Кыргыздын МАРКУМДУ УЗАТУУ процесси

#1 Таллас 05 June 2010 - 01:11

Супер-активист

Кыймылы жок
4603
30 December 07
: 03 Jun 2024 14:58
Жынысы:Эркек
Калаасы:..:Жалган дүйнө:..

Досум быйыл бүтүп жатат. Дипломун да ушул айда тапшырат. Кечээ ошолордун бир группалашы каза болуптур. Тагыраак айтканда өзүн өзү муунтуп cалыптыр. Кеңкелес десе.. Эми артында ата-энеси, жаш аялы, 3 айлык бөбөгү калды... Аларды ким багат?.. Ушун ойлонсо болмок жок дегенде!

Бүгүн коюшат экен. Өлүк коюу процесси кандай болот болду экен. "По нашему" болобу же по шариятски болобу?

Кыргыздын өлүк коюу процесси

Аны көргөн адам кыргыз бойдон өлгөндө н коркот. Анткени, «өлгөндү н өзүнү н шору» нак ушул маалда башталат:
Тирүүсү ндө атасына бир кепич алып бербеген уул "эки жылкы соём", - деп чыгат;
Батага келгенден бөкөө л көп;
Байбиче көзүн калп эле ушалаганы болбосо ким келди, эмне апкелдини каттоо менен алек;

Бала жаныбар атанын мүлкүн бөлө албай убара, ушунун баары жыттанып жаткан сөөктү н фонунда өтөт. Маркумдун урматы - анын ысыгында жерге берилүү сү. Сөөк жыттанса жаназасы кандай болот?
Жаназа демекчи батага келген элдин жүздөн ону жаназага турбаса, калганы "дааратым жок", - деп отура берет. Ал даарат эт мүлжүгө ндө эске да келбейт. Мунун туура эместигин эл билет, аткара келгенде «бабалардан калган сөз» башталат.

Булар жөнүндө Куранда:

«Алла түшүргө нгө ээрчигиле десе, алар – «Жок, аталарыбыздын салттарын колдойбуз» дешет. А балким алардын аталары түшүнү шпөгөндү р жана туура жолду басышпагандыр? » [Куран, 2-сүрө, 170-аят] дейт.

Сөө кө кеткен чыгымга мектептер салынып, канчалаган китептер бастырылып, канча жерден суу чуу чыгарылып, канча километр жол курулмак. Сөөк сооп астында калбайт беле.
Аттиң, караңгылыктын кесепети.

... жүрөктөр Аллаhты эстөө менен жибип, Андан түшкөн Акыйкатка муюган мезгил келбеди бекен?!. [57:16]

of the page up there ^

#2 azalove 27 June 2010 - 02:29

Супер-активист

Кыймылы жок
2321
30 January 07
: 24 Feb 2021 20:45
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бишкек

Негизи эле биздин салтта жакшылык-той топурга, жамандыкка- олук комууго ашыкчале чыгым кылышат.
Байга тенелем деп жарды карызга белчесинен батып калган учурлар бар. Ар-нерсенин чеги менен, колунан келишинче, "Алыбек алына жараша" дегендей алы-кучуно карап жасашса болот эле.
Айрыкча олук комуудо, жылкы, жакын туугандарына кок, ак кийер ж.б.
Дагы кээ бир жерден укканым боюнча, куран окутабыз деп арак которо барышат

(бул жаныдан кошулган салт болсо керек)

Эн мыкты сот-абийирибиз! (Н.И.Гнедич)

of the page up there ^

#3 andormeda 27 June 2010 - 09:33

Супер-активист

Кыймылы жок
1784
14 May 08
: 26 Oct 2023 00:09
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Би City - 3Dвятое царство

Негизи бизде маркумду узатуу деген аты эле бар...жакшы эле ыйлап сыктамыш болушат деле анан...аягы тойго айланып кетет. Олук чыгып аткан уйдун ээсинин шору шорподой эле катат. Биринин аркасыннар бирин кылып жылкы, уй кылып сое бергендери такыр жакпайт...олукту койгондон кийин да жашоо керек да...
Жакында эле менин чон энем кайтыш болду...эми чон энем учун мал союп коюгондон биз кемип калбайбыз денизчи бирок элдер сууктап калган окшойт...тааныганы, тааныбаганы деле шымаланып эт жегени бычагын жыландатып келе берди, келе берди...биздикилер сое берди, сое берди...ушундан сон ойлоп калдым да олгонго адамдар зыр ушул эт жегени эле келип калышкан окшойт деп...эми бул кеткен чыгымдардын биииир эле мисалын айтып еттим да....эгер айта турган болсок биииииир китеп жазыш керек болуп калат гоо...

