Бул чыгармада жашоонун ойдо-томону,
адам баласындагы суйуу баяндалган.
Ошондой эле дуйнодогу эн ыйык ата-эненин мээримин чагылдырылат.
Чыгарманы окугандарды ойго салып, таалим-тарбия беруу менен бирге ар бир адамдын журогунон тунок табаарына ишенемин.
Сезим ойготкон кылдар Сезим ойготкон кылдар
#2 02 February 2013 - 21:45
Гулмайрам бала кезинен ойноок, ото тентек, оз оюн эч кимге бербеген ожор кыз. Атасы омур бою кызматта журуп пенсияга чыгып уйдо болуп калганына коп жылдар болду. Уул-кыздары уйлонуп жайланып кеткенине коп болду. Аялы Сауле картайып кырк экиге чыкканда кыз торогон. Аны экоо тен абдан жакшы корушот. Сауле менен улукбектин жолугушуп, бир корушкондо эле бири-бирин жактырып калышканы да акылга сыйбаган корунуш. ХХХ Улукбек Алма-Атада окуп жургон эле. Бир куну ал жаштардын шаары менен казак улуттук консерваториясына окуган студенттердинконцертине арып калды. Ошондо кыл кыякта ойногон Саулени бир коруп суйуп калды. Ошол куну ал такыр уктай албай чыкты. Козун жумса эле узун бойлуу, коздоу бакырайган сулуу кыздын кыл кыяк ойноп жатканы козуно корунуп тан ата турду. Башы ооругансып сабагына зорго барды. Акырыкы курс эле. Сабактан кийин атайын концерваторияга барып Сауле Касымованы сураштырды.
Аны шакылдай суйлогон Гулжамила: -Жигит, сиз Сауленин кими болосуз? -деди кулумсуроп ойноок коздору менен ага. -Мм, мен аны кечээ концерттен коргонм, жакшы музукант экен, атайын куттуктамак болдум эле .... -Ой-баай жигит, мен азыр, - Гулжамалила кирип кетти, бир аздан кийин жарашыктуу кийинген ак жуумал, коздору жайнаган арык чырай Сауле Гулжамила менен ээрчишип келип калды.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#3 02 February 2013 - 22:28
-Салам! -Улукбек жылмая карады. -Салем, -Эки кыз бири-бирин уурдана карап жылмайып коюшту. -Кечиресиздер мен болмомо барайын, -деп Гулжамила ары басып кетти. -Саламатсызбы Сауле Касымова, мен сиздин талантынызды сыйлайм, башка кыздардан айырмаланып кыякты эн жакшы ойногонунуз учун куттуктаганы келген элем, -Улукбек Сауле суроолу карады,-Менин атым Улукбек, атамдын аты Бакир. Бакиров Улукбек. -Сауле. -Эмесе биз таанышпыз, мен унверситетте окуймун акыркы курста. -Жакшы оте кубаныштамын.
-Мумкун болсо таза абага чыгып келсек ... -Ырас болаар... -Кыз каршылык кылбай дароо макул болгонго Улукбек абдан кубанды. -Кубанычтамын.
-Мен дагы, -Экоо ээрчишип паркта сейилдеп басып журушту. -Сауле жигиттин жокпу? -Неге? -Мени коркутуп жатат бир ой, сендей сулуу кызды кыргыздын бир жигити жандап алса... -Койсонузшу?
-Сауле кулуп койду, -казак, кыргыз бир боормуз гой. -Ишенсе болобу? -Ишене берсениз болот -Сен кыргыз тилин жакшы билет экенсин, казакча чалып кеткенин болбосо.... -Ооба, мен Кыргызстанда коп болгом, анткени тагаларым кыргыз гой. -Ошондой, ошондой Сауле. -Мектепти экинчи класска чейин окуганмын, кыргыз мектебинде.
-Оо, анда сиз кыргызга жээн болот экенсиз да? -Осондой, агажан рахмат сизге. -Сауле суйуп кордун беле? -Жок. -Мен дагы, бирок сизди коргондон бери озумду жоготуп баратам, балким бул суйуудур?!
-Кызык, бир коргондо элеби? -Балким андай эместир, бирок менин сезимим бир нерсени тундурбай койбойт. -Мумкун ошондойдур,
мен кетишим керек, сиз руксат берсениз барышым керек, -Сауле Улукбекти жалт карагандв экоонун коздору чагылыша тушуп, экоо тен коздорун тартып алды, коздор козго чагылышканда создору уланбай туруп калышты. Анан Улукбек озун колго алып: -Сауле мумкун болсо жолугуп турсак кантет? -деди. -Учур коргозот балким жолугуп турарбыз, азыр мен барайын. -Узатып коёюн. -Озунуз билиниз, Улукбек аны узатып жатаканага жеткизип койду. -Коршкончо Сауле. -Жакшы барыныз, -Сауле тез-тез басып жатаканага кирип кетти. Улукбек жатакананын алдында копко турду. Сауле кирип эле терезеге келди, жакшына калып Улукбекти копко карады: ''Келишкен мучосу бар экен, окуусу жакшы, демек ойлонуп корсо болот" деп толкунданып жылмайып алды. Анын терезеден турганын эшиктен кирген курбусу Гулжамила корду дабутунун. Менен басып келип терезеден сыртты карады: -Оо , суйуп калган жоксунбу? -Суйлой бересин, таанышып суйлошуп койсо эле суйуп калмак беле? -Сауле терезеден ары жылып кетти. -Койдум-койдум эжекеси, иши кылса дабаасы жок ооруга чалдыкпасан болду
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#4 02 February 2013 - 23:27
-Ал эмне дегенин?
-Ал суйуп калба дегеним, кокус суйуп калсан кийинкиси кыйын болот, экоонор жакшы болуп кетсенер андан откон бакыт жок, эч нерсе жардам бере албайт.
-Азырынча суйуу не экенин билбеймин Гулжамила.
-Ошондой болгону жакшы, мен жакшы коргон курбума жаиадык каалабаймын.
-Рахмат курбум мен учун кам коргонуно.
-Алтын кызсын Сауле, адамдардын баарын озундой мээрман болсо... Гулжамила Саулены кучактап калды, -Эгер керек болсо Сен учун жанымды да аябас элем.
-Мен дагы, жанымды аябайм! Экоо кучакташып туруп калды,
-Сендей досум бар экенинен кубанам.
-Сауле жанагы жигит кыргыз бекн?
-Университетте окуйт экен, -Менин кыята ойногонум жагып калыптыр, озу музыканы суйот экен, куттуктаганы келиптир.
-Ошондой эле болсо болду, бир шылтоону айтып таанышып алышат да, суйуусун тануулашат, эркектердин баары бирдей, эмнеси болсо да сак бол!
-Жарайт айтканыныз аткарылат. Экоо кулуп калышты.
Ошондон баштап Сауленин омурдо ойго келбес озгору болуп, озу давно эч нерсени сезбей калды. Ага жолугу учун, уч стал гулун которуп алып Улукбек кун алыс келчу болду, ал келбей калса Сауле жол карап аны кутуп, тамак да ичпей олтура берет. Гулжамила аны байкаса да байкамаксан болуп журду. Ошондон бери ай отуп отпой эле Саулени Улукбек ала качып кетти. Ата-энеси бир топ чы кылып атып анан кызынын озум келдим деген созунон кийин тынчып калышкан. Эми уч уул, эки кызы озунчо уй-жай кутуп алышты. Ушул эн кичуусу жаныдан мектепти бутуп жатат. Улукбек аны окутканга аракет кылганы менен окууга конулу жок, ырдагысы келет, ага Улукбек карышы: "Кыз кишинин ырдаганы болбойт, турмуштан жолун таппай калат, андан кор оку же болбосо мен сени озум куйого берем" деп болбой жатканда Сауле куйоосунун жанына олтуруп ийнине колун колун койду да:
-Ал суйуп калба дегеним, кокус суйуп калсан кийинкиси кыйын болот, экоонор жакшы болуп кетсенер андан откон бакыт жок, эч нерсе жардам бере албайт.
