго окшоп ары-бери басып калчуу эле, эми жожо болуп калган тура. Сен Айкол менен кеткен сон,кайта келбедин. Сени утурлап сыртка чыксам эле,атым турат. Сени атта уктап калдыбы деп коём,Акжигит деп эле бара калсам,Таалай уктап жатат ахахаха. Айкол менен Торо байке аябай кулушту. Мен жылмайып гана отурдум. Ушунча окуялардан кийин кулуш деле кыйын экен. Айколдун окуусу жабылып бул жака келген экен. Алда кызык окуяларын айтып аябай кулуп отурушту. Акыр менида кулдурушту. Ошентип тамактанып да буттук. Торо байке менин буттарыма карап:
-эмне болду бутуна?
-куйгузуп алдым.
-Айкол тиги кутучадагы чопту кайнат.
-жоок жон эле коюнуз байке.
- эчнерсе болбойт,ысык- ысык жууп коёбуз болду . Чеч бутунду. Бутумдагы бинтти чечтим,Айкол коруп аябай таныркады. Торо байке акырындан кармаплап:
-убагында дарылаптырсын, болбосо жанынды чыдатмак эмес.
Ошентип ысык сууга жуудум. Бутум ачышып кыйнап кирди. Кайра басылып жаным жаргап калбадыбы. Айкол чарчадым деп эрте уктады.
Торо байке менен суйлошуп отурдук. Мен эми токпой-чачпай Кабыл,Акжигит, Айжандардан баштап бутум куйгон жерге чейин айттым. Торо байке башын ийкеп:
-аа Акжигит коп нерсени коруптурсун, бирок сабак албаптырсын.
Мен жооп бердим:
-Торо байке бутпогон иштерим бар эле…
-ии анан!?
- бирок бутуро албадым,ишимди артык кылам деп,тыртык кылып келе жатам.
-Акжигит мен сени неге уйдо бактым билесинби? неге мен уруксат бермейинче кетпейсин деп шарт койдум билесинби?
Мен ун катпадым:
-аткени Акжигит,сен ! сен быша элексин! Турмушту коро элекин. Мен да ойлогом айыктырып эле кайра жонотом деп. Бирок милиция кызматкерлери атайын шаардан келип,сени кочку болгон жерден издешти. Мен аларга башка жерди корсотуп койдум, тоонун аркы бетин тушунуп жатасынбы? Аркы бетин! Берки бетинен деле тапмак эмес,бирок булуйду коруп калышмак. Айылга бут айттырдым,менин уйумду айтпагыла деп. Улан деген бала менин уйумду коройун деди. Мен мергенчимин кыштакта жашайм деп жалган айттым. Ким учун? Сен учун! Эмне учун? Сени сактап калыш учун Акжигит!
-байке эми мен учун жашоо жок,атсаныз атып салын,болбосо озум эле жардан секирип кетем. Байке мылтыгын туштап эле артымда турат, мен эмне болсо ошол болсун деп. Жашоого тоюп жардан секирип жибердим. Торо байке менин курткамдан кармаганга жетишти. Андан кийин бир колумдан кармап тартып жатты. Менин аракетим олум гана болчу.Торо байке ыйынып ,акыры ачууланып,козунон жаштап ,бакырып кирди:
-Акжигт энендурайын Акжигит! Жашоого аракет кылсанчы! Акжигит! Колунду бер ,чыкканга аракеттен!
Мен колумду берип коюп,асылып эле турам.
Торо байке дагы бакырып:
-Айкол ! Айкол! Кызым келчи!
Бир убакта Айкол чуркап келип ,Торо байеге жардамдашып колумдан кармап тарта баштады . Анын жылуу жумшак колу журогумдогу музду ээритип жеберген сындуу. Мен башымды жерге салып эле турам. Торо байкенин кучу кетип:
- ээ,Энендурайындын баласы Акжигит!
Айкол:
-бул Акжигит байкеби?
-ооба Акжигит, жашоодон тоюп озун жардан таштады. Карачы жашоого эмес,олумго аракеттенгенин… Айкол ыйлап жиберди:
-Акжигит байке антпенизчи! Сиз бизге кересиз байке! Анын чыныргы бут денемде дурболон жасады. Мен Айкол учун жашоого кайтып келдим. Жар боюндагы таштарды тээп , алардын колдорун бекем кармап жогоруу чыктым. Торо байке жерге жатып калды. Айкол далээ колумду койбербей ,озуно тартып ,кайра секирбесин дегенсип турат.
-Акжигит байке! Эмнеге мындай кыласыз?
-олгум келди,менин эчкимге керегим жок Айкол.
-жок байке сиз бизге керексиз …
Торо байке ордунан туруп экоо эки жагымдан жолоп уйго алып киришти. Мен ун катпай жатып алдым. Уйкум келбеседа кечке жаттым. Торо байке кайрадан тургузуп,Айкол суу даярдап бети колумду жууп келдим. Дасторконго отурдук,Торо байке кулуп:
-Акжигит кайда бардын билбейм бирок,Таалайды жаман кылыптырсын ахаха. Озу карысада ,милицияда иштеп журду эле чыкпай. Чиркин чыгара койдунго. Койкондогон корозго окшоп ары-бери басып калчуу эле, эми жожо болуп калган тура. Сен Айкол менен кеткен сон,кайта келбедин. Сени утурлап сыртка чыксам эле,атым турат. Сени атта уктап калдыбы деп коём,Акжигит деп эле бара калсам,Таалай уктап жатат ахахаха. Айкол менен Торо байке аябай кулушту. Мен жылмайып гана отурдум. Ушунча окуялардан кийин кулуш деле кыйын экен. Айколдун окуусу жабылып бул жака келген экен. Алда кызык окуяларын айтып аябай кулуп отурушту. Акыр менида кулдурушту. Ошентип тамактанып да буттук. Торо байке менин буттарыма карап:
-эмне болду бутуна?
-куйгузуп алдым.
-Айкол тиги кутучадагы чопту кайнат.
-жоок жон эле коюнуз байке.
- эчнерсе болбойт,ысык- ысык жууп коёбуз болду . Чеч бутунду. Бутумдагы бинтти чечтим,Айкол коруп аябай таныркады. Торо байке акырындан кармаплап:
-убагында дарылаптырсын, болбосо жанынды чыдатмак эмес.
Ошентип ысык сууга жуудум. Бутум ачышып кыйнап кирди. Кайра басылып жаным жаргап калбадыбы. Айкол чарчадым деп эрте уктады.
Торо байке менен суйлошуп отурдук. Мен эми токпой-чачпай Кабыл,Акжигит, Айжандардан баштап бутум куйгон жерге чейин айттым. Торо байке башын ийкеп:
-аа Акжигит коп нерсени коруптурсун, бирок сабак албаптырсын.
#63 08 October 2017 - 00:31
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
-аа Акжигит коп нерсени коруптурсун,
бирок сабак албаптырсын.
Сенин ар бир катан ,сага сабак болуш керек. Ылайды баскан жеринди, кайра баспашын керек. А сен кайра –кайра чапылдатып басыптырсында.
Аа иним ээ иним. Тыйынды да иштеткени жетиштинби?
-ооба ушундай болуп калды.
- кана тиги четке тур. Ме моо тыйынды ал дагы,мага карай ат.
-Жок байке эч качан!
-Акжигит эчтеке болбойт ,менде да тыйын бар мынакей. Ал колундагы тыйынын корсотту,жок десем болбой атып тыйын атышыма мажбурлады. Мен акырын гана анын алдына атып койдум.
-Акжигт эсин менен бол! Тезинен ат. Бул корунуш бир нече ирээт кайталанды. Акыры жакшылап мээлеп Торо байенин он ийинине аттым. Мен атаарым менеен ал колундагы тыйынын менин тыйыныма атты. Эки тыйын кагышып жерге тушту. Мен аябай тан калдым:
-Акжигит кордунбу . Сен деген коркоксун,жуорогун ,акыл-эсин менен туя албайсын. Убакытты туура ал. Эсинде болсун уч нерсе кайтып келбейт.
Убакыт.
Соз.
Мумкунчулук.
Сен убакытты текке кетирбе,мумкунчулукту пайдаланып кал,созунду убагында айт. Биз тыйын менен машыгып ,мен да тыйын келатканда тосконду аз болсода уйроно баштадым. Ошентип мен алжерде кетпес болуп жашап калдым. Айылга тушкон сайын Нурбек берген апараттан Бишкекти,ишкананы коруп турам. Улан менен Асел бир унаага тушуп кайжакадыр кетишет… Бара-бара экоо коп журчуу болду . Анчы-мынча Элдияр менен Эржигитти коруп калам. Бир кун ишканын алдында Асел турган болчу,Улан гул которуп келип ,гулун бери паны бекем кучактап алды. Менин журогум ооруп ,ойкоп,сыздап жатты. Аларга апараттан карап:
-Асел ооба сен айткандай биздин суйуу да бутту. Эми сенда мага эчким эмессин. Мен апаратты ташка уруп-уруп жанчып ыргытып жибердим. Эски жашоомду унутуп жаны жашоо баштадым. Айкол экообуз ага-карындаштай болуп калдык. Торо байке менен ууга чыгабыз. Карышкыр атабыз. Кыш суук болгону менен биз эч качан ушубойбуз. Анткени биздин жандуйнодо таза жылуулук бар. Тоолорду ашып ,мен кундон-кунго кучко толо баштадым. Атты жон гана минип койбостон,чаап ,шамалдай сызып ,чаап баратып тушо калып,кайра чыга калып журдум. Торо байке «кок-бору» оюнун аябай жакшы корот. Мен да ага кызыга баштадым. Торо айке менен кошулуп той-топурга ,батага барып журдум. Айылдын эли мени бут таанышты. Айкол жакшы окуп,олимпиядалардан биринчи орунду багындырды. Республикалык таймаштада рекорддук чектен ашып отту. Университтетер Айколду талашып киришти. Бир гана кыргызстан эмес,чет олкодон да Айколго чакыруулар келди. Менин сунушум менен ал Германия олкосундогу атактуу университетти тандап алды. Ал жакта жатканасы,жеген- ичени бут баары бекер. 3мин доллардан стипендияда берип турат экен. Айколдун биринчилиги учун деп Торо байке элге той берди. Айылдын эле бут жабыла келишти. Улак оюнуда болду. Менда катыштым,жигиттер аябай кучтуу экен. Айкол мени аябай колдоп тээ алыстан :
-Акжигит! Акжигит ! Акжигит! Деп бакырып мага куч дем берип турду. Бул менин биринчи жолу улак ойношум эмес,жетинчиси. Атандаштарыбыз менен эсеп бирдей. Оюн бутоорго аз калганда,Айкол учун тырышып отуруп,улакты жерден алып кеттим. Багытым туура эле тайгазанга бурулуп эчкимди жеткизбей ,улакты тайгазанга таштадым. Улактын артынан озумда туштум. Баары аябай каткырышты, Айкол чоочуп карап туруптур. Менин башым катуу тийседа ,каткырып ордумдан турдум. Баары каткырышып, Айколда аябай каткырды. Кыштын ызгаар суугуна карабай тердеп-тердеп журобуз .Корсо жашоонун кызыгы ушул жакта турбайбы. Таймаштын-таймашы кок бору турбайбы. Торо айке курош уюштуруп курошко менда чыктым. Баягы эле Айкол карындашым колдоого алып турат. Куроштун тортунчу орунду араандан-аран алдым. Анда да талаш тартыш болуп,эл чуу салып эле мага орунду берип коюшту. Аткени Торо байкенин тууганы деп да сыйлап коюштуда. Торо байкенин катып жургон акчлары бар экен,ошон учун чон той берген тура. Мин акчан кетседа ,элдин бир батасына жетпейтда туурабы? Элдин ак батасын алып жашап калдык. Жаз ортолоп калган убакта,Торо байке экообуз Жалал-абадка чаткал жергесине бардык. Ошол убак Бектур иним эске келип турду.
-ооба ушундай болуп калды.
- кана тиги четке тур. Ме моо тыйынды ал дагы,мага карай ат.
-Жок байке эч качан!
-Акжигит эчтеке болбойт ,менде да тыйын бар мынакей. Ал колундагы тыйынын корсотту,жок десем болбой атып тыйын атышыма мажбурлады. Мен акырын гана анын алдына атып койдум.
-Акжигт эсин менен бол! Тезинен ат. Бул корунуш бир нече ирээт кайталанды. Акыры жакшылап мээлеп Торо байенин он ийинине аттым. Мен атаарым менеен ал колундагы тыйынын менин тыйыныма атты. Эки тыйын кагышып жерге тушту. Мен аябай тан калдым:
-Акжигит кордунбу . Сен деген коркоксун,жуорогун ,акыл-эсин менен туя албайсын. Убакытты туура ал. Эсинде болсун уч нерсе кайтып келбейт.
Убакыт.
Соз.
Мумкунчулук.
Сен убакытты текке кетирбе,мумкунчулукту пайдаланып кал,созунду убагында айт. Биз тыйын менен машыгып ,мен да тыйын келатканда тосконду аз болсода уйроно баштадым. Ошентип мен алжерде кетпес болуп жашап калдым. Айылга тушкон сайын Нурбек берген апараттан Бишкекти,ишкананы коруп турам. Улан менен Асел бир унаага тушуп кайжакадыр кетишет… Бара-бара экоо коп журчуу болду . Анчы-мынча Элдияр менен Эржигитти коруп калам. Бир кун ишканын алдында Асел турган болчу,Улан гул которуп келип ,гулун бери паны бекем кучактап алды. Менин журогум ооруп ,ойкоп,сыздап жатты. Аларга апараттан карап:
-Асел ооба сен айткандай биздин суйуу да бутту. Эми сенда мага эчким эмессин. Мен апаратты ташка уруп-уруп жанчып ыргытып жибердим. Эски жашоомду унутуп жаны жашоо баштадым. Айкол экообуз ага-карындаштай болуп калдык. Торо байке менен ууга чыгабыз. Карышкыр атабыз. Кыш суук болгону менен биз эч качан ушубойбуз. Анткени биздин жандуйнодо таза жылуулук бар. Тоолорду ашып ,мен кундон-кунго кучко толо баштадым. Атты жон гана минип койбостон,чаап ,шамалдай сызып ,чаап баратып тушо калып,кайра чыга калып журдум. Торо байке «кок-бору» оюнун аябай жакшы корот. Мен да ага кызыга баштадым. Торо айке менен кошулуп той-топурга ,батага барып журдум. Айылдын эли мени бут таанышты. Айкол жакшы окуп,олимпиядалардан биринчи орунду багындырды. Республикалык таймаштада рекорддук чектен ашып отту. Университтетер Айколду талашып киришти. Бир гана кыргызстан эмес,чет олкодон да Айколго чакыруулар келди. Менин сунушум менен ал Германия олкосундогу атактуу университетти тандап алды. Ал жакта жатканасы,жеген- ичени бут баары бекер. 3мин доллардан стипендияда берип турат экен. Айколдун биринчилиги учун деп Торо байке элге той берди. Айылдын эле бут жабыла келишти. Улак оюнуда болду. Менда катыштым,жигиттер аябай кучтуу экен. Айкол мени аябай колдоп тээ алыстан :
-Акжигит! Акжигит ! Акжигит! Деп бакырып мага куч дем берип турду. Бул менин биринчи жолу улак ойношум эмес,жетинчиси. Атандаштарыбыз менен эсеп бирдей. Оюн бутоорго аз калганда,Айкол учун тырышып отуруп,улакты жерден алып кеттим. Багытым туура эле тайгазанга бурулуп эчкимди жеткизбей ,улакты тайгазанга таштадым. Улактын артынан озумда туштум. Баары аябай каткырышты, Айкол чоочуп карап туруптур. Менин башым катуу тийседа ,каткырып ордумдан турдум. Баары каткырышып, Айколда аябай каткырды. Кыштын ызгаар суугуна карабай тердеп-тердеп журобуз .Корсо жашоонун кызыгы ушул жакта турбайбы. Таймаштын-таймашы кок бору турбайбы. Торо айке курош уюштуруп курошко менда чыктым. Баягы эле Айкол карындашым колдоого алып турат. Куроштун тортунчу орунду араандан-аран алдым. Анда да талаш тартыш болуп,эл чуу салып эле мага орунду берип коюшту. Аткени Торо байкенин тууганы деп да сыйлап коюштуда. Торо байкенин катып жургон акчлары бар экен,ошон учун чон той берген тура. Мин акчан кетседа ,элдин бир батасына жетпейтда туурабы? Элдин ак батасын алып жашап калдык. Жаз ортолоп калган убакта,Торо байке экообуз Жалал-абадка чаткал жергесине бардык. Ошол убак Бектур иним эске келип турду.
#64 08 October 2017 - 00:32
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Чаткалдын каныш-кыя деген жеринен болом деп айтып калчуу.
Ошентип тоого жакын келип ,ал жерден уруксат алып, тоо тарапты коздой жоноп кеттик. Ал жерде чатыр тигип эки кун жашадык. Эки кун ичинде биз куштарга анчылык кылдык. Биринчи куну ата албасамда,экинчи куну олжолуу болдум. Ал жерде бышырып жеп ,Айколго да алып жолго чыктык. Мен так таамай атканды эн мыкты денгээлде оздоштурдум. Шамлалда сызганды тыншаганды уйрондум . Торо байке тыйын атат,мен тыйын менен кагып тушуром. Чаткалды жайгашкан «Ыдырыс ата»кумбозуно да зыяраттап келдик. Кайрадан Нарынга бардык. Нарында жашап журуп ,коптогон жаны дсоторду таптым . Жайкысын Айкол германияга кетээрден мурда апамды коруп келейин дегенинен Торо байке мени да кошуп жонотту.
Автобуска отуруп алып Айкол экообуз айылга сапар алдык. Кетээрибизде Торо байке торт телефон алып келиптир. Озуно ,мага ,Айколго жана аялына . Айкол телефон котороюн десе такыр болбой койгон экен. Бир топ жол журуп акыры ошко кирип келдик. Озгондон отуп ,шаарга жакын калдык.
Айкол:
- Акжигит байке Сулайман-Тоону коро кетеличи.
-Макул . Автобус ошко чейин эле болчу. Оштон тушуп калып,Айкол экообуз Сулайман-Тоону коздой жонодук.
-Айкол Сулайман- Тоо жагабы?
- албетте ,мен бул жерге экинчи жолу келишим.
-Эми экинчиби?
-ооба экинчи сизчи?
-ээ мен коп келгем,акыры ошто торолсом .
-сиз оштуксузбу?
-ооба эмне окшобоймбу?
- ээ атам айтса ишенбедим эле,мен сизди Талас же Чуйдон деп журсо.
-ооба мен ошто торолгом,уйбулообуз менен келип турчуубуз Сулайман-Тоого. Кийин 5-классымда Бишкеке кочуп кеткенбиз.
-аа демек менин оюм туура эле экенда э?
-албетте,кантип ката болсун.
Айкол экообуз Сулайман-Тоодон ош шаарына коз чаптырып ,бир суктанып алып кайра баткенге карай жол тарттык.Айколдун уйу Лейлек жергээсинде болчу. Кун ыссык, тээ четки жерине чеийн жоо басып бардык. Торо байке Айколго корсотпой мага кат берген болчу,ал катты окуубадым. Ал кат Гулумкан женеге арналган эле . Ошентип Айколдун уйунода жеттик. Гулумкан жене сыртта талаасында жургон экен. Айколду коруп экоо тен бири-бирине чуркап ,копко кучакташып турушту. Мен четте гана карап турдум. Андан сон Айкол мени таныштырды.
-бул атамдын тууганы экен,аты Акжигит . Гулумкан эже маанайы сууз боло тушуп,кайра жылмайып:
-аа айланайындар майли ,майли уйго киргиле.
Уйго кирип баратсак Айкол суроо узатты:
-апаа укаларим каякта еде,расса сагындым олорду.
Айколдун тилида буралып, бул жактын тилинде суйлоп жатты
-ыы укаларинби? Олор ойногону кетти еде ,азыр кеп калат. Киргиле кел мен чай коёюн. Кызым кыйналдынбы анан? Жудаа сагындырып ийдингоо.
-ваай апа менда сизди рассакам сагындым.
Булар мынчалык ширин суйлобосо,шаарда осконумобу кээбирки создору тушунбой калып жаттым.
-ошо сен кеткенден бери уйубуз ангыраап эде,моондой оозун ачып калды.
Дасторконго отурдук. Уйда,тошокторда башкача,токулган килемда бар. Коз жоосун алат тим эле. Бата кылып анан тамактана баштадык. Айкол чай куюп:
-кен Акжигит ава , чайдан ысык-ысык ичин.
Гулумкан жене:
- сенин атын Акжигитби?
- ооба Акжигит.
-шаарда турасынбы?
- шаарда турчумун,бир жылдан бери нарындамын.
- ыы аканиз жакшыбы анан?
-кайсы акам? Мен да баткенче суйлой баштадым.
Айкол менин ордума жооп берип:
-ыы атам жакшы, жакшы журот. Баягы эле тоо таштын арасындада.
- озгорбоптурда аа.
-жоок атам расса жакшы киши боп кагаан… Сиз менен суйлошоюн десе озунун бовой койдунузго. Иий неме азыр… Айкол ордунан туруп аркы болмого кирип кетти. Гулумкан жене бир ушкурунуп:
-пай-пай ,пай убакыттын отконун карачы аа,кызым чон кыз болуп,бойго жетип каптыр. Айылдын балдары корсо талашат эми кызымды.
-аа ххахаа ооба ошондой болотго дейм.
Ангыча Айкол колуна алган сыйлыктарын которуп келип калды. Апасына баарын айтып мактанып отурду. Германияга окуйм десе апасы:
-вай кызым шунча узак жака барып не кыласын? Одон коро озубуздун ошто эле окуубайсынбы?
-апаа … Айкол таарынып чыгып кетти. Айколдун мындай кылыктары бар деп ,эчкачан ойлободум эле. Ал чыгып кетээри менен апасы артынан суйлоп:
Ошентип тоого жакын келип ,ал жерден уруксат алып, тоо тарапты коздой жоноп кеттик. Ал жерде чатыр тигип эки кун жашадык. Эки кун ичинде биз куштарга анчылык кылдык. Биринчи куну ата албасамда,экинчи куну олжолуу болдум. Ал жерде бышырып жеп ,Айколго да алып жолго чыктык. Мен так таамай атканды эн мыкты денгээлде оздоштурдум. Шамлалда сызганды тыншаганды уйрондум . Торо байке тыйын атат,мен тыйын менен кагып тушуром. Чаткалды жайгашкан «Ыдырыс ата»кумбозуно да зыяраттап келдик. Кайрадан Нарынга бардык. Нарында жашап журуп ,коптогон жаны дсоторду таптым . Жайкысын Айкол германияга кетээрден мурда апамды коруп келейин дегенинен Торо байке мени да кошуп жонотту.
Автобуска отуруп алып Айкол экообуз айылга сапар алдык. Кетээрибизде Торо байке торт телефон алып келиптир. Озуно ,мага ,Айколго жана аялына . Айкол телефон котороюн десе такыр болбой койгон экен. Бир топ жол журуп акыры ошко кирип келдик. Озгондон отуп ,шаарга жакын калдык.
Айкол:
- Акжигит байке Сулайман-Тоону коро кетеличи.
-Макул . Автобус ошко чейин эле болчу. Оштон тушуп калып,Айкол экообуз Сулайман-Тоону коздой жонодук.
-Айкол Сулайман- Тоо жагабы?
- албетте ,мен бул жерге экинчи жолу келишим.
-Эми экинчиби?
-ооба экинчи сизчи?
-ээ мен коп келгем,акыры ошто торолсом .
-сиз оштуксузбу?
-ооба эмне окшобоймбу?
- ээ атам айтса ишенбедим эле,мен сизди Талас же Чуйдон деп журсо.
-ооба мен ошто торолгом,уйбулообуз менен келип турчуубуз Сулайман-Тоого. Кийин 5-классымда Бишкеке кочуп кеткенбиз.
-аа демек менин оюм туура эле экенда э?
-албетте,кантип ката болсун.
Айкол экообуз Сулайман-Тоодон ош шаарына коз чаптырып ,бир суктанып алып кайра баткенге карай жол тарттык.Айколдун уйу Лейлек жергээсинде болчу. Кун ыссык, тээ четки жерине чеийн жоо басып бардык. Торо байке Айколго корсотпой мага кат берген болчу,ал катты окуубадым. Ал кат Гулумкан женеге арналган эле . Ошентип Айколдун уйунода жеттик. Гулумкан жене сыртта талаасында жургон экен. Айколду коруп экоо тен бири-бирине чуркап ,копко кучакташып турушту. Мен четте гана карап турдум. Андан сон Айкол мени таныштырды.
-бул атамдын тууганы экен,аты Акжигит . Гулумкан эже маанайы сууз боло тушуп,кайра жылмайып:
-аа айланайындар майли ,майли уйго киргиле.
Уйго кирип баратсак Айкол суроо узатты:
-апаа укаларим каякта еде,расса сагындым олорду.
Айколдун тилида буралып, бул жактын тилинде суйлоп жатты
-ыы укаларинби? Олор ойногону кетти еде ,азыр кеп калат. Киргиле кел мен чай коёюн. Кызым кыйналдынбы анан? Жудаа сагындырып ийдингоо.
-ваай апа менда сизди рассакам сагындым.
Булар мынчалык ширин суйлобосо,шаарда осконумобу кээбирки создору тушунбой калып жаттым.
-ошо сен кеткенден бери уйубуз ангыраап эде,моондой оозун ачып калды.
Дасторконго отурдук. Уйда,тошокторда башкача,токулган килемда бар. Коз жоосун алат тим эле. Бата кылып анан тамактана баштадык. Айкол чай куюп:
-кен Акжигит ава , чайдан ысык-ысык ичин.
Гулумкан жене:
- сенин атын Акжигитби?
- ооба Акжигит.
-шаарда турасынбы?
- шаарда турчумун,бир жылдан бери нарындамын.
- ыы аканиз жакшыбы анан?
-кайсы акам? Мен да баткенче суйлой баштадым.
Айкол менин ордума жооп берип:
-ыы атам жакшы, жакшы журот. Баягы эле тоо таштын арасындада.
- озгорбоптурда аа.
-жоок атам расса жакшы киши боп кагаан… Сиз менен суйлошоюн десе озунун бовой койдунузго. Иий неме азыр… Айкол ордунан туруп аркы болмого кирип кетти. Гулумкан жене бир ушкурунуп:
-пай-пай ,пай убакыттын отконун карачы аа,кызым чон кыз болуп,бойго жетип каптыр. Айылдын балдары корсо талашат эми кызымды.
-аа ххахаа ооба ошондой болотго дейм.
Ангыча Айкол колуна алган сыйлыктарын которуп келип калды. Апасына баарын айтып мактанып отурду. Германияга окуйм десе апасы:
-вай кызым шунча узак жака барып не кыласын? Одон коро озубуздун ошто эле окуубайсынбы?
-апаа … Айкол таарынып чыгып кетти. Айколдун мындай кылыктары бар деп ,эчкачан ойлободум эле. Ал чыгып кетээри менен апасы артынан суйлоп:
#65 08 October 2017 - 00:34
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
- эме Айкол! Бар укаларина барып келчи, олор оо айылдын башында журсо керек. Тушку тамагында жебей журушот.Бол тез барып чакырып кел. Кеч кирип кетет.
Айкол сыртка чыгып кетти.
-Гулумкан жене мендагы чыгып келсем болобу?
-сен чарчабадинби? Жатып дам ал одон коро.
-жоок чарчабадым, аа анан муну сизге Торо байке берип жиберген. Колумдагы катты бердимда менда чыгып кеттим . Айколдун артынан жетип, ал экообуз суйлошуп кеттик.
- Айкол тилин башкача чыгып калганбы?
-ыы эми озубуздун жердебизгоо.
-нарында башкача суйлочуу элен.
- иий атам айтмакчы,мен кыргызстандын жети тилин билем . Экообуз аябай кулдук.
Эми Нарында торолуп Баткенде чоноюп калганымабы ,бул жактын тилин суйлоп калгам. Расса сагынып калыпмын,озубузчо суйлошконду.
- Аа баткенди кыдырып келгиле деп Торо байке акча берген болчу.
-хооп айланип келебиз.
-айланыпбы же айланипби?
-айланип . Ал жолдо баратып баткен боюнча айтып берди.
-бизде баткенде кооз жерлер раса коп, Айгул гулу да бизде. Ол апрельдин он бешине чейин эле гулдойт. О гулду коргондор бактылуу болот дешет. Азыр жоок,соолуп куруп кагандыр. Мен сайма саям,апам уйроткон.
-оохоо соонунго мага корсотпойсунго анан?
- баар уйдо килемди апам экообуз сокконбуз.
-амээй ээ койчу,жалган айтпа,канчага сатып алдынар?
-ваай чыын.
- ыы дагы эмнелер бар?
-Айкол деген кол бар,менин атымдан.
- эх кандай жакшы ээ.
-аайтпан. Вай оонаке .
- ал не оонаке?
- укаларим журоткоо. Арслан! Бекмурат!
Инилерин алыстан эле таанып ,аларда таанып чуркап келишти. Айкол экоону тен кучактап бооруна бекем кысып:
- вай чоон болуп капсынарго аа. Ананайындарым менин. Бул аванардын Акжигит танышып алгыла.
Мен алар менен таныштым. Арслан дегени мага карап:
-Айкол эже бул не жездемби?
Менда Айколда башкача боло туштук:
- Вай, каяктагы жезден ,атамын тууганы болот. Жургуло уйго ,мен силерге соонун нерселерди алып келдим. Кичинекей эле сумка которуп келдик эле,ичинде оюнчук ж.б бар экен. Уйго барсак Гулумкан эненин коздору каралаша тушуптур. Балким катты окуп ыйлаган чыгаар. Ошентип алар менен кечки тамак жеп баары укташты. Мен озум бир болмодо жаттым. Тункусун уйкум келбей сыртка чыксам Гулумкан жене отуруптур. Мен анын жанына барып:
- катты окудунузбу?
-окудуум. Жакшы жазыптыр.
-сиз ыйладынызбы?
- ыйладым, куйоомдун озгоргонун угуп ыйладым. Билесинби куйоомдон неге кеттим? Мен андан бакыт ,мээрим тапбаганым учун кеттим.Апамдын конулу деп чыдап журдум. Ал кайтыш болгон сон,келе бердим.
Гулумкан жене баягыдай суйлобой калды:
-бул катта, кечирим сурап,жарашалы деп жазыптыр. Сени да жазыптыр. Эки жол бар дейт, келсен жашайм,келбесен жок. Ээй менин башым катып калды.
-Гулумкан жене,Торо байкедей киши ааламда жок. Ал баштагыдай эмес, ал деген азыр сизди кутуп жашайт. Эки жумадан кийин кетебиз,биз менен кошо кеткилечи. Сураныч сизден.
-ээххх коро жатаарбыз.
Ал ордунан туруп уйго кирип кетти. Эртеси кой десе болбой алар менен кошулуп менда талаага чыктым. Жугору эгишет экен кобунчо. Жер-жемиштин тур-туру бар. Андан-мындан жегенче иштеп журдук. Айкол Нарында койлорду да жакшы карачуу эле,бул жакта ишти катыра иштейт экен. Шаарда журо берип кетмен кармаганды да унутуп калыптырмын. Коп нерсени адашып жасап алам,алардын коп созуно тушуно албайм же…
Бир кун айылдагы маданият уйундо «Биз тобунун» концерти болот дегенинен ал жака бардык. Айкол тагамдын кызын чакырып алайын деп аныда чакырды. Карасам эле Асел келе жатат. Корсо Айколдун болосу экен,ушунчалык да адам окшош болобу? Кыймыл аракети,озу, суйлогонунон башка бут баары окшоп турду. Журогум башкача согуп кыйналып жатты. Ошентип концертда башталды. Кичинекейибизде концерттерге калтырбай барчуу элек. Коп жылдардан кийин концерт коруп жатам. Бактияр Токторов жандуу ун менен катыра ырдады. Ушунчалык талантту экен,ал ырдаса адамдар ордунан туруп ,кээбирлери сахнага чыгып бийлеп жатышты.