˙·٠•●♥●•٠·˙ Жалгызым менин, жаркылдагым менин... ˙·٠•●♥●•٠·˙

of the page up there ^

#4 MIRULYA 27 June 2010 - 21:00

Активист

Кыймылы жок
435
24 January 07
: 12 Nov 2011 06:08
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:fani dunya

байкашымча,бизде озуно кол салып коз жуумгандар "эл катары" комулот ко кобунесе... :unsure:

Ал эми чынында той-тополом, олум-житимде коп каржап ийебиз. Буга толугу менен кошулам.

таарынбачы,
олуп эми кетемби,
жолукпаса бизге жаккан аруу жан,
чыдай тушчу,
куткон жанын чыдачы,
кете элек го кара кучум каруудан,

of the page up there ^

#5 FarID 01 July 2010 - 21:12

Карапайым

Кыймылы жок
265
01 July 10
: 15 Jul 2013 03:09
Жынысы:Эркек

Аны көргөн адам кыргыз бойдон өлгөндөн коркот

м-даа. Турмушу начар адамдар эки бээ соём деп чыкканын ар бир эле форумчу билсе керек.. Негедир эч ким ага каршы чыга албайт. Же бир баарыбыз эле эт жегенди жакшы көргөндүгүбүздөнбү

. Бир чети сойбой койсоң да, эл сөз кылат: "Баланчанын баласы атасын ит көмгөндөй эле көөмп салган", - деп.. Ай кур намыыс ай, кур намыс.. Балдарың мектепке жыртык батиңке кийип барганда кайда ошол? КУР НАМЫС? Кайда?

Калысыңар калыстыкка келгиле!
Кара өзгөйүң таш бараңдап көмгүлө! ©

of the page up there ^

#6 pazilat 02 July 2010 - 14:08

Момун

Кыймылы жок
42
01 June 10
: 24 Oct 2013 11:26
Калаасы:Бишкек

Эми олгондо мал сойгондун да озунун себеби бар да....эсиниздерде болсо 3-4 жыл мурун чон мал сойгонго, ошондой эле бир нерсе алып келип илгенге тыюу салынган...андан коро ошону акчалай алып келип берип материалдык жардам корсоткуло деп да чыгышкан, бирок, озунор айткандай эле куру намыс....

Дагы кээ бир жерден укканым боюнча, куран окутабыз деп арак которо барышат public/style_emoticons/ default/sad.gif

ооба, кейиштуу..

Журолучу журок оорутпай...

of the page up there ^

#7 Kirgizjigit 02 July 2010 - 20:03

Активист

Кыймылы жок
486
26 May 09
: 13 Jan 2016 05:54
Жынысы:Эркек

Menim4e bulardin baari eski ubakta alistan kelgen kuda-sooktorgo a4ka kalbasin, arip-a4ip topurak salam dep ("jakwi dos jaman kundo belgiluu bolot " ekenin tastiktaw u4un) keliwse, anan azirkiday turduu daam ar kaysi jayloolordo bolboso kerek da. Ayla jok owolordun baarina 1 koy soyso e4 kim toyboyt kelgen konoktor kelip ele topurak salip koyup ketpeyt ki4ine 2 kun es ozu da attin belin da es aldirip anan ketet owolordun kursagin toyguzuw u4un 1 jilki soyulsa kerek da.
Birok kongon adat kalbayt da uyga jugon salbayt dep azirki maalda dele jilki soyuwun men da kaalabaym sebebi olgondun ustuno komgon kilip 1 jilkisi bolso ani da soyup salip jep jutup ketse bul tuugan4ilikka da jatpayt. Azir topurak salgandan kiyin mawinege tuwup alip kete bersen dele bolot. Kirgizdin jakwi salttari da bar birok keebiroo azirki zamandin talaptarina tuura kelbeyt desem janiliwpayt bolsom kerek

