Кайчылаш иликтоо.
(Драма, детектив, триллер)
-Бугун биздин кун урее! самокат менен шаар кыдырабыз, деп уйкудан жаны ойгонгон секелек ата энесинин болмосуно жугуруп кирип эле али тошоктон тура элек атасынын мойнунан кучактап жузунон алмак салмак суйуп жатты.
-албетте менин секелегимдин айтканы болот, деп кызын так которо керебетке ыргытып кытыгылап жыргап калышты ата бала.
Кече кечки тамакта отурушуп, коптон бери убакыт таппай кийинге жылдырып келе жаткан дем алыш кунун бугун бирге откоролу деп суйлошушкон бул уй булоо, кандай откоруу чечимин 8 жашар кызына коюп беришкен. Кызы туну менен ойлонуп эрте менен ушул акылды тапкан экен.
Жуунучу болмодон башына чачык оронуп чыга келген апасы да аларга кошулуп эркелешип жыргап жатышкан. Бул бактылуу кунду апасынын кол телефонуна келген конгуроо бузду. Алардан алысыраак барып суйлошуп келген Гулжандын жузу озгоруло тушкон эле, андан жооп кутуп карап калган жолдошу менен кызын карап куноолудой,
-жумуштан. Оор оорулу тушуптур тезинен барбасам болбойт, геморрагиялык инсульт дейт мээсине кан куюлуп кетиптир тезинен операция жасалыш керек.
Кызынын маанайы тушо тушконун коруп,
-кызым кечир сага берген созумдун устунон чыга албай турган коруном, бирок соз берем баары жакшы отсо бугунку кечти жомоктогудай откоробуз, деп чебелектеп кетти.
Аларды карап отурган Эркин да жубайына жардамдаша,
-албетте барышын керек, оорулууга жардам беруу учун ант ичкенсин. Биз кызым экообуз сенсиз деле кунду конулдуу откоробуз, кечки оюн сенден болот, ээ кызым ошондойбу деди кызынын чачын уйпалап.
Жаш бала эмеспи дароо эле конулу ачыла тушту, анан да озу апасына караганда атасына жакын оскон.
- Чындап эле сен мени менен самокат тээп шаар кыдырам деп турганына ишене албай турам, алдабайсын ээ ата.
-эмнеге болбосун, сен менин бар байлыгымсын,
сенин жанында журуп элдерди суктандыргым келет, бах кандай бактылуу адам, жон эле журчу эле корсо ушундай перинин атасы тура деп кундун нуру алардын эмес менин жанымда баратканына коздору куюшсун.
Аргасы кетип турган учурда жардамга келген жолдошуна ыраазы боло экоонун жуздорунон суйуп,
- кечкиге кызыктуу суротторду кутом, деп тез кийинип жумушуна жоноп кетти Гулжан.
Атасы менен кызы эрте мененки нануштого жумуртка кууруп жешип бактылуу боло спорт кийимдерин кийинип даярданып жатышкан, ангыча Эркиндин телефону шынгырап калды. Кызына кечир дегендей эки ийинин куушура конгуроого жооп берип, оор ушкуруп бойрогун таянып туруп калды секелегине карап не дээрин билбей.
Самокаттын устундо турган кызы жерге тушуп уйдун айбанчасындагы тепкичке отура кетти.
-жумушундан ээ?
-кызым билесинби бир адам бар аны мен жакшы тааныйм, азыр ошол адамды кармап алышып жасабаган эле жоругу учун куноолоп жатышыптыр,
барып бошотуп келбесем аны карангы жерге камап коюшат милиция байкелер, байкуш ал карангы жайда отура берип жадап калган... деп кызына тушундурууго аракет кылып жатты.
-ооба ата, апам адамдардын омурун сактайт сен алардын эркиндиги учун курошосун, эркиндик болбосо омурдун не кереги бар. Албетте барышын керек, мен уйдо отуруп турам, баары жакшы бутсо кечти конулдуу откоробуз.
Кичине деп жургон кызынын мындай акылдуу создорду суйлоп турганына тан кала, аны так которо айландырып,
-акылдуум менин, сага ким уйротту бул создорду деп опкулоп жатты.
-Апам, деп кыткылыктаган секелегин жерге тушуруп,
-сен короодо ойноп тур ээ мен бат эле келем, кийин экообуз самокат менен шаар кыдырабыз, сен чон кыз болуп калдын коркпойсун да ээ, деди анын боюна тен боло отура калып.
-ата кыжаалат болбо, мен биринчи жолу жалгыз калып жаткан жокмун.
Кызынын чачын уйпалап жузунон суйуп, кийип жургон спорт кийими боюнча эле унаага отуруп жоноп кетти. Кызыл аскер шаарчасынан биринчи май райондук ички иштер болум башкармалыгына жеткиче бир кыйла убакыт отуп кеткен, шаша ичкериге кирип тергоо болумундо сурак берип отурган тааныш жузду коруп баш ийкеп учурашкан болду да тергоочуго карай,
-саламатсызбы майор, эч кандай суроо жооп журо элек деп умут кылам, деди.
-саламатчылык кел Манасов. Дем алышка карабай ушундайлардын артынан жургондон чарчаган жоксунбу? -хы деп же мыскылдаганы же боору ооруганы белгисиз дем чыгарып койду тергоочу.
-сиздей эле абалдамын.
-аргасызмын де, ооба бизде башка айла жок. Бизде да катын бала чака болушу мумкун экени эч кимдин эсине келбесе керек. Жумуш эле тороп бергенде ошого эле уйлонуп алмакмын, деди майор жазууга даярданып калемин колуна алганча.
Байкуш мунун да жубайы кулагын жеп бутсо керек, Гулжан эмне дээр экен кызды жалгыз калтырып кеткенимди билсе, ал келгенче жетип барып калышым керек, деп ойлонуп кетти Эркин, ансыз да бизге конул болбой эле жумуштап калдын бир кун кочодо бизди коруп тааныбай калбасан эле болду ошол жумушундун айынан деп айтып жургон жубайын эстеп.
-анда эртелетели,
бири бирибизди тушуно тургандай эле абалда экенбиз. Менин кардарым билсе керек эмне себептен экообуздун арыз арманыбызды угуп бул жерде отурууга мажбур экенин.
-кечинде жакынкы бактан 10 жаштагы наристе кыздын соогу табылды, сенин кардарындын бул ишке катышсыз экенин тактап коелу дегенбиз болгону ошол эле, бирок озун коруп тургандай бул адамга уйротуп буткон экенсин сенсиз "а" деп да айтпайм силерге деп жатат.
-туура кылат, сиздерден коркуш керек белгилуу а деген эле адамды "б" дедиресинер да, деп кулуп калды.
-ай Эркин ай, бизден коркпо мына ушулардан корк, тегеректе кандай гана журок титирете турган окуялар болуп жатат. Олгон наристени элестетип жатасынбы болгону 10 жашта, ким болсо да айбанча иш кылган. Байкушту олтуруп гана тим болбой, тумчуктуруп туруп кийин жансыз дене менен куурчакча ойногон. Ушунча жылдан бери канчалаган турлуу олукторду корбодум дейсин, ошентсе да ар дайым маркумдун денесине колум тийгенде биринчи жолу болуп жаткандай денем титиреп кетет, а бул жерде жон гана колун тийгизип эмес денени мычкылап ойногон.
-жолдош майор сиздин тынчсыздануунузду эн туура тушунуп турам, бирок бул жерде менин кардарымдын эмне тиешеси бар, маселеге отсок, деп шашылып жатканын биллире саатына карап койду Эркин кызынан тынчсыздана.
-сенде кыз барбы? А менде бар, бул окуядан кийин тынч уктай аламбы деп бушайманмын деген тергоочу,
Кызы тууралуу соз болгондо ачуусу келип, жузундогу тарамыштары туйуло тушкон жактоочуну карап ал созун токтотуп маселеге отту.
-белгилуу сенин кардарындын бул жагынан тажрыйбасы бар, сот окуму менен куноолу деп табылып деп келатканда,
анын созун оозунан жулуп Алды Эркин.
-бирок ал куноосу учун толук жооп берип буткон, кийин сот окуму акыркы соз эмес анткени менин кардарым куноосун мойнуна албаган, балким коп жолкудай сот адашкандыр.
Ошентсе да бир жолу жасалган кылмыш учун экинчи бети ачыла элек кылмышты бир адамга далилсиз жуктоп кою туурабы?
-мен али эч кандай куноо кое элекмин, тескерисинче болгон окуяга катышы жок экенин аныктап жатам.
-а эмне учун катышы бар деп ойлойсуз, себеби бир жолу соттолгон ишине окшоштугу болгону учунбу. Андай болсо менин кардарым абакта отурган маалда мындай окуя катталбаган чыгаар ээ? Жылына канча ирет жаш балдарды зордуктоо факты катталып анын канчасынын бети ачылат. Эмнеге андай кылмышка тиешеси барлардын баары бул жерге чакырылбай бир гана адамды шектуу деп таптыныздар?
Мунун бир жуйоолуу себеби бар деп умуттоном, антпесе кызым менен откорчуу убактымды бул жайда откоруп жатканым адилеттуулукко жатпай калат, деп дагы бир ирет кол саатына карап койду.
-сен эмне учун тиешеси болбош керек деп ойлойсун.
-окунучко карай мыйзам сиз менен биздин оюбуздан куралбайт, фактылардан турат. Демек мыйзам боюнча биз актанууга тийиш эмеспиз, сиз фактыларга таянып куноо коюп корунуз биз ошого карап иш тутабыз.
Майордун так айтпай айландырып суйлоп жатканынан эле билген, анын колунда кардарын куноолой турган эч нерсе жок экенин, ошондуктан озуно ишенимде суйлоп отурбайбы.
Айткандай эле тергоочудо мандайында жашы кырк бештерге барып калган каштары узун болуп осуп кеткен орто бойлуу, коздору кулмундоп аяз атага окшоп отурган адамга карата эч нерсе жок эле. " Озу абактан жаны бошоп жумушсуз журсо шаардын белгилуу жактоочусун жалдаганга кайдан акча табат, тиги жактан да моонотунон мурда бошоп чыгыптыр, кантип?" деп ойлогончо ага карап,
-кече кечки саат жетиден онго чейинки аралыкта кайда болдун? Деди.
Ал жактоочуга карап калды эле, Эркин жооп бер дегендей баш ийкеп койду.
-оз уйумдо.
-Ким тастыктайт.
-мен жалгыз жашайм.
-демек маалыматты тастыктай албайсын.
-мен мындай болушун билгенимде уйумо видео козомол орнотуп коймокмун, тилекке каршы ал оюма келбептир.
Мындай ишенимдуу суйлоп жатканынын себеби жанындагы жактоочусунун дем алышы бирдей болуп, эч кыжаалатсыз отурганында эле, демек баары жайында, мени кармап отурууларына себеп жок деп беймараал болуп калган.
Узакка созулбаган суроо жооптон кийин Эркин кардары менен бирге ал суук жайдан чыгып, кол алыша учурашып ар Ким оз жолдоруна тушушкон. Жолдо бараткан Эркин маселененин оной чечилгенине суйунуп кызы менен Шаар кыдырыш учун шашып баратты, бирок эмнегедир журок согуусу бир калыпта эмес.
Кайчылаш иликтоо Драма, детектив, триллер.
#2 22 September 2018 - 14:56
Азыр эле коштошкон адамдын коз карашын элестетип, -ах, деди, сен жасагансын ал кылмышты, ооба коздорун айтып турат, эгер менин жоромолум чын болсо озум сени турмого салып берем деп журок толгоосун ошого жооруп баратып, тергоочу айткан наристенин ордуна озунун кызын элестетип журогу титиреп кетти. Ылдамдыкты катуулатып алдынан чыга калган унаалардын айдоочуларын тилдеп согунуп да алган, демейде океандай жайылып, аалам орттонсо да бейкапар унаа башкарган Эркин азыр эмне кылып жатканын да тушуно турган абалда эмес. Бир саатта басып отчу жолду жарым саатта эле артка калтырган, ошентсе да озуно кылым откондой сезилип жатты таш баканын устундо келе жаткан ондонуп. Уйуно жетип келип унааны жулка токтотуп эле дарбазага жугурду, ачык экен, эстей албайт кулпулап кеткенин же ага улгурбогонун.
-кызым, перим, секелек кайдасын, мен келдим, деп короону кыдырып уйго кирип чыгып бар тешикти антарып карап таппай калды. Секелек болду атанды коркутпа, женилдим чык эми, бул акыркы жолу мындан кийин сени алдабайм. Кызым апан келгенче сурот даярдашыбыз керек эсинден чыктыбы, бол эми кооз жайларга барганга улгурбой калабыз деп унунун барынча кыйкырып издеп журду.
Бул омурундо биринчи жолу чындап эмнедендир коркушу, бирок аттин бул чындап эле акыркы ирет кызына берген созунун устунон чыга албаганы болчу. Бул учурда кызы айбанча кордук коруп, ага чыдабай бул кир булганыч дуйнодон узап озунун журогундой таза аруу дуйного аттанып бараткан.
Аны кыйнап жаткан эки аяктуу айбан Эркиндин ким экенин жакшы билчуу, ошондуктан кызды тируу калтырмак эмес, озуно озу душман чыкмак беле.
Кочомо кочо, уймо уй кыдырып жолдон откон ар бир пендеден сурап, жинди адамдай башын ургулап айланып тегеренип издеп журуп жакынкы милиция болумуно кирип келди.
-кызым! менин кызымды табышып койгула.
Ар дайым озуно ишенимдуу кулкусун жузуно кийип журчуу эч сынбачудай корунгон бул келишимдуу жактоочуну ким корбогон дейсин, бирок аны ушундай абалда болгондо да тенине албай журчуу адамдардын алдына жардам сурап келет деп эч ким кутпосо керек. Анын узул кесил суйлогон создоруно тушуно бербеген лейтенант жайгармакка аракет кылып орундукка отурууну сунуштады.
Эркин ага жинди адамга карагандай бир карап алып, эки колдоп жузун сурто оор ушкуруп отуруп калды, чындап эле бираз озун басып акылын токтотуп албаса жинди болуп калчуудай.
-Менин сегиз жашар кызым уйдо жалгыз калган, мен жумуштап эки саатча шаарга чыгып келишиме туура келип барып кайтканча ал жок, тезинен табыш керек, издоо жарыялагыла! деди буйрук иретинде.
-токтой турунуз, бираз жайыраак тушундурсонузчу ал кайда кетмек эле балким жашынып алгандыр, коншу колондордукуна кирип кеткендир. Азыр кундуз эмеспи, тунго чейин келип калаар, деп жайгармакчы болгон жаш лейтенант озу татыксыз болгон катуу кагуу жеп алды Эркинден.
-сен мени келесоо дегени турасынбы, ал жок, уйдо да коншунукунда да. Мен туз эле силерге жугуруп келгендей жаш бала же аял корунуп турамбы, эки сааттан бери издебеген жайым, сурабаган адамым калбады, кочонун аягында гана силерге туш болдум. Тунго чейин келгендей ал оспурум эмес али наристе, эки саат жоголгону бул эн коркунучтуу. Уйдон узак кетип корбогон жалгыз, балким адашып калгандыр, мен сага акыл сураганы эмес оз жумушунду кечиктирбей аткар деп келип отурам.
Уккан жемеси кем беле же убактылуу алдында ким турганын эсинен чыгардыбы айтоор дагы деле баш ийгиси келбегендей моюн толгоп,
-сизди тушунуп турам, бирок тонунузду бираз томондотуп алсаныз, сиздин кызынызды мен жоготуп жиберген жокмун да, деди бул созу Эркинди акыркы чегине жеткирээрин андабай. Баласын жоготкон эненин кучу бир тонна жукту оодарып салганга жетет дешет, андай болсо аялдан алда канча кучтуу атанын кучу канчага жетиши белгисиз. Эркин туруп барып лейтенанты жакадан ала бар кучу менен артка туртуп жиберип,
-сен мени тушунгон жоксун, азыр курал жарагынды алып балдарынды ээрчитип издоого жонойсун, антпесе алдагы жолонуп турган дубалына ишенбе, мындан бышык дубалдар кулаган деди.