Адамы жок,тоолордун арасынан.
Арамы жок махабат талаасынан.
Калкы учкан коктогу булуттардай.
Учкум келет айым сага карай.
……………………………………………….
Айкол сыртка чыгып кетти.
-Гулумкан жене мендагы чыгып келсем болобу?
-сен чарчабадинби? Жатып дам ал одон коро.
-жоок чарчабадым, аа анан муну сизге Торо байке берип жиберген. Колумдагы катты бердимда менда чыгып кеттим . Айколдун артынан жетип, ал экообуз суйлошуп кеттик.
- Айкол тилин башкача чыгып калганбы?
-ыы эми озубуздун жердебизгоо.
-нарында башкача суйлочуу элен.
- иий атам айтмакчы,мен кыргызстандын жети тилин билем . Экообуз аябай кулдук.
Эми Нарында торолуп Баткенде чоноюп калганымабы ,бул жактын тилин суйлоп калгам. Расса сагынып калыпмын,озубузчо суйлошконду.
- Аа баткенди кыдырып келгиле деп Торо байке акча берген болчу.
-хооп айланип келебиз.
-айланыпбы же айланипби?
-айланип . Ал жолдо баратып баткен боюнча айтып берди.
-бизде баткенде кооз жерлер раса коп, Айгул гулу да бизде. Ол апрельдин он бешине чейин эле гулдойт. О гулду коргондор бактылуу болот дешет. Азыр жоок,соолуп куруп кагандыр. Мен сайма саям,апам уйроткон.
-оохоо соонунго мага корсотпойсунго анан?
- баар уйдо килемди апам экообуз сокконбуз.
-амээй ээ койчу,жалган айтпа,канчага сатып алдынар?
-ваай чыын.
- ыы дагы эмнелер бар?
-Айкол деген кол бар,менин атымдан.
- эх кандай жакшы ээ.
-аайтпан. Вай оонаке .
- ал не оонаке?
- укаларим журоткоо. Арслан! Бекмурат!
Инилерин алыстан эле таанып ,аларда таанып чуркап келишти. Айкол экоону тен кучактап бооруна бекем кысып:
- вай чоон болуп капсынарго аа. Ананайындарым менин. Бул аванардын Акжигит танышып алгыла.
Мен алар менен таныштым. Арслан дегени мага карап:
-Айкол эже бул не жездемби?
Менда Айколда башкача боло туштук:
- Вай, каяктагы жезден ,атамын тууганы болот. Жургуло уйго ,мен силерге соонун нерселерди алып келдим. Кичинекей эле сумка которуп келдик эле,ичинде оюнчук ж.б бар экен. Уйго барсак Гулумкан эненин коздору каралаша тушуптур. Балким катты окуп ыйлаган чыгаар. Ошентип алар менен кечки тамак жеп баары укташты. Мен озум бир болмодо жаттым. Тункусун уйкум келбей сыртка чыксам Гулумкан жене отуруптур. Мен анын жанына барып:
- катты окудунузбу?
-окудуум. Жакшы жазыптыр.
-сиз ыйладынызбы?
- ыйладым, куйоомдун озгоргонун угуп ыйладым. Билесинби куйоомдон неге кеттим? Мен андан бакыт ,мээрим тапбаганым учун кеттим.Апамдын конулу деп чыдап журдум. Ал кайтыш болгон сон,келе бердим.
Гулумкан жене баягыдай суйлобой калды:
-бул катта, кечирим сурап,жарашалы деп жазыптыр. Сени да жазыптыр. Эки жол бар дейт, келсен жашайм,келбесен жок. Ээй менин башым катып калды.
-Гулумкан жене,Торо байкедей киши ааламда жок. Ал баштагыдай эмес, ал деген азыр сизди кутуп жашайт. Эки жумадан кийин кетебиз,биз менен кошо кеткилечи. Сураныч сизден.
-ээххх коро жатаарбыз.
Ал ордунан туруп уйго кирип кетти. Эртеси кой десе болбой алар менен кошулуп менда талаага чыктым. Жугору эгишет экен кобунчо. Жер-жемиштин тур-туру бар. Андан-мындан жегенче иштеп журдук. Айкол Нарында койлорду да жакшы карачуу эле,бул жакта ишти катыра иштейт экен. Шаарда журо берип кетмен кармаганды да унутуп калыптырмын. Коп нерсени адашып жасап алам,алардын коп созуно тушуно албайм же…
Бир кун айылдагы маданият уйундо «Биз тобунун» концерти болот дегенинен ал жака бардык. Айкол тагамдын кызын чакырып алайын деп аныда чакырды. Карасам эле Асел келе жатат. Корсо Айколдун болосу экен,ушунчалык да адам окшош болобу? Кыймыл аракети,озу, суйлогонунон башка бут баары окшоп турду. Журогум башкача согуп кыйналып жатты. Ошентип концертда башталды. Кичинекейибизде концерттерге калтырбай барчуу элек. Коп жылдардан кийин концерт коруп жатам. Бактияр Токторов жандуу ун менен катыра ырдады. Ушунчалык талантту экен,ал ырдаса адамдар ордунан туруп ,кээбирлери сахнага чыгып бийлеп жатышты.
Адамы жок,тоолордун арасынан.
Арамы жок махабат талаасынан.
Калкы учкан коктогу булуттардай.
Учкум келет айым сага карай.
……………………………………………….
#66 08 October 2017 - 00:34
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Буй-буй ырын ырдаганда элдин кобу ыйлап,калганы бийлепда журушту. Эл аны аябай сыйлашат тура Ар-бир созуно кол чаап ,коштоп турушту. Лейлек ырын ырдаганда, адамдардын жузунон нур чачырап,сахнанын корку чыгып турду. Зал жык толуп кээбири батпайда калды. Ушунчалык эргуу алып турдум. Журок оруума,суйуумо анын ырлары даары болгон сындуу.
Ошентип баткендида кыдырып, кайрадан Нарынга жонодук. Мен алдыда басып Торо байкенин уйуно боз уйго баш бактым. Ал колунда мылтыгын кармап отурган экен. Мен кирип саламдаштым. Эмнегедир ачуулу. Мен жек коруп карап сыртка атып чыкты. Эшике чыгаары менен Гулумкан женени сузуп ала жаздады.
-Амей сен келдин беле?
Гулмкан жене жаштанып колу менен Торо байкенин бетин кармалп турду. Ангыча балдары аталап чуркап келип аны кучактап ыйлашты. Менден башка баары ыйлап,боз уйдун алдында копко кучакташып турушту. Мына ажыралган уйбулоо кайрадан бирикти.
Ошентип баткендида кыдырып, кайрадан Нарынга жонодук. Мен алдыда басып Торо байкенин уйуно боз уйго баш бактым. Ал колунда мылтыгын кармап отурган экен. Мен кирип саламдаштым. Эмнегедир ачуулу. Мен жек коруп карап сыртка атып чыкты. Эшике чыгаары менен Гулумкан женени сузуп ала жаздады.
-Амей сен келдин беле?
Гулмкан жене жаштанып колу менен Торо байкенин бетин кармалп турду. Ангыча балдары аталап чуркап келип аны кучактап ыйлашты. Менден башка баары ыйлап,боз уйдун алдында копко кучакташып турушту. Мына ажыралган уйбулоо кайрадан бирикти.
#67 04 November 2017 - 12:44
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Бир айдан сон,Айкол Германияга жоной турган болду. Мен аны менен кошулуп бишкеке чейин кетмей болдум. Айкол кийим кечесин кылып,буюм тайымын даярдап койду. Ага ашыгып кудаа тушкондор чачтанда коп болду. Торо байке эчкимисине берген жок. Ошентип бир айда отту. Айкол экообуз алар менен коштоштук.
Торо байке:
-Акжигит кетенин жаман болуп жатпайбы?
-жоок сизге оорчулугум тийди . Менден ката кетсе кечирип коюунуз .
-аа Акжигит озуно сак бол. Баары суйлошконубуз боюнчада ээ макулбу?
-макул байке. Озумдун агамсызда.
Ошентип алар менен коштошуп шаарга жономокчу болдук.Айкол экообузду Таалай байке бишкеке чейин жеткизмей болду. Корсо мен гаи кызматкерин муунтуп,атка оодарып жиберген ошол Таалай экен. Аны унаада кетип баратып айтса,бир каткырып кулобуз.
-козумду ачсаам эле алдымда Торо турат,Торо бул жака келип калганбы деп уйду тегерете карап коём хааха .
-байке эмне учун арыз жазбадыныз?
-шаарга карай качыптырсын, бутун куюптур ошол жетет эми. Кандай анан буттар?
- ээ жакшы,жакшы.
- балериналарга окшоп калган экенсин хахах.
Жолдо каткырып баратып Торо байкенин созу эсиме тушту:
-билесин Акжигит, Батыр менни досум. Мен аны бул жолдон кайтарам деп канча аракеттенгем, созда бергем. Бирок болбоду. Эми ал ишти сага тапшырам. Сен эми баарына даяр болдун окшойт. Сен жонокой адам эмессин,коздорун айтып турат. Мекенди коргоо иним. Жардам керек болсо чалып кой,ошол озу жетет.
Мен ага соз бердим.
Мына –мына узаак жол журуп ,сапарыбыз карып Манас аэропортунада жетип келдик. Айколдун чет элдик мугалимдери келди. коштошчуу мезгил. Мен Айколду жузунон суйуп бекем кучактап алдым. Алда мени бек кучактадыда жаштанып кирди. Мен анын жашын аарчып:
-Айкол болду ээ карындашым, сага ыйлаган жарашпайт.
-кечеда апамдар менен коштошуп ыйладым,эми бугун сиз менен.
- ээ ыйлак. Мага жакшы окуйм деп соз бер?
-жакшы окуйм Акжигит байке.
-озумдан карындашымсында, озунду абайла,мага керексин. Бар эми убакыт болуп калды. Ал коз жашын аарчып,кайра- кайра мага карап кирип кетти. Мына ошентип Айколда чет жерге учуп кетти. Ал кетип эмнегедир бирнерсемди жоготуп алгандаймын. Карындашыма аябай конуп калыптырмын. Эми ким мага эркелейт,ким менен ойнойм. Кимди коруйм ээх Айкол,аман-эсен барып кел. Сени кудайыма тапшырдым. Ал жерден Таалай байке коштошуп уйго жонодум. Апамдар эмне дейт болду экен? Алар дале камакта деп ойлошсо керек. Тралейбуссда баратам баягы милиция болуп жургон кундор эске келет. Корсо биз канча тытышып жатканыбыз менен карапайым элге эчтеке билинбейт тура. Мен уйду алыыс тараптан кузотуп турдум. Атам апам бир туугандарым журот. Алар сыртта чай ичип отурушуптур. Озумдун уйбулоомду коргондо башкача боло туштум. Козумдон жашым сызып кетти. Эхх баарын сагындым,апакемди озгоч сагындым. Мен буто элек уйдун тамына чыгып алган элем. Эмне болсода озумдун уйбулоом мени кечирет деп,уйдон тушуп баратсам,уй тараптан бироолор корунот. Мен кайра тамга чыгып коз салдым. Уйду спецназдар тегеректеп алышкан, чоочун карандар журушот. Дарбазаны ачып киришип уйду тинтууго алышты. Ата-энем менен кимдир бироо суйлошуп жатты. Ал Улан болуш керек. Алар мени издеп келгендир,дагы деле мени издеп журушобу? Алар учун мен каза тапбадым беле? Мен эч кайда барбай кунго кактанып тамдын башына жатып алдым. Коп убактан сон спецназдар кетишти. Атам ары-бери басып апамды урушкандай. Ал жоолугу менен бетин жаап отурат. Иним менен карындашым уйго кирип кетишти. Мен коп нерсени ойлоп асмандагы Ак Булаттарга коз салып жаттым. Алар кайдадыр акырындык менен жылышкандай . Аларга карап жатып козум жумулуп кетиптир… бир убак кычыр-кычыр эткен добуштан ойгондум. Алдымда кара кийинген жигиттер турат.
-силер кимсинер?
-Акжигит биз сага келдик.
-мени тынч койгула.
-Акжигит сени Кабыл чакырып жатат.
-Кабыл? Ал кайда?
-ал унаада сени кутуп жатат.
Мен зыгырчада коркпой тушуп бардым. Унаага отурдук. Кабыл карыя кулуп отурат. Биз отураарыбыз менен унаа жылып баштады. Кабыл экообуз эски достой жылуу учураштык:
-Кандайсын балам, аман-эсенсинби? Сени издебеген жерибиз калбады.
- аман-эсенмин кыжаалат болбонуз .
Торо байке:
-Акжигит кетенин жаман болуп жатпайбы?
-жоок сизге оорчулугум тийди . Менден ката кетсе кечирип коюунуз .
-аа Акжигит озуно сак бол. Баары суйлошконубуз боюнчада ээ макулбу?
-макул байке. Озумдун агамсызда.
Ошентип алар менен коштошуп шаарга жономокчу болдук.Айкол экообузду Таалай байке бишкеке чейин жеткизмей болду. Корсо мен гаи кызматкерин муунтуп,атка оодарып жиберген ошол Таалай экен. Аны унаада кетип баратып айтса,бир каткырып кулобуз.
-козумду ачсаам эле алдымда Торо турат,Торо бул жака келип калганбы деп уйду тегерете карап коём хааха .
-байке эмне учун арыз жазбадыныз?
-шаарга карай качыптырсын, бутун куюптур ошол жетет эми. Кандай анан буттар?
- ээ жакшы,жакшы.
- балериналарга окшоп калган экенсин хахах.
Жолдо каткырып баратып Торо байкенин созу эсиме тушту:
-билесин Акжигит, Батыр менни досум. Мен аны бул жолдон кайтарам деп канча аракеттенгем, созда бергем. Бирок болбоду. Эми ал ишти сага тапшырам. Сен эми баарына даяр болдун окшойт. Сен жонокой адам эмессин,коздорун айтып турат. Мекенди коргоо иним. Жардам керек болсо чалып кой,ошол озу жетет.
Мен ага соз бердим.
Мына –мына узаак жол журуп ,сапарыбыз карып Манас аэропортунада жетип келдик. Айколдун чет элдик мугалимдери келди. коштошчуу мезгил. Мен Айколду жузунон суйуп бекем кучактап алдым. Алда мени бек кучактадыда жаштанып кирди. Мен анын жашын аарчып:
-Айкол болду ээ карындашым, сага ыйлаган жарашпайт.
-кечеда апамдар менен коштошуп ыйладым,эми бугун сиз менен.
- ээ ыйлак. Мага жакшы окуйм деп соз бер?
-жакшы окуйм Акжигит байке.
-озумдан карындашымсында, озунду абайла,мага керексин. Бар эми убакыт болуп калды. Ал коз жашын аарчып,кайра- кайра мага карап кирип кетти. Мына ошентип Айколда чет жерге учуп кетти. Ал кетип эмнегедир бирнерсемди жоготуп алгандаймын. Карындашыма аябай конуп калыптырмын. Эми ким мага эркелейт,ким менен ойнойм. Кимди коруйм ээх Айкол,аман-эсен барып кел. Сени кудайыма тапшырдым. Ал жерден Таалай байке коштошуп уйго жонодум. Апамдар эмне дейт болду экен? Алар дале камакта деп ойлошсо керек. Тралейбуссда баратам баягы милиция болуп жургон кундор эске келет. Корсо биз канча тытышып жатканыбыз менен карапайым элге эчтеке билинбейт тура. Мен уйду алыыс тараптан кузотуп турдум. Атам апам бир туугандарым журот. Алар сыртта чай ичип отурушуптур. Озумдун уйбулоомду коргондо башкача боло туштум. Козумдон жашым сызып кетти. Эхх баарын сагындым,апакемди озгоч сагындым. Мен буто элек уйдун тамына чыгып алган элем. Эмне болсода озумдун уйбулоом мени кечирет деп,уйдон тушуп баратсам,уй тараптан бироолор корунот. Мен кайра тамга чыгып коз салдым. Уйду спецназдар тегеректеп алышкан, чоочун карандар журушот. Дарбазаны ачып киришип уйду тинтууго алышты. Ата-энем менен кимдир бироо суйлошуп жатты. Ал Улан болуш керек. Алар мени издеп келгендир,дагы деле мени издеп журушобу? Алар учун мен каза тапбадым беле? Мен эч кайда барбай кунго кактанып тамдын башына жатып алдым. Коп убактан сон спецназдар кетишти. Атам ары-бери басып апамды урушкандай. Ал жоолугу менен бетин жаап отурат. Иним менен карындашым уйго кирип кетишти. Мен коп нерсени ойлоп асмандагы Ак Булаттарга коз салып жаттым. Алар кайдадыр акырындык менен жылышкандай . Аларга карап жатып козум жумулуп кетиптир… бир убак кычыр-кычыр эткен добуштан ойгондум. Алдымда кара кийинген жигиттер турат.
-силер кимсинер?
-Акжигит биз сага келдик.
-мени тынч койгула.
-Акжигит сени Кабыл чакырып жатат.
-Кабыл? Ал кайда?
-ал унаада сени кутуп жатат.
Мен зыгырчада коркпой тушуп бардым. Унаага отурдук. Кабыл карыя кулуп отурат. Биз отураарыбыз менен унаа жылып баштады. Кабыл экообуз эски достой жылуу учураштык:
-Кандайсын балам, аман-эсенсинби? Сени издебеген жерибиз калбады.
- аман-эсенмин кыжаалат болбонуз .
#68 04 November 2017 - 12:46
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Каза тапты деп алдап коюптурсузда ээ?
Кабыл кулуп:
-ээ балам биздин жашоо ушундай экенда эми эмне кыл дейсин?
- эчтеке болгону сиздин жардамыныз мага ото керек болгон.
Биз экообуз майда создорду суйлошуп кайсы бир жерге барып,унаадан туштук. Кабыл:
-ушул биздин офис,база, ишкана десекда болот.
-ишкана? Силерда иштейсинерби?
- балам аны кийин билесин…
Кабыл карыя мени озунун болмосуно алып кирди. Жоп-жонокой болмо,сыйлыктар , эстеликтер жана башкалар турат. Мен отургучка отурдум. Тейлоочу кызда бар экен,кофе алып келип келди. Мен ичкен жокмун. Анткени Кабылдан баарын кутсо болот эле. Кабыл кофесинен бир ууртап ,терезеден алыс жактарды тиктеп алып , алда оз жайына отуруп созун баштады:
-Акжигит ? Акжигит дегендин маанисине жетесинби?
- жетем, Акжигит деген ардайым ак болуш керек ушундайбы?
-ушундай десе да болот. Алдагы кофе тусу кара болгону менен, ичи ак. Таза ,уу кошулбаган кофе. Коркпой ичебер.
- мм… рахмат.
-менин досум Акжигит, озунун атына татыктуу боло алган эмес. Аты Акжигит болсо да кылган иши кара болчу. Эми сенда ошонун катарына отуп жатасын.
-жок! Эч качан! Ошол Акжигит коргонду коргондурмун, бирок мен ал кылган ишти кылбайм.
-азаматсын балам. Мен сени тандап жанылышкан эмесмин. Азамат ушунундан жазба. Мен сени алгач ирээт сейил бактан коргондо эле, сырларымды айрандай токконум бекерден эмес. Анткени сен айланып мага келмексин. Жана бул сырларды мен айтпасам,башкасынан укмаксын.
-Эмнени коздоп,неге мени тандададыныз? Эмне учун? Анын себеби барбы?
-Акжигит сен менин досумду эстетип турасын,бирок сенин кучун аныкындай эмес. Ал откур жигит болчу,алам дегенин алатурган алгыр жигит болгон.
-балким ошондойдур…
-Акжигиттин атын укканда баары титиреп калышчуу. Эхх досум тек гана мамлекет кызматкери болгондо азыр ал учун айкел тургузулмак.
-а сизчи? Сиз кыйын эмессизби? Акжигитти ,Акжигит кылган сиз экенсиз?
Кабыл кулуп ,токтоп кайра кулуп:
-бул кимдин жомогу? Ки айтты аны сага?
-кааласаныз далилдеп да берем.
-далилде ,далил менен иштеген жакшыда.
Мен озумо ишеничтуу турдум,анткени менде маалыматтар бар эле. Торо байкенин айтканы:
Акжигитти ,Акжигит кылган Кабыл. Кабыл келгенге чейин корнубос тобу милицияларга таянышкан. Кабыл келди,алар болуп корбогондой бийиктике которулушту. Алардын атак-данкы ,тайманбас ,кайраттуулугу баарынан да айлыкерлиги бут топту талкалап турган.
Айжан эненин созу:
Корунбос тобун Кабылдан башка эчким топтой албайт.
- мен сизге далилдеп берейин анда. Корунбос тобу убагында алсыз эле болчу экен. Сиз келгенден тартып ,эн башкы атаандашынар Алгыр тобу талкаланган.
-туура ,мунун бир далил ии дагы.
- мен Нарында Торо дегендин уйундо жашадым. Ал алгырдын мучосундо болчу.
-Торо ? мага таныш …
-албетте таныш болотда сиз анын жанын сактаган сон.
- атын уккандаймын балам карылык курсун.
-сиз карыган эмессиз,карысаныз ушинтип журмок белениз?
-мейли ,мейли улант балам.
Мен Кабылдан ийненин козунчода коркпой суйлоп жаттым. Ал болсо коркок эмедей ,балким дагы бир нерсени коздоп жатат.
- Торо десем таный албайт экенсиз. Тыйын аткан бала эсиниздеби?
- тыйын?
Кабыл откон окуяны эске алды окшойт.
Торо…. Торо … тыйын аткыч? Аа эстедим балам,эстедим ал эмне тируу бекен?
- тируу, менин жанымды ошол сактап калды.
-Мен сени акыркы жолу Нарындан жоготтум. Сага жолугам деп такыр жолуга албадым.
-Кандайча?
-мен сага баарын айтып берейин,кунт коюп угуп тур.
- мен деген Кабылмын. Мени олбос деп коюшат. Мен даг бироону олбос деп атагам. Ал ким? Мен аны акырында айтып берейин.
Кабыл карыя бир тигиле карап созун баштады:
-Эсиндеби башчынар Болсун Баеков уу ичип олгону калганда ,Улан деген жигит аны сактап калган эле.
-мм.. ооба эсимде ,демек ууну силер бергенсинер?
- албетте, анткени алар биздин душмандар. Биз кетип алар биздин ордубузга келишкен. Ошондо тейлоочу жигит сага кат берген. Ал катты алып да окуудун. Бирок силер ким жазганын таба албадынар. Ал катты мен ушул колдорум менен жазгам.
Кабыл кулуп:
-ээ балам биздин жашоо ушундай экенда эми эмне кыл дейсин?
- эчтеке болгону сиздин жардамыныз мага ото керек болгон.
Биз экообуз майда создорду суйлошуп кайсы бир жерге барып,унаадан туштук. Кабыл:
-ушул биздин офис,база, ишкана десекда болот.
-ишкана? Силерда иштейсинерби?
- балам аны кийин билесин…
Кабыл карыя мени озунун болмосуно алып кирди. Жоп-жонокой болмо,сыйлыктар , эстеликтер жана башкалар турат. Мен отургучка отурдум. Тейлоочу кызда бар экен,кофе алып келип келди. Мен ичкен жокмун. Анткени Кабылдан баарын кутсо болот эле. Кабыл кофесинен бир ууртап ,терезеден алыс жактарды тиктеп алып , алда оз жайына отуруп созун баштады:
-Акжигит ? Акжигит дегендин маанисине жетесинби?
- жетем, Акжигит деген ардайым ак болуш керек ушундайбы?
-ушундай десе да болот. Алдагы кофе тусу кара болгону менен, ичи ак. Таза ,уу кошулбаган кофе. Коркпой ичебер.
- мм… рахмат.
-менин досум Акжигит, озунун атына татыктуу боло алган эмес. Аты Акжигит болсо да кылган иши кара болчу. Эми сенда ошонун катарына отуп жатасын.
-жок! Эч качан! Ошол Акжигит коргонду коргондурмун, бирок мен ал кылган ишти кылбайм.
-азаматсын балам. Мен сени тандап жанылышкан эмесмин. Азамат ушунундан жазба. Мен сени алгач ирээт сейил бактан коргондо эле, сырларымды айрандай токконум бекерден эмес. Анткени сен айланып мага келмексин. Жана бул сырларды мен айтпасам,башкасынан укмаксын.
-Эмнени коздоп,неге мени тандададыныз? Эмне учун? Анын себеби барбы?
-Акжигит сен менин досумду эстетип турасын,бирок сенин кучун аныкындай эмес. Ал откур жигит болчу,алам дегенин алатурган алгыр жигит болгон.
-балким ошондойдур…
-Акжигиттин атын укканда баары титиреп калышчуу. Эхх досум тек гана мамлекет кызматкери болгондо азыр ал учун айкел тургузулмак.
-а сизчи? Сиз кыйын эмессизби? Акжигитти ,Акжигит кылган сиз экенсиз?
Кабыл кулуп ,токтоп кайра кулуп:
-бул кимдин жомогу? Ки айтты аны сага?
-кааласаныз далилдеп да берем.
-далилде ,далил менен иштеген жакшыда.
Мен озумо ишеничтуу турдум,анткени менде маалыматтар бар эле. Торо байкенин айтканы:
Акжигитти ,Акжигит кылган Кабыл. Кабыл келгенге чейин корнубос тобу милицияларга таянышкан. Кабыл келди,алар болуп корбогондой бийиктике которулушту. Алардын атак-данкы ,тайманбас ,кайраттуулугу баарынан да айлыкерлиги бут топту талкалап турган.
Айжан эненин созу:
Корунбос тобун Кабылдан башка эчким топтой албайт.
- мен сизге далилдеп берейин анда. Корунбос тобу убагында алсыз эле болчу экен. Сиз келгенден тартып ,эн башкы атаандашынар Алгыр тобу талкаланган.
-туура ,мунун бир далил ии дагы.
- мен Нарында Торо дегендин уйундо жашадым. Ал алгырдын мучосундо болчу.
-Торо ? мага таныш …
-албетте таныш болотда сиз анын жанын сактаган сон.
- атын уккандаймын балам карылык курсун.
-сиз карыган эмессиз,карысаныз ушинтип журмок белениз?
-мейли ,мейли улант балам.
Мен Кабылдан ийненин козунчода коркпой суйлоп жаттым. Ал болсо коркок эмедей ,балким дагы бир нерсени коздоп жатат.
- Торо десем таный албайт экенсиз. Тыйын аткан бала эсиниздеби?
- тыйын?
Кабыл откон окуяны эске алды окшойт.
Торо…. Торо … тыйын аткыч? Аа эстедим балам,эстедим ал эмне тируу бекен?
- тируу, менин жанымды ошол сактап калды.
-Мен сени акыркы жолу Нарындан жоготтум. Сага жолугам деп такыр жолуга албадым.
-Кандайча?
-мен сага баарын айтып берейин,кунт коюп угуп тур.
- мен деген Кабылмын. Мени олбос деп коюшат. Мен даг бироону олбос деп атагам. Ал ким? Мен аны акырында айтып берейин.
Кабыл карыя бир тигиле карап созун баштады:
-Эсиндеби башчынар Болсун Баеков уу ичип олгону калганда ,Улан деген жигит аны сактап калган эле.
-мм.. ооба эсимде ,демек ууну силер бергенсинер?
- албетте, анткени алар биздин душмандар. Биз кетип алар биздин ордубузга келишкен. Ошондо тейлоочу жигит сага кат берген. Ал катты алып да окуудун. Бирок силер ким жазганын таба албадынар. Ал катты мен ушул колдорум менен жазгам.
#69 04 November 2017 - 12:48
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
-эмне учун бизге кошул дединиз?
-азыр жооп берем балам,шашпай тур. Эсиндеби кылычтын балдары сени кубалап жетерге аз калып ,кайра артка кайтышканда. Ошол убак биз сени кылычка кошулганынды коргонбуз. Дароо кылычдын башчысына чалып сени койберишин айттым. Ал болсо олтуруп салам деди. Менин жигиттерим барып ,сени тапбай калышкан. Артындан издеп жолдо кайрадан кылычтын балдары менен бет келишкен. Сен качып кеттин. Нарында жигиттерге жетээрине аз калганда,милициялар сени кууп калышкан. Ал Уландын балдары эле. Менин балдарым сени куткарабыз дешип ,Уландын балдары менен кагышты. Ошентип биз бир эле убакта эки душмандын куйругун бастык. Алар эки тараптан чабуул коюшту. Кылычтын балдары бизди бир топ алсыартканы менен кийин женилишти. Корунбос тобу Болсун жаракат алган сон ,аларда кайтып калды. Бирок, Акжигит алар бир кун келип кайрадан бизге чабуул коюшат. Ал кундор алыс эмес. Ортодо чон кагылуу болот.
-аны мага эмнеге айтып жатас,куткарып калганыз жакшы. Ал учун ыраазычылык билдирем. Бирок мен сизге иштейин деп келген жокмун. Силер мекен душманысынар, демек менинда душманымсынар.
Кабыл кайра кулуп:
- Сен коп нерсени билгенин менен аны коро элек экенсин. Иш жузундо корулбогон нерсе созсуз адашат. Биз мекен душманы эмесбиз. Акжигиттин доорунда ошондой эле,бирок менин доорумда андай эмес. Мен анда сени эмес Уланды тандайт элем. Улан мен ойлогондонда айлакер экен. Бирок сенчелик эмес. Акжигит кандай жол тутса ,Уланда ошондой жол тутуп жатат. Кудум экоо ата-баладай.
- Улан канчалык кыйын болсода ал менин душманым.
-душман ар бир адамда болот, бирок душмандын баары эле душман эмес. Достун баары дос эмес деген сындуу. Досунда бир кун дос,бир кун кас.
- создорунуз таасирдуу экен.
- Акжигит мен пайдасыз иш коздобойм, мен жашоодо коп нерседен уткурдум. Бирок аны кайтарып утсам да болот. Ал учун сенин жардамын керек.
-эмне? Жене албаган думшандарызды мен аркылуу женгени жатасызбы?
Жок Акжигит ,мен душмандарымды бир топ эле тазалап алдым жана тазалап келе жатам. Менин бир гана максатым бар. Аны Акжигит да билет болчу. Эми сенда билишин керек. Мен мекен учун кызмат кылгым келет. Кыргыз жигттери мекенге кастык кылганы ата-бабалардын арбагын кордогону эмесби?
- Кабыл ата,сиз мени эч качан алдай албайсыз. Мекенге кызмат кылган болуп , мени жолдон азгырбаныз. Мен жакында баарынардын тубуно жетем.
Мен созумду айтаарым менен эки уч жигит бастырып кирип,менида Кабылдыда колго алышты. Эшик култанды .
Алардан бири бизге карап:
-Колго туштунорбу саткындар!
Алар Кабылдын колун дагыда артыраак кайрышты. Мен эчнерсе кылганда ,унчукканда жокмун.
Тиги бала Кабылдын агарган чачынан кармап:
-Кабыл бир кун келип сатып кетеринде мен жакшы билгем. Эми экоон тен жок болосунар.
Демек Кабыл мекен учун иштейм дегени чын экенда. Мени тизелеп отургузушту. Отургузаары менен менен аракетке оттум. Заматта учоо тен ээс-учу ооп жатып калды. Кабыл колун кармалап ,мага карап кулуп:
-Акжигит мен ойлогондонда кучтуу экенсин.
