KUTUU
Бир бүтүн Мелодрама
#42 01 June 2018 - 16:53
Эки жарым сааттай журуп Гудзон дайрасынан батышка карай созулуп жаткан Катскилл тоосуна келишти.
-жетип келдик.
-бул тоолор бийик экен, деп тан калып карап отурду унаанын терезесинен Дана.
-силерде мындан бийиктери бар да, Тянь-Шань, Памир деген.
-а мен ал тоолорго жакын барып коргон эмесмин, бул жер мага укмуштай эле сезилип жатат.
Унаадан тушуп тоолорго карай басып,
а-а-а-аааа, ауууу деп кыйкырып жыргап жатты. Муну коргон Бим да жанына келип аны туурады.
-мен эмнеге бул жерлерге келип корбогом, оюма да келбеген.
-а мен коп келем. Бул жерде жалпы бийиктиги 1050 метрди тузгон отуздан ашык чокулар бар. Азыр бул тоолордо эн жакшы деген эс алуу жайлар куурулуп калган, деп Дананы тааныштырып жатты.
-абасы кандай сонун, керемет! Коздорум тоё турган эмес, кетким келбейт.
-сага жагаарын билгем. Бул жердин дагы бир сыры адамга жакшы уйку тартуулайт. Уламыштарга Караганда 17- кылымда Георгий3 хандын башкы вазирлеринин бири Рин Ван Винкл деген жигит ушул тоолордо уктап 20 жыл откондо Кошмо штаттын Эркин атуулу болуп ойгонгон дешет. Биз бугун ушунда калабыз, сени уйундо жалгыз калтыра албайм. Мейманканалардын бирине жайгашабыз. Сага эн жакшы болмосун тандайбыз, а менин озум ар дайым токтоочу болмом бар.
-алар бош болбосочу?
-сен уйго кирип кеткенде чалып ээлеп койгом.
-мен каршы эмесмин бирок шашпа, дагы бир аз карап туралычы.
-албетте.
Дананын коздоруно жаш толуп тамагы буулуп чыкты. Мекенин сагынып азыр эле учуп жеткиси келип турду. 10 жыл, эмне деген убакыт, ал убакта торолгон балдар азыр 3-класстын окуучусу болуп калды. Ошондон бери озун таба албай убараланып келет, мекенге болгон сагынычты ойлоого убактысы болбоптур, балким бул тоолорду корбогондо дагы да сагынычын сезмек эмес. "Барсам Атам Апамды алып созсуз тоолорго чыгып келебиз. Тянь-Шаньды коруу керек, башка олкодогулор суктанып жатса биз ошол жерде туруп кызыкпапбыз" деп кыялданып жатты.
-Эми мен сенин акылында жашай алам Дана, Ким катары экени мааниге эмес. Сен мени унутпаганынды сезсем болду. Тоолорду коргон сайын бул учурду эстей журосун, албетте Ким менен турганын да эсинден чыкпайт.
-Бим, мен акылымдан адашып эле калбасам сени унутпайм, сендей адамдар ар бир кадамда эле жолуга бербейт.
-жок Дана унутпаган башка, Эстеп жургон такыр башка. Кошунанды унутпагансын бирок ал жонундо эстебейсин, а ата эненди ар бир дем алган сайын эстейсин, айрымасы барбы?
-мен сендей акылдуу ойлорду ойлой албайм да, албетте бар. Сени да дем алган сайын Эстеп журом, себеби менин дем алып жатышыма сен себепчисин. Сага жолукпаганда дем алуу кандай экенин унутуп бараткам.
Экоо копко турушту тоолорго суктанып, кооздукка тойбосун сезишкенде гана мейманканага жоношту, эс алуу керек, эртенки жумушту эч Ким алып салган жок.
Дана кен таза, жалан гана жаратылыштын суроттору менен жасалгаланган болмодо ар бир суротко суктанып озун ошол жайларда жургондой элестетип жатты. Кандай керемет, кунумдук турмуш менен Алек болуп Жараткандын жасаган сулуулуктарын байкабай отуп кете берет экенбиз да. Кроватда салынган шейшептер да кооз гулдордун суроттору менен боелгон. Бугунку болуп откон баардык жагдайларды унуткандай коошулуп уйкуга кетти.
Тушундо бийик тоолордо журот жалгыз, кимдидир издеп таба албай. Ылдый жакты караса Афтаны отурат, отуп кеткен турбаймынбы корбой деп тушуп баратып БУТУ тайып жыгылып кулап кетет, Афтан аны коро сала кучагын жайып аны тосуп алууга даярданып жатат.
-Бир аз алдыга жыл, тура эмес туруп алдын мен ал жерге жетпей кулайм деп кыйкырып жатса да ал укпайт. Ичиндеги ундор кыйкырып,
-сени укпайт, ал сени сактабайт, олумго кыйды деп жатышат. Ангыча бироо колунан катуу кармап ойдого тартып Алды, жузу корунбойт.
-Сенин кулап кетишине жол бербейм деп кулак тушуна шыбырайт тааныш эн жагымдуу ун.
Ал ундун ээсин эстей албай, рахмат деп кучактайын десе ортодо бир аял пайда болду. Эми аялы жаман ойлоп калды деп кыжаалаттанып колун тартып алайын десе коюп жибербейт.
-мен кетишим керек, кое бериниз дейт.
-жок сен бул аялды тааныйсын, ал мендик эмес, кое тур кызым келсин бирге кетели дейт. Бул адам жакшылык жасабадыбы кутсо кутуп кызын коро кетейин деп токтоп калды, ошондо гана Мырзанын жузу корунуп жылмайып карап турду. Мынчалык жагымдуу жылмайат деп суктанып карап жатып ойгонуп кетсе, анын жылмайган жузу Али да элесинде турган экен, аны жоготуп албайын деп кайра коздорун бышык жумду. Ага болбой эле уйкусу качып, коздору ачылып кетти. Отура калып ойлоно баштады, 10 жылдан бери бир да кун болбогон Афтанды ойлобогон, мейманканада Мырзаны коргон тунду эске албаганда. Чындап эле ал куну Афтан тууралуу ойлонбой уктаган экен, кантип эрки жетти. Эч кимдин кучу жеткен эмес аны унуттурууга, же Мырзада андан да кучтуу сезим барбы. Жок болушу мумкун эмес, болгону алардын окшоштуктары бар экен, озуно ишенген муноздору, каалаганын алуу учун баардык нерсеге даяр болгондору, деп озун жоошутканы менен журогу тупойул болуп кала берди. Эми Афтан деген ооруга дагы бири кошулду ал эсине келгенде созсуз Мырзанын кошо ойлой турган болот экоону салыштырып окшоштуктарын издеп баштайт. Мырза кечирим сураганды билет экен а Афтан андай эмес деп салыштырат.
-жетип келдик.
-бул тоолор бийик экен, деп тан калып карап отурду унаанын терезесинен Дана.
-силерде мындан бийиктери бар да, Тянь-Шань, Памир деген.
-а мен ал тоолорго жакын барып коргон эмесмин, бул жер мага укмуштай эле сезилип жатат.
Унаадан тушуп тоолорго карай басып,
а-а-а-аааа, ауууу деп кыйкырып жыргап жатты. Муну коргон Бим да жанына келип аны туурады.
-мен эмнеге бул жерлерге келип корбогом, оюма да келбеген.
-а мен коп келем. Бул жерде жалпы бийиктиги 1050 метрди тузгон отуздан ашык чокулар бар. Азыр бул тоолордо эн жакшы деген эс алуу жайлар куурулуп калган, деп Дананы тааныштырып жатты.
-абасы кандай сонун, керемет! Коздорум тоё турган эмес, кетким келбейт.
-сага жагаарын билгем. Бул жердин дагы бир сыры адамга жакшы уйку тартуулайт. Уламыштарга Караганда 17- кылымда Георгий3 хандын башкы вазирлеринин бири Рин Ван Винкл деген жигит ушул тоолордо уктап 20 жыл откондо Кошмо штаттын Эркин атуулу болуп ойгонгон дешет. Биз бугун ушунда калабыз, сени уйундо жалгыз калтыра албайм. Мейманканалардын бирине жайгашабыз. Сага эн жакшы болмосун тандайбыз, а менин озум ар дайым токтоочу болмом бар.
-алар бош болбосочу?
-сен уйго кирип кеткенде чалып ээлеп койгом.
-мен каршы эмесмин бирок шашпа, дагы бир аз карап туралычы.
-албетте.
Дананын коздоруно жаш толуп тамагы буулуп чыкты. Мекенин сагынып азыр эле учуп жеткиси келип турду. 10 жыл, эмне деген убакыт, ал убакта торолгон балдар азыр 3-класстын окуучусу болуп калды. Ошондон бери озун таба албай убараланып келет, мекенге болгон сагынычты ойлоого убактысы болбоптур, балким бул тоолорду корбогондо дагы да сагынычын сезмек эмес. "Барсам Атам Апамды алып созсуз тоолорго чыгып келебиз. Тянь-Шаньды коруу керек, башка олкодогулор суктанып жатса биз ошол жерде туруп кызыкпапбыз" деп кыялданып жатты.
-Эми мен сенин акылында жашай алам Дана, Ким катары экени мааниге эмес. Сен мени унутпаганынды сезсем болду. Тоолорду коргон сайын бул учурду эстей журосун, албетте Ким менен турганын да эсинден чыкпайт.
-Бим, мен акылымдан адашып эле калбасам сени унутпайм, сендей адамдар ар бир кадамда эле жолуга бербейт.
-жок Дана унутпаган башка, Эстеп жургон такыр башка. Кошунанды унутпагансын бирок ал жонундо эстебейсин, а ата эненди ар бир дем алган сайын эстейсин, айрымасы барбы?
-мен сендей акылдуу ойлорду ойлой албайм да, албетте бар. Сени да дем алган сайын Эстеп журом, себеби менин дем алып жатышыма сен себепчисин. Сага жолукпаганда дем алуу кандай экенин унутуп бараткам.
Экоо копко турушту тоолорго суктанып, кооздукка тойбосун сезишкенде гана мейманканага жоношту, эс алуу керек, эртенки жумушту эч Ким алып салган жок.
Дана кен таза, жалан гана жаратылыштын суроттору менен жасалгаланган болмодо ар бир суротко суктанып озун ошол жайларда жургондой элестетип жатты. Кандай керемет, кунумдук турмуш менен Алек болуп Жараткандын жасаган сулуулуктарын байкабай отуп кете берет экенбиз да. Кроватда салынган шейшептер да кооз гулдордун суроттору менен боелгон. Бугунку болуп откон баардык жагдайларды унуткандай коошулуп уйкуга кетти.
Тушундо бийик тоолордо журот жалгыз, кимдидир издеп таба албай. Ылдый жакты караса Афтаны отурат, отуп кеткен турбаймынбы корбой деп тушуп баратып БУТУ тайып жыгылып кулап кетет, Афтан аны коро сала кучагын жайып аны тосуп алууга даярданып жатат.
-Бир аз алдыга жыл, тура эмес туруп алдын мен ал жерге жетпей кулайм деп кыйкырып жатса да ал укпайт. Ичиндеги ундор кыйкырып,
-сени укпайт, ал сени сактабайт, олумго кыйды деп жатышат. Ангыча бироо колунан катуу кармап ойдого тартып Алды, жузу корунбойт.
-Сенин кулап кетишине жол бербейм деп кулак тушуна шыбырайт тааныш эн жагымдуу ун.
Ал ундун ээсин эстей албай, рахмат деп кучактайын десе ортодо бир аял пайда болду. Эми аялы жаман ойлоп калды деп кыжаалаттанып колун тартып алайын десе коюп жибербейт.
-мен кетишим керек, кое бериниз дейт.
-жок сен бул аялды тааныйсын, ал мендик эмес, кое тур кызым келсин бирге кетели дейт. Бул адам жакшылык жасабадыбы кутсо кутуп кызын коро кетейин деп токтоп калды, ошондо гана Мырзанын жузу корунуп жылмайып карап турду. Мынчалык жагымдуу жылмайат деп суктанып карап жатып ойгонуп кетсе, анын жылмайган жузу Али да элесинде турган экен, аны жоготуп албайын деп кайра коздорун бышык жумду. Ага болбой эле уйкусу качып, коздору ачылып кетти. Отура калып ойлоно баштады, 10 жылдан бери бир да кун болбогон Афтанды ойлобогон, мейманканада Мырзаны коргон тунду эске албаганда. Чындап эле ал куну Афтан тууралуу ойлонбой уктаган экен, кантип эрки жетти. Эч кимдин кучу жеткен эмес аны унуттурууга, же Мырзада андан да кучтуу сезим барбы. Жок болушу мумкун эмес, болгону алардын окшоштуктары бар экен, озуно ишенген муноздору, каалаганын алуу учун баардык нерсеге даяр болгондору, деп озун жоошутканы менен журогу тупойул болуп кала берди. Эми Афтан деген ооруга дагы бири кошулду ал эсине келгенде созсуз Мырзанын кошо ойлой турган болот экоону салыштырып окшоштуктарын издеп баштайт. Мырза кечирим сураганды билет экен а Афтан андай эмес деп салыштырат.
#43 02 June 2018 - 16:11
Тан атпай шаарды коздой жоноп кетишти. Бул кун учун Бимге мин жолу рахматын айтса да аздык кылат.
Жумушта озунун оордуна жаны адисти даярдап уйроткончо, кармалып бир аптасы 2 аптага созулуп кетти, бул учурда Бим ага жалгыздыгын сездирбей ар дайым жанында болууга аракет кылып жатты. Жолдошу созуно туруп бир да жолу кирип келбеди, ошентсе да конгон адатында азык тулукторду жеткирип турду башка адамдар аркылуу. Убакыт келип учакка билет алып толкунданып жатты. Ата энесин чакыртып коруп жатканы менен башка туугандарын коро элегине 10 жыл болду, видео чалуу аркылуу коргонун эске албаганда.
Жумушундагылар атайын коштошуу кечесин уюштуруп, керемет создорду суйлоп каалоо тилектерин айтып узатып калышты. Жумуш менен коштошуу мындай толкундантат деп ойлобоптур, Колдору калтырап эмне кармаса да тушуп кетип, суйлосо эле козунон жаш чыкчуудай болуп журот. Балким бул шаардан кете электе эле сагынып, Жакын болуп калган адамдарын кыя албай жаткандыр.
Жумуштан чыгып, бош убактысы болгондо
Кетишин, учакка отурушун, абада болуучу 12-13 саат убактысын кантип откоруусун учактан кантип тушуусун баарын ойлонуштуруп койду. Бул жерде эч Ким менен коштошпойт, уйундогулорго да эч нерсе айтпайт, баарын кутуусуз жасайт.
Ал кун да келди, ОЗУ айткандай отпогон кун барбы, баары отту. Козундо толо жаш менен чемоданын суйроп уй менен коштошуп чыгып кетти. Таксиге отуруп аэропортко баратып жол ката шаардагы ар бир кыймылды, имараттарды теше тиктеп козу менен суротко тартып Элесине сактап келатты. Коп убакыты кырчындай жаш курагы калып кеткен бул шаарды кыйбай жаткандай.
Учакка отурганда гана кетип жатканына толук ишенип алдындан даярдалган каттарды телефондорго жоното баштады. Биринчи болуп жолдошуна жазган.
"Сен менин жашоомдо эн маанилуу Адам болдун, сабырдуулукту уйроттун, эч нерсеге карабай суйуп, урматтого уйроттун. Сен бактылуусун, мончоктой балдарын, сенден эч качан баш тартпай турган, суйуп куткон жубайын бар. Сен да аларды бактылуу кыл. Корушуп кошотошо албадым, конулум ага чыдамак эмес, козумдун жашын аядым. Баарысы учун кечир, сенден раазымын, рахмат. Кош!". Бир сыйра коз жугуртуп алып жонотуп жиберди.
Кийинкиси Бимге арналган эле.
"Сен керемет жансын, азыр жанында туруп муну айтканымда озум да билем демекчисин. Сен жардам берип жашоого кайтарган ар бир адам сени суйуп калат, алардын суйуусун кабыл ал. Сен ошого татыктуусун. Мен созумо туруп жакындан коштошуп кете албадым, кечир. Мени сенден жакшы билген Адам жок, озун билесин сени акыркы коруп жатканымды билсем, кете алмак эмесмин, сенде тартылуу куч бар. Коштошуу созун угуп Журогумду балталагым келбеди. Бул ирет озумду ойлодум, сен уйроткондой, биринчи озунду ойло дегенсин. Бим сени менен коштошпойм, сен акылымда дайыма мени мененсин. Акылда эмне болсо тушко ошол кирет, Тушторубуздо корушкончо" . Ичинен кош деген созун айтып ага да жонотуп жиберип телефонун очурду. Алар албетте конгуроо чалышат, азыр суйлошо ала турган акыбалда эмес. Дагы бир нерсени, эн керектуу затын унутуп калгандай болуп жатты. Баарын тизмектен откоруп келип Мырзага такалды. Ооба ошол, жашаган жайын билип туруп эмнеге бир барбадым. Ал Кыргызстанга барат, бирок кай жерине? Мен ар дайым тура эмес чечим чыгарам, керек жерде намыстанбай керек болбогон жайда намысым кучоп, деп ойлонуп отуруп кайра озуно ОЗУ суроо узатты, а эмнеге мен аны издешим керек? Кыргызстанда андан башка да баарлашчуу адамдарым бар. Жоок ал мага Нью Йоркту эстетип журмок деп ОЗ ойлору менен алышып жатып Бимдин катуу ойлонуп кайгыруудан алыс бол, озуно ишеничин артып журогун ток болмоюнча жан дуйноно саякаттаба деп айткандарын эстеп ойлорун улантууну токтотту.
Жанынан орус улутундагы аял баласы менен орун алган экен, баласы шоктонуп, Тынчтыкта отуруп апасын атасын, уйуно кирип барышын ойлонуп кетем деген тилегин таш каап кабагы бурколо козун жуумп отуруп калды.
Учак абага которулгондо гана конулу жай ала тушту, Тушуп калууга Эми кеч.
-Сиз менен жай алмашып алсак кандай дейсиз? Деген ундон козун ачып жанында орус улутундагы киши турганын корду.
-а эмнеге?
-мен бул жактагыларды тааныйм, баарлашып кетели дегенбиз. Мен отурган жай да жакшы, терезенин жаны, коншуларым кыргыздар сизге да кызыктуу болот.
Дана, коп суйлогон адамдар болсочу, менин жашоомо кызыгып сурак жургузушсочу деп кыжаалат боло жок дегиси келди. Кайра анын адамдын конулун оорута албаган сапаты женип кетти.
-Макул, сиз каалап турсаныз алмашалы. Жайынызды коргозо салсаныз, деп ордунан турду. Ал рахматын айтып сол тараптагы 3 орун алдыраактагы жайды коргозду. Дана ал орундукка келип коргон коздоруно ишенбей ачып жумуп жиберди. Бема атасы Мырза менен отурган.
-сиз, Кандайча?
-Дана, сен кайдан?
-сиз чакырган экенсиз, убара кылбай озум келип калдым.
-мен дагы коргонумдон кубанычтамын. Элдерге тоскоол болбой отурсан боло.
-рахмат жай бергениниз учун, деп орун алды.
-Жол болсун, жоноп калган экенсин.
-ооба, жол болуп жоноп калдым, деп мурчуюп Алды.
-Силер оз тилинерде суйлобой менин тилимде суйлосонор, мен тушуно албай жатам, урушуп жатасынарбы? Деген создон кийин гана озуно келип Бемага карады.
-салам Бема. Мени тааныдынбы? Биз Ашканадан корушконбуз.
-тааныдым, сиз Данасыз.
-оо сенин эске тутун абдан жакшы экен, бир эле коруудо Эстеп калыпсын.
-баарын эле эстей бербейт, озуно жаккан адамдарды гана унутпайт, деп атасы созго аралаша кетти.
-ооба атам айткандай, деп атасын карап жылмайып койду.
Жылмайгандары окшойт экен. Алар бир аз суйлошуп отургандан кийин Бема уйкуга кетти. Дана да ундобой коздорун бекитип карангылатып уктоого аракетин коро баштады.
-Дана, сен эмне менден Али да капасынбы, откондо мейманканада айткан созум учун.
Дана эмне деп айтты эле деп эстей албай жатты.
-билем уктабай эле жатасын. Суйлогун келбейт ээ, кыргыз жигиттери конулунду калтырса керек, деп суйлой берди.
Чындап эле мен эмнеге буга кыр корсото берем, Жана эле кантип табам деп жатпадым беле, эркелеп жатамбы деп ойлонуп козун ачты.
-жок сизден капа эмесмин, эмне деп айтканыныз да эсимде жок.
- ана жетип келдик, баарын унуттум демекчисинби? А сенин ар бир кыймылын, суйлогон созун менин эсимде.
-мен азыркы жасаган ишинизге капа болуп жатам. Тиги кишини сиз жоноттунуз да ээ?
-ооба мен сурандым, тушунукту адам экен. Биз барып алсак сен мындан бетер болмоксун. Тиги орунда кыжаалат болуп отурганынды коруп, зерикпей биз менен кетсин дедим. Бул жай жакпай жатабы?
-жок, баары жайында.
-анда капа боло бербечи мени кыжаалатка коюп.
Ушул менен экоо элдешип узак созго киришти.