Лейтенант анын катуу турткусунон улам тенселе барып дубал кармап туруп калган, анын козундогу жалын коруп азыр айтканын аткарбаса окуя жакшылык менен аяктабасын тушунуп,
-тушундум, анда сиз кочолорду кыдырын, биз аймактагы кооптуу деген жайларды, бузулган дубалдарды бак дарактын тупторун кыдырабыз, деп жакасын туздоп курундагы куралын кармап алып сыртты коздой жол баштады.
-кочолорду кыдырдым, мен да силер менен барам.
-жок сиз уйго жакын болушунуз керек, эгер кыз кайтса бизге кабар бересиз деп чечкиндуу суйлоду.
Бир эле созду ар кандай тондо айтуу мумкун, эгер азыр да ишенимсиз же кекердуу ун чыгарганда онбой калмак, бирок бул чечкиндуу унду укканда Эркин жоошуй тушуп чындап эле ошондой болуу ыктымалы бар дегенге ынанып артка басып уйун коздой жугурду.
Дарбазадан кире бергенде уйдон дабыш чыкканын угуп,
-секелек, деп буту бутуна тийбей чуркап кирип жубайын коруп соолуй тушту. Анын бул жузун коргон Гулжан чочуганынан колундагы идишин жерге таштап жиберди же эне журогу сезди белем, бул учурда кызынын журогу согушун токтоткон эле.
-кызым! Деп ачуу кыйкырып алып эшикке карай жугурду. Эркин жубайынын алдын торой кучагына бекем кысып чачынан сылай берди.
Анын кучагынан бошонууга аракеттенип, кокурогуно ургулап,
-эмне кылдын? кана? кызым кана? Деп кыйкырып жатты.
-тынчтан Гулжан, ал ойноп кетиптир издеп жатышат, азыр таап келишет.
-кандайча? эмнеге таап келишет? Сен эмнеге бул жерде турасын? Тап кызымды, Эркин ал тируубу? деп жолдошунун айласын кетирди. Эми эсине келгендей чындап эле мен эмнеге бул жерде турам кызымды издебей деп артка карай бурулуп дарбазадан чыгып, "Аймактагы бузук имараттар" деген созду эстеп, алар канчоо кай жерде жайгашкан деп туш келди чуркап кете берди. Азыр аны коргон адам жинди деп ойлошу мумкун, бирок Эркинге алардын ою кызыктырмак эмес. "Олбо, кызым суранам олбо, эмне болсо да жаша" деп оозун кыбыратып баратат. Мына алдында кызыл кыштан курулган талкаланып калганы же курулуп бутпой калганы белгисиз чон имарат турат, эмнегедир ал жайды милиция кызматкерлери курчап алган. Аларга жакындаган сайын журок согуусу тездей берип, жок эмнеге дароо жаман ойлойм, андай эмес деп озун озу жооткотуп журуп аран жетип келсе кызыл шапкечен жаш жигиттер алдын тороп ичкери киргени коюшпайт. Унунун барынча кыйкырып кое бергенде тааныш унду угуп чыга келген лейтенант кое бергиле деди жигиттерге.
-Эркин мырза озунузду колго алыныз, жаш курагы топ келип жатат, деп баштаганда эле аны туртуп жиберип мойну кыйшайып сулк жаткан жансыз наристеге карай жугурду, устундо кийим деген жок. Отура калып наристенин шалактап жаткан мойнун буруп унуло караган Эркиндин жузу кубарып козу тумандап баратты, Кудай бетин коргозбосун ал озунун эрте менен эле так секирип жургон секелеги эле. -Аа! Деп бакырганча жерге кызынын жанына чоголой берди. Кызын кучактап ыйлап жатып кийин эсине келгендей тып басылып устундогу майкасын чечип кызына кийгизип ордунан туруп, тизиле карап тургандарга кыдыра карап, колуна кишен салынып бир кызматкердин колуна туташылып турган, ону ак саргыл Чач жасалгасы жонокой озуно жарашактуу журокчого канжар урулган суроту бар майка кийип алган жигитке козу тушту. Обдулуп ага жакындай бергенде эки учоо,
-ал жон гана кубо, эч нерсе аныктала элек дешип алдын тороп калышты.
Ангыча бир машине толгон укук коргоо кызматкерлери келип тушо башташты, алар граждандык кийимчен эле демек ыкчам иликтоо болумунун балдары. Алдынкы орундуктан тушуп келген бою узун ОЗУ дагы салмактуу, сакал жаагына жайыла оскону кырынып тазаланса да билинип турган киши аларга жакын басып келип Эркинди коруп ошолбу ал эмеспи дегенсип биразга тиктеп калды. Бул тергоочу экоо коп жолу бет келишкен, ар дайым дуйнону алаканына салып коруп тургандай токтоо, укмуштай табит менен кийинип журчуу Эркиндин азыркы корунушу чындап эле таанылгыс эле.
-Манасов?
Эркин жооп ордуна кызарган коздору менен карап койду.
Окуя болгон жайды суротко алышып, баарын тактап ал аралыкта кармалган жалгыз адамды кишендеп алып кетишти. Жубайынан сурабай туруп эле кызын текшеруудон откоруулоруно макулдугун берип, ОЗУ да алар менен бирге кеткен. Анткени ал учун бул бир коркунуч болсо алдыда андан откон коркунуч кутуп турат, жубайынын жузун коруудон олум женилирээктей. Озун тилдеп, ургулап баратат, башканы коргойм деп кызын азапка таштап кеткени учун озун эч качан кечире албаса керек, бир гана энсегени куноолуну таап оз колдору менен муунтуп олтурсо коксосу суучудай. Уйго барыныз дегендерине конбой алар менен бирге журо берип тун бир убак болуп кетти, баары бир аны эч кайсы болумго киргизишпейт да, азыр ал жактоочу эмес жабырлануучу эмеспи, экспертиза да сурак да анын катышуусуз жабык эшик артында отот. Коридордо калып тура бергенден пайда жок экенин билсе да журо берди, жубайынын жузун коруудон качып, ага эмне дейт. Гулжан кучтуу аял затынан, бирок баласын жоготкон эне бар кучун кайда жумшайт. Ушуларды ойлоп бир ордунда турбай аркы терки басып ички майкечен жургон Эркинди жанатан карап отурган кузотчу болумундо жашы элуулорго барып калган адам жайынан чыгып анын жанына басып келип колунан тартып орундукка отургузду.
-Билем бул дуйнодо болуучу азаптардын эн оору бала жоготуу, муну эч качан унута албайсын, кундузу оюндан тундосу тушундон кетпейт, аргасыздыктан окуруп ыйлайсын ааламга наалат айтасын, ичин орттонот. Бирок, бирок жашоо улана берет, тан атат кун батат жакындарын той кылат, жашаш учун иштейсин утуру жумушунда койгой жаралат, ошентип отуруп бул дартынды журогундун тупкуруно катып бара-бара ал менен бирге жашашка уйроносун. Журогундогу азап ичинде жеп баштаганда уу ичип эле олуп калгын келет, ал кадамдан бир гана жакындарындын бары кармап калат, алар учун жашооно туура келет, кундордун бир кунундо жашоонду жакшылыкка бурчуу бир бурулуш болот, ошондо сени олумдон сактап ушул кунго жеткирген жакындарына алкыш айтасын. Иним уулум десем да болчудай, азыр мени бир жинди кайдагы бурулушту айтып жатат дейсин, бирок жашоо ушундай. Ошол кунго жеткирчуу жакындарын болсо аярла, сенин бул жузунду коруу алар учун канчалык оор экенин бил, озундун кыйналганын жетээр башкаларды кыйнаба уйуно бар, эгер аялын болсо ага азыр сенден мин эсе оор анткени ал эне, сен кызымды жоготтум деп сыздап жатсан ал озумду жоготтум дейт, кыйын учурда аны жалгыз калтырба жанында бол, деп далысынан таптап туруп кетти. Эркин аны карап создорунун чындыгына ынана алдынкы эрдин тиштеп башын ийкей илен салан басып чыгып кетти.
-кызым, перим, секелек кайдасын, мен келдим, деп короону кыдырып уйго кирип чыгып бар тешикти антарып карап таппай калды. Секелек болду атанды коркутпа, женилдим чык эми, бул акыркы жолу мындан кийин сени алдабайм. Кызым апан келгенче сурот даярдашыбыз керек эсинден чыктыбы, бол эми кооз жайларга барганга улгурбой калабыз деп унунун барынча кыйкырып издеп журду.
Бул омурундо биринчи жолу чындап эмнедендир коркушу, бирок аттин бул чындап эле акыркы ирет кызына берген созунун устунон чыга албаганы болчу. Бул учурда кызы айбанча кордук коруп, ага чыдабай бул кир булганыч дуйнодон узап озунун журогундой таза аруу дуйного аттанып бараткан.
Аны кыйнап жаткан эки аяктуу айбан Эркиндин ким экенин жакшы билчуу, ошондуктан кызды тируу калтырмак эмес, озуно озу душман чыкмак беле.
Кочомо кочо, уймо уй кыдырып жолдон откон ар бир пендеден сурап, жинди адамдай башын ургулап айланып тегеренип издеп журуп жакынкы милиция болумуно кирип келди.
-кызым! менин кызымды табышып койгула.
Ар дайым озуно ишенимдуу кулкусун жузуно кийип журчуу эч сынбачудай корунгон бул келишимдуу жактоочуну ким корбогон дейсин, бирок аны ушундай абалда болгондо да тенине албай журчуу адамдардын алдына жардам сурап келет деп эч ким кутпосо керек. Анын узул кесил суйлогон создоруно тушуно бербеген лейтенант жайгармакка аракет кылып орундукка отурууну сунуштады.
Эркин ага жинди адамга карагандай бир карап алып, эки колдоп жузун сурто оор ушкуруп отуруп калды, чындап эле бираз озун басып акылын токтотуп албаса жинди болуп калчуудай.
-Менин сегиз жашар кызым уйдо жалгыз калган, мен жумуштап эки саатча шаарга чыгып келишиме туура келип барып кайтканча ал жок, тезинен табыш керек, издоо жарыялагыла! деди буйрук иретинде.
-токтой турунуз, бираз жайыраак тушундурсонузчу ал кайда кетмек эле балким жашынып алгандыр, коншу колондордукуна кирип кеткендир. Азыр кундуз эмеспи, тунго чейин келип калаар, деп жайгармакчы болгон жаш лейтенант озу татыксыз болгон катуу кагуу жеп алды Эркинден.
-сен мени келесоо дегени турасынбы, ал жок, уйдо да коншунукунда да. Мен туз эле силерге жугуруп келгендей жаш бала же аял корунуп турамбы, эки сааттан бери издебеген жайым, сурабаган адамым калбады, кочонун аягында гана силерге туш болдум. Тунго чейин келгендей ал оспурум эмес али наристе, эки саат жоголгону бул эн коркунучтуу. Уйдон узак кетип корбогон жалгыз, балким адашып калгандыр, мен сага акыл сураганы эмес оз жумушунду кечиктирбей аткар деп келип отурам.
Уккан жемеси кем беле же убактылуу алдында ким турганын эсинен чыгардыбы айтоор дагы деле баш ийгиси келбегендей моюн толгоп,
-сизди тушунуп турам, бирок тонунузду бираз томондотуп алсаныз, сиздин кызынызды мен жоготуп жиберген жокмун да, деди бул созу Эркинди акыркы чегине жеткирээрин андабай. Баласын жоготкон эненин кучу бир тонна жукту оодарып салганга жетет дешет, андай болсо аялдан алда канча кучтуу атанын кучу канчага жетиши белгисиз. Эркин туруп барып лейтенанты жакадан ала бар кучу менен артка туртуп жиберип,
-сен мени тушунгон жоксун, азыр курал жарагынды алып балдарынды ээрчитип издоого жонойсун, антпесе алдагы жолонуп турган дубалына ишенбе, мындан бышык дубалдар кулаган деди.
Лейтенант анын катуу турткусунон улам тенселе барып дубал кармап туруп калган, анын козундогу жалын коруп азыр айтканын аткарбаса окуя жакшылык менен аяктабасын тушунуп,
-тушундум, анда сиз кочолорду кыдырын, биз аймактагы кооптуу деген жайларды, бузулган дубалдарды бак дарактын тупторун кыдырабыз, деп жакасын туздоп курундагы куралын кармап алып сыртты коздой жол баштады.
-кочолорду кыдырдым, мен да силер менен барам.
-жок сиз уйго жакын болушунуз керек, эгер кыз кайтса бизге кабар бересиз деп чечкиндуу суйлоду.
Бир эле созду ар кандай тондо айтуу мумкун, эгер азыр да ишенимсиз же кекердуу ун чыгарганда онбой калмак, бирок бул чечкиндуу унду укканда Эркин жоошуй тушуп чындап эле ошондой болуу ыктымалы бар дегенге ынанып артка басып уйун коздой жугурду.
Дарбазадан кире бергенде уйдон дабыш чыкканын угуп,
-секелек, деп буту бутуна тийбей чуркап кирип жубайын коруп соолуй тушту. Анын бул жузун коргон Гулжан чочуганынан колундагы идишин жерге таштап жиберди же эне журогу сезди белем, бул учурда кызынын журогу согушун токтоткон эле.
-кызым! Деп ачуу кыйкырып алып эшикке карай жугурду. Эркин жубайынын алдын торой кучагына бекем кысып чачынан сылай берди.
Анын кучагынан бошонууга аракеттенип, кокурогуно ургулап,
-эмне кылдын? кана? кызым кана? Деп кыйкырып жатты.
-тынчтан Гулжан, ал ойноп кетиптир издеп жатышат, азыр таап келишет.
-кандайча? эмнеге таап келишет? Сен эмнеге бул жерде турасын? Тап кызымды, Эркин ал тируубу? деп жолдошунун айласын кетирди. Эми эсине келгендей чындап эле мен эмнеге бул жерде турам кызымды издебей деп артка карай бурулуп дарбазадан чыгып, "Аймактагы бузук имараттар" деген созду эстеп, алар канчоо кай жерде жайгашкан деп туш келди чуркап кете берди. Азыр аны коргон адам жинди деп ойлошу мумкун, бирок Эркинге алардын ою кызыктырмак эмес. "Олбо, кызым суранам олбо, эмне болсо да жаша" деп оозун кыбыратып баратат. Мына алдында кызыл кыштан курулган талкаланып калганы же курулуп бутпой калганы белгисиз чон имарат турат, эмнегедир ал жайды милиция кызматкерлери курчап алган. Аларга жакындаган сайын журок согуусу тездей берип, жок эмнеге дароо жаман ойлойм, андай эмес деп озун озу жооткотуп журуп аран жетип келсе кызыл шапкечен жаш жигиттер алдын тороп ичкери киргени коюшпайт. Унунун барынча кыйкырып кое бергенде тааныш унду угуп чыга келген лейтенант кое бергиле деди жигиттерге.
