Супер-Инфо
super.kg
видео
Оң канат Саяк Бегет
КЫРГЫЗ УРУУЛАРЫ (ЖЕТИ АТА)... САНЖЫРА
#701 19 December 2017 - 01:57
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 320
- 07 April 16
- : 28 Feb 2022 12:11
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Токтогул
#702 19 December 2017 - 10:08
- Супер-активист
-
- Супермодератор
- 13231
- 05 September 11
- : 28 Feb 2022 12:16
- Жынысы:Белгисиз
- Калаасы:SUPER.KG
"Кыргыз уруулары (жети ата)" темасы менен бириктирилди.
#703 19 December 2017 - 21:22
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 359
- 19 October 16
- : 28 Feb 2022 18:09
каяктан окудун?
Кыргыз урууларды дер интернетке жазсан чыгат.
#704 24 January 2018 - 10:24
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 1
- 25 June 11
- : 27 Jul 2018 17:54
Салам алейкум. Мага казак каман уруусу бойунча маалымат бере аласынарбы?
Алдын ала рахмат.
#705 02 February 2018 - 22:30
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 1
- 22 November 13
- : 11 Feb 2022 01:56
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Ош
Урматтуу автор, мен карабаргынын эшейинен болом. Бирок сиз жазган маалыматта эшей жорудан таркаганы жазылыптыр м: Кудайбердиден Мангыдай андан Эсамат андан Эшей ж.б. Маалымат берип койсонуз сураныч.
#706 04 February 2018 - 23:56
- Карапайым
-
- Кыймылы жок
- 195
- 15 February 13
- : 07 Oct 2020 02:07
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек Новосибирск
Саруунун тагайберди уруусунан болом
#707 09 February 2018 - 17:14
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 1
- 03 February 18
- : 27 Oct 2020 21:50
колпоч уруусу жонундо маалымат берип койосуздарбы
#708 12 February 2018 - 02:32
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 9
- 22 July 17
- : 13 Apr 2018 19:20
Ошондо сен кай жерден болосун?
Жалал абаддан Аксыдан болом
#709 01 March 2018 - 17:43
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 1
- 10 March 15
- : 28 Feb 2022 17:25
Мундуздар тууралуу маалымат керек эле
#710 24 March 2018 - 03:31
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 742
- 21 November 16
- : 23 Jul 2025 18:04
- Жынысы:Эркек
Арык уруусунан ким бар.
#711 24 March 2018 - 07:46
- Карапайым
-
- Кыймылы жок
- 62
- 27 February 13
- : 29 Aug 2020 09:58
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Басыс уруусунун тилек уругунан кимдер бар
#712 15 April 2018 - 04:16
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 975
- 01 December 14
- : 22 Apr 2021 02:30
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Бишкек
Мен Алакоз уруусунан болом.Тубубуз Колдон. Саякпыз.
1)Билал
2)Жокойжан
3)Сатыбалды
4)Бакачы
5)Тагай
6)Баатыр
7)Алакоз
1)Билал
2)Жокойжан
3)Сатыбалды
4)Бакачы
5)Тагай
6)Баатыр
7)Алакоз
#713 20 April 2018 - 11:29
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 404
- 12 April 18
- : 13 Oct 2020 16:35
- Жынысы:Эркек
- Калаасы:Жер шаары
Арсланбаптын кайсыл айылы экенин билбейм,ошол жерде ой чектилер жашайт деп уккам. Аранарда барбы ошол жерде жашаган ойдо чектилер?