-бир учакка чыгып калганыбызды кор, мен 1 апта алдын кетмекмин жумушта кармалып жатып ушул кунго калып кеттим, деди Дана тан калганын жашырбай.
-бул тагдыр эмеспи Дана? Мен сени кетет деп оюма да албагам, бирок ушундай болуусун абдан каалагам.
-эмнеге?
-сенде да ошондой ой болгон ээ, жашырып жатасын.
Дана Кулуп жиберди.
-сиз озунузго абдан ишенсениз керек, ооба сиз абдан келишимдуусуз, дуйнодо жок конур ундун ээсисиз, бирок эмнеге менде андай каалоо болуш керек?
-мени Караганында коздорун коюланып кетет ачуун келип турса да, тиги америкалык жигитине андай коз караш менен карабайт экенсин.
-ошондойбу? А балким сизди суйуп калгандырмын бир корушто озум да байкабай, деп тийише суйлоду. Эгер чычалап кетсе эле женилет.
Мырза озун жоготуп койбойт экен, чындап эле ар бир созго жообу даяр турат го.
-мен андай ойдо эмесмин. Озун байкагансын, кыз кылыгы кылып жатасын да. А мен эркекчилик кылып жашыра албай коздорум менен эле эмес создорум менен да билдирип албадымбы сезимимди.
Мырзаны созго жыгам деп ойлогон Дана ОЗУ созун жоготуп койду. Ушунчалык да курч муноз болобу.
Жумушта озунун оордуна жаны адисти даярдап уйроткончо, кармалып бир аптасы 2 аптага созулуп кетти, бул учурда Бим ага жалгыздыгын сездирбей ар дайым жанында болууга аракет кылып жатты. Жолдошу созуно туруп бир да жолу кирип келбеди, ошентсе да конгон адатында азык тулукторду жеткирип турду башка адамдар аркылуу. Убакыт келип учакка билет алып толкунданып жатты. Ата энесин чакыртып коруп жатканы менен башка туугандарын коро элегине 10 жыл болду, видео чалуу аркылуу коргонун эске албаганда.
Жумушундагылар атайын коштошуу кечесин уюштуруп, керемет создорду суйлоп каалоо тилектерин айтып узатып калышты. Жумуш менен коштошуу мындай толкундантат деп ойлобоптур, Колдору калтырап эмне кармаса да тушуп кетип, суйлосо эле козунон жаш чыкчуудай болуп журот. Балким бул шаардан кете электе эле сагынып, Жакын болуп калган адамдарын кыя албай жаткандыр.
Жумуштан чыгып, бош убактысы болгондо
Кетишин, учакка отурушун, абада болуучу 12-13 саат убактысын кантип откоруусун учактан кантип тушуусун баарын ойлонуштуруп койду. Бул жерде эч Ким менен коштошпойт, уйундогулорго да эч нерсе айтпайт, баарын кутуусуз жасайт.
Ал кун да келди, ОЗУ айткандай отпогон кун барбы, баары отту. Козундо толо жаш менен чемоданын суйроп уй менен коштошуп чыгып кетти. Таксиге отуруп аэропортко баратып жол ката шаардагы ар бир кыймылды, имараттарды теше тиктеп козу менен суротко тартып Элесине сактап келатты. Коп убакыты кырчындай жаш курагы калып кеткен бул шаарды кыйбай жаткандай.
Учакка отурганда гана кетип жатканына толук ишенип алдындан даярдалган каттарды телефондорго жоното баштады. Биринчи болуп жолдошуна жазган.
"Сен менин жашоомдо эн маанилуу Адам болдун, сабырдуулукту уйроттун, эч нерсеге карабай суйуп, урматтого уйроттун. Сен бактылуусун, мончоктой балдарын, сенден эч качан баш тартпай турган, суйуп куткон жубайын бар. Сен да аларды бактылуу кыл. Корушуп кошотошо албадым, конулум ага чыдамак эмес, козумдун жашын аядым. Баарысы учун кечир, сенден раазымын, рахмат. Кош!". Бир сыйра коз жугуртуп алып жонотуп жиберди.
Кийинкиси Бимге арналган эле.
"Сен керемет жансын, азыр жанында туруп муну айтканымда озум да билем демекчисин. Сен жардам берип жашоого кайтарган ар бир адам сени суйуп калат, алардын суйуусун кабыл ал. Сен ошого татыктуусун. Мен созумо туруп жакындан коштошуп кете албадым, кечир. Мени сенден жакшы билген Адам жок, озун билесин сени акыркы коруп жатканымды билсем, кете алмак эмесмин, сенде тартылуу куч бар. Коштошуу созун угуп Журогумду балталагым келбеди. Бул ирет озумду ойлодум, сен уйроткондой, биринчи озунду ойло дегенсин. Бим сени менен коштошпойм, сен акылымда дайыма мени мененсин. Акылда эмне болсо тушко ошол кирет, Тушторубуздо корушкончо" . Ичинен кош деген созун айтып ага да жонотуп жиберип телефонун очурду. Алар албетте конгуроо чалышат, азыр суйлошо ала турган акыбалда эмес. Дагы бир нерсени, эн керектуу затын унутуп калгандай болуп жатты. Баарын тизмектен откоруп келип Мырзага такалды. Ооба ошол, жашаган жайын билип туруп эмнеге бир барбадым. Ал Кыргызстанга барат, бирок кай жерине? Мен ар дайым тура эмес чечим чыгарам, керек жерде намыстанбай керек болбогон жайда намысым кучоп, деп ойлонуп отуруп кайра озуно ОЗУ суроо узатты, а эмнеге мен аны издешим керек? Кыргызстанда андан башка да баарлашчуу адамдарым бар. Жоок ал мага Нью Йоркту эстетип журмок деп ОЗ ойлору менен алышып жатып Бимдин катуу ойлонуп кайгыруудан алыс бол, озуно ишеничин артып журогун ток болмоюнча жан дуйноно саякаттаба деп айткандарын эстеп ойлорун улантууну токтотту.
Жанынан орус улутундагы аял баласы менен орун алган экен, баласы шоктонуп, Тынчтыкта отуруп апасын атасын, уйуно кирип барышын ойлонуп кетем деген тилегин таш каап кабагы бурколо козун жуумп отуруп калды.
Учак абага которулгондо гана конулу жай ала тушту, Тушуп калууга Эми кеч.
-Сиз менен жай алмашып алсак кандай дейсиз? Деген ундон козун ачып жанында орус улутундагы киши турганын корду.
-а эмнеге?
-мен бул жактагыларды тааныйм, баарлашып кетели дегенбиз. Мен отурган жай да жакшы, терезенин жаны, коншуларым кыргыздар сизге да кызыктуу болот.
Дана, коп суйлогон адамдар болсочу, менин жашоомо кызыгып сурак жургузушсочу деп кыжаалат боло жок дегиси келди. Кайра анын адамдын конулун оорута албаган сапаты женип кетти.
-Макул, сиз каалап турсаныз алмашалы. Жайынызды коргозо салсаныз, деп ордунан турду. Ал рахматын айтып сол тараптагы 3 орун алдыраактагы жайды коргозду. Дана ал орундукка келип коргон коздоруно ишенбей ачып жумуп жиберди. Бема атасы Мырза менен отурган.
-сиз, Кандайча?
-Дана, сен кайдан?
-сиз чакырган экенсиз, убара кылбай озум келип калдым.
-мен дагы коргонумдон кубанычтамын. Элдерге тоскоол болбой отурсан боло.
-рахмат жай бергениниз учун, деп орун алды.
-Жол болсун, жоноп калган экенсин.
-ооба, жол болуп жоноп калдым, деп мурчуюп Алды.
-Силер оз тилинерде суйлобой менин тилимде суйлосонор, мен тушуно албай жатам, урушуп жатасынарбы? Деген создон кийин гана озуно келип Бемага карады.
-салам Бема. Мени тааныдынбы? Биз Ашканадан корушконбуз.
-тааныдым, сиз Данасыз.
-оо сенин эске тутун абдан жакшы экен, бир эле коруудо Эстеп калыпсын.
-баарын эле эстей бербейт, озуно жаккан адамдарды гана унутпайт, деп атасы созго аралаша кетти.
-ооба атам айткандай, деп атасын карап жылмайып койду.
Жылмайгандары окшойт экен. Алар бир аз суйлошуп отургандан кийин Бема уйкуга кетти. Дана да ундобой коздорун бекитип карангылатып уктоого аракетин коро баштады.
-Дана, сен эмне менден Али да капасынбы, откондо мейманканада айткан созум учун.
Дана эмне деп айтты эле деп эстей албай жатты.
-билем уктабай эле жатасын. Суйлогун келбейт ээ, кыргыз жигиттери конулунду калтырса керек, деп суйлой берди.
Чындап эле мен эмнеге буга кыр корсото берем, Жана эле кантип табам деп жатпадым беле, эркелеп жатамбы деп ойлонуп козун ачты.
-жок сизден капа эмесмин, эмне деп айтканыныз да эсимде жок.
- ана жетип келдик, баарын унуттум демекчисинби? А сенин ар бир кыймылын, суйлогон созун менин эсимде.
-мен азыркы жасаган ишинизге капа болуп жатам. Тиги кишини сиз жоноттунуз да ээ?
-ооба мен сурандым, тушунукту адам экен. Биз барып алсак сен мындан бетер болмоксун. Тиги орунда кыжаалат болуп отурганынды коруп, зерикпей биз менен кетсин дедим. Бул жай жакпай жатабы?
-жок, баары жайында.
-анда капа боло бербечи мени кыжаалатка коюп.
Ушул менен экоо элдешип узак созго киришти.
-бир учакка чыгып калганыбызды кор, мен 1 апта алдын кетмекмин жумушта кармалып жатып ушул кунго калып кеттим, деди Дана тан калганын жашырбай.
-бул тагдыр эмеспи Дана? Мен сени кетет деп оюма да албагам, бирок ушундай болуусун абдан каалагам.
-эмнеге?
-сенде да ошондой ой болгон ээ, жашырып жатасын.
Дана Кулуп жиберди.
-сиз озунузго абдан ишенсениз керек, ооба сиз абдан келишимдуусуз, дуйнодо жок конур ундун ээсисиз, бирок эмнеге менде андай каалоо болуш керек?
-мени Караганында коздорун коюланып кетет ачуун келип турса да, тиги америкалык жигитине андай коз караш менен карабайт экенсин.
-ошондойбу? А балким сизди суйуп калгандырмын бир корушто озум да байкабай, деп тийише суйлоду. Эгер чычалап кетсе эле женилет.
Мырза озун жоготуп койбойт экен, чындап эле ар бир созго жообу даяр турат го.
-мен андай ойдо эмесмин. Озун байкагансын, кыз кылыгы кылып жатасын да. А мен эркекчилик кылып жашыра албай коздорум менен эле эмес создорум менен да билдирип албадымбы сезимимди.
Мырзаны созго жыгам деп ойлогон Дана ОЗУ созун жоготуп койду. Ушунчалык да курч муноз болобу.
#44 03 June 2018 - 20:22
Дана Созду башка нукка бурууга аракет кылып,
-тилегиниз орундалып кызынызды алып кетип жаткан экенсиз да, деди.
-оо орундалганда да кандай. Сага Кыргыздын эки перисин алып кетем деп айтканда озум да билбегем тилегим мынтип орундалып калышын.
-апасы кантип конуп жиберди экен.
Мырза сумсая тушуп жооб берди.
-апасы оз кесибинин мыкты адиси доктор кардиолог. Кесиптешпиз, эн жакшы Адам, болгону эч колу бошобойт, Беманы тааныйбы жокпу кумонум бар, деп жылмайып койду.
-кандайча? Сурабайын десе да кызыгуусу артып болбой эле сурап жиберди.
-ал бир жерде туруп эле иштебейт биздей болуп, Кошмо штаттын баардык штаттарында болсо керек, башка олколорго да чыгып илим менен алек. Убактысынын кобун жумушка жумшайт, Африкада иштеп журду, абдан баалайм таланттуу дарыгер колунан келген жардамын аябайт, коп адамдарды даарылап алкыш алып журот. Жеке жашоосуна арнаган убактысы саналуу гана. Узак убакытка кеткен учурларда мен келип кызымдын жанында болом. Жол узак эмеспи менде да жумуш бар дегендей кээде мумкунчулук болбой келе албай калам, андай учурда Бема бала багуучусу менен калат. Ал да аябай жакшы аял, бирок ата эненин мээримин Ким бере алсын. Акыры апасы менен кенешип Беманын Кыргызстанга алып кетууго келиштик. Документтерин даярдаганча ушунча убакыт отуп кетти. Ушул биздин тарых.
-кечиресиз ушакчы деле эмесмин бирок абдан кызык болуп жатат, апасы менен кай жерден таанышкансыздар?
-сага кызык болгону мени кубандырат. Эмне дегенинизди унутуп калдым дегенге Караганда кызыгып жатам деген жакшы угулат экен. Биз курсташ болчубуз, ар улуттун балдары бар эле окуу жайда кыргыздан экообуз эле, мен кичинемден чет олколорго жалгыз чыгып уйронуп калгам, ал биринчи чыгышы экен уйун сагынып окуусун таштап кеткени жатыптыр дегенди угуп жанына барып окуунду улант, жарым жолдо таштаба сенден мыкты доктор чыгат деп айтып алаксытып ар дайым жанында журдум, шаарга консун деп. Ошентип журуп бири бирибизге уйронуп калдык, кийин баш коштук кыздуу болдук, окууну бутуруп Америкада калып эле иштоону чечип калып кеттик. Ушул Озгочолонгон деле тарыхыбыз болбогон.
-озунуз мени менен баарлашууну кааладыныз, Эми чыданыз. Чийки калтырып койбой аягына чейин айтып бутурунуз.
-эмнени айтпай калдым?
-кандайча азыр эки башкасыздар?
-аа, бул тууралуу дебейсинби. Бизди болуп ар олколорго жоноткон, ал Африкага жоноду мен Кыргызстанга болундум журокко операция жасап коргозуп, ага керектелуучу жаны аппараттарды колдонууну уйротуу учун. Ошондо мен да Африкага барсам жакшы болмок, Кыргызстанды коруп эле журбоймунбу деп нааразылангам. Бишкекке келип иштеп жургон бир жыл аралыгында сездим Америкада мага эмне жетишпей жургонун, мекенимдин абасы, топурагы, жыты жетишпей жаткан экен. Ошондо чечим кабыл алдым, мекенге кайтам деген. Бул тагдыр болсо керек, ошондон бери тагдырга ишенип калдым. Келип жубайыма айтып кондуро албай койдум, ал озунун жумушу менен ооруп калган эле, андан баш тарта албай койду. Мекенге болгон суйуум ага болгон сый урматымдан кучтуу болуп жалгыз келе бергем, кызымды бер деп айталбадым, ансыз да ага оор болчу. Кийин Бема Штаттын жараны да, оною менен алып кете алмак эмесмин апасынын уруксатысыз. Ал андан кийин баш оту менен жумушка кирип кетти, бир кезде уйун сагынып ыйлаган кыздын уйу азыр оорукана болуп калды. Анын бул жолду тандап алганына озумду куноолу сезем. Беманы бер деп айта албаганым, апасына жумуштан башка да Жашоо бар экенин эстетип турсун дегем. Бул оюм жардам бербеди, озунун жеке жашоосун чийип салганы аз келгенсип кызымдын да жашоосун озгортуп салуусунан коркуп, бат баттан каттап турдум. Анын тандоосу ошол болсо эмне да кыла алмак элем, жок дегенде Беманы андай жашоодон сактап калайын, кызымдын жеке жашоосу болуш керек, ал бактылуу болуусу керек деп акыры ушул чечимди кабылдап алып баратам.
-китеп кылып жазсаныз болчудай.
-албетте жазам, тагдыр буйруп журогум тандаган Адам менен бир болсом кийин жазайын, китептин акыры кызыктуу бутушу учун, деп кулуп койду.
Эркекке мынча суйкумдуу жуздун эмне кереги бар экен, жылмайганы эле башкача деп ойлонуп кетти Дана.
-Дана, антип карасан коздоруно чогуп кетчуудоймун, деп андан бетер жагымдуу жылмайды. Ал Жылмайган сайын Дана ага тартыла берди.
-ушул жузду алмаштырып жибергенине Караганда чындап эле жумушу ото кызыктуу болсо керек жубайыныздын. Эч нерсеге алмаштыргыс жылмайуунуз бар экен.
-ыраспы, а сен алмаштырмак эмесминби?
-эмнени? Деп чочуп кетти Дана, азыр эле озу эмне деп суйлоп койгонуна тушунбой.
-мен сенин коздорунду эч нерсеге алмаштырмак эмесмин. Коз карашын адамдын журогуно кирип андагы болгондун баарын окуп тургандай экен.
-ошондойбу? Демек мындан ары журокторго кадала карабайм, адамдарды чочутуп албаш учун.
-канча адамды чочуттун? бул коздор дуйнону коруп тургандай болуп карашат. Оз дуйнондо эмнелер бар айтчы.
-менин тагдырым сиздикиндей кызыктуу эмес, айтып бере турган деле тарыхым жок экен
-Дана айта бер, мага сенин аба менен кантип дем алганын да кызык.
-мен да 10 жылдан бери Бишкекти коро элекмин сагынып бара жатам, башкасы мааниге ээ эмес.
-тиги сулуу жигитин кантип жонотту жалгыз, мен болгондо жанымдан чыгармак эмесмин.
-кайсы? Деди чочуп, жолдошун элестетип кетип, аны билдиргиси келбеген.
-америкалык мачо.
-аа деп кулуп жиберди. Бимди айтып жатасыз го. Ал менин жигитим эмес, жон гана жакын адамым.
-чынбы? Деди Мырзанын коздору жайнап. А бирок ал сага ото жакын адамындай карайт экен.
-ооба, ал аябай жакшы Адам. Нью Йоркто баардык жакшы адамдар топтолуп алышканго, сиз да жубайынызды жакшы инсан дебединизби.
-биздей жакшы эместерди иргеп чыгарып койгон дегени турасынбы?
Дана кулуп,
-балким, чындап эле ошондой болушу мумкун, сиз да мендей боору таш окшойсуз, жакшы жубайынызды таштап баса бергенинизге караганда.
-а эмне сен да мага окшоп жакшы адамды таштап кетип жатасынбы?
-ошондой десе да болот, деп муная тушту Дана.
Муну байкаган Мырза анан жарасын тырмап алганын сезип созун бурду.
-Бишкекке келген биринчи учурларда мен адамдарга уйроно албай журдум. Жок тескерисинче алар мага уйроно албай журушту, 10 жылдан ашуун сыртта журуп калбадымбы, ал жакта жургондо Кыргызстанды башкача элестете берчуумун да, адамдар сылык, уян муноз депчи. Корсо баары озгоруп ар Ким ОЗУ менен ОЗУ болуп калган экен, туртуп отуп, кочодо согунуп Эркин болуп уйроно башташканго, а мен озум элестеп алган боюнча кочодо баратып биринин жугун которушо коюп, башка туртуп кетсе да бул жактын салтын колдонуп кечирим сурап, карап койгон адамга жылмайып жургонмун. Досторум да кесиптештерим да тан калып журушуптур, бул озун бизге интеллигент коргозуп жатат депчи, аны кийин айтып жатышпайбы. Азыр уйронуп калышты, сен да келбегенине коп болуптур ошентип журбо, деди кулуп.
-мен ошентем баары таныркаса да. Бир Адам мага конулун каалаганын жаса, адамдар сени коргон убакыттан 10 мунот откондо унутушат а сен озун менен каласын, ошондо Жан дуйнон жанчылбагандай болсун деп уйроткон.
-жакшы соз экен, мен да анда конулум каалаганын жасайын, антпесем Жан дуйном жанчылып баратат. Дана мен сени биринчи ашканадан коргондо журогум ОЗ огунан жылгандай болгон, Экинчи мейманканада коргонумдо суйуп калганымды тушундум, а азыр сенсиз жашай албачуудай болуп турам.
Эми сен да Жан дуйнон каалап турган созду айт.
-бул оюнбу?
-сага кандай билбейм бирок мага эн эле олутту.
-байкуш кыздарга боорум ачыйт, деди Дана туз жообтон качып.
-эмнеге?
-сизден бул создорду угуп умутторун арттырып алган байкуштарга жаман эле болсо керек. Келишимдуу келбетинизге, конур унунузго арбалып аран турган жандарды бул создор акылынан адаштыргыдай.
-алардын арасына озунду кошо аласынбы?
-жок, мен сулуу эркектерден корком, аларды коп аялдар эрчийт, баарына туруштук берип атаандаш болуу колумдан келбей бир кун жоготуп койуудан корком.
-менин эн чон кемчилдигим суйуу создорун токуй албайм, жубайымды да татыктуу эркелете албай зериктирип жиберсем керек, мага Караганда жумушу конулдуу болуп. Сени коргондо создорум ОЗУ эле ээ жаа бербей айтылып жатат. Суйууго ишене бербегеним менен журогум сезчуу качандыр сенин жолугаарынды.
-ошондойбу? Сиз суйууго ишенбейсизби?
-баары сенин колунда, ишендирип корчу.
Экоонун создорду бутпочудой, кудум 100 жылдан бери тааныштардай же эки илимпоз чон илимдин устундо иштеп жаткандай болуп бир да жолу коздорун ирмебей суйлошуп отурушту. Адамдар уктап жатышкандыктан аларга тосккол жаратпайлы деген шылтоо менен Беманы четки орундукка жылдырып Мырза Дананын жанына жылды. Бема ойгоно калып
-ата зерикпединби, качан жетебиз? деп сурап коет.