-Эркин мырза озунузду колго алыныз, жаш курагы топ келип жатат, деп баштаганда эле аны туртуп жиберип мойну кыйшайып сулк жаткан жансыз наристеге карай жугурду, устундо кийим деген жок. Отура калып наристенин шалактап жаткан мойнун буруп унуло караган Эркиндин жузу кубарып козу тумандап баратты, Кудай бетин коргозбосун ал озунун эрте менен эле так секирип жургон секелеги эле. -Аа! Деп бакырганча жерге кызынын жанына чоголой берди. Кызын кучактап ыйлап жатып кийин эсине келгендей тып басылып устундогу майкасын чечип кызына кийгизип ордунан туруп, тизиле карап тургандарга кыдыра карап, колуна кишен салынып бир кызматкердин колуна туташылып турган, ону ак саргыл Чач жасалгасы жонокой озуно жарашактуу журокчого канжар урулган суроту бар майка кийип алган жигитке козу тушту. Обдулуп ага жакындай бергенде эки учоо,
-ал жон гана кубо, эч нерсе аныктала элек дешип алдын тороп калышты.
Ангыча бир машине толгон укук коргоо кызматкерлери келип тушо башташты, алар граждандык кийимчен эле демек ыкчам иликтоо болумунун балдары. Алдынкы орундуктан тушуп келген бою узун ОЗУ дагы салмактуу, сакал жаагына жайыла оскону кырынып тазаланса да билинип турган киши аларга жакын басып келип Эркинди коруп ошолбу ал эмеспи дегенсип биразга тиктеп калды. Бул тергоочу экоо коп жолу бет келишкен, ар дайым дуйнону алаканына салып коруп тургандай токтоо, укмуштай табит менен кийинип журчуу Эркиндин азыркы корунушу чындап эле таанылгыс эле.
-Манасов?
Эркин жооп ордуна кызарган коздору менен карап койду.
Окуя болгон жайды суротко алышып, баарын тактап ал аралыкта кармалган жалгыз адамды кишендеп алып кетишти. Жубайынан сурабай туруп эле кызын текшеруудон откоруулоруно макулдугун берип, ОЗУ да алар менен бирге кеткен. Анткени ал учун бул бир коркунуч болсо алдыда андан откон коркунуч кутуп турат, жубайынын жузун коруудон олум женилирээктей. Озун тилдеп, ургулап баратат, башканы коргойм деп кызын азапка таштап кеткени учун озун эч качан кечире албаса керек, бир гана энсегени куноолуну таап оз колдору менен муунтуп олтурсо коксосу суучудай. Уйго барыныз дегендерине конбой алар менен бирге журо берип тун бир убак болуп кетти, баары бир аны эч кайсы болумго киргизишпейт да, азыр ал жактоочу эмес жабырлануучу эмеспи, экспертиза да сурак да анын катышуусуз жабык эшик артында отот. Коридордо калып тура бергенден пайда жок экенин билсе да журо берди, жубайынын жузун коруудон качып, ага эмне дейт. Гулжан кучтуу аял затынан, бирок баласын жоготкон эне бар кучун кайда жумшайт. Ушуларды ойлоп бир ордунда турбай аркы терки басып ички майкечен жургон Эркинди жанатан карап отурган кузотчу болумундо жашы элуулорго барып калган адам жайынан чыгып анын жанына басып келип колунан тартып орундукка отургузду.
-Билем бул дуйнодо болуучу азаптардын эн оору бала жоготуу, муну эч качан унута албайсын, кундузу оюндан тундосу тушундон кетпейт, аргасыздыктан окуруп ыйлайсын ааламга наалат айтасын, ичин орттонот. Бирок, бирок жашоо улана берет, тан атат кун батат жакындарын той кылат, жашаш учун иштейсин утуру жумушунда койгой жаралат, ошентип отуруп бул дартынды журогундун тупкуруно катып бара-бара ал менен бирге жашашка уйроносун. Журогундогу азап ичинде жеп баштаганда уу ичип эле олуп калгын келет, ал кадамдан бир гана жакындарындын бары кармап калат, алар учун жашооно туура келет, кундордун бир кунундо жашоонду жакшылыкка бурчуу бир бурулуш болот, ошондо сени олумдон сактап ушул кунго жеткирген жакындарына алкыш айтасын. Иним уулум десем да болчудай, азыр мени бир жинди кайдагы бурулушту айтып жатат дейсин, бирок жашоо ушундай. Ошол кунго жеткирчуу жакындарын болсо аярла, сенин бул жузунду коруу алар учун канчалык оор экенин бил, озундун кыйналганын жетээр башкаларды кыйнаба уйуно бар, эгер аялын болсо ага азыр сенден мин эсе оор анткени ал эне, сен кызымды жоготтум деп сыздап жатсан ал озумду жоготтум дейт, кыйын учурда аны жалгыз калтырба жанында бол, деп далысынан таптап туруп кетти. Эркин аны карап создорунун чындыгына ынана алдынкы эрдин тиштеп башын ийкей илен салан басып чыгып кетти.
#3 23 September 2018 - 14:50
Ар ойдун кучагында болуп уйуно аран жетип келсе дарбаза ачык уйдун жарыктары очурулгон тируулуктун дайыны билинбеген жымжырттык.
-Гулжан! Гулжан! деп ар болмонун каалгасын ачып карап таппаганда мээси чымырап оюна жамандыктан башка эч нерсе келбей койду.
-Жооок! деп кыйкырган боюнча эшикти коздой жугуруп бара жатып жубайын сузуп токтоду.
-Эмне болду? Кана? деп козун аландатып сырттан кирип келе жаткан экен.
Анын суроосуна жооп бербей эле кучактап жузунон чекесинен опкулоп кирди,
-Гулжан тируусунбу? Гулжаным менин таштаба мени, кайда журдун? Антип коркутпа мени, деп жиндиче опкулоп суйлонуп жатты, жубайы кудум олуктор дуйносунон тирилип келгендей.
-кызымды издеп журдум, ал кайда? деп кызынын болмосун карай умтулганда эми эсине келгендей Эркин аны бекем кучактап калды.
-Эркин кое бер, Эркин! Кызым кана?
Жолдошунан эч жооп болбогондо унун титирете жалбарып кирди.
-суранам айтчы ал тируу дечи, Эркин ал келет дечи.
-Гулжан мени кечир, секелегимди коргой албаганым учун кечир! деди. Бул создорду айтуу ата учун кандай оордугун бир озу жана бир Кудай билет.
-жо-о-ок! Кы-зы-ы-ым! деп узул кесил ун чыгарып озун жоготуп баратты Гулжан.
Жанында бир жардамга келчуу тируу жан болсочу, жаны замандын уч метрден курулган бийик коргондорунан коншуларга да дабыш угулбай калбадыбы, антпесе азыр уйун курчап эл турмак. Эркин эмне кылаарын билбей алдастап калды, мындайда жонокой 103 номурун теруу да акылга келбей калат. Болмолорду антарып дары дармек салынчуу аптечканы издеп жатты, нашатыр спиртин табуу керек бар умуту ошондо. Уктоочу болмодогу жубайы жасанчуу кузгунун алдындагы тартмайда экен, ичинде дегеле коп нерсе бар ар бирин бирден окуп ыргытып акыры шише идиштен озунун издегенин тапты. Мурдуна алып келип жыттатканда озуно келип ойгонгон жубайы биразга эмне болуп кеткенин тушунбой туруп кийин кыйкыра баштады, Эркин кайра уктоочу болмого жугурду эс алдырчуу даары табышы керек, кайра башынан окуп жатып аны да тапты ал да шише идиште суюктук болуп чыкты. Бул жерде ото кылдаттык керек экен, 100 грамм сууга торт тамчы кошуп ичируу керек андан кобу омурго коркунуч алып келиши мумкун деп жазылыптыр, колдору титиреп жатып акыры баарын жазылгандай жасап жубайын куч менен жаткырып оозуна куюп жиберди. Беш муноттой тыбырчылаган жубайы -кызым, деген боюнча алы кайтып козун жуумп коошуло уйкуга кете берди. Бираз озуно келе тушкон Эркин телефонун издеп жугурду, эстей албайт кайда калтырганын, качан акыркы жолу колуна кармады эле, унаада отурганда. Жолго чыгып унаасын караса ачык калган экен, ачкычы да ордунда кадалуу боюнча турат, ачык калган унаага жакындаганга даай албаган чурпосуно кантип колу жетти экен канкордун. Телефонун алып караса дегеле коп чалуу болуптур, азыр аларды караганга убакыт жок, кимге чалышын билбей туруп тергоодо коп жылдан бери иштеген досунун номурун терди.
-Темир менин кызым жок, деп ыйлап жиберди.
-Эркин кайдасын? Ордунда тур азыр барам, биз табабыз, деди досу уйкудан ойгонгон адамдай эмес бул чалууну кутуп отургандай.
-жок досум таппайбыз ал жок, секелегим жок, деп коюп салды, озу да тушунбойт эмне учун ага чалганын, башкага чалса суроолор менен жадатып жибермек а бул досу экоо бирин бири жарым создон тушунушот ошон учун болсо керек. Эмне кылышын билбей уйун тегеренип ары бери баса берди, "кайтар дуйно" деп коюшканы ушул эмеспи, мен кундузу куткарган канкорум учун жазадыр бул деп куноону озунун баскан жолдорунан издеп жатып, эми эч качан эч кимдин эркиндиги учун курошпойм деп муштумун катуу туйуп кекенип жатты.
Жарым саат отуп отпой Темир досу да жубайы менен жетип келиптир, кандай жакшы ушундай досун болгону айттырбай тушунуп жубайын ала келгенин, Гулжанга азыр жардам берчуу аял керек. Досунун турун коргон Темир эч нерсе сурабады, болгону устундогу курмосун чечип устуно жаап жубайын уйго кир деп ымдап койду.
-Досум билесин биздин секелегибизди сенден кем эмес жакшы корчуумун мага да оор, бирок азыр сени тушунуп турам дебейм, мен ушунчага барып турганда сенин ичинден эмне отуп жатканын элестете да албайм. Бирок билгин сен жалгыз эмессин мен бар, сен Гулжан учун озунду карма, ал сага карап тузолгудой болсун, деп кайрат берип турду.
Эркин анын колдоосунан чыналып чындап эле озун колго алып, окуянын болгонун баяндап берди досуна.
-Биз аны табабыз уктунбу, табабыз. Оз жазасын алат, сен куноолу эмессин болгону оз жумушунду аткардын, деп сооротуп жатты, ал досунун туура эмес кадамдарга баруусунан чочулап.
-Темир мен эми сенин жанына отом, мен канкорлорду актап эмес жазалап баштайм.
-албетте, албетте Эркин, азыр туугандарга кабар берели келе телефонунду деп чечкиндуу суйлоп телефонун колунан алып "атам" деп жазылып турган номурду терди, анткени Эркиндин озунун азыр мындай кылганга акыбалы жок эле.
Жаман кабар бат тарайт болуп тан атканча алардын уйуно адам толуп кеткен, Уйкудан ойгонгон Гулжан бир озун жоготуп бир кыйкырып ыйлап тегеректегилердин журогун эзип жатты. Эркин тан атып атпай досу менен милиция болумуно келген, али да экспертиза журо элек экен, аларга кыйкырып болумдун чанын сапырып жатты. Темир досу жанында болбогондо эмне болмок ким билет, ал куч менен гана аны басып турат. Бети туктуу тергоочу да ушунда экен ал байкуштун да туну менен уктабаганы билинип турат кечээги эле кырылган сакалы тикчийип осуп. Ал муздак коз карашы бар ишенимдуу кытмыр кулкунун ээси мындай абалга келип турса башка бошураак адамды элестете албай жалдырап тиктейт Эркинге.
-Эркин мырза кайгынызга ортокмун, озунузду колго алыныз, биз иштеп жатабыз албетте жыйынтык чыгарабыз, мен сизге соз берем, деди жашы улуу болсо да сиз деп кайрылып.
Ооба Эркин да кор эмес, булар да уйку бетин корбой иштеп жаткандарын коруп турат, ошентсе да азыр алкыш айтчуу абалда эмес.
-Балким сизге очошуп жургондор бардыр, белгилуу эмеспи сиз копторго жардам берип журосуз ошону менен бирге эле коптордун жолун кыя баскансыз, акыркы убактарда сизге коркутуу уркутуу болду беле, же катуу тарынган жуздор?
-эмне менин айымдан болду дегени турасызбы? Деп ордунан тура калган досун басып,
-Эркин булар оздорунун жумушун аткарып жатат, тоскоол болбо суроолоруна жооп бер, деди Темир.
Кай жерде отурганын унутуп эстегендей тынчтана отуруп калып кечээки болгон кунду баштан аяк айтып берди.
-жубайыныз чындап эле операцияга кириптирби? Деп суроолу карады сакалчан, Сизди чакыртыргандар боюнча озунчо иликтоо болот.
-билбейм, сураганга улгурбодум деген Эркин шыпты тиктеп ойлоно тушту. Чындап эле бизди атайын алаксытып озунун арам оюн ишке ашырганбы, андай болсо коптон бери биздин айланада жургон бироо болуш керек.
Ал оюнан, - Эркин мырза деген тергоочунун доошу алаксытып жиберди.
-эмнени эстединиз?
-эч нерсе, деди да туруп кетти. Экспертизанын жыйынтыгы чыкканда кабар береттирсиз, деди чыгып баратып.
-албетте, бугун кечке жыйынтык болот деген умуттобуз деп кала берди тергоочу.
Анын артынан Темир да чыгып баратып, кайра артка кайтып тергоочуго кайрылып,
-куноокорго андан биринчи жетесиздер деп умуттоном, антпесе... деди да созун аягына чыгарбай досунун артынан жоноду.
Калемдин арт жагын тиштеп ойлуу отуруп калган тергоочу сержантты чакырып кечээги кубону алып келуусун буйруду.
-ысымын Ким?
-Алмаз.
-Алмаз сен эмне учун ал жайга коп барасын?
-коп барбайм, кечээ гана жалгыздагым келип басып баргам.
-бироо жарымды коргон чыгаарсын?
-жок, мен жаны эле жеткен болчум ал жерге сиздердин кызматкерлер келген учурда.
Ал жаш жигит менен суйлошуп болуп, эч нерсе озгорбогонун байкады туну менен, кечиндеги жообу менен азыркы жооптору бирдей, суроолорду озгортуп ар кыл берип корсо да, же чындап эле ошондой же аябай кылдаттык менен даярданган.
-мен бара берсем болобу? деди жигит.
-жок болбойт, баары бир сени азырынча кое берип жибере албайбыз, деп сержантка кайра артка алып барып коюсун буйруп ОЗУ чыгып кетти, кызды уйдон мушокко салып чыкпаса эле коргон билген бироо созсуз табылат деп кочодогулордон сурамакка.
*****
Бул учурда Эркин биринчи май ички иштер болум башкармалыгында жургон, кечээги иш боюнча суруштуруп. Кичине кыздын ата энеси менен жолукту, алардын абалы да озунукунон кем калышпайт. Ал кыз бираз чон болгонгобу мындан алдын да оз алдынча велосипед тээп ошол аймакта ойноочу экен курбулары менен, каргашалуу куну да кадимкидей эле уйдон чыгып кайтып келбей калыптыр, кызыгы жанындагы курбулары да эч нерсе корбогон. Тергоочу менен суйлошуп эмнеге шектуу деп кечээги озунун кардарын тапканын сурады. Корсо бул окуя кечээги аяз атадай болгон адамдын мурунку жасаган кылмышына 99,9 пайыз окшоштугу бар экен, кызды биринчи олтуруп кийин кордогон бирок зордуктоо болбоптур.
-сенин жардамын менен суудан курук чыгып кетти, канча ирет аракет кылсам да маселени тушунуп жардамга келбей койдун, сенин чеберчилигинден шегим жок эле ошондуктан талашып отурбай коюп жиберишке тура келди. Мурдагысында из калтырып алганына катуу окунгон болуш керек бул жолу эч кандай из да кубо да жок, бир гана озун создон тутпасак башка айла жок эле, арага сен аралаштын соз да чыгара албай калдык. Ушундай Эркин эми кун тун кыдырып жатабыз коргон бироо чыгабы деп.
-кандайча шаар ичинде купкундузу бир жан корбогон болсун.