Сырыңды айтпа досуна, досундун да досу бар айтат досуна !!!

of the page up there ^

#8 Kirgizjigit 02 July 2010 - 20:20

Активист

Кыймылы жок
486
26 May 09
: 13 Jan 2016 05:54
Жынысы:Эркек

Сырыңды айтпа досуна, досундун да досу бар айтат досуна !!!

of the page up there ^

#9 FarID 02 July 2010 - 22:03

Карапайым

Кыймылы жок
265
01 July 10
: 15 Jul 2013 03:09
Жынысы:Эркек

Бир жылкысы болгондор го-о, ошону союп жаманаттыдан кутулушат (менимче, көптөр эле каалабайт антип чыгым болушту. А кыргыз намыс дегенде, айрыкча куру намыс дегенде бекккем турат эмеспи? Ошол жаманатты болбойлу деп эле жылкысы болбосо деле карызданып бир жылкы союшат. Жана бул бер жагы эле...

Калысыңар калыстыкка келгиле!
Кара өзгөйүң таш бараңдап көмгүлө! ©

of the page up there ^

#10 operaledi 15 March 2011 - 21:37

Активист

Кыймылы жок
597
06 November 10
: 19 Mar 2019 21:11
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Россия

Арбактарга куран окутуу. Жол жобосун,кандай окуш керек, эмне окуш керек айтып койсонуздар. Кайсы куну, кандай маалда окулат.??? Башка тушпосо билбейт экенсин. Чон ата , чон апаларга окуп койчумун, бирок туура эмес окуп атамбы дейм, (Фатиха суросун окучумун) Суроом тушунуксуз болуп калса кечиресиздер.

of the page up there ^

#11 radikal 25 March 2011 - 10:48

Момун

Кыймылы жок
40
20 August 10
: 15 Nov 2011 01:22
Жынысы:Эркек

Маркумга качан Куран окусаң деле боло берет, анын белгилүү бир убагы болбойт. Кыргызчылыкта бейшемби күнү кечинде окулат, бул бизде салтка айланган, бирок шарт эмес. Куранды окуганыңар үчүн силер сооп аласыңар, Куран окушуңарга маркум себепкер болгону үчүн ал да соопко татыйт деп уккан элем жакшы эле илимдүү аалымдан. Ал эми Курандын маанисин түшүнгөндөр өлүм менен байланышкан аяттарды окушат жана башкаларга да өлүмдү эскертишет, маанисин түшүнбөгөндөр билген сүрөөсүн окушат. Үйдө маркумга Куран окууну салтка айлантып алсак, биздин көзүбүз өткндөн кийин деле бизге да окушат. Артыбызда жакшы жөрөлгө калтырган болобуз.

of the page up there ^

#12 artelow 28 March 2011 - 16:56

Момун

Кыймылы жок
23
03 March 09
: 28 Aug 2023 17:31
Жынысы:Эркек
Калаасы:Кыргызстан

жылкы сойуп, ыйлап маркумду узаткандын эмнеси жаман? Бул биздин салтыбыз. Салт-санабызды кандай болбосун да биз сактап калышыбыз керек... арабдардын да оздорунун салттары бардыр. Эмне учун ал жонундо биз айтпайбыз?

of the page up there ^

#13 azamat1992kg 04 July 2014 - 20:35

Супер-активист

Тартип бузгандар
3724
24 May 11
: 20 Feb 2018 15:15
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Сөөктү жерге берүүгө даярдоо. Адам каза болгондо берилүүчү кара ашына, сөөктү коюуга байланыштуу чыгымдар андан калган мурастан сарпталышы керек. Эгер андай мурасы болбосо, анда ал тирүү кезинде материалдык жактан камсыздап турган балдары, ата-энеси ж.б.у.с. материалдык чагымдарды алат. эгер ал дагы болбосо, анда мамлекеттик органдар же жетиштүү жашаган башка мусулмандар, чогуу иштегендер, коңшулар ж.б.у.с., ошондой эле кыргыздын салты боюнча каза болгон киши жерге бериле турган күнү анын үй-бүлөсүнө туугандары, достору жана тааныштары акчалай кошумча кошушат.