Мырзанын тилеги учак эч качан жерге конбосо дегенин кайдан билсин.
-чурогум, периштем менин биз узаакта жетебиз, мен зерикпедим. Бул учун Данага рахмат айт, деди.
-ата Дана да биз менен жашасын, мен коп уктайм сен уйдо зеригесин, кийин Дана мага кыргызчаны уйротот, дебеспи.
Бул созу Мырзаны магдыратып жиберди.
- Сен ошону каалайсынбы? Дана Эгер сен сурансан барам дейт.
-Дана барчы биз менен, мен кыргыздардан коркуп жатам, суйлосо тушунбой калам деп, атам жумушка кетсе менин жанымда ким болот, Жулини да албадык, деп чон адамдай кыжаалат болуп койду.
-а Жули ким? Деди Дана анын создорун кунт коюп угуп жатканын билдирип.
-апам жумушка кеткенде мени менен калчуу да, ал да кыргызча билбейм деп келбей койду. А мени бат эле уйронуп кетесин деди.
-сен менин уйумо келип турсан болот.
-ата болобу? Деп атасын карап уруксат сурап коет.
-Перим менин сага баары болот, деп чекесинен жыттап койду.
Тамактанып эле кайра уйкуга кетти. Атасы Анын устун кымтылап жаап коюп Данага карады,
-чарчабадынбы? Келе кичине башыны жолоп эс ал деп колун аркасына сунду. Бул корунушко Дана да каршы боло албады, эрки жетпеди, белгисиз бир куч тартып турду.
-сиз менен суйлошуу кандай женил, операциясы жок эле журокторду даарыласаныз болгудай.
-Дана бул учак конбосо ээ, абада калкып журо берсек сонун болмок, сен менин жанымдан жылбасан деп чачтарынан жыттап койду.
-жок консун, сиздин жердеги жашоонуз мага кызык. Мен апамдарды сагындым аларды коргум келет деди эркелей.
-ошондой эле болсо кана, сенин оюнда башка нерсе жатат, коздорундун теренинде катылган таарынуу, мун бар, деди.
Дана башын которуп терезе тарапка карап ойлуу отуруп калды.
-Дана сенин да жердеги Жашоон мага кызык, ар бир кадамынды коруп тургум келет. Мага уруксат берчи.
-а Эгер менин жердеги жашоом сизге жакпай калсачы?
-болушу мумкун эмес. Сен бир Перидейсин, сенин жашоон да периникиндей болууга тийиш.
-адашасыз. Озумдун жургузгон жашоомо озум нааразымын, башканы айтпай эле койсо болот.
-мен озумду башкалардын катарынан коро албай жатам. Мага созсуз жагат, а Эгер сага жакпаса биргеликте озгортобуз.
Мырзанын бул созу жагып, озун жалгыз эмес колдоосу бардай сезип куч ала тушту. Эми тартынбай калды андан, жакын адамындай сезип.
-менден эч нерсе сурабан, айтууга даяр эмесмин, жон гана сиздин жаныныздагы бейпилдик жагып турат, андан рахат алуума тоскоол болбонуз сураныч деп кайрадан башын жолоду. Мырзага мындан артыктын кереги жок эле, азыр ал да тартынбай Эркин дем алып чачтарынан ООП, жыттап жатты.
-тилегиниз орундалып кызынызды алып кетип жаткан экенсиз да, деди.
-оо орундалганда да кандай. Сага Кыргыздын эки перисин алып кетем деп айтканда озум да билбегем тилегим мынтип орундалып калышын.
-апасы кантип конуп жиберди экен.
Мырза сумсая тушуп жооб берди.
-апасы оз кесибинин мыкты адиси доктор кардиолог. Кесиптешпиз, эн жакшы Адам, болгону эч колу бошобойт, Беманы тааныйбы жокпу кумонум бар, деп жылмайып койду.
-кандайча? Сурабайын десе да кызыгуусу артып болбой эле сурап жиберди.
-ал бир жерде туруп эле иштебейт биздей болуп, Кошмо штаттын баардык штаттарында болсо керек, башка олколорго да чыгып илим менен алек. Убактысынын кобун жумушка жумшайт, Африкада иштеп журду, абдан баалайм таланттуу дарыгер колунан келген жардамын аябайт, коп адамдарды даарылап алкыш алып журот. Жеке жашоосуна арнаган убактысы саналуу гана. Узак убакытка кеткен учурларда мен келип кызымдын жанында болом. Жол узак эмеспи менде да жумуш бар дегендей кээде мумкунчулук болбой келе албай калам, андай учурда Бема бала багуучусу менен калат. Ал да аябай жакшы аял, бирок ата эненин мээримин Ким бере алсын. Акыры апасы менен кенешип Беманын Кыргызстанга алып кетууго келиштик. Документтерин даярдаганча ушунча убакыт отуп кетти. Ушул биздин тарых.
-кечиресиз ушакчы деле эмесмин бирок абдан кызык болуп жатат, апасы менен кай жерден таанышкансыздар?
-сага кызык болгону мени кубандырат. Эмне дегенинизди унутуп калдым дегенге Караганда кызыгып жатам деген жакшы угулат экен. Биз курсташ болчубуз, ар улуттун балдары бар эле окуу жайда кыргыздан экообуз эле, мен кичинемден чет олколорго жалгыз чыгып уйронуп калгам, ал биринчи чыгышы экен уйун сагынып окуусун таштап кеткени жатыптыр дегенди угуп жанына барып окуунду улант, жарым жолдо таштаба сенден мыкты доктор чыгат деп айтып алаксытып ар дайым жанында журдум, шаарга консун деп. Ошентип журуп бири бирибизге уйронуп калдык, кийин баш коштук кыздуу болдук, окууну бутуруп Америкада калып эле иштоону чечип калып кеттик. Ушул Озгочолонгон деле тарыхыбыз болбогон.
-озунуз мени менен баарлашууну кааладыныз, Эми чыданыз. Чийки калтырып койбой аягына чейин айтып бутурунуз.
-эмнени айтпай калдым?
-кандайча азыр эки башкасыздар?
-аа, бул тууралуу дебейсинби. Бизди болуп ар олколорго жоноткон, ал Африкага жоноду мен Кыргызстанга болундум журокко операция жасап коргозуп, ага керектелуучу жаны аппараттарды колдонууну уйротуу учун. Ошондо мен да Африкага барсам жакшы болмок, Кыргызстанды коруп эле журбоймунбу деп нааразылангам. Бишкекке келип иштеп жургон бир жыл аралыгында сездим Америкада мага эмне жетишпей жургонун, мекенимдин абасы, топурагы, жыты жетишпей жаткан экен. Ошондо чечим кабыл алдым, мекенге кайтам деген. Бул тагдыр болсо керек, ошондон бери тагдырга ишенип калдым. Келип жубайыма айтып кондуро албай койдум, ал озунун жумушу менен ооруп калган эле, андан баш тарта албай койду. Мекенге болгон суйуум ага болгон сый урматымдан кучтуу болуп жалгыз келе бергем, кызымды бер деп айталбадым, ансыз да ага оор болчу. Кийин Бема Штаттын жараны да, оною менен алып кете алмак эмесмин апасынын уруксатысыз. Ал андан кийин баш оту менен жумушка кирип кетти, бир кезде уйун сагынып ыйлаган кыздын уйу азыр оорукана болуп калды. Анын бул жолду тандап алганына озумду куноолу сезем. Беманы бер деп айта албаганым, апасына жумуштан башка да Жашоо бар экенин эстетип турсун дегем. Бул оюм жардам бербеди, озунун жеке жашоосун чийип салганы аз келгенсип кызымдын да жашоосун озгортуп салуусунан коркуп, бат баттан каттап турдум. Анын тандоосу ошол болсо эмне да кыла алмак элем, жок дегенде Беманы андай жашоодон сактап калайын, кызымдын жеке жашоосу болуш керек, ал бактылуу болуусу керек деп акыры ушул чечимди кабылдап алып баратам.
-китеп кылып жазсаныз болчудай.
-албетте жазам, тагдыр буйруп журогум тандаган Адам менен бир болсом кийин жазайын, китептин акыры кызыктуу бутушу учун, деп кулуп койду.
Эркекке мынча суйкумдуу жуздун эмне кереги бар экен, жылмайганы эле башкача деп ойлонуп кетти Дана.
-Дана, антип карасан коздоруно чогуп кетчуудоймун, деп андан бетер жагымдуу жылмайды. Ал Жылмайган сайын Дана ага тартыла берди.
-ушул жузду алмаштырып жибергенине Караганда чындап эле жумушу ото кызыктуу болсо керек жубайыныздын. Эч нерсеге алмаштыргыс жылмайуунуз бар экен.
-ыраспы, а сен алмаштырмак эмесминби?
-эмнени? Деп чочуп кетти Дана, азыр эле озу эмне деп суйлоп койгонуна тушунбой.
-мен сенин коздорунду эч нерсеге алмаштырмак эмесмин. Коз карашын адамдын журогуно кирип андагы болгондун баарын окуп тургандай экен.
-ошондойбу? Демек мындан ары журокторго кадала карабайм, адамдарды чочутуп албаш учун.
-канча адамды чочуттун? бул коздор дуйнону коруп тургандай болуп карашат. Оз дуйнондо эмнелер бар айтчы.
-менин тагдырым сиздикиндей кызыктуу эмес, айтып бере турган деле тарыхым жок экен
-Дана айта бер, мага сенин аба менен кантип дем алганын да кызык.
-мен да 10 жылдан бери Бишкекти коро элекмин сагынып бара жатам, башкасы мааниге ээ эмес.
-тиги сулуу жигитин кантип жонотту жалгыз, мен болгондо жанымдан чыгармак эмесмин.
-кайсы? Деди чочуп, жолдошун элестетип кетип, аны билдиргиси келбеген.
-америкалык мачо.
-аа деп кулуп жиберди. Бимди айтып жатасыз го. Ал менин жигитим эмес, жон гана жакын адамым.
-чынбы? Деди Мырзанын коздору жайнап. А бирок ал сага ото жакын адамындай карайт экен.
-ооба, ал аябай жакшы Адам. Нью Йоркто баардык жакшы адамдар топтолуп алышканго, сиз да жубайынызды жакшы инсан дебединизби.
-биздей жакшы эместерди иргеп чыгарып койгон дегени турасынбы?
Дана кулуп,
-балким, чындап эле ошондой болушу мумкун, сиз да мендей боору таш окшойсуз, жакшы жубайынызды таштап баса бергенинизге караганда.
-а эмне сен да мага окшоп жакшы адамды таштап кетип жатасынбы?
-ошондой десе да болот, деп муная тушту Дана.
Муну байкаган Мырза анан жарасын тырмап алганын сезип созун бурду.
-Бишкекке келген биринчи учурларда мен адамдарга уйроно албай журдум. Жок тескерисинче алар мага уйроно албай журушту, 10 жылдан ашуун сыртта журуп калбадымбы, ал жакта жургондо Кыргызстанды башкача элестете берчуумун да, адамдар сылык, уян муноз депчи. Корсо баары озгоруп ар Ким ОЗУ менен ОЗУ болуп калган экен, туртуп отуп, кочодо согунуп Эркин болуп уйроно башташканго, а мен озум элестеп алган боюнча кочодо баратып биринин жугун которушо коюп, башка туртуп кетсе да бул жактын салтын колдонуп кечирим сурап, карап койгон адамга жылмайып жургонмун. Досторум да кесиптештерим да тан калып журушуптур, бул озун бизге интеллигент коргозуп жатат депчи, аны кийин айтып жатышпайбы. Азыр уйронуп калышты, сен да келбегенине коп болуптур ошентип журбо, деди кулуп.
-мен ошентем баары таныркаса да. Бир Адам мага конулун каалаганын жаса, адамдар сени коргон убакыттан 10 мунот откондо унутушат а сен озун менен каласын, ошондо Жан дуйнон жанчылбагандай болсун деп уйроткон.
-жакшы соз экен, мен да анда конулум каалаганын жасайын, антпесем Жан дуйном жанчылып баратат. Дана мен сени биринчи ашканадан коргондо журогум ОЗ огунан жылгандай болгон, Экинчи мейманканада коргонумдо суйуп калганымды тушундум, а азыр сенсиз жашай албачуудай болуп турам.
Эми сен да Жан дуйнон каалап турган созду айт.
-бул оюнбу?
-сага кандай билбейм бирок мага эн эле олутту.
-байкуш кыздарга боорум ачыйт, деди Дана туз жообтон качып.
-эмнеге?
-сизден бул создорду угуп умутторун арттырып алган байкуштарга жаман эле болсо керек. Келишимдуу келбетинизге, конур унунузго арбалып аран турган жандарды бул создор акылынан адаштыргыдай.
-алардын арасына озунду кошо аласынбы?
-жок, мен сулуу эркектерден корком, аларды коп аялдар эрчийт, баарына туруштук берип атаандаш болуу колумдан келбей бир кун жоготуп койуудан корком.
-менин эн чон кемчилдигим суйуу создорун токуй албайм, жубайымды да татыктуу эркелете албай зериктирип жиберсем керек, мага Караганда жумушу конулдуу болуп. Сени коргондо создорум ОЗУ эле ээ жаа бербей айтылып жатат. Суйууго ишене бербегеним менен журогум сезчуу качандыр сенин жолугаарынды.
-ошондойбу? Сиз суйууго ишенбейсизби?
-баары сенин колунда, ишендирип корчу.
Экоонун создорду бутпочудой, кудум 100 жылдан бери тааныштардай же эки илимпоз чон илимдин устундо иштеп жаткандай болуп бир да жолу коздорун ирмебей суйлошуп отурушту. Адамдар уктап жатышкандыктан аларга тосккол жаратпайлы деген шылтоо менен Беманы четки орундукка жылдырып Мырза Дананын жанына жылды. Бема ойгоно калып
-ата зерикпединби, качан жетебиз? деп сурап коет.
Мырзанын тилеги учак эч качан жерге конбосо дегенин кайдан билсин.
-чурогум, периштем менин биз узаакта жетебиз, мен зерикпедим. Бул учун Данага рахмат айт, деди.
-ата Дана да биз менен жашасын, мен коп уктайм сен уйдо зеригесин, кийин Дана мага кыргызчаны уйротот, дебеспи.
Бул созу Мырзаны магдыратып жиберди.
- Сен ошону каалайсынбы? Дана Эгер сен сурансан барам дейт.
-Дана барчы биз менен, мен кыргыздардан коркуп жатам, суйлосо тушунбой калам деп, атам жумушка кетсе менин жанымда ким болот, Жулини да албадык, деп чон адамдай кыжаалат болуп койду.
-а Жули ким? Деди Дана анын создорун кунт коюп угуп жатканын билдирип.
-апам жумушка кеткенде мени менен калчуу да, ал да кыргызча билбейм деп келбей койду. А мени бат эле уйронуп кетесин деди.
-сен менин уйумо келип турсан болот.
-ата болобу? Деп атасын карап уруксат сурап коет.
-Перим менин сага баары болот, деп чекесинен жыттап койду.
Тамактанып эле кайра уйкуга кетти. Атасы Анын устун кымтылап жаап коюп Данага карады,
-чарчабадынбы? Келе кичине башыны жолоп эс ал деп колун аркасына сунду. Бул корунушко Дана да каршы боло албады, эрки жетпеди, белгисиз бир куч тартып турду.
-сиз менен суйлошуу кандай женил, операциясы жок эле журокторду даарыласаныз болгудай.
-Дана бул учак конбосо ээ, абада калкып журо берсек сонун болмок, сен менин жанымдан жылбасан деп чачтарынан жыттап койду.
-жок консун, сиздин жердеги жашоонуз мага кызык. Мен апамдарды сагындым аларды коргум келет деди эркелей.
-ошондой эле болсо кана, сенин оюнда башка нерсе жатат, коздорундун теренинде катылган таарынуу, мун бар, деди.
Дана башын которуп терезе тарапка карап ойлуу отуруп калды.
-Дана сенин да жердеги Жашоон мага кызык, ар бир кадамынды коруп тургум келет. Мага уруксат берчи.
-а Эгер менин жердеги жашоом сизге жакпай калсачы?
-болушу мумкун эмес. Сен бир Перидейсин, сенин жашоон да периникиндей болууга тийиш.
-адашасыз. Озумдун жургузгон жашоомо озум нааразымын, башканы айтпай эле койсо болот.
-мен озумду башкалардын катарынан коро албай жатам. Мага созсуз жагат, а Эгер сага жакпаса биргеликте озгортобуз.
Мырзанын бул созу жагып, озун жалгыз эмес колдоосу бардай сезип куч ала тушту. Эми тартынбай калды андан, жакын адамындай сезип.
-менден эч нерсе сурабан, айтууга даяр эмесмин, жон гана сиздин жаныныздагы бейпилдик жагып турат, андан рахат алуума тоскоол болбонуз сураныч деп кайрадан башын жолоду. Мырзага мындан артыктын кереги жок эле, азыр ал да тартынбай Эркин дем алып чачтарынан ООП, жыттап жатты.
#45 03 June 2018 - 22:31
Экоо эн керектуу убакытта жолугушту экоонун тен башы бош, тагдырлары да окшоп кетет.
Бема ойгонуп аларды карап жылмайып, чон адамдай ойлонуп тоскоол болбоюн деп кайра козун жуумп Алды, ал эми Дананы оздору менен бирге кетет деп ойлоп жатты. Мырза козунун кыйыгы менен баарын байкап отурду, бирок кыймылдабады Дананы козгогусу келбей, бул абалды озгортууну каалабай.
Убакытты токтотуп болобу, абадагы 15 саат отуп Бишкектин аэропортуна конушту. Дана козголбойт, энкеип жузуно караса уктап калган экен, озун кармана албай козунон ООП жиберди. Дана да муну сезди бирок коздорун ачкысы келбей жата берди, Мырзаны ынгайсыз абалга калтырбайын деп. Ангыча учак токтоп баары дуркуроп кол чаап жиберишкенде гана козун ачып, башын которду.
-Беманы кийинтин, кеч болуп калган тура аба салкын болуп калса керек, деди биринчи эле созу.
-шашылбачы, элдин арты болуп тушобуз, деп жайгарып койду.
-ата сиз такси чакырдынызбы, деди Бема.
-жок перим, бизди кутуп алышат, деп алдына алды.
Дана Мырзага карап мага такси чакырып беринизчи, менин келишимди эч Ким билбейт, мени эч Ким кутпойт деди.
-сен эмне биз менен бирге кетпейсинби? Деп жалооруй тушту атасынын алдында отурган Бема.
-Перим менин Дана биз менен кетет, бугун уйуно калтырабыз анын да атасы бар да ал сагынып калыптыр, сагынычын жазып алсын кийин уйго алып кетебиз макулбу, деди атасы.
-аа, деп койду баарын тушунгондой.
-жок Мырза мен уялам сиздер менен бирге кетпейм, жакшысы таксинин номурун беринизчи.
-сен уяла турган эч нерсе жок, кайнатан келбейт досум кутот. Ал да бир керемет Жан, бир коргон адамына чечилип суйлой бербейт бирок шайыр эле. Башка соз болушу мумкун эмес, биринчи сени таштайбыз же сен да кыргыздардан коркуп жатасынбы, Деп кулду.
-билбейм, онтойсуз абалда калам го досунузга деле, ошончо алыстан келсе кутуп алаары жок экен дебейби.
-мен айтып коем, "сюрприз" жасагысы келиптир коптон бери келе элек экен деп, кийин мага жакшы болот сенин дарегинди билип алам, менден эч кайда кетпейсин.
-сурасаныз деле айтмакмын.
-уккан башка коргон башка, ушундай болсо конулум ток болот. Оюма койсон сени эч жакка кое бергим келбей турат.
-аз эле убакыттын ичинде ээ?
-сени коргондон баштап ушул кунго чейин кылым откондой болду мага, сен аз эле убакыт дейсин деп мурдунун учуна колун тийгизип койду.
Бема кулуп жыргап жатты.
-Перим сен тушундунбу?
-чон эле кыздын мурдун кармасан кулкулуу да, чон кыздардын жузунон суйуп эркелетет, момунтип деп Дананын жузунон суйуп койду.
-аа момунтиппи, деп ал да кызын туурап шылтоо менен ООП Алды. Учоо жетелешип учактан тушуп баратышты. Алар эн бактылуу уй булоого окшошот. Атасы апасы ортодо кызы, толук Бакыт учун мындан артык эмне керек.
-токтой турунузчу мекенимдин абасына тоюп алайын, деп кучагын керип Бишкек менен саламдашып жатты.
Атасы менен кызы да аны туурашты. Кызык мени туурап, менин маанаыймды кайталаган биринчи адамдар, деп ойлоп алды Дана.
Жукторун алып аэропорттон чыгып баратып досуна телефон чалды.
-Досум биз келдик кай жерде турасын, деп.
Ал айткан жайга бет алып унаага жакындай бергенде анын досу жетип келди.
-кош келдин досум, биздин перини алып келдинби, деп кучакташып корушуп жатты.
-Биздин перини да озумдун жеке перимди да алып келе жатам досум, деп саламдашты.