-маселе ушунда, эч Ким корбоптур азыр корсо да конул бурушпайт, бурушса да ооз ачып айта алышпайт, баары озун ойлоп озунон коркуп калбадыбы.
Столду бир муштап алып башын ийкей туруп кетти коштошпостон. Анын коз карашындагы муздактыкты, жанкечтиликти коруп чочулаган тергоочу Темир да туруп баратканда колунан кармап,
-досунду этиятта, деди.
Ал билем дегендей баш ийкей досунун артынан жугурду.
Темирди айда деп даректи айтып озу ундобой баратты, эмнелерди ойлонуштуруп жатканы белгисиз. Ала арча базарынын аркасында жайгашкан жер тамдардын бирине келип токтошуп Эркин дарбазаны тыкылдатпай туруп устунон ашып тушту, гилтейген ак Алабай жаткан экен уйдун алдында ал да токтото албады, ит болсо да азыр алдында турган адамга асылуунун кереги жок экенин тушунду окшойт ордунан кыймылдап да койгон жок. Каалганы катуу тартып илгич пилгичи менен жулуп алып ичкери кирип барса эч ким жок экен, болмолорду кыдырып жатып бир бурчтан кыз балдар керектоочу буюмдарды таап чыкты, чачка такчуу ободок, бантик, кур, жада калса ич кийм да бар, арасынан кызына ОЗУ белек кылып берген журокчо чынжырчаны да коруп калды. Кандайча, болушу мумкун эмес ал башкаларга окшобогон озгочо чынжырча эле, журокчо ачылганда музыка ойноп жылтырак мончок шыгырап баштайт, колуна бекем уштап туруп кайра ордуна коюп чыгып кетти. Унаада кутуп отурган досу, кирип баратып гилтейген итти коруп кайра артка кайткан эле,
-тынчпы? деди.
-бактысы бар экен уйдон таппадым, азыр алдымдан чыкса озумду кармап тура алмак эмесмин.
-Эркин сен мени коркутуп жатасын.
-коркпо досум акылым жайында, деп далыга таптап тынчтандырып койду.
Шаарда болгон жумуштарын бутургон сон кайра эле баштапкы милиция болумуно келишти. Сакалчан ордунда жок экен, жигиттер менен суйлошуп жер толодо темир тор артында отурган кубону корууго тушуп барды. Жанына жакындаган сайын каны дуулугуп мээсине тээп чыкты, кудум болгон окуяны козу менен коруп тургансып. Тиги жигит ордунан туруп,
-кайгынызга тен ортокмун, мен абалыма даттанбайм бул убактылуу, бирок чыныгы куноокорду батыраак таап коксонузду суутасыз деген умуттомун, деди.
Эркин ал жигиттин козуно эмес кийимине карап тура берди, майкадагы канжар урулган журокту тирилтип элестетип жаткан, кызынын журогу канап жерде тыбырчылап жатканын ойлоп башын силкип алып,
-мен дагы жигит, мен дагы деди да бурулуп чыгып кетти.
Туктуу тергоочу келип Эркиндин жер толоого тушконун угуп жигиттерин тилдеп озу жугуруп келе жаткан эле. Алдынан чыккан Эркиндин туйулгон катуу муштумун коруп ундобостон чочулаган коздорун анын артына буруп темир торт артында отурган Алмазга карады, ал тируу эле кадимкидей ары бери басып журуптур деми басандап журогу жайына тушту. Азыр эле бул жигит кубо гана эмес шектуу болуу ыктымалдуулугу бар экенин билип келе жаткан.
-Эркин мырза, экспертизанын жыйынтыгы чыкты журунуз деп шаша алып чыгып кетти ал жайдан.
Кабинетке жетишкенде гана терен дем ала кагаздарын столго жайып,
-озунузуду колго алыныз. Кызга зордуктоо болгон катуу кыйноо азабына чыдабай журогу жарылып кетип жан берген. Олум кундузгу саат 13_30дар чамасында болгон, ага чейин 2 саат толук кыйноо коргон, деп созун аяктады.
-жок, жок деп оозун кыбыратып жаткан Эркинге боору ачып кандай жардам берээрин билбей Темир экоо эки жерде катып турушту.
-мен саат 12ден баштап издей баштагам, ал жайга жарым саат кечигип жетипмин, деп башын которо албай жаткансып мойнун шылкылдадып ордунан туруп жоногондо
Эмне болуп кетээр экен деген экоо столду тегеренип алдын торой басышты. Темирдин мойнуна башын жолоп,
-досум мени кызыма жеткир, уйго алып кетели, деди.
Темир досун жолоп алып чыгып кеткенин карап, оозун колун менен шыпыра кармаган тергоочу шыпка карап оор ушкуруп Кудайга жалынып алды. "Оо Жаратканым бала азабын тарттыра корбо".
-сержант! Деп кыйкырып каалга артында турган жаш жигитти озуно чакырып, шектууну алып кел! деди.
Ун созсуз баш ийген сержант тез аранын ичинде колу кишенделген Алмазды жетелеп жетип келди.
-биз Эми мышык чычкан ойнобойбуз! укуктарынды угузуп койоюн, жактоочун бар болсо чакырт болбосо биз камсыз кылабыз.
Алмаздын каректери чоное тушконун коруп мыйыгынан кулуп алды тергоочу. Бул бети туктуу коз карашы журоктун ушун алчуудай туз караган, коломдуу адамдын жылмайуусу мынчалык жагымдуу болоорун эч ким ойлобосо керек.
-Гулжан! Гулжан! деп ар болмонун каалгасын ачып карап таппаганда мээси чымырап оюна жамандыктан башка эч нерсе келбей койду.
-Жооок! деп кыйкырган боюнча эшикти коздой жугуруп бара жатып жубайын сузуп токтоду.
-Эмне болду? Кана? деп козун аландатып сырттан кирип келе жаткан экен.
Анын суроосуна жооп бербей эле кучактап жузунон чекесинен опкулоп кирди,
-Гулжан тируусунбу? Гулжаным менин таштаба мени, кайда журдун? Антип коркутпа мени, деп жиндиче опкулоп суйлонуп жатты, жубайы кудум олуктор дуйносунон тирилип келгендей.
-кызымды издеп журдум, ал кайда? деп кызынын болмосун карай умтулганда эми эсине келгендей Эркин аны бекем кучактап калды.
-Эркин кое бер, Эркин! Кызым кана?
Жолдошунан эч жооп болбогондо унун титирете жалбарып кирди.
-суранам айтчы ал тируу дечи, Эркин ал келет дечи.
-Гулжан мени кечир, секелегимди коргой албаганым учун кечир! деди. Бул создорду айтуу ата учун кандай оордугун бир озу жана бир Кудай билет.
-жо-о-ок! Кы-зы-ы-ым! деп узул кесил ун чыгарып озун жоготуп баратты Гулжан.
Жанында бир жардамга келчуу тируу жан болсочу, жаны замандын уч метрден курулган бийик коргондорунан коншуларга да дабыш угулбай калбадыбы, антпесе азыр уйун курчап эл турмак. Эркин эмне кылаарын билбей алдастап калды, мындайда жонокой 103 номурун теруу да акылга келбей калат. Болмолорду антарып дары дармек салынчуу аптечканы издеп жатты, нашатыр спиртин табуу керек бар умуту ошондо. Уктоочу болмодогу жубайы жасанчуу кузгунун алдындагы тартмайда экен, ичинде дегеле коп нерсе бар ар бирин бирден окуп ыргытып акыры шише идиштен озунун издегенин тапты. Мурдуна алып келип жыттатканда озуно келип ойгонгон жубайы биразга эмне болуп кеткенин тушунбой туруп кийин кыйкыра баштады, Эркин кайра уктоочу болмого жугурду эс алдырчуу даары табышы керек, кайра башынан окуп жатып аны да тапты ал да шише идиште суюктук болуп чыкты. Бул жерде ото кылдаттык керек экен, 100 грамм сууга торт тамчы кошуп ичируу керек андан кобу омурго коркунуч алып келиши мумкун деп жазылыптыр, колдору титиреп жатып акыры баарын жазылгандай жасап жубайын куч менен жаткырып оозуна куюп жиберди. Беш муноттой тыбырчылаган жубайы -кызым, деген боюнча алы кайтып козун жуумп коошуло уйкуга кете берди. Бираз озуно келе тушкон Эркин телефонун издеп жугурду, эстей албайт кайда калтырганын, качан акыркы жолу колуна кармады эле, унаада отурганда. Жолго чыгып унаасын караса ачык калган экен, ачкычы да ордунда кадалуу боюнча турат, ачык калган унаага жакындаганга даай албаган чурпосуно кантип колу жетти экен канкордун. Телефонун алып караса дегеле коп чалуу болуптур, азыр аларды караганга убакыт жок, кимге чалышын билбей туруп тергоодо коп жылдан бери иштеген досунун номурун терди.
-Темир менин кызым жок, деп ыйлап жиберди.
-Эркин кайдасын? Ордунда тур азыр барам, биз табабыз, деди досу уйкудан ойгонгон адамдай эмес бул чалууну кутуп отургандай.
-жок досум таппайбыз ал жок, секелегим жок, деп коюп салды, озу да тушунбойт эмне учун ага чалганын, башкага чалса суроолор менен жадатып жибермек а бул досу экоо бирин бири жарым создон тушунушот ошон учун болсо керек. Эмне кылышын билбей уйун тегеренип ары бери баса берди, "кайтар дуйно" деп коюшканы ушул эмеспи, мен кундузу куткарган канкорум учун жазадыр бул деп куноону озунун баскан жолдорунан издеп жатып, эми эч качан эч кимдин эркиндиги учун курошпойм деп муштумун катуу туйуп кекенип жатты.
Жарым саат отуп отпой Темир досу да жубайы менен жетип келиптир, кандай жакшы ушундай досун болгону айттырбай тушунуп жубайын ала келгенин, Гулжанга азыр жардам берчуу аял керек. Досунун турун коргон Темир эч нерсе сурабады, болгону устундогу курмосун чечип устуно жаап жубайын уйго кир деп ымдап койду.
-Досум билесин биздин секелегибизди сенден кем эмес жакшы корчуумун мага да оор, бирок азыр сени тушунуп турам дебейм, мен ушунчага барып турганда сенин ичинден эмне отуп жатканын элестете да албайм. Бирок билгин сен жалгыз эмессин мен бар, сен Гулжан учун озунду карма, ал сага карап тузолгудой болсун, деп кайрат берип турду.
Эркин анын колдоосунан чыналып чындап эле озун колго алып, окуянын болгонун баяндап берди досуна.
-Биз аны табабыз уктунбу, табабыз. Оз жазасын алат, сен куноолу эмессин болгону оз жумушунду аткардын, деп сооротуп жатты, ал досунун туура эмес кадамдарга баруусунан чочулап.
-Темир мен эми сенин жанына отом, мен канкорлорду актап эмес жазалап баштайм.
-албетте, албетте Эркин, азыр туугандарга кабар берели келе телефонунду деп чечкиндуу суйлоп телефонун колунан алып "атам" деп жазылып турган номурду терди, анткени Эркиндин озунун азыр мындай кылганга акыбалы жок эле.
Жаман кабар бат тарайт болуп тан атканча алардын уйуно адам толуп кеткен, Уйкудан ойгонгон Гулжан бир озун жоготуп бир кыйкырып ыйлап тегеректегилердин журогун эзип жатты. Эркин тан атып атпай досу менен милиция болумуно келген, али да экспертиза журо элек экен, аларга кыйкырып болумдун чанын сапырып жатты. Темир досу жанында болбогондо эмне болмок ким билет, ал куч менен гана аны басып турат. Бети туктуу тергоочу да ушунда экен ал байкуштун да туну менен уктабаганы билинип турат кечээги эле кырылган сакалы тикчийип осуп. Ал муздак коз карашы бар ишенимдуу кытмыр кулкунун ээси мындай абалга келип турса башка бошураак адамды элестете албай жалдырап тиктейт Эркинге.
-Эркин мырза кайгынызга ортокмун, озунузду колго алыныз, биз иштеп жатабыз албетте жыйынтык чыгарабыз, мен сизге соз берем, деди жашы улуу болсо да сиз деп кайрылып.
Ооба Эркин да кор эмес, булар да уйку бетин корбой иштеп жаткандарын коруп турат, ошентсе да азыр алкыш айтчуу абалда эмес.
-Балким сизге очошуп жургондор бардыр, белгилуу эмеспи сиз копторго жардам берип журосуз ошону менен бирге эле коптордун жолун кыя баскансыз, акыркы убактарда сизге коркутуу уркутуу болду беле, же катуу тарынган жуздор?
-эмне менин айымдан болду дегени турасызбы? Деп ордунан тура калган досун басып,
-Эркин булар оздорунун жумушун аткарып жатат, тоскоол болбо суроолоруна жооп бер, деди Темир.
Кай жерде отурганын унутуп эстегендей тынчтана отуруп калып кечээки болгон кунду баштан аяк айтып берди.
-жубайыныз чындап эле операцияга кириптирби? Деп суроолу карады сакалчан, Сизди чакыртыргандар боюнча озунчо иликтоо болот.
-билбейм, сураганга улгурбодум деген Эркин шыпты тиктеп ойлоно тушту. Чындап эле бизди атайын алаксытып озунун арам оюн ишке ашырганбы, андай болсо коптон бери биздин айланада жургон бироо болуш керек.
Ал оюнан, - Эркин мырза деген тергоочунун доошу алаксытып жиберди.
-эмнени эстединиз?
-эч нерсе, деди да туруп кетти. Экспертизанын жыйынтыгы чыкканда кабар береттирсиз, деди чыгып баратып.
-албетте, бугун кечке жыйынтык болот деген умуттобуз деп кала берди тергоочу.
Анын артынан Темир да чыгып баратып, кайра артка кайтып тергоочуго кайрылып,
-куноокорго андан биринчи жетесиздер деп умуттоном, антпесе... деди да созун аягына чыгарбай досунун артынан жоноду.
Калемдин арт жагын тиштеп ойлуу отуруп калган тергоочу сержантты чакырып кечээги кубону алып келуусун буйруду.
-ысымын Ким?
-Алмаз.
-Алмаз сен эмне учун ал жайга коп барасын?
-коп барбайм, кечээ гана жалгыздагым келип басып баргам.
-бироо жарымды коргон чыгаарсын?
-жок, мен жаны эле жеткен болчум ал жерге сиздердин кызматкерлер келген учурда.
Ал жаш жигит менен суйлошуп болуп, эч нерсе озгорбогонун байкады туну менен, кечиндеги жообу менен азыркы жооптору бирдей, суроолорду озгортуп ар кыл берип корсо да, же чындап эле ошондой же аябай кылдаттык менен даярданган.
-мен бара берсем болобу? деди жигит.
-жок болбойт, баары бир сени азырынча кое берип жибере албайбыз, деп сержантка кайра артка алып барып коюсун буйруп ОЗУ чыгып кетти, кызды уйдон мушокко салып чыкпаса эле коргон билген бироо созсуз табылат деп кочодогулордон сурамакка.
*****
Бул учурда Эркин биринчи май ички иштер болум башкармалыгында жургон, кечээги иш боюнча суруштуруп. Кичине кыздын ата энеси менен жолукту, алардын абалы да озунукунон кем калышпайт. Ал кыз бираз чон болгонгобу мындан алдын да оз алдынча велосипед тээп ошол аймакта ойноочу экен курбулары менен, каргашалуу куну да кадимкидей эле уйдон чыгып кайтып келбей калыптыр, кызыгы жанындагы курбулары да эч нерсе корбогон. Тергоочу менен суйлошуп эмнеге шектуу деп кечээги озунун кардарын тапканын сурады. Корсо бул окуя кечээги аяз атадай болгон адамдын мурунку жасаган кылмышына 99,9 пайыз окшоштугу бар экен, кызды биринчи олтуруп кийин кордогон бирок зордуктоо болбоптур.