-Азырынча суйуу не экенин билбеймин Гулжамила.
-Ошондой болгону жакшы, мен жакшы коргон курбума жаиадык каалабаймын.
-Рахмат курбум мен учун кам коргонуно.
-Алтын кызсын Сауле, адамдардын баарын озундой мээрман болсо... Гулжамила Саулены кучактап калды, -Эгер керек болсо Сен учун жанымды да аябас элем.
-Мен дагы, жанымды аябайм! Экоо кучакташып туруп калды,
-Сендей досум бар экенинен кубанам.
-Сауле жанагы жигит кыргыз бекн?
-Университетте окуйт экен, -Менин кыята ойногонум жагып калыптыр, озу музыканы суйот экен, куттуктаганы келиптир.
-Ошондой эле болсо болду, бир шылтоону айтып таанышып алышат да, суйуусун тануулашат, эркектердин баары бирдей, эмнеси болсо да сак бол!
-Жарайт айтканыныз аткарылат. Экоо кулуп калышты.
Ошондон баштап Сауленин омурдо ойго келбес озгору болуп, озу давно эч нерсени сезбей калды. Ага жолугу учун, уч стал гулун которуп алып Улукбек кун алыс келчу болду, ал келбей калса Сауле жол карап аны кутуп, тамак да ичпей олтура берет. Гулжамила аны байкаса да байкамаксан болуп журду. Ошондон бери ай отуп отпой эле Саулени Улукбек ала качып кетти. Ата-энеси бир топ чы кылып атып анан кызынын озум келдим деген созунон кийин тынчып калышкан. Эми уч уул, эки кызы озунчо уй-жай кутуп алышты. Ушул эн кичуусу жаныдан мектепти бутуп жатат. Улукбек аны окутканга аракет кылганы менен окууга конулу жок, ырдагысы келет, ага Улукбек карышы: "Кыз кишинин ырдаганы болбойт, турмуштан жолун таппай калат, андан кор оку же болбосо мен сени озум куйого берем" деп болбой жатканда Сауле куйоосунун жанына олтуруп ийнине колун колун койду да:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#5 03 February 2013 - 00:58
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Улук мени карачы, -деди жылмая, -Сен бир кезде мага музыканы суйомун дегендей болбодун беле ?<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ал кезде жаш элем ошондой болсо керек?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Гулмайрам азыр жаш,мунун да каалаганы бар, жок дебе атасы, башка балдарыбыз каалаганын алышты, бул кызыбыз да оз оюна жетуусу керек максатсыз адамдын эртени жок.</div><
div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Мейли эми,эколоп кттинер, озу билсин, -Улукбек аялын кулуп карап койду, -Озундо да окунуч бар го?</div><
div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ананчы,
ала качып алып окуумду таштадым, уй кожейкеси болдум, баары сен каалагандай болду, бирок менин уч максатымдын экоосу аткарылып, бири комускондо калды, -Сауле улутуна кызынын чачынан сылап ооп койду.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Аткарылбай калган максаттын кайсы?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Озум жактырган адамга турмушка чыктым бул биринчиси, экинчиден балдарыма таттыктуу эне болсом дечумун.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Аткарылбаганы?
</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Музыканы жанымдай суйчумун, айрыкча симфонияны,
келечекте симфониянын сыры жонундо ачсам дечумун, демек мына уй-булонун сырын чечип олтурам, -Кулду, -Сени кызмака жонотом, тосуп алам...</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>
-Айыптуу мен экенмин да?</div><
div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Дал ошондой, эми кызыма тоскол болбо.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Болду-
болду кемпир, кызын экоон каалаганынды кылгыла, -Улукбек колун шилтеп койду, -Гулмайрам деги ырдай аласынбы кызым ?</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Кызын жакшы ырдайт мектепте катшып журбойбу?<
/div><div><
span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Билбесем.
..</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ата мен созсуз ырдап чыгам,</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Озун бил кызым, апан карышы болбойт экен. мен дагы макулмун!
</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ур-ре!
-Гулмайрам тура калып атасын кучакиап ооп-ооп алды,</div>
<div>-Рахмат ата!</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Бара гой кызым, жолун ачылсын!<
/div><div><
span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Рахмат!
-Гулмарам бул кубанычын болушмок болуп курбусу Кларага жоноду, ал окууга жоногону даярданып жаткан. Учуп куйуп келген Гулмайрамды коруп:</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Эмне мынча учуп алгансын?-деди.
</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Атам менин ырдаганыма макул болду?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Чынбы?
</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Чын,
озун бил деди.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Жакшы болуптур шаарга качан барасын?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Буйруса аны эртен суйлошобуз,
бугун макул болгону эле мен учун кандай жакшы болду.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Туура жакшы болуптур,-Экоо копко суйлошуп олтурушту. Гулмайрам Клара менен коштошмок болгондо ал: -Гулмайрам тура турчу, -деп уйуно жугуруп кетти, кайра чыгып эки жакты элендей карап, -Жана Абалбек сага берип кой деген, -деп конвертти жашыра сунду.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Эмне экен? -Гулмайрам тангала карады.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Суйуу катты, -Клара шыбырай кулуп койду.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Кызык го Абалбек бердиби?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Эмне куткон жок белен?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Жо-ок,
ал..</div><
div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ооба,
жакында эле аскерден келбеди беле?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ал бизден улууда?</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Эмне коп болсо уч-торт жаш улуу да, билесинби кыздан жигит созсуз улуу болушу керек экен. -Клара шыбырап тушундурду.
</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Чон эне аны кайдан билесин? -Курбусу тамашалап калды, -Сен кооп жашаган жезкемпирсин ээ?</div><
div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Мен копту билемин, а сенчи билбейсин, мен бир жолу женемдин озун менен тенине караганда улуу киши коп сыйлайт дегенин уккам.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Чында суйууну сезе элекмин, менин ага конулум да жок, андан коро бул катты ушул бойдон эле озуно берип койбосунбу?
</div><div>
<span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Ошо кантип болсун, жигит суйсо алат, кыз суйсо калат деген соз бар, эгерде ал сенин тенсинбей койгонунду билсе ала качып кетсе не кыласын эмне кыласын? -Клара ага сырду карап туруп калды.</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Эмнеге зордоп суйдурмок беле озун, алып кеткен кундо да мен олтурбай койсом озу эле кят болот, менин эн алгачкы максаттарымдын бири музукалык окуу жайга кирип алсам, анан кийин коробузго, -Гулмайрам ойлуу жер карады, -Али убакыт бар эмеспи, жигит суйгонго жетишебиз, сага кубанычымды болушкону келип, кайдагы санааны башыма уйуп алгым келбейт, андан коро экообуз чогу кетели...</div>
<div><span class="Apple-tab-
span" style="white-space:
pre"> </span>-Макул,
сенр катты окуп кор, анан жообун берип кой, эгер жактырбасан чындыктты айтып конулун калтырып катуу жаз, -Клара Гулмайрамды негедир жаны куйгон адамча боор оругансып карады. Анткени ал озу Абалбекти жакшы корчу, катты алып жатып да ичи тарлаа, ызааланып алган, эми Гулмайрамдын созунон кийин кубанып алды.: Эгер Гулмайрам аны карабаса, ал созсуз мага соз айтат, бул айылда Гулмайрамдан кийинки эле сулуусу менмин деген ойго клип турган эле.</div>
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#6 03 February 2013 - 12:40
-Жок Клара, мен катты окубайм, озуно эле берип кой, мен шаарга жоногонго камынышым керек, -Клара катты анын колуна карматтып койду.