Бема Дананын колун кармап турган эле Дана анын колун кое берип оозун басты, коруп турган коздоруно ишене алаар эмес. Бул туш эмеспи, мен издеген адамдар оздору эле алдымдан чыгып жатышат.
Алдында Мырза менен кучакташып корушуп жаткан озунун Афтаны эле.
Бема ойгонуп аларды карап жылмайып, чон адамдай ойлонуп тоскоол болбоюн деп кайра козун жуумп Алды, ал эми Дананы оздору менен бирге кетет деп ойлоп жатты. Мырза козунун кыйыгы менен баарын байкап отурду, бирок кыймылдабады Дананы козгогусу келбей, бул абалды озгортууну каалабай.
Убакытты токтотуп болобу, абадагы 15 саат отуп Бишкектин аэропортуна конушту. Дана козголбойт, энкеип жузуно караса уктап калган экен, озун кармана албай козунон ООП жиберди. Дана да муну сезди бирок коздорун ачкысы келбей жата берди, Мырзаны ынгайсыз абалга калтырбайын деп. Ангыча учак токтоп баары дуркуроп кол чаап жиберишкенде гана козун ачып, башын которду.
-Беманы кийинтин, кеч болуп калган тура аба салкын болуп калса керек, деди биринчи эле созу.
-шашылбачы, элдин арты болуп тушобуз, деп жайгарып койду.
-ата сиз такси чакырдынызбы, деди Бема.
-жок перим, бизди кутуп алышат, деп алдына алды.
Дана Мырзага карап мага такси чакырып беринизчи, менин келишимди эч Ким билбейт, мени эч Ким кутпойт деди.
-сен эмне биз менен бирге кетпейсинби? Деп жалооруй тушту атасынын алдында отурган Бема.
-Перим менин Дана биз менен кетет, бугун уйуно калтырабыз анын да атасы бар да ал сагынып калыптыр, сагынычын жазып алсын кийин уйго алып кетебиз макулбу, деди атасы.
-аа, деп койду баарын тушунгондой.
-жок Мырза мен уялам сиздер менен бирге кетпейм, жакшысы таксинин номурун беринизчи.
-сен уяла турган эч нерсе жок, кайнатан келбейт досум кутот. Ал да бир керемет Жан, бир коргон адамына чечилип суйлой бербейт бирок шайыр эле. Башка соз болушу мумкун эмес, биринчи сени таштайбыз же сен да кыргыздардан коркуп жатасынбы, Деп кулду.
-билбейм, онтойсуз абалда калам го досунузга деле, ошончо алыстан келсе кутуп алаары жок экен дебейби.
-мен айтып коем, "сюрприз" жасагысы келиптир коптон бери келе элек экен деп, кийин мага жакшы болот сенин дарегинди билип алам, менден эч кайда кетпейсин.
-сурасаныз деле айтмакмын.
-уккан башка коргон башка, ушундай болсо конулум ток болот. Оюма койсон сени эч жакка кое бергим келбей турат.
-аз эле убакыттын ичинде ээ?
-сени коргондон баштап ушул кунго чейин кылым откондой болду мага, сен аз эле убакыт дейсин деп мурдунун учуна колун тийгизип койду.
Бема кулуп жыргап жатты.
-Перим сен тушундунбу?
-чон эле кыздын мурдун кармасан кулкулуу да, чон кыздардын жузунон суйуп эркелетет, момунтип деп Дананын жузунон суйуп койду.
-аа момунтиппи, деп ал да кызын туурап шылтоо менен ООП Алды. Учоо жетелешип учактан тушуп баратышты. Алар эн бактылуу уй булоого окшошот. Атасы апасы ортодо кызы, толук Бакыт учун мындан артык эмне керек.
-токтой турунузчу мекенимдин абасына тоюп алайын, деп кучагын керип Бишкек менен саламдашып жатты.
Атасы менен кызы да аны туурашты. Кызык мени туурап, менин маанаыймды кайталаган биринчи адамдар, деп ойлоп алды Дана.
Жукторун алып аэропорттон чыгып баратып досуна телефон чалды.
-Досум биз келдик кай жерде турасын, деп.
Ал айткан жайга бет алып унаага жакындай бергенде анын досу жетип келди.
-кош келдин досум, биздин перини алып келдинби, деп кучакташып корушуп жатты.
-Биздин перини да озумдун жеке перимди да алып келе жатам досум, деп саламдашты.
Бема Дананын колун кармап турган эле Дана анын колун кое берип оозун басты, коруп турган коздоруно ишене алаар эмес. Бул туш эмеспи, мен издеген адамдар оздору эле алдымдан чыгып жатышат.
Алдында Мырза менен кучакташып корушуп жаткан озунун Афтаны эле.
#46 04 June 2018 - 16:07
Же Артка басып кете албай, же алдыга жыла албай катты да калды.
-Бема кел аяш атан менен саламдаш. Мына менин кичине Перим он канатым, деп тааныштырды.
-атасынын периси оз мекенине келиптир да, деп жерден так которуп эки бетинен суйду аяш атасы.
-А бул менин Периштем сол канатым, деп артына караса Дана ошол ордунда катып турган боюнча экен.
-бул уялчаак кыз да, журу деп барып колунан жетелеп жоноду. Анын ыссык колдору колдоруна тийгенде гана таштай каткан денеси кыймылга келип оордунан жылды.
Афтан Беманы жерге кое сала алдыга карай кадам таштады.
-карачы, досум сени корууго ашыгып ОЗУ жетип келди. Дана, бул менин мекенге кайтуума туртку Берген, милициянын подполковниги, 3 баланын атасы, коп кыздардын журогун жаралаган замандын суктанаарлык бойдогу, анан жон эле сымбатту жигит Афтан.
Афтан бул менин Периштем, сол канатым журогумдун дарысы, конулумдун издегени, табылгам Дана, деп тааныштырып жатты.
-Дана?
Афтан дендароо болуп калды, журогу кабынан чыгайын деп ар бир урушу кулагын жарып жатты.
-ооба досум, Дана. Чын аты Дана Америкалык болуп Кыргызстанды унутуп бараткан жеринен эстетип келе жатам.
Дана анын бул абалын сезип, Мырзанын конулун оорутуп албастын айласын кылып абалды оз колуна алып,
-саламатсыз, деген болду ооз учунан.
Дана, азыр эле караган адамга жылмайып карай берем эл эмне десе десин деп жаткан создор кана? Абада калып кеткен го ээ, деди Мырза анын кубарган жузун коруп тамашалап.
Ал экоо дагы деле бирин бири карап арбашып жаткан жыландай болуп коздорун ирмебей турушкан. Афтан анын саламына Алик алайын десе оозу ачылбай, тили курмого келбей тердеп тепчип жатты. Баарына коз жумуп алдында турган, коп жылдап караанына зар кылган, Жан дуйносунун азыгы болгон, жашоодон тунулуп баратканда умут жандырган Данасын кучактап алууга камынып кучак жая алдыга жылганда, Дана шашып кетип жанында турган Мырзанын колун эки колу менен бекем кыса колтуктап алды.
Мырзанын журогу да ойноп кетти, эмне болуп жатканын тушунбой, бирок Дананын бул кылганына ыраазы боло Копту коргон корогочтугу менен абалды туздоп.
-Досум, Дананын коз карашына арбалып кеттин окшойт, Ал ушундай озгочо сыйкырдуу коз карашка ээ. Сенин абалынды коруп коркуп кетти, эттятта менин Перилерим азырынча кыргыздардан коркушат, деп кулуп койду.
Дана аны эмес башканы болгондо да жакын досун кучактаганда Афтандын журогу жарылып кетейин деди. Ал канча жолу Дананы куйосу болсо керек деп ойлоп озун кондургону менен, ОЗ козу менен коргонго даяр эмес экен. Бироо устуно кайнак сууну куюп жибергендей денеси терисине сыйбай куйуп жатты.
-Досум унаага отуралыбы же карашып тура беребизби, деген Мырзанын унун укканда гана буттарын аран шилтеп, Дананын колундагы чемоданды алып унаага карай басты.
Бала сезгич болот белем же биринчи келгенге кызык болуп жаттыбы атасына кайрылып,
-мен алдынкы орундукка отурсам болобу? деди.
Мырза жан Кудай дебейби, озу да ушуну каалап турган, аз да болсо Дананын жанына жакын болууну.
-албетте, Перим сага бугунчо баарына уруксат, деп алдынкы эшикти ачып отургузуп, Данага арткы оозду ачып колунан кармап отурууга комоктошуп ОЗУ да анын жанынан арттан орун алды.
Чемодандарды богажга жайгаштырымыш болуп кечигип келген Афтанга кайрылып,
-досум менин Перим алдынкы орундукту суранганынан отургузуп койдум, сен деген подполковниксин да жол кузотчулору токтотпойт деген умутто, деди.
-соз болушу мумкун эмес, Перилердин айтканын аткарыш биздин милдет, деп Беманын чачынан сылап койду.
Сыртта кармалып озуно куч топтоп келген ондуу же тагдырга тан бергенби озун колго алып анча мынча суйлоп баратты. Бемага кайрылса ал козун ачып жумуп гана жылмайып коет.
-досум кызын менин созумо тушунбогонго окшойт, деди тан кала.
-ооба ал эч Ким менен кыргызча суйлошпогон да, Эми уйротобуз аста аста.
-азыр барса чон аталары тушунбой кыйналат экен да. Ата апасы нукура кыргыз болуп туруп уйротпогонун кара.
-атасы алыста болсо, апасынын колу бошобойт, бала багуучусунун тилинде суйлоп калды да.
-окунучтуу. Мен ойлоп жатпаймынбы апасы кыргызчаны унутпатыр, таза эле суйлойт экен кызына уйротсо болмок эне тилин деп, убактысы болбогон дебейсинби.
-ошондой. Бирок азыр Апасы кыргызчаны унутпаганы менен жалан гана англис тилинде суйлойт да.
-азыр мени менен кыргызча саламдашканга окшоду.
-Ким?
-Беманын апасы да, Ким болмок эле.
-аа сен Дананы айтып жатасынбы. Жок Дана анын апасы эмес досум ал менин жакында тапкан табылгам, Кудай буйруса келечектеги балбан балдарымдын, чурок кыздарымдын энеси.
Бул создорду уккан кулагына шугур айтып жатты. Демек жубайы эмес, ал 20 кун алдын эле бул жерде жургон эч кандай Дананы тааныбайт эле, демек жаны табышышкан. Али да кеч эмес деп умут отун жандырып алды.
Аларды бир уйдо жалгыз калтырбоонун амалын кылып,
-тун бир оокумда уйдогулорду чочутпай меникинде эле калгыла. Эрте менен аяш атамдарга кирип барасынар, деди.
-рахмат досум, биз азыр чон уйго барбайбыз озумдун уйумо ташта бизди. Чочутпай тан атса кийин бараарбыз, алар биздин келишибизден кабарлары жок, деди Мырза балким Дананы да ынап калабы деген умутто.
Афтандын айласы кетип дем алуусу начарлап баратты.
Дана Мырзанын кулагына,
-мени уйго таштап коем деп соз бергенсиз, деп шыбырады.
-балким бугун биздикинде калаарсын, эртелеп озум жеткирип келем.
-жок, биз Антип келишкен эмеспиз.
Мырза Айла жок досуна кайрылды.
-Афтан, биринчи Периштемди уйуно жеткире салалы, деп озун жапканча Афтан унааны башын буруп айдап жоноду.
-сен кайда? Деп Мырза тан кала сурады.
-Дананы уйуно жеткирели дебединби.
-анын уйу кайда экенин билесинби?
-бул жол бары бир шаарга кирууго ынгайлуу да.
-а балким уйу шаарда эместир.
-жок туура эле баратасыз, жумушчулар шаарчасында 13-кочо деп Дана Афтанды абалдан куткарып кетти.
А Афтанга баары бир эле, Дана озунун уйундо калса болду, Мырза менен эмес. Ошентип ал Экинчи жолу туура эмес кадам жасап ал айта электе эле анын уйунун тушуна алып келип токтотту. Дана уй конгуроосун чалып копко кутуп туруп калды, бир убакта гана атасы жооб берди.
-Ким?
-ата менмин чунак кызын эшикти ача салыныз. Атасы аны ушинтип атап койчу.
Камерасын жандырып карап чын эле чунак кызы турганын коруп,
-садаган болоюнум, жарыгым озунсунбу? Деп жалынып жатты.
-озум, ата мына Каран озундун чунагын деп айланып койду, атасы камерадан карап жатканын билет.
Дарбаза ачылып ата апасы чыгып ООП жыттап жалынып жалбарып мин айланып тосуп алышты. Дана ыйлап алган улам бирин кучактап. Аларды коруп узатып тушкондордун да коздору жашылданып турду. Атасы аларды уйго киргиле деп жатканын коруп журогу дукулдоп кетти Дананын, азыр экоо бирдей кирип алышса кантет. Суйунучко карай конбой коюшту. Беманы ООП, Мырзага карап,
-жакшы жетип алыныз деди,
-уйуно куйоо бала болгондо биротоло кирем деп шыбырап коштошту.
Афтан анын чемоданын тушуруп жаткан экен,
-рахмат сизге, жеткирип койгонунуз учун, деди. Ал чемоданын берип жатып,
-мен келем, деп шыбырап койду.
Бул жерде Дана ага жооб бере албайт эле, укмаксанга салып бурулуп кетти.
-Бема кел аяш атан менен саламдаш. Мына менин кичине Перим он канатым, деп тааныштырды.
-атасынын периси оз мекенине келиптир да, деп жерден так которуп эки бетинен суйду аяш атасы.
-А бул менин Периштем сол канатым, деп артына караса Дана ошол ордунда катып турган боюнча экен.
-бул уялчаак кыз да, журу деп барып колунан жетелеп жоноду. Анын ыссык колдору колдоруна тийгенде гана таштай каткан денеси кыймылга келип оордунан жылды.
Афтан Беманы жерге кое сала алдыга карай кадам таштады.
-карачы, досум сени корууго ашыгып ОЗУ жетип келди. Дана, бул менин мекенге кайтуума туртку Берген, милициянын подполковниги, 3 баланын атасы, коп кыздардын журогун жаралаган замандын суктанаарлык бойдогу, анан жон эле сымбатту жигит Афтан.
Афтан бул менин Периштем, сол канатым журогумдун дарысы, конулумдун издегени, табылгам Дана, деп тааныштырып жатты.
-Дана?
Афтан дендароо болуп калды, журогу кабынан чыгайын деп ар бир урушу кулагын жарып жатты.
-ооба досум, Дана. Чын аты Дана Америкалык болуп Кыргызстанды унутуп бараткан жеринен эстетип келе жатам.
Дана анын бул абалын сезип, Мырзанын конулун оорутуп албастын айласын кылып абалды оз колуна алып,
-саламатсыз, деген болду ооз учунан.
Дана, азыр эле караган адамга жылмайып карай берем эл эмне десе десин деп жаткан создор кана? Абада калып кеткен го ээ, деди Мырза анын кубарган жузун коруп тамашалап.
Ал экоо дагы деле бирин бири карап арбашып жаткан жыландай болуп коздорун ирмебей турушкан. Афтан анын саламына Алик алайын десе оозу ачылбай, тили курмого келбей тердеп тепчип жатты. Баарына коз жумуп алдында турган, коп жылдап караанына зар кылган, Жан дуйносунун азыгы болгон, жашоодон тунулуп баратканда умут жандырган Данасын кучактап алууга камынып кучак жая алдыга жылганда, Дана шашып кетип жанында турган Мырзанын колун эки колу менен бекем кыса колтуктап алды.
Мырзанын журогу да ойноп кетти, эмне болуп жатканын тушунбой, бирок Дананын бул кылганына ыраазы боло Копту коргон корогочтугу менен абалды туздоп.
-Досум, Дананын коз карашына арбалып кеттин окшойт, Ал ушундай озгочо сыйкырдуу коз карашка ээ. Сенин абалынды коруп коркуп кетти, эттятта менин Перилерим азырынча кыргыздардан коркушат, деп кулуп койду.
Дана аны эмес башканы болгондо да жакын досун кучактаганда Афтандын журогу жарылып кетейин деди. Ал канча жолу Дананы куйосу болсо керек деп ойлоп озун кондургону менен, ОЗ козу менен коргонго даяр эмес экен. Бироо устуно кайнак сууну куюп жибергендей денеси терисине сыйбай куйуп жатты.
-Досум унаага отуралыбы же карашып тура беребизби, деген Мырзанын унун укканда гана буттарын аран шилтеп, Дананын колундагы чемоданды алып унаага карай басты.
Бала сезгич болот белем же биринчи келгенге кызык болуп жаттыбы атасына кайрылып,
-мен алдынкы орундукка отурсам болобу? деди.
Мырза жан Кудай дебейби, озу да ушуну каалап турган, аз да болсо Дананын жанына жакын болууну.
-албетте, Перим сага бугунчо баарына уруксат, деп алдынкы эшикти ачып отургузуп, Данага арткы оозду ачып колунан кармап отурууга комоктошуп ОЗУ да анын жанынан арттан орун алды.
Чемодандарды богажга жайгаштырымыш болуп кечигип келген Афтанга кайрылып,
-досум менин Перим алдынкы орундукту суранганынан отургузуп койдум, сен деген подполковниксин да жол кузотчулору токтотпойт деген умутто, деди.
-соз болушу мумкун эмес, Перилердин айтканын аткарыш биздин милдет, деп Беманын чачынан сылап койду.
Сыртта кармалып озуно куч топтоп келген ондуу же тагдырга тан бергенби озун колго алып анча мынча суйлоп баратты. Бемага кайрылса ал козун ачып жумуп гана жылмайып коет.
-досум кызын менин созумо тушунбогонго окшойт, деди тан кала.
-ооба ал эч Ким менен кыргызча суйлошпогон да, Эми уйротобуз аста аста.
-азыр барса чон аталары тушунбой кыйналат экен да. Ата апасы нукура кыргыз болуп туруп уйротпогонун кара.
-атасы алыста болсо, апасынын колу бошобойт, бала багуучусунун тилинде суйлоп калды да.
-окунучтуу. Мен ойлоп жатпаймынбы апасы кыргызчаны унутпатыр, таза эле суйлойт экен кызына уйротсо болмок эне тилин деп, убактысы болбогон дебейсинби.
-ошондой. Бирок азыр Апасы кыргызчаны унутпаганы менен жалан гана англис тилинде суйлойт да.
-азыр мени менен кыргызча саламдашканга окшоду.
-Ким?
-Беманын апасы да, Ким болмок эле.
-аа сен Дананы айтып жатасынбы. Жок Дана анын апасы эмес досум ал менин жакында тапкан табылгам, Кудай буйруса келечектеги балбан балдарымдын, чурок кыздарымдын энеси.
Бул создорду уккан кулагына шугур айтып жатты. Демек жубайы эмес, ал 20 кун алдын эле бул жерде жургон эч кандай Дананы тааныбайт эле, демек жаны табышышкан. Али да кеч эмес деп умут отун жандырып алды.
Аларды бир уйдо жалгыз калтырбоонун амалын кылып,
-тун бир оокумда уйдогулорду чочутпай меникинде эле калгыла. Эрте менен аяш атамдарга кирип барасынар, деди.
-рахмат досум, биз азыр чон уйго барбайбыз озумдун уйумо ташта бизди. Чочутпай тан атса кийин бараарбыз, алар биздин келишибизден кабарлары жок, деди Мырза балким Дананы да ынап калабы деген умутто.
Афтандын айласы кетип дем алуусу начарлап баратты.
Дана Мырзанын кулагына,
-мени уйго таштап коем деп соз бергенсиз, деп шыбырады.
-балким бугун биздикинде калаарсын, эртелеп озум жеткирип келем.
-жок, биз Антип келишкен эмеспиз.
Мырза Айла жок досуна кайрылды.
-Афтан, биринчи Периштемди уйуно жеткире салалы, деп озун жапканча Афтан унааны башын буруп айдап жоноду.
-сен кайда? Деп Мырза тан кала сурады.
-Дананы уйуно жеткирели дебединби.
-анын уйу кайда экенин билесинби?
-бул жол бары бир шаарга кирууго ынгайлуу да.
-а балким уйу шаарда эместир.
-жок туура эле баратасыз, жумушчулар шаарчасында 13-кочо деп Дана Афтанды абалдан куткарып кетти.
А Афтанга баары бир эле, Дана озунун уйундо калса болду, Мырза менен эмес. Ошентип ал Экинчи жолу туура эмес кадам жасап ал айта электе эле анын уйунун тушуна алып келип токтотту. Дана уй конгуроосун чалып копко кутуп туруп калды, бир убакта гана атасы жооб берди.
-Ким?
-ата менмин чунак кызын эшикти ача салыныз. Атасы аны ушинтип атап койчу.
Камерасын жандырып карап чын эле чунак кызы турганын коруп,
-садаган болоюнум, жарыгым озунсунбу? Деп жалынып жатты.
-озум, ата мына Каран озундун чунагын деп айланып койду, атасы камерадан карап жатканын билет.
Дарбаза ачылып ата апасы чыгып ООП жыттап жалынып жалбарып мин айланып тосуп алышты. Дана ыйлап алган улам бирин кучактап. Аларды коруп узатып тушкондордун да коздору жашылданып турду. Атасы аларды уйго киргиле деп жатканын коруп журогу дукулдоп кетти Дананын, азыр экоо бирдей кирип алышса кантет. Суйунучко карай конбой коюшту. Беманы ООП, Мырзага карап,
-жакшы жетип алыныз деди,
-уйуно куйоо бала болгондо биротоло кирем деп шыбырап коштошту.