-сенин жардамын менен суудан курук чыгып кетти, канча ирет аракет кылсам да маселени тушунуп жардамга келбей койдун, сенин чеберчилигинден шегим жок эле ошондуктан талашып отурбай коюп жиберишке тура келди. Мурдагысында из калтырып алганына катуу окунгон болуш керек бул жолу эч кандай из да кубо да жок, бир гана озун создон тутпасак башка айла жок эле, арага сен аралаштын соз да чыгара албай калдык. Ушундай Эркин эми кун тун кыдырып жатабыз коргон бироо чыгабы деп.
-кандайча шаар ичинде купкундузу бир жан корбогон болсун.
-маселе ушунда, эч Ким корбоптур азыр корсо да конул бурушпайт, бурушса да ооз ачып айта алышпайт, баары озун ойлоп озунон коркуп калбадыбы.
Столду бир муштап алып башын ийкей туруп кетти коштошпостон. Анын коз карашындагы муздактыкты, жанкечтиликти коруп чочулаган тергоочу Темир да туруп баратканда колунан кармап,
-досунду этиятта, деди.
Ал билем дегендей баш ийкей досунун артынан жугурду.
Темирди айда деп даректи айтып озу ундобой баратты, эмнелерди ойлонуштуруп жатканы белгисиз. Ала арча базарынын аркасында жайгашкан жер тамдардын бирине келип токтошуп Эркин дарбазаны тыкылдатпай туруп устунон ашып тушту, гилтейген ак Алабай жаткан экен уйдун алдында ал да токтото албады, ит болсо да азыр алдында турган адамга асылуунун кереги жок экенин тушунду окшойт ордунан кыймылдап да койгон жок. Каалганы катуу тартып илгич пилгичи менен жулуп алып ичкери кирип барса эч ким жок экен, болмолорду кыдырып жатып бир бурчтан кыз балдар керектоочу буюмдарды таап чыкты, чачка такчуу ободок, бантик, кур, жада калса ич кийм да бар, арасынан кызына ОЗУ белек кылып берген журокчо чынжырчаны да коруп калды. Кандайча, болушу мумкун эмес ал башкаларга окшобогон озгочо чынжырча эле, журокчо ачылганда музыка ойноп жылтырак мончок шыгырап баштайт, колуна бекем уштап туруп кайра ордуна коюп чыгып кетти. Унаада кутуп отурган досу, кирип баратып гилтейген итти коруп кайра артка кайткан эле,
-тынчпы? деди.
-бактысы бар экен уйдон таппадым, азыр алдымдан чыкса озумду кармап тура алмак эмесмин.
-Эркин сен мени коркутуп жатасын.
-коркпо досум акылым жайында, деп далыга таптап тынчтандырып койду.
Шаарда болгон жумуштарын бутургон сон кайра эле баштапкы милиция болумуно келишти. Сакалчан ордунда жок экен, жигиттер менен суйлошуп жер толодо темир тор артында отурган кубону корууго тушуп барды. Жанына жакындаган сайын каны дуулугуп мээсине тээп чыкты, кудум болгон окуяны козу менен коруп тургансып. Тиги жигит ордунан туруп,
-кайгынызга тен ортокмун, мен абалыма даттанбайм бул убактылуу, бирок чыныгы куноокорду батыраак таап коксонузду суутасыз деген умуттомун, деди.
Эркин ал жигиттин козуно эмес кийимине карап тура берди, майкадагы канжар урулган журокту тирилтип элестетип жаткан, кызынын журогу канап жерде тыбырчылап жатканын ойлоп башын силкип алып,
-мен дагы жигит, мен дагы деди да бурулуп чыгып кетти.
Туктуу тергоочу келип Эркиндин жер толоого тушконун угуп жигиттерин тилдеп озу жугуруп келе жаткан эле. Алдынан чыккан Эркиндин туйулгон катуу муштумун коруп ундобостон чочулаган коздорун анын артына буруп темир торт артында отурган Алмазга карады, ал тируу эле кадимкидей ары бери басып журуптур деми басандап журогу жайына тушту. Азыр эле бул жигит кубо гана эмес шектуу болуу ыктымалдуулугу бар экенин билип келе жаткан.
-Эркин мырза, экспертизанын жыйынтыгы чыкты журунуз деп шаша алып чыгып кетти ал жайдан.
Кабинетке жетишкенде гана терен дем ала кагаздарын столго жайып,
-озунузуду колго алыныз. Кызга зордуктоо болгон катуу кыйноо азабына чыдабай журогу жарылып кетип жан берген. Олум кундузгу саат 13_30дар чамасында болгон, ага чейин 2 саат толук кыйноо коргон, деп созун аяктады.
-жок, жок деп оозун кыбыратып жаткан Эркинге боору ачып кандай жардам берээрин билбей Темир экоо эки жерде катып турушту.
-мен саат 12ден баштап издей баштагам, ал жайга жарым саат кечигип жетипмин, деп башын которо албай жаткансып мойнун шылкылдадып ордунан туруп жоногондо
Эмне болуп кетээр экен деген экоо столду тегеренип алдын торой басышты. Темирдин мойнуна башын жолоп,
-досум мени кызыма жеткир, уйго алып кетели, деди.
Темир досун жолоп алып чыгып кеткенин карап, оозун колун менен шыпыра кармаган тергоочу шыпка карап оор ушкуруп Кудайга жалынып алды. "Оо Жаратканым бала азабын тарттыра корбо".
-сержант! Деп кыйкырып каалга артында турган жаш жигитти озуно чакырып, шектууну алып кел! деди.
Ун созсуз баш ийген сержант тез аранын ичинде колу кишенделген Алмазды жетелеп жетип келди.
-биз Эми мышык чычкан ойнобойбуз! укуктарынды угузуп койоюн, жактоочун бар болсо чакырт болбосо биз камсыз кылабыз.
Алмаздын каректери чоное тушконун коруп мыйыгынан кулуп алды тергоочу. Бул бети туктуу коз карашы журоктун ушун алчуудай туз караган, коломдуу адамдын жылмайуусу мынчалык жагымдуу болоорун эч ким ойлобосо керек.
#4 25 September 2018 - 21:09
Эки кун отуп кепинге оролгон наристени акыркы сапарга узатып жатышкан. Боз уй алдында турган Эркинден козун албай карап турган Темир анын козунон бир тамчы да жаш чыкканын коро албай, бул жакшылыкка эмес деп кыжаалат болуп жатты. Гулжандын жанына адам тургус чанырганын угуш женилирээк эле Эркиндин ундобогонун карап тургандан коро. Ал козуно келген жашты ичине жутуп жатпайбы, туздуу коз жаш журогуно жеткенче суусу кууруп тузу гана калат, журокто бул азаптын коломундой тузду которуп журуш женил эмес, анын оордугуна чыдабай калганда тегерегиндегилерге чачат, кимге канча олчомдо урунат белгисиз. Буларды ойлоп кечээ эле досун соорото албай жатса бугун аны жашытуу учун соз даярдап жанына бараткан, ангыча дарбазадан кирип келе жаткан сакалчан тергоочуго козу уруна тушту. Багытын озгортуп шамдагай басып анын алдын торой,
-эмне жанылык менен келдиниз? деди.
-а Темир мырза, жон эле батага келдим, уруксатпы?
-кечиресиз орунсуз суроо берип алдым окшойт, албетте, деп ынгайсыздана жандап басып Эркиндин жанына келишти.
-сабыр кыл, деп далыга таптап кулагына жакын келип шыбырап, биз куноокорду таптык деди.
Эркиндин жузундо эч кандай озгоруу болгон жок, кудум ал баарын мурдатан биле тургандай. Сакалчан андан башкача кыймыл аракетти куткон, жок дегенде "ал кайда? Аны коргум келет" деген создорду угам деп ойлосо керек шыпсыны сууй четке жылып туруп калды.
Бул учурда Эркиндин ичинде журуп жаткан бурганактан эч кимдин кабары жок эле, ал кандай кылса кызынын очун татыктуу алган болоорун ойлонуштуруп жаткан. Жубайынын алдында озун куноолу сезип, эл таркаганда ал экоо жалгыз калган кундон коркуп турган, Гулжан чогуп мункуроп кетпей озун колго ала билеби, мени кечире алабы деген ойлор мээсин жеп. Ал азыр тегерегиндегилерге конул да бура албайт эле, алардын создорду кулагына кирбей озунун ички карангы дуйносуно сунгуп кирип бара жаткан.
Бирок ал адашкан экен, Гулжан ал ойлогондон такыр башка жолду тутту. Элдер таркап уйдо сороюп экоо калганда жолдошунун мурусуно башын жолоп,
-Эркин биз кызыбызды ар мунот сайын эстейбиз, биз эстегенде анын руху ушул арада жургон болот, ошондуктан биз бирге болуп ал каалагандай жайдары болууга аракет кылышыбыз керек. Билесинби сен же мен ачууланып калганыбызда колдорун ачып жуумп, буттарын учкаштырып каштарын кыймылдатып калчуу, бул анын корккондогусу эле, ал адамдардын ачууланышынан катуу коркчуу, ошон учун эч качан жок деп айта албай турган, адамдарды кубандырганды жакшы корчуу. Биз кызыбыз учун кучтуу болушубуз керек, ачууланып анын рухун коркутуп качырып албайлы, деди.
Гулжан кечирсе эле женилдей тушом деп ойлогон Эркин бул жерде да адашыптыр, корсо жубайын гана эмес озун дагы жакшы билбейт экен. Ал тескерисинче кекенип журогундогу тузду оорлотуп жатты, ооба кызы адамдардын ачууланышынан корко турган, байкуш аны кордоп жаткан канкордун желмогузга айланып баратканын коргондо кантти экен, жардам сурап атакелеп кыйкырган чыгаар. Бул учурда озунун кайдагы бир канкорду жазадан куткарып оной женишке жеткендигине маашырланып турганын эстегенде мындан ары оюн уланта албай башы чымырап кетти. Мен баарын жазалайм, ооба баарын деп жатты ичиндеги жалындуу ун.
******
Бардык териштируулорго катыштырбай четте кармап жаткан жубайын сот отурумуна аргасыз алып келген. Айыптоочу менен жактоочу талашып тартышып отуруп акыры соз жабырлануучу тарапка да берилгенде ордунан туруп суйлоп жаткан Гулжан,
-мен темир тор артында отурган адамдын куноолу экенине толук ишенем, ал татыктуу жазасын алуусун каалайм дегенче эле опколоп ыйлап жиберди. Токтоно албай жатып деми кайта баштаганда тез жардам чакыртып ооруканага алып кетишкен. Ошентип сот отуруму жабырлануучу тарап жок аяктап, шектууну куноолу деп таап 20 жылга эркинен ажыртуу менен аяктады.
Жубайынын мындай абалы Эркиндин оюн бекемдеп гана жатты. Гулжан жакшы болуп озуно келгенде дароо жумушка чыгып кеткен, алаксыбаса болчуудай эмес. Эркин да алдыга кадам коюп тергоочулук кесипке отуп алган, коздогонун аткарып баардык кылмышкерлердин жазасын беруу учун.
Бир кун кол телефонуна узун болгон кат келиптир, эн кызыгы бул кызынын олумуно куноокор деп табылып абакта жаткан кылмышкерден экен. Катты ачып башында бадырайта жазылган анын атын окуганда эле тамагы буулуп, ызаадан козуно толгон жалын андан аркы тамгаларды коргозбой жаап калды. Ызырына телефонду бекем кысып бырчалап таштагысы келип кайра куч топтоп акырына чейин окуп корууну чечип экранга тиктеп калды.
"Саламатсызбы Эркин мырза, мен Алмаз дуйнодогу эн жаман коргон адамыныз. Бирок сиз канча пайыз ишене аласыз ал оюнузга, сизди ата катары тушунуп турсам да оз кесибинин чебери катары тушуно албай турам. Сиз мени тааныбашыныз мумкун бирок мен сизди таанычумун, мен андай жолго бармак эмесмин, болгондо да сиздей эл кызматындагы адамга зыян келтире албайт элем. Туура кубо айткандай мен ал куну сиздердин кочодон отком, бирок мен мындан алдын деле отчумун, а эмнеге отпошум керек эле. Ооба кызыныз кочодо достору менен самокат тепкенин да билчуумун, алардын ичинде эн кучтуусу болчу, бул кызыгууну болгону менин да самокат тепкенди жакшы коруум менен тушундурсо болот. Мен актыгымды далилдей албадым, бирок мен куноолу эмесмин, болгону керексиз учурда керексиз жайда болуп калдым" деп жазылыптыр.
Кантип аягына чыгарып окуганын озу да билбейт, акырына жеткенде чыдабай колундагы телефонду жерге чаап салып басып кетти.
Бирок муну менен эле токтоп калбай жаны алмаштырган телефонго да каттар келип тушуп жатты абактан. Бул учурда Эркин озу коргогон кылмышкердин артынан акмалап журуп бардык баскан жолдорун кимдер менен суйлошоорун кайда бараарын да билип алган. Анын эн коп каттаган жайы оорукана экен, болгондо дагы эркектердин наамысына тийчуу илдет менен курошуп дарыланчуу болум.
Азыр анын бакты коздой жоногонун коруп артынан эмес алдынан бетме бет чыкты.
-бугун жолун болбойт кайта бер.
Аяз атадай болгон неме Эркинди коруп каткыра кулуп эч камырабай,
-Эми мамлекет онугот болуш керек тергоодо сендейлер иштеп баштаса. Башталышы жаман эмес, жасалып буткон кылмышты изилдегенден не пайда, андан коро алдын алайын дегенсинго, бирок сен баарына жетишип улгуроор бекенсин деди.
-сага жетишсем болду.
-ооба, ушул жол менен озунду алдап кызындын алдында кетирген катанды жабайын деп жатсан керек, белгилуу ага жетишпей калбадын беле.
-ал менин койгоюм, сен оз койгоюнду чеч. Азыр барып акыркы жасаган кылмышынды толугу менен мойнуна аласын, болбосо... жок, ошондой кылганын жакшы.
Каршысындагы киши алдынкы ээгин бираз тушуруп жузун жерге буруп ойлонуп туруп, козунун тобосу менен Эркинге карап,
-балакай сен качандыр мага керек элен тийишчуу эмесмин, азыр сенин жардамына муктаж эмесмин катуу капа кылып коюшум мумкун. Сенде эч кандай далил жок мага каршы, жакшысы уйуно барып жалгыз калган жакын адамынды корго, болбосо... деди да жузун алдыга буруп созун аягына чыгарбай басып кетти.
-тегерегиндегилер эмне себептен дарыгерге каттап жургонунду билишсе эмне дешээр экен, айыбынды жабыш учун, эн жаман жолду тандап алганынды билсе "баланда" ичкен аякташтарын кандай жол тутуулары мумкун, деп кулагына шыбырап отту артынан жетип барган Эркин.
-баланда ичирчуу жайга алып барчуу адам ким? сенби? деп каткыра кулгон болгону менен ызырынган ачуусун жашыра албады. Алдыга карай басып кеткен Эркин артына бурулбай туруп качанкы жоготкон ишенимдуу кулкусун жузуно кийип кете берди.
Башында башкача ойдо жургон болсо мына азыр ал оюнан кайтты, бул аяз атадай болгон адамды жазалаш учун колун булгабайт, жакшысы абакта жаткан жаш балдар жазаласын, ал учун мындан откон кордук жок.