Ак ийилет, бирок сынбайт.

of the page up there ^

#14 azamat1992kg 04 July 2014 - 20:42

Супер-активист

Тартип бузгандар
3724
24 May 11
: 20 Feb 2018 15:15
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Сөөктү мүмкүн болушунча эртээрек жерге берүү керек. Маркумду 2 же 3 күн кармоого тыюу салынат. Эгер соттук медициналык экспертиза өткөрүү же башка бир олуттуу жагдайлар болгондо кармоого туура келет. Мухаммед Пайгамбар (Ага тынчтык болсун): "Мусулмандын өлүгүн үй-бүлөсүндө кармоого (аны жерге берүүгө даярдоону жана жерге берүүнү атайын кечиктирүүгө) жол берилбейт" , - деген (аль-Хусайн ибн Вахвах; Абу Дауд баяндаган ыйык хадистер). Пайгамбар кечиктирилбеши керек болгон үч нерсенин бири-зарыл болгон процедураларды сактоо менен муркумду жерге берүү экендигин айткан.

Ак ийилет, бирок сынбайт.

of the page up there ^

#15 azamat1992kg 04 July 2014 - 22:01

Супер-активист

Тартип бузгандар
3724
24 May 11
: 20 Feb 2018 15:15
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Жаназа намазы. Маркумдун денесин жуугандан кийин имам (молдо) жаназа намазга тууруга чакырат, андан кийин маркумдун аласа-береселери бары-жогун сурайт. Анткени жаназа намазга чейин, биринчи кезекте, маркумдун карыздары берилет. Мухаммед Пайгамбар (Ага тынчтык болсун) айткан: "Чын жүрөктөн ыйман келтирген адамдын (тагыраак айтканда, маркумдун) жаны ал үчүн анын карыздары төлөнүп бүтмөйүнчө, алар менен байланыштуу болот" (Абу Хурайра, Ахмад, Ибн Маж жана ат-Тиримизи баян кылган ыйык хадистер).

Ак ийилет, бирок сынбайт.

of the page up there ^

#16 azamat1992kg 04 July 2014 - 23:56

Супер-активист

Тартип бузгандар
3724
24 May 11
: 20 Feb 2018 15:15
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Аза күтүү. Аза күтүү киши каза болгон күндөн башталат. Аза күтүүнүн мааниси эмоциалардын көп болушунда жана көз жаштын көп төгүлүүсүндө эмес, ички ахыбалдагы кайгы-муң канчалык экендигинде болот. Бул Уулу Жараткандын алдында көзү өткөн кишиге болгон өзүнчө бир сый-урмат, эскерүү. Кыргыздардын адат-салттарына ылайык (бул адат Шариатка каршы келбейт) маркумду узатууга барганда, адатта, эркектер кыргыз калпак кийип алса дурус болот, бирок эгер укук коргоо органдарынын кызматкери же мамлекеттик кызматкер болсо, анда башка фуражка же башка баш кийим кийүүгө уруксат берилет. Маркумду узатарда спирт ичимдиктерин ичүүгө тыюу салынат (харам). Адатта, кыргыздар маркумга аза күткөн күнү Куран окушбайт (бирок Шариат боюнча Куран окууга болот, ал тургай окулушу керек). Анткени маркумдун жакындары менен туугандары моралдык-психикалык жактан оор ахыбалда болгондуктан, аларга кайрат берүү керек. Ошондуктан салтты одоно бузбай, туугандарынын каалоосу менен "ла иллаха илла ллах" деген зикирди 100 жолу айтыш керек же Куран жазылган аудио жазууну угуза коюп койсо болот (Исламга ылайык, өлгөн адамдын жаны дене менен кепиндин ортосунда болуп, болуп жаткандардын баарын сезип, көрүп жана угуп турат, Куран окуу же зикр айтуу аны тынчтандырат. )

Ак ийилет, бирок сынбайт.