Афтан анын чемоданын тушуруп жаткан экен,
-рахмат сизге, жеткирип койгонунуз учун, деди. Ал чемоданын берип жатып,
-мен келем, деп шыбырап койду.
Бул жерде Дана ага жооб бере албайт эле, укмаксанга салып бурулуп кетти.
#48 06 June 2018 - 01:31
Афтандын мен келем-деген созу , мени кайра 18 жашыма кайрыды гоо.Вай журогуум ооруп кетти. Мен келем.мен келем.сенин созун гоо.ушу кайра суйбой ко
#49 07 June 2018 - 00:09
Тан атканча уктабай ата энеси менен божурап суйлошуп отурушту.
-Сен дагы келет экенсин ээ. Куйо бала жакшы журобу? Сени эми жонотпойт экен деп умутубузду узуп койгонбуз, дейт апасы.
-ал бир Кудайдын момуну да, чунак ОЗУ эле качып Кыргызстанга жолобой жатпадыбы. Айтмакчы ал келбедиби?
Атасы куйо баласын дайым ушинтип коргоп турат. Биринчи укканда катуу каршы болгону менен Америкага барып оз козу менен коруп жакындан таанышканда ыраазы болуп батасын берип келген. Тууган урук кубур шыбыр кеп кылып анын биринчи уй булоосу бар экенин айтып калышканда кызын актап, менин кызым ошондой эр журок кана киминер 4 баласы бар эркекти кабыл кыласынар, андай болуу учун журок керек. Жаман адамга эки эмес бир дагы аял тийбейт, жакшылыгы учун биринчи аялы баш тартып кетпеди да, силер уйлонуп коргулочу биринчинер жон эле кетмек турсун соттошуп оттошуп жатып калат, деп ооздоорун жабат.
-жок ата ал келбейт. Мен биротоло келдим.
-ай чунак бул эмне дегенин?
-ата ишен мага, ушул жол эн туурасы болду экообуз учун тен.
Чалынын ачуусу келе тушконун байкап апасы чебелектей тушту.
-демек жуйолуу себептери бар. Балекетинди алайын жашоо сеники, кандай кылсан да биз учун туура.
-ооба апа себептери бар, деп чункур дем алып алды.
-сенден ыраазы болдубу?
-ата мен сиздин кызынызмын, анын ыраазчылыгы жок жолго чыкмак эмесмин.
Кызын тартып чекесинен шуу жыттап койду атасы.
Тан атып атпай кайдан укканы белгисиз бир туугандары кирип келе башташты.
-а силер кайдан кабар таптынар? деп таныркайт Дана.
-чымчыктар сайрап беришти деп тамашалап кулуп учурашып жатышты. Корсо алар дарбазага келгенде гана угушуптур апасынан, кундо эрте менен кечинде келип турчу адаттары бар экен бул уйго. Алар кичине отуруп кеч жумуштан кийин бала чакалары менен келе турган болуп жоноп калышты. Туугандарын узатып дарбазадан чыгарып жатып Афтандын унаасын корду, эки козун албай тиктеп отурат. Дана чочуп кетти, азыр жетип келип кармап калчуудай. Анын кыялын жакшы билет, эгер Али да озгорбогон болсо. Ал Каалаган нерсесин алыш учун эч нерсеге карабайт. Азыр анын каалаганы озу экенин билет, ал жетип келсе Дананын жанындагы ата энеси, туугандары да ага тоскоол боло албайт. Жок бир аз мокой тушконго окшойт жакын келгенге даабай койду. Дана Туугандары менен тез коштошуп апасын колтуктап кирип кетти. Эне деген эне экен да кызынын коз карашы озгоруп жалтактай тушконун сезди.
-каралдым, унаадагы Адам сенден коз албай тиктейт да я.
-апоов сиздердин коншулар го, мунусу Ким экен деп жатса керек.
-бизде андай коншу жок эле, эртелеп дарбаза ачканымда да турган. Сенин жузун да озгоруло тушту, илинчегин барбы?
-апа кийин, азыр сизге эркелегенден башканы ойлогум жок.
Кызынын кебетесин коруп, абалы ото эле жакшы эмес экенин тушунуп ундобой калды.
-жатып эс ал эми, толук бир кун уктабадын коздорун кызарып болбой калыптыр деп жаткырып койду.
-апа жанымда отурчу, деп бир аз суйлогондон кийин уйкуга кетти.
Афтан досун жеткирип эле шашылып бул жакка жоногон. Данасы туну менен кайра кетип калчуудай дарбазасын кооруп бир коз ирмебей тан атырды. Ал менден качып жатат, эмнеге? Дана бир эле мумкунчулук берип мени укчу, билем кечирууго татыксыз кадамга барганмын, бирок сенин журогун мени кечирет билем, сенде эч кимде жок журок бар деп озу менен ОЗУ суйлошуп отурду. Жумушуна конгуроо кылып эрте мененки жыйынды ансыз эле откоро бериштерин ОЗУ табы жок жатканын айтып барбай койгон.
*****
Бим телефонго жонотулгон катты ачып окуп,
"Кетти" деп оор дем алып алды. Эми корбойт, колунан жетелеп озун бактылуу сезбейт. Балким бул жакшыдыр, кундо козуно карап суйуу издеп бирок боштуктан башка эч нерсе коро албай сыздагандан коро алыста болсо да бактылуу экенин билуу маанилуудур. А озучу, ОЗУ кантет? Бул ойлордон жинди болуп кала турган. Жардамга келчуу адам барбы, Вилли. Ооба тез Виллиге жетпесе акылынан адашып калуусу турган кеп. Бир аздан сон анын жанында отурду.
-Вилли ал кетти. Жолукпай кетти.
-эн жакшы.
-эмне дедин?
-эн жакшы дедим. Сен анын мындай жол тутушун билбегенсин да, коштошуп кетет деп кутконсун. Коштошоордо айтамын деп камдап жургон создорун ичинде калып кетти. Бул жакшы, бир коз ирмемге болсо да элесин кыскартты сенин акылындан. Канчалык коп элес калтырса ошончолук терен батат журогуно. Суйуу бул журокко киргизуучу жол гана, аны терендеп бекитуу элестер менен камтылат. Ошондуктан суйушкон тугойлор ажырашса унутуу азап, анткени элестер коп. Суйгонундон умут кылып алсан Эстен чыгарып салуу тозок, а жон гана суйуп журсон аны эстоо сага рахат гана тартуулайт. Анткени ал сага жалгандан умут Берген эмес. Сени умут отун жандырба деп айтканым да ошондон, суйуун Жек корууго айланып кетуусунон сактан дегеним эле. Дана акылдуу кыз, сени акыркы катачылыктан сактап калыптыр. Дегеле билесинби ал корогоч да экен. Мага айткан созу эсиндеби, "менимче сиз жубайынызды суйосуз" дегени. Мына ошол созу мени даарылап коюптур.
-кандайча?
-балким озум байкабай калдымбы деп ойлонуп жубайымдын ар бир кыймылына маани берип карап журом байкатпай. Ишенсен мен азыр аны биринчи суйуумо алмаштырмак эмесмин. Мен озумду андан башка менен элестете да албайм. Анын кучагы тынч, бейпил, ал аз келгенсип менин баардык кемчиликтеримди кечире билет. Башка антмек эмес, ал экообуз бир бутун болуп калганбыз. Дана менин журогумо умут сээп кеткен экен бакыттан, мен ал бакытты таптым. Умут болбогондо бакытты издемек да эмесмин, корсо ал жанымда жургон тура.
Бимдин эсине Дананын акыркы жазган создору тушту, "сага кайрылган кардарлардын ар бири сени суйуп калуусу мумкун, сен ошого татыктуусун, суйуулорун кабыл ал" деп жазган. Балким журогумду дагы бир ирет ачаармын, эч Ким кире албайт деген жайга Дана кирбедиби, эки адам баткан жылчыктан учунчусун да откорсо болот, деп ойлонуп кетти.
Анын жузундогу озгорууну байкап отурган Вилли жылмайып,
- кордунбу ал сенин журогуно да жакшылыктан умут себе алган, сен ал умутту орчутуп остур. Биринчи суйуун буткондо, ушуну менен Жашоо тугонду дегенсин, экинчи сезим андан татту болду. Анда неге учунчусу алардан ашып тушпосун, деп каткыра кулуп далыга таптап койду.
Бим даярданып жоной бергенде,
-жашыраагын тап, бала тороп бере ала турган, деп тамашалап калды Вилли.
-мен качан сенин созунду эки кылдым эле. Озундон кор эми 16 жашаар кызды жетелеп кирип келсем куноону менден издебе, деп тамашалай чыгып кетти.
*****
Жолдошу телефондогу катты окуп эле уйуно шашты. Кирип келип Дананы таппай анын буюмдарын издей баштады, бир да буюмун калтырбаптыр. Баарын салып кетуусу мумкун эмес, эмне кылды жакын эле жайга кочтубу деп кумондой баштады. Чуркап чыгып таштанды салынган бакты антара баштады. Тапты, анын буюмдарын тапты, ал ушуну кылмак, озун эстетип турушун каалабай озуно тиешелуу бардык буюмдарын таштап жиберген экен. Арасынан ал дайым мойнуна ороп алчуу шарфын сууруп алып, жыттап анын жыты Али кетпегенине шугур кыла уйго кирди. Дубалдар да Данасыз кунаарсыз корунот, болмого кирип экоо жатчуу кроватты карай албай, ашканага кирди. Казанда озунун суйгон тамагы кызыл кылып куурулган эт бар экен, Али да табы бар, демек кетиштин алдын жасаган. Кетип жатып да жолдошуна кам коруп кетиптир, ал карды ачса чыдабай кетет. Столдун устундо усту жабылуу табак турат, ачып караса колго бышырылган момпосуйлар алтоо, атасы апасы анан кичинекей 4 баласы кылып жасаптыр. "Данегим сен кандай Жан Элен. Сен мени кандай коргун келсе мен ошону жасаймын, албетте балдарымдын жанында боломун" деп суйлонуп козуно жаш ала отуруп калды.
*****
Тан атып Мырза ОЗУ чон уй деп атап койчу атасынын уйуно келди. Чон апалары неберсин коруп суйунуп эле жатып калышты. Атасы жеке ишмердуулук менен алектенип ар кандай адамдарды коруп калгангабы анча ачылып сырын алдыра бербеген катаалыраак адам. Беманы бир аз эркелетип уулу менен саламдашкан сон дароо ишке киришти.
-келе жатам деп айтып койбойт Белен.
-сиздерге кутуусуз белек болсун дебедимби. Мырза дайым атасынан тайсалдап турат.
-сен келбешин керек эле, ошол жакта туруп жумуштарды бутурсон чон жардам болмок.
-ата ал эмне дегениниз, мен ал жакка барбайм. Кийин менин бул жакта жасалчуу жумуштарым да толтура.
-кандай жумуш? Сенин жайында озум олтурам мындан ары, мен да чарчадым эми тышкы маселерди сен чечесин.
-ата сиздин айтканынызды аткарам албетте, жумуш сиздики, Эгер уруксат берсениз уйлонуп кийин кетсем.
-жарайт, мен да ошону ойлоп жаткам. Биринчи жолкусунда акылын токтоло элек учурда акылдашпай уйлонуп алдын, эч нерсе эмес ким адашпайт. Ошол кетирген катасын ондой билген адам женет. Эми ката кетирбейбиз, досум Сагындын кызы бизге ылайыктуу.
-ай койчу анын 3 баласы бар эмеспи, деп апасы аралаша кетти.
-сенин уулунда деле бар андай бала. Мен суйлошуп койгом, балдары атасыныкында калат. Ал кыз турмуш корду бышты, ою айкы кайкы учкан баландын жайылганын жыйып алчуу кыз.
-андай болсо биринчисин эптебейт беле.
-ал да адашты биринчисинде, тен тени менен дегенди билбей. Атасы кичине жашап жадаганда келет деп берип койсо, тузакка тушкон коенду кое Берген онобу дешип кармап 3 балаллу болушту. Кеч болсо да кыздын акылы кирип ОЗУ келди. А балдары эмне чоное беришет.
-бир уй булоону эптей албай 3 Баланы тируулой жетим калтырган кыз, менин баламды жыргатмак беле. Олом эле олом деп журуп тийбеди беле ошол тен эмес дегенине ОЗУ жалдырап.
-а эмне сенин балан кыйраттыбы, ал деле жалдырап журуп уйлонуп ажырашпадыбы. Ал кыз болсо да балдарын алып ишин дароо жапты, сенин балан бир кыздын эптеп ала албай чайналып, деп кыйкырып суйлоп жатты, сызыктан отуп кеткенин сезбей.
Мырза атасынан капа деле болбойт, дайым эле ушундай ачуулу суйлоп кийин жазылып калат. Ундобой гана кызын жетелеп чыгып баратты. Апасы куйуп бышып алдын тосуп,
-балам атанды билбейсинби, ойлонбой суйлоп алат кээде, аны мага кой. Неберемдин жытына тойбодум мен али, кайт аркага атана жуз салба деп чебелектеп жатты.
-ай Апам ай, мен жуз салган жокмун, кандай болсо да ал менин атам эмеспи мага башка атасын ким берет. Азыр жанында турсам кучой берип айтылбай турган создорду айтып жибербесин деп коздон далдоо болоюн дебедимби. Апа сизге жакшы жанылыгым бар, келиндуу кылам, ал сизге созсуз жагат коросуз, деп шыбырады.
-каралдым, сага жакса болду. Сен мага жагасын, демек сенин тандоон да жагат. Неберемди озум эле карайм.
-жок апа, ал кызымды калтырсам менден иренжип калат, ал башкача Беманы апасынан артык карайт, мен ага ишенем. Анан калса биз кундо эле ушул жердебизго, деп апасынын да конулун которуп койду.
*****
Кечке жакын гана ойгонгон Дана конок болмого кирип кулуп жатты.
-ай силер озунор эле бир айылсынар го.
-келегой берекем, тийбегиле уктасын деп эле атан киргизбей жатат устуно.
-кана киминер кимдин баласысынар деп катар тизилген жээндерин эрмектеп баштады.
Алар да болбой чындашып,
-Дана Эже мени тааныйсыз ээ, сиз менен видеодон суйлошконмун го деп биринен сала бири чурулдашат.
Эжелери агалары да тамашалап,
-тааныбагандарындын корундугун берип кор, деп кулуп жатышты.
Ушундай уй толгон бакытты корууго кечигип жургонуно ичи ачыша, ОЗУ да балалуу болгусу келип кетти.
Кеч кирип калганы калып, кетуучусу кете турган болуп жоноп калышты. Алар менен бирге чыккан Дана Афтандын дагы деле ошол ордунда турганын корду. Туугандары кеткенден кийин апасы,
-кызым бул байкуш да бироонун баласы эмне кылгансын, бир жылбай отурду керээли кечке, биздин дарбазадан козун албайт. Уйго кир дечи шам шум этип алсын деди.
-апа кочодо тургандын баарын эле уйго кир дей бермек белем, деп кулуп тамашага бурду.
-кочодогунун баары эле биздин дарбазаны карап жалоорубайт да деп соз менен чымчып отту апасы да.
-Сен дагы келет экенсин ээ. Куйо бала жакшы журобу? Сени эми жонотпойт экен деп умутубузду узуп койгонбуз, дейт апасы.
-ал бир Кудайдын момуну да, чунак ОЗУ эле качып Кыргызстанга жолобой жатпадыбы. Айтмакчы ал келбедиби?
Атасы куйо баласын дайым ушинтип коргоп турат. Биринчи укканда катуу каршы болгону менен Америкага барып оз козу менен коруп жакындан таанышканда ыраазы болуп батасын берип келген. Тууган урук кубур шыбыр кеп кылып анын биринчи уй булоосу бар экенин айтып калышканда кызын актап, менин кызым ошондой эр журок кана киминер 4 баласы бар эркекти кабыл кыласынар, андай болуу учун журок керек. Жаман адамга эки эмес бир дагы аял тийбейт, жакшылыгы учун биринчи аялы баш тартып кетпеди да, силер уйлонуп коргулочу биринчинер жон эле кетмек турсун соттошуп оттошуп жатып калат, деп ооздоорун жабат.
-жок ата ал келбейт. Мен биротоло келдим.
-ай чунак бул эмне дегенин?
-ата ишен мага, ушул жол эн туурасы болду экообуз учун тен.
Чалынын ачуусу келе тушконун байкап апасы чебелектей тушту.
-демек жуйолуу себептери бар. Балекетинди алайын жашоо сеники, кандай кылсан да биз учун туура.
-ооба апа себептери бар, деп чункур дем алып алды.
-сенден ыраазы болдубу?
-ата мен сиздин кызынызмын, анын ыраазчылыгы жок жолго чыкмак эмесмин.
Кызын тартып чекесинен шуу жыттап койду атасы.
Тан атып атпай кайдан укканы белгисиз бир туугандары кирип келе башташты.
-а силер кайдан кабар таптынар? деп таныркайт Дана.
-чымчыктар сайрап беришти деп тамашалап кулуп учурашып жатышты. Корсо алар дарбазага келгенде гана угушуптур апасынан, кундо эрте менен кечинде келип турчу адаттары бар экен бул уйго. Алар кичине отуруп кеч жумуштан кийин бала чакалары менен келе турган болуп жоноп калышты. Туугандарын узатып дарбазадан чыгарып жатып Афтандын унаасын корду, эки козун албай тиктеп отурат. Дана чочуп кетти, азыр жетип келип кармап калчуудай. Анын кыялын жакшы билет, эгер Али да озгорбогон болсо. Ал Каалаган нерсесин алыш учун эч нерсеге карабайт. Азыр анын каалаганы озу экенин билет, ал жетип келсе Дананын жанындагы ата энеси, туугандары да ага тоскоол боло албайт. Жок бир аз мокой тушконго окшойт жакын келгенге даабай койду. Дана Туугандары менен тез коштошуп апасын колтуктап кирип кетти. Эне деген эне экен да кызынын коз карашы озгоруп жалтактай тушконун сезди.
-каралдым, унаадагы Адам сенден коз албай тиктейт да я.
-апоов сиздердин коншулар го, мунусу Ким экен деп жатса керек.
-бизде андай коншу жок эле, эртелеп дарбаза ачканымда да турган. Сенин жузун да озгоруло тушту, илинчегин барбы?
-апа кийин, азыр сизге эркелегенден башканы ойлогум жок.
Кызынын кебетесин коруп, абалы ото эле жакшы эмес экенин тушунуп ундобой калды.
-жатып эс ал эми, толук бир кун уктабадын коздорун кызарып болбой калыптыр деп жаткырып койду.
-апа жанымда отурчу, деп бир аз суйлогондон кийин уйкуга кетти.
Афтан досун жеткирип эле шашылып бул жакка жоногон. Данасы туну менен кайра кетип калчуудай дарбазасын кооруп бир коз ирмебей тан атырды. Ал менден качып жатат, эмнеге? Дана бир эле мумкунчулук берип мени укчу, билем кечирууго татыксыз кадамга барганмын, бирок сенин журогун мени кечирет билем, сенде эч кимде жок журок бар деп озу менен ОЗУ суйлошуп отурду. Жумушуна конгуроо кылып эрте мененки жыйынды ансыз эле откоро бериштерин ОЗУ табы жок жатканын айтып барбай койгон.
*****
Бим телефонго жонотулгон катты ачып окуп,
"Кетти" деп оор дем алып алды. Эми корбойт, колунан жетелеп озун бактылуу сезбейт. Балким бул жакшыдыр, кундо козуно карап суйуу издеп бирок боштуктан башка эч нерсе коро албай сыздагандан коро алыста болсо да бактылуу экенин билуу маанилуудур. А озучу, ОЗУ кантет? Бул ойлордон жинди болуп кала турган. Жардамга келчуу адам барбы, Вилли. Ооба тез Виллиге жетпесе акылынан адашып калуусу турган кеп. Бир аздан сон анын жанында отурду.
-Вилли ал кетти. Жолукпай кетти.
-эн жакшы.
-эмне дедин?
-эн жакшы дедим. Сен анын мындай жол тутушун билбегенсин да, коштошуп кетет деп кутконсун. Коштошоордо айтамын деп камдап жургон создорун ичинде калып кетти. Бул жакшы, бир коз ирмемге болсо да элесин кыскартты сенин акылындан. Канчалык коп элес калтырса ошончолук терен батат журогуно. Суйуу бул журокко киргизуучу жол гана, аны терендеп бекитуу элестер менен камтылат. Ошондуктан суйушкон тугойлор ажырашса унутуу азап, анткени элестер коп. Суйгонундон умут кылып алсан Эстен чыгарып салуу тозок, а жон гана суйуп журсон аны эстоо сага рахат гана тартуулайт. Анткени ал сага жалгандан умут Берген эмес. Сени умут отун жандырба деп айтканым да ошондон, суйуун Жек корууго айланып кетуусунон сактан дегеним эле. Дана акылдуу кыз, сени акыркы катачылыктан сактап калыптыр. Дегеле билесинби ал корогоч да экен. Мага айткан созу эсиндеби, "менимче сиз жубайынызды суйосуз" дегени. Мына ошол созу мени даарылап коюптур.