Чынында анын куноосун далилдей турган маалымат жок колунда, бирок жанакы уйунон коргон журокчосу бар чынжырчаны таап чыкса ошол жетиштуу болот омур бою камакта утуру кирген жаш балдарга кордолуп жашашына. Кандай кылып баарын уюштурууну пландап баратканда телефонуна келген кыска шынгыр оюн бузуп жиберди. Колуна алып караса абактагы жигиттен экен, биринчи жолу чыгынып ага жооп жазды.
"Мен да чыныгы куноокорду жазалагым келет, эгер ошондой болуусун кааласан мага жардам бер. Жактоочуна кабарла, даттануу арызын жазсын, силер тараптагы эн башкы кубо болуп берууго даярмын" деди да жонотуп жиберди.
Алмаз ушуну эле кутуп тургандай ото тездик менен озунун кыймылын жургузо баштаган. Бул кабарды уккан Эркиндин жакындары тан калганын жашырышпай ар тараптан жемелеп жатышты.
-Эркин сага тушунбой турам, бизде анын куноосун далилдей турган жетиштуу далилдер бар, эмнеге бирден аны коргогонго оттун же бизден дагы ага кобуроок ишенип жатасынбы? деди сакалчан анын куноолу тараптан кубо болоорун угуп.
-менин мындай кылуума да толук негиз бар, чыныгы куноокорду тапкынар келсе коргозуп берем, ага далилим да бар, деди ишенимдуу.
Эми озуно келип кадимки жашоого кайтып жаткан жубайы муну укканда куюгуп кетти.
-сенин кесиптик озгочолугунду билчуумун бирок аны аталык сезиминден да жогору койорунду билбепмин, баары бир куноокорду актаганынды койбойт экенсин да, бул сен учун кумар болуп калган. Кызындын олумуно куноолу канкорду жазалагандын ордуна оз кумарынды кандырып тергоо менен алышып жатасын.
-Гулжан андай дебе. Мен да куноолуну жазалап жатам, болгону жазаны туура тандаш керек. Алмазга койгон жазага башка адам татыктуу, сен тушунбой жатасын ар ким озуно татыктууну алыш керек, бироонун жазасын башка бироого танулоо туура эмес, деди муздак гана.
-менин акылым сени тушунуудон баш тартып жатат. Алмаздын куноолу экени сокурга да корунуп турбайбы. Эгер аны актоо учун кубоого отом десен мен сени менен жашай албайм деген акыркы созун айтып унаага отуруп жоноп кетти.
Анын артынан узата карап турган Эркин,
-ушундай болгону жакшы деп кубуронуп алды кимге айтканы белгисиз, алда качан узап кеткен жубайынабы же озунобу.
-эмне жанылык менен келдиниз? деди.
-а Темир мырза, жон эле батага келдим, уруксатпы?
-кечиресиз орунсуз суроо берип алдым окшойт, албетте, деп ынгайсыздана жандап басып Эркиндин жанына келишти.
-сабыр кыл, деп далыга таптап кулагына жакын келип шыбырап, биз куноокорду таптык деди.
Эркиндин жузундо эч кандай озгоруу болгон жок, кудум ал баарын мурдатан биле тургандай. Сакалчан андан башкача кыймыл аракетти куткон, жок дегенде "ал кайда? Аны коргум келет" деген создорду угам деп ойлосо керек шыпсыны сууй четке жылып туруп калды.
Бул учурда Эркиндин ичинде журуп жаткан бурганактан эч кимдин кабары жок эле, ал кандай кылса кызынын очун татыктуу алган болоорун ойлонуштуруп жаткан. Жубайынын алдында озун куноолу сезип, эл таркаганда ал экоо жалгыз калган кундон коркуп турган, Гулжан чогуп мункуроп кетпей озун колго ала билеби, мени кечире алабы деген ойлор мээсин жеп. Ал азыр тегерегиндегилерге конул да бура албайт эле, алардын создорду кулагына кирбей озунун ички карангы дуйносуно сунгуп кирип бара жаткан.
Бирок ал адашкан экен, Гулжан ал ойлогондон такыр башка жолду тутту. Элдер таркап уйдо сороюп экоо калганда жолдошунун мурусуно башын жолоп,
-Эркин биз кызыбызды ар мунот сайын эстейбиз, биз эстегенде анын руху ушул арада жургон болот, ошондуктан биз бирге болуп ал каалагандай жайдары болууга аракет кылышыбыз керек. Билесинби сен же мен ачууланып калганыбызда колдорун ачып жуумп, буттарын учкаштырып каштарын кыймылдатып калчуу, бул анын корккондогусу эле, ал адамдардын ачууланышынан катуу коркчуу, ошон учун эч качан жок деп айта албай турган, адамдарды кубандырганды жакшы корчуу. Биз кызыбыз учун кучтуу болушубуз керек, ачууланып анын рухун коркутуп качырып албайлы, деди.
Гулжан кечирсе эле женилдей тушом деп ойлогон Эркин бул жерде да адашыптыр, корсо жубайын гана эмес озун дагы жакшы билбейт экен. Ал тескерисинче кекенип журогундогу тузду оорлотуп жатты, ооба кызы адамдардын ачууланышынан корко турган, байкуш аны кордоп жаткан канкордун желмогузга айланып баратканын коргондо кантти экен, жардам сурап атакелеп кыйкырган чыгаар. Бул учурда озунун кайдагы бир канкорду жазадан куткарып оной женишке жеткендигине маашырланып турганын эстегенде мындан ары оюн уланта албай башы чымырап кетти. Мен баарын жазалайм, ооба баарын деп жатты ичиндеги жалындуу ун.
******
Бардык териштируулорго катыштырбай четте кармап жаткан жубайын сот отурумуна аргасыз алып келген. Айыптоочу менен жактоочу талашып тартышып отуруп акыры соз жабырлануучу тарапка да берилгенде ордунан туруп суйлоп жаткан Гулжан,
-мен темир тор артында отурган адамдын куноолу экенине толук ишенем, ал татыктуу жазасын алуусун каалайм дегенче эле опколоп ыйлап жиберди. Токтоно албай жатып деми кайта баштаганда тез жардам чакыртып ооруканага алып кетишкен. Ошентип сот отуруму жабырлануучу тарап жок аяктап, шектууну куноолу деп таап 20 жылга эркинен ажыртуу менен аяктады.
Жубайынын мындай абалы Эркиндин оюн бекемдеп гана жатты. Гулжан жакшы болуп озуно келгенде дароо жумушка чыгып кеткен, алаксыбаса болчуудай эмес. Эркин да алдыга кадам коюп тергоочулук кесипке отуп алган, коздогонун аткарып баардык кылмышкерлердин жазасын беруу учун.
Бир кун кол телефонуна узун болгон кат келиптир, эн кызыгы бул кызынын олумуно куноокор деп табылып абакта жаткан кылмышкерден экен. Катты ачып башында бадырайта жазылган анын атын окуганда эле тамагы буулуп, ызаадан козуно толгон жалын андан аркы тамгаларды коргозбой жаап калды. Ызырына телефонду бекем кысып бырчалап таштагысы келип кайра куч топтоп акырына чейин окуп корууну чечип экранга тиктеп калды.
"Саламатсызбы Эркин мырза, мен Алмаз дуйнодогу эн жаман коргон адамыныз. Бирок сиз канча пайыз ишене аласыз ал оюнузга, сизди ата катары тушунуп турсам да оз кесибинин чебери катары тушуно албай турам. Сиз мени тааныбашыныз мумкун бирок мен сизди таанычумун, мен андай жолго бармак эмесмин, болгондо да сиздей эл кызматындагы адамга зыян келтире албайт элем. Туура кубо айткандай мен ал куну сиздердин кочодон отком, бирок мен мындан алдын деле отчумун, а эмнеге отпошум керек эле. Ооба кызыныз кочодо достору менен самокат тепкенин да билчуумун, алардын ичинде эн кучтуусу болчу, бул кызыгууну болгону менин да самокат тепкенди жакшы коруум менен тушундурсо болот. Мен актыгымды далилдей албадым, бирок мен куноолу эмесмин, болгону керексиз учурда керексиз жайда болуп калдым" деп жазылыптыр.
Кантип аягына чыгарып окуганын озу да билбейт, акырына жеткенде чыдабай колундагы телефонду жерге чаап салып басып кетти.
Бирок муну менен эле токтоп калбай жаны алмаштырган телефонго да каттар келип тушуп жатты абактан. Бул учурда Эркин озу коргогон кылмышкердин артынан акмалап журуп бардык баскан жолдорун кимдер менен суйлошоорун кайда бараарын да билип алган. Анын эн коп каттаган жайы оорукана экен, болгондо дагы эркектердин наамысына тийчуу илдет менен курошуп дарыланчуу болум.
Азыр анын бакты коздой жоногонун коруп артынан эмес алдынан бетме бет чыкты.
-бугун жолун болбойт кайта бер.
Аяз атадай болгон неме Эркинди коруп каткыра кулуп эч камырабай,
-Эми мамлекет онугот болуш керек тергоодо сендейлер иштеп баштаса. Башталышы жаман эмес, жасалып буткон кылмышты изилдегенден не пайда, андан коро алдын алайын дегенсинго, бирок сен баарына жетишип улгуроор бекенсин деди.
-сага жетишсем болду.
-ооба, ушул жол менен озунду алдап кызындын алдында кетирген катанды жабайын деп жатсан керек, белгилуу ага жетишпей калбадын беле.
-ал менин койгоюм, сен оз койгоюнду чеч. Азыр барып акыркы жасаган кылмышынды толугу менен мойнуна аласын, болбосо... жок, ошондой кылганын жакшы.
Каршысындагы киши алдынкы ээгин бираз тушуруп жузун жерге буруп ойлонуп туруп, козунун тобосу менен Эркинге карап,
-балакай сен качандыр мага керек элен тийишчуу эмесмин, азыр сенин жардамына муктаж эмесмин катуу капа кылып коюшум мумкун. Сенде эч кандай далил жок мага каршы, жакшысы уйуно барып жалгыз калган жакын адамынды корго, болбосо... деди да жузун алдыга буруп созун аягына чыгарбай басып кетти.
-тегерегиндегилер эмне себептен дарыгерге каттап жургонунду билишсе эмне дешээр экен, айыбынды жабыш учун, эн жаман жолду тандап алганынды билсе "баланда" ичкен аякташтарын кандай жол тутуулары мумкун, деп кулагына шыбырап отту артынан жетип барган Эркин.
-баланда ичирчуу жайга алып барчуу адам ким? сенби? деп каткыра кулгон болгону менен ызырынган ачуусун жашыра албады. Алдыга карай басып кеткен Эркин артына бурулбай туруп качанкы жоготкон ишенимдуу кулкусун жузуно кийип кете берди.
Башында башкача ойдо жургон болсо мына азыр ал оюнан кайтты, бул аяз атадай болгон адамды жазалаш учун колун булгабайт, жакшысы абакта жаткан жаш балдар жазаласын, ал учун мындан откон кордук жок.
Чынында анын куноосун далилдей турган маалымат жок колунда, бирок жанакы уйунон коргон журокчосу бар чынжырчаны таап чыкса ошол жетиштуу болот омур бою камакта утуру кирген жаш балдарга кордолуп жашашына. Кандай кылып баарын уюштурууну пландап баратканда телефонуна келген кыска шынгыр оюн бузуп жиберди. Колуна алып караса абактагы жигиттен экен, биринчи жолу чыгынып ага жооп жазды.
"Мен да чыныгы куноокорду жазалагым келет, эгер ошондой болуусун кааласан мага жардам бер. Жактоочуна кабарла, даттануу арызын жазсын, силер тараптагы эн башкы кубо болуп берууго даярмын" деди да жонотуп жиберди.
Алмаз ушуну эле кутуп тургандай ото тездик менен озунун кыймылын жургузо баштаган. Бул кабарды уккан Эркиндин жакындары тан калганын жашырышпай ар тараптан жемелеп жатышты.
-Эркин сага тушунбой турам, бизде анын куноосун далилдей турган жетиштуу далилдер бар, эмнеге бирден аны коргогонго оттун же бизден дагы ага кобуроок ишенип жатасынбы? деди сакалчан анын куноолу тараптан кубо болоорун угуп.
-менин мындай кылуума да толук негиз бар, чыныгы куноокорду тапкынар келсе коргозуп берем, ага далилим да бар, деди ишенимдуу.
Эми озуно келип кадимки жашоого кайтып жаткан жубайы муну укканда куюгуп кетти.
-сенин кесиптик озгочолугунду билчуумун бирок аны аталык сезиминден да жогору койорунду билбепмин, баары бир куноокорду актаганынды койбойт экенсин да, бул сен учун кумар болуп калган. Кызындын олумуно куноолу канкорду жазалагандын ордуна оз кумарынды кандырып тергоо менен алышып жатасын.
-Гулжан андай дебе. Мен да куноолуну жазалап жатам, болгону жазаны туура тандаш керек. Алмазга койгон жазага башка адам татыктуу, сен тушунбой жатасын ар ким озуно татыктууну алыш керек, бироонун жазасын башка бироого танулоо туура эмес, деди муздак гана.
-менин акылым сени тушунуудон баш тартып жатат. Алмаздын куноолу экени сокурга да корунуп турбайбы. Эгер аны актоо учун кубоого отом десен мен сени менен жашай албайм деген акыркы созун айтып унаага отуруп жоноп кетти.
Анын артынан узата карап турган Эркин,
-ушундай болгону жакшы деп кубуронуп алды кимге айтканы белгисиз, алда качан узап кеткен жубайынабы же озунобу.
#5 26 September 2018 - 22:31
-Эркин мырза соз сизде, билгенинизди ачык айтып берсениз, деген чыкыя кийинген жактоочу коздорун жайната кубонун трибунасын ээлеген Эркиндин жанына басып келди.
Ага карап,
-рахмат, мен болгону ар ким оз оордун ээлесе дейм, чыныгы татыктуу ордун, деп созун токтотпостон козун уч илик сот отурган тарапка буруп, чыныгы куноокор боштондукта журот, мен муну ата катары эмес тастыккан оз кесибинин ээси катары айтып жатам. Тергоо аныктай албаган коп маселелер бар, эгер уруксат берсениздер тизмелеп беришим мумкун, деди.
Сот отурумуна торагалык кылуучу кыска суйлогон чачы сергек адам,
-айта бери-низ, сизди-н азыркы ээлеп турган орун-га турганыз-га жуйолу себеп бар деп умуттоном, деди.
Бул сот менен канча ирет бет келишкен, алиге чейин тушунбойт кантип бир созду толук суйлой албай жатып бул орунга келип калганын, ар дайым анын суйлогону кыжырын келтирчуу азыр ал кыжырдануусу эки эсе кучоп кетти. Бар ойлогонун бетине айтып салгысы келип озун аран кармап кабагын чыта ,
-рахмат, деп созун улады. Сиздерге белгилуу болгондой окуя болгон куну менин кардарым мага телефон чалып аны суракка алып жатышканын айтып чакырган, албетте мен барбай кое албайт элем. Кызыгы тергоочу ага айып тага электе эле мени чакырган экен, кийин ойлонуп корсом ал жерде мендик деле иш жок эле. Бул сиздерге шектуу корунбой элеби. Ал адам мени атайын алаксытып уйдон алыстатыш учун жасаган, биз ал жайда коп кармалбай чыгып коштошуп оз жолубузга тушконбуз, жол тыгын болгонуна байланыштуу кичине кармалып жеткенмин уйго, бул убакта ал адамдын менин уйумо жетип келуу мумкунчулугу толук болгон, башка жол менен айдаганда. Мурунку жашоосунан белгилуу болгондой анда жаш балдарды алдап азгыруу жондому бар, а менин кызым ишенчээк да конулчоок эле. Ал ошондон пайдаланып кызымды азгырып чыккан, "эрте менен атанды телефон чалып жумушуна чакыртышты беле, ал бошобой мени жонотту" деп ишендирген. Анын жанында тергоочуго кызым кутуп жатканын эки ирет айтканмын, ал эн жакшы тушунгон кыз уйдо жалгыз экенин. Каргашалуу болгон окуянын убакты сааты да дал келип жатат.