-Кызык, мен эмне деп айтамын?
-Ал каттынды албай койду де.
-Койчу, анда уят давно, агабыздай неме болсо...
-Анда оз жолун билип журсун.
-Которулгондой эле болбой жооп берип эле койбойсунбу?
-Жок, -Гулмайрам артына кайрылып жоноду.
-Гулмайрам жок дегенде окуп корбосунбу?
-Айтымго Клара, озуно берип кой! -Тез-тез басып Гулмайрам уйун коздой жоногондо Клара аны карап туруп калды: " Боюн которгонун кара, жообун берип койсо эмне болот эле, андан ашыгыны тапканынды корорм", деген ойдо болду да катты койнуна катты давно уйго кирди, ансн апасынан жашырынып кат жазмакка киришти. Копко ойлонуп олтуруп анан: "Саламатсызбы Абалбек аке, саламым менен Гулмайрам. Мен сиздин каттынызды окудум. Мени кечирип коюнуз. Жигитим бар, сиздин суйунузду кабыл албайм. Суйбогонго суйконбо дегенди билесиз, экинчи мындай кат жазбай журунуз, тен-тени менен деген соз бар. Гулмайрам" деп кыскача жазды да салып бекитип коюп Абалбек келээр жолун саксактап кутуп жатты. Ал кечке маал тээ ойдо тараптан корунгондо эле элендеп эки жагын карап алдынан чыкты.
-Кандай сулуу? -Абалбек Клараны корору менен кол суна учурашты.
-Жакшы мынаныз жообу, -Клара ууру кармалгандай кызара катты сунуда, -Мен кеттим, атамдар коруп калса уят, -деп кайра артка жоноду.
-Рахмат! -Абалбек анын артынан ун сала кала берди.
-Эч нерсе эмес! -Клара артынан карап колун которуп коюп жугуруп кетти. Абалбек катты шашыла окуп шалдая олтуруп калды. Абалбек айылдын мен деген жигиттеринин бири эле, озун тоготпой койгон кызга абдан кыжыры келди. Ата-энесине кенешмек болуп уйуно келди. Уулунун кабагы салынкы келгенин коргон Саматбек аны карай каш какты:
-Кызык, мен эмне деп айтамын?
-Ал каттынды албай койду де.
-Койчу, анда уят давно, агабыздай неме болсо...
-Анда оз жолун билип журсун.
-Которулгондой эле болбой жооп берип эле койбойсунбу?
-Жок, -Гулмайрам артына кайрылып жоноду.
-Гулмайрам жок дегенде окуп корбосунбу?
-Айтымго Клара, озуно берип кой! -Тез-тез басып Гулмайрам уйун коздой жоногондо Клара аны карап туруп калды: " Боюн которгонун кара, жообун берип койсо эмне болот эле, андан ашыгыны тапканынды корорм", деген ойдо болду да катты койнуна катты давно уйго кирди, ансн апасынан жашырынып кат жазмакка киришти. Копко ойлонуп олтуруп анан: "Саламатсызбы Абалбек аке, саламым менен Гулмайрам. Мен сиздин каттынызды окудум. Мени кечирип коюнуз. Жигитим бар, сиздин суйунузду кабыл албайм. Суйбогонго суйконбо дегенди билесиз, экинчи мындай кат жазбай журунуз, тен-тени менен деген соз бар. Гулмайрам" деп кыскача жазды да салып бекитип коюп Абалбек келээр жолун саксактап кутуп жатты. Ал кечке маал тээ ойдо тараптан корунгондо эле элендеп эки жагын карап алдынан чыкты.
-Кандай сулуу? -Абалбек Клараны корору менен кол суна учурашты.
-Жакшы мынаныз жообу, -Клара ууру кармалгандай кызара катты сунуда, -Мен кеттим, атамдар коруп калса уят, -деп кайра артка жоноду.
-Рахмат! -Абалбек анын артынан ун сала кала берди.
-Эч нерсе эмес! -Клара артынан карап колун которуп коюп жугуруп кетти. Абалбек катты шашыла окуп шалдая олтуруп калды. Абалбек айылдын мен деген жигиттеринин бири эле, озун тоготпой койгон кызга абдан кыжыры келди. Ата-энесине кенешмек болуп уйуно келди. Уулунун кабагы салынкы келгенин коргон Саматбек аны карай каш какты:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#7 03 February 2013 - 14:55
-Иийи уулум, эмне болду?
-Эчтеке.
-Кабагын салынкы го?
-Жон эле, -деп атасынын ылдый жагына олтуруп копко ойлуу олтуруп анан, -Ата уйлонсом болобу? -деди.
-Ата-андын гору, уйлончу кыз даярбы?
-Даяр, ага азыркы салтка ылайык сойко салыш керек, -Кункулдой жер караганда апасы Мунаркан куйоосун бир, уулун бир карап минтти:
-Кимдин кызы уулум, деги бизге ылайык келчу немеби?
-Ылайык эле, Улукбектин кызы.
-Ой жанагы эрке кызбы? - Саматбек Абалбекти козун чакырайта карады, -Анынсын ото эле эрке дешет, эн кенжебиз болсо, ал бизге чай кайнатып бере алабы?
-Эрке болсо эмне, конот да.
-Кыз макулбу?
-Сойко салыш керек дедим го?
-Сойкону город салдык дейли, эртен ал бизди тоготпой шаарга сени кошо суйроп олтурса эмне кылабыз, Сенатская колубузда каоа турган уулубузсун, баары оз-озу менен кетти, ушуну ойлондунбу?
-Сойко саласынарбы жокпу?
-Шашапа уулум, адагенде мен барып Улукбекке соз салып короюн, алардын оюн угайын, -Саматбе уулун жайгара суйлоду, -Кыз менен жакшылап суйлоштун беле?
-Жок!
-Эмне дейт кокуй, суйлошпой эле сойко стал деп жатасынбы? -Мунаркан уулун урпо карады.
-Силер куда тушуп баргыла да? Абалбек буркуя жооп кайрады.
-Болуптур уулум, эртен озум барып келем, -Саматбек башын ийкегилеп Мунарканды каралы, -Мен барып кенешип келейин, Сен керектуунду даярда, кимди ээрчитебиз аны аны суйлошолу, союш алдыралы.
-Мейли чал, озун эле билчи, -Мунаркан ойлуу олтуруп калды. Абалбек кудундап сыртка чыгып кетти. Ошонун эртеси эле Саматбек атайын аттын токуп минди даУлукбектин уйуно келип тушту. Улукбек анын атын алып учурашып уйуно киргизди:
-Келген экенсиз, мал-жан эсенби, бала-чака тынчпы?