-кандайча?
-балким озум байкабай калдымбы деп ойлонуп жубайымдын ар бир кыймылына маани берип карап журом байкатпай. Ишенсен мен азыр аны биринчи суйуумо алмаштырмак эмесмин. Мен озумду андан башка менен элестете да албайм. Анын кучагы тынч, бейпил, ал аз келгенсип менин баардык кемчиликтеримди кечире билет. Башка антмек эмес, ал экообуз бир бутун болуп калганбыз. Дана менин журогумо умут сээп кеткен экен бакыттан, мен ал бакытты таптым. Умут болбогондо бакытты издемек да эмесмин, корсо ал жанымда жургон тура.
Бимдин эсине Дананын акыркы жазган создору тушту, "сага кайрылган кардарлардын ар бири сени суйуп калуусу мумкун, сен ошого татыктуусун, суйуулорун кабыл ал" деп жазган. Балким журогумду дагы бир ирет ачаармын, эч Ким кире албайт деген жайга Дана кирбедиби, эки адам баткан жылчыктан учунчусун да откорсо болот, деп ойлонуп кетти.
Анын жузундогу озгорууну байкап отурган Вилли жылмайып,
- кордунбу ал сенин журогуно да жакшылыктан умут себе алган, сен ал умутту орчутуп остур. Биринчи суйуун буткондо, ушуну менен Жашоо тугонду дегенсин, экинчи сезим андан татту болду. Анда неге учунчусу алардан ашып тушпосун, деп каткыра кулуп далыга таптап койду.
Бим даярданып жоной бергенде,
-жашыраагын тап, бала тороп бере ала турган, деп тамашалап калды Вилли.
-мен качан сенин созунду эки кылдым эле. Озундон кор эми 16 жашаар кызды жетелеп кирип келсем куноону менден издебе, деп тамашалай чыгып кетти.
*****
Жолдошу телефондогу катты окуп эле уйуно шашты. Кирип келип Дананы таппай анын буюмдарын издей баштады, бир да буюмун калтырбаптыр. Баарын салып кетуусу мумкун эмес, эмне кылды жакын эле жайга кочтубу деп кумондой баштады. Чуркап чыгып таштанды салынган бакты антара баштады. Тапты, анын буюмдарын тапты, ал ушуну кылмак, озун эстетип турушун каалабай озуно тиешелуу бардык буюмдарын таштап жиберген экен. Арасынан ал дайым мойнуна ороп алчуу шарфын сууруп алып, жыттап анын жыты Али кетпегенине шугур кыла уйго кирди. Дубалдар да Данасыз кунаарсыз корунот, болмого кирип экоо жатчуу кроватты карай албай, ашканага кирди. Казанда озунун суйгон тамагы кызыл кылып куурулган эт бар экен, Али да табы бар, демек кетиштин алдын жасаган. Кетип жатып да жолдошуна кам коруп кетиптир, ал карды ачса чыдабай кетет. Столдун устундо усту жабылуу табак турат, ачып караса колго бышырылган момпосуйлар алтоо, атасы апасы анан кичинекей 4 баласы кылып жасаптыр. "Данегим сен кандай Жан Элен. Сен мени кандай коргун келсе мен ошону жасаймын, албетте балдарымдын жанында боломун" деп суйлонуп козуно жаш ала отуруп калды.
*****
Тан атып Мырза ОЗУ чон уй деп атап койчу атасынын уйуно келди. Чон апалары неберсин коруп суйунуп эле жатып калышты. Атасы жеке ишмердуулук менен алектенип ар кандай адамдарды коруп калгангабы анча ачылып сырын алдыра бербеген катаалыраак адам. Беманы бир аз эркелетип уулу менен саламдашкан сон дароо ишке киришти.
-келе жатам деп айтып койбойт Белен.
-сиздерге кутуусуз белек болсун дебедимби. Мырза дайым атасынан тайсалдап турат.
-сен келбешин керек эле, ошол жакта туруп жумуштарды бутурсон чон жардам болмок.
-ата ал эмне дегениниз, мен ал жакка барбайм. Кийин менин бул жакта жасалчуу жумуштарым да толтура.
-кандай жумуш? Сенин жайында озум олтурам мындан ары, мен да чарчадым эми тышкы маселерди сен чечесин.
-ата сиздин айтканынызды аткарам албетте, жумуш сиздики, Эгер уруксат берсениз уйлонуп кийин кетсем.
-жарайт, мен да ошону ойлоп жаткам. Биринчи жолкусунда акылын токтоло элек учурда акылдашпай уйлонуп алдын, эч нерсе эмес ким адашпайт. Ошол кетирген катасын ондой билген адам женет. Эми ката кетирбейбиз, досум Сагындын кызы бизге ылайыктуу.
-ай койчу анын 3 баласы бар эмеспи, деп апасы аралаша кетти.
-сенин уулунда деле бар андай бала. Мен суйлошуп койгом, балдары атасыныкында калат. Ал кыз турмуш корду бышты, ою айкы кайкы учкан баландын жайылганын жыйып алчуу кыз.
-андай болсо биринчисин эптебейт беле.
-ал да адашты биринчисинде, тен тени менен дегенди билбей. Атасы кичине жашап жадаганда келет деп берип койсо, тузакка тушкон коенду кое Берген онобу дешип кармап 3 балаллу болушту. Кеч болсо да кыздын акылы кирип ОЗУ келди. А балдары эмне чоное беришет.
-бир уй булоону эптей албай 3 Баланы тируулой жетим калтырган кыз, менин баламды жыргатмак беле. Олом эле олом деп журуп тийбеди беле ошол тен эмес дегенине ОЗУ жалдырап.
-а эмне сенин балан кыйраттыбы, ал деле жалдырап журуп уйлонуп ажырашпадыбы. Ал кыз болсо да балдарын алып ишин дароо жапты, сенин балан бир кыздын эптеп ала албай чайналып, деп кыйкырып суйлоп жатты, сызыктан отуп кеткенин сезбей.
Мырза атасынан капа деле болбойт, дайым эле ушундай ачуулу суйлоп кийин жазылып калат. Ундобой гана кызын жетелеп чыгып баратты. Апасы куйуп бышып алдын тосуп,
-балам атанды билбейсинби, ойлонбой суйлоп алат кээде, аны мага кой. Неберемдин жытына тойбодум мен али, кайт аркага атана жуз салба деп чебелектеп жатты.
-ай Апам ай, мен жуз салган жокмун, кандай болсо да ал менин атам эмеспи мага башка атасын ким берет. Азыр жанында турсам кучой берип айтылбай турган создорду айтып жибербесин деп коздон далдоо болоюн дебедимби. Апа сизге жакшы жанылыгым бар, келиндуу кылам, ал сизге созсуз жагат коросуз, деп шыбырады.
-каралдым, сага жакса болду. Сен мага жагасын, демек сенин тандоон да жагат. Неберемди озум эле карайм.
-жок апа, ал кызымды калтырсам менден иренжип калат, ал башкача Беманы апасынан артык карайт, мен ага ишенем. Анан калса биз кундо эле ушул жердебизго, деп апасынын да конулун которуп койду.
*****
Кечке жакын гана ойгонгон Дана конок болмого кирип кулуп жатты.
-ай силер озунор эле бир айылсынар го.
-келегой берекем, тийбегиле уктасын деп эле атан киргизбей жатат устуно.
-кана киминер кимдин баласысынар деп катар тизилген жээндерин эрмектеп баштады.
Алар да болбой чындашып,
-Дана Эже мени тааныйсыз ээ, сиз менен видеодон суйлошконмун го деп биринен сала бири чурулдашат.
Эжелери агалары да тамашалап,
-тааныбагандарындын корундугун берип кор, деп кулуп жатышты.
Ушундай уй толгон бакытты корууго кечигип жургонуно ичи ачыша, ОЗУ да балалуу болгусу келип кетти.
Кеч кирип калганы калып, кетуучусу кете турган болуп жоноп калышты. Алар менен бирге чыккан Дана Афтандын дагы деле ошол ордунда турганын корду. Туугандары кеткенден кийин апасы,
-кызым бул байкуш да бироонун баласы эмне кылгансын, бир жылбай отурду керээли кечке, биздин дарбазадан козун албайт. Уйго кир дечи шам шум этип алсын деди.
-апа кочодо тургандын баарын эле уйго кир дей бермек белем, деп кулуп тамашага бурду.
-кочодогунун баары эле биздин дарбазаны карап жалоорубайт да деп соз менен чымчып отту апасы да.
#50 07 June 2018 - 01:08
Болмосуно кирип чыгып бир жерге отура албай улам кочо жакты карап калдастап жатты эмне кылуу айласын таппай. Бир ою чык жолук океандын ары жагынан келбединби ушул деп десе, экинчиси жок сен 10 жыл кыйналып жанчылганындын астында бул 1 тун уйкудан калганы океандын тамчысындай да эмес деп артка тартат. Эмнеге артка тартылам ай ушу менин кетенчиктеген кыялымчы, Эгер балдары ынап озу кааласа экинчиси болуп да тийууго ыраазымын деп жатпадым беле, Эми озу келип турса да кыр коргозуп жатам, эмнеге? Деп жообун таппайт. Денесинин бир болугу каалабай турду жолугууну, журогу анчалык жулкунбайт.
Себеп, деп себебин издеп жатты. Журогу экиге болунуп калган сыяктуу, бир болугу кимди деп согуп жатты экен, кимди кутуп жатты экен.
#55 08 June 2018 - 01:52
Акылына бир ой келгендей кадамын чечкиндуу шилтеп кочо тарапка жоноду. Аны коргон апасы да ундобой башын ийкеп койду, тура кыласын, маселеден качып эмес чечип кутул дегенсип.
Унаага жакын келсе да эч Ким ачпайт, терезеден шыкаласа байкуш уктап калган экен, рулга башын жологон бойдон. Дананын конулу бошоп кетти. Бир эки тыкылдатканда эле Афтан башын которуп, коруп турган коздоруно ишенбей кутуусуздуктон эшиктин туткасын таппай шашакалактап калды.
-Афтан, суранам кет бул жерден, уйуно барып эс ал. Коншу колондор соз кылат, келип келбей жатып артынан илешкендери коп деп. Атамды уятка койгум келбейт, ук мени.
Анын бул создорун УГА турган туру жок.
-Дана мен кетпейм, сени ала кетем.
-башка куну башка жайдан жолугабыз.
-Жалгызым менин куубачы мени, бул жерде туболук болсо да отурууга даярмын, сен ушул козго суйкумдуу дарбазанын ары жагында болсон да мага ар бир дем алганын угулуп турат.
Дананын аргасы тугонду, Эгер алдында турган Афтанды кичине да билген болсо анда ага азыр кет деп кайталоонун кереги жок, аны эч кандай куч жылдыра албайт. Унааны айланып барып алдынкы орундукка отуруп, созун баштады, аны кандайдыр бир эрктуу куч ээлеп Алды.
-угуп жатам, эмне айткын келет? Менин айткандарым тура чыкты досум менен журосун дегени турасынбы.
-Андай дебе, мен ансыз да ОЗ жазамды алдым турмуштан. Сенсиз жашай албаймын мен Дана.
-ошондойбу? Мен Эми гана сенсиз жашоону уйрондум.
-озунду таш боор кылып корсотпо. Сен таш боор боло албайсын.
-Жашоо уйротту.
-жок Дана сен жашоого уйротушун мумкун, бирок Жашоо сага оз оюн тануулай албайт, сени жакшы билем. Сен менин Данамсын, деп колдорун алып опкулоп жиберди.
Дана ундобой гана карап отурду, журогун тыншайын десе эч шыбыр жок. Журок, акылдар суйлошуп денесин жалгыз калтырып кетип калышкандай.
Анын Суз карашы Афтанды тайсалдатып жиберди.
-жаным, жалгызым, жарыгым мени кечир. Озумду озум кечире албаган Иш жасадым, бирок сен мен эмессин, сен башкасын, аалам батчу журоктун ээсисин, айколсун, сен мени кечиресин.
-албетте.
-кечиресин ээ?
-албетте мен башкамын, менин тагдырымды ойлоп койгобон адамдарды мен да ойлобой тепсеп кетсем, анда алардан айрымам канча. Чолпонго кайт, балдарынды ар кимдин колун каратып жалдыратпа, татыктуу тарбия бер, байлык эмес бакытка умтулганынды коргоз, менин жанылганымды далилде, ошондо гана мен сенден капа болгонго себеп жок болот.
-башканы сурасан да менден ал нерсени сураба.
-анан кандай сени кечирейин. Мен айтканымдын бирин да жасабасан. Кетпе деп жалбарганымды кулагына илбедин, кет десем кетпейсин, жок дегенде мага тиешеси жок болгон ишти айтсам ошону да аткарбасан сени кантип кечирейин.
-эмне болгонун сен билбейсин Дана. Мен...
-билгим да келбейт, мен эмне болгонумду билдинби, билбеген жардам колун сунбаган адам калган жок, сенден башка. А сага келсек, апан зордоп уйлондурду, суйо албай койдун, мени унута албадын. Ошондойбу?
Балким жашоомдогу керемет адамдарды жолуктурбаганымда бул создорго ынанмакмын. Бул жолугушууну канча жолу коз алдыма келтиргем, ушул кунду кутуп жашап келгем. Бирок азыр баары башкача. Чыныгы Суйуу кандай болоорун, суйгон Адам эмнелерге даяр экенин кордум. Суйуу бул суйгонундун журогун орутуу эмес аны дарылоо анын коз жашы бакыттан гана агуусуна жол ачуу экен. Чындап суйгон адам болсо озунун журогун сен учун жанчып салууга, сенин коз жашын акпаш учун сенин каалоон аткарылыш учун озунун суйуусун курмандыкка чалып Бакыт каалап жол ачып берууго даяр экен. Бир адам менен 100 жыл жашап бутунду опсо да суйбосон аны менен туболугунду элестете албайт экенсин, андай туболугу жок уй булоодо балдар жаралышын да каалабайсын, бала жаралдыбы демек сенде ал уй булоонун келечигинен умут бар. Эки адамдын суйуусу дал келгенде алар учун башка эч нерсе мааниге ээ эмес экен, ал кандай жашоодо жашаары, эмне менен дем алганы, ким менен кандай мамиледе болгону кызыксыз, анын эмнени каалаганы кызык, анткени каалоо менен баарын озгортсо болот.
Апан сенин жакшы жашашынды каалаган, андан откон жакын адамын болбойт, жок дегенде апандын каалаганын аткар. Сени суйуп жанын кыюга даяр болгон жарын болгон анын жашоосун кайтар, балдарындын умутун акта, Афтан.
-сенчи, сен эмнени каалайсын?
-сенин бактылуу болушунду.
-менин бактым сенсин десемчи?
Унаага жакын келсе да эч Ким ачпайт, терезеден шыкаласа байкуш уктап калган экен, рулга башын жологон бойдон. Дананын конулу бошоп кетти. Бир эки тыкылдатканда эле Афтан башын которуп, коруп турган коздоруно ишенбей кутуусуздуктон эшиктин туткасын таппай шашакалактап калды.
-Афтан, суранам кет бул жерден, уйуно барып эс ал. Коншу колондор соз кылат, келип келбей жатып артынан илешкендери коп деп. Атамды уятка койгум келбейт, ук мени.
Анын бул создорун УГА турган туру жок.
-Дана мен кетпейм, сени ала кетем.
-башка куну башка жайдан жолугабыз.
-Жалгызым менин куубачы мени, бул жерде туболук болсо да отурууга даярмын, сен ушул козго суйкумдуу дарбазанын ары жагында болсон да мага ар бир дем алганын угулуп турат.
Дананын аргасы тугонду, Эгер алдында турган Афтанды кичине да билген болсо анда ага азыр кет деп кайталоонун кереги жок, аны эч кандай куч жылдыра албайт. Унааны айланып барып алдынкы орундукка отуруп, созун баштады, аны кандайдыр бир эрктуу куч ээлеп Алды.
-угуп жатам, эмне айткын келет? Менин айткандарым тура чыкты досум менен журосун дегени турасынбы.
-Андай дебе, мен ансыз да ОЗ жазамды алдым турмуштан. Сенсиз жашай албаймын мен Дана.
-ошондойбу? Мен Эми гана сенсиз жашоону уйрондум.
-озунду таш боор кылып корсотпо. Сен таш боор боло албайсын.
-Жашоо уйротту.
-жок Дана сен жашоого уйротушун мумкун, бирок Жашоо сага оз оюн тануулай албайт, сени жакшы билем. Сен менин Данамсын, деп колдорун алып опкулоп жиберди.
Дана ундобой гана карап отурду, журогун тыншайын десе эч шыбыр жок. Журок, акылдар суйлошуп денесин жалгыз калтырып кетип калышкандай.
Анын Суз карашы Афтанды тайсалдатып жиберди.
-жаным, жалгызым, жарыгым мени кечир. Озумду озум кечире албаган Иш жасадым, бирок сен мен эмессин, сен башкасын, аалам батчу журоктун ээсисин, айколсун, сен мени кечиресин.
-албетте.
-кечиресин ээ?
-албетте мен башкамын, менин тагдырымды ойлоп койгобон адамдарды мен да ойлобой тепсеп кетсем, анда алардан айрымам канча. Чолпонго кайт, балдарынды ар кимдин колун каратып жалдыратпа, татыктуу тарбия бер, байлык эмес бакытка умтулганынды коргоз, менин жанылганымды далилде, ошондо гана мен сенден капа болгонго себеп жок болот.
-башканы сурасан да менден ал нерсени сураба.
-анан кандай сени кечирейин. Мен айтканымдын бирин да жасабасан. Кетпе деп жалбарганымды кулагына илбедин, кет десем кетпейсин, жок дегенде мага тиешеси жок болгон ишти айтсам ошону да аткарбасан сени кантип кечирейин.
-эмне болгонун сен билбейсин Дана. Мен...
-билгим да келбейт, мен эмне болгонумду билдинби, билбеген жардам колун сунбаган адам калган жок, сенден башка. А сага келсек, апан зордоп уйлондурду, суйо албай койдун, мени унута албадын. Ошондойбу?
Балким жашоомдогу керемет адамдарды жолуктурбаганымда бул создорго ынанмакмын. Бул жолугушууну канча жолу коз алдыма келтиргем, ушул кунду кутуп жашап келгем. Бирок азыр баары башкача. Чыныгы Суйуу кандай болоорун, суйгон Адам эмнелерге даяр экенин кордум. Суйуу бул суйгонундун журогун орутуу эмес аны дарылоо анын коз жашы бакыттан гана агуусуна жол ачуу экен. Чындап суйгон адам болсо озунун журогун сен учун жанчып салууга, сенин коз жашын акпаш учун сенин каалоон аткарылыш учун озунун суйуусун курмандыкка чалып Бакыт каалап жол ачып берууго даяр экен. Бир адам менен 100 жыл жашап бутунду опсо да суйбосон аны менен туболугунду элестете албайт экенсин, андай туболугу жок уй булоодо балдар жаралышын да каалабайсын, бала жаралдыбы демек сенде ал уй булоонун келечигинен умут бар. Эки адамдын суйуусу дал келгенде алар учун башка эч нерсе мааниге ээ эмес экен, ал кандай жашоодо жашаары, эмне менен дем алганы, ким менен кандай мамиледе болгону кызыксыз, анын эмнени каалаганы кызык, анткени каалоо менен баарын озгортсо болот.
Апан сенин жакшы жашашынды каалаган, андан откон жакын адамын болбойт, жок дегенде апандын каалаганын аткар. Сени суйуп жанын кыюга даяр болгон жарын болгон анын жашоосун кайтар, балдарындын умутун акта, Афтан.
-сенчи, сен эмнени каалайсын?
-сенин бактылуу болушунду.
-менин бактым сенсин десемчи?
#56 09 June 2018 - 05:38
-мен бир нерсени тушундум, бул дуйнодо эч нерсе туболук эмес деген соз Адам омуруно же материалдык дуйного гана арналган соз эмес экенин. Адамзаттын жашоосун, каалоосун керек болсо суйуусун да алмаштырып коюга бир эле мунот жетет экен. Билесинби сен бул создорду айтууга болгону 15 саатка кечиктин. Ким билет балким 15 саат алдын сен да менин бакытым Элен, азыр журогум сенин жанында бакыттын даамын сезбей жатат.
-15 саат. Демек Сен аны жолуктурганына 15 саат болду. Дана ал бардар белгилуу уй булоонун мураскери, андайларга кызыкпа. Мен башымдан откоргон кунду сага ыраа корбойм, анын суйуусу эч нерсеге татыбайт, ал учун башка адамдар чечим чыгарышат, жашоосуна кийлигишет. Сени ал дуйнодо Адам катары корбойт, жон гана утурумдук кызыгуу катары карашат. Мырза жаман бала эмес, ата энеси да жакшы бирок алардын жашоого коз карашы башкача. Байлыкка азыгырылба.
-болду токтот Афтан, мени озун менен алмаштырба. Мен байлыкка озумду сатпайм.
-билем сени, сен мендей чечкинсиз, таш боор, жалганчы эмессин. Ошон учун сени эч кимге берип койбойм. Бир жолу жоготтум, экинчи жолу кайталабайм. Менин жолумду эч Ким тосо албайт, жакын досум да, байлык бийлик жада калса сен озун да мага тоскоол боло албайсын, деп унааны айдап жоноду.