#714 26 April 2018 - 21:42
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3197
- 11 July 15
- : 03 Dec 2023 04:55
- Жынысы:Эркек
Мундуздар тууралуу маалымат керек эле
Мендагы Мундуз уруусунанмын
Мундуз - сол канаттагы теги байыркы ири уруулардын бири. Сөздүн соңундагы -з мүчөсү (-з/-с) байыркы түрк тилинде -лар мүчөсү сыяктуу көптүк маанини туюнтат. Мисалы, кыргыз, басыз, төөлөс жана башкалар. Этнонимдин параллелдери бүгүнкү алтайлыктар менен түркмөндөрдүн курамдарында бар экендиги аныкталган. Тарыхый фольклордун маалыматтарында алтайлыктардын курамындагы «мундуз» сөөгү (уругу - О.К.) кыпчактар менен генетикалык жалпылыкта каралат. Телеуттардын санжыраларында тоңгон муздан бүтүп төрөлгөн эгиз балдарга Чулум мундуз, Коткор мундуз деген аттар берилери баяндалган. Кыргыздын мундуз уруусунун курамындагы «зулум мундуз», «коткор мундуз» аттуу уруктар алтайлыктар менен түз этногенетикалык байланыштарды аныктаары бышык. «Мундуз» сөзүн Махмуд Кашгари төмөндөгүдөй маанилерде чечмелейт: 1. Бат аккан (шар аккан) суу; 2. Жорго ат; 3. Жакшы эмес адам. В.В.Радлов бул сөздү «жөнөкөй», «жупуну» маанисинде карайт. Мундуз уруусунун өкүлдөрү Сузак, Базаркоргон, Өзбекстандын Айым, Избаскент, Коргонтөбө, бир аздап Кемин, Жетиөгүз, Кочкор, Жумгал, Нарын жана башка аймактарды мекендеп келишет. Негизги уруктары: өтөмүш, жараке, кансоюл, майда мундуз, сокучу, көкчелек, кызыл баш, ак баш, дарга, тогунай, азык, сапалак, баймундуз, ак үйлүү жана башкалар.
Alhamdulillah
#715 29 April 2018 - 15:14
- Карапайым
-
- Кыймылы жок
- 79
- 07 February 16
- : 29 May 2020 19:46
- Жынысы:Белгисиз
Мен он канатдан Мунгуш уруусунан Толойкон уругунан болом
#716 01 May 2018 - 01:53
- Супер-активист
-
- Кыймылы жок
- 3197
- 11 July 15
- : 03 Dec 2023 04:55
- Жынысы:Эркек
Тарыхчы А. Мокеевдин изилдөөлөрү боюнча, XV – XVIII кк. ичинде Теңир-Тоого (Тяньшанга) алтайлык кыргыздардын көчүп келишинин жана алардын айланасында теңиртоолук эски уруулардын консолидациялашуусунун натыйжасында кыргыз элинин калыптануу жараяны башталган, жана бул доор кыргыз элинин өз алдынча саясий, социалдык жана этникалык өнүгүүсүнүн маанилүү этабы болгон[1].
Тарыхчы Т. Асановдун белгилегени боюнча, Теңир-Тоодогу кыргыз эли эң башында «Отуз уул» жана «Он уул» болуп бөлүнүшкөн жана бул XV кылымга туура келген. Кийинки кылымдын биринчи жарымында саясий, экономикалык, демографиялык, географиялык жана этникалык себептерден улам жана Моголстандын кыргыздар тарабынан ээлениши менен отуз уулдар «Оң канат» жана «Сол канат» болуп экиге ажыраган[2]. С.М. Абрамзондун пикири боюнча да, XVI кылымда эле, бир кыйла кийинки мезгилдегидей, кыргыздар оң канатка (оң) жана сол канатка (сол) бөлүнүшкөн[3].
Отуз уул эки бутакка ажыраган кезде, саясий күчтөрдүн жайгаштырылуусу көбүнчө оң канатка тартылгандыктан, ага кирген «Отуз огул» жана «Булгачы» бирикмелери, айрыкча отуз огулдардагы «Тагай» бөлүкчөсү саясий жактан жогорулай баштаган[4]. Кыргыз санжырасында да кыргыз элинин бабаларынан болгон Тагай бий жөнүндөгү уламыш кептер көп айтылып келет.
XVI к. ортолорунда кыргыздардын саясий түзүлүшү өзгөрүүгө дуушар болуп, кыргыз эли "оң" жана "сол" канаттарынын ордуна пайда болгон "тогуз уул" (адыгине) жана "кыргыз" (тагай) деген эки бөлүктүү дуалдык түзүлүштө жашай баштаган, бул абал XVIII к. жуңгарлардын кол салуусуна чейин уланган. "Тогуз уулдарга" ичкилик уруу бирикмеси, адыгине жана муңгуш уруулары кирсе, "кыргыз" деп аталган бөлүккө калган оң канат жана мурунку сол канат уруулары кирген[5].