-Келип калдык, -Саматбек сыр билгизбей торго отуп эки кощу, эси дарты "кызын коруп анан соз баштайын" деген ойдо болуп дасторкондон нан узуп ооз тийгенче ага Сауле чай куюп сунду. Ошол маалда Гулмайрам уйго кирип чайнек алып келип койду давно чыгып кетти. Кыз турпатты, ону тусу Саматбекке жага тушту. "Буйруса було болчу жан экен,уулум озу азамат, кызды тандагандан жанылбаптыр" , деген ойдо келип эки чыны чай ичкенден кийин соз баштамак болуп турганда Улукбек:
-Келчу эмес элениз, кайсы шамал учурду? -деп тамашалай кулуп калды, экоонун ортосу торт-беш жаштай бар эле.
-Ээ Улукбек, кызы барга уулу бар киши келет, жон келмек беле, башынан сый журдук, эми кудай кошсо куда болоюн деп эле келдим.
-Эмне-е? -Сауле чочулай куйоосун карады.
-Туура, туура, -Улукбек токтоо гана кулгон болду, -Ал айтканыныз туура, бирок бири-бирин жактырбаса кандай болоор экен?
-Улукбек эки бала суйлошпосо болобойт, уулум атайын жибергендиктен келдим, бир эле бир журтпуз, бири-биризди билебиз,сыйлашып, сырдашчу куда болуга даярмын!
-Эми а деп, бу деп айтыш кыйын, биз кыздан сурап королу озу давно шаарга кеткени жатты эле, окуйм деп жатат, -Улукбек аялына карады эле ал саал билмексен боло башын чайкаган болуп ымдап койду.
-Ооба-ооба жми эле жооп бере койгула дебейбиз, созубуз бири-бирине топ келишсе кун болжошуп сойко салууга биз даярбыз, -Саматбек керсейип койду, анткени анын колунда бар эле, бир топ эле тын турчу.
-Шашылбайлы аке, азыр кызыбыз жаш, мектепти жаны эле бутуп жатат, туйшук тартууга эрте, ошого ошого макул болоор бекен? -Сауле кыйыта сыпайы суйлоду, -Макул десенер азыр коё турганынар дурус го, окуусуна тапшырып келсин, уулунар шашса улоно бергени туурадыр...
-Эчтеке.
-Кабагын салынкы го?
-Жон эле, -деп атасынын ылдый жагына олтуруп копко ойлуу олтуруп анан, -Ата уйлонсом болобу? -деди.
-Ата-андын гору, уйлончу кыз даярбы?
-Даяр, ага азыркы салтка ылайык сойко салыш керек, -Кункулдой жер караганда апасы Мунаркан куйоосун бир, уулун бир карап минтти:
-Кимдин кызы уулум, деги бизге ылайык келчу немеби?
-Ылайык эле, Улукбектин кызы.
-Ой жанагы эрке кызбы? - Саматбек Абалбекти козун чакырайта карады, -Анынсын ото эле эрке дешет, эн кенжебиз болсо, ал бизге чай кайнатып бере алабы?
-Эрке болсо эмне, конот да.
-Кыз макулбу?
-Сойко салыш керек дедим го?
-Сойкону город салдык дейли, эртен ал бизди тоготпой шаарга сени кошо суйроп олтурса эмне кылабыз, Сенатская колубузда каоа турган уулубузсун, баары оз-озу менен кетти, ушуну ойлондунбу?
-Сойко саласынарбы жокпу?
-Шашапа уулум, адагенде мен барып Улукбекке соз салып короюн, алардын оюн угайын, -Саматбе уулун жайгара суйлоду, -Кыз менен жакшылап суйлоштун беле?
-Жок!
-Эмне дейт кокуй, суйлошпой эле сойко стал деп жатасынбы? -Мунаркан уулун урпо карады.
-Силер куда тушуп баргыла да? Абалбек буркуя жооп кайрады.
-Болуптур уулум, эртен озум барып келем, -Саматбек башын ийкегилеп Мунарканды каралы, -Мен барып кенешип келейин, Сен керектуунду даярда, кимди ээрчитебиз аны аны суйлошолу, союш алдыралы.
-Мейли чал, озун эле билчи, -Мунаркан ойлуу олтуруп калды. Абалбек кудундап сыртка чыгып кетти. Ошонун эртеси эле Саматбек атайын аттын токуп минди даУлукбектин уйуно келип тушту. Улукбек анын атын алып учурашып уйуно киргизди:
-Келген экенсиз, мал-жан эсенби, бала-чака тынчпы?
-Келип калдык, -Саматбек сыр билгизбей торго отуп эки кощу, эси дарты "кызын коруп анан соз баштайын" деген ойдо болуп дасторкондон нан узуп ооз тийгенче ага Сауле чай куюп сунду. Ошол маалда Гулмайрам уйго кирип чайнек алып келип койду давно чыгып кетти. Кыз турпатты, ону тусу Саматбекке жага тушту. "Буйруса було болчу жан экен,уулум озу азамат, кызды тандагандан жанылбаптыр" , деген ойдо келип эки чыны чай ичкенден кийин соз баштамак болуп турганда Улукбек:
-Келчу эмес элениз, кайсы шамал учурду? -деп тамашалай кулуп калды, экоонун ортосу торт-беш жаштай бар эле.
-Ээ Улукбек, кызы барга уулу бар киши келет, жон келмек беле, башынан сый журдук, эми кудай кошсо куда болоюн деп эле келдим.
-Эмне-е? -Сауле чочулай куйоосун карады.
-Туура, туура, -Улукбек токтоо гана кулгон болду, -Ал айтканыныз туура, бирок бири-бирин жактырбаса кандай болоор экен?
-Улукбек эки бала суйлошпосо болобойт, уулум атайын жибергендиктен келдим, бир эле бир журтпуз, бири-биризди билебиз,сыйлашып, сырдашчу куда болуга даярмын!
-Эми а деп, бу деп айтыш кыйын, биз кыздан сурап королу озу давно шаарга кеткени жатты эле, окуйм деп жатат, -Улукбек аялына карады эле ал саал билмексен боло башын чайкаган болуп ымдап койду.
-Ооба-ооба жми эле жооп бере койгула дебейбиз, созубуз бири-бирине топ келишсе кун болжошуп сойко салууга биз даярбыз, -Саматбек керсейип койду, анткени анын колунда бар эле, бир топ эле тын турчу.
-Шашылбайлы аке, азыр кызыбыз жаш, мектепти жаны эле бутуп жатат, туйшук тартууга эрте, ошого ошого макул болоор бекен? -Сауле кыйыта сыпайы суйлоду, -Макул десенер азыр коё турганынар дурус го, окуусуна тапшырып келсин, уулунар шашса улоно бергени туурадыр...
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#8 04 February 2013 - 21:14
-Уулум башка кызды жактырбай силердин кызынарды айтып жатпайбы?
-Эми балдар жаш кезде айта берет, кул жейм куйрукту, кудай билет буйрукту деген аке, андан коро уулунузду токтотунуз да кенешкиле, азыр кыз жаш, -Улукбек ток жерин айтканда Саматбек шарт ордунан турду.
-Болуптур анда иним, "кыздууга жуучу келет, карызы барга доочу келет" дегендей силерде кыз бар экен келип калдым, мен дагы озумду адаммын деп журдум эле, кадырымды салым келдим эле, -деп камчысын суйрой сырка чыгып баратканда Улукбек кошо чыгып атын туура тартып аттандырды.