-кайда алып бармакчысын?
-уйго, алып качып баратам сени.
-озуно кел Афтан, кыска ойлонбо. Сени суйуп сыздап откоргон 10 жыл омурумо окундурбо мени, озунду мага жек корунду кылба.
-Дана мен макулмун мени жек кор, уруш бирок жанымда бол.
*****
Карама каршы жолдо Мырзанын жол тандабасы учуп келе жаткан эле. Ал Афтандын унаасын коро ылдамдыгын жайлатты. Афтан да аны корду бирок токтоотуну ойлоп да койгон жок. Анын бул кылыгына тушунбой караган Мырза жанынан шуу отуп кеткен унаадан Дананы коруп калды. Кандайча? Афтан менен Дана кантип, деп канырыгы тутоп кетти. Унаасын чекеге алып токтотуп, кечээки кунду коз алдынан откоруп талдап отурду. Дананын кубарган жузу, Афтандын ага карай кучак жайганы, уйун да айттырбай таап келгенин эстеди. Демек сенин козундогу мундун тарынычтын себеби ошол экен да менин Периштем. Анда неге анын кучагынан качып мага корголодун, мага умут отун жандырып. Афтан досум Элен, сен эмнеге айтпадын, мен эмнеге силердин коз карашынарды байкабадым, деп рулду катуу муштап Алды. Журогу кысылып, аба жетишпей бараткансып сыртка тушуп Афтандын айтканын эстеди, озунун кыздарга тойбойсун баарын жыйып алгын келет деп тамашалаганына, досум кыздардын баары эле жага бербейт, арасынан ага окшошу чыгабы деп карай берем деген. Ага дегени Данага дегени экен да. Эми кандай кылат, суйуусу учун курошобу же достугун сактоого аракет кылабы. Эки адам тен кымбат, бири деп экинчисин кыйбайт. Бир убакта чечкиндуу келип отуруп унаанын башын буруп айдап жоноду. Ооба ал мага эч нерсе деп соз берген эмес, мени суй дагы деген эмес, менин суйуумо эч Кимди куноолой албайм, аны эч кимге тануулай албайм. Ал экоо тен бактылуу болууга татыктуу адамдар, аларга тоскоол болбойм деп чечим чыгарып атасынын алдында келди.
-Ата мен качан жоношум керек Америкага?
-тойдун эртеси кетсен да болот.
-кандай той?
-сенин тоюн.
-ата сизге Минден мин ыраазымын бирок азыр айтканынызды аткара албайм. Баардык маселемди чечип келесиз, бирок тошогумо аралашканыныз адаттан тыш корунуш. Макул мен сиздин баланызмын эмне кылсаныз озунуз билесиз, бироонун кызын бактысыз кылбан. Мен сиз айткан кызды эч качан бактылуу кыла албайм.
-ал сени коруптур сен ага ынагансын, ал баарына макул, Сагын кызынын конулуно каршы Иш кылбайт, бактылуу эле болот. А сен аны коро да элексин... Созун бутуро электе Мырза ун катты, чыдамы кетип.
-коргум да келбейт. Сагын кызынын конулуно каршы Иш тутпайт, а сизчи? баланыздын конулун менен эсептешип да койбойсуз, же Сиз да анын кызынын конулуно каршы чыга албайсызбы?
-жап озунду. Сенин конулун дегеним учун тайрандап журдун кайдагы сени менен эсептешип да койбогон аялды алдын.
-аТа менин тоюм мен айтканда болот, башка соз болушу мумкун эмес. Жумушунузду аткарууга дайым даярмын, айткан кунунуздо айткан жагынызга жонойм. Жакшы турунуз деп чыгып кетти.
*****
Афтан унаасын туз эле уйуно айдап келип токтотту.
-Дана суранам уйго кир. Кетууго аракет кылба сени баары бир коюп жибербейм.
-Афтан мен аны суйом, мен Мырзаны сенин досунду суйом. Ушуну билип туруп мени менен бир жасдыкка баш коё аласынбы?
-жок Дана андай дебе, эсиндеби бизди ажыраштырган тун. Мен ошондо акыркы ирет коз жаш токком, аны менен бирге ошол жерге озумду комгом. Сени кордум кайра тирилдим мени кайрадан тируулой олукко айландырба.
-азыр мени уйуно алып кирсен, озунду Экинчи ирет комосун, менин журогумо, ал жерде сага эч качан тирилууго мумкундук болбойт, деп башын которуп коздоруно карады. Ал коз караштан чечкиндуулукту, суйуунун чегин жек коруунун башталышын корууго болот эле. Афтан чыдап тура албай коздорун тартып кетти.
-жок Дана, озум олук болсом да ал жерде жашагым келет, ал жерге мени комбо тируу сакта, деп унаанын башын буруп келген жолуна тушту. Жолду ката Дананын колун коё бербей бекем кармап алып, ото жай айдап уйуно алып келди.
-Канча жолу тилендим сени кайра бир корууну узактан болсо да, азыр сен узакта эмес жанымда отурасын шугур десем болот. Дана билем менин сенден муну суранууга акым жок, бирок сен бул шаарда экенинди билип, башка менен жургонунду коруп жашаш мен учун тозок экен, кечээ жарылып кете жаздадым. Менин козум сени башка менен корбой тургандай кыл колундан келсе, мени азаптаба. Анан акыркы жолу ушул тундо сенин жанында болууга уруксат бер.
Дана Афтанга бир карап алып анын жалооруган жузун коруп боору ачып, эки колу менен жузунон сылап колдорун бекем кысып кармап коюп ундобой унаадан тушуп кетти. Бул анын раазы болгону, акыркы сунушуна жок дегени эле, оозу менен айтып журогун оорута албады. Ана Дана уйуно кирип кетти, бул дарбаза Афтан учун биротоло жабылды. Орттонуп эле кеткендей болду, кантип оз колдору менен жанында отурган бактысын учуруп жиберди тушунбой шуу ушкурот. Башка аргасы да калбаган эле.
*****
Дарбазаны ичинен жаап ага жолонуп унсуз ыйлап жатты Дана. Биринчи махабаты, журок оорусу менен ушинтип коштошуп жатты. Кадамын аста шилтеп эч кимге конул бурбай оз болмосуно кирип чемодандын тубундогу катты сууруп чыкты. Ачсабы же Али эртеби, журогун тыншаса тынчтык Окум суруудо, азыркы кылганы учун эч Ким жектебейт да жактабайт да. Демек каалаганына жеттин, деп илептерин кыбыратып алып катты окуй баштады.
"Дана, сен азыр баарынан кутулуп, мээнди жеген ойлордон алыстадын, журогун тынчып акылын менен келишип БИР БУТУНго айландын. Азыр абадай женилсин, жанында жок болсом да сезип турам, озун айткандай сени менден жакшы билген Адам жок. Эч окунбо, сен баарын туура жасадын, бул окуянын аягы ушундай бутуш керек эле. Сен ал жонундо айтканда акыркы учурларды гана айтып жаткансын суйуунун кантип башталганын эмес, демек сен суйуу менен эмес, учурлар, элестер менен жашадын, журогундо суйууну эмес оор жук болгон ооруну которуп журдун. Акылына аны суйуу деп жазганын менен, астынкы акылында оору деп жазылган эле. Акыл улакчы болсо астынкы акыл ат, улакчы атты башкарат качан кучтуу болсо. Улакчы кучтон тайганда абалга ат кожоюндук кылып калат. Сен да ар дайым улакчыны иштетип журо албайсын, баары бир ат бир кун башкарууну колуна алат, ошондо ал учун которгон оорун женип андан оч алууну коздойсун, ал ооруну эч качан жашыра албайсын, атсыз улакчы болбогогдой эле. Азыр сен атынды алмаштырдын оорукчан эмес соо атка. Эми баарын башынан башта, эгер жаны жашоонду эмнеден башташты билбей турсан мени ойлоодон башта. Сага деген туболук суйуусу менен Бим" деп жазылган экен.
Сенин корогочтугун, эмнеге мага айтпадын ушундай аяктаарын, ооба анда сени жаман коруп калмакмын, оз козу менен коруп, журогу менен сезсин дегенсин. Баары сен ойлогондой болду, сенин катынды окуп сени ойлоодон баштадым жаны жашоомду. Сен керемет жансын, муну журогум экиге болунуп жургондо да сезчуумун, бириксе да озгоргон жок, сени туболук урматтаган Дана, деп суйлоп жатты, кудум жанында отургандай. Ооба Бимге деген сезими озгорбойт, аны сыйлайт, баалайт, суктанат, жактырат, ашык болот бирок... бирок суйо албайт. Бул шаардан кетуу керек, ал жасай турган жумушу калбады. Кечээ келип бугун бутурду. Мырза келбеди, келсе да Эми аны менен кала албайт, антсе эки досту душманга айландырат. Бир шаарда туруп, болгондо да анын досу менен журсо Афтандын козуно тушпой койбойт. Афтандын суранычын аткарып бул шаардан узак кетет. Ушундай чечим кабылдап кайрадан документтерин туурлай баштады, конгон ОЗУ суйгон шаары Нью Йоркко барат.
Муну уккан атасы чочуп кетти,
-ай чунак дагы эмнени баштаганы жатасын, кечээ эле биротоло келдим дебединби.
-ата апа сиздерди кордум, абадан дем алдым болду жетет. Бишкек учун ботон болуп калыпмын, мени суйуп кучак жайып тосуп алчуу жайга кетем. Эми копко жоголуп кетпейм, ар жылы келип турам, деп акыркы созун айтып туруп кетти. Ата энеси бири бирин карап отуруп калышты. Кызы оюнан кайтпасын билишет.
10 кун отуп Дана кайрадан сапарга аттанды. Козуно жаш ала уйдогулору менен коштошуп жоноп кетти.
******
Афтан Кызмат абалынан пайдаланып анын ар бир кадамынан кабардар болуп турган. Мени деп бул шаардан Экинчи ирет кетип баратасын, мен эмне кылып жатам ОЗУ, ушунча да озумчул боломунбу деп ордунан туруп досу Мырзанын клиникасына жоноду. Анын болмосуно баш бакса атасы отурган экен. Аяш атасы менен баарлашып отуруп, Уйундо болуп жаткан кырдаалдан кабардар болду.
-Сагын досунуздун кызынын аты ким экенин билесизби анан, деп сурап калды.
-Чолпон ОЗУ да чолпондой жанган кыз, досунду кондур деп калды аяш атасы.
-анын 3 баласы бар да ээ?
-демек сен кабардар экенсин да, 3 баласы болсо эмне болуптур, Мырзада да бар бала.
Андан аркы создорун укпай чыгып кетти.
Чолпон, жаны оюн баштагансын го, Эми Мырзанын ноомоту келген экен да. Балдарды ойлосон боло, сенде энелик сезим барбы ОЗУ, деп унаага отуруп катуу айдап жоноп калды. Жок бул ирет Дананын жашоосуна киришине жол койбойм, Экинчи ирет анын бактысын тартып ала албайсын, деп суйлонуп баратты.
Мырзаны уйунон да таба албай, телефон чалды. Жооб бербесе керек иренжите турган Иш жасадым деп ойлогон, Мырза эч нерсе болбогогдой саламдашып куло жооб берди.
-Салам алейкум досум, бизден кандай кызмат.
-Мырза сен шашылышын керек, Дана кетип жатат кеч учат.
-кайда? Эмне учун?
-Нью Йоркко, менин кетирген катачылыгым учун.
-сен кантип коюп жибердин?
-ал создун учуру эмес азыр, шашыл. Чолпондун тузагында калба, ал менин балдарымдын апасы, мен тушкон тузакка сен тушпо.
-сен баарынан кабардарсын ээ менсиз эле.
-сенден кечирим сурабайм, себеби мен жасаган кадамым учун окунбойм. Бирок Дана мени тандабады. Аны бактылуу кыл.
-досум, Афтан, деп созун айткыча болбой очуруп койду.
Ал кызын алып Шаар аралап жургон эле, шашылыш уйуно жоноду.
*****
Бир, эки, уч ана учак абага которулду. Кош Эми менин Бишкегим, ушунча адамды батырган кучагын мага тардык кылды, Экинчи ирет сыйдыра албадын мени. Эч нерсе эмес бул ирет эмнегедир конулум жайында, сенден капа эмесмин. Жон гана менин бактым башка шаарда экен, бул тагдыр, сенде куноо жок, деп оз ойлорунда Бишкек менен коштошуп жатты. Козундогу топтолуп турган бир томомолок жаш жузуно тамп, кирпиктери сууланышып эч нерсе корунбой калганда козун жуумп башын отургучка суйоду. Ойлору алып учпайт, журогу толуп турду. Бул абалына ОЗУ да тан кала тынчтыктан рахат алып баратты. Учак абага толук которулуп, жарык очурулуп, ортодо гана жарык калганда мандайында караан тургандай болуп козун ачып, коргон коздоруно ишенбей кайра жуумп алды.
-сенин коздорундун ачылып жумулганы да башкача, деген Жан эргиткен жагымдуу конур ун кулагына угулду.
Демек кордум, ал элес эмес чындап ОЗУ деп биринчи озун ишендирип кийин коздорун ачты.
-Периштелердин абада калкып учканын гана корууго болот экен да.
-сиз кайдан?
-биз жерден.
Экоо бирдей кулуп жиберишти.
-Дана бул тагдыр, бизди кайра кошту эми ажыроого укугубуз жок. Антсек тагдыр бизге тарынат. Биз аны тарынтууга акыбыз жок. Тагдыр Кудайдын буйругун аткаруучу, бизден жогору турат, деп жылмайып карап турду.
-ошондойбу? Мен да айтканынызга ынанып турам. Мен эч кимди тарынткым келбейт, болгондо да Кудайдын буйругун аткаруучуну. -сен жайындан адашып калыпсын, журу оз жайына деп жетелеп Беманын жанына алып келди. Жанында отурган эркек Адам баарын айттырбай тушунуп жылмайып орун бошотуп берди.
-рахмат сизге, сиз да тагдырга баш ийуучулордон коруносуз, жайыныз 4 орун аркада деп коргозуп коюп ОЗУ да жайына отурду.
Беманын кубанычында чек жок эле.
-Дана сен да барсынбы, кандай жакшы, деп кудундап суйунуп жатты.
-Нью Йоркко жетип уйумо ташта дебе, такси чакыра албайм, бирге жоо кетебиз, жолдо эч кимге учурабайбыз.
-а менин Нью Йоркто уйум да жок жеткире турган, мага айрымасы жок кайда барарыбыздын, тагдырга тобокел кылдым.
-а тагдыр озуно тобокел кылгандарды жолго таштабайт, туурабы. Экоо Жан дилиндеги создор менен суйлошуп жатышты.
-а мен силерди тушундум, улпот той куралы деп жатасынар ээ? Ошону менин тилимде суйлошсонор болбойбу деген Бема таарынып тултундап калды.
-Перим ал жерде сенин койногун кандай болуусун суйлошуп жатабыз, сага кутуусуз белек болсун деп. Атасы кызынын жузунон суйду.
-а мен озум тандагым келет, сен келинчектин койногун корбошун керек. Биз Дана экообуз жасанып сен кутпогондой сулуу болуп келебиз, Дананы мен сага тапшырам деп берилуу менен айтып жатканын коруп Дананын журогу элжиреп кетти.
-атандын кийимин да ойлоп койдунбу, аны Ким кийиндирет, деди Дана чындап эле даярданып жаткандай.
-албетте, ал жонундо да ойлоп койгом, атама сен тандап беришин керек, анткени ал сенин жанында турат да, а мага ал кандай кийимде болсо да жагат.
-мага да ошондой. Демек ОЗУ тандап кийине берсин ээ.
-Жоок Перилерим бир эмес экоо турса мен кантип жалгыз кийим тандамак элем. Бирин койнок бирин шым тандагыла, силер эмне тандасанар да мага жагат.
Учоо учакта эле тойду баштап жиберишти, кадимкидей кызуу талкууга алып. Дана озун алардын жанында бактылуу сезип отурду, ушул бири чон бири кичине адамдар менен ааламы бутундолуп турду.
Бема уйкуга кеткенде гана экоо эне тилде суйлошуп, Мырза Дананын колун сурады.
-бар кыйынчылыкка карабай, эч кимдин колдосуусуз калсам да, ушундай сая кууп артындан калбай ээрчип журсом да мага турмушка чыгууга ыраазысынбы?
-менин кемчиликтеримди укпай, кетирген катачылыктарымды билбей туруп кантип уйлоносун.
-менин сунушума раазы болгонунду биринчи туура чечимим деп эсептесен болду, башкасы мааниге ээ эмес. Мен сени суйдум, откоргон жашоонду эмес.
-Бема мени коргусу келди беле мейманканада. Анда Эми ал мени антип издебейт, анткени мен ар дайым анын жанында болом, деп кыздын чачынан сылап ООП койду.
-билесинби мен азыр эле дуйнодогу эн бактылуу Адам болдум, эки Перим жанымда Апам артымдан бата берип жерде бутуна тик турат анткени анын колдолчусу атам бар. Менин бактым учун Жан уроп куйгон досум калды. Мен сени тандап берген тагдырыма ыраазымын, тагдырга буйрук Берген Аллага ыраазымын. Биз бир бутунбуз, деп Дананын чекесинен жыттады.
Дана ундобой гана Мырзанын айткандарына муюп, анын кучагындагы тынчтыктан рахаттанып жатты.
*****
Кеч уйуно келген Мырзанын атасы уулунун кеткенин угуп шуу ушкуруп Алды. Афтан чыгып кеткенден кийин катуу ойлонуп, уулуна эркиндик берууну чечкен. Анткени анын да турмуштан жолу болбогонун билет, себеби ата энеси киришкен жашоодон экенин да билет, аны коруп озунун жасап жаткан кадамы туура эмес экенин тан алып жетти. Уйуно уулу менен суйлошуп ОЗУ каалап журогу суйгон кызын алып кел дейин деп келген, кечигиптир. Буларды уккан апасы ачуусун унутуп козуно жаш ала суйунуп жатты.
-Бата бер уулубузга, ал азыр журогу суйгон адамы менен бирге, эсен аман жетип бизге кабар беруусун тиле. Алладан бак сура жалгыз уулун учун.
-мен ошентем, а сен эмне учун мени учурунда токтотуп койбодун?
-дагы деле мен куноолу, сен озунду билбейсинби, сен суйлоп жатканда токтотуп болобу, деп суйлонуп сыртка чыгып кетти.
Атасы уулу учун кубанып жатты, озунун тилине кирип ката кылбай туура жолду тандап кеткени учун суйунду. Башкача болгондо кантмек, омур бою озун куноолоп отмок, уулу аны бул азаптан куткарды.
*****
Арадан бир жыл убакыт отуп алар уйуно кайтаар мезгил болуп, Дана метрого тушуп откон кундорун эске салып, шаар менен коштошуп бараткан, поезд станцияга токтоп турган учурда анча алыс эмес жерден платформадан Бимди корду, ооба ошол эч озгорбогон жанында озуно окшош сымбаттуу жаш 15-16 жаштагы кыз турат, жузу бактылуудай. Жер тоголок деген ушул экен да, болбосо бул чон шаарда миллиондогон адамдардын арасынан коруп калуу деген эмне.
Бим да акыркы секунддарда коруп калды. Жанында ото жакын жерде жургонун сезип журогу адаттан тыш катуу согуп башатаганда башын которуп издеп жатып коруп калды, бирок кечикти эшиктер жабылып поезд ордунан козголуп калган эле. Жанындагы оз канынан жаралган кызы. Ушундай эле кокустук болуп метродон капысынан биринчи суйуусун жолуктуруп калган, аларда саламдашып суйлошууго убакыт бар эле, экоо бир Тарапака бараткан. Ал дайынсыз кеткенинин жуйолуу себебин айтып андан кызы бар экенин кабарлаган. Ал аялга болгон суйуусу башкага алмашып ага кайта албаса да Ошол кундон бери кызы менен бирге, ал да озунчо бактылуу. Азыр Дананы коруп саналуу секунддардын ичинде анын жузунон бактылуу экенин тушунду. Эми озуно Бакыт издоого убакыт келди.
*****
Дана коштошуп алдынбы Шаар менен, мен да Апам менен коштошуп алдым, атам болсо бобогумду сагындым деп мага жалган айтты, чынында ушул аралыкта сени эле сагынып калды. Мына мен бобогумду сагынып кутуп жатам дагы 4 ай кантип чыдайм аны корбой, деп так кыргыз тилинде сайрап турду Бема Дананын мандайында анын ичин сылап.
-Перилер кеттик анда учакты куттурбойлу, силерсиз канттары жок учалбай жаткандыр жургуло деп, тамашалай экоону эки жагына кучактап аэропортко кирип кетишти...
Аягы.
-15 саат. Демек Сен аны жолуктурганына 15 саат болду. Дана ал бардар белгилуу уй булоонун мураскери, андайларга кызыкпа. Мен башымдан откоргон кунду сага ыраа корбойм, анын суйуусу эч нерсеге татыбайт, ал учун башка адамдар чечим чыгарышат, жашоосуна кийлигишет. Сени ал дуйнодо Адам катары корбойт, жон гана утурумдук кызыгуу катары карашат. Мырза жаман бала эмес, ата энеси да жакшы бирок алардын жашоого коз карашы башкача. Байлыкка азыгырылба.
-болду токтот Афтан, мени озун менен алмаштырба. Мен байлыкка озумду сатпайм.