-эмнеге кулосуз булар сизди атып салса эмне болмок?
-Атып салса мен олмокмун.
-олбос деп аташса эмнеге олуш керек?
-Акжигит биз олгон менен артыбызда башкалар калат.
-демек ?
-демек менин артымда сен каласын.
- эч качан!
-Акжигит мен сени кыйнап алып келген жокмун. Оз буттарын менен басып келдин.
- эсинизде болсун ! Мен оз буттарым менен келгеним менен ,кайра оз буттарым менен кетеберем. Мен эшикти ачып чыгып кеттим. Бир топ балдар мени карап турушат. Сыртка чыксам алдымдан кара костюм кийинген жолумду тосту. Артынан алты жигит келди.
-Сенби Акжигит?
- мен…
-Биз сени издеп кайсыл жерлерге чейин бардык?
-Эмне мен сени издесин деп жашыныптырмынбы?
-Акжигит адамча мамиле кыл.
- кылбасамчы? Эмне издегенинди милдет кыласын мага?
-Акжигит ! ал мени жаклады. Мен карап турган жокмун,жетоону жети жака чаптым. Алдымдан артымдан жигиттер тапанчасы менен тороп калды. Ангыча Кабылдын Токтоткула! деген дабышы чыкты. Баары куралын тушуруп туруп калышты. Кабыл жаныма келип:
-Акжигит билем ачуулусун,бирок биз сени кутобуз.
-азыр жооп берем балам,шашпай тур. Эсиндеби кылычтын балдары сени кубалап жетерге аз калып ,кайра артка кайтышканда. Ошол убак биз сени кылычка кошулганынды коргонбуз. Дароо кылычдын башчысына чалып сени койберишин айттым. Ал болсо олтуруп салам деди. Менин жигиттерим барып ,сени тапбай калышкан. Артындан издеп жолдо кайрадан кылычтын балдары менен бет келишкен. Сен качып кеттин. Нарында жигиттерге жетээрине аз калганда,милициялар сени кууп калышкан. Ал Уландын балдары эле. Менин балдарым сени куткарабыз дешип ,Уландын балдары менен кагышты. Ошентип биз бир эле убакта эки душмандын куйругун бастык. Алар эки тараптан чабуул коюшту. Кылычтын балдары бизди бир топ алсыартканы менен кийин женилишти. Корунбос тобу Болсун жаракат алган сон ,аларда кайтып калды. Бирок, Акжигит алар бир кун келип кайрадан бизге чабуул коюшат. Ал кундор алыс эмес. Ортодо чон кагылуу болот.
-аны мага эмнеге айтып жатас,куткарып калганыз жакшы. Ал учун ыраазычылык билдирем. Бирок мен сизге иштейин деп келген жокмун. Силер мекен душманысынар, демек менинда душманымсынар.
Кабыл кайра кулуп:
- Сен коп нерсени билгенин менен аны коро элек экенсин. Иш жузундо корулбогон нерсе созсуз адашат. Биз мекен душманы эмесбиз. Акжигиттин доорунда ошондой эле,бирок менин доорумда андай эмес. Мен анда сени эмес Уланды тандайт элем. Улан мен ойлогондонда айлакер экен. Бирок сенчелик эмес. Акжигит кандай жол тутса ,Уланда ошондой жол тутуп жатат. Кудум экоо ата-баладай.
- Улан канчалык кыйын болсода ал менин душманым.
-душман ар бир адамда болот, бирок душмандын баары эле душман эмес. Достун баары дос эмес деген сындуу. Досунда бир кун дос,бир кун кас.
- создорунуз таасирдуу экен.
- Акжигит мен пайдасыз иш коздобойм, мен жашоодо коп нерседен уткурдум. Бирок аны кайтарып утсам да болот. Ал учун сенин жардамын керек.
-эмне? Жене албаган думшандарызды мен аркылуу женгени жатасызбы?
Жок Акжигит ,мен душмандарымды бир топ эле тазалап алдым жана тазалап келе жатам. Менин бир гана максатым бар. Аны Акжигит да билет болчу. Эми сенда билишин керек. Мен мекен учун кызмат кылгым келет. Кыргыз жигттери мекенге кастык кылганы ата-бабалардын арбагын кордогону эмесби?
- Кабыл ата,сиз мени эч качан алдай албайсыз. Мекенге кызмат кылган болуп , мени жолдон азгырбаныз. Мен жакында баарынардын тубуно жетем.
Мен созумду айтаарым менен эки уч жигит бастырып кирип,менида Кабылдыда колго алышты. Эшик култанды .
Алардан бири бизге карап:
-Колго туштунорбу саткындар!
Алар Кабылдын колун дагыда артыраак кайрышты. Мен эчнерсе кылганда ,унчукканда жокмун.
Тиги бала Кабылдын агарган чачынан кармап:
-Кабыл бир кун келип сатып кетеринде мен жакшы билгем. Эми экоон тен жок болосунар.
Демек Кабыл мекен учун иштейм дегени чын экенда. Мени тизелеп отургузушту. Отургузаары менен менен аракетке оттум. Заматта учоо тен ээс-учу ооп жатып калды. Кабыл колун кармалап ,мага карап кулуп:
-Акжигит мен ойлогондонда кучтуу экенсин.
-эмнеге кулосуз булар сизди атып салса эмне болмок?
-Атып салса мен олмокмун.
-олбос деп аташса эмнеге олуш керек?
-Акжигит биз олгон менен артыбызда башкалар калат.
-демек ?
-демек менин артымда сен каласын.
- эч качан!
-Акжигит мен сени кыйнап алып келген жокмун. Оз буттарын менен басып келдин.
- эсинизде болсун ! Мен оз буттарым менен келгеним менен ,кайра оз буттарым менен кетеберем. Мен эшикти ачып чыгып кеттим. Бир топ балдар мени карап турушат. Сыртка чыксам алдымдан кара костюм кийинген жолумду тосту. Артынан алты жигит келди.
-Сенби Акжигит?
- мен…
-Биз сени издеп кайсыл жерлерге чейин бардык?
-Эмне мен сени издесин деп жашыныптырмынбы?
-Акжигит адамча мамиле кыл.
- кылбасамчы? Эмне издегенинди милдет кыласын мага?
-Акжигит ! ал мени жаклады. Мен карап турган жокмун,жетоону жети жака чаптым. Алдымдан артымдан жигиттер тапанчасы менен тороп калды. Ангыча Кабылдын Токтоткула! деген дабышы чыкты. Баары куралын тушуруп туруп калышты. Кабыл жаныма келип:
-Акжигит билем ачуулусун,бирок биз сени кутобуз.
#70 04 November 2017 - 12:51
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Мен ундобой чыгып кеттим. Жолдо баратсам артымдан эки караан тушту. Мен аларды адаштырып жибердим. Жашынып отурсам менин алдыма келип суйлоп калышты:
-Кайда кетиши мумкун?
-мен кайдан билейин?
-Уланга эмне дейбиз.
-ушул Акжигит тойгозду,отко салса куйбогон,сууга салса чокпогон жигит экенго.
-Бул жака кеткендир жур.
Мен ошол жерде эле отуруп калдым:
Мен эмне болуп калганмын? Баскан турганым ды андып турушат. Торо байке мени жашырып ,артыма адам салдырбаптыр. Мен анын кадырына жетип олтурам. Эхх ал кундор бактылуу мунотторум болуп калды. Мен эми кайда барам? Ат айланып казыгын табат болуп уйго барамбы? Ошол жерде кеч киргенче отурдум. Баягы буто элек тамдан уйду бир карап алып уйго бардым.Дарбазадан ашып оттум. Апам байкуш сорудо отурган экен. Колунда сурот бар. Мен акырын уйдун алдында оскон оруко чыгып алдым. Апамдын колунда атам ,апам,мен болуп тушкон сурот бар экен. Ангыча атам уйдон чыгып келди:
-эмне жарыкты очуруп алгансын?
-балам кандай кун корду экен?
-балан бала чыкпай эле ,балээ чыктыго. Бир жыл мурун эле озун озу олтурду дешсе,эми мынтип турмодон качыптыр деп айтып келишти. Акыры баламдын согун тапбасак да элге бата кылып ,куран окутбадык беле?
-биз акмакбыз,балабыздын согун корбой туруп ага бата бердик.
Апам ыйлап , жолугу менен жашын аарчып отуруп калды. Атам асманга карап:
-Асманда миллиярддаган жылдыз болгону менен ,бир ай жок болсо алардын корку жок болуп калат экен. Балам жаман болсода уйбуздун корку эле. Балким балам ак,мекенге куйгон жигиттир. Ушул кунго чейин кетирген катачылыгым учун окунуп жургом. Мен аталыктан кечип жиберген элем.
Апам ый аралаш суйлоп:
-соттун чечими менен эле балабыздан кечтиниз,менчи? Мен кошумча болуп каргап кирдим. Балам байкушту бирообуз колдоп коё алган жокбуз.
-ээх кантседа балабыз тируу экенго,бугун Улан келип :
-Акжигт тируу экен,ал озун олтурду деген жалган маалымат десе бир суйуном. Бирок алар кайра эле аны колго алганы жатышат . Колдон келсе баламды карегимдей сактап ,аны катып алгым келет.
Мен аларды оруктун устундо карап отурдум. Менинда аябай ыйлагым келди. Бирок алар мени байкап калсачы? Атамдын создорунон кийин ,дароо тушуп аларды кучактап алгым келди. Мен ата-энеме керек экенимди,мен алардын корку экенимди ойлосом,ушунчалык озумду бактылуу сезип кетем . Карындашым менен иним кайда болду экен? Ангыча карындашым чыгып :
-ата ! апа! Акжигит байкемди сыналгыдан берип жатат. Ата-энем чуркаган бойдон кирип кетти. Мен акырын терезе тараптан аларга жакындадым. Ала-Тоо жанылыктарынан мени издоодо берип жатышыртыр. Аны тапканга чон суммадагы акча да берилет деп жар салышты. Апам байкуш дагы ыйлап,атам аны кучактап отуруп калды. Карындышымды тоё-тоё карап алып сыртка жонодум. Карындашымда маанайы сууз болуп отуруп калды. Сыртка чыксам бир бала топ которуп эле чуркап келетат. Ал менин иним экен. Мени коруп танкалып туруп калды. Мен аны ушунчалык сагыныптырмын, кучагыма бекем кысып которуп алдым:
-Байке сизби? Ал мени танып-таный албай жаткандай.
-Ооба мен иним,чоноюп калыптырсынго.
-байке кайда журдунуз? Сизди досторум кылмышкер деп жатпайбы? Мен жок деп алар менен мушташып кеттим. Карасаныз козум когоруп калган. Мен аны жерге тушуруп:
-жок иним мен кылмышкер эмесмин. Эмне топ ойноп келтасынбы?
-ооба бугун биз атандаштырыбызды утуп алдык.
-Кайда кетиши мумкун?
-мен кайдан билейин?
-Уланга эмне дейбиз.
-ушул Акжигит тойгозду,отко салса куйбогон,сууга салса чокпогон жигит экенго.
-Бул жака кеткендир жур.
Мен ошол жерде эле отуруп калдым:
Мен эмне болуп калганмын? Баскан турганым ды андып турушат. Торо байке мени жашырып ,артыма адам салдырбаптыр. Мен анын кадырына жетип олтурам. Эхх ал кундор бактылуу мунотторум болуп калды. Мен эми кайда барам? Ат айланып казыгын табат болуп уйго барамбы? Ошол жерде кеч киргенче отурдум. Баягы буто элек тамдан уйду бир карап алып уйго бардым.Дарбазадан ашып оттум. Апам байкуш сорудо отурган экен. Колунда сурот бар. Мен акырын уйдун алдында оскон оруко чыгып алдым. Апамдын колунда атам ,апам,мен болуп тушкон сурот бар экен. Ангыча атам уйдон чыгып келди:
-эмне жарыкты очуруп алгансын?
-балам кандай кун корду экен?
-балан бала чыкпай эле ,балээ чыктыго. Бир жыл мурун эле озун озу олтурду дешсе,эми мынтип турмодон качыптыр деп айтып келишти. Акыры баламдын согун тапбасак да элге бата кылып ,куран окутбадык беле?
-биз акмакбыз,балабыздын согун корбой туруп ага бата бердик.
Апам ыйлап , жолугу менен жашын аарчып отуруп калды. Атам асманга карап:
-Асманда миллиярддаган жылдыз болгону менен ,бир ай жок болсо алардын корку жок болуп калат экен. Балам жаман болсода уйбуздун корку эле. Балким балам ак,мекенге куйгон жигиттир. Ушул кунго чейин кетирген катачылыгым учун окунуп жургом. Мен аталыктан кечип жиберген элем.
Апам ый аралаш суйлоп:
-соттун чечими менен эле балабыздан кечтиниз,менчи? Мен кошумча болуп каргап кирдим. Балам байкушту бирообуз колдоп коё алган жокбуз.
-ээх кантседа балабыз тируу экенго,бугун Улан келип :
-Акжигт тируу экен,ал озун олтурду деген жалган маалымат десе бир суйуном. Бирок алар кайра эле аны колго алганы жатышат . Колдон келсе баламды карегимдей сактап ,аны катып алгым келет.
Мен аларды оруктун устундо карап отурдум. Менинда аябай ыйлагым келди. Бирок алар мени байкап калсачы? Атамдын создорунон кийин ,дароо тушуп аларды кучактап алгым келди. Мен ата-энеме керек экенимди,мен алардын корку экенимди ойлосом,ушунчалык озумду бактылуу сезип кетем . Карындашым менен иним кайда болду экен? Ангыча карындашым чыгып :
-ата ! апа! Акжигит байкемди сыналгыдан берип жатат. Ата-энем чуркаган бойдон кирип кетти. Мен акырын терезе тараптан аларга жакындадым. Ала-Тоо жанылыктарынан мени издоодо берип жатышыртыр. Аны тапканга чон суммадагы акча да берилет деп жар салышты. Апам байкуш дагы ыйлап,атам аны кучактап отуруп калды. Карындышымды тоё-тоё карап алып сыртка жонодум. Карындашымда маанайы сууз болуп отуруп калды. Сыртка чыксам бир бала топ которуп эле чуркап келетат. Ал менин иним экен. Мени коруп танкалып туруп калды. Мен аны ушунчалык сагыныптырмын, кучагыма бекем кысып которуп алдым:
-Байке сизби? Ал мени танып-таный албай жаткандай.
-Ооба мен иним,чоноюп калыптырсынго.
-байке кайда журдунуз? Сизди досторум кылмышкер деп жатпайбы? Мен жок деп алар менен мушташып кеттим. Карасаныз козум когоруп калган. Мен аны жерге тушуруп:
-жок иним мен кылмышкер эмесмин. Эмне топ ойноп келтасынбы?
-ооба бугун биз атандаштырыбызды утуп алдык.
#71 04 November 2017 - 12:54
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
оой азамат,озумдун инимсинда.
-уйго киресби?
-жоок иним кирип чыктым ,сен атамдарга айт . Акжигит байкем кылмышкер эмес экен,мен аны кордум. Жакында чогуу болобуз деп айткын макулбу?
-сиз эмне кетип жатасызбы? Ал чынырып ыйлап кирди.
-болду ,болду ыйлаба иним, эркек да ыйлачуу бекен. Мен аны сооротсомда такыр болбой койду. Байкуш иним мени кетиргиси жок. Ангыча уй тараптан атамдын уну угулуп калды:
-Балам сенби ? эмне болду? азыр!
Мен инимди бир кучактап алып из жаашырып кеттим. Ал мени тапбай калды. Мен жашынып турсам атам чыкты:
-э! балам ким ыйлатты сени?
-Акжигиит!
-Акжигит ?
-байкем келди ,азыр эле ушул жерде турган. Иним ый-аралаш суйлоп жатты.
-аа балам,болду ыйлаба жур уйго. Экоо уйго кирип кетти. Мен даро сон жолго чуркап жонодум. Артымдан:
-Акжигит! Акжигит! Жол четине жашына калдым. Атам байкуш сыртка чыгып мени издеп калган экен. Мен аны байкатпай карап турдум.
-Акжигит! Мен сени кечирем балам! кайтып кел!
Ата мен албетте кайтып келем, бирок азыр убагы эмес. Мен корунбос тобун коздой бараттым. Мен аларга кошулуп ,эгер алар мекен душманы болсо ,биринчи ирээт ошолорду жок кылам… Эгер Кабыл айткандай мекен учун жан куйгузушсо, олор-олгонумчо жаным алар менен бирге болот! Мен чон жолго чыксам Кабылдын балдары мени кутуп туруптур. Жанакы мен урган бала келди:
-Эмне очунду алганы келдинби?
-жок! мен мен кек сактай тургандардан эмесмин. Сени Кабыл кутуп жатат.
-Мен да силерге бараткам ,кеттик анда.
-коётур таанышып алалы,менин атым Арген.
-Арген? Аа мен Акжигит.
-журу кеттик. Арген экообуз жетээр жеткенче суйлошуп бардык, ал экообуз кудум жашыбыздан бирге чонойгондойбуз. Ошентип Кабыл экообуз бир болмодо калдык.
-Акжигит мен сени кайтаарынды толугу менен билгем.
-ооба сиз копту билесиз. Мен эми силердин катарга оттум. Мен ачык эле айтам,мекенге кыянаттык кылсанар биринчи болуп сизди жок кылам. Эгерде…
-билем Акжигит калганын айтпасанда тушунуктуу. Журу мен сени жигиттер менен таныштырып коёюн. Баарыбыз бир болмого (залга) чогулдук. Кабыл мени тааныштырды:
-Бул жигит, биз кутуп жургон Акжигит болот!
Баары башын ийип салам беришти.
-Акжигит эми биз менен бирге ,ушул кундон тартып ал менин орун басарым деп жарыялайм!
Мен танкалганымдан коздорум чыгып кете жаздады.
-Кантип ушундай болсун?
-Акжигит ичээр суум аз калды,сен деген жашсын . Акжигиттин ордуна улан келсе,менин ордума сен келесин! Эсиндеби сен шамалдын балдарын кармайм деп барганында, сен тузака илинип абака отуруп калгансын. Бектур деген шакиртинда кармалып ,аны жолдон куткарып калганбыз.
-Бектур тируубу?
-Бектур!
Тизилген корунбостордун арасынан Бектур чыга келди, биз учураштык:
-Бектур иним сен бул жакта белен?
- ооба Акжигит байке. Мени корунбостун адамдары сактап калды. Буларга толугу менен ишенсек болот.
Ошентип алар менен таанышып да алдым. Менден кийинки орунда Арген экен. Мен дароо эле Кабылга суроо бердим:
-Эмне учун дал мени тандап алдыныз? Ал баарына угуза суйлоду:
-анткени … сен деген ажыдаарсын.
-Ажыдар?
- адамдар ажыдаар болуп калыптанышы мумкун! бирок сен, ажыдаар боуп жаралгансын. Кабылдын бул созу мени аябай таасирлентти. Танышып болуп биз болмого кирдик. Кабылга кайра суроо узаттым:
-ажыдаар деген мыкаачы болот,жаман болот мен ажыдаар эмесмин.
-Сени эчким ажыдаарсын деген жок. Сен ок атканды,же мекенге кызмат кылганды гана уйронбостон ,создун маанисине жеткендида уйронгун!
-Улан ардайым мен арстанмын деп качуу эле.
-демек ал арстан,сен ажыдаар. Арстан сага атырылганча ,ажыдаар аны куйкалап салат. Бирок сен аны куйкалай алган жоксун.
-болуптур мага тапшырык барбы?
-кылыч тобу ушунчалык кучтуу болуп кетишкен. Алардын иинде Батыр деген бар,мага ошону кармап кел.
-Батыр?
Мен Арген дагы он жигит болуп жоноп кеттик. Билем Батыр деген мага тыйын атканды уйроткон байке. Торо байкенин досу. Демек мен аны бул жолдон кайтарышым керек . Бул топко кошулуп алардында ,менинда ишим бутмой болду. Батыр байке уч бала менен кафенин алдында турган экен. Кийин унаага отуруп кайжакадыр жоношту. Артынан андып туштук.
-уйго киресби?
-жоок иним кирип чыктым ,сен атамдарга айт . Акжигит байкем кылмышкер эмес экен,мен аны кордум. Жакында чогуу болобуз деп айткын макулбу?
-сиз эмне кетип жатасызбы? Ал чынырып ыйлап кирди.
-болду ,болду ыйлаба иним, эркек да ыйлачуу бекен. Мен аны сооротсомда такыр болбой койду. Байкуш иним мени кетиргиси жок. Ангыча уй тараптан атамдын уну угулуп калды:
-Балам сенби ? эмне болду? азыр!
Мен инимди бир кучактап алып из жаашырып кеттим. Ал мени тапбай калды. Мен жашынып турсам атам чыкты:
-э! балам ким ыйлатты сени?
-Акжигиит!
-Акжигит ?
-байкем келди ,азыр эле ушул жерде турган. Иним ый-аралаш суйлоп жатты.
-аа балам,болду ыйлаба жур уйго. Экоо уйго кирип кетти. Мен даро сон жолго чуркап жонодум. Артымдан:
-Акжигит! Акжигит! Жол четине жашына калдым. Атам байкуш сыртка чыгып мени издеп калган экен. Мен аны байкатпай карап турдум.
-Акжигит! Мен сени кечирем балам! кайтып кел!
Ата мен албетте кайтып келем, бирок азыр убагы эмес. Мен корунбос тобун коздой бараттым. Мен аларга кошулуп ,эгер алар мекен душманы болсо ,биринчи ирээт ошолорду жок кылам… Эгер Кабыл айткандай мекен учун жан куйгузушсо, олор-олгонумчо жаным алар менен бирге болот! Мен чон жолго чыксам Кабылдын балдары мени кутуп туруптур. Жанакы мен урган бала келди:
-Эмне очунду алганы келдинби?
-жок! мен мен кек сактай тургандардан эмесмин. Сени Кабыл кутуп жатат.
-Мен да силерге бараткам ,кеттик анда.
-коётур таанышып алалы,менин атым Арген.
-Арген? Аа мен Акжигит.
-журу кеттик. Арген экообуз жетээр жеткенче суйлошуп бардык, ал экообуз кудум жашыбыздан бирге чонойгондойбуз. Ошентип Кабыл экообуз бир болмодо калдык.
-Акжигит мен сени кайтаарынды толугу менен билгем.
-ооба сиз копту билесиз. Мен эми силердин катарга оттум. Мен ачык эле айтам,мекенге кыянаттык кылсанар биринчи болуп сизди жок кылам. Эгерде…
-билем Акжигит калганын айтпасанда тушунуктуу. Журу мен сени жигиттер менен таныштырып коёюн. Баарыбыз бир болмого (залга) чогулдук. Кабыл мени тааныштырды:
-Бул жигит, биз кутуп жургон Акжигит болот!
Баары башын ийип салам беришти.
-Акжигит эми биз менен бирге ,ушул кундон тартып ал менин орун басарым деп жарыялайм!
Мен танкалганымдан коздорум чыгып кете жаздады.
-Кантип ушундай болсун?
-Акжигит ичээр суум аз калды,сен деген жашсын . Акжигиттин ордуна улан келсе,менин ордума сен келесин! Эсиндеби сен шамалдын балдарын кармайм деп барганында, сен тузака илинип абака отуруп калгансын. Бектур деген шакиртинда кармалып ,аны жолдон куткарып калганбыз.
-Бектур тируубу?
-Бектур!
Тизилген корунбостордун арасынан Бектур чыга келди, биз учураштык:
-Бектур иним сен бул жакта белен?
- ооба Акжигит байке. Мени корунбостун адамдары сактап калды. Буларга толугу менен ишенсек болот.
Ошентип алар менен таанышып да алдым. Менден кийинки орунда Арген экен. Мен дароо эле Кабылга суроо бердим:
-Эмне учун дал мени тандап алдыныз? Ал баарына угуза суйлоду:
-анткени … сен деген ажыдаарсын.
-Ажыдар?
- адамдар ажыдаар болуп калыптанышы мумкун! бирок сен, ажыдаар боуп жаралгансын. Кабылдын бул созу мени аябай таасирлентти. Танышып болуп биз болмого кирдик. Кабылга кайра суроо узаттым:
-ажыдаар деген мыкаачы болот,жаман болот мен ажыдаар эмесмин.
-Сени эчким ажыдаарсын деген жок. Сен ок атканды,же мекенге кызмат кылганды гана уйронбостон ,создун маанисине жеткендида уйронгун!
-Улан ардайым мен арстанмын деп качуу эле.
-демек ал арстан,сен ажыдаар. Арстан сага атырылганча ,ажыдаар аны куйкалап салат. Бирок сен аны куйкалай алган жоксун.
-болуптур мага тапшырык барбы?
-кылыч тобу ушунчалык кучтуу болуп кетишкен. Алардын иинде Батыр деген бар,мага ошону кармап кел.
-Батыр?
Мен Арген дагы он жигит болуп жоноп кеттик. Билем Батыр деген мага тыйын атканды уйроткон байке. Торо байкенин досу. Демек мен аны бул жолдон кайтарышым керек . Бул топко кошулуп алардында ,менинда ишим бутмой болду. Батыр байке уч бала менен кафенин алдында турган экен. Кийин унаага отуруп кайжакадыр жоношту. Артынан андып туштук.
#72 04 November 2017 - 12:55
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Бизди байкап калыштыбы билбейм тезден айдап кетишти. Артынан жетип бардык. Алар ок узуп жиберишти. Биз уч унаада элек. Арген артынан жетип алардын унаасын сузду. Алар сурулуп барып дукондун жанына токтошту. Биз дароо жетип барып унааны карасак, алар эчаак эле тушуп кетишкен экен. Аларды издеп дуконго кирдик. Беш бала сыртта калды. Дукончу эже ээси ооп жатып калыптыр. Аргендер алдыда кирип кетишти. Мен сатуучу журчу жол менен бараттым . Акырын баратсам эле алардан бироо бекинип жатат.
-дук,дук.
Ал мени акырын карады. Коз ачып жумганча ээсин оодарып ары жылдым. Бир убакта балдар атышып кетишти. Бироосу сыртта качып баратты. Мен тыйыным менен тамагын айрый аттым. Колум дагы канга боёлду. Алар экоо калды. Аргендердин артынан бардым. Бизден бироо козунун асты чийилип жатып калыптыр. Абалы жакшы. Эмне болду десем Батыр тыйын атты дешет. Мен колума тапанча эмес тыйын алып алдым. Товар сактоочу жайга кирип кетишиптир. Балдарды акалтырып Арген экообуз кирдик. Арген алдыда баратты. Мен кирип эле четке жашындым. Ангыча Арген колго тушту. Мен акырындык менен алардын бет мандайына оттум. Бир убакта тыйындын чыйк эткен дабышы чыкты. Аргенге карап Батырдын тыйыны учту. Мен колумдагы тыйынды Торо байке уйроткондой аттым. Менин тыйыным анын тыйынын кагып отту. Дароо экинчи тыйынды Аргенди кармап турган жигитке аттым. Анын бешенесине тийди. Арген дароо жашынып, бешенесин чийген балага ок узду. Эми Батырды кармашыбыз керек болчу. Мен товарларды айланып отуп баратсам «колунду котор» деген дабыш чыкты. Мен колумду которуп артка кайрылдым. Батыр Аргендин башына тапанчасын такап турган экен. Мени коруп :
-Акжигит, сен?
Мен колумду тушуруп:
-ооба мен Батыр байке.
Ал Аргенди туртуп жиберип мени кучактап алды. Мен да бекем кучактадым. Кантседа ал менин устатым.
-Байке кандай журосуз?
-Акжигит сен тируусунбу?
-ооба мен жаны эле шаарга келдим. Калганын анан суйлошобуз, журунуз биз менен.
-Кайда барам?
-Сизди Кабыл кутуп жатат.
-Кабыл? Жок андан коро олгонум артык.
-Эсиниздеби биз баягы кыйынчылык кундордо айткан созунуз. « башка кандай балээ келсе да биз ардайым бирге болобуз» деп айткансыз.
-айткам бирок…
-эчкандай бирогу жок. Эми биз бир болууга мезгил келип жетти. Биз менен кетпеске айланыз жок.
-Акжигит иним ишенсем болобу? алар мени олтуруп салсачы?
-байке сиз менин омурумду сактап калгансыз,эми коркпой эле койсонуз болот. Атынызга татыктуу болунузда.
--------------------- ---------------------- ---------------------- --------
Кабыл:
- Батыр мына эми колго туштун,менден качам деп ойлодун беле?
-жок ! мен…
-сен менин канча балдарымда алдагы тыйынын менен жок кылдын.
Арген:
-бир эле тыйын аткыч бар десек ,бизденда Акжигит тыйын атат экен.
-ошонун чынбы Акжигит.
-чын ! мен муну Батыр байкеден уйронгонмун, калганын Торо байкеден.
- демек силер бири-биринди таныйт экенсинерда?
Батыр байке танкалып:
-Акжигит Торо дейсинби?
-ооба сиздин эски досунуз,тыйын атканды уйроткон устатыныз Торо .
-сен аны кайдан таныйсын?
-кудум сиз сыяктуу ал менин жанымды сактап калды. Ачыгын айтайын менин бул жерде жургонумдун дагы бир себеби бар. Торо байке сизди бул жолдон кайтар деп айтты. Мен ага соз берип койгом. Демек сиз кайтууга милдеттусуз.
-дук,дук.
Ал мени акырын карады. Коз ачып жумганча ээсин оодарып ары жылдым. Бир убакта балдар атышып кетишти. Бироосу сыртта качып баратты. Мен тыйыным менен тамагын айрый аттым. Колум дагы канга боёлду. Алар экоо калды. Аргендердин артынан бардым. Бизден бироо козунун асты чийилип жатып калыптыр. Абалы жакшы. Эмне болду десем Батыр тыйын атты дешет. Мен колума тапанча эмес тыйын алып алдым. Товар сактоочу жайга кирип кетишиптир. Балдарды акалтырып Арген экообуз кирдик. Арген алдыда баратты. Мен кирип эле четке жашындым. Ангыча Арген колго тушту. Мен акырындык менен алардын бет мандайына оттум. Бир убакта тыйындын чыйк эткен дабышы чыкты. Аргенге карап Батырдын тыйыны учту. Мен колумдагы тыйынды Торо байке уйроткондой аттым. Менин тыйыным анын тыйынын кагып отту. Дароо экинчи тыйынды Аргенди кармап турган жигитке аттым. Анын бешенесине тийди. Арген дароо жашынып, бешенесин чийген балага ок узду. Эми Батырды кармашыбыз керек болчу. Мен товарларды айланып отуп баратсам «колунду котор» деген дабыш чыкты. Мен колумду которуп артка кайрылдым. Батыр Аргендин башына тапанчасын такап турган экен. Мени коруп :
-Акжигит, сен?
Мен колумду тушуруп:
-ооба мен Батыр байке.
Ал Аргенди туртуп жиберип мени кучактап алды. Мен да бекем кучактадым. Кантседа ал менин устатым.
-Байке кандай журосуз?
-Акжигит сен тируусунбу?
-ооба мен жаны эле шаарга келдим. Калганын анан суйлошобуз, журунуз биз менен.
-Кайда барам?
-Сизди Кабыл кутуп жатат.
-Кабыл? Жок андан коро олгонум артык.
-Эсиниздеби биз баягы кыйынчылык кундордо айткан созунуз. « башка кандай балээ келсе да биз ардайым бирге болобуз» деп айткансыз.
-айткам бирок…
-эчкандай бирогу жок. Эми биз бир болууга мезгил келип жетти. Биз менен кетпеске айланыз жок.
-Акжигит иним ишенсем болобу? алар мени олтуруп салсачы?