-Капа болбонуз, буйрук болсо короорбуз, туз насип буйруса аны да короорбуз, сиздин кдырынызды тушургум келбейт,- Улукбек аста айтып узатып кирсе Сауле кызы менен суйлошуп отурган экен.
-Кеттиби?
-Кетти, бирок мындай кишинин назарын сындырганыбыз болбой калды, болсок ушундай адамга куда болобузда?
-Эрке баласы аскерден келип алып эле жол таптап журот, уй-було бага алабы? -Сауле жактырбай суйлоду.
-Аталуу бала ойноп кулот, анда эмне тиешебиз бар, мейли кемпир Саматбек акени капа кылып койдук, -Улукбек унчукпай отуруп калды.
-Абалбек да дулдуюп унчукпай калды. Эки-уч кун уйдо жатты да унобой сыртка чыкты. Кочо бойлоп басып журуп Улукбектин уйун айланчыктап эки козу торт болуп Гулмайрамды акмалап корунбогондон кийин Кларанын уйунун жаны келип карап турганда ал чыга калды. Кубанып кеткен Абалбек жетип барды.
-Кандайсын Клара?
-Жакшы , озунуз кандайсыз?
-Клара Гулмайрамга бир жолуктурчу.
-Кантип эртен ал экообуз шаарга чогуу чыкканы жатабыз.
-Кайсы убакта чыгасыр?
-Эртен менен.
-Анда мен ошондо чыгам.
- Аны апасы узатып чыккан жатат.
-Азыр бир барып корбойсунбу? -Абалбек жалдырай карады.
-Уйундо атасы бар, жолго даярдык коруп жаткан.
-Макул, сиз куто турунуз, -Клара ары коздой жоногондо Абалбек жол жээгине чыгып туруп калды. Уч-торт уй ары барып чон дарбазага кирип кеткен Клара копто барып чыкты. Анын жалгыз келе жатканын коргон Абалбектин шабайы сууй тушту.
-Эми балдар жаш кезде айта берет, кул жейм куйрукту, кудай билет буйрукту деген аке, андан коро уулунузду токтотунуз да кенешкиле, азыр кыз жаш, -Улукбек ток жерин айтканда Саматбек шарт ордунан турду.
-Болуптур анда иним, "кыздууга жуучу келет, карызы барга доочу келет" дегендей силерде кыз бар экен келип калдым, мен дагы озумду адаммын деп журдум эле, кадырымды салым келдим эле, -деп камчысын суйрой сырка чыгып баратканда Улукбек кошо чыгып атын туура тартып аттандырды.
-Капа болбонуз, буйрук болсо короорбуз, туз насип буйруса аны да короорбуз, сиздин кдырынызды тушургум келбейт,- Улукбек аста айтып узатып кирсе Сауле кызы менен суйлошуп отурган экен.
-Кеттиби?
-Кетти, бирок мындай кишинин назарын сындырганыбыз болбой калды, болсок ушундай адамга куда болобузда?
-Эрке баласы аскерден келип алып эле жол таптап журот, уй-було бага алабы? -Сауле жактырбай суйлоду.
-Аталуу бала ойноп кулот, анда эмне тиешебиз бар, мейли кемпир Саматбек акени капа кылып койдук, -Улукбек унчукпай отуруп калды.
-Абалбек да дулдуюп унчукпай калды. Эки-уч кун уйдо жатты да унобой сыртка чыкты. Кочо бойлоп басып журуп Улукбектин уйун айланчыктап эки козу торт болуп Гулмайрамды акмалап корунбогондон кийин Кларанын уйунун жаны келип карап турганда ал чыга калды. Кубанып кеткен Абалбек жетип барды.
-Кандайсын Клара?
-Жакшы , озунуз кандайсыз?
-Клара Гулмайрамга бир жолуктурчу.
-Кантип эртен ал экообуз шаарга чогуу чыкканы жатабыз.
-Кайсы убакта чыгасыр?
-Эртен менен.
-Анда мен ошондо чыгам.
- Аны апасы узатып чыккан жатат.
-Азыр бир барып корбойсунбу? -Абалбек жалдырай карады.
-Уйундо атасы бар, жолго даярдык коруп жаткан.
-Макул, сиз куто турунуз, -Клара ары коздой жоногондо Абалбек жол жээгине чыгып туруп калды. Уч-торт уй ары барып чон дарбазага кирип кеткен Клара копто барып чыкты. Анын жалгыз келе жатканын коргон Абалбектин шабайы сууй тушту.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#9 04 February 2013 - 22:03
-Эмне болду?
-Эчтеке, сиз тигиндей корунбой турунуз, азыр ал мага келет, Клара арт жагын карап шашкандай суйлоду.
-Макул, -Абалбек шашыла ары жактыгы дупуйгон дарактын далдоосуна барып туруп калды. Бир маалда Гулмайрам уйунон чыгып Клараныкын коздой келатты. Журогу турсулдоп кагып турган Абалбек боюн ала качып ары боло берди. Клара экоо жолугуп суйлошуп туруп анан эки жагын каранып жатып Гулмайрамды ойдо карай колтуктап жоноду, ошол кезде куугум кирип коз байланып калган. Алар озунун тушунан ото бергенде Абалбек туршан жеринен чыгып алардын артынан жете келди.
-Кандайсынар кыздар?
-Жакшы, -деген Клара Гулмайрамды жал-жал карап койду.
-Жаман деп уктунуз беле? -Гулмайрам кыртышы суйбой басып баратып жжоп кайтарды.
-Койсонорчу кыздар, абал сураш жакшы эмеспи, таанышып, суйлошуп турганыбыз айып болбос.
-Ар ким оз тенин таба билсе жакшы болмок, корунгонго жабышпай, -Гулмайрам аны жактырбай Клараны карады, -Мени атамдар урушат, уйго барайын, бол тезирээк!
-Азыр бат эле барып келе калабыз.
-Гулмайрам бир аз суйлошуп туралычы, токтой турчу.... -Абалбек кызды жал-жал карап алдын тосту, -Гулмайрам мен сени....
-Жолумду тоспонуз, мен сизди коройун деген козум жок!
-Гулмайрам ал эмне дегенин, жон эле суйлощуп койчу, -Клара ага жалдырай карады, -Эртен баарибир кетебиз, бир ооз суйлошкондон эмне болот элен? -Алдынан тосоАбалбектен уурдана айтты муну.
-Кереги жок, сен суйлошуп кой! Гулмайрам ылдам басып кетип калганда селде карап Абалбек менен Клара тиктешип кала берди.
-Клара, мени кечирип кой, Гулмайрамдын ушунчалык текебер экенин билбепмин... .
-Абалбек аке, деги жигиттер ушундайсынар, озунордун суйуунорду тануулап суйбогон кыздарга жабыша берестнер, силерди суйуп караанынарга зар болуп жургондорду карабайсырар, -Клара наздуу коздорунун кыйыгы менен карады.
-Клара кечирип койчу адам журогу каалагандан башкага конул келбесе кантебиз, Гулмайрам курбун эмеспи, жигитти ким экенин билесинби?
-Жо-ок, экообуз сырдаш болгонубуз менен ал жонундо мага эч нерсе айкан эмес.
-Анда мен Гулмайрамды ала качам!
-Эмне?!
-Ошо, бугун ала качам.
-Анда болбойт да, ошо кантип болсун?
-Эмне болбосун, ата-бабабыз ала качып эле уй-було куруп келген, созсуз ала качып кетем!