-билем сени, сен мендей чечкинсиз, таш боор, жалганчы эмессин. Ошон учун сени эч кимге берип койбойм. Бир жолу жоготтум, экинчи жолу кайталабайм. Менин жолумду эч Ким тосо албайт, жакын досум да, байлык бийлик жада калса сен озун да мага тоскоол боло албайсын, деп унааны айдап жоноду.
-кайда алып бармакчысын?
-уйго, алып качып баратам сени.
-озуно кел Афтан, кыска ойлонбо. Сени суйуп сыздап откоргон 10 жыл омурумо окундурбо мени, озунду мага жек корунду кылба.
-Дана мен макулмун мени жек кор, уруш бирок жанымда бол.
*****
Карама каршы жолдо Мырзанын жол тандабасы учуп келе жаткан эле. Ал Афтандын унаасын коро ылдамдыгын жайлатты. Афтан да аны корду бирок токтоотуну ойлоп да койгон жок. Анын бул кылыгына тушунбой караган Мырза жанынан шуу отуп кеткен унаадан Дананы коруп калды. Кандайча? Афтан менен Дана кантип, деп канырыгы тутоп кетти. Унаасын чекеге алып токтотуп, кечээки кунду коз алдынан откоруп талдап отурду. Дананын кубарган жузу, Афтандын ага карай кучак жайганы, уйун да айттырбай таап келгенин эстеди. Демек сенин козундогу мундун тарынычтын себеби ошол экен да менин Периштем. Анда неге анын кучагынан качып мага корголодун, мага умут отун жандырып. Афтан досум Элен, сен эмнеге айтпадын, мен эмнеге силердин коз карашынарды байкабадым, деп рулду катуу муштап Алды. Журогу кысылып, аба жетишпей бараткансып сыртка тушуп Афтандын айтканын эстеди, озунун кыздарга тойбойсун баарын жыйып алгын келет деп тамашалаганына, досум кыздардын баары эле жага бербейт, арасынан ага окшошу чыгабы деп карай берем деген. Ага дегени Данага дегени экен да. Эми кандай кылат, суйуусу учун курошобу же достугун сактоого аракет кылабы. Эки адам тен кымбат, бири деп экинчисин кыйбайт. Бир убакта чечкиндуу келип отуруп унаанын башын буруп айдап жоноду. Ооба ал мага эч нерсе деп соз берген эмес, мени суй дагы деген эмес, менин суйуумо эч Кимди куноолой албайм, аны эч кимге тануулай албайм. Ал экоо тен бактылуу болууга татыктуу адамдар, аларга тоскоол болбойм деп чечим чыгарып атасынын алдында келди.
-Ата мен качан жоношум керек Америкага?
-тойдун эртеси кетсен да болот.
-кандай той?
-сенин тоюн.
-ата сизге Минден мин ыраазымын бирок азыр айтканынызды аткара албайм. Баардык маселемди чечип келесиз, бирок тошогумо аралашканыныз адаттан тыш корунуш. Макул мен сиздин баланызмын эмне кылсаныз озунуз билесиз, бироонун кызын бактысыз кылбан. Мен сиз айткан кызды эч качан бактылуу кыла албайм.
-ал сени коруптур сен ага ынагансын, ал баарына макул, Сагын кызынын конулуно каршы Иш кылбайт, бактылуу эле болот. А сен аны коро да элексин... Созун бутуро электе Мырза ун катты, чыдамы кетип.
-коргум да келбейт. Сагын кызынын конулуно каршы Иш тутпайт, а сизчи? баланыздын конулун менен эсептешип да койбойсуз, же Сиз да анын кызынын конулуно каршы чыга албайсызбы?
-жап озунду. Сенин конулун дегеним учун тайрандап журдун кайдагы сени менен эсептешип да койбогон аялды алдын.
-аТа менин тоюм мен айтканда болот, башка соз болушу мумкун эмес. Жумушунузду аткарууга дайым даярмын, айткан кунунуздо айткан жагынызга жонойм. Жакшы турунуз деп чыгып кетти.
*****
Афтан унаасын туз эле уйуно айдап келип токтотту.
-Дана суранам уйго кир. Кетууго аракет кылба сени баары бир коюп жибербейм.
-Афтан мен аны суйом, мен Мырзаны сенин досунду суйом. Ушуну билип туруп мени менен бир жасдыкка баш коё аласынбы?
-жок Дана андай дебе, эсиндеби бизди ажыраштырган тун. Мен ошондо акыркы ирет коз жаш токком, аны менен бирге ошол жерге озумду комгом. Сени кордум кайра тирилдим мени кайрадан тируулой олукко айландырба.
-азыр мени уйуно алып кирсен, озунду Экинчи ирет комосун, менин журогумо, ал жерде сага эч качан тирилууго мумкундук болбойт, деп башын которуп коздоруно карады. Ал коз караштан чечкиндуулукту, суйуунун чегин жек коруунун башталышын корууго болот эле. Афтан чыдап тура албай коздорун тартып кетти.
-жок Дана, озум олук болсом да ал жерде жашагым келет, ал жерге мени комбо тируу сакта, деп унаанын башын буруп келген жолуна тушту. Жолду ката Дананын колун коё бербей бекем кармап алып, ото жай айдап уйуно алып келди.
-Канча жолу тилендим сени кайра бир корууну узактан болсо да, азыр сен узакта эмес жанымда отурасын шугур десем болот. Дана билем менин сенден муну суранууга акым жок, бирок сен бул шаарда экенинди билип, башка менен жургонунду коруп жашаш мен учун тозок экен, кечээ жарылып кете жаздадым. Менин козум сени башка менен корбой тургандай кыл колундан келсе, мени азаптаба. Анан акыркы жолу ушул тундо сенин жанында болууга уруксат бер.
Дана Афтанга бир карап алып анын жалооруган жузун коруп боору ачып, эки колу менен жузунон сылап колдорун бекем кысып кармап коюп ундобой унаадан тушуп кетти. Бул анын раазы болгону, акыркы сунушуна жок дегени эле, оозу менен айтып журогун оорута албады. Ана Дана уйуно кирип кетти, бул дарбаза Афтан учун биротоло жабылды. Орттонуп эле кеткендей болду, кантип оз колдору менен жанында отурган бактысын учуруп жиберди тушунбой шуу ушкурот. Башка аргасы да калбаган эле.
*****
Дарбазаны ичинен жаап ага жолонуп унсуз ыйлап жатты Дана. Биринчи махабаты, журок оорусу менен ушинтип коштошуп жатты. Кадамын аста шилтеп эч кимге конул бурбай оз болмосуно кирип чемодандын тубундогу катты сууруп чыкты. Ачсабы же Али эртеби, журогун тыншаса тынчтык Окум суруудо, азыркы кылганы учун эч Ким жектебейт да жактабайт да. Демек каалаганына жеттин, деп илептерин кыбыратып алып катты окуй баштады.
"Дана, сен азыр баарынан кутулуп, мээнди жеген ойлордон алыстадын, журогун тынчып акылын менен келишип БИР БУТУНго айландын. Азыр абадай женилсин, жанында жок болсом да сезип турам, озун айткандай сени менден жакшы билген Адам жок. Эч окунбо, сен баарын туура жасадын, бул окуянын аягы ушундай бутуш керек эле. Сен ал жонундо айтканда акыркы учурларды гана айтып жаткансын суйуунун кантип башталганын эмес, демек сен суйуу менен эмес, учурлар, элестер менен жашадын, журогундо суйууну эмес оор жук болгон ооруну которуп журдун. Акылына аны суйуу деп жазганын менен, астынкы акылында оору деп жазылган эле. Акыл улакчы болсо астынкы акыл ат, улакчы атты башкарат качан кучтуу болсо. Улакчы кучтон тайганда абалга ат кожоюндук кылып калат. Сен да ар дайым улакчыны иштетип журо албайсын, баары бир ат бир кун башкарууну колуна алат, ошондо ал учун которгон оорун женип андан оч алууну коздойсун, ал ооруну эч качан жашыра албайсын, атсыз улакчы болбогогдой эле. Азыр сен атынды алмаштырдын оорукчан эмес соо атка. Эми баарын башынан башта, эгер жаны жашоонду эмнеден башташты билбей турсан мени ойлоодон башта. Сага деген туболук суйуусу менен Бим" деп жазылган экен.
Сенин корогочтугун, эмнеге мага айтпадын ушундай аяктаарын, ооба анда сени жаман коруп калмакмын, оз козу менен коруп, журогу менен сезсин дегенсин. Баары сен ойлогондой болду, сенин катынды окуп сени ойлоодон баштадым жаны жашоомду. Сен керемет жансын, муну журогум экиге болунуп жургондо да сезчуумун, бириксе да озгоргон жок, сени туболук урматтаган Дана, деп суйлоп жатты, кудум жанында отургандай. Ооба Бимге деген сезими озгорбойт, аны сыйлайт, баалайт, суктанат, жактырат, ашык болот бирок... бирок суйо албайт. Бул шаардан кетуу керек, ал жасай турган жумушу калбады. Кечээ келип бугун бутурду. Мырза келбеди, келсе да Эми аны менен кала албайт, антсе эки досту душманга айландырат. Бир шаарда туруп, болгондо да анын досу менен журсо Афтандын козуно тушпой койбойт. Афтандын суранычын аткарып бул шаардан узак кетет. Ушундай чечим кабылдап кайрадан документтерин туурлай баштады, конгон ОЗУ суйгон шаары Нью Йоркко барат.
Муну уккан атасы чочуп кетти,
-ай чунак дагы эмнени баштаганы жатасын, кечээ эле биротоло келдим дебединби.
-ата апа сиздерди кордум, абадан дем алдым болду жетет. Бишкек учун ботон болуп калыпмын, мени суйуп кучак жайып тосуп алчуу жайга кетем. Эми копко жоголуп кетпейм, ар жылы келип турам, деп акыркы созун айтып туруп кетти. Ата энеси бири бирин карап отуруп калышты. Кызы оюнан кайтпасын билишет.
10 кун отуп Дана кайрадан сапарга аттанды. Козуно жаш ала уйдогулору менен коштошуп жоноп кетти.
******
Афтан Кызмат абалынан пайдаланып анын ар бир кадамынан кабардар болуп турган. Мени деп бул шаардан Экинчи ирет кетип баратасын, мен эмне кылып жатам ОЗУ, ушунча да озумчул боломунбу деп ордунан туруп досу Мырзанын клиникасына жоноду. Анын болмосуно баш бакса атасы отурган экен. Аяш атасы менен баарлашып отуруп, Уйундо болуп жаткан кырдаалдан кабардар болду.
-Сагын досунуздун кызынын аты ким экенин билесизби анан, деп сурап калды.
-Чолпон ОЗУ да чолпондой жанган кыз, досунду кондур деп калды аяш атасы.
-анын 3 баласы бар да ээ?
-демек сен кабардар экенсин да, 3 баласы болсо эмне болуптур, Мырзада да бар бала.
Андан аркы создорун укпай чыгып кетти.
Чолпон, жаны оюн баштагансын го, Эми Мырзанын ноомоту келген экен да. Балдарды ойлосон боло, сенде энелик сезим барбы ОЗУ, деп унаага отуруп катуу айдап жоноп калды. Жок бул ирет Дананын жашоосуна киришине жол койбойм, Экинчи ирет анын бактысын тартып ала албайсын, деп суйлонуп баратты.
Мырзаны уйунон да таба албай, телефон чалды. Жооб бербесе керек иренжите турган Иш жасадым деп ойлогон, Мырза эч нерсе болбогогдой саламдашып куло жооб берди.
-Салам алейкум досум, бизден кандай кызмат.
-Мырза сен шашылышын керек, Дана кетип жатат кеч учат.
-кайда? Эмне учун?
-Нью Йоркко, менин кетирген катачылыгым учун.
-сен кантип коюп жибердин?
-ал создун учуру эмес азыр, шашыл. Чолпондун тузагында калба, ал менин балдарымдын апасы, мен тушкон тузакка сен тушпо.
-сен баарынан кабардарсын ээ менсиз эле.
-сенден кечирим сурабайм, себеби мен жасаган кадамым учун окунбойм. Бирок Дана мени тандабады. Аны бактылуу кыл.
-досум, Афтан, деп созун айткыча болбой очуруп койду.
Ал кызын алып Шаар аралап жургон эле, шашылыш уйуно жоноду.
*****
Бир, эки, уч ана учак абага которулду. Кош Эми менин Бишкегим, ушунча адамды батырган кучагын мага тардык кылды, Экинчи ирет сыйдыра албадын мени. Эч нерсе эмес бул ирет эмнегедир конулум жайында, сенден капа эмесмин. Жон гана менин бактым башка шаарда экен, бул тагдыр, сенде куноо жок, деп оз ойлорунда Бишкек менен коштошуп жатты. Козундогу топтолуп турган бир томомолок жаш жузуно тамп, кирпиктери сууланышып эч нерсе корунбой калганда козун жуумп башын отургучка суйоду. Ойлору алып учпайт, журогу толуп турду. Бул абалына ОЗУ да тан кала тынчтыктан рахат алып баратты. Учак абага толук которулуп, жарык очурулуп, ортодо гана жарык калганда мандайында караан тургандай болуп козун ачып, коргон коздоруно ишенбей кайра жуумп алды.
-сенин коздорундун ачылып жумулганы да башкача, деген Жан эргиткен жагымдуу конур ун кулагына угулду.
Демек кордум, ал элес эмес чындап ОЗУ деп биринчи озун ишендирип кийин коздорун ачты.
-Периштелердин абада калкып учканын гана корууго болот экен да.
-сиз кайдан?
-биз жерден.
Экоо бирдей кулуп жиберишти.
-Дана бул тагдыр, бизди кайра кошту эми ажыроого укугубуз жок. Антсек тагдыр бизге тарынат. Биз аны тарынтууга акыбыз жок. Тагдыр Кудайдын буйругун аткаруучу, бизден жогору турат, деп жылмайып карап турду.
-ошондойбу? Мен да айтканынызга ынанып турам. Мен эч кимди тарынткым келбейт, болгондо да Кудайдын буйругун аткаруучуну. -сен жайындан адашып калыпсын, журу оз жайына деп жетелеп Беманын жанына алып келди. Жанында отурган эркек Адам баарын айттырбай тушунуп жылмайып орун бошотуп берди.
-рахмат сизге, сиз да тагдырга баш ийуучулордон коруносуз, жайыныз 4 орун аркада деп коргозуп коюп ОЗУ да жайына отурду.
Беманын кубанычында чек жок эле.
-Дана сен да барсынбы, кандай жакшы, деп кудундап суйунуп жатты.
-Нью Йоркко жетип уйумо ташта дебе, такси чакыра албайм, бирге жоо кетебиз, жолдо эч кимге учурабайбыз.
-а менин Нью Йоркто уйум да жок жеткире турган, мага айрымасы жок кайда барарыбыздын, тагдырга тобокел кылдым.
-а тагдыр озуно тобокел кылгандарды жолго таштабайт, туурабы. Экоо Жан дилиндеги создор менен суйлошуп жатышты.
-а мен силерди тушундум, улпот той куралы деп жатасынар ээ? Ошону менин тилимде суйлошсонор болбойбу деген Бема таарынып тултундап калды.
-Перим ал жерде сенин койногун кандай болуусун суйлошуп жатабыз, сага кутуусуз белек болсун деп. Атасы кызынын жузунон суйду.
-а мен озум тандагым келет, сен келинчектин койногун корбошун керек. Биз Дана экообуз жасанып сен кутпогондой сулуу болуп келебиз, Дананы мен сага тапшырам деп берилуу менен айтып жатканын коруп Дананын журогу элжиреп кетти.
-атандын кийимин да ойлоп койдунбу, аны Ким кийиндирет, деди Дана чындап эле даярданып жаткандай.
-албетте, ал жонундо да ойлоп койгом, атама сен тандап беришин керек, анткени ал сенин жанында турат да, а мага ал кандай кийимде болсо да жагат.
-мага да ошондой. Демек ОЗУ тандап кийине берсин ээ.
-Жоок Перилерим бир эмес экоо турса мен кантип жалгыз кийим тандамак элем. Бирин койнок бирин шым тандагыла, силер эмне тандасанар да мага жагат.
Учоо учакта эле тойду баштап жиберишти, кадимкидей кызуу талкууга алып. Дана озун алардын жанында бактылуу сезип отурду, ушул бири чон бири кичине адамдар менен ааламы бутундолуп турду.
Бема уйкуга кеткенде гана экоо эне тилде суйлошуп, Мырза Дананын колун сурады.
-бар кыйынчылыкка карабай, эч кимдин колдосуусуз калсам да, ушундай сая кууп артындан калбай ээрчип журсом да мага турмушка чыгууга ыраазысынбы?
-менин кемчиликтеримди укпай, кетирген катачылыктарымды билбей туруп кантип уйлоносун.
-менин сунушума раазы болгонунду биринчи туура чечимим деп эсептесен болду, башкасы мааниге ээ эмес. Мен сени суйдум, откоргон жашоонду эмес.
-Бема мени коргусу келди беле мейманканада. Анда Эми ал мени антип издебейт, анткени мен ар дайым анын жанында болом, деп кыздын чачынан сылап ООП койду.
-билесинби мен азыр эле дуйнодогу эн бактылуу Адам болдум, эки Перим жанымда Апам артымдан бата берип жерде бутуна тик турат анткени анын колдолчусу атам бар. Менин бактым учун Жан уроп куйгон досум калды. Мен сени тандап берген тагдырыма ыраазымын, тагдырга буйрук Берген Аллага ыраазымын. Биз бир бутунбуз, деп Дананын чекесинен жыттады.
Дана ундобой гана Мырзанын айткандарына муюп, анын кучагындагы тынчтыктан рахаттанып жатты.
*****
Кеч уйуно келген Мырзанын атасы уулунун кеткенин угуп шуу ушкуруп Алды. Афтан чыгып кеткенден кийин катуу ойлонуп, уулуна эркиндик берууну чечкен. Анткени анын да турмуштан жолу болбогонун билет, себеби ата энеси киришкен жашоодон экенин да билет, аны коруп озунун жасап жаткан кадамы туура эмес экенин тан алып жетти. Уйуно уулу менен суйлошуп ОЗУ каалап журогу суйгон кызын алып кел дейин деп келген, кечигиптир. Буларды уккан апасы ачуусун унутуп козуно жаш ала суйунуп жатты.
-Бата бер уулубузга, ал азыр журогу суйгон адамы менен бирге, эсен аман жетип бизге кабар беруусун тиле. Алладан бак сура жалгыз уулун учун.
-мен ошентем, а сен эмне учун мени учурунда токтотуп койбодун?
-дагы деле мен куноолу, сен озунду билбейсинби, сен суйлоп жатканда токтотуп болобу, деп суйлонуп сыртка чыгып кетти.
Атасы уулу учун кубанып жатты, озунун тилине кирип ката кылбай туура жолду тандап кеткени учун суйунду. Башкача болгондо кантмек, омур бою озун куноолоп отмок, уулу аны бул азаптан куткарды.
*****
Арадан бир жыл убакыт отуп алар уйуно кайтаар мезгил болуп, Дана метрого тушуп откон кундорун эске салып, шаар менен коштошуп бараткан, поезд станцияга токтоп турган учурда анча алыс эмес жерден платформадан Бимди корду, ооба ошол эч озгорбогон жанында озуно окшош сымбаттуу жаш 15-16 жаштагы кыз турат, жузу бактылуудай. Жер тоголок деген ушул экен да, болбосо бул чон шаарда миллиондогон адамдардын арасынан коруп калуу деген эмне.
Бим да акыркы секунддарда коруп калды. Жанында ото жакын жерде жургонун сезип журогу адаттан тыш катуу согуп башатаганда башын которуп издеп жатып коруп калды, бирок кечикти эшиктер жабылып поезд ордунан козголуп калган эле. Жанындагы оз канынан жаралган кызы. Ушундай эле кокустук болуп метродон капысынан биринчи суйуусун жолуктуруп калган, аларда саламдашып суйлошууго убакыт бар эле, экоо бир Тарапака бараткан. Ал дайынсыз кеткенинин жуйолуу себебин айтып андан кызы бар экенин кабарлаган. Ал аялга болгон суйуусу башкага алмашып ага кайта албаса да Ошол кундон бери кызы менен бирге, ал да озунчо бактылуу. Азыр Дананы коруп саналуу секунддардын ичинде анын жузунон бактылуу экенин тушунду. Эми озуно Бакыт издоого убакыт келди.
*****
Дана коштошуп алдынбы Шаар менен, мен да Апам менен коштошуп алдым, атам болсо бобогумду сагындым деп мага жалган айтты, чынында ушул аралыкта сени эле сагынып калды. Мына мен бобогумду сагынып кутуп жатам дагы 4 ай кантип чыдайм аны корбой, деп так кыргыз тилинде сайрап турду Бема Дананын мандайында анын ичин сылап.
-Перилер кеттик анда учакты куттурбойлу, силерсиз канттары жок учалбай жаткандыр жургуло деп, тамашалай экоону эки жагына кучактап аэропортко кирип кетишти...
Аягы.
#58 09 June 2018 - 10:05
Авторго чооң ыраазычылык.
Чыныгы сүйүү бар экенин даңазалаган соонун чыгарма болуптур

Супер-Инфо
super.kg
видео