-бул сиздин жоромолунуз гана, анан бул отурумда башка адамдын маселесин карап жатпайбызбы деди, соттун бир мучосу.
-ооба башка адамдын маселеси каралып жатат, менин айткандарым анын куноосуз экенин далилдеп жатпайбы, айтайын дегеним темир тор артында Алмаз башка адам жасаган кылмыш учун жооп берип отурганы жакшы эмес.
-сиз жакшы билесиз жоромол далил болуп бере албасын деди ошол эле соттун мучосу.
-жок албетте, бирок сиздер ишти тергоого кайрып берсениздер, алар менин жоромолумду текшерип коруулору мумкун. Мен кызыма белек кылган чынжырчасы бар эле деп аны суроттоп берди, ал эч качан аны мойнунан тушурчуу эмес. Окуя болгон жерден анын тытылган кийимдеринин арасынан аны коро албадым, уйду кыдырып да таппадым ал жок. Ар бир кылмышкердин озгочолугу болот эмеспи, биз издеп жаткан кылмышкердин озгочолугу озу кордогон жаш балдардын бирден буюмун алып кетет, мына ошол чынжырча да азыр кызымды кордогон кылмышкердин колунда. Алмаз окуя болгон жерден кармалып туз эле камакка алынып анын жанында эч кандай буюм чыкпаганы маалым, ал уйуно же башка жайга жашырууга улгурбогон, демек бул анын куноосуз экенин далилдейт. Эки адамга тинтуу жургузсок уйлоруно да албетте биз чыныгы куноокорду табабыз, деп созун бутурду.
Сот мучолору кенешип отурумду кийинкиге жылдырып, ал убакка чейин тергоого бул маалыматты текшеруусун буюруп аякташты.
-сен эмне дегени турасын Эркин, болгону озундун чеберчилигин менден кучтуу экенин коргозгун келип жатса болду токтот. Мен да биринчи кун тергоодо эмесмин, ким куноолу ким ак экенин коз карашынан айрымалай билчуу курактамын, тилимди кесип салсан да айтам сен издеген адам Алмаз, козунду ач адашып жатасын, деди сакалчан тергоочу Эркинди жандай басып.
Устундогу курмосунун жакасын алдыга тартып ага карабай туруп,
-тергоочу мырза сизге берилген тапшырманы эртерээк аткарууга шашылсаныз жакшы болмок, билесиз сиз жеткиче маалымат жетип барса издегенинизди жоготосуз, деп кадамын тездетип алдыга басып кетти.
-кийин окунбо! деп кыйкырып калган сакалчанга жооп кылып Эркин да,
-мен айттым, деп кыйкырып коюп кете берди.
Кабинетине келип колундагы папканы ыргытып столду бир муштап алып телефонго жабышты ачууланган тергоочу.
-Ало, мага торт бала кошуп бер, тез тинтууго барабыз. Прокуратурадан уруксат керек эмес соттун буйругу бар, деп телефонду коюп сыртка жоноду.
Ээрчиткен балдары менен дарбазадан ашып киришип Ала арча базарынын артында жайгашкан жер тамды тинтууго алып жатышты, адаттагыдай эле уйдун кожоюну жок экен. Бир убакта бир жигит эски каробканы таап чыкты,
- мында тушунуксуз буюмдар бар экен.
Шаша ичин ачып караган сакалчан журокчосу бар чынжырчаны таап чыгып колуна кыса кармап туруп калды. Ангыча балдардын бири сыртта адам жургонун байкап жугуруп чыгып аяз атадай болгон адамдын дарбазадан чыгып баратканын коруп, -Эй! деди эле тиги качып жоноду. Артынан жабыла кууган балдар коп узатпай тутуп тергоочунун алдына алып келишти. Анын коздорундогу коркууну коруп эч нерсеге тушунбой туруп калды тергоочу, "кантип? Мен адаштымбы? Болушу мумкун эмес? Алмаздын коз карашы да кудум ушундай эле, экоо жасаганбы?" деген жагымсыз ойлор мээсин аралап отту.
*****
Кийинки сот отуруму журуп жаткан учурда аяз атадай адамга куноо тагылып териштируу учун камакка алынып Алмаз сот залынан боштондукка чыгарылды. Сот окумун чыгарып таякчасын столго ураары менен эч кимге карабай сыртка чыгып унаасын от алдырып жоноп кетти Эркин. Тергоочу да жактоочу да Алмаз да тегерегин карап аны таппай калышты. Женишке жеткенине кубанган жактоочу оозун кулагына жеткире жылмайып кардарынын колун кыса кармап куттуктап жатты. Алмаз бул жениш анын эмгеги эмес Эркиндики экенин тушунуп турса да куттуктоосун кабыл алып жылуу создор менен коштошуп узаганча шашты. Аты жаман жагымсыз жайдан кутулганына суйунуп, алыстан бир карап алып оюна кылт эткен акылдан жыргай тушуп жанынан отуп бараткан караандан кол телефон берип туруусун отунду.
-Ало Эркин мырза, сизге рахматымды айтайын деп таппай калдым. Кайдасыз ыраазычылыгымды билдирип койоюн, адилетуу чечиминиз учун. Макул келиштик, деп кыска суйлошуп телефонду ээсине кайрып берип шайдоот басып баратты.
******
Кеч урул бурул кирип калган маалда дарбаза такылдап Алмаз кирип келди, колунда которгон ичимдиги да бар. Эркин уйдо жалгыз эле анын келишин кутуп олтурган.
-кел Алмаз.
-сизге ыраазычылыгымды билдирип коюну чечтим, эртен башка шаарга кетем, бул окуя унутулганча ошондой кылганым жакшы. Билесиз да адамдардын ар бирине актыгымды далилдей албайм, алар баары бир кумондоно беришет.
-туура чечкенсин. Бул эмне, деп анын колундагы ичимдикти козу менен ымдап коргозду Эркин.
-а бул, жон эле, сиз болбосонуз мен али да турмодо отурмакмын, а куноокор боштондукта сайрандап журо бермек, деди сыймыктангансып колундагыга карап.
-жон гана сен ал жайга татыктуу эмессин, ар ким озуно татыктуу жайда болушу керек. Кечир, бирок мен ичимдик ичип коргон эмесмин.
- кечиресиз мен билбедим, бирок адилеттулуктун орношу учун коп эмес аздан татып койсок эч зыяны болбос.
-андай болсо макул, жайгашып тур мен азыр идиш алып келейин деп чыгып 10 муноттой жоголуп эки ак хрусталь идишти которуп кирип келди.
-ичимдик ичилбеген уйдо стакан да болбойт экен, аран буларды таптым, деп кулуп анын бирин озу кармап экинчисин Алмазга сунду. Ал четте турган уй булоолук суротту карап суктанып турган экен.
-кызыныз апасына окшойт экен, сиздин ага болгон суйуунуз мен ойлогондон да кучтуу болсо керек.
-ооба, деп кыска гана жооп берип суротту жылдырып койду.
Экоо кагыштырып бирден алып жиберип Алмаз экинчисин куярда,
-токто, аздан гана дегенсин, деп токтотуп койду Эркин.
-а-а, ооба. Уруксат берсениз кызыныздын болмосуно отуп коруп чыксак, менин жашоомду туп тамыры менен озгорткон адамдын жашоосун коргум келет.
-албетте, деп жылмайган Эркин кызынын болмосуно карай жол баштады, болмого жеткенче беш мунот убакыт отоорун билет.
-Эркин мырза, кечиресиз ынгайсыз суроом учун, жубайыныз кайда? Адашпасам ал догдур ээ, деп суйлогончо болмого жетип астананы аттаганга улгурбой денесин кармай албай полго сулк жыгылды.
Анын башына келип устуртон караган Эркин,
-ооба догдур, ал эртен келет мен баардык ишти жайгарганымда, деп озунун жеке ишенимдуу кулкусу менен кулуп койду. Бир деме дейин деп барып ага улгурбой эркинен тыш коздору жумулуп баратты жерде жаткан Алмаздын.
Качан коздорун ачканда муздак чункур жайда колу буту танылуу жаткан экен. Эмне болгонун эстей албай жогоруну караса тободо колуна курок кармаган Эркин турат.
-бул эмне оюн, мен кай жердемин?
-бул сен баштаган оюндун бутушу, кайрылып келбес жайдасын, деди Эркин.
-тушунбодум, эмне себептен?
-сенин ордун турмодо эмес дедим, тууру сенин ордуна тозокто, ал жайга тезирээк барышын керек. Кызымды кордогон акмак сен экенинди биринчи колун байланып турганынды коргонумдо эле тушунгом, камакта жатып жазанды алсан жетиштуу деп ойлогом, бирок сени камакка алышканда да коксом суубай койду. Сен мага абактан кат жазып бекер кылдын, оз олумунду тездетип. Менин Ким экенимди, сендей айбандардын коз карашынан мээсиндегини окуй аларымды унутуп оюн курам дедин. Тиги акылсыз куру намыс деп эркектигин алда качан жоготконун отурум мучолоруно айтпай койду, менин кызыма коргозгон кордук анын колунан келбейт эле, ал жон гана мычкылап ойнойт, эркектик сезимин ойготуш учун алсыз озуно жооп бере албаган секелек кыздарды тандап. А чынжырча болсо ал кун менин колумда калган эле, кызымдын мойнуна тагууга улгурбой жоноп кеткенмин, тергоодо аны коргоп отурганда столго калтырып койсом керек, артымдан чыгып баратканча ууштай чыккан. Ал кордук бере турган жемин алдын ала тандайт, анын буюму аркылуу, колундагы буюм кимге таандык болсо ошол менен азгырып азапка чакырат. Жаш балдар ата энесин капа кылыштан коркуп озунун буюмун алуу учун артынан басышат, ал байкуштар кайдан билсин аяз атадай болгон мээримдуу жуздун артында бир канкор бекинип жатканын. Сен жасаган айбанча ишти келечекте ал жасайм деп ойлоп чынжырчаны мага кайрып бербеген, ал арам ою учун оз жазасын алат, баландалаш жаш балдардан. А сен! Билесинби менин жубайым сенден кучтуурок экен, беш мунот толук чыдаган, сен болсо ошол эле олчомдогу дарыга уч жарым мунот гана туруштук бере алдын.
-мени издешет.
-Кыжаалат болбо Эми сени эч Ким таппайт. Ар Ким озу татыктуу болгон жайда болуусу керек, сен жашоого татыктуу эмессин, Кош! деди да устуно курокко сузулган топуракты ыргытып койду.
Суунун жээгиндеги таштардын алдында кандай сырлар катылып жаткандыгы эч кимдин оюна да келбейт. Анын устуно туну менен жааган кар бир да из калтырбай жаап кетет.
*****
Уйго кирип калтырып кеткен телефонун караса дегеле коп чалуулар болуптур, аларды караганга азыр убактысы жок эле, журогундо жаны гана орногон жымжырттыктан рахат алып, ыссык демделген кофеден жута четте турган уй булоолук суротко тигиле карап отурган. Босогодо бироо турганын байкап, артына карабай туруп,
-сени кутуп отургам, деди.
-сени сагындым, кечир мени, ар дайымкыдай сеники туура чыкты, тиги канкор куноосун толук мойнуна алган тура, деп келип аркасынан кучактап калды.
-мен да силерди сагындым, деп мойнун буруп жузунон суйуп койду.
-сен кайдан билесин? Сага Темир айттыбы? Анын жубайына айткам куйоно ундобо деп.
Эч нерсени тушунбогон Эркин чочуп кетти.
-эмнени билишим керек?
-силерди сагындым деп жатпайсынбы.
-ооба сени жана кызымды сагындым.
-а балким уул болсочу.
-эмне?
-мен эки катмын, эки айдан бери тушунуксуз таарынчаак болуп кеткенимдин себеби бул экен.
Кутуусуздуктон шал болуп не дээрин билбей кыймылсыз туруп калган жолдошуна жалооруй караган Гулжан,
-билем сен азыр даяр эмессин, журогундогу жара буто элек, бирок мен бул Баланы каалап жатам, деди.
-сен эмне деп жатасын? Бул баланы канчалар кутконумду билесинби. Менин журогумдун жарасы эч качан бутпойт сеники сынары эле, бирок биз дагы учоо болобуз. Жараткандын берген бул белегине кантип даяр болбой коем, кайсы учурда кандай белек беришти "Ал" жакшы билет, деп коздору жайнап бирок дагы деле жубайына кантип жакындарын билбей турду, ал кудум назик хрустальдай туюлуп сындырып алчуудай аярлап.
Онтойсуз учурду телефондун конгуроосу ондоп кетти. Козун жубайынан албай туруп телефонго жооп берди Ким чалып жатканын да карабай.
-угуп жатам.
-кайда журосун? Сени издеп таппай жатышат, акыркы жанылыктан кабарын барбы? Турмодо Алмаздын жазган кундолугун таап алышыптыр, анда ал бардык жасаган кылмыштарын жазган экен сыймыктануу менен. Акыркы кылмышы жонундо да, азыр аны таппай жатышат, качып улгурургонго окшойт, деген Темирдин шашылыш суйлогон доошу угулду.
- досум жакшы кабарын учун рахмат! Мен да азыр билип турам Гулжан мандайымда, элестет мен дагы ата болом, деди эч нерсе укпагандай.
Досунун эч камырабай бул суйунучтуу создорду суйлоп жатканынан баарын айттырбай тушунгон Темир,
-куттуктайм досум. Билгем сенин жон отурбасынды билгем. Сенин ордунда болсом мен да ушундай кылмакмын. Кечкиге даярдангыла уйунорго баланардын аяш атасы аяш апа менен бирге барат, болочок ата энени куттуктаганы, деп телефонду очурду.
Кандай жакшы ушундай достун бардыгы, жарым создон тушунуп, кандай жол тутсан да жанында болуп колдоп турган.
Жубайына кыймылдоого уруксат бербей озу шашыла даярдык коруп баштаган Эркин ошол кундон тарта тамак даярдап салат жасаганды жакшы оздоштурду, баласы курсакта жаткандан баштап кам коро ага тынчтык тартуулап...
Аягы.
Бардык окурмандарга ыраазычылык. Чыгарманын идеясы чет элдик кино тасмадан алынды. Кийинки чыгарма комедия жаатында болот жакында, азыр анын устунон иштеп жатам.
Ага карап,
-рахмат, мен болгону ар ким оз оордун ээлесе дейм, чыныгы татыктуу ордун, деп созун токтотпостон козун уч илик сот отурган тарапка буруп, чыныгы куноокор боштондукта журот, мен муну ата катары эмес тастыккан оз кесибинин ээси катары айтып жатам. Тергоо аныктай албаган коп маселелер бар, эгер уруксат берсениздер тизмелеп беришим мумкун, деди.
Сот отурумуна торагалык кылуучу кыска суйлогон чачы сергек адам,
-айта бери-низ, сизди-н азыркы ээлеп турган орун-га турганыз-га жуйолу себеп бар деп умуттоном, деди.