XIX кылымда, же андан мурунураак мезгилде кыргыздардын уруу-уруктук структурасы татаал боло баштаган. Негизги кыргыз уруулары бул мезгилге карата жалпысынан үч топту түзүп калган: алгачкы экөө оң жана сол канатты түзүп, "отуз уул" деп аталса, үчүнчүсү ичкилик деп аталган[6]. Ошондон улам, кийинки санжырачылар ичкиликтерди оң жана сол канаттан тышкаркы үчүнчү бөлүк катары кабыл алышып, "акуул, куу уул жана ага кошо кызылуул" жөнүндөгү баяндарды чыгара башташкандыгы маалым
Тарыхчы Т. Асановдун белгилегени боюнча, Теңир-Тоодогу кыргыз эли эң башында «Отуз уул» жана «Он уул» болуп бөлүнүшкөн жана бул XV кылымга туура келген. Кийинки кылымдын биринчи жарымында саясий, экономикалык, демографиялык, географиялык жана этникалык себептерден улам жана Моголстандын кыргыздар тарабынан ээлениши менен отуз уулдар «Оң канат» жана «Сол канат» болуп экиге ажыраган[2]. С.М. Абрамзондун пикири боюнча да, XVI кылымда эле, бир кыйла кийинки мезгилдегидей, кыргыздар оң канатка (оң) жана сол канатка (сол) бөлүнүшкөн[3].
Отуз уул эки бутакка ажыраган кезде, саясий күчтөрдүн жайгаштырылуусу көбүнчө оң канатка тартылгандыктан, ага кирген «Отуз огул» жана «Булгачы» бирикмелери, айрыкча отуз огулдардагы «Тагай» бөлүкчөсү саясий жактан жогорулай баштаган[4]. Кыргыз санжырасында да кыргыз элинин бабаларынан болгон Тагай бий жөнүндөгү уламыш кептер көп айтылып келет.
XVI к. ортолорунда кыргыздардын саясий түзүлүшү өзгөрүүгө дуушар болуп, кыргыз эли "оң" жана "сол" канаттарынын ордуна пайда болгон "тогуз уул" (адыгине) жана "кыргыз" (тагай) деген эки бөлүктүү дуалдык түзүлүштө жашай баштаган, бул абал XVIII к. жуңгарлардын кол салуусуна чейин уланган. "Тогуз уулдарга" ичкилик уруу бирикмеси, адыгине жана муңгуш уруулары кирсе, "кыргыз" деп аталган бөлүккө калган оң канат жана мурунку сол канат уруулары кирген[5].
XIX кылымда, же андан мурунураак мезгилде кыргыздардын уруу-уруктук структурасы татаал боло баштаган. Негизги кыргыз уруулары бул мезгилге карата жалпысынан үч топту түзүп калган: алгачкы экөө оң жана сол канатты түзүп, "отуз уул" деп аталса, үчүнчүсү ичкилик деп аталган[6]. Ошондон улам, кийинки санжырачылар ичкиликтерди оң жана сол канаттан тышкаркы үчүнчү бөлүк катары кабыл алышып, "акуул, куу уул жана ага кошо кызылуул" жөнүндөгү баяндарды чыгара башташкандыгы маалым
Alhamdulillah
#717 14 June 2018 - 02:21
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 673
- 10 April 18
- : 13 Sep 2021 00:41
- Жынысы:Эркек
Сарбагыштын Чертки уруусунан болом.
#718 22 June 2018 - 10:32
- Карапайым
-
- Кыймылы жок
- 99
- 21 July 13
- : 19 Apr 2020 12:27
- Жынысы:Белгисиз
Беш Каман уруусундагылар барбы
Мен бар
#719 23 June 2018 - 12:44
- Момун
-
- Кыймылы жок
- 13
- 08 June 18
- : 27 Dec 2019 22:35
- Жынысы:Аялзаты
Сол Канат Кушчу уруусунан болом
#720 23 June 2018 - 13:08
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 403
- 07 December 17
- : 30 Mar 2020 02:00
Сол Канат Кушчу уруусунан болом
Мм. Жакшы маалымат экен. Ноокенде да кушчулар бар экен да корсо. Кайсы айылдарда турасынар? Канча уй? Кушчулар Талас менен эле Ошто бар экенин билчу элем....