-байке сиз менин омурумду сактап калгансыз,эми коркпой эле койсонуз болот. Атынызга татыктуу болунузда.
--------------------- ---------------------- ---------------------- --------
Кабыл:
- Батыр мына эми колго туштун,менден качам деп ойлодун беле?
-жок ! мен…
-сен менин канча балдарымда алдагы тыйынын менен жок кылдын.
Арген:
-бир эле тыйын аткыч бар десек ,бизденда Акжигит тыйын атат экен.
-ошонун чынбы Акжигит.
-чын ! мен муну Батыр байкеден уйронгонмун, калганын Торо байкеден.
- демек силер бири-биринди таныйт экенсинерда?
Батыр байке танкалып:
-Акжигит Торо дейсинби?
-ооба сиздин эски досунуз,тыйын атканды уйроткон устатыныз Торо .
-сен аны кайдан таныйсын?
-кудум сиз сыяктуу ал менин жанымды сактап калды. Ачыгын айтайын менин бул жерде жургонумдун дагы бир себеби бар. Торо байке сизди бул жолдон кайтар деп айтты. Мен ага соз берип койгом. Демек сиз кайтууга милдеттусуз.
#73 04 November 2017 - 12:56
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Батыр байке ундобой калды. Кабыл Аренди чыгарып:
- Батыр мен ушул кунго чейин сени жок кылам деп жургом. Эми Акжигит чечсин.
-мейли мен чечсем Батыр байке биздин катарга отсун.
Батыр:
-Акжигит,мен оз тобума каршы чыга албайм.
-Эсиниздеби кочо тентип жургондо бир кун келип мекенге чон салым кошом дегенсиз. Мунунда кези келди.
Кабыл:
-келгиле анда Батыр кылыч менен бирге журсун ,бизге тынчы болуп иштесин. Кези келгенде кошуп алабыз.
-макул ошентейин.
Батырды жигиттер коюп жибербей алып кетишти. Корсо Батырдын суранычы боюнча ,ал корунбос тобунан качып чыккан болуп тобуна кайра кошулат экен. Болбосо байкап калышат дептир. Ооба антпесе байкап калышат. Тун жарым уйкум келип базада отурсам Бектур келди:
-Кандайсыз?
-ээ кел Бектур .
- иш баштаган куну эле чон эрдик корсоттунуз.
-эми мен деген Акжигитмин. Озун кандай журосун?
-байке суйлошчуу соз бар.
-айт .
Ал жаныма отуруп экообуз шыбырап суйлоштук.
-Акжигит байке тыйын атканды сиздида билет дейт,мага уйротунузчу?
-жок ! эч качан иним.
-аа биз бул топко ишенсек болобу?
-сен озун айтпадын беле болот деп?
-эми айтышка туура келип калды.
- сен озгоргон жоксунбу?
-жок байке ,башында кандай болсом дагыда ошондоймун.
-Арген кандай жигит?
-алда сиз сыяктуу мекенге куйгон жигит.
-кантип ишенсем болот?
-бул жердегилер кобу эле жакшы адамдар. Кудум мечь деген кино сыяктуу.
Демек буларга толук ишенуунун кереги жок. Бектур экообуз тан атканча суйлошуп отурдук. Элдияр жумуш ордунан четтетилип кайра жакында ордуна келиптир. Эржигит абакта экен. Айтышы боюнча акыркы жолу корунбос тобу токойдо деп жарыялаган сон ,анын сыры билинип калып камап салышыптыр. Асел менен Улан кыз жигит болушпаса да ,ото жакын доско айланышыптыр. Мен болсо Аселди такыр унутканмын. Озу айткандай ал мен учун эчким эмес. Ошентип менин ишенгеним Бектур болуп корунбос тобунда журдук. Бизден башкада толтура майда топтор бар экен. Биз аларды багындырып озубуздун топко кошуп жаттык. Бизде эки мыкты атаандаш бар. Бири шамал бири кылыч. Кылычтагылар бут жан кечтилер. Артын ойлобогондор экен. Арген Бектур учообуз Эржигитти абактан чыгаруунун жолун издеп журдук. Ооба мекен учун куйгон жигиттерди жолдо таштабаш керек. Акыры Эржигитти чыгаруунун жолун таптык. Кабылдын адамдары ошол жактада да иштейт экен. Тункусун бут эшиктер ачылып,камералар очурулуп бизге кирууго уруксат берилди. Эржигитти акыры издеп таптык.
-Акжигит байке сизби?
-иним абалын кандай? Эржигит мени коруп ушунчалык суйунуп турду. Кантседа озумдун инимда. Колдук жигит,сабр кылып бизди кутуптур. Бектурду коруп ого бетер кубанып кубанычы койнуна батпай калды. Арген сыртта калган эле. Бир убакта суйлоп калды:
-Акжигит Уландар бизге жакын калыптыр.
-биз азыр. Дароо сыртты коздой жонодук.Эржигит токтоп калды.
-Эмне болду Эржигит?
-бизден кийинкиде Нурбек деген байке бар аныда ала чыгаалычы.
-Бектур сен бара-бер биз азыр. Бектур сыртка чыгып кетти. Эржигиттин байкесине бардык. Корсо менин досум Нурбек экен. Ал мени оттон сактап калган болчу. Мени куткарып мага ишенген жигит болчу. Эшикти ачып жатсак мени таанып:
-Акжигит досум келдинби?
-ооба досум мен келдим.
-Акжигит мен айтканмын,мен сага ишенем деп. Мен сени качыргандан тартып абактамын, рахмат досум. Мен коп нерсени тушундум,мен учун келгенине рахмат досум. Бектур менен Арген шаштырып киришти . Биз Улан келгенче чыгып кеткенге жетиштик. Унаабыз менен бетме-бет оттук. Айнегин ачып алган,алды жакты карап отуп кетти. Улан аз калды. Мен корунбос тобуна Эржигит менен Нурбектида коштум. Эми биз дагы да копбуз. Мен ишене турган адамдарда четтен чыга баштады. Кабылдын бутпогон иштерин бутуруп журдук. Элдиярга такыр жолууга албай койдук. Угушумча Асел жанына бир кыз алып ,экоо чогуу журот экен. Аны Эржигит айтып берди:
-Акжигит байке Асел эже жанына кыз алып алган. Мен абака тушоордон мурун, ал кызды окутуп жаткан экен.
-эмне деп?
-ал кыз коркуп калганго дейм. Асел эже мынтип айтып атпайбы:
- сен минтсен,сенден кайсы генерал чыгыш керек.
- Батыр мен ушул кунго чейин сени жок кылам деп жургом. Эми Акжигит чечсин.
-мейли мен чечсем Батыр байке биздин катарга отсун.
Батыр:
-Акжигит,мен оз тобума каршы чыга албайм.
-Эсиниздеби кочо тентип жургондо бир кун келип мекенге чон салым кошом дегенсиз. Мунунда кези келди.
Кабыл:
-келгиле анда Батыр кылыч менен бирге журсун ,бизге тынчы болуп иштесин. Кези келгенде кошуп алабыз.
-макул ошентейин.
Батырды жигиттер коюп жибербей алып кетишти. Корсо Батырдын суранычы боюнча ,ал корунбос тобунан качып чыккан болуп тобуна кайра кошулат экен. Болбосо байкап калышат дептир. Ооба антпесе байкап калышат. Тун жарым уйкум келип базада отурсам Бектур келди:
-Кандайсыз?
-ээ кел Бектур .
- иш баштаган куну эле чон эрдик корсоттунуз.
-эми мен деген Акжигитмин. Озун кандай журосун?
-байке суйлошчуу соз бар.
-айт .
Ал жаныма отуруп экообуз шыбырап суйлоштук.
-Акжигит байке тыйын атканды сиздида билет дейт,мага уйротунузчу?
-жок ! эч качан иним.
-аа биз бул топко ишенсек болобу?
-сен озун айтпадын беле болот деп?
-эми айтышка туура келип калды.
- сен озгоргон жоксунбу?
-жок байке ,башында кандай болсом дагыда ошондоймун.
-Арген кандай жигит?
-алда сиз сыяктуу мекенге куйгон жигит.
-кантип ишенсем болот?
-бул жердегилер кобу эле жакшы адамдар. Кудум мечь деген кино сыяктуу.
Демек буларга толук ишенуунун кереги жок. Бектур экообуз тан атканча суйлошуп отурдук. Элдияр жумуш ордунан четтетилип кайра жакында ордуна келиптир. Эржигит абакта экен. Айтышы боюнча акыркы жолу корунбос тобу токойдо деп жарыялаган сон ,анын сыры билинип калып камап салышыптыр. Асел менен Улан кыз жигит болушпаса да ,ото жакын доско айланышыптыр. Мен болсо Аселди такыр унутканмын. Озу айткандай ал мен учун эчким эмес. Ошентип менин ишенгеним Бектур болуп корунбос тобунда журдук. Бизден башкада толтура майда топтор бар экен. Биз аларды багындырып озубуздун топко кошуп жаттык. Бизде эки мыкты атаандаш бар. Бири шамал бири кылыч. Кылычтагылар бут жан кечтилер. Артын ойлобогондор экен. Арген Бектур учообуз Эржигитти абактан чыгаруунун жолун издеп журдук. Ооба мекен учун куйгон жигиттерди жолдо таштабаш керек. Акыры Эржигитти чыгаруунун жолун таптык. Кабылдын адамдары ошол жактада да иштейт экен. Тункусун бут эшиктер ачылып,камералар очурулуп бизге кирууго уруксат берилди. Эржигитти акыры издеп таптык.
-Акжигит байке сизби?
-иним абалын кандай? Эржигит мени коруп ушунчалык суйунуп турду. Кантседа озумдун инимда. Колдук жигит,сабр кылып бизди кутуптур. Бектурду коруп ого бетер кубанып кубанычы койнуна батпай калды. Арген сыртта калган эле. Бир убакта суйлоп калды:
-Акжигит Уландар бизге жакын калыптыр.
-биз азыр. Дароо сыртты коздой жонодук.Эржигит токтоп калды.
-Эмне болду Эржигит?
-бизден кийинкиде Нурбек деген байке бар аныда ала чыгаалычы.
-Бектур сен бара-бер биз азыр. Бектур сыртка чыгып кетти. Эржигиттин байкесине бардык. Корсо менин досум Нурбек экен. Ал мени оттон сактап калган болчу. Мени куткарып мага ишенген жигит болчу. Эшикти ачып жатсак мени таанып:
-Акжигит досум келдинби?
-ооба досум мен келдим.
-Акжигит мен айтканмын,мен сага ишенем деп. Мен сени качыргандан тартып абактамын, рахмат досум. Мен коп нерсени тушундум,мен учун келгенине рахмат досум. Бектур менен Арген шаштырып киришти . Биз Улан келгенче чыгып кеткенге жетиштик. Унаабыз менен бетме-бет оттук. Айнегин ачып алган,алды жакты карап отуп кетти. Улан аз калды. Мен корунбос тобуна Эржигит менен Нурбектида коштум. Эми биз дагы да копбуз. Мен ишене турган адамдарда четтен чыга баштады. Кабылдын бутпогон иштерин бутуруп журдук. Элдиярга такыр жолууга албай койдук. Угушумча Асел жанына бир кыз алып ,экоо чогуу журот экен. Аны Эржигит айтып берди:
-Акжигит байке Асел эже жанына кыз алып алган. Мен абака тушоордон мурун, ал кызды окутуп жаткан экен.
-эмне деп?
-ал кыз коркуп калганго дейм. Асел эже мынтип айтып атпайбы:
- сен минтсен,сенден кайсы генерал чыгыш керек.
#74 04 November 2017 - 12:58
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Ажыдаарды жениш учун ,ажыдаар болуш керек да, сен минтип ыйласан ажыдаар боло албайсын.
Ооба бул менин Аселге айткан созум эле. Алда башкасына айтыптырда ээхх Асел …
Бир кун биздин балдарды шамалдын балдары кармап алды деген кабар келди. Биз экинчи жол менен жетип бардык. Биздин снайпер аткан жигиттер тегеректеги кабат уйлорго чыгып кетишти. Чынында корунбос тобу бут жактан бар экен. Буларды эчким корбойт,атына татыктуу экен баары. Мен дурбу менен карадым. Эч кандай шамал дей албайсын,кадимки эле милиция кызматкерлери келе жатат. Алар бир чон унаада эле. Бизге жакын калганда,жолду тосуп,озубуздун жигиттерди сактап калдык. Алардын баары мерт кетти. Корунбостогулор ушунчалык мыкаачы дейин десен,буларда ураан бар экен. « Корунбоско тийген корунбос» демек буларга ким тийбесин жок болушат. Батыр байке бизге бир топ жардам кылды. Кылычтын балдары четтен жок боло баштады. Мага уй ,унаа алып беришкен. Булар акчаны кайдан табат десе? Менмин деген бизнесмендерди коруп,же акчасын алып турушат тура. Кээбирде банктарга чабуул жасашат. Эгерде булар ала албаса ,шамал алат. Кийин ким алды,корунбос алды,кылыч алды болуп чыгат . Бир кун Арген чалып калды:
-шамалдын балдары кабат уйдун тамында журот.
Биз дароо Эржигит,Нурбек, Бектур болуп жоноп кеттик. Менин бир гана эн чон максатым Уланды жок кылуу эле. Ал дегенде ичкен ашымды жерге таштайм. Биз тортообуз да тамга чыктык. Уландын эки баласы тушуп келе жаткан экен. Тыйыным менен талкалап оттук. Акырын башымды чыгарып карасам алар чоон дурбу алып алыстарды карап турушуптур. Биз акырын чыгып экинчи жака отуп кеттик. Жигиттер тапанча иштетели дешкенинен мен буйрук берген жокмун. Ангыча калган жигиттер чалып калды.
-Акжигит бул деген тузак!
-тузак?
-биз азыр жетип барабыз,озунорго сак болгула.
Демек бизге тузак коюлган. Ангыча Улан биз тарапка карап:
-Акжигит куш келипсин. Сенин тируу экенин мага ардайым маалым болгон. Эгерде жигиттерди сактап калам десен женилип бер . Жигиттер жок деп жатышты. Ангыча артыбызагы уйлордон спецназдар чыга калышты. Биз колубузду которушко аргасыз болдук. Биздин жигиттерда жетип келишен эле. Мен колумду которуп Улан тарапты карай бастым. Улан мени коруп кол чаап:
-аа Акжигит досум ,досум. Нурбек сен да булар мененби? Оо Эржигит кантип качып кетти десе. Корсо Акжигит келип жыргап калган турбайсынарбы. Акжигит сен утулдун .
-жок ! эч качан!
Мен баягыдай эле тыйындарымды шыгырата чыгарып эки –учоону атканга жетишип Уланды тамдын устунон туртуп куладым. Биз туз эле жол четинде турган унаанын устуно туштук. Мен эчнерсе болгон жокмун . Улан жанчлып калды болуш керек. Анткени анын устунон басып тушком. Менин балдарым келип экообузду тен унаага салып кетишти. Улан озуно келе албай баратты. Ангыча Уланга чакыруу келди ,мен алдым:
-ало Улан! Улан!
-Мен Акжигитмин, эгер Улан тируу калсын десенер менин балдарымды кайтарып бергиле.
-макул,макул, силерда Уланды кайтаргыла .
Кечинде озум чалам ага чейин кут!...
Уланды базага алып бардык. Колу буту байлануу озуно келди. Кабыл аны коруп:
-Улан… Улан … куч атасын тааныбайт дегенди билет белен? Ооба сен кучтуу элен,бирок Акжигит келип сени алсыздандырды.
Улан ага карап:
- сен кимсин?
-менби ? мен деген Кабылмын.
-Кабыл? Улан ушунчалык танкалып турду. Кабыл созун улап:
-Улан корунбосту Акжигит деген досум тузгон,анын улантуучусу мен болуп жатам. Шамал бизден кийин тузулгон. Айжандын адамдары «шамал» тобун тузушкон. Айжандын андан кабары жок эле . Мен чет жерде жургондо бул кабарды укканмын. Айжан коп отпой жумуштан кетти. Бир жарым жылдан сон турмушка чыкты. Анын адамдары бизге окшогондорду тазалайбыз дешип ,байлык-бийликти коргондо туура эмес жолго тушуп алышты. Ал эми туура эмес мен улантып жатасын.
Ооба бул менин Аселге айткан созум эле. Алда башкасына айтыптырда ээхх Асел …
Бир кун биздин балдарды шамалдын балдары кармап алды деген кабар келди. Биз экинчи жол менен жетип бардык. Биздин снайпер аткан жигиттер тегеректеги кабат уйлорго чыгып кетишти. Чынында корунбос тобу бут жактан бар экен. Буларды эчким корбойт,атына татыктуу экен баары. Мен дурбу менен карадым. Эч кандай шамал дей албайсын,кадимки эле милиция кызматкерлери келе жатат. Алар бир чон унаада эле. Бизге жакын калганда,жолду тосуп,озубуздун жигиттерди сактап калдык. Алардын баары мерт кетти. Корунбостогулор ушунчалык мыкаачы дейин десен,буларда ураан бар экен. « Корунбоско тийген корунбос» демек буларга ким тийбесин жок болушат. Батыр байке бизге бир топ жардам кылды. Кылычтын балдары четтен жок боло баштады. Мага уй ,унаа алып беришкен. Булар акчаны кайдан табат десе? Менмин деген бизнесмендерди коруп,же акчасын алып турушат тура. Кээбирде банктарга чабуул жасашат. Эгерде булар ала албаса ,шамал алат. Кийин ким алды,корунбос алды,кылыч алды болуп чыгат . Бир кун Арген чалып калды:
-шамалдын балдары кабат уйдун тамында журот.
Биз дароо Эржигит,Нурбек, Бектур болуп жоноп кеттик. Менин бир гана эн чон максатым Уланды жок кылуу эле. Ал дегенде ичкен ашымды жерге таштайм. Биз тортообуз да тамга чыктык. Уландын эки баласы тушуп келе жаткан экен. Тыйыным менен талкалап оттук. Акырын башымды чыгарып карасам алар чоон дурбу алып алыстарды карап турушуптур. Биз акырын чыгып экинчи жака отуп кеттик. Жигиттер тапанча иштетели дешкенинен мен буйрук берген жокмун. Ангыча калган жигиттер чалып калды.
-Акжигит бул деген тузак!
-тузак?
-биз азыр жетип барабыз,озунорго сак болгула.
Демек бизге тузак коюлган. Ангыча Улан биз тарапка карап:
-Акжигит куш келипсин. Сенин тируу экенин мага ардайым маалым болгон. Эгерде жигиттерди сактап калам десен женилип бер . Жигиттер жок деп жатышты. Ангыча артыбызагы уйлордон спецназдар чыга калышты. Биз колубузду которушко аргасыз болдук. Биздин жигиттерда жетип келишен эле. Мен колумду которуп Улан тарапты карай бастым. Улан мени коруп кол чаап:
-аа Акжигит досум ,досум. Нурбек сен да булар мененби? Оо Эржигит кантип качып кетти десе. Корсо Акжигит келип жыргап калган турбайсынарбы. Акжигит сен утулдун .
-жок ! эч качан!
Мен баягыдай эле тыйындарымды шыгырата чыгарып эки –учоону атканга жетишип Уланды тамдын устунон туртуп куладым. Биз туз эле жол четинде турган унаанын устуно туштук. Мен эчнерсе болгон жокмун . Улан жанчлып калды болуш керек. Анткени анын устунон басып тушком. Менин балдарым келип экообузду тен унаага салып кетишти. Улан озуно келе албай баратты. Ангыча Уланга чакыруу келди ,мен алдым:
-ало Улан! Улан!
-Мен Акжигитмин, эгер Улан тируу калсын десенер менин балдарымды кайтарып бергиле.
-макул,макул, силерда Уланды кайтаргыла .
Кечинде озум чалам ага чейин кут!...
Уланды базага алып бардык. Колу буту байлануу озуно келди. Кабыл аны коруп:
-Улан… Улан … куч атасын тааныбайт дегенди билет белен? Ооба сен кучтуу элен,бирок Акжигит келип сени алсыздандырды.
Улан ага карап:
- сен кимсин?
-менби ? мен деген Кабылмын.
-Кабыл? Улан ушунчалык танкалып турду. Кабыл созун улап:
-Улан корунбосту Акжигит деген досум тузгон,анын улантуучусу мен болуп жатам. Шамал бизден кийин тузулгон. Айжандын адамдары «шамал» тобун тузушкон. Айжандын андан кабары жок эле . Мен чет жерде жургондо бул кабарды укканмын. Айжан коп отпой жумуштан кетти. Бир жарым жылдан сон турмушка чыкты. Анын адамдары бизге окшогондорду тазалайбыз дешип ,байлык-бийликти коргондо туура эмес жолго тушуп алышты. Ал эми туура эмес мен улантып жатасын.
#75 04 November 2017 - 12:58
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
эмне ? силер эле туура кылып жатасынарбы?
Мен дароо анын жанына келип:
-Эсинде болсун! Биз мекен учун кыянаттык кылбайбыз.
- кулкумду келтирбей каччы.
Уланды уруп-тепкилеп жибердимда сыртка чыгып кеттим. Колдон келсе бул жексурду койбербей кармап калыш керек ле. Мен жанакы номерге чалып эртен Уланды аласынар деп айттым . Алар макул болушту. Мен экинчи жолду ойлоп жаттым . Акыры таптым . Уланды баягыдай эле тамдын устундо тапшырабыз. Мен балдарды жашыруун бут жерге тизип коём. Кези келгенде чабуул жасап баарын жок кылабыз. Эртеси да болду. Гилтейген буто элек тамдын устундо турабыз. Алар вертолёт менен келди. Бизден учоо ,алардан учоо . Бизде Улан бар. Аларда Нурбек,Эржигит ,Бектур,Арген. Алар биздин шарт боюнча биринчи болуп биздикилерди койберишти. Биз аларды озубузго алып ,уйдун экинчи жагы менен тушуруп жибердик. Башка тамдарда биздин снайперистер карап жатат. Уландын колун бошоттумда коюп жибердим.Ал шашып эле балдарын коздой баратты. Жигиттер менин буйругумду кутуп жатат,ангыча кызыл-тазыл болгон газ бомбалар ыргытылды. Жигиттерге аткыла деп буйрук бердим. Газды бут тарап шамалга учуп кетти. Жигиттер корунбосода туш-тарапка аткылашыптыр. Алардан учоо тен каза тапкан. Бирок Улан жок, ары-бери карасам бизден кийинки тамда чуркап баратыптыр. Мен дароо артынан чуркап бардым.Асты жакта анын балдары келип эки жак кагыша кетти. Акыры Уланга жетээриме аз калганда ,ал токтп калды .
-Акжигит тапанчанды ташта. Эркекче алышабыз.
Мен дароо анын жанына келип:
-Эсинде болсун! Биз мекен учун кыянаттык кылбайбыз.
- кулкумду келтирбей каччы.
Уланды уруп-тепкилеп жибердимда сыртка чыгып кеттим. Колдон келсе бул жексурду койбербей кармап калыш керек ле. Мен жанакы номерге чалып эртен Уланды аласынар деп айттым . Алар макул болушту. Мен экинчи жолду ойлоп жаттым . Акыры таптым . Уланды баягыдай эле тамдын устундо тапшырабыз. Мен балдарды жашыруун бут жерге тизип коём. Кези келгенде чабуул жасап баарын жок кылабыз. Эртеси да болду. Гилтейген буто элек тамдын устундо турабыз. Алар вертолёт менен келди. Бизден учоо ,алардан учоо . Бизде Улан бар. Аларда Нурбек,Эржигит ,Бектур,Арген. Алар биздин шарт боюнча биринчи болуп биздикилерди койберишти. Биз аларды озубузго алып ,уйдун экинчи жагы менен тушуруп жибердик. Башка тамдарда биздин снайперистер карап жатат. Уландын колун бошоттумда коюп жибердим.Ал шашып эле балдарын коздой баратты. Жигиттер менин буйругумду кутуп жатат,ангыча кызыл-тазыл болгон газ бомбалар ыргытылды. Жигиттерге аткыла деп буйрук бердим. Газды бут тарап шамалга учуп кетти. Жигиттер корунбосода туш-тарапка аткылашыптыр. Алардан учоо тен каза тапкан. Бирок Улан жок, ары-бери карасам бизден кийинки тамда чуркап баратыптыр. Мен дароо артынан чуркап бардым.Асты жакта анын балдары келип эки жак кагыша кетти. Акыры Уланга жетээриме аз калганда ,ал токтп калды .
-Акжигит тапанчанды ташта. Эркекче алышабыз.
#76 28 November 2017 - 15:07
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 6
- 22 November 17
- : 04 Feb 2019 18:11
-Акжигит тапанчанды ташта. Эркекче алышабыз.
Мен карап турбай дароо таштап,Уланга чабуул койдум. Экообуз катуу уруштук. Нарында улак тартып журупбу же тоолорго чыгы куч топтолгонбу анын соккулары мага эч кандай таасир бербеди. Мен аны оной эле женип алдым. Ал астымда:
-Улан дайым эле жене берем дедин беле?
Ал жотолуп,какап:
-Акжигит мен сени олтуром! Ал мени кучко салып жыгып бир эки ургулап дагы качып жоноду. Мен артынан кууп жетеримди айлакерлик кылып ,артыма отуп мени тамдан ары тээп жиберди. Мен кабат уйдун устуно туура шыйпырын сындыра тушуп жатып калдым. Демим чыкпай калды. Уландын каткырыгы кулагыма угулуп турду. Мен озумду жоготуп коюптурмун. Бир убакта кулагымдын астынан «Азан» жанырды. Азандын дабышы мени ойготту. Мен козумду ачып асманды карап жаттым. Апапак булуттардын арасынан кун чыгып келе жатты. Бир убак тырык-тырык эткен ун угуат. Дароо ордумдан турдум. Корсо мен мечиттин устуно кулаган экенмин. Кудайм озу сактап ,азаны менен ойготту. Балким мага берген эскертуусудур. Эки жакты карасам,артымдан Улан келип калыптыр. Колунда тапанча бар,менин экинчи тапанчамды алганга жетишиптир.
-Акжигит эми сени эчким куткара албайт! Ал ок узоорго аз калганда ,анын тапанчасын экинчи жактан бироо ыргыта атты. Корсо Арген жетип келген экен. Улан дароо аттап-буттап качып кетти. Ошентип базага бардык. Бул кылыгым учун Кабылдан урушда укдум.
Кундор ото берди. Бир кун Эржигит Элдияр келди деп калды. Дароо сыртка чыктык. Бети башы кан болуп «Уландан салам» деп кулап тушту. Мен ушунчалык ачуум келди. Элдиярды даарылап жатышты. Улан болушунча уруп-тепкилеп жонотуптур. Биз тездик менен базаны башка жака котордук. Антени ал жерди билип калышкан. Мен Уландан оч алам деп журдум. Бир ай отту. Элдияр бутуна туруп баягыдай кучко толуп калган. Элдияр менен суйлошсок,коп нерсени айтып берди:
-Уланды кантип тузака илебиз?
-биз аны Асел аркылуу тузака тушуро алабыз.
-кантип?
-балким бир нерсе ойлоп тапсак болоттур. Анткени Улан Аселди суйот. Ангыча Кабыл ортодон чыгып:
-илгээри Акжигитти да анын суйгону Айжан ушинтиа тузакка тушургон эле. Силер тузака тушуросунор бирок Акжигитке да кыйын болуп калат.
Ооба мага кыйын болот. Мен аны унуттум десемда журогумдон кетпей койду. Биз акыры Уланды кармаштын айласын таптык. Биз жарым топ кол жээк тарабындагы компанияны сатып алдык. Ал жерди корунбостун башкы штабы деп жарыяладык. Ал кабар тезинен тарап жатты. Биздин план боюнча Улан балдары менен келгенде жардырып качып кетмекбиз. Элдияр коп нерсени уйронуп,коптогон жигттерди озуно баш ийдириптир. Ал озу менен иштешкен балдарды тартып алды. Биз дагыда кобойдук. Торо байке чалып жанылыктарды угуп турду. Ал Батырдан кабатыр да эле. Батыр байке жакында келем ,силерге кошулам деп эле журот. Бир кун Аргенге айтып Айжан эне чакыртып кел дедим. Убактысынан кечикседа Айжан эне келди. Ал менин кенешчим эле болуп калган эле. Мен ага баштан откон окуяларымды айтып бердим. Ал гана эмес Кабыл менен экенимди айтсам:
-Кабылдын мекенге куйгону биздин доордо эле бар эле. Балким мен Акжигиттин досу болгону учун эмес,мекенге куйгону учун качырып жибергем. Сен эми озуно этият бол. Созсуз женишке жеткин. Кабылдан ото сак бол,баштадынбы артка кайтпа.
Айжан эне мага турткуу берип кетип калды. Бир куну кол жээкте базада отурсак эле, шамалдын балдары жакын калгандыгы тууралуу маалымат келип тушту. Биз дароо ишке оттук. Бомбаларды бут жайгаштырып койдук.Бир эле кнопканы бассам бут баары жарылып кетмек. Элдияр жигиттерди аскерче кийинтип койгон экен. Акжигиттин балдары да ошондой келди. Элдиярдын жанында жургон бир жигити бар эле. Аны Эржигит байкап жургон. Айтышы боюнча ал саткын экен. Уландын адамы болушу мумкун дейт. Ошон учун биз мунун баары чындыктай иш жасадык. Биз базанын берки бетине отуп кеттик. Спецназдар курчап кирди. Унаадан Улан тушуп базага кирди. Менин олжом даяр болду. Мен кнопканы басайын десем экинчи унаада Асел келип кирип кетти. Мен баса албай калдым. Биз экинчи планга оттук. Эгер бул ишке ашпаса куч менен женебиз деген элек. Кайра базанын аркы жагына оттук. Акырын арткы эшик менен кирдим. Неге кирдим? Ошол кун мени алсыратып жиберди. Кирсем эле Аселдин:
-Акжигит! Акжигит! Деген ый аралаш кыйкырыгы угулуп калды. Биз жигиттер менен акырндык менен базага жайгаштык. Жигиттер менин буйругумду гана кутуп турушту . Нурбек жаныма келип:
-Акжигит эгерде биз азыр чабуул койсок ,Аселда Улан менен бирге кетет. Тандоо сеники. Ал созун айтып кетип калды.
Жок! Асел мени суйбосода,мага ишенбеседа мен жанын алгым келген жок! Жигиттерге кайтыкыла! бергиле деп буйрук бердим. Алар буйрукту аткарып сыртка чыгышты. Сырт тараптан Уландын балдары жетип келди. Ортодо атышуу болуп кетти. Биз да, урушта туруш жок деп ишке оттук. Элдиярдын достору аскер кийиминде келип Уландын балдарына экинчи жактан чабуул коюшту. Уландар чыкканча биз аркы тарапка отуп кеттик. Бизден Эдил деген жигит калып кетти. Биздин артыбыздан эле Элдиярдын достору отту. Баарын унаага салып кетирип жибердим. Бектур ,мен, Арген калдык. Элдиярда жетип келди. Эржигит эчаак кеткен. Асел мени издеп сыртка чыкты. Экинчи эшиктен Улан жигиттери менен чыкты. Эдил качканга жетишпей Аселди кармап тапанча такап турду. Ошол кезде Бектурдун айткандары эсиме тушту:
«Элдиярдын досу ,Эдил деген бар экен. Эмнедир мен андан шектенип турам. Анткени анын кыймыл аракеттери башкача. Ажаатканага кирип кандайдыр бир кишилер менен суйлошот. Мени корсо ырдаган киши болуп туруп калат».