-Эчтеке, сиз тигиндей корунбой турунуз, азыр ал мага келет, Клара арт жагын карап шашкандай суйлоду.
-Макул, -Абалбек шашыла ары жактыгы дупуйгон дарактын далдоосуна барып туруп калды. Бир маалда Гулмайрам уйунон чыгып Клараныкын коздой келатты. Журогу турсулдоп кагып турган Абалбек боюн ала качып ары боло берди. Клара экоо жолугуп суйлошуп туруп анан эки жагын каранып жатып Гулмайрамды ойдо карай колтуктап жоноду, ошол кезде куугум кирип коз байланып калган. Алар озунун тушунан ото бергенде Абалбек туршан жеринен чыгып алардын артынан жете келди.
-Кандайсынар кыздар?
-Жакшы, -деген Клара Гулмайрамды жал-жал карап койду.
-Жаман деп уктунуз беле? -Гулмайрам кыртышы суйбой басып баратып жжоп кайтарды.
-Койсонорчу кыздар, абал сураш жакшы эмеспи, таанышып, суйлошуп турганыбыз айып болбос.
-Ар ким оз тенин таба билсе жакшы болмок, корунгонго жабышпай, -Гулмайрам аны жактырбай Клараны карады, -Мени атамдар урушат, уйго барайын, бол тезирээк!
-Азыр бат эле барып келе калабыз.
-Гулмайрам бир аз суйлошуп туралычы, токтой турчу.... -Абалбек кызды жал-жал карап алдын тосту, -Гулмайрам мен сени....
-Жолумду тоспонуз, мен сизди коройун деген козум жок!
-Гулмайрам ал эмне дегенин, жон эле суйлощуп койчу, -Клара ага жалдырай карады, -Эртен баарибир кетебиз, бир ооз суйлошкондон эмне болот элен? -Алдынан тосоАбалбектен уурдана айтты муну.
-Кереги жок, сен суйлошуп кой! Гулмайрам ылдам басып кетип калганда селде карап Абалбек менен Клара тиктешип кала берди.
-Клара, мени кечирип кой, Гулмайрамдын ушунчалык текебер экенин билбепмин... .
-Абалбек аке, деги жигиттер ушундайсынар, озунордун суйуунорду тануулап суйбогон кыздарга жабыша берестнер, силерди суйуп караанынарга зар болуп жургондорду карабайсырар, -Клара наздуу коздорунун кыйыгы менен карады.
-Клара кечирип койчу адам журогу каалагандан башкага конул келбесе кантебиз, Гулмайрам курбун эмеспи, жигитти ким экенин билесинби?
-Жо-ок, экообуз сырдаш болгонубуз менен ал жонундо мага эч нерсе айкан эмес.
-Анда мен Гулмайрамды ала качам!
-Эмне?!
-Ошо, бугун ала качам.
-Анда болбойт да, ошо кантип болсун?
-Эмне болбосун, ата-бабабыз ала качып эле уй-було куруп келген, созсуз ала качып кетем!
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#10 04 February 2013 - 22:38
-Кызыксыз город, андай кылганыз болбойт, озу каалабаса сиз кантип жашамак элениз, суйуусуз жашаоо болбойт, ал барибир кетип калат.
-Кетпейт, -Абалбек акырын айтты да Кларага конул бурбай басып кетти. Клара аны узата кар ызалана: "Сизди суйгон адам бар экенин билбей журо бериниз, акыр менин тузагыма тушосуз деп ойлоп коз жашын суртту да уйун коздой басканда ады жагынан иниси корунду. Инир кирип карагы каптап калган.
-Клара эже!
-Баратам, эмне болду?
-Апамдар чыкырып жатат.
-Бас кеттик, -иниси менен уйго кирди.
-Эже, жанагы бала ким?
-Ал Саматбектин баласы.
-Аа-а, -деп тим болду. Клара ойлуу уйго киргенде апасы Урниса ага ачуулана кетти:
-Кара куугумго чейин кайда журосун?
-Биерде эле....
-Эртен шаарга кеткени жатса, тентуштары менен жолугат да? -Атасы Эркебай аялын тыйды.
-Мейли эми кызым, тамагынды ич да эс ал, эртен эртерээк жолго чыгасын.
-Ооба '-деген менен Кларанын эс дарты Абалбекте болуп жатты: "Чын эле ала качып алсачы, Гулмайрам унчукпай отуруп калсабы, Абалбек жакшы жигит, узун боллуу, кара муруту озуно жарашкан сулуу дагы, эгер мага соз айтса дароо макул болмокмун, менин Гулмайрамдан эмнем кем, неге ал мага конул бурбайт" деп санааркай жатып калды.
Абалбек уйуно келбей эле досторуна барды. Женишбек менен Майсалбек уйундо экен. Аларды эшикке чыкырып алып оз оюн айттыэле алар Курманга чогуу барып кенемек болушту. Тортоо суйлошуп отуруп анан Абалбектин абалына тушунуп макулдугун беришти. Тунку саат бирлерде алар чогуу кочо бойлоп дукончодон бир ботолко аракты алып ичишти да Улукбектин уйуно жоношту. Эки жакты аярлай карап, Гулмайрамды акмалап уйдон чыгышын карап турганда Улукбек сыртка чыгып ары-бери басып какырынып турду да кайра кирип кетти. Жолдо четте туршан женил машинаны ал баамдаган жок. Эки-уч саатай туруп кыздан умут узуп:
-Абалбек, Гулмайрам эми чыкпайт, кете берели, -деди Курман.
-Ырас эле, эртен артынан тушуп бара берели давно жолдон токтоп жерге тушкондо ала качалы, -Женишбек аны колдогондой болду.
-Кызды ала качыш оной, макул болбой койсо кантебиз? -Майсалбек Абалбекти карады, -Жок дегенде бир-эки суйлошсонго. ..
-Жок, бугун алып кетем, отурбаса койсун, босогомду аттатам! -Абалбек когоруп оюнан кайтпады.
-Болуптур досум, сенин конулун учун биз олумго дагы даярбыз! -Майсалбек Абалбекти далыга таптады.
-Кетпейт, -Абалбек акырын айтты да Кларага конул бурбай басып кетти. Клара аны узата кар ызалана: "Сизди суйгон адам бар экенин билбей журо бериниз, акыр менин тузагыма тушосуз деп ойлоп коз жашын суртту да уйун коздой басканда ады жагынан иниси корунду. Инир кирип карагы каптап калган.
-Клара эже!
-Баратам, эмне болду?
-Апамдар чыкырып жатат.
-Бас кеттик, -иниси менен уйго кирди.
-Эже, жанагы бала ким?
-Ал Саматбектин баласы.
-Аа-а, -деп тим болду. Клара ойлуу уйго киргенде апасы Урниса ага ачуулана кетти:
-Кара куугумго чейин кайда журосун?
-Биерде эле....
-Эртен шаарга кеткени жатса, тентуштары менен жолугат да? -Атасы Эркебай аялын тыйды.
-Мейли эми кызым, тамагынды ич да эс ал, эртен эртерээк жолго чыгасын.
-Ооба '-деген менен Кларанын эс дарты Абалбекте болуп жатты: "Чын эле ала качып алсачы, Гулмайрам унчукпай отуруп калсабы, Абалбек жакшы жигит, узун боллуу, кара муруту озуно жарашкан сулуу дагы, эгер мага соз айтса дароо макул болмокмун, менин Гулмайрамдан эмнем кем, неге ал мага конул бурбайт" деп санааркай жатып калды.