Бул сот менен канча ирет бет келишкен, алиге чейин тушунбойт кантип бир созду толук суйлой албай жатып бул орунга келип калганын, ар дайым анын суйлогону кыжырын келтирчуу азыр ал кыжырдануусу эки эсе кучоп кетти. Бар ойлогонун бетине айтып салгысы келип озун аран кармап кабагын чыта ,
-рахмат, деп созун улады. Сиздерге белгилуу болгондой окуя болгон куну менин кардарым мага телефон чалып аны суракка алып жатышканын айтып чакырган, албетте мен барбай кое албайт элем. Кызыгы тергоочу ага айып тага электе эле мени чакырган экен, кийин ойлонуп корсом ал жерде мендик деле иш жок эле. Бул сиздерге шектуу корунбой элеби. Ал адам мени атайын алаксытып уйдон алыстатыш учун жасаган, биз ал жайда коп кармалбай чыгып коштошуп оз жолубузга тушконбуз, жол тыгын болгонуна байланыштуу кичине кармалып жеткенмин уйго, бул убакта ал адамдын менин уйумо жетип келуу мумкунчулугу толук болгон, башка жол менен айдаганда. Мурунку жашоосунан белгилуу болгондой анда жаш балдарды алдап азгыруу жондому бар, а менин кызым ишенчээк да конулчоок эле. Ал ошондон пайдаланып кызымды азгырып чыккан, "эрте менен атанды телефон чалып жумушуна чакыртышты беле, ал бошобой мени жонотту" деп ишендирген. Анын жанында тергоочуго кызым кутуп жатканын эки ирет айтканмын, ал эн жакшы тушунгон кыз уйдо жалгыз экенин. Каргашалуу болгон окуянын убакты сааты да дал келип жатат.
-бул сиздин жоромолунуз гана, анан бул отурумда башка адамдын маселесин карап жатпайбызбы деди, соттун бир мучосу.
-ооба башка адамдын маселеси каралып жатат, менин айткандарым анын куноосуз экенин далилдеп жатпайбы, айтайын дегеним темир тор артында Алмаз башка адам жасаган кылмыш учун жооп берип отурганы жакшы эмес.
-сиз жакшы билесиз жоромол далил болуп бере албасын деди ошол эле соттун мучосу.
-жок албетте, бирок сиздер ишти тергоого кайрып берсениздер, алар менин жоромолумду текшерип коруулору мумкун. Мен кызыма белек кылган чынжырчасы бар эле деп аны суроттоп берди, ал эч качан аны мойнунан тушурчуу эмес. Окуя болгон жерден анын тытылган кийимдеринин арасынан аны коро албадым, уйду кыдырып да таппадым ал жок. Ар бир кылмышкердин озгочолугу болот эмеспи, биз издеп жаткан кылмышкердин озгочолугу озу кордогон жаш балдардын бирден буюмун алып кетет, мына ошол чынжырча да азыр кызымды кордогон кылмышкердин колунда. Алмаз окуя болгон жерден кармалып туз эле камакка алынып анын жанында эч кандай буюм чыкпаганы маалым, ал уйуно же башка жайга жашырууга улгурбогон, демек бул анын куноосуз экенин далилдейт. Эки адамга тинтуу жургузсок уйлоруно да албетте биз чыныгы куноокорду табабыз, деп созун бутурду.
Сот мучолору кенешип отурумду кийинкиге жылдырып, ал убакка чейин тергоого бул маалыматты текшеруусун буюруп аякташты.
-сен эмне дегени турасын Эркин, болгону озундун чеберчилигин менден кучтуу экенин коргозгун келип жатса болду токтот. Мен да биринчи кун тергоодо эмесмин, ким куноолу ким ак экенин коз карашынан айрымалай билчуу курактамын, тилимди кесип салсан да айтам сен издеген адам Алмаз, козунду ач адашып жатасын, деди сакалчан тергоочу Эркинди жандай басып.
Устундогу курмосунун жакасын алдыга тартып ага карабай туруп,
-тергоочу мырза сизге берилген тапшырманы эртерээк аткарууга шашылсаныз жакшы болмок, билесиз сиз жеткиче маалымат жетип барса издегенинизди жоготосуз, деп кадамын тездетип алдыга басып кетти.
-кийин окунбо! деп кыйкырып калган сакалчанга жооп кылып Эркин да,
-мен айттым, деп кыйкырып коюп кете берди.
Кабинетине келип колундагы папканы ыргытып столду бир муштап алып телефонго жабышты ачууланган тергоочу.
-Ало, мага торт бала кошуп бер, тез тинтууго барабыз. Прокуратурадан уруксат керек эмес соттун буйругу бар, деп телефонду коюп сыртка жоноду.
Ээрчиткен балдары менен дарбазадан ашып киришип Ала арча базарынын артында жайгашкан жер тамды тинтууго алып жатышты, адаттагыдай эле уйдун кожоюну жок экен. Бир убакта бир жигит эски каробканы таап чыкты,
- мында тушунуксуз буюмдар бар экен.
Шаша ичин ачып караган сакалчан журокчосу бар чынжырчаны таап чыгып колуна кыса кармап туруп калды. Ангыча балдардын бири сыртта адам жургонун байкап жугуруп чыгып аяз атадай болгон адамдын дарбазадан чыгып баратканын коруп, -Эй! деди эле тиги качып жоноду. Артынан жабыла кууган балдар коп узатпай тутуп тергоочунун алдына алып келишти. Анын коздорундогу коркууну коруп эч нерсеге тушунбой туруп калды тергоочу, "кантип? Мен адаштымбы? Болушу мумкун эмес? Алмаздын коз карашы да кудум ушундай эле, экоо жасаганбы?" деген жагымсыз ойлор мээсин аралап отту.
*****
Кийинки сот отуруму журуп жаткан учурда аяз атадай адамга куноо тагылып териштируу учун камакка алынып Алмаз сот залынан боштондукка чыгарылды. Сот окумун чыгарып таякчасын столго ураары менен эч кимге карабай сыртка чыгып унаасын от алдырып жоноп кетти Эркин. Тергоочу да жактоочу да Алмаз да тегерегин карап аны таппай калышты. Женишке жеткенине кубанган жактоочу оозун кулагына жеткире жылмайып кардарынын колун кыса кармап куттуктап жатты. Алмаз бул жениш анын эмгеги эмес Эркиндики экенин тушунуп турса да куттуктоосун кабыл алып жылуу создор менен коштошуп узаганча шашты. Аты жаман жагымсыз жайдан кутулганына суйунуп, алыстан бир карап алып оюна кылт эткен акылдан жыргай тушуп жанынан отуп бараткан караандан кол телефон берип туруусун отунду.
-Ало Эркин мырза, сизге рахматымды айтайын деп таппай калдым. Кайдасыз ыраазычылыгымды билдирип койоюн, адилетуу чечиминиз учун. Макул келиштик, деп кыска суйлошуп телефонду ээсине кайрып берип шайдоот басып баратты.
******
Кеч урул бурул кирип калган маалда дарбаза такылдап Алмаз кирип келди, колунда которгон ичимдиги да бар. Эркин уйдо жалгыз эле анын келишин кутуп олтурган.
-кел Алмаз.
-сизге ыраазычылыгымды билдирип коюну чечтим, эртен башка шаарга кетем, бул окуя унутулганча ошондой кылганым жакшы. Билесиз да адамдардын ар бирине актыгымды далилдей албайм, алар баары бир кумондоно беришет.
-туура чечкенсин. Бул эмне, деп анын колундагы ичимдикти козу менен ымдап коргозду Эркин.
-а бул, жон эле, сиз болбосонуз мен али да турмодо отурмакмын, а куноокор боштондукта сайрандап журо бермек, деди сыймыктангансып колундагыга карап.
-жон гана сен ал жайга татыктуу эмессин, ар ким озуно татыктуу жайда болушу керек. Кечир, бирок мен ичимдик ичип коргон эмесмин.
- кечиресиз мен билбедим, бирок адилеттулуктун орношу учун коп эмес аздан татып койсок эч зыяны болбос.
-андай болсо макул, жайгашып тур мен азыр идиш алып келейин деп чыгып 10 муноттой жоголуп эки ак хрусталь идишти которуп кирип келди.
-ичимдик ичилбеген уйдо стакан да болбойт экен, аран буларды таптым, деп кулуп анын бирин озу кармап экинчисин Алмазга сунду. Ал четте турган уй булоолук суротту карап суктанып турган экен.
-кызыныз апасына окшойт экен, сиздин ага болгон суйуунуз мен ойлогондон да кучтуу болсо керек.
-ооба, деп кыска гана жооп берип суротту жылдырып койду.
Экоо кагыштырып бирден алып жиберип Алмаз экинчисин куярда,
-токто, аздан гана дегенсин, деп токтотуп койду Эркин.
-а-а, ооба. Уруксат берсениз кызыныздын болмосуно отуп коруп чыксак, менин жашоомду туп тамыры менен озгорткон адамдын жашоосун коргум келет.
-албетте, деп жылмайган Эркин кызынын болмосуно карай жол баштады, болмого жеткенче беш мунот убакыт отоорун билет.
-Эркин мырза, кечиресиз ынгайсыз суроом учун, жубайыныз кайда? Адашпасам ал догдур ээ, деп суйлогончо болмого жетип астананы аттаганга улгурбой денесин кармай албай полго сулк жыгылды.
Анын башына келип устуртон караган Эркин,
-ооба догдур, ал эртен келет мен баардык ишти жайгарганымда, деп озунун жеке ишенимдуу кулкусу менен кулуп койду. Бир деме дейин деп барып ага улгурбой эркинен тыш коздору жумулуп баратты жерде жаткан Алмаздын.
Качан коздорун ачканда муздак чункур жайда колу буту танылуу жаткан экен. Эмне болгонун эстей албай жогоруну караса тободо колуна курок кармаган Эркин турат.
-бул эмне оюн, мен кай жердемин?
-бул сен баштаган оюндун бутушу, кайрылып келбес жайдасын, деди Эркин.
-тушунбодум, эмне себептен?
-сенин ордун турмодо эмес дедим, тууру сенин ордуна тозокто, ал жайга тезирээк барышын керек. Кызымды кордогон акмак сен экенинди биринчи колун байланып турганынды коргонумдо эле тушунгом, камакта жатып жазанды алсан жетиштуу деп ойлогом, бирок сени камакка алышканда да коксом суубай койду. Сен мага абактан кат жазып бекер кылдын, оз олумунду тездетип. Менин Ким экенимди, сендей айбандардын коз карашынан мээсиндегини окуй аларымды унутуп оюн курам дедин. Тиги акылсыз куру намыс деп эркектигин алда качан жоготконун отурум мучолоруно айтпай койду, менин кызыма коргозгон кордук анын колунан келбейт эле, ал жон гана мычкылап ойнойт, эркектик сезимин ойготуш учун алсыз озуно жооп бере албаган секелек кыздарды тандап. А чынжырча болсо ал кун менин колумда калган эле, кызымдын мойнуна тагууга улгурбой жоноп кеткенмин, тергоодо аны коргоп отурганда столго калтырып койсом керек, артымдан чыгып баратканча ууштай чыккан. Ал кордук бере турган жемин алдын ала тандайт, анын буюму аркылуу, колундагы буюм кимге таандык болсо ошол менен азгырып азапка чакырат. Жаш балдар ата энесин капа кылыштан коркуп озунун буюмун алуу учун артынан басышат, ал байкуштар кайдан билсин аяз атадай болгон мээримдуу жуздун артында бир канкор бекинип жатканын. Сен жасаган айбанча ишти келечекте ал жасайм деп ойлоп чынжырчаны мага кайрып бербеген, ал арам ою учун оз жазасын алат, баландалаш жаш балдардан. А сен! Билесинби менин жубайым сенден кучтуурок экен, беш мунот толук чыдаган, сен болсо ошол эле олчомдогу дарыга уч жарым мунот гана туруштук бере алдын.
-мени издешет.
-Кыжаалат болбо Эми сени эч Ким таппайт. Ар Ким озу татыктуу болгон жайда болуусу керек, сен жашоого татыктуу эмессин, Кош! деди да устуно курокко сузулган топуракты ыргытып койду.
Суунун жээгиндеги таштардын алдында кандай сырлар катылып жаткандыгы эч кимдин оюна да келбейт. Анын устуно туну менен жааган кар бир да из калтырбай жаап кетет.
*****
Уйго кирип калтырып кеткен телефонун караса дегеле коп чалуулар болуптур, аларды караганга азыр убактысы жок эле, журогундо жаны гана орногон жымжырттыктан рахат алып, ыссык демделген кофеден жута четте турган уй булоолук суротко тигиле карап отурган. Босогодо бироо турганын байкап, артына карабай туруп,
-сени кутуп отургам, деди.
-сени сагындым, кечир мени, ар дайымкыдай сеники туура чыкты, тиги канкор куноосун толук мойнуна алган тура, деп келип аркасынан кучактап калды.
-мен да силерди сагындым, деп мойнун буруп жузунон суйуп койду.
-сен кайдан билесин? Сага Темир айттыбы? Анын жубайына айткам куйоно ундобо деп.
Эч нерсени тушунбогон Эркин чочуп кетти.
-эмнени билишим керек?
-силерди сагындым деп жатпайсынбы.
-ооба сени жана кызымды сагындым.
-а балким уул болсочу.
-эмне?
-мен эки катмын, эки айдан бери тушунуксуз таарынчаак болуп кеткенимдин себеби бул экен.
Кутуусуздуктон шал болуп не дээрин билбей кыймылсыз туруп калган жолдошуна жалооруй караган Гулжан,
-билем сен азыр даяр эмессин, журогундогу жара буто элек, бирок мен бул Баланы каалап жатам, деди.
-сен эмне деп жатасын? Бул баланы канчалар кутконумду билесинби. Менин журогумдун жарасы эч качан бутпойт сеники сынары эле, бирок биз дагы учоо болобуз. Жараткандын берген бул белегине кантип даяр болбой коем, кайсы учурда кандай белек беришти "Ал" жакшы билет, деп коздору жайнап бирок дагы деле жубайына кантип жакындарын билбей турду, ал кудум назик хрустальдай туюлуп сындырып алчуудай аярлап.
Онтойсуз учурду телефондун конгуроосу ондоп кетти. Козун жубайынан албай туруп телефонго жооп берди Ким чалып жатканын да карабай.
-угуп жатам.
-кайда журосун? Сени издеп таппай жатышат, акыркы жанылыктан кабарын барбы? Турмодо Алмаздын жазган кундолугун таап алышыптыр, анда ал бардык жасаган кылмыштарын жазган экен сыймыктануу менен. Акыркы кылмышы жонундо да, азыр аны таппай жатышат, качып улгурургонго окшойт, деген Темирдин шашылыш суйлогон доошу угулду.
- досум жакшы кабарын учун рахмат! Мен да азыр билип турам Гулжан мандайымда, элестет мен дагы ата болом, деди эч нерсе укпагандай.
Досунун эч камырабай бул суйунучтуу создорду суйлоп жатканынан баарын айттырбай тушунгон Темир,
-куттуктайм досум. Билгем сенин жон отурбасынды билгем. Сенин ордунда болсом мен да ушундай кылмакмын. Кечкиге даярдангыла уйунорго баланардын аяш атасы аяш апа менен бирге барат, болочок ата энени куттуктаганы, деп телефонду очурду.
Кандай жакшы ушундай достун бардыгы, жарым создон тушунуп, кандай жол тутсан да жанында болуп колдоп турган.
Жубайына кыймылдоого уруксат бербей озу шашыла даярдык коруп баштаган Эркин ошол кундон тарта тамак даярдап салат жасаганды жакшы оздоштурду, баласы курсакта жаткандан баштап кам коро ага тынчтык тартуулап...
Аягы.
Бардык окурмандарга ыраазычылык. Чыгарманын идеясы чет элдик кино тасмадан алынды. Кийинки чыгарма комедия жаатында болот жакында, азыр анын устунон иштеп жатам.
#12 28 September 2018 - 18:35
Калеминиздин сыясы кургабасын,
чыдамсыздык менен кутобуз!
жашоо -жакшы, жакшы жашаш Андан да мыкты!
#15 30 September 2018 - 21:31
#17 03 November 2018 - 02:31
Соонун жазылыптыр автордун бардык жазгандарын окуйм. Олуктор ойгонот деген чыгарманыздын китеби качан чыгат

Супер-Инфо
super.kg
видео