Элдияр артыбызда жигиттери менен турду. Элдиярга болгон окуяны айтсам:
-Акжигит байке менда андан шегим бар. Ал мурун Уландын балдары менен болгон эле. Бирок кийин бизге кошулган. Балким Улан аны бизге чалгынчы кылып жибергендир. Ангыча Арген суйлоп:
-Акжигит азырынча чечим чыгарганга эрте, байкаштыралы. Чынында Уландын адамы болсо Аселди коюп жиберет.
Элдияр:
-мага снайперди бергиле,эгерде Аселди коюп жиберсе мен аны озум олтуром.
Мен негедир ага ишенгим келбеди. Келе деп снайперди озум алып кузотуп турдум. Уландар акырындан тапанчасын жерге коюшту. Бул жака отоорубуз тууралу Эдил билбейт болчу. Асел байкуштун козунон жашы сызып турат. Ал эмне Акжигит деп кыйкырды . Мени ушунчалык ойлондуруп турду. Эдил ары-бери карап Уланга карап кулуп Аселди койберди.
Ооба бизде саткын бар экен. Демек Бектурдун иликтоосу туура чыкты. Эдил Аселди койберери менен Улан аларга карай жоноду. Улан кулуп-жайнап Эдилдин колун кармаганда, анын каны Уландын бетине чачырап мерт кетти. Албетте ал менин огумдан эле. Асел эки кулагын жаап отуруп калды. Ангыча артыбыздан Уландын жигиттери курчап кирди. Биз ушундай болушун алдын ала билген элек. Дароо кайыктарга отуруп сузуп кеттик. Кайыгыбыз Уландардын астынан отмокчу эле. Анткени жол ошол жакта. Биздин балдар токтоппой Уландарга ок узду. Алар бизге каршылык корсото албай жашынып турушту. Менда тапанчамды мээлеп Уландын чыгышын куттум. Бир убакта Асел чыга калды. Ага карай ок узуп жибере жаздадым. Ал мени корду тааныды. Жигиттер атканды тык токтотушту. Асел ушунчалык безилдеп ыйлап турду. Акжигит! Акжигит деп артыбыздан копуро менен чуркайт. Ангыча Улан артынан жетип келди. Арген ок узойунбу дегенинен жок деп жооп бердим. Улан Аселди кармап экоо калаберишти. Суйгон кызым душманымдын колунда калды. Базага барсак Батыр байке келип калыптыр. Биз четке чыгып суйлоштук:
-Батыр байке бизге кошулдунузбу?
-Акжигит шашылыш кабар.
-эмне болду байке?
-мени байкап калышты . Артымдан анчылар тушушкон. Мен кантип кутулам эми.
-Батыр байке озум сизди коргоп алам. Кыжалаат болбонуз, журунуз балдар менен таныштырып коёюн.
Батыр байке негедир коркуп калганбы айтоор калтырап калыптыр. Мен аны балдар менен таныштырып коюп Эржигит ,Бектур,Элдияр инимди алып башкага болмого кирдик.
-жигиттер ! абал курч. Ааз калды женишке жетебиз. Биздин максат бир «мекен душмандары биздинда душмандар». Мени деп канча азап тарттынар ,силерге чоон рахмат.
Бектур:
-жок байке биз сизди деп эч качан азап тарткан эмесбиз. Биз азап тартсак мекенди деп азап тарттык.
-эхх силердей иним бар мени ким жене алат? Келгилечи бир кучактап алайын. Тортообуз кучакташып тегеренип турдук. Ангыча Нурбек кирип келди:
-оохо жигиттер мени деле кошуп алгыла. Анын артынан Арген келди,анын артынан дагы башкасы. Биринин артынан бири келип жатты. Биздин тегерек анданда кенейип болмого батпай кеттик. Ошол куну биринчи жолу майрамдадык. Анткени биздин достук бизди женишке жетелеп жаткан эле. Элдияр менен Эржигит баарыбыздын козубузчо корунбосто жургон эки кызды чакырышты. Экоо биригип ,кудум Кабыл менен Акжигит ,Айнаш менен Айжанга суйуусун арнагандай аларда су йуусун арнашты. Коптон бери суйлошуп журушту. Негизенен ал кыздар биздин мээрбан айымдар эле. Кыздарда жигиттердин суйуусун кабылдашты. Бектурдун жанына бардымда атайын ага кычып:
- а Бека сенин кызын жокбу?
-менин кызымбы? Тигине отурбайбы?
-сен эмне суйуунду арнабадын?
-и? байке биз суйлошуп журобузго акыры.
Аа жооштон жоон чыгат дегени ушулда… Корсо Бектур эчаак эле бул кызды ээлеп койгон тура. Баары кол чаап аларга бакыт тилешти. Арген кичине мас болуп калган экен,ордунан тура калып эле:
-э? эмне озу бизде уч кыз бар болсо,учоону тен алып алдынарбы? Жок дегенде бироосун бизге бергиле. Биз боорубуз эзилгенче каткырдык. Инилерим катуу чыкты. Кечинде Нурбек экообуз суйлошуп отуруп калдык:
-Нурбек эсиндеби мени сактап калганын?
-ооба дос.
-ошон учун сага рахмат.
-досум сагада рахмат,анткени сен Кабылданда мыкты жетекчилик клып жатасын. Карачы Батыр байкенида тартып алдын.
-ошол кезде досум бутум куйуп кеткенде даары койбодун беле,ошол даарылар азыркыга чейин бутума куч-кубат берип келет.
-Акжигит эчтеке эмес досум. Биз бири-бирибизге ушунчалык ыраазы болдук. Колунан бакалын которуп Арген келди.
-Ээ жигиттер ырдап берейинби?
-амей сенда ыр билесинби?
-ээ достор мен деген булбулмунда.
Ал отуруп алып аябай соонун ырдады. Экинчи ыры буй-буй болду. Аны ырдап жатса Айкол эсиме тушту. Экообуз баткенде ушул ырды угуп концерт коруп отурбадык беле. Ошентип кундорубуз тынчып калды. Шамал тобу коп жоготууга учурады. Алардан кийинки болуп кылыч тобу турат эле. Арадан эки ай отту. Мен Аселди коргонум менен ага такыр жолой албадым.Журогундо кайгысы бардай журот. Ага жолуксам эмне дээр экен? Балким эм имени тушунду бекен? Биз Кабыл менен суйлоштук:
-Акжигит сен келгенден тартып бийликтин баары эле сенде болуп калды. Сен оз ишинди мыкты аткардын,азаматсын! кыйналган жоксунбу?
-жоок кыйналган жокмун.
-тыйынды атпай калдынго?
-ооба азырынча эчкимге иштеткен жокмун.
-Акжигит
-ой…
-мен сага бир тапшырык берсем аны аткара аласынбы?
-аракет кылам.
-Акжигит каза таап биз чет жака качканбыз. Айжандын бир адамдары бизди койберсе,экинчилери кууп келишкен. Чек арада да атышуу болуп арандан качканбыз. Ошол кезде Белек деген жигит бар эле. Ал менин огумдан бутунан жаракат алган. Кыскасын айтканда Акжигиттин айтышына караганда Айжан боюнда болушу мумкун эле. Мен чет жерде коп журдум. Кайтып келсем Айжандын ,Акжигиттен баласы бар деген маалымат жетип келди. Мен аны издеп таба албадым. Анын аты ким экенида мага белгисиз. Угушума караганда Айжан аны ошол Белеке берип,озу турмушка чыгып кеткен. Мен акыры таба албай Айжандын куйоосунон сурадым. Ал айтпай койду. Мен аны тапанчам менен коркутуп жатып ,кокустан атып алдым. Айжан болсо башкача ойлоп калды. Мен Белектида ,Акжигиттин баласында таба албадым. Жакында дагы бир маалымат колго келип тушту. Белектин буту катуу ооруп ,мээге таасир берип катуу ооруга чалдыгыптыр. Баланы кимдир бироого калтырып озу каза тапкан экен. Биз азыркы кунго чейин ал ким экенин таба албай келебиз. Сага тапшырык Акжигиттин баласын тап. Балким ал бала сени менен тен болушууда мумкун.
Мен тапшырыкты алып чыгып кеттим. Акжигиттин баласы ким болушу мумкун? Мен эки кундон сон Айжан эненин уйуно бардым. Анын уйунун астына тушуп суйлоштук. Анткени кимдир бироолор байкап калышы мумкун эле.
-балам дагы эмне болду?
-Айжан эне омурунуз канча калды?
-эмнеге балам,балким бугун ,балким азыр олуп кететтирмин.
-олоордон алдын баланызды коргунуз келеби?
Айжан эненин коздору жаркый тушту.
-балдарым баргоо.
-жок Акжигиттен калган баланы?
-сен аны кайдан билесин? Айжан эне ыйлап жиберди. Жуз арчуусу менен коз жашын аарчып-аарчып:
-ал эмне тируубу?
- билбейм энекеси . Ал жонундо мага Кабыл айтты. Айтышы боюнча , куйоонуздон коркутуп сурап жатып капыстан атып алган экен.
-анын кандай мааниси бар балам. Мага маанилуусу балам эмесби?
-баланызды кимге бергенсиз? Мен таап берем баланызды. Анын аты ким?
-Мен баламды Белеке ишенип тапшыргам. Анткени аны Акжигиттин душмандары олтуруп кетмек. Белек бир жыл карап эле каза таап кетти. Мен барсам бала жок экен. Баланы кимдир бироого берген. Ал жагы магада табышмак болуп кала берди.
-анын аты ким?
-анын атыбы? Акжигиттен тукум улансын деп анын атын озум койгом. Аты Улан.
Мен карап турбай дароо таштап,Уланга чабуул койдум. Экообуз катуу уруштук. Нарында улак тартып журупбу же тоолорго чыгы куч топтолгонбу анын соккулары мага эч кандай таасир бербеди. Мен аны оной эле женип алдым. Ал астымда:
-Улан дайым эле жене берем дедин беле?
Ал жотолуп,какап:
-Акжигит мен сени олтуром! Ал мени кучко салып жыгып бир эки ургулап дагы качып жоноду. Мен артынан кууп жетеримди айлакерлик кылып ,артыма отуп мени тамдан ары тээп жиберди. Мен кабат уйдун устуно туура шыйпырын сындыра тушуп жатып калдым. Демим чыкпай калды. Уландын каткырыгы кулагыма угулуп турду. Мен озумду жоготуп коюптурмун. Бир убакта кулагымдын астынан «Азан» жанырды. Азандын дабышы мени ойготту. Мен козумду ачып асманды карап жаттым. Апапак булуттардын арасынан кун чыгып келе жатты. Бир убак тырык-тырык эткен ун угуат. Дароо ордумдан турдум. Корсо мен мечиттин устуно кулаган экенмин. Кудайм озу сактап ,азаны менен ойготту. Балким мага берген эскертуусудур. Эки жакты карасам,артымдан Улан келип калыптыр. Колунда тапанча бар,менин экинчи тапанчамды алганга жетишиптир.
-Акжигит эми сени эчким куткара албайт! Ал ок узоорго аз калганда ,анын тапанчасын экинчи жактан бироо ыргыта атты. Корсо Арген жетип келген экен. Улан дароо аттап-буттап качып кетти. Ошентип базага бардык. Бул кылыгым учун Кабылдан урушда укдум.
Кундор ото берди. Бир кун Эржигит Элдияр келди деп калды. Дароо сыртка чыктык. Бети башы кан болуп «Уландан салам» деп кулап тушту. Мен ушунчалык ачуум келди. Элдиярды даарылап жатышты. Улан болушунча уруп-тепкилеп жонотуптур. Биз тездик менен базаны башка жака котордук. Антени ал жерди билип калышкан. Мен Уландан оч алам деп журдум. Бир ай отту. Элдияр бутуна туруп баягыдай кучко толуп калган. Элдияр менен суйлошсок,коп нерсени айтып берди:
-Уланды кантип тузака илебиз?
-биз аны Асел аркылуу тузака тушуро алабыз.
-кантип?
-балким бир нерсе ойлоп тапсак болоттур. Анткени Улан Аселди суйот. Ангыча Кабыл ортодон чыгып:
-илгээри Акжигитти да анын суйгону Айжан ушинтиа тузакка тушургон эле. Силер тузака тушуросунор бирок Акжигитке да кыйын болуп калат.
Ооба мага кыйын болот. Мен аны унуттум десемда журогумдон кетпей койду. Биз акыры Уланды кармаштын айласын таптык. Биз жарым топ кол жээк тарабындагы компанияны сатып алдык. Ал жерди корунбостун башкы штабы деп жарыяладык. Ал кабар тезинен тарап жатты. Биздин план боюнча Улан балдары менен келгенде жардырып качып кетмекбиз. Элдияр коп нерсени уйронуп,коптогон жигттерди озуно баш ийдириптир. Ал озу менен иштешкен балдарды тартып алды. Биз дагыда кобойдук. Торо байке чалып жанылыктарды угуп турду. Ал Батырдан кабатыр да эле. Батыр байке жакында келем ,силерге кошулам деп эле журот. Бир кун Аргенге айтып Айжан эне чакыртып кел дедим. Убактысынан кечикседа Айжан эне келди. Ал менин кенешчим эле болуп калган эле. Мен ага баштан откон окуяларымды айтып бердим. Ал гана эмес Кабыл менен экенимди айтсам:
-Кабылдын мекенге куйгону биздин доордо эле бар эле. Балким мен Акжигиттин досу болгону учун эмес,мекенге куйгону учун качырып жибергем. Сен эми озуно этият бол. Созсуз женишке жеткин. Кабылдан ото сак бол,баштадынбы артка кайтпа.
Айжан эне мага турткуу берип кетип калды. Бир куну кол жээкте базада отурсак эле, шамалдын балдары жакын калгандыгы тууралуу маалымат келип тушту. Биз дароо ишке оттук. Бомбаларды бут жайгаштырып койдук.Бир эле кнопканы бассам бут баары жарылып кетмек. Элдияр жигиттерди аскерче кийинтип койгон экен. Акжигиттин балдары да ошондой келди. Элдиярдын жанында жургон бир жигити бар эле. Аны Эржигит байкап жургон. Айтышы боюнча ал саткын экен. Уландын адамы болушу мумкун дейт. Ошон учун биз мунун баары чындыктай иш жасадык. Биз базанын берки бетине отуп кеттик. Спецназдар курчап кирди. Унаадан Улан тушуп базага кирди. Менин олжом даяр болду. Мен кнопканы басайын десем экинчи унаада Асел келип кирип кетти. Мен баса албай калдым. Биз экинчи планга оттук. Эгер бул ишке ашпаса куч менен женебиз деген элек. Кайра базанын аркы жагына оттук. Акырын арткы эшик менен кирдим. Неге кирдим? Ошол кун мени алсыратып жиберди. Кирсем эле Аселдин:
-Акжигит! Акжигит! Деген ый аралаш кыйкырыгы угулуп калды. Биз жигиттер менен акырндык менен базага жайгаштык. Жигиттер менин буйругумду гана кутуп турушту . Нурбек жаныма келип:
-Акжигит эгерде биз азыр чабуул койсок ,Аселда Улан менен бирге кетет. Тандоо сеники. Ал созун айтып кетип калды.
Жок! Асел мени суйбосода,мага ишенбеседа мен жанын алгым келген жок! Жигиттерге кайтыкыла! бергиле деп буйрук бердим. Алар буйрукту аткарып сыртка чыгышты. Сырт тараптан Уландын балдары жетип келди. Ортодо атышуу болуп кетти. Биз да, урушта туруш жок деп ишке оттук. Элдиярдын достору аскер кийиминде келип Уландын балдарына экинчи жактан чабуул коюшту. Уландар чыкканча биз аркы тарапка отуп кеттик. Бизден Эдил деген жигит калып кетти. Биздин артыбыздан эле Элдиярдын достору отту. Баарын унаага салып кетирип жибердим. Бектур ,мен, Арген калдык. Элдиярда жетип келди. Эржигит эчаак кеткен. Асел мени издеп сыртка чыкты. Экинчи эшиктен Улан жигиттери менен чыкты. Эдил качканга жетишпей Аселди кармап тапанча такап турду. Ошол кезде Бектурдун айткандары эсиме тушту:
«Элдиярдын досу ,Эдил деген бар экен. Эмнедир мен андан шектенип турам. Анткени анын кыймыл аракеттери башкача. Ажаатканага кирип кандайдыр бир кишилер менен суйлошот. Мени корсо ырдаган киши болуп туруп калат».
Элдияр артыбызда жигиттери менен турду. Элдиярга болгон окуяны айтсам:
-Акжигит байке менда андан шегим бар. Ал мурун Уландын балдары менен болгон эле. Бирок кийин бизге кошулган. Балким Улан аны бизге чалгынчы кылып жибергендир. Ангыча Арген суйлоп:
-Акжигит азырынча чечим чыгарганга эрте, байкаштыралы. Чынында Уландын адамы болсо Аселди коюп жиберет.
Элдияр:
-мага снайперди бергиле,эгерде Аселди коюп жиберсе мен аны озум олтуром.
Мен негедир ага ишенгим келбеди. Келе деп снайперди озум алып кузотуп турдум. Уландар акырындан тапанчасын жерге коюшту. Бул жака отоорубуз тууралу Эдил билбейт болчу. Асел байкуштун козунон жашы сызып турат. Ал эмне Акжигит деп кыйкырды . Мени ушунчалык ойлондуруп турду. Эдил ары-бери карап Уланга карап кулуп Аселди койберди.
Ооба бизде саткын бар экен. Демек Бектурдун иликтоосу туура чыкты. Эдил Аселди койберери менен Улан аларга карай жоноду. Улан кулуп-жайнап Эдилдин колун кармаганда, анын каны Уландын бетине чачырап мерт кетти. Албетте ал менин огумдан эле. Асел эки кулагын жаап отуруп калды. Ангыча артыбыздан Уландын жигиттери курчап кирди. Биз ушундай болушун алдын ала билген элек. Дароо кайыктарга отуруп сузуп кеттик. Кайыгыбыз Уландардын астынан отмокчу эле. Анткени жол ошол жакта. Биздин балдар токтоппой Уландарга ок узду. Алар бизге каршылык корсото албай жашынып турушту. Менда тапанчамды мээлеп Уландын чыгышын куттум. Бир убакта Асел чыга калды. Ага карай ок узуп жибере жаздадым. Ал мени корду тааныды. Жигиттер атканды тык токтотушту. Асел ушунчалык безилдеп ыйлап турду. Акжигит! Акжигит деп артыбыздан копуро менен чуркайт. Ангыча Улан артынан жетип келди. Арген ок узойунбу дегенинен жок деп жооп бердим. Улан Аселди кармап экоо калаберишти. Суйгон кызым душманымдын колунда калды. Базага барсак Батыр байке келип калыптыр. Биз четке чыгып суйлоштук:
-Батыр байке бизге кошулдунузбу?
-Акжигит шашылыш кабар.
-эмне болду байке?
-мени байкап калышты . Артымдан анчылар тушушкон. Мен кантип кутулам эми.
-Батыр байке озум сизди коргоп алам. Кыжалаат болбонуз, журунуз балдар менен таныштырып коёюн.
Батыр байке негедир коркуп калганбы айтоор калтырап калыптыр. Мен аны балдар менен таныштырып коюп Эржигит ,Бектур,Элдияр инимди алып башкага болмого кирдик.
-жигиттер ! абал курч. Ааз калды женишке жетебиз. Биздин максат бир «мекен душмандары биздинда душмандар». Мени деп канча азап тарттынар ,силерге чоон рахмат.
Бектур:
-жок байке биз сизди деп эч качан азап тарткан эмесбиз. Биз азап тартсак мекенди деп азап тарттык.
-эхх силердей иним бар мени ким жене алат? Келгилечи бир кучактап алайын. Тортообуз кучакташып тегеренип турдук. Ангыча Нурбек кирип келди:
-оохо жигиттер мени деле кошуп алгыла. Анын артынан Арген келди,анын артынан дагы башкасы. Биринин артынан бири келип жатты. Биздин тегерек анданда кенейип болмого батпай кеттик. Ошол куну биринчи жолу майрамдадык. Анткени биздин достук бизди женишке жетелеп жаткан эле. Элдияр менен Эржигит баарыбыздын козубузчо корунбосто жургон эки кызды чакырышты. Экоо биригип ,кудум Кабыл менен Акжигит ,Айнаш менен Айжанга суйуусун арнагандай аларда су йуусун арнашты. Коптон бери суйлошуп журушту. Негизенен ал кыздар биздин мээрбан айымдар эле. Кыздарда жигиттердин суйуусун кабылдашты. Бектурдун жанына бардымда атайын ага кычып:
- а Бека сенин кызын жокбу?
-менин кызымбы? Тигине отурбайбы?
-сен эмне суйуунду арнабадын?
-и? байке биз суйлошуп журобузго акыры.
Аа жооштон жоон чыгат дегени ушулда… Корсо Бектур эчаак эле бул кызды ээлеп койгон тура. Баары кол чаап аларга бакыт тилешти. Арген кичине мас болуп калган экен,ордунан тура калып эле:
-э? эмне озу бизде уч кыз бар болсо,учоону тен алып алдынарбы? Жок дегенде бироосун бизге бергиле. Биз боорубуз эзилгенче каткырдык. Инилерим катуу чыкты. Кечинде Нурбек экообуз суйлошуп отуруп калдык:
-Нурбек эсиндеби мени сактап калганын?
-ооба дос.
-ошон учун сага рахмат.
-досум сагада рахмат,анткени сен Кабылданда мыкты жетекчилик клып жатасын. Карачы Батыр байкенида тартып алдын.
-ошол кезде досум бутум куйуп кеткенде даары койбодун беле,ошол даарылар азыркыга чейин бутума куч-кубат берип келет.
-Акжигит эчтеке эмес досум. Биз бири-бирибизге ушунчалык ыраазы болдук. Колунан бакалын которуп Арген келди.
-Ээ жигиттер ырдап берейинби?
-амей сенда ыр билесинби?
-ээ достор мен деген булбулмунда.
Ал отуруп алып аябай соонун ырдады. Экинчи ыры буй-буй болду. Аны ырдап жатса Айкол эсиме тушту. Экообуз баткенде ушул ырды угуп концерт коруп отурбадык беле. Ошентип кундорубуз тынчып калды. Шамал тобу коп жоготууга учурады. Алардан кийинки болуп кылыч тобу турат эле. Арадан эки ай отту. Мен Аселди коргонум менен ага такыр жолой албадым.Журогундо кайгысы бардай журот. Ага жолуксам эмне дээр экен? Балким эм имени тушунду бекен? Биз Кабыл менен суйлоштук:
-Акжигит сен келгенден тартып бийликтин баары эле сенде болуп калды. Сен оз ишинди мыкты аткардын,азаматсын! кыйналган жоксунбу?
-жоок кыйналган жокмун.
-тыйынды атпай калдынго?
-ооба азырынча эчкимге иштеткен жокмун.
-Акжигит
-ой…
-мен сага бир тапшырык берсем аны аткара аласынбы?
-аракет кылам.
-Акжигит каза таап биз чет жака качканбыз. Айжандын бир адамдары бизди койберсе,экинчилери кууп келишкен. Чек арада да атышуу болуп арандан качканбыз. Ошол кезде Белек деген жигит бар эле. Ал менин огумдан бутунан жаракат алган. Кыскасын айтканда Акжигиттин айтышына караганда Айжан боюнда болушу мумкун эле. Мен чет жерде коп журдум. Кайтып келсем Айжандын ,Акжигиттен баласы бар деген маалымат жетип келди. Мен аны издеп таба албадым. Анын аты ким экенида мага белгисиз. Угушума караганда Айжан аны ошол Белеке берип,озу турмушка чыгып кеткен. Мен акыры таба албай Айжандын куйоосунон сурадым. Ал айтпай койду. Мен аны тапанчам менен коркутуп жатып ,кокустан атып алдым. Айжан болсо башкача ойлоп калды. Мен Белектида ,Акжигиттин баласында таба албадым. Жакында дагы бир маалымат колго келип тушту. Белектин буту катуу ооруп ,мээге таасир берип катуу ооруга чалдыгыптыр. Баланы кимдир бироого калтырып озу каза тапкан экен. Биз азыркы кунго чейин ал ким экенин таба албай келебиз. Сага тапшырык Акжигиттин баласын тап. Балким ал бала сени менен тен болушууда мумкун.
Мен тапшырыкты алып чыгып кеттим. Акжигиттин баласы ким болушу мумкун? Мен эки кундон сон Айжан эненин уйуно бардым. Анын уйунун астына тушуп суйлоштук. Анткени кимдир бироолор байкап калышы мумкун эле.
-балам дагы эмне болду?
-Айжан эне омурунуз канча калды?
-эмнеге балам,балким бугун ,балким азыр олуп кететтирмин.
-олоордон алдын баланызды коргунуз келеби?
Айжан эненин коздору жаркый тушту.
-балдарым баргоо.
-жок Акжигиттен калган баланы?
-сен аны кайдан билесин? Айжан эне ыйлап жиберди. Жуз арчуусу менен коз жашын аарчып-аарчып:
-ал эмне тируубу?
- билбейм энекеси . Ал жонундо мага Кабыл айтты. Айтышы боюнча , куйоонуздон коркутуп сурап жатып капыстан атып алган экен.
-анын кандай мааниси бар балам. Мага маанилуусу балам эмесби?
-баланызды кимге бергенсиз? Мен таап берем баланызды. Анын аты ким?
-Мен баламды Белеке ишенип тапшыргам. Анткени аны Акжигиттин душмандары олтуруп кетмек. Белек бир жыл карап эле каза таап кетти. Мен барсам бала жок экен. Баланы кимдир бироого берген. Ал жагы магада табышмак болуп кала берди.
-анын аты ким?
-анын атыбы? Акжигиттен тукум улансын деп анын атын озум койгом. Аты Улан.
#77 28 November 2017 - 15:12
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 6
- 22 November 17
- : 04 Feb 2019 18:11
Акжигиттен тукум улансын деп анын атын озум койгом. Аты Улан.
Улан! Уланбы? Кантип ушундай болсун. Бут денем зыркырай тушту. Жутунуп –жутунуп коюп эле турам. Менин думшаным Уланбы же башка Уланбы?
-эне биздеги жигит Улан эмесби?
-билбейм балам ,баламды олду деген кабардан башка эчтеке уккан эмесмин.
-сизде суроту барбы анын?
- балам алтынчы класста тушкон суротун кимдир бироолор таштап кетишкен эле. Ал менин кенже баламдын уйундо. Мен суротту алып келип берем макулбу?
-макул эне. Аны качан олду деп уктунуз эле.
-суроттун артында Улан каза тапты,бул анын биринчи жана акыркы деген созу бар эле.
Айжан эне менен коштошуп чыгып кеттим. Демек Улан олгон же дагы ким билсин. Окуяны Кабылга айтып бердим. Ал суротту кутушумду айтты. Коп отпой Уландын балдары менен кылычтын балдары чабыша кетти деген маалымат келди. Биз ортого тушкон жокбуз . Шамалдын жигиттер кылычты кыйла эле кылыптыр. Кылыч тобу качканга аран жетишиптир. Демек Уландар бизден качса,Кылычтар шамалдан качса эн эле кыйыны биз болуп калдык.
Кундор ото берди. Элдияр шашылыш чуркап келип:
-Акжигит байке кылычтын балдары Аселди кармап кетиптир.
-Аселди!?
-азыр ал туткунда.
-даярдангыла!
Акжигит! Арттан добуш чыкты. Арген келип Кабыл чакырганын айтты. Мен дароо кирдим:
- эмне болду?
-Акжигит бул тузак болушуда мумкун.
-тузак?... шашып жаткан жаным тып эте токтой тушту. Ангыча Эржигит кирип келип:
-Кылычтын балдары Аселди имараратта кармап жатышыптыр. Уландар имаратты курчоого алган.
-Кеттик!
Биз дароо жоноп кеттик. Жолдо баратып Батыр байке буларды айтты:
-Кылычтын балдары ото эле айлакер . Эгер алар менен касташсан сенин жакындарынды жок кылышат. Балким Уландын жакыны Аселдир.
Биз имаратка жетип келдик. Алысыраак жерде турабыз. Уландын балдары эчкимиси ичкери кире албай жатат. Аселге бирнерсе болбосо экен деп журогум тынчсызданып турат. Биз Уландар тарапка жакындасак ок узуп жиберишти. Акыры колубузду которуп Батыр байке экообуз алар жака бардык. Баары куралдарын туз эле бизге мээлеп турушат. Улан тушургуло деп буйрук берди да жаныма келип:
-Эмнеге келдин?
-Улан Асел сага эле эмес ,магада керек.
- бар оюнунду ойно. Сенсиз деле куткарып алам.
Менин ачуум келип аны жакаладымда:
-Улан! Кач жолдон.
Биз экообуз туртушо кеттик. Батыр байке ортого тушуп:
-э-э-э болду э! Азыркы учурда экоондун урушун кылычты кучтондурот. Андан коро озунор учун,достугунар учун,душмандыгынар учун бирикбесенерда Асел учун бирикпейсинерби!
Улан ун катпай туруп калды. Менин жигиттерим акырындык менен биз тарапка отушту. Кылычтын адамдары уч жигит куралсыз кирсин деп буйрук беришти. Батыр байке экообуз тыйындарды женге катып ,Улан куралын тапшырып учообуз кирдик. Уланды башка жака,мени башка жака,Батырды башка жака алып кетишти. Батыр байкени четирек алып чыгып эле «саткын! Саткын !» деп сабап жатышты. Мени туура эле Асел байланып турган тарапка алып барышты. Асел мени карап ушунчалык сыздап ыйлап турду. Мен козумду ирмеп баары жакшы болот деп турдум. Ангыча алардан бироо келип:
-Эй жигит ушул кызды куткарам деп жанынды бермекчи болдунбу?
Аселге карадымда:
-керек болсо жанымдыда берем.
-ахахахаха кыз учунбу? Эээ даракты бир тепсен кыз кубулуп тушот.
-сенин башын иштейби? Даракты бир тепсен анын бариги кубулот.
-ээнендурайын ! алып кел тапанчаны! Жанындагы жигиттер тапанчаны алып келишти. Ал дароо октоп башыма тийгизип:
-Эй шамалдар мен силерди шакалдар кылам уктунбу!
-мен шамалдан эмесмин.
Ангыча Батыр байкени жаныма алып келип ташташты. Ичин кармап ары-бери оонап онтоп ,мага карап башын ийкеди. Демек бул убагы дегени. Мен дагы бир аз куттум. Тиги киши кайра суроо узатты:
-сен шамалдан болбосон,шакалдан болбосон анан эмнеденсин? ия?
-мен ажалданмын… жениме турган тыйындар шырык эте тушту. Батыр байке экоолоп чабуулга оттук. Биз имараттын чет жакларына бекингени жетиштик. Алар баары бизди издеп калышты. Мен имараттын бурч жагына отсом Уланды колунан байлап асып коюшкан экен. Анын жанында бир жигит турат. Колунда бычагы бар. Батыр байке калганын чагылтып турду. Мен Улан тарапты коздой жеттим. Экоону тен тыйыным менен жайладым. Ангыча Уландын артынан бир жигит чыгып мылтыгы менен туруп калды. Уландын асты жагына отуп:
-Бул Улан сен Акжигит белен? Ахаха экоо арстанды бир кундо ,бир ирмемде жок кылат турбаймбы?
Улан эки бутун тездик менен которуп аны муунтуп алды. Ал болсо мылтыгын туш тарапка аткылап жатты. Мен дароо бычакты алып жанын суруп алдымда Уланды бошоттум. Улан аркы жактан мен берки жактан чуркап кеттик. Батыр байке кармалып калыптыр. Эки колун ойдо кылып эле бугулуп жатат. Кылычтын балдарынын бири Аселге тапанчасын такап:
-Улан! Чык! Болбосо атып салам!