Абалбек уйуно келбей эле досторуна барды. Женишбек менен Майсалбек уйундо экен. Аларды эшикке чыкырып алып оз оюн айттыэле алар Курманга чогуу барып кенемек болушту. Тортоо суйлошуп отуруп анан Абалбектин абалына тушунуп макулдугун беришти. Тунку саат бирлерде алар чогуу кочо бойлоп дукончодон бир ботолко аракты алып ичишти да Улукбектин уйуно жоношту. Эки жакты аярлай карап, Гулмайрамды акмалап уйдон чыгышын карап турганда Улукбек сыртка чыгып ары-бери басып какырынып турду да кайра кирип кетти. Жолдо четте туршан женил машинаны ал баамдаган жок. Эки-уч саатай туруп кыздан умут узуп:
-Абалбек, Гулмайрам эми чыкпайт, кете берели, -деди Курман.
-Ырас эле, эртен артынан тушуп бара берели давно жолдон токтоп жерге тушкондо ала качалы, -Женишбек аны колдогондой болду.
-Кызды ала качыш оной, макул болбой койсо кантебиз? -Майсалбек Абалбекти карады, -Жок дегенде бир-эки суйлошсонго. ..
-Жок, бугун алып кетем, отурбаса койсун, босогомду аттатам! -Абалбек когоруп оюнан кайтпады.
-Болуптур досум, сенин конулун учун биз олумго дагы даярбыз! -Майсалбек Абалбекти далыга таптады.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#11 05 February 2013 - 20:39
-Чу-уч, ана Гулмайрам чыкты, сен тамды айланып артына бар, биз тиги жакта турабыз, муну менен оозуну танып унун чыгарбай которуп жонойбуз, -деди шашылган Курман. Учоо артына барып ажатканага кирип чыгып келатакан кызды байкатпай "апа" дегенге жаратпай оозун баса калып тыбырата которуп жоношту. Чыдамсыздык менен кутуп турган Майсалбек салондун эшигин ачканда тыбыраган кызды машинага эптеп салышты да,эч нерседен капарсыз уйкуда жаткан ата-энесинин уйуно алып келишти.
-Коё бергиле мени, мен баары бир отурбайм, -Гулмайрам оозу ачыла тушкондо унунун барыча кыйкырды, -Коё бергиле деп жатам, силерди сотко берем!
-Айланайын, кыз ушуинтип ыйлап-сыктап жатып эле эл журтуна синип кетет, бак табаар кыз ыйлап келет кызым, -алдастаган Мунаркан адегенде эмне кыларын билбей Гулмайрамды кучактап бетинен опмок болгондо ал туртуп ийди:
-Кереги жок, мени оппой эле коюнуз, мен отурбайм дедим отурбайм, мени уйумо жеткирбесенер сотко берем! -дегенде аны коё берип сыртка чыкты да конушуларын чыкырып келди. Заматта уч-торт аял чогулуп калды. Мунаркан эки келинге боорсок бышыргыла деп буйрук берди. Чон-чон алдар келинди тынчтандыруу учун торку уйго киришти. Гулмайрам кошого тарттырбай улам жулуп салып, алып келген жооолугун ыргытып бакырып-окуруп ыйлап жатты. Ага болбой аялдар ага жабышып:
-Айланайын, жакшы кишинин кызысын, кыз жыргаар жерине ыйлап барат дегендей келген жерин да жаман эмес, экинин бири, кадыр-барктуу кишиге келин болдун, антпе кызым, -дешип улам аны соротуп жатышты.
-Биз эле ушу бойдон торолуптурбузбу, чырактай куйгон жаштыктын жалынына куйуп, чыкчырылган кыз болгонбуз, кыз ыргыткан таш, туболук Улукбектин уйундо журбойсун, Абалбек жигиттин гулу, кадырына жете турган жигит.
-Ботом десен, ыйлап-ыйлап эле отуруп калчубуз.
-Ой кокуй десен, жайлоодон мени ат менен ала качкан.
-Мени он торт жашымда кудалап коюп эле, он бешимде кол менен алып кетишкен, жаш экенмин карышылык коргозгонду деле билбептирмин, килейген сары киши келатат, коркуп кетип жуктун бурчуна отуруп алсам которуп алып тошокко алып барган, -Бурма кемпир кулуп калды, -Корсо менден он жаш улуу ушул куйоом Суусарбек экен хи-хи-хи. Менин козумо килейген киши корунгон туура.
-Он беш жашта болсонуз ошо да,азыркылар жыйырмага чыкса да жашмын деп атышпайбы, анан куйоого тийсе эле он беште кыздар эбак бузулуп буткон...
-Капырай десен, -улам бири ар кайсыны айтып жатышты, бирок алардын созу Гулмайрамдын кулагына кирбеди.
-Атамды чыкыргыла! -деди бир убакта Гулмайрам.
-Кой айланайын, атанды коё тур, пешенене жазылганы ушул болсо арга канча, чанба-танба, ала качуу салт экен, бара-бара конуп кетесин.
-Ак жолукту акжолтой келин болсун деп салат, бул ыйык атайын аталган жоолук, -Мунаркан озу келип кайрадан жолукту салмак болгондо ал туруп ыргытып ийди:
-Салынбай жолугунарды, чыкыр жанагы келесоо, айбан баланарды, эмнеге суйлошпой ала качат, мен ага ачыгын айткам!
-Чыкыргыла, абалбекти чыкырчы! -деди аялдардын бири жаш келинге карап. Арадан он-он беш мунот убакыт откондо Абалбек сыртан кирди да:
-Эмне болду? -деди апасына.
-Эмне болсун балам озун суйлошчу, -деп Мунаркан бери боло бергенде коздорунон ачуу менен ызынын учкуну чачыраган Абалбек жарданган аялдарга карады да:
-Коё бергиле, -деди да Гулмайрамдын мандайына келди, -Эми бара берсен болот, эшигимди аттап кирдинби болду, мен ушуну гана кутконмун, жолундан калбай кете бер, эми сени эч ким кармабайт! -деп чыгып баратканда Мунаркан баласынын айтканына тушуно бербей:
-Коё бергиле мени, мен баары бир отурбайм, -Гулмайрам оозу ачыла тушкондо унунун барыча кыйкырды, -Коё бергиле деп жатам, силерди сотко берем!
-Айланайын, кыз ушуинтип ыйлап-сыктап жатып эле эл журтуна синип кетет, бак табаар кыз ыйлап келет кызым, -алдастаган Мунаркан адегенде эмне кыларын билбей Гулмайрамды кучактап бетинен опмок болгондо ал туртуп ийди:
-Кереги жок, мени оппой эле коюнуз, мен отурбайм дедим отурбайм, мени уйумо жеткирбесенер сотко берем! -дегенде аны коё берип сыртка чыкты да конушуларын чыкырып келди. Заматта уч-торт аял чогулуп калды. Мунаркан эки келинге боорсок бышыргыла деп буйрук берди. Чон-чон алдар келинди тынчтандыруу учун торку уйго киришти. Гулмайрам кошого тарттырбай улам жулуп салып, алып келген жооолугун ыргытып бакырып-окуруп ыйлап жатты. Ага болбой аялдар ага жабышып:
-Айланайын, жакшы кишинин кызысын, кыз жыргаар жерине ыйлап барат дегендей келген жерин да жаман эмес, экинин бири, кадыр-барктуу кишиге келин болдун, антпе кызым, -дешип улам аны соротуп жатышты.