Улан эч жерде корунбойт. Жашынып турсам артымдан бири келип аткылап кирди. Качканга улгурдум. Артынан чыгып муунтуп салдым. Курунда 10метрге чейин жарылчуу бомба бар экен. Аныда тапанчасында алып Батыр байкенин бет мандай тарабына оттум. Улан устунку жака чыгып кеткен экен. Мага карап улам-улам башын ийкейт. Батыр байке карапда башын ийкеди. Корсо алар мендеги бомбаны корушкон тура. Колум менен учко чейин эсептеп бомбаны Батыр байке тарапка ыргыттым. Ал чуркап качканга жетишти. Улан артына мылтык асынып алган тура. Бомба жарылып буткончо ит аткандай эле кылычтын балдарын терип койду.Аселге жетип колун чечип четке алып чыктым. Жети мунот дейт. Убакыттар кетип жатат. мен сырттагы балдарыма чабуулаг отушуно буйрук бердим. Уландын балдары да экоо эки жактан бастырып келишти. Аселди сыртка алып чыктым. Баары тегеректеп турушат. Ангыча Улан чыгып келип мени туртуп жиберди да,бомбаны иштен чыгарганы аракеттенди. Ал ушунчалык шашып калган эле, анын шашканынан кокус бирдемке болобу депда ойлоп кеттим.
-Улан шашпа!
-озум билем!
Асел башын ары-бери бургулап койду. Асел менден такыр козун албайт. Мен анын жанына бардым. Улан отуруп алып бомбанын чечуунун аракетинде.
-Асел мени кечирип койчу.
Асел акырын гана ыйлап,козун жумуп койду. Байкуш Аселди озумдун жанымда алып журбогонумо окунуп турам. Мен балдарга буйрук берип алардын кетуусун айттым. Жанымда Арген калды. Уландын балдары ундобостон жолду ачып беришти.
Аселдин убактысы эки мунот калды. Акырын колумду которуп Аселдин козунон аккан жашын аарчыдымда:
-Асел мен кылмышкер эмесмин.
-билем Акжигит мен баарын билдим. Мени озунуз менен алып кетинизчи.
Ангыча Улан бомбаны чечип дароо ыргытып Аселди колунан бекем кармап суйрой кетти. Мен артынан бассам Уландын балдары эки-уч катар болуп куралдарын бизге туштап туруп калды. Асел улам-улам мага карап баратат. Ангыча Болсун Баеков жетип келди . Аселдин артынан барайын десем Арген макул болбой койду. Болсун Баеков менин жаныма келип:
-акыры жузун ачылыптырда ээ саткын!
-мен саткын эмесмин!
-корунбостун адамы сенсинда корунуп эле турбайсынбы?
-Болсун ! эми сен мага эчким эмессин. Уландында сенинда мообу балдарындында тубуно жетем.
-ээй акмак качканга жетишээр бекенсин? Спецназдар жакын калды . Ушул жерде эле кармап алайын дедим эле Уландын суранычы менен койберемда эми айла жок.
Арген колумдан бекем кармап «кеттик» деп айтты. Мен аларга бир-бир карап алып кете бердим. Асел байкуш Улан менен кетти.
Кылычтын бул кылыгы учун Кабылдан уруксат алып туну менен алар менен кырылыштык. Батыр байке буларды беш колдой билет. Ал бизге баарын айтып ,план тузуп берди. Биз анын эрежеси менен женишке жетиштик. Кабыл карыя бул жениш учун бизге майрам уюштуруп берди. Аябай шандуу майрамдадык . Кабылдын журогу кармап тураар эле. Ошол куну журогу кармап калып майрамды токтотууга туура келди. Эртеси аран озуно келип мени чакыртты:
- Акжигит менин омурум бутуп баратат окшойт.
-жок андай эмес ,сиз олбойсуз.
-Акжигит шамалды тезинен жок кыл. Эгерде кокус мага бирнерсе болсо бул иш сага калат. Сен кези келгенде буларды таратып жибер.
-сиз эмне мага керез кылып жатасызбы?
- Акжигит мени туура тушун. Мен жетем дегениме бут жеттим, бирок Акжигиттин баласы ким? Мен аны корсом бейкабатыр коз жумат элем.
Кабыл карыя мага керезин айтып жатты. Бирок ал олгон жок. Озу айткандай олбос эле. Аселге жолугам деп такыр жолууга албадым. Анын суроттору гана менде болуп журду. Бир кун Аселдин байланыш номерин таап ага чалдым:
-Ало …
-Асел…
-ооу ким бул?
-бул мен…
-ким?
-Акжигит.
-Акжигит? Сизби? Ал дагыда ыйлап кирди.
-ыйлаба Асел баары жакшы болот.
-Акжиги байке мен эмне кылайын. Мен Уланды билгеним менен бизде эч кандай далил жок .
-Асел капаланба баары жакшы. Мен аны озум далилдеп берем. Жакшы кал.
-Акжигит! Акжигит, ал негедир шашып кетти.
-ой…
-Акжигит мени кечирип коюнузчу.
- эмне учун?
-Мен сизге ишенбей таштап кеткениме.
-Асел баары жакшы.
-Акжигит ,мен сизди суйом.
Аселим журогумду дагы бир жаралап башка суйлобой телефонду коюп койду. Кайрылып чалган жокмун. Кундор отуп мен биздин топтон эн мыкты делшен жыйырма жигитти топтодум. Алар менин ишенген адамдарым. Анын ичинде догдуруда,устасы да,суротчусу, же башкасы бут кесип ээлери бар. Алардын катарына Арген,Нурбек, Бектур,Эржигит, Элдияр ,Батыр ,уч кыз жана башкалар киришти. Убакыттар отуп жаны жылда отту. Корунбос менен шамал бирибиризге тийген жокбуз. Менин оюмда Асел болуп журду. Эгер Асел макул болсо ага уйлоном деп да журдум.Жаны жылда мен ага чоон мамалак бердирип жибердим. Ал аябай кубаныптыр. Кыш чыгып Нооруздан отту. 2016-жыл апрел айы. Айжан энени уйуно бардым:
-келдинби балам?
-ооба мен келдим. Амансызбы деги?
-ээ балам . Мен баламдын суротун таба албай койдум.
-мен дал ошол суротту канча куттум. Сиз аны суроттоп бере аласызбы.
Ал мага Уланды эмес башка эле бироону суроттогондой.
Акыры бир сырды ачты:
- Болсун Баеков деген бар ,ал Белектин иниси эле. Балким баламды ошого бергендир?
- Болсун Баековбу болушу мумкун эмес….
Балким чынында ал Улан болуп журбосун. Айжан эне созсуз суротту таап берерин ,тапканда озу айтарын айтты. Коп отпой Торо байке бишкеке келди. Аны менен учурашып Батыр байкени да жолуктурдум. Торо байке мага Айколдун номерин берди. Убакыт жылып, Торо байке кетээринде Батыр байкени да ала кетти. Акыры ал берген убадасынын устунон чыкты. Мен да оз созумду аткардым. Кечинде Айкол менен видео байланыш жасадым:
- ауу Айкол? Кандайсын?
- амээй Ажигит байке кандаайс?
-жакшы,жакшы озун кандаай? Бизди унутуп койбодунбу?
-сизди аябай сагындым… анын козунон жашы агып кетти.
-ээ мендагы сагындым,бугун Торо байке менен жолугуп номеринди алгам.
-атамдар жакшы бекен?
-ооба жакшы баары. Окууларын кандай анан?
Айкол экообуз копко чейин суйлоштук.
Карындашымды аябай сагынып калыптырмын ,аны менен суйлошуп тим эле эс алып калбадымбы. Ошентип Нурбек баштагы кесиптештер менен байланышып Уландын сырын ачты. Алар акырындык менен бизге иштеп башташты. Бизде жетиштуу далил жок болгондуктан, шамалды кармаш кыйын эле. А бирок эки тарапта суйлошуулор болуп Уландын анын балдарынын жана Болсун Баековдун артынан тушушту. Биз эми эки тараптан сокку урмай болдук. Милициялар тараптын жетекчиси кылып Нурбекти шайладык. Себеби ал ага татыктуу болчу,анткени анын создору жиндини да адам кылып коёр эле. Айжан эне сурот табылганын айтып чалып калды. Уйуно бардым:
-Айжан эне суроттогу бала башка эле балаго.
-балам сен аны таба аласынбы?
-созсуз турдо,мен сизге убада берем.
- баламды ушунчалык коргум келет,табаарын менен кабарлап кой макулбу?
-Макул мен ушул жерге алып келем.
Суротту алып базага келдим. Суроттогу Улан такыр эле башка баладай. Ал сурот боюнча иликтоо жургузуло баштады. Ал акыры барып Улан болуп чыкты. Корсо ал авто аварияга учурап бети тытылып операция жолу менен айыккан экен. Бирок бул сырды мен ,Арген ,Кабыл гана билээр эле. Бул иш боюнча Кабыл экообуз суйлоштук:
-бул жигит Акжигиттин баласы болуп чыктыбы?
-ооба биздин иликтоо ушундай чыкты.
-Акжигит сен азаматсын.
-рахмат…
-Акжигиттин баласын таптын,эм именин сага айтаарым Уланды бул жолдон алып чык. Кудум Торо Батырды алып чыккандай. Эгерде сен Уланды кайтара алсан ,мен бул эрдигин боюнча созсуз турдо анын атасы Акжигитке суйунчулоп барам. Корсо Улан атасынын ордун баскан тура.
-Мен аны кантип кайтарам?
-Сен аны кайтарышын учун Болсун Баекоду жок кылышын керек…
Биз жаныдан план тузо баштадык. Кантседа мен Уланды тируулой кармашым керек болуп калды. Эртеси эле Улан балдары менен оздорунун базага жоноп кетти деген маалымат келди. Алардын базасы каерде экенида такталды. Спецназдарда бизда эки тараптан курчоого алдык. Алар бизди байкап калышканбы айтоор улам-улам бир экиден чыгып сырт жакты карашат. Спецназ балдарга Улан тараптан корунбос тобу ушул жерде деп буйрук берилди. Эми милициялар да бизге чындан-чын ишеништи. Алардын экинчи тобуда жетип келди. Эми биз ишке отушубуз керек эле. Биринчи болуп корунбостор чабуул жасадык. Алар туш-тарапка качып жоношту. Алар качкан тарапты милициялар курчаган эле. Четтен тируулой колго тушо башташты. Биз алардын базасына бастырып кирдик. Артыбыздан спецназдарда келди. Аларды Нурбек башкарып жургон эле. Октор жамгырдай эле жаап жатты. Биз акылдуулук менен кадам жасап четтен колго тушуро баштадык. Баары колго тушкону менен Улан жана Болсун Баеков жок эле. Корсо алар жер асты менен качып кетишиптир. Болгондода экоо эки жака кетишкен. Сыртта Бектур калган болчу. Бектур чалып Болсун Баековдун артынан баратканын айтты. Мен дароо жоноп кеттим. Жолдо баратсам жашыруун номер чалды:
-Ало?
-Акжигит мен Асел.
-Асел анан суйлошолуучу.
-Акжигит болгон иштин баарын билем,озунузго сак болунуз сиз мага керексиз.
-Макул,макул Асел.
Мен шашканымдан жаным тынбай калды. Болсун Баеков уйуно качып барган экен. Бектур сыртта калып мен озум кабат уйду коздой кирип кеттим. Жетинчи кабатта Болсундун уйу жайгашкан болчу. Лифттен чыксам эле Болсун балдарын ооп жыттап отурган экен. Мени коруп тусу озгоро тушту. Мен дароо тапанчамды салып балдарынын козунчо ага унчукпадым. Ангыча аялы ичкериден анын баш кийимин алып чыгып берди. Ал мени кору пун катпай туруп калды. Мен четте гана карап турам . Болсун балдары менен коштошуп,аялынын жузунон суйуп уйго киргизди.
-Акжигит сен келдинби?
-Болсун Баеков балдарыныз турганы учун унчукпадым.
-Билем Акжигит сенин ордунда болгондо менда ушул жолду тутмакмын.
Ал эки колун которуп менин жаныма келди. Мен аны буруп Нурбек берген кишенди салганы жатсам башы менен бир сузуп ,лифтке чыгып кетти. Мен озумду жоготуп коё жаздап аран турдум. Лифт жогоруу которулду. Мен тепкич менен чуркадым. Он жетинчи кабатка чейин чуркап чыктым. Ал мен жеткенче кабат уйдун тамына чыгып кеткен экен. Менда чыгып тапанчам менен аны акырын издеп баштадым. Ал артымдан тапанчасын такады. Мен аргасыз тапанчамды таштап колумду котордум.
-Акжигит ахаха эмне мени оной эле жок кылам дединби?
Мен ага карабай жооп бердим:
-Болсун Баеков эсиниздеби ,менин атымды ата-энем элин коргогон жигит болсун деп атымды Болсун койгон дегениниз?
-эсимде кантип унутайын?
-сиз атынызга татыктуу болдунузбу?
-Акжигит жанынды жебе .Андан коро акыркы созунду айт. Мен дароо бурулуп анын тапанчасын алып,озун томолото тептимда атканы жетиштим. Анын ичине тийди. Мен ачуум менен анын жанына барып,чачынан которуп:
-Акмак! Сен кимсин менин акыркы созумду айттыра турган !? кимсин? Болсун мен окту башына атсам курсагына тийди. Кордунбу курсагын чон ,жейбербей иштебейт белен? Азыр башка жака атсамда курсагына тиймек туурабы?ээй Улан кайда? Болсун билесинби сен ажылаар боло албайсын,сенден ажыдаар чыкпайт. Ажыдарды женишин учун озунда ажыдаар болушун керек дегенин? Ооба Болсун менден ажыдаар чыкпайт! Бирок мен бир топ ажыдаарды жок кылдым,ажыдаар болбой туруп деле ажыдаарды жок кылса болот. Мен сага муну азыр далилдеп берем. Анткени сенда ажыдаарсын. Мен сени жок кылып озум ажыдаар болуп кетпейм уктунбу!
Болсун Баеков курсагын кармап эле онтоп жатты. Мен андан эки метр алыс туруп тапанчамды ага туштап:
-Болсун ! сенин атынды элин-жерин коргосун деп Болсун коюшкан эмес. Сенти ит болсун,кор болсун деп атынды Болсун коюшкан уктунбу!?
Акыркы созунду айт дедин ,ооба акыркы созумду айтам, сен андан башка созумду укпайсын. Анткени сен олосун! Мен аны атууга даярдандым. Анын кыянаттыктары бут оюма келип турду. Мен ок узойун десем кыздын чынырыгы угулуп калды. Мен дароо артка бурулсам Асел чуркап келатыптыр. Ал чуркап келип мени кучактап алып:
-Акжигит сизди атканы жатат…
-ким?
-Улан !
-Улан? Ал кайда?
Улан экинчи уйдогу тамдын башынан :
-Мен бул жактамын Акжигит!
-Улан!
-Акжигит Асел учун сени тынч коём. Кетип кал!
-мен эч кайда кетпейм эркек болсон бери от!
-Улан жакын жайгашкан кабат уйдун устунон ашып отту. Улан экообуз жакалашып ,турткулушо кетти. Акыры Асел ортого тушуп:
-токтоткула! Кыздарга окшоп чачташбай эркекче куч сынашкыла.Урушкула бирок бири-биринерди олтурбогуло. Акжигит,Улан экоон менин он карек,сол карегимсинер. Сураныч бул силердин акыркы уршунар болсун. Асел баштап коюп четке чыкты.
Мен Уланга карап:
-Улан ! мен сага бир чындыкты айтайын.
-эмне алышкандан коркуп,урушту башкага буруп жатасынбы?
-жок Улан сенин апан… Улан ачуусу менен созумду кесе суйлоп :
-Акжигит апамды оозуна алба! Ал мага карай келе жатты. Экообуз алыша кеттик. Улан экообуз тен бири-бирибизден калышпай мушташып жаттык. Асел четте козунон жашы сызып гана карап турду. Улан мени бууп алды. Мен тизелеп арандан чыгып аны томолото тептим. Экообуз тен эки четте туруп калдык. Ал уйдун кырына жакын эле. Ал дагы мага карай чуркады. Менда ага чуркадым. Ал тебе электен мурда мен тептим. Ал уйдун кырына кулап андан ары ашып кетти. Асел кыйкырып жиберди. Мен арандан жетишип анын колунан кармап калдым.
-Улан экинчи колунду бер!
-койбер!
-Улан !
-Акжигит олгум келет! Тажап буттум баарынан ! менин жогтчу нерсем жок,койбер!
-Улан сенин апан бар!
-алдаба мени Акжигит койбер.
-ал булкунуп колун тарткылады.
Мен аны койбербей дагыда бекем кармап:
-Улан досум мен сага соз берем . Апана созсуз жолуктурам. Апанада соз бергем.
-Ким ! ким апам!
-Айжан!
Улан тынчый тушту. Бийиктиктен жерге карап :
-Акжигит бул чынбы?
-чын Улан сенин апан бар. Мен сага соз берем ага жолуктурам. Ангыча Асел келди.
-Улан байке мен сизди кечирем сураныч чыгыныз. Аселда Уландын колунан тарткылады. Биз аны тартып алып отуруп калдык. Аябай чарчап турам. Уланда демин алып:
-Акжигит ушул кунго чейин апамды коргум келген,анын аты Айжан деп уккам. Атам Белек деген киши болгон.
-Жок Улан сенин атан Белек эмес.
-кандайча?
-Улан сенин атан корунбсотун баштагы жетекчиси Акжигит болгон.
Аселдин козу чекчейип калды. Улан ачууланып:
-Жалган!
-Бул чындык Улан. Айжан сенин апан сени карай албай,Белеке тапшырган. Ал оорусунан каза табаарына аз калганда ,сени анын иниси Болсун багып алган. Уланга созум жетти окшойт. Ордунан туруп болушунча бакырдыда жаныма келип,кызарган коздору менен мени карап:
-бул чындыкбы?
-чындык Улан… Акжигиттин тукуму улансын деп атынды Улан койгон.
-Улан? Уланбы ? корсо кептин баары атымда турбайбы … Улан кокко карап , Акжигит апама батырак жолуктурчу сураныч сенден.
-Улан сен азырынча эчкимге баш которбой тур. Мен сени созсуз жолуктурам. Менда ордумдан турдум. Улан козунон жашы колдоп:
-Акжигит карачы кандай кооз жерибиз бар,ушул жерде жашаган кыргыздар эки тарап болуп тытышып,кырылышып жатабыз.
-Улан?
-Акжигит сен азаматсын. Асел экоон бактылуу болгула. Асел Акжигитти сага тапшырдым. А Сен досум Аселди жакшы кара,аны эч качан ыйлатба. Дос сен мени жашоого алып келдин . Сен мени душманым деп эсептесенда мен сени досум деп эсептейм.
-Улан мен сени кечирем. Менда сени досум деп кабылдайм. Бирок мен достукту узупда коюшум мумкун. Качан? Сен мекенге кыянаттык кылганында.
-Акжигит эгерде кыянаттык кылсам, ушул колдорун мени олтуруп сал. Мен сенин астында,кудай астында соз берем. Мен мекенге кыянаттык жасабайм. Улан экообуз кучакташып турдук. Аселда ыйлап алды. Менда бир ааз жаштанып Аселимди кучактап:
-Асел мени суйосунбу? Мени кечиресинби?
-Акжигит суйом … суйом сизди…
Ошентип биз ылдый тушмокчу болдук. Улан артынардан тушом дегенинен Асел экообуз жоноп кеттик. Болсун Баеков жан бериптир. Башы кыйшайып эле жатат. Мен тамдын эшигин ачып Асел алдымда басып баратты. Эми эле киргенде тапанчанын дабышы чыкты. Улан озун озу атып алдыбы?
Улан! Уланбы? Кантип ушундай болсун. Бут денем зыркырай тушту. Жутунуп –жутунуп коюп эле турам. Менин думшаным Уланбы же башка Уланбы?
-эне биздеги жигит Улан эмесби?
-билбейм балам ,баламды олду деген кабардан башка эчтеке уккан эмесмин.
-сизде суроту барбы анын?
- балам алтынчы класста тушкон суротун кимдир бироолор таштап кетишкен эле. Ал менин кенже баламдын уйундо. Мен суротту алып келип берем макулбу?
-макул эне. Аны качан олду деп уктунуз эле.
-суроттун артында Улан каза тапты,бул анын биринчи жана акыркы деген созу бар эле.
Айжан эне менен коштошуп чыгып кеттим. Демек Улан олгон же дагы ким билсин. Окуяны Кабылга айтып бердим. Ал суротту кутушумду айтты. Коп отпой Уландын балдары менен кылычтын балдары чабыша кетти деген маалымат келди. Биз ортого тушкон жокбуз . Шамалдын жигиттер кылычты кыйла эле кылыптыр. Кылыч тобу качканга аран жетишиптир. Демек Уландар бизден качса,Кылычтар шамалдан качса эн эле кыйыны биз болуп калдык.
Кундор ото берди. Элдияр шашылыш чуркап келип:
-Акжигит байке кылычтын балдары Аселди кармап кетиптир.
-Аселди!?
-азыр ал туткунда.
-даярдангыла!
Акжигит! Арттан добуш чыкты. Арген келип Кабыл чакырганын айтты. Мен дароо кирдим:
- эмне болду?
-Акжигит бул тузак болушуда мумкун.
-тузак?... шашып жаткан жаным тып эте токтой тушту. Ангыча Эржигит кирип келип:
-Кылычтын балдары Аселди имараратта кармап жатышыптыр. Уландар имаратты курчоого алган.
-Кеттик!
Биз дароо жоноп кеттик. Жолдо баратып Батыр байке буларды айтты:
-Кылычтын балдары ото эле айлакер . Эгер алар менен касташсан сенин жакындарынды жок кылышат. Балким Уландын жакыны Аселдир.
Биз имаратка жетип келдик. Алысыраак жерде турабыз. Уландын балдары эчкимиси ичкери кире албай жатат. Аселге бирнерсе болбосо экен деп журогум тынчсызданып турат. Биз Уландар тарапка жакындасак ок узуп жиберишти. Акыры колубузду которуп Батыр байке экообуз алар жака бардык. Баары куралдарын туз эле бизге мээлеп турушат. Улан тушургуло деп буйрук берди да жаныма келип:
-Эмнеге келдин?
-Улан Асел сага эле эмес ,магада керек.
- бар оюнунду ойно. Сенсиз деле куткарып алам.
Менин ачуум келип аны жакаладымда:
-Улан! Кач жолдон.
Биз экообуз туртушо кеттик. Батыр байке ортого тушуп:
-э-э-э болду э! Азыркы учурда экоондун урушун кылычты кучтондурот. Андан коро озунор учун,достугунар учун,душмандыгынар учун бирикбесенерда Асел учун бирикпейсинерби!
Улан ун катпай туруп калды. Менин жигиттерим акырындык менен биз тарапка отушту. Кылычтын адамдары уч жигит куралсыз кирсин деп буйрук беришти. Батыр байке экообуз тыйындарды женге катып ,Улан куралын тапшырып учообуз кирдик. Уланды башка жака,мени башка жака,Батырды башка жака алып кетишти. Батыр байкени четирек алып чыгып эле «саткын! Саткын !» деп сабап жатышты. Мени туура эле Асел байланып турган тарапка алып барышты. Асел мени карап ушунчалык сыздап ыйлап турду. Мен козумду ирмеп баары жакшы болот деп турдум. Ангыча алардан бироо келип:
-Эй жигит ушул кызды куткарам деп жанынды бермекчи болдунбу?
Аселге карадымда:
-керек болсо жанымдыда берем.
-ахахахаха кыз учунбу? Эээ даракты бир тепсен кыз кубулуп тушот.
-сенин башын иштейби? Даракты бир тепсен анын бариги кубулот.
-ээнендурайын ! алып кел тапанчаны! Жанындагы жигиттер тапанчаны алып келишти. Ал дароо октоп башыма тийгизип:
-Эй шамалдар мен силерди шакалдар кылам уктунбу!
-мен шамалдан эмесмин.
Ангыча Батыр байкени жаныма алып келип ташташты. Ичин кармап ары-бери оонап онтоп ,мага карап башын ийкеди. Демек бул убагы дегени. Мен дагы бир аз куттум. Тиги киши кайра суроо узатты:
-сен шамалдан болбосон,шакалдан болбосон анан эмнеденсин? ия?
-мен ажалданмын… жениме турган тыйындар шырык эте тушту. Батыр байке экоолоп чабуулга оттук. Биз имараттын чет жакларына бекингени жетиштик. Алар баары бизди издеп калышты. Мен имараттын бурч жагына отсом Уланды колунан байлап асып коюшкан экен. Анын жанында бир жигит турат. Колунда бычагы бар. Батыр байке калганын чагылтып турду. Мен Улан тарапты коздой жеттим. Экоону тен тыйыным менен жайладым. Ангыча Уландын артынан бир жигит чыгып мылтыгы менен туруп калды. Уландын асты жагына отуп:
-Бул Улан сен Акжигит белен? Ахаха экоо арстанды бир кундо ,бир ирмемде жок кылат турбаймбы?
Улан эки бутун тездик менен которуп аны муунтуп алды. Ал болсо мылтыгын туш тарапка аткылап жатты. Мен дароо бычакты алып жанын суруп алдымда Уланды бошоттум. Улан аркы жактан мен берки жактан чуркап кеттик. Батыр байке кармалып калыптыр. Эки колун ойдо кылып эле бугулуп жатат. Кылычтын балдарынын бири Аселге тапанчасын такап:
-Улан! Чык! Болбосо атып салам!
Улан эч жерде корунбойт. Жашынып турсам артымдан бири келип аткылап кирди. Качканга улгурдум. Артынан чыгып муунтуп салдым. Курунда 10метрге чейин жарылчуу бомба бар экен. Аныда тапанчасында алып Батыр байкенин бет мандай тарабына оттум. Улан устунку жака чыгып кеткен экен. Мага карап улам-улам башын ийкейт. Батыр байке карапда башын ийкеди. Корсо алар мендеги бомбаны корушкон тура. Колум менен учко чейин эсептеп бомбаны Батыр байке тарапка ыргыттым. Ал чуркап качканга жетишти. Улан артына мылтык асынып алган тура. Бомба жарылып буткончо ит аткандай эле кылычтын балдарын терип койду.Аселге жетип колун чечип четке алып чыктым. Жети мунот дейт. Убакыттар кетип жатат. мен сырттагы балдарыма чабуулаг отушуно буйрук бердим. Уландын балдары да экоо эки жактан бастырып келишти. Аселди сыртка алып чыктым. Баары тегеректеп турушат. Ангыча Улан чыгып келип мени туртуп жиберди да,бомбаны иштен чыгарганы аракеттенди. Ал ушунчалык шашып калган эле, анын шашканынан кокус бирдемке болобу депда ойлоп кеттим.
-Улан шашпа!
-озум билем!
Асел башын ары-бери бургулап койду. Асел менден такыр козун албайт. Мен анын жанына бардым. Улан отуруп алып бомбанын чечуунун аракетинде.
-Асел мени кечирип койчу.
Асел акырын гана ыйлап,козун жумуп койду. Байкуш Аселди озумдун жанымда алып журбогонумо окунуп турам. Мен балдарга буйрук берип алардын кетуусун айттым. Жанымда Арген калды. Уландын балдары ундобостон жолду ачып беришти.
Аселдин убактысы эки мунот калды. Акырын колумду которуп Аселдин козунон аккан жашын аарчыдымда:
-Асел мен кылмышкер эмесмин.
-билем Акжигит мен баарын билдим. Мени озунуз менен алып кетинизчи.
Ангыча Улан бомбаны чечип дароо ыргытып Аселди колунан бекем кармап суйрой кетти. Мен артынан бассам Уландын балдары эки-уч катар болуп куралдарын бизге туштап туруп калды. Асел улам-улам мага карап баратат. Ангыча Болсун Баеков жетип келди . Аселдин артынан барайын десем Арген макул болбой койду. Болсун Баеков менин жаныма келип:
-акыры жузун ачылыптырда ээ саткын!
-мен саткын эмесмин!
-корунбостун адамы сенсинда корунуп эле турбайсынбы?
-Болсун ! эми сен мага эчким эмессин. Уландында сенинда мообу балдарындында тубуно жетем.
-ээй акмак качканга жетишээр бекенсин? Спецназдар жакын калды . Ушул жерде эле кармап алайын дедим эле Уландын суранычы менен койберемда эми айла жок.
Арген колумдан бекем кармап «кеттик» деп айтты. Мен аларга бир-бир карап алып кете бердим. Асел байкуш Улан менен кетти.
Кылычтын бул кылыгы учун Кабылдан уруксат алып туну менен алар менен кырылыштык. Батыр байке буларды беш колдой билет. Ал бизге баарын айтып ,план тузуп берди. Биз анын эрежеси менен женишке жетиштик. Кабыл карыя бул жениш учун бизге майрам уюштуруп берди. Аябай шандуу майрамдадык . Кабылдын журогу кармап тураар эле. Ошол куну журогу кармап калып майрамды токтотууга туура келди. Эртеси аран озуно келип мени чакыртты:
- Акжигит менин омурум бутуп баратат окшойт.
-жок андай эмес ,сиз олбойсуз.
-Акжигит шамалды тезинен жок кыл. Эгерде кокус мага бирнерсе болсо бул иш сага калат. Сен кези келгенде буларды таратып жибер.
-сиз эмне мага керез кылып жатасызбы?
- Акжигит мени туура тушун. Мен жетем дегениме бут жеттим, бирок Акжигиттин баласы ким? Мен аны корсом бейкабатыр коз жумат элем.
Кабыл карыя мага керезин айтып жатты. Бирок ал олгон жок. Озу айткандай олбос эле. Аселге жолугам деп такыр жолууга албадым. Анын суроттору гана менде болуп журду. Бир кун Аселдин байланыш номерин таап ага чалдым:
-Ало …
-Асел…
-ооу ким бул?
-бул мен…
-ким?
-Акжигит.
-Акжигит? Сизби? Ал дагыда ыйлап кирди.
-ыйлаба Асел баары жакшы болот.
-Акжиги байке мен эмне кылайын. Мен Уланды билгеним менен бизде эч кандай далил жок .
-Асел капаланба баары жакшы. Мен аны озум далилдеп берем. Жакшы кал.
-Акжигит! Акжигит, ал негедир шашып кетти.
-ой…
-Акжигит мени кечирип коюнузчу.
- эмне учун?
-Мен сизге ишенбей таштап кеткениме.
-Асел баары жакшы.
-Акжигит ,мен сизди суйом.
Аселим журогумду дагы бир жаралап башка суйлобой телефонду коюп койду. Кайрылып чалган жокмун. Кундор отуп мен биздин топтон эн мыкты делшен жыйырма жигитти топтодум. Алар менин ишенген адамдарым. Анын ичинде догдуруда,устасы да,суротчусу, же башкасы бут кесип ээлери бар. Алардын катарына Арген,Нурбек, Бектур,Эржигит, Элдияр ,Батыр ,уч кыз жана башкалар киришти. Убакыттар отуп жаны жылда отту. Корунбос менен шамал бирибиризге тийген жокбуз. Менин оюмда Асел болуп журду. Эгер Асел макул болсо ага уйлоном деп да журдум.Жаны жылда мен ага чоон мамалак бердирип жибердим. Ал аябай кубаныптыр. Кыш чыгып Нооруздан отту. 2016-жыл апрел айы. Айжан энени уйуно бардым:
-келдинби балам?
-ооба мен келдим. Амансызбы деги?
-ээ балам . Мен баламдын суротун таба албай койдум.
-мен дал ошол суротту канча куттум. Сиз аны суроттоп бере аласызбы.
Ал мага Уланды эмес башка эле бироону суроттогондой.
Акыры бир сырды ачты:
- Болсун Баеков деген бар ,ал Белектин иниси эле. Балким баламды ошого бергендир?
- Болсун Баековбу болушу мумкун эмес….
Балким чынында ал Улан болуп журбосун. Айжан эне созсуз суротту таап берерин ,тапканда озу айтарын айтты. Коп отпой Торо байке бишкеке келди. Аны менен учурашып Батыр байкени да жолуктурдум. Торо байке мага Айколдун номерин берди. Убакыт жылып, Торо байке кетээринде Батыр байкени да ала кетти. Акыры ал берген убадасынын устунон чыкты. Мен да оз созумду аткардым. Кечинде Айкол менен видео байланыш жасадым:
- ауу Айкол? Кандайсын?
- амээй Ажигит байке кандаайс?
-жакшы,жакшы озун кандаай? Бизди унутуп койбодунбу?
-сизди аябай сагындым… анын козунон жашы агып кетти.
-ээ мендагы сагындым,бугун Торо байке менен жолугуп номеринди алгам.
-атамдар жакшы бекен?
-ооба жакшы баары. Окууларын кандай анан?
Айкол экообуз копко чейин суйлоштук.
Карындашымды аябай сагынып калыптырмын ,аны менен суйлошуп тим эле эс алып калбадымбы. Ошентип Нурбек баштагы кесиптештер менен байланышып Уландын сырын ачты. Алар акырындык менен бизге иштеп башташты. Бизде жетиштуу далил жок болгондуктан, шамалды кармаш кыйын эле. А бирок эки тарапта суйлошуулор болуп Уландын анын балдарынын жана Болсун Баековдун артынан тушушту. Биз эми эки тараптан сокку урмай болдук. Милициялар тараптын жетекчиси кылып Нурбекти шайладык. Себеби ал ага татыктуу болчу,анткени анын создору жиндини да адам кылып коёр эле. Айжан эне сурот табылганын айтып чалып калды. Уйуно бардым:
-Айжан эне суроттогу бала башка эле балаго.
-балам сен аны таба аласынбы?
-созсуз турдо,мен сизге убада берем.
- баламды ушунчалык коргум келет,табаарын менен кабарлап кой макулбу?
-Макул мен ушул жерге алып келем.
Суротту алып базага келдим. Суроттогу Улан такыр эле башка баладай. Ал сурот боюнча иликтоо жургузуло баштады. Ал акыры барып Улан болуп чыкты. Корсо ал авто аварияга учурап бети тытылып операция жолу менен айыккан экен. Бирок бул сырды мен ,Арген ,Кабыл гана билээр эле. Бул иш боюнча Кабыл экообуз суйлоштук:
-бул жигит Акжигиттин баласы болуп чыктыбы?
-ооба биздин иликтоо ушундай чыкты.
-Акжигит сен азаматсын.
-рахмат…
-Акжигиттин баласын таптын,эм именин сага айтаарым Уланды бул жолдон алып чык. Кудум Торо Батырды алып чыккандай. Эгерде сен Уланды кайтара алсан ,мен бул эрдигин боюнча созсуз турдо анын атасы Акжигитке суйунчулоп барам. Корсо Улан атасынын ордун баскан тура.
-Мен аны кантип кайтарам?
-Сен аны кайтарышын учун Болсун Баекоду жок кылышын керек…
Биз жаныдан план тузо баштадык. Кантседа мен Уланды тируулой кармашым керек болуп калды. Эртеси эле Улан балдары менен оздорунун базага жоноп кетти деген маалымат келди. Алардын базасы каерде экенида такталды. Спецназдарда бизда эки тараптан курчоого алдык. Алар бизди байкап калышканбы айтоор улам-улам бир экиден чыгып сырт жакты карашат. Спецназ балдарга Улан тараптан корунбос тобу ушул жерде деп буйрук берилди. Эми милициялар да бизге чындан-чын ишеништи. Алардын экинчи тобуда жетип келди. Эми биз ишке отушубуз керек эле. Биринчи болуп корунбостор чабуул жасадык. Алар туш-тарапка качып жоношту. Алар качкан тарапты милициялар курчаган эле. Четтен тируулой колго тушо башташты. Биз алардын базасына бастырып кирдик. Артыбыздан спецназдарда келди. Аларды Нурбек башкарып жургон эле. Октор жамгырдай эле жаап жатты. Биз акылдуулук менен кадам жасап четтен колго тушуро баштадык. Баары колго тушкону менен Улан жана Болсун Баеков жок эле. Корсо алар жер асты менен качып кетишиптир. Болгондода экоо эки жака кетишкен. Сыртта Бектур калган болчу. Бектур чалып Болсун Баековдун артынан баратканын айтты. Мен дароо жоноп кеттим. Жолдо баратсам жашыруун номер чалды:
-Ало?
-Акжигит мен Асел.
-Асел анан суйлошолуучу.
-Акжигит болгон иштин баарын билем,озунузго сак болунуз сиз мага керексиз.
-Макул,макул Асел.
Мен шашканымдан жаным тынбай калды. Болсун Баеков уйуно качып барган экен. Бектур сыртта калып мен озум кабат уйду коздой кирип кеттим. Жетинчи кабатта Болсундун уйу жайгашкан болчу. Лифттен чыксам эле Болсун балдарын ооп жыттап отурган экен. Мени коруп тусу озгоро тушту. Мен дароо тапанчамды салып балдарынын козунчо ага унчукпадым. Ангыча аялы ичкериден анын баш кийимин алып чыгып берди. Ал мени кору пун катпай туруп калды. Мен четте гана карап турам . Болсун балдары менен коштошуп,аялынын жузунон суйуп уйго киргизди.
-Акжигит сен келдинби?
-Болсун Баеков балдарыныз турганы учун унчукпадым.
-Билем Акжигит сенин ордунда болгондо менда ушул жолду тутмакмын.
Ал эки колун которуп менин жаныма келди. Мен аны буруп Нурбек берген кишенди салганы жатсам башы менен бир сузуп ,лифтке чыгып кетти. Мен озумду жоготуп коё жаздап аран турдум. Лифт жогоруу которулду. Мен тепкич менен чуркадым. Он жетинчи кабатка чейин чуркап чыктым. Ал мен жеткенче кабат уйдун тамына чыгып кеткен экен. Менда чыгып тапанчам менен аны акырын издеп баштадым. Ал артымдан тапанчасын такады. Мен аргасыз тапанчамды таштап колумду котордум.
-Акжигит ахаха эмне мени оной эле жок кылам дединби?
Мен ага карабай жооп бердим:
-Болсун Баеков эсиниздеби ,менин атымды ата-энем элин коргогон жигит болсун деп атымды Болсун койгон дегениниз?
-эсимде кантип унутайын?
-сиз атынызга татыктуу болдунузбу?
-Акжигит жанынды жебе .Андан коро акыркы созунду айт. Мен дароо бурулуп анын тапанчасын алып,озун томолото тептимда атканы жетиштим. Анын ичине тийди. Мен ачуум менен анын жанына барып,чачынан которуп:
-Акмак! Сен кимсин менин акыркы созумду айттыра турган !? кимсин? Болсун мен окту башына атсам курсагына тийди. Кордунбу курсагын чон ,жейбербей иштебейт белен? Азыр башка жака атсамда курсагына тиймек туурабы?ээй Улан кайда? Болсун билесинби сен ажылаар боло албайсын,сенден ажыдаар чыкпайт. Ажыдарды женишин учун озунда ажыдаар болушун керек дегенин? Ооба Болсун менден ажыдаар чыкпайт! Бирок мен бир топ ажыдаарды жок кылдым,ажыдаар болбой туруп деле ажыдаарды жок кылса болот. Мен сага муну азыр далилдеп берем. Анткени сенда ажыдаарсын. Мен сени жок кылып озум ажыдаар болуп кетпейм уктунбу!
Болсун Баеков курсагын кармап эле онтоп жатты. Мен андан эки метр алыс туруп тапанчамды ага туштап:
-Болсун ! сенин атынды элин-жерин коргосун деп Болсун коюшкан эмес. Сенти ит болсун,кор болсун деп атынды Болсун коюшкан уктунбу!?
Акыркы созунду айт дедин ,ооба акыркы созумду айтам, сен андан башка созумду укпайсын. Анткени сен олосун! Мен аны атууга даярдандым. Анын кыянаттыктары бут оюма келип турду. Мен ок узойун десем кыздын чынырыгы угулуп калды. Мен дароо артка бурулсам Асел чуркап келатыптыр. Ал чуркап келип мени кучактап алып:
-Акжигит сизди атканы жатат…
-ким?
-Улан !
-Улан? Ал кайда?
Улан экинчи уйдогу тамдын башынан :
-Мен бул жактамын Акжигит!
-Улан!
-Акжигит Асел учун сени тынч коём. Кетип кал!
-мен эч кайда кетпейм эркек болсон бери от!
-Улан жакын жайгашкан кабат уйдун устунон ашып отту. Улан экообуз жакалашып ,турткулушо кетти. Акыры Асел ортого тушуп:
-токтоткула! Кыздарга окшоп чачташбай эркекче куч сынашкыла.Урушкула бирок бири-биринерди олтурбогуло. Акжигит,Улан экоон менин он карек,сол карегимсинер. Сураныч бул силердин акыркы уршунар болсун. Асел баштап коюп четке чыкты.
Мен Уланга карап:
-Улан ! мен сага бир чындыкты айтайын.
-эмне алышкандан коркуп,урушту башкага буруп жатасынбы?
-жок Улан сенин апан… Улан ачуусу менен созумду кесе суйлоп :
-Акжигит апамды оозуна алба! Ал мага карай келе жатты. Экообуз алыша кеттик. Улан экообуз тен бири-бирибизден калышпай мушташып жаттык. Асел четте козунон жашы сызып гана карап турду. Улан мени бууп алды. Мен тизелеп арандан чыгып аны томолото тептим. Экообуз тен эки четте туруп калдык. Ал уйдун кырына жакын эле. Ал дагы мага карай чуркады. Менда ага чуркадым. Ал тебе электен мурда мен тептим. Ал уйдун кырына кулап андан ары ашып кетти. Асел кыйкырып жиберди. Мен арандан жетишип анын колунан кармап калдым.
-Улан экинчи колунду бер!
-койбер!
-Улан !
-Акжигит олгум келет! Тажап буттум баарынан ! менин жогтчу нерсем жок,койбер!
-Улан сенин апан бар!
-алдаба мени Акжигит койбер.
-ал булкунуп колун тарткылады.
Мен аны койбербей дагыда бекем кармап:
-Улан досум мен сага соз берем . Апана созсуз жолуктурам. Апанада соз бергем.
-Ким ! ким апам!
-Айжан!
Улан тынчый тушту. Бийиктиктен жерге карап :
-Акжигит бул чынбы?
-чын Улан сенин апан бар. Мен сага соз берем ага жолуктурам. Ангыча Асел келди.
-Улан байке мен сизди кечирем сураныч чыгыныз. Аселда Уландын колунан тарткылады. Биз аны тартып алып отуруп калдык. Аябай чарчап турам. Уланда демин алып:
-Акжигит ушул кунго чейин апамды коргум келген,анын аты Айжан деп уккам. Атам Белек деген киши болгон.
-Жок Улан сенин атан Белек эмес.
-кандайча?
-Улан сенин атан корунбсотун баштагы жетекчиси Акжигит болгон.
Аселдин козу чекчейип калды. Улан ачууланып:
-Жалган!
-Бул чындык Улан. Айжан сенин апан сени карай албай,Белеке тапшырган. Ал оорусунан каза табаарына аз калганда ,сени анын иниси Болсун багып алган. Уланга созум жетти окшойт. Ордунан туруп болушунча бакырдыда жаныма келип,кызарган коздору менен мени карап:
-бул чындыкбы?
-чындык Улан… Акжигиттин тукуму улансын деп атынды Улан койгон.
-Улан? Уланбы ? корсо кептин баары атымда турбайбы … Улан кокко карап , Акжигит апама батырак жолуктурчу сураныч сенден.
-Улан сен азырынча эчкимге баш которбой тур. Мен сени созсуз жолуктурам. Менда ордумдан турдум. Улан козунон жашы колдоп:
-Акжигит карачы кандай кооз жерибиз бар,ушул жерде жашаган кыргыздар эки тарап болуп тытышып,кырылышып жатабыз.
-Улан?
-Акжигит сен азаматсын. Асел экоон бактылуу болгула. Асел Акжигитти сага тапшырдым. А Сен досум Аселди жакшы кара,аны эч качан ыйлатба. Дос сен мени жашоого алып келдин . Сен мени душманым деп эсептесенда мен сени досум деп эсептейм.
-Улан мен сени кечирем. Менда сени досум деп кабылдайм. Бирок мен достукту узупда коюшум мумкун. Качан? Сен мекенге кыянаттык кылганында.
-Акжигит эгерде кыянаттык кылсам, ушул колдорун мени олтуруп сал. Мен сенин астында,кудай астында соз берем. Мен мекенге кыянаттык жасабайм. Улан экообуз кучакташып турдук. Аселда ыйлап алды. Менда бир ааз жаштанып Аселимди кучактап:
-Асел мени суйосунбу? Мени кечиресинби?
-Акжигит суйом … суйом сизди…
Ошентип биз ылдый тушмокчу болдук. Улан артынардан тушом дегенинен Асел экообуз жоноп кеттик. Болсун Баеков жан бериптир. Башы кыйшайып эле жатат. Мен тамдын эшигин ачып Асел алдымда басып баратты. Эми эле киргенде тапанчанын дабышы чыкты. Улан озун озу атып алдыбы?
#78 28 November 2017 - 15:17
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 6
- 22 November 17
- : 04 Feb 2019 18:11
Ошентип биз ылдый тушмокчу болдук. Улан артынардан тушом дегенинен Асел экообуз жоноп кеттик. Болсун Баеков жан бериптир. Башы кыйшайып эле жатат. Мен тамдын эшигин ачып Асел алдымда басып баратты. Эми эле киргенде тапанчанын дабышы чыкты. Коркуп кетип артымды карасам Болсун Баеков тапанчасын бизге карай туштап ,озу катып ,оозунан кара каны агып кулап тушту. Анын артында Улан тапанчасы менен бизге карап жылмайып:
-эмне болду корктунбу дос?
-сен барда кимден коркмок элем?
- спецназдар жетип келди. Эми алар мени кармашабы?
-кармашат ,сен ал жагын ойлонбо дос. Баары жакшы болот.
-Акжигит сураныч, сен мени кармап тушчу. Ал озунун курундагы кишенин колуна салып алды. Анын суранычын аткарып аны кармаган болуп ылдый туштук. Нурбектин балдары аларды алып кетти. Булардын кылмыш иштери четтен ачыла баштады. Кечинде баарыбыз чогулмай болдук.милиция достор,спецназдар келгенче ,озубузчо чогулуп отурдук. Кабыл чыгып суйлоду:
-Урматтуу менин досторум,инилерим, карындаштарым. Бизге Акжигит келгенден тартып чон куч келди. Биз коздогон максатыбызга жете алдык. Кылыч тобун ,шамал тобун талкаладык. Андан сырткары бир топ кылмышкерлерди колго тушурдук. Биздин атыбыз тээ Акжигиттин доорунда кылмышкерлер болуп,кара коо жабышып калган эле. Мына эми экинчи Акжигит келип ошол шыбалган коону жууп кетти. Мен баарынан да Акжигитти баса белгилеп айтканымдын себеби, ал буга татыктуу. Анын мекенге болгон суйуусу баарыбыздыкынан жогоруу. Мен анын жетишкендиктери учун ,бул корунбос тобун ага откозуп берем.
Корунбостогулор баары чоголоп «башчы!» деп баш ийишти. Алардын ичинде Кабылда бар эле. Ангыча Нурбек чалып калды:
-алооу досум…
- Акжигит биз келдик. Жигиттерге айтып эшикти ачтырып ,аларда киришти. Баары чогулуп отурушту. Кабыл карыя жаныма басып келип кулагыма шыбырады:
-Акжигит журогум ооруй баштады, мен батыраак кетейин.
-жок эми эле баарыбыз чогулбадыкбы.
-балам менин ажалым жакындап келатат. Мену уйбуломду бир коруп анан олгум келет.
- сиз…
-Акжигит болду,башка создун кереги жок. Эми бийлик сенин колунда, калганы озундун ишин. Мен барайын.
-макул Кабыл ата… Кабыл кеткенге камданды. Мен дароо баарына жар салдым:
- достор! Биздин мурунку башчыбыз кеткени жатат. Себебин анан айтам , узатып коёлу. Баарыбыз башыбызды ийдик. Мен аны узатып чыктым. Арген досум артыбыздан чыкты.
-Кабыл , кайрадан ушул чыяктуу топтор жаралышы мумкунбу?
- албетте жаралат. Бирок бири-бирин кыруу учун эмес ,мекенди душмандардан коргоо учун. Азыр эле бироосу жаралды. Ал сенин тобун.
- рахмат сизге. Арген биздин башчыны сага тапшырдым. Арген менен Кабыл жоноп кетти. Мен кайрадан ичкэриге кирдим. Эчким калбай баары келди. Ортого чыгып соз суйлодум:
- Мынакей ушинтип баары бутту. Биздин жашоодо баары болду. Анткени «биздин жашоо ушундай» жаралган. Эчим тагдырга жазылгандан кача албайт. Анткени бул кудайдын буйругу. Менин досторум,бир туугандарым! Мына Кабылда кетти. Кылыч ,шамал,алгыр бут баары талкаланды. Биз мекенди тазалоодо ордубуз чон. Биздин эрдик балким кийин барып ,бир жомоко же уламышка айланып кетээр. Билбейм дагы эмне болот? Бул жерде баарын мени угуп жатасынар. Баарын баш иесинер. Эгерде баш ийбеген,буйрукту аткарбагандар болсо алдыга чыкыла. Мен ким чыгат экен деп карап турдум эчким чыккан жок. Мен кайрадан созумду уладым.
Жигиттер Ата-Мекенди коргоодо кеч болсода баарыбыз бир муштумдай туйулдук. Башкы душмандарды биргелешип талкаладык! Бизди биримдик ,ынтымак-достук! Бизди жетишкендиктерге алып келди. Бул иште баарынардын салымынар зор. Нурбек досум, сен азаматсын! Эки тарапта тен чон ролун бар. Сен спецназдар менен байланышып, шамалга эн зор соккунун сен урдун. Бул сенин эрдигин досум. Калган баарын мекен учун жан аябадынар! Мен сыяктуу коздогон максатынарга жеттинер. Менин жыйынтыктоочу созум мындай болсун:
- Нурбек сен эми Болсун Баековдун ордуна келесин. Сен буга татыктуусун. Элдияр сен Уландын ордуна . Калганын оз эмгегинер менен алга жылгыла. Достор менин башчы болгонума аз гана муноттор болду. Ошентседа менин башчы катарында акыркы чечимим ,эми мындан кийин корунбос тобу бутундой жок болот. Эгер макул корсонор бул жакта налган акчанарды ,унаанарды кайрадан откозуп бергиле. Биз ааз болсода сооп ишке жарап коёлу. Балдар уйуно, карыялар уйуно , муктаждарга баарына кайрымдуулук кылалы. Акча келет,кетет. Бул создорумду айтаарым менен кыздар биринчилерден болуп чыгып жанындагы акчаларын,карточкаларын таштап кетишти. Анын артынан баары келип ,эчнерсе калтырбай откозуп беришти. Мен аны биздин менеджерге откоздум. Ал да озунун жанына эчтеке алып калган жок. Менда баатиримди, унаамды бут бердим. Созумду кайра уланттым:
-рахмат достор . Эй жаштар!силердин келечек али алдыда ,ошон учун окуугула,билим алгыла. «Курсак нанга тойгону менен ,Акыл билимге тойбойт» (менин созум) . Кээбирин акча менен убакытты бирдей дейсинер,салыштырасынар. Жоок акча менен убакытты салыштырып болбойт. Убакыт баарынан кымбат,анткени миллион акчан болсодагы кечеги откон бир секундунду да артка кайтара албайсын. Убакыттын барында туура жолго тушолу. Мекенди коргойлу. Кабылды олбос дешти. Андан кийин мени айтышты. Мен айтаар элем . Ким олбос? Мекенге куйгон,мекенди суйгон ,сатпаган ар бир атуул олбос болуп журокто кала берет. Бугун баарын ичпей-чекпей уйунорго баргыла. Ата-энерден кабар алгыла,бир тууганарга жолуккула. Жубайынарды, балдарынарды суйунткуло. Жакын адаманыр менен бирге болгула. Бугун эле эмес туболуко. Мейли бизди шылдындашсын, душмандар дешсин, кылмышкер дешсин эмне десе деберишсин. Ким недеседа биз мекен учун куйгон атуулдарбыз! Баары ордунан туруп баш ийип,кол чаап турушту. Достор озунорго сак болгула! Биздин максат орундалды! Кыздарыбыз ыйлап ,кээбирки жигиттерибизда ыйлап бири-бирибиз менен кучакташып коштоштук. Менеджер бут байлыктарыбызды кайрымдуулук иштерине откозуп берди. Ошентип ар кимибиз ар кайсы тарапка тарап кеттик. Биз жолдо Эржигит ,Элдияр ,Бектур болуп бараттык. Элдияр:
-байке сиз кетпей эле коюунузчу.
-Эдик иним менинда оз жашоо-турмушум бар. Бул жактан алчуумду алып,берчуумду бердим. Бийлик силердин колдо.
Эржигит:
-Байке сиз эми эмне кыласыз?
-Эржигит мен уйлоном , ата болом. Жаш кезимде генерал болууну самоочу элем. Эми жакшы ,мээримдуу ата болууну самап калдым.
Бектур:
-Акжигит бизге кенешинизди берип коюунуз. Убакыт болуп калды андан сон баралы.
-Жигиттер атынарга-затынар ардайым жарашып турсун. Бектурдай мекен учун бек туругула. Элдиярдай эл ойлогула. Эржигиттей эржигит болгула. Эржигит эл четинде ,жоо бетинде . Эми баргыла ,озунордуда караганды унутагыла инилерим. Алар менен коштошуп Аселге чалдым:
- ало жаным…
-ооу кандаайс?
-жакшы Асел озун?
-жакшы бугун келе турган болдунузбу?
-иий сен чакырдын эле ээ. Билбейм бирок. Аа айтмакчы бугун Улан мени атаарда кайдан пайда болдун?
-Улан мага чалып кечирим сурады. Эмнеге десем «Акжигитти олтургону жатам. Алар азыр Болсундун уйундо тамга чыгып баратышат. Аз убактын ичинде келип аны куткарбасан ,аны тируу корбойсун» деп айтты. Мен арандан жетишип калдым.
-ии жаным десе . Ангыча экинчи линиядан Арген чалып калды:
-ало Акжигит?
-ой…
-Кабылдын абалы оор ,сага айтчуу созу бар экен. Жалгыз келсин деп жатат.
-макул азыр барам. Ал телефонду очурду:
-Асел бугун мен бошобой калдым,бошогондо озум чалам макулбу?
-макул сак болунуз…
--------------------- ---------------------- ----------------
Кабыл уйундо кара кан кусуп жаткан экен. Мени кору пулам-улам жотолуп:
-Акжигит келдинби?
- келдим аксакал ,эмне болду сизге . Эмне тошоко жатып алдыныз? Мен жигиттерди таратып жибердим. Эми корунбос тобу бутундой жок.
-Акжигит балам сен эн туура чечим кылыптырсын. Сага айтчуу бир созум бар эле. Арген менен Сагын артыраак жылып турушту. Мен кулагымды тостум. Ал акырын гана шыбырады:
-Акжигит , капкан деген бизден чыккан болчу. Мен аны тузуп Эржан деген жигитке откозуп бергем. Ал жакта чыныгы кылмышкерлер . Сен ал топту таап тезинен жок кыл. Болбосо сен тараткан жигттерге азгырып алышат. Аракеттен алар ушул жума жекшемби куну токойго чогулушат. Бирин калтырба ,мекенибиз тынч болсун. Бул менин сага болгон керээзим. Кабыл созун айтып бутуп,колумдан кыса кармап ,коздорун акырындан антарыла баштады. Мен артыма карап сагынды чакырдым. Сагын аталап ыйлап кирди. Мына ошентип Кабылда каза тапты. Мин кыйын болсонда баарибир олумго душаар болот экенсин. Мин тапкыч болсонда олбсотуктун жолун тапбайт экенсин. Ошентип жума куну кечинде Нурбеке жолуктум.
-Нурбек Уландын иштери эмне болду?
-Эртен анын соту болот.
-ал чыгабы?
- буюрса досум Улан билинбеген менен мекенге коп салым кошуптур.
-кантип ?
-ал мекенге да,топкода иштеп бир топ кылмышкерлерди дер бетинен тазалап коюптур.
-Нурбек анын ордуда чон. Сен же мен анын ордун баса албайбыз. Мага Уланды кайтарып бер. Мен сенден башка эчнерсе сурабайм.
-Макул досум эртен соттон корушобуз. . .
Ишемби эрте менен Айжан эненин уйуно бардым.
-Айжан эне мен баланызды таптым.
Ал аябай суйунуп кетти:
-аа.а.а.а баламбы? Чын айтып жатасынбы?
-ооба … Журунуз аны корууго мезгил келип жетти. Айжан эне экообуз сот болуп жаткан жерге келдик. Сот башталып буткону калыптыр. Биз келип артка отурдук. Айжан эне менден акырын сурап коёт:
-айтчы балам кайсы жерде?
-азыр коросуз. Ангыча сот акыры чечиминде Уланды ак деп эсептеди. Улан акталып чыкты. Аны дароо бошотушту. Айжан эне экообуз анын жанына бардык. Улан бизди коруп эле :
-Акжигит журу апамды коруп келеличи?
-Улан мынакей сенин апан.
Экоо тен башкача боло тушушту. Бири-бирине акырындан гана жакындашып катуу кучакташып сыздап-сыздап ыйлап алышты. Ал жерден чыгып Улан апасынын уйуно кетти. Уландын кубанычында чек жок. Нурбеке ыраазычылыгымды айтып коюп,Аселдин уйуно бардым. Асел мени жылуу-жумшак тосуп алды. Экообуз тамактанып ,андан сон мен жуунуп-таранып уктоочу болмого кирип уктап калдым. Аябай катуу чарчаптырмын, катуу уктадым. Козумду ачсам кун батканы калыптыр . Асел сырты болмодон кирип келди:
-Кандай эс алдыныз?
-ото соонун эс алдым. Эки-уч саат уктасамда уйкум канып калыптыр.
-каякта эки-уч саат бир кун уктадынызго.
-бир кун? Дароо телефонумду алып календарды карадым. Бугун жекшемби эмес беле? Капкан тобу эмне болду? Алар кеткенче жок кылышым керек эле. Эмне кылаарымды билбей Уланга чалдым:
-Улан кандайсын?
-жакшы дос озунчу?
- жакшы Улан сенде каердесин?
- мен жаны эле шаарга келгем сага жолугайын деп жаткам.
Асел кайра-кайра эмне болу деп сурайт. Баары жакшы болот деп жоноп кеттим. Уланга жолугуп Кабылдын созун айттым. Нурбеке барып жолугуп спецназдар менен жоноп кеттик. Токойгода жетип келдик. Баарын калтырып Улан экообуз токойго кирдик. Эчким жок ,баары тарап кеткенби? Улан экообуз аябай издедик. Жок экен деп кетип жатсак Улан мени туртуп жиберип бир жигитке ок узду. Экообуз дароо эки карагайга жашынып капкандын балдары менен тытыша кеттик. Улан чынында эле озгоруптур. Жанын аябай ,олумдон коркпой мекенин коргоп жатат. Алар канчалык коп болбосун Улан экообуз тен келип жаттык. Акыры аман калгандар сыртка качып жоношту. Аларды Нурбек балдары менен тосуп алды. Улан экообуз каткыра кулуп ал жерде курошуп ойногонгода жетиштик. Биздин достук кундон кунго жылуулап баражатты. Нурбек жонундо бир маалымат угуп калдым. Анын аты Нурбек эмес Нуртилек экен. Ооба биздин жумуш ушундайда ,атыбызды озгортконгода туура келет. Эртеси Асел ,Улан болуп озубуздун уйго бардык. Апам байкуш ыйлап-ыйлап тосуп алды. Аны коруп карындашымда ыйлап алган. Мен кайрадан уйбулоом менен биргемин. Аселда,Уланда алар менен таныш экен. Корсо алар мен Нарында жургондо уйго келип, апамдар менен сырдашып журушуптур. Аселге уйлоноорумду айттым. Ата-энем дароо эле ыраазы болушту.Кундор отуп Аселдин уйуно куда тушуп барышты. Эки айдан сон Асел экообуздун тоюбуз болду. Улан жакын досум болуп чыкты тойго. Бир кун Улан келип чет олкого кетип жатканын айтты:
-ал жакта эмне кыласын?
-мен жаны бизнес баштайын деп журом, мекениме жардам кылып мектептерди, бала-бакча ,бейтапканаларды курсам деген ниетим бар.
-аа досум ниетине жет.
- ошол буюрса жолугабыз досум.
-макул жакшы барып кел дос. Ошентип Уланда чет олкого жоноп кетти. Коп отпой Асел экообуз атамдын оштогу эски уйуно кочуп келдик. Ошто жашап калдык. Айкол бир куну видео байланыш жасады:
-байке кандайс?
-Жакшы кандай карындашым?
-жакшы артынызда ким?
-артымда женен аты Асел.
- жене кандаайс? Силердин суротту интернеттен коруп эч байланыша албай койдум.
-корупсун не сурап жатасын?
-фотошоп окшойт дедимдаа.
-ии жиндибай десе ме женен менен суйлош. Асел менен Айколду танышырып койдум. Экоонун жылдызы келишип кээде ушакташып калышат. Катседа бири аялым,бири карындашымда. Бир жылга жетпей келем деп журду. Улан досум бизнесин баштаптыр. Англис тилин мыкты оздоштургон. Ал экообузда суйлошуп турчуубуз кийин байланышпай койду. Кундор кунду жетелеп ,айлар алмашып Аселдин боюна бутту. Бугун мен учун озгочо кун. Ата болушума ааз калды. Аялым мына-мына коз жарганы турат . Каридордо ары-бери басып тынчым калбады. Би рубак медайым чыкты:
- сизби Аселдин куйоосу?
-ооба,ооба мен мен. Медайым батырак айтынызчы ким?
- суйуно берин уулду болдунуз…
-уухуу йес! Йес! Суйунгонумду айтпа! Бейтапкананы которуп бакырып жибердим. Медайым оозумду жаап калды. Суйунчучуно чонтогун кампайта акча салып койдум. кундор отуп Уулумду алып чыкканы ак лимузинде келдим. Аселимдин жузунон суйуп ,мээрбан айымдарга рахмат айтып сыртка чыксак капкара кастюм шым кийген бир топ жигит башын ийкеп турат. Алардын арасынан Нурбек чыгып келди. Ал да кычырап алаган. Ал бизди куттуктап:
-досум эсиндеби? Сен эн мыкты деген жыйырма жигит чогулткансын. Ошол жыйырма жигит жаныбызга бирден жигит таап кырк жигит болдук. Бул топту Арген башкарат. Баарыбыз милиция кызматкерибиз . Эми озун тушоносунда. Ал дагы бир жолу кучактап сапка тизилди. Арген алдыга кадам таштап чыгып:
-Жоокерлер! Акжигитке салам бергиле!
-Саламатсызбы жолдош Акжигит!
-жоокерлер жаш оспурум мекен уулана салам бергиле!
-Саламатсызбы жолдош оспурум!