-Биз эле ушу бойдон торолуптурбузбу, чырактай куйгон жаштыктын жалынына куйуп, чыкчырылган кыз болгонбуз, кыз ыргыткан таш, туболук Улукбектин уйундо журбойсун, Абалбек жигиттин гулу, кадырына жете турган жигит.
-Ботом десен, ыйлап-ыйлап эле отуруп калчубуз.
-Ой кокуй десен, жайлоодон мени ат менен ала качкан.
-Мени он торт жашымда кудалап коюп эле, он бешимде кол менен алып кетишкен, жаш экенмин карышылык коргозгонду деле билбептирмин, килейген сары киши келатат, коркуп кетип жуктун бурчуна отуруп алсам которуп алып тошокко алып барган, -Бурма кемпир кулуп калды, -Корсо менден он жаш улуу ушул куйоом Суусарбек экен хи-хи-хи. Менин козумо килейген киши корунгон туура.
-Он беш жашта болсонуз ошо да,азыркылар жыйырмага чыкса да жашмын деп атышпайбы, анан куйоого тийсе эле он беште кыздар эбак бузулуп буткон...
-Капырай десен, -улам бири ар кайсыны айтып жатышты, бирок алардын созу Гулмайрамдын кулагына кирбеди.
-Атамды чыкыргыла! -деди бир убакта Гулмайрам.
-Кой айланайын, атанды коё тур, пешенене жазылганы ушул болсо арга канча, чанба-танба, ала качуу салт экен, бара-бара конуп кетесин.
-Ак жолукту акжолтой келин болсун деп салат, бул ыйык атайын аталган жоолук, -Мунаркан озу келип кайрадан жолукту салмак болгондо ал туруп ыргытып ийди:
-Салынбай жолугунарды, чыкыр жанагы келесоо, айбан баланарды, эмнеге суйлошпой ала качат, мен ага ачыгын айткам!
-Чыкыргыла, абалбекти чыкырчы! -деди аялдардын бири жаш келинге карап. Арадан он-он беш мунот убакыт откондо Абалбек сыртан кирди да:
-Эмне болду? -деди апасына.
-Эмне болсун балам озун суйлошчу, -деп Мунаркан бери боло бергенде коздорунон ачуу менен ызынын учкуну чачыраган Абалбек жарданган аялдарга карады да:
-Коё бергиле, -деди да Гулмайрамдын мандайына келди, -Эми бара берсен болот, эшигимди аттап кирдинби болду, мен ушуну гана кутконмун, жолундан калбай кете бер, эми сени эч ким кармабайт! -деп чыгып баратканда Мунаркан баласынын айтканына тушуно бербей:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#12 05 February 2013 - 22:14
-Эмне дейт кокуй, кете бер дегенин эмнеси? -деди эле Абалбек кайрыла калып унчуга албай бозоруп турган Гулмайрамды бир карап алды да:
-Ооба, ал кете берсин апа, босогомду бир аттап коюшун сурангам, эми эшикке чыкса жеткирип коём! -деди давно чыгып кетти. Гулмайрам буркурап ийди, эмне кылар айласын таппай оксуп жатты. Селдээ бири-бирин караган аялдар эч нерсеге тушунбой тура беришти. Эне эмеспи, башынан уул-келини менен кызына бирдей караган Мунаркан Гулмайрамды кучактап сооротуп, саксайып кеткен чачтарын жыйып, колундагы жоолукту башына салып бетинен ооп:
-Садага болоюн десе, коп ыйлай бербе, ый жамандыкты чыкырат, мен Улукбектерге киши жонотоюн, отурган кыз ордун табат дейт садага. Андан коро бактынды, келечегинди ойлон, сен менин келиним эмес кызымдай болосун айланайын, деп суйлой торт буктоп тошокко отургузганда гана аялдар келип кошогону тарта башташты. Айласы кеткен кыз мунканып ыйлаган бойдон тизесин кучактап отуруп калды. Айланасынды кыздар отуруп заматта кошого тартылды. Дасторкон жайылып, усту толду. Ангыча Абалбектин уйлонгон уч классташы аялдары менен келип, туугандары менен колу-конушусу келип коруу каласын кылып келе башташты.
-Саматбек туугандары менен кенешип эки иниси менен улуу баласы Абалбекти ачуу басарга жонотмок болду. Он мин сом акча, бир тай, дагы майда-чуйдо тарттууларын алып эрте менен эрте жоношту.
-Бул кезде Улукбек дурболон тушуп туну бою уктабай Гулмайрамды издеп жатышкан. Кларанын уйуно барып сураштырып, ал корбогонун айтканда ого бетер ызы-чуу тушуп калышты.
-Кечинде эле уйдо эмес беле, бир жакка кетсе айтып кетет эле, тундосу кайда кетти? -Чыпыйы чыккан Сауле кирип-чыгыпжатып сар санаага батып суйлоно берди.
-Кемпир, кызын козго корунуп калыптыр, озу эч кайда кетмек эмес, бироо жарым ала качкан болсо бир кабары тан атса билинээр? -деп Улукбек камырабай атканда Сауле жини келип кетти.
-Бироо ала качып кеткендир деп чычкандай кызды ала качып кетсе тим коёбузбу, коз жашын тогуп жардам сурап отурса эмне кыласын, жайма-жай олтурганын эмне, андай болсо алып келиш керек.
-Ай-ай кемпир, кызды алып баса бергенде болбойт да, аны буйрук билет бир аз чыдай турсан, Гулмайрам бактылуу болсо болду, биздин коз алдыбызда орун алып калганы сен экообузго да жакшы, деп Улукбек Саулени карады, экоо отуз беш жылдан бери чогуу жашап келатса да бири-бирине акаарат келтирип жаман айтышчуу эмес. Улукбек жумшак суйлоп жайгарганыдан кийин Сауле унчукпай калды.
-Мейли эми, чыдай туралы, жайсыз жерге барабы, жайлуу жерге барабы аны кудай билет, кызымдын коз жашы тогулбосо болду.
-Бак берсин кемпир, кудайдын буйругу менен сенделе Казакстандан мени суйуп кыргыздын келини болбодун беле, кыз ошол экен байбиче, кам санаба, -Экоо суйлошуп отурушканда эшиктен машинанын унун чыгып жугуруп чыгышты. Улукбек дарбазасын ачып эле Абалбекти коруп иштин чоо-жайын тушунду.
-Кулдугубуз бар куда, кызынар бизге келин болуп калды!
-Кулдугубуз бар куда!
-Кулдугубуз бар куда! -деп учоо жарышып учурашып калганда мындайды башынан коп откоруп, кыз берип келин алып коргон Улукбек жанында турган аялына бир коз жиберип алды да аларды утурлай басты:
-Кулдугунар кудайга кудалар, кызды сурабай уурдап кеткенинерге жол болсун! -деди жай гана
-Куда, илгертен кызды сурабай уурдаган салтыбызда жок экенинбилебиз, бирок алдыныздардан атам озу келип кызга сырга салууга соз козгон экен, уурдаганга аргабыз калбады куда, кулдугубузду кабыл алыныз! -деди Абалбектин атасы уйроткон созунон жазбай.
-Биз кызыбыздын бир ооз созун уга албай силерди кабыл алалбайбыз, -Сауле куйоосунон оозуна айтып жибергенде Улукбек аны карап:
-Ооба