Баламдын атын койгонум менен эчкимге айтпагам. Баламдын аты Эрхан. Жигиттер баары куттуктап кайра сапка тизилишти. Мен дагы аларга суйлодум:
-Кырк жигит ! ардайым алга! Мекен учун баарына даяр тургула. Биздин ысым тарых беттеринде калбасада силердин ысым алтын тамгалар менен жазылып калсын! Ийгилик кырк жигит. Алар кайра жумушуна жонор кетишти. Арген досумдун кылбаганы жокда. Аларды узатып эми унаага отурайын десек,тээ алыстан эки караан чуркап келе жатат:
-Акжигит байке токтой тургула!
-Акжигит ! Акжигит!
Алар чуркап келишти.Коргон козумо ишене албай турам. Биз аларды кучактап алдык. Алар Айкол менен Улан эле.
Улан:
-аа досум омуру менен берген болсун. Озуно окшош эркекче бала экенда ахаха
Айкол:
-сиздерди аябай сагындык, жен кандайсыз анан жакшы болуп калдынызбы? Акжигит байкем таарынтпай элнби? Таарынтса мага айтын ээ. Озум жазасын берип коём.
Асел:
-жоок ай неге тарынтсын. Мен аны тарынтам жинине тийип.
Мен:
-ээ ээ болду ээ менин жашоомо аралашмай жок. Ыы экон эрчишкен коозудай болуп? А Улан неболду дос? Орто да бир геп бар ээ? Ахахха.
-Дос ушу кыргыздарды сураштырып келсен эле,тууган чыгып калатко. Кыскасы моондой болду:
-Германияда бизнес улантып журсом,бир топ балдар бир кызга тийишип сумкасын тоногону жатышкан экен.
-анан?
- анан ошо . Айкол экен ошентип таанышып калдык.
Айкол бизге карап жылмандап:
- жоок эле дароо эле куткарган жок, он бала болсо ошо ону менен он мунот мушташты. Акжигит байкем болгондо бир эле мунотто жайлап коймок.
Биз аябай каткырдык. Экоо бири-бири учун жаралгандай тим эле. Асел мага карап:
-Акжигит байке тиги лимузинди неге алып келдиниз озу?
-аа мындай корк берип турсун деп эле,душман козунода ахаха.
-ээй дайым ушинтес… Асел дагы да кылыктанып ары карап туруп алды.Улун менен Айкол козун кысып коёт. Мен Аселдин артынан кулагына шыбырап:
- Асел… азыр тарынбай тур эми жанымда шоколад жок эле. Асел кулуп :
- анда бир шоколад карыз болдунуз?
-ооба мейли,мейли . Ээ Улан э кеттикби?
-каяка?
-Германияга, каяка эле уйго жургуло .
-ээ биз азыр атамдар менен жолугуп коёлу ,артынардан барабыз.
-атамдар ? дос кайсы атан?
-кайын атам кадимки.
-ээ Торо байкеби?
Айкол:
-ооба Торо байке.
-эмне? Силер али экоон? Ии-ии десе элдин балдары кыйын э Асел. Мен тамашалап эле тийишип жатсам, так этип башыма бирдемке тийди. Ары жактан кучак жайып эле Торо байке ,Гулумкан жене балдары менен келатат. Алар мененда каткырышып суйлошуп,сагынычтарды таратып унаага баарыбыз отуруп менин уйумо жонодук. Аялдар озунчо бир болмодо отурушту. Айкол менен женем тамак жасашты. Нарындан бери эт ала келишкен экен. Корсо булар бизге байкатпай кутулбогон белек кылган тура. Улан Торо байке болуп отурсак эле,конгуроо шынгырап калды. Мен сыртка чыгып эшикти ачсам татынакай эже турат:
-кандайсыз?
- жакшы келиниз,келиниз.
-жок, Акжигит дегендин уйу ушулбу?
-ии-ии ооба ушул . Мен Акжигит.
-ал чонтогуно колун салып сурот алып чыктыда,суротко бир карап,мага бир карап жылмандап артыраак басып:
-ээй мына Акжигттин уйу ,айтсам ишенбейста.
Ары жактан эле бир байке суйлонуп келе жатат:
-атангору сен эмне Акжиттин уйуно келип журдун беле? Акжигит эмне дароо эле байып ушундай зангыраган уйду салып алат дейсинби? Я? Ал киши Батыр байке экен. Мени коруп эле:
-и? Акжигит озунбу иним?
-йээ ,байкем а байкем кандаайс? Экообуз кучакташа учурашып Батыр байке тиги эже менен таныштырды:
-э Акжигит ээ, бул сенин женен болот.
-аамей э женемби ? эмне мынча жаш?
-эми ал эркеке карайтда. Аселди карытып жибербединби?
- э жок ээ,Асел он сегиз жаштагы кыз.
-я де? Азхаха.
-Келиниздер уйго киргиле.
-амей ээ зангыраган уйду салып коюпсун,женене Акжигит кабат,кабат зангыраган уйдо жашайт десем,жанатан бери кичинекей чатыр уйлорду карап келатат.
Женем:
-ээй ушинтип эле куноону мага коюп коёсда.
Мен:
-Батыр байкем озу ушундай,иштеп жургондо Батыр байкенин жугун которуп эле журдумго.
-ии али экоон биригип алдынарбы? Я? Аххаа. Биз аябай тамашалашып уйго кирдик. Мына мынтип уйубузго конок толо келе баштады. Кечинде кайын энемдерда,апамдар да келет. Эми женелерим менен Айкол жетишсе керек. Болбосо Улан менен Акжигит деген ашпозчулар бар. Улан досума Айколдой жакшы кыз буюрган экен бактылуу болушсун. Жакында алардын тою болот. Тойго даярдык коруп жатабыз. Эрхан балам коп ыйлабайт. Асел экообузду аяйтта. Бала караш ,баландын болгону озунчо бир чон бакыт экен . Аны соз менен айтып эчким жеткире албайт. Бала ыйласа журогубуз жарылып кетчуудой болуп,балача чулдурап суйлоп киребиз. Жакында эле Нурбек чалып ,кырк жигит жан аябай иштеп жатканын айтты. Арген досум Аселге окшош кыз таап алдым деп журду эле. Корсо ал Айколдун болос экен. Эсинерде болсо баткенде Айкол менен журуп концертке барганыбызда ,Аселге окшогон кыз коруп,кийин ал Айколдун болосу болуп чыкты эле. Арген ошол кыз экоо тушкон суротту жонотту эле Айкол коруп дароо эле таанып алды. Айкол башкача болуп калыптыр. Баарибир чет жердин тарбиясы башкада. Суйлогон создор,журум турумуда америкалыктардын озу эле . Бир жака барсада кечигип калбайын деп жоноп кетет. Кантседа озумдун Аселиме ким жетсин? Баламдын мээримдуу энесида чырагым.
Эхх башыбыздан кооп кундор отту. Анын ичинде оор кундорда,таттуу кундорда баары бар. Жашоодо оош-кыйыш деген нерселер боло берет тура. Корсо биздин тагдыр ушундай жазылыптыр. Ал тагдырдан эч кайда каяып кутула албайбыз. Анткени БИЗДИН ЖАШОО УШУНДАЙ…
-эмне болду корктунбу дос?
-сен барда кимден коркмок элем?
- спецназдар жетип келди. Эми алар мени кармашабы?
-кармашат ,сен ал жагын ойлонбо дос. Баары жакшы болот.
-Акжигит сураныч, сен мени кармап тушчу. Ал озунун курундагы кишенин колуна салып алды. Анын суранычын аткарып аны кармаган болуп ылдый туштук. Нурбектин балдары аларды алып кетти. Булардын кылмыш иштери четтен ачыла баштады. Кечинде баарыбыз чогулмай болдук.милиция достор,спецназдар келгенче ,озубузчо чогулуп отурдук. Кабыл чыгып суйлоду:
-Урматтуу менин досторум,инилерим, карындаштарым. Бизге Акжигит келгенден тартып чон куч келди. Биз коздогон максатыбызга жете алдык. Кылыч тобун ,шамал тобун талкаладык. Андан сырткары бир топ кылмышкерлерди колго тушурдук. Биздин атыбыз тээ Акжигиттин доорунда кылмышкерлер болуп,кара коо жабышып калган эле. Мына эми экинчи Акжигит келип ошол шыбалган коону жууп кетти. Мен баарынан да Акжигитти баса белгилеп айтканымдын себеби, ал буга татыктуу. Анын мекенге болгон суйуусу баарыбыздыкынан жогоруу. Мен анын жетишкендиктери учун ,бул корунбос тобун ага откозуп берем.
Корунбостогулор баары чоголоп «башчы!» деп баш ийишти. Алардын ичинде Кабылда бар эле. Ангыча Нурбек чалып калды:
-алооу досум…
- Акжигит биз келдик. Жигиттерге айтып эшикти ачтырып ,аларда киришти. Баары чогулуп отурушту. Кабыл карыя жаныма басып келип кулагыма шыбырады:
-Акжигит журогум ооруй баштады, мен батыраак кетейин.
-жок эми эле баарыбыз чогулбадыкбы.
-балам менин ажалым жакындап келатат. Мену уйбуломду бир коруп анан олгум келет.
- сиз…
-Акжигит болду,башка создун кереги жок. Эми бийлик сенин колунда, калганы озундун ишин. Мен барайын.
-макул Кабыл ата… Кабыл кеткенге камданды. Мен дароо баарына жар салдым:
- достор! Биздин мурунку башчыбыз кеткени жатат. Себебин анан айтам , узатып коёлу. Баарыбыз башыбызды ийдик. Мен аны узатып чыктым. Арген досум артыбыздан чыкты.
-Кабыл , кайрадан ушул чыяктуу топтор жаралышы мумкунбу?
- албетте жаралат. Бирок бири-бирин кыруу учун эмес ,мекенди душмандардан коргоо учун. Азыр эле бироосу жаралды. Ал сенин тобун.
- рахмат сизге. Арген биздин башчыны сага тапшырдым. Арген менен Кабыл жоноп кетти. Мен кайрадан ичкэриге кирдим. Эчким калбай баары келди. Ортого чыгып соз суйлодум:
- Мынакей ушинтип баары бутту. Биздин жашоодо баары болду. Анткени «биздин жашоо ушундай» жаралган. Эчим тагдырга жазылгандан кача албайт. Анткени бул кудайдын буйругу. Менин досторум,бир туугандарым! Мына Кабылда кетти. Кылыч ,шамал,алгыр бут баары талкаланды. Биз мекенди тазалоодо ордубуз чон. Биздин эрдик балким кийин барып ,бир жомоко же уламышка айланып кетээр. Билбейм дагы эмне болот? Бул жерде баарын мени угуп жатасынар. Баарын баш иесинер. Эгерде баш ийбеген,буйрукту аткарбагандар болсо алдыга чыкыла. Мен ким чыгат экен деп карап турдум эчким чыккан жок. Мен кайрадан созумду уладым.
Жигиттер Ата-Мекенди коргоодо кеч болсода баарыбыз бир муштумдай туйулдук. Башкы душмандарды биргелешип талкаладык! Бизди биримдик ,ынтымак-достук! Бизди жетишкендиктерге алып келди. Бул иште баарынардын салымынар зор. Нурбек досум, сен азаматсын! Эки тарапта тен чон ролун бар. Сен спецназдар менен байланышып, шамалга эн зор соккунун сен урдун. Бул сенин эрдигин досум. Калган баарын мекен учун жан аябадынар! Мен сыяктуу коздогон максатынарга жеттинер. Менин жыйынтыктоочу созум мындай болсун:
- Нурбек сен эми Болсун Баековдун ордуна келесин. Сен буга татыктуусун. Элдияр сен Уландын ордуна . Калганын оз эмгегинер менен алга жылгыла. Достор менин башчы болгонума аз гана муноттор болду. Ошентседа менин башчы катарында акыркы чечимим ,эми мындан кийин корунбос тобу бутундой жок болот. Эгер макул корсонор бул жакта налган акчанарды ,унаанарды кайрадан откозуп бергиле. Биз ааз болсода сооп ишке жарап коёлу. Балдар уйуно, карыялар уйуно , муктаждарга баарына кайрымдуулук кылалы. Акча келет,кетет. Бул создорумду айтаарым менен кыздар биринчилерден болуп чыгып жанындагы акчаларын,карточкаларын таштап кетишти. Анын артынан баары келип ,эчнерсе калтырбай откозуп беришти. Мен аны биздин менеджерге откоздум. Ал да озунун жанына эчтеке алып калган жок. Менда баатиримди, унаамды бут бердим. Созумду кайра уланттым:
-рахмат достор . Эй жаштар!силердин келечек али алдыда ,ошон учун окуугула,билим алгыла. «Курсак нанга тойгону менен ,Акыл билимге тойбойт» (менин созум) . Кээбирин акча менен убакытты бирдей дейсинер,салыштырасынар. Жоок акча менен убакытты салыштырып болбойт. Убакыт баарынан кымбат,анткени миллион акчан болсодагы кечеги откон бир секундунду да артка кайтара албайсын. Убакыттын барында туура жолго тушолу. Мекенди коргойлу. Кабылды олбос дешти. Андан кийин мени айтышты. Мен айтаар элем . Ким олбос? Мекенге куйгон,мекенди суйгон ,сатпаган ар бир атуул олбос болуп журокто кала берет. Бугун баарын ичпей-чекпей уйунорго баргыла. Ата-энерден кабар алгыла,бир тууганарга жолуккула. Жубайынарды, балдарынарды суйунткуло. Жакын адаманыр менен бирге болгула. Бугун эле эмес туболуко. Мейли бизди шылдындашсын, душмандар дешсин, кылмышкер дешсин эмне десе деберишсин. Ким недеседа биз мекен учун куйгон атуулдарбыз! Баары ордунан туруп баш ийип,кол чаап турушту. Достор озунорго сак болгула! Биздин максат орундалды! Кыздарыбыз ыйлап ,кээбирки жигиттерибизда ыйлап бири-бирибиз менен кучакташып коштоштук. Менеджер бут байлыктарыбызды кайрымдуулук иштерине откозуп берди. Ошентип ар кимибиз ар кайсы тарапка тарап кеттик. Биз жолдо Эржигит ,Элдияр ,Бектур болуп бараттык. Элдияр:
-байке сиз кетпей эле коюунузчу.
-Эдик иним менинда оз жашоо-турмушум бар. Бул жактан алчуумду алып,берчуумду бердим. Бийлик силердин колдо.
Эржигит:
-Байке сиз эми эмне кыласыз?
-Эржигит мен уйлоном , ата болом. Жаш кезимде генерал болууну самоочу элем. Эми жакшы ,мээримдуу ата болууну самап калдым.
Бектур:
-Акжигит бизге кенешинизди берип коюунуз. Убакыт болуп калды андан сон баралы.
-Жигиттер атынарга-затынар ардайым жарашып турсун. Бектурдай мекен учун бек туругула. Элдиярдай эл ойлогула. Эржигиттей эржигит болгула. Эржигит эл четинде ,жоо бетинде . Эми баргыла ,озунордуда караганды унутагыла инилерим. Алар менен коштошуп Аселге чалдым:
- ало жаным…
-ооу кандаайс?
-жакшы Асел озун?
-жакшы бугун келе турган болдунузбу?
-иий сен чакырдын эле ээ. Билбейм бирок. Аа айтмакчы бугун Улан мени атаарда кайдан пайда болдун?
-Улан мага чалып кечирим сурады. Эмнеге десем «Акжигитти олтургону жатам. Алар азыр Болсундун уйундо тамга чыгып баратышат. Аз убактын ичинде келип аны куткарбасан ,аны тируу корбойсун» деп айтты. Мен арандан жетишип калдым.
-ии жаным десе . Ангыча экинчи линиядан Арген чалып калды:
-ало Акжигит?
-ой…
-Кабылдын абалы оор ,сага айтчуу созу бар экен. Жалгыз келсин деп жатат.
-макул азыр барам. Ал телефонду очурду:
-Асел бугун мен бошобой калдым,бошогондо озум чалам макулбу?
-макул сак болунуз…
--------------------- ---------------------- ----------------
Кабыл уйундо кара кан кусуп жаткан экен. Мени кору пулам-улам жотолуп:
-Акжигит келдинби?
- келдим аксакал ,эмне болду сизге . Эмне тошоко жатып алдыныз? Мен жигиттерди таратып жибердим. Эми корунбос тобу бутундой жок.
-Акжигит балам сен эн туура чечим кылыптырсын. Сага айтчуу бир созум бар эле. Арген менен Сагын артыраак жылып турушту. Мен кулагымды тостум. Ал акырын гана шыбырады:
-Акжигит , капкан деген бизден чыккан болчу. Мен аны тузуп Эржан деген жигитке откозуп бергем. Ал жакта чыныгы кылмышкерлер . Сен ал топту таап тезинен жок кыл. Болбосо сен тараткан жигттерге азгырып алышат. Аракеттен алар ушул жума жекшемби куну токойго чогулушат. Бирин калтырба ,мекенибиз тынч болсун. Бул менин сага болгон керээзим. Кабыл созун айтып бутуп,колумдан кыса кармап ,коздорун акырындан антарыла баштады. Мен артыма карап сагынды чакырдым. Сагын аталап ыйлап кирди. Мына ошентип Кабылда каза тапты. Мин кыйын болсонда баарибир олумго душаар болот экенсин. Мин тапкыч болсонда олбсотуктун жолун тапбайт экенсин. Ошентип жума куну кечинде Нурбеке жолуктум.
-Нурбек Уландын иштери эмне болду?
-Эртен анын соту болот.
-ал чыгабы?
- буюрса досум Улан билинбеген менен мекенге коп салым кошуптур.
-кантип ?
-ал мекенге да,топкода иштеп бир топ кылмышкерлерди дер бетинен тазалап коюптур.
-Нурбек анын ордуда чон. Сен же мен анын ордун баса албайбыз. Мага Уланды кайтарып бер. Мен сенден башка эчнерсе сурабайм.
-Макул досум эртен соттон корушобуз. . .
Ишемби эрте менен Айжан эненин уйуно бардым.
-Айжан эне мен баланызды таптым.
Ал аябай суйунуп кетти:
-аа.а.а.а баламбы? Чын айтып жатасынбы?
-ооба … Журунуз аны корууго мезгил келип жетти. Айжан эне экообуз сот болуп жаткан жерге келдик. Сот башталып буткону калыптыр. Биз келип артка отурдук. Айжан эне менден акырын сурап коёт:
-айтчы балам кайсы жерде?
-азыр коросуз. Ангыча сот акыры чечиминде Уланды ак деп эсептеди. Улан акталып чыкты. Аны дароо бошотушту. Айжан эне экообуз анын жанына бардык. Улан бизди коруп эле :
-Акжигит журу апамды коруп келеличи?
-Улан мынакей сенин апан.
Экоо тен башкача боло тушушту. Бири-бирине акырындан гана жакындашып катуу кучакташып сыздап-сыздап ыйлап алышты. Ал жерден чыгып Улан апасынын уйуно кетти. Уландын кубанычында чек жок. Нурбеке ыраазычылыгымды айтып коюп,Аселдин уйуно бардым. Асел мени жылуу-жумшак тосуп алды. Экообуз тамактанып ,андан сон мен жуунуп-таранып уктоочу болмого кирип уктап калдым. Аябай катуу чарчаптырмын, катуу уктадым. Козумду ачсам кун батканы калыптыр . Асел сырты болмодон кирип келди:
-Кандай эс алдыныз?
-ото соонун эс алдым. Эки-уч саат уктасамда уйкум канып калыптыр.
-каякта эки-уч саат бир кун уктадынызго.
-бир кун? Дароо телефонумду алып календарды карадым. Бугун жекшемби эмес беле? Капкан тобу эмне болду? Алар кеткенче жок кылышым керек эле. Эмне кылаарымды билбей Уланга чалдым:
-Улан кандайсын?
-жакшы дос озунчу?
- жакшы Улан сенде каердесин?
- мен жаны эле шаарга келгем сага жолугайын деп жаткам.
Асел кайра-кайра эмне болу деп сурайт. Баары жакшы болот деп жоноп кеттим. Уланга жолугуп Кабылдын созун айттым. Нурбеке барып жолугуп спецназдар менен жоноп кеттик. Токойгода жетип келдик. Баарын калтырып Улан экообуз токойго кирдик. Эчким жок ,баары тарап кеткенби? Улан экообуз аябай издедик. Жок экен деп кетип жатсак Улан мени туртуп жиберип бир жигитке ок узду. Экообуз дароо эки карагайга жашынып капкандын балдары менен тытыша кеттик. Улан чынында эле озгоруптур. Жанын аябай ,олумдон коркпой мекенин коргоп жатат. Алар канчалык коп болбосун Улан экообуз тен келип жаттык. Акыры аман калгандар сыртка качып жоношту. Аларды Нурбек балдары менен тосуп алды. Улан экообуз каткыра кулуп ал жерде курошуп ойногонгода жетиштик. Биздин достук кундон кунго жылуулап баражатты. Нурбек жонундо бир маалымат угуп калдым. Анын аты Нурбек эмес Нуртилек экен. Ооба биздин жумуш ушундайда ,атыбызды озгортконгода туура келет. Эртеси Асел ,Улан болуп озубуздун уйго бардык. Апам байкуш ыйлап-ыйлап тосуп алды. Аны коруп карындашымда ыйлап алган. Мен кайрадан уйбулоом менен биргемин. Аселда,Уланда алар менен таныш экен. Корсо алар мен Нарында жургондо уйго келип, апамдар менен сырдашып журушуптур. Аселге уйлоноорумду айттым. Ата-энем дароо эле ыраазы болушту.Кундор отуп Аселдин уйуно куда тушуп барышты. Эки айдан сон Асел экообуздун тоюбуз болду. Улан жакын досум болуп чыкты тойго. Бир кун Улан келип чет олкого кетип жатканын айтты:
-ал жакта эмне кыласын?
-мен жаны бизнес баштайын деп журом, мекениме жардам кылып мектептерди, бала-бакча ,бейтапканаларды курсам деген ниетим бар.
-аа досум ниетине жет.
- ошол буюрса жолугабыз досум.
-макул жакшы барып кел дос. Ошентип Уланда чет олкого жоноп кетти. Коп отпой Асел экообуз атамдын оштогу эски уйуно кочуп келдик. Ошто жашап калдык. Айкол бир куну видео байланыш жасады:
-байке кандайс?
-Жакшы кандай карындашым?
-жакшы артынызда ким?
-артымда женен аты Асел.
- жене кандаайс? Силердин суротту интернеттен коруп эч байланыша албай койдум.
-корупсун не сурап жатасын?
-фотошоп окшойт дедимдаа.
-ии жиндибай десе ме женен менен суйлош. Асел менен Айколду танышырып койдум. Экоонун жылдызы келишип кээде ушакташып калышат. Катседа бири аялым,бири карындашымда. Бир жылга жетпей келем деп журду. Улан досум бизнесин баштаптыр. Англис тилин мыкты оздоштургон. Ал экообузда суйлошуп турчуубуз кийин байланышпай койду. Кундор кунду жетелеп ,айлар алмашып Аселдин боюна бутту. Бугун мен учун озгочо кун. Ата болушума ааз калды. Аялым мына-мына коз жарганы турат . Каридордо ары-бери басып тынчым калбады. Би рубак медайым чыкты:
- сизби Аселдин куйоосу?
-ооба,ооба мен мен. Медайым батырак айтынызчы ким?
- суйуно берин уулду болдунуз…
-уухуу йес! Йес! Суйунгонумду айтпа! Бейтапкананы которуп бакырып жибердим. Медайым оозумду жаап калды. Суйунчучуно чонтогун кампайта акча салып койдум. кундор отуп Уулумду алып чыкканы ак лимузинде келдим. Аселимдин жузунон суйуп ,мээрбан айымдарга рахмат айтып сыртка чыксак капкара кастюм шым кийген бир топ жигит башын ийкеп турат. Алардын арасынан Нурбек чыгып келди. Ал да кычырап алаган. Ал бизди куттуктап:
-досум эсиндеби? Сен эн мыкты деген жыйырма жигит чогулткансын. Ошол жыйырма жигит жаныбызга бирден жигит таап кырк жигит болдук. Бул топту Арген башкарат. Баарыбыз милиция кызматкерибиз . Эми озун тушоносунда. Ал дагы бир жолу кучактап сапка тизилди. Арген алдыга кадам таштап чыгып:
-Жоокерлер! Акжигитке салам бергиле!
-Саламатсызбы жолдош Акжигит!
-жоокерлер жаш оспурум мекен уулана салам бергиле!
-Саламатсызбы жолдош оспурум!
Баламдын атын койгонум менен эчкимге айтпагам. Баламдын аты Эрхан. Жигиттер баары куттуктап кайра сапка тизилишти. Мен дагы аларга суйлодум:
-Кырк жигит ! ардайым алга! Мекен учун баарына даяр тургула. Биздин ысым тарых беттеринде калбасада силердин ысым алтын тамгалар менен жазылып калсын! Ийгилик кырк жигит. Алар кайра жумушуна жонор кетишти. Арген досумдун кылбаганы жокда. Аларды узатып эми унаага отурайын десек,тээ алыстан эки караан чуркап келе жатат:
-Акжигит байке токтой тургула!
-Акжигит ! Акжигит!
Алар чуркап келишти.Коргон козумо ишене албай турам. Биз аларды кучактап алдык. Алар Айкол менен Улан эле.
Улан:
-аа досум омуру менен берген болсун. Озуно окшош эркекче бала экенда ахаха
Айкол:
-сиздерди аябай сагындык, жен кандайсыз анан жакшы болуп калдынызбы? Акжигит байкем таарынтпай элнби? Таарынтса мага айтын ээ. Озум жазасын берип коём.
Асел:
-жоок ай неге тарынтсын. Мен аны тарынтам жинине тийип.
Мен:
-ээ ээ болду ээ менин жашоомо аралашмай жок. Ыы экон эрчишкен коозудай болуп? А Улан неболду дос? Орто да бир геп бар ээ? Ахахха.
-Дос ушу кыргыздарды сураштырып келсен эле,тууган чыгып калатко. Кыскасы моондой болду:
-Германияда бизнес улантып журсом,бир топ балдар бир кызга тийишип сумкасын тоногону жатышкан экен.
-анан?
- анан ошо . Айкол экен ошентип таанышып калдык.
Айкол бизге карап жылмандап:
- жоок эле дароо эле куткарган жок, он бала болсо ошо ону менен он мунот мушташты. Акжигит байкем болгондо бир эле мунотто жайлап коймок.
Биз аябай каткырдык. Экоо бири-бири учун жаралгандай тим эле. Асел мага карап:
-Акжигит байке тиги лимузинди неге алып келдиниз озу?
-аа мындай корк берип турсун деп эле,душман козунода ахаха.
-ээй дайым ушинтес… Асел дагы да кылыктанып ары карап туруп алды.Улун менен Айкол козун кысып коёт. Мен Аселдин артынан кулагына шыбырап:
- Асел… азыр тарынбай тур эми жанымда шоколад жок эле. Асел кулуп :
- анда бир шоколад карыз болдунуз?
-ооба мейли,мейли . Ээ Улан э кеттикби?
-каяка?
-Германияга, каяка эле уйго жургуло .
-ээ биз азыр атамдар менен жолугуп коёлу ,артынардан барабыз.
-атамдар ? дос кайсы атан?
-кайын атам кадимки.
-ээ Торо байкеби?
Айкол:
-ооба Торо байке.
-эмне? Силер али экоон? Ии-ии десе элдин балдары кыйын э Асел. Мен тамашалап эле тийишип жатсам, так этип башыма бирдемке тийди. Ары жактан кучак жайып эле Торо байке ,Гулумкан жене балдары менен келатат. Алар мененда каткырышып суйлошуп,сагынычтарды таратып унаага баарыбыз отуруп менин уйумо жонодук. Аялдар озунчо бир болмодо отурушту. Айкол менен женем тамак жасашты. Нарындан бери эт ала келишкен экен. Корсо булар бизге байкатпай кутулбогон белек кылган тура. Улан Торо байке болуп отурсак эле,конгуроо шынгырап калды. Мен сыртка чыгып эшикти ачсам татынакай эже турат:
-кандайсыз?
- жакшы келиниз,келиниз.
-жок, Акжигит дегендин уйу ушулбу?
-ии-ии ооба ушул . Мен Акжигит.
-ал чонтогуно колун салып сурот алып чыктыда,суротко бир карап,мага бир карап жылмандап артыраак басып:
-ээй мына Акжигттин уйу ,айтсам ишенбейста.
Ары жактан эле бир байке суйлонуп келе жатат:
-атангору сен эмне Акжиттин уйуно келип журдун беле? Акжигит эмне дароо эле байып ушундай зангыраган уйду салып алат дейсинби? Я? Ал киши Батыр байке экен. Мени коруп эле:
-и? Акжигит озунбу иним?
-йээ ,байкем а байкем кандаайс? Экообуз кучакташа учурашып Батыр байке тиги эже менен таныштырды:
-э Акжигит ээ, бул сенин женен болот.
-аамей э женемби ? эмне мынча жаш?
-эми ал эркеке карайтда. Аселди карытып жибербединби?
- э жок ээ,Асел он сегиз жаштагы кыз.
-я де? Азхаха.
-Келиниздер уйго киргиле.
-амей ээ зангыраган уйду салып коюпсун,женене Акжигит кабат,кабат зангыраган уйдо жашайт десем,жанатан бери кичинекей чатыр уйлорду карап келатат.
Женем:
-ээй ушинтип эле куноону мага коюп коёсда.
Мен:
-Батыр байкем озу ушундай,иштеп жургондо Батыр байкенин жугун которуп эле журдумго.
-ии али экоон биригип алдынарбы? Я? Аххаа. Биз аябай тамашалашып уйго кирдик. Мына мынтип уйубузго конок толо келе баштады. Кечинде кайын энемдерда,апамдар да келет. Эми женелерим менен Айкол жетишсе керек. Болбосо Улан менен Акжигит деген ашпозчулар бар. Улан досума Айколдой жакшы кыз буюрган экен бактылуу болушсун. Жакында алардын тою болот. Тойго даярдык коруп жатабыз. Эрхан балам коп ыйлабайт. Асел экообузду аяйтта. Бала караш ,баландын болгону озунчо бир чон бакыт экен . Аны соз менен айтып эчким жеткире албайт. Бала ыйласа журогубуз жарылып кетчуудой болуп,балача чулдурап суйлоп киребиз. Жакында эле Нурбек чалып ,кырк жигит жан аябай иштеп жатканын айтты. Арген досум Аселге окшош кыз таап алдым деп журду эле. Корсо ал Айколдун болос экен. Эсинерде болсо баткенде Айкол менен журуп концертке барганыбызда ,Аселге окшогон кыз коруп,кийин ал Айколдун болосу болуп чыкты эле. Арген ошол кыз экоо тушкон суротту жонотту эле Айкол коруп дароо эле таанып алды. Айкол башкача болуп калыптыр. Баарибир чет жердин тарбиясы башкада. Суйлогон создор,журум турумуда америкалыктардын озу эле . Бир жака барсада кечигип калбайын деп жоноп кетет. Кантседа озумдун Аселиме ким жетсин? Баламдын мээримдуу энесида чырагым.
Эхх башыбыздан кооп кундор отту. Анын ичинде оор кундорда,таттуу кундорда баары бар. Жашоодо оош-кыйыш деген нерселер боло берет тура. Корсо биздин тагдыр ушундай жазылыптыр. Ал тагдырдан эч кайда каяып кутула албайбыз. Анткени БИЗДИН ЖАШОО УШУНДАЙ…
#79 28 November 2017 - 20:55
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 48
- 18 September 16
- : 11 Feb 2019 11:22
- Жынысы:Аялзаты
#80 06 December 2017 - 16:22
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 353
- 28 June 17
- : 13 Jul 2020 16:33
- Жынысы:Аялзаты
- Калаасы:Аксы
Керемет
жашоо -жакшы, жакшы жашаш Андан да мыкты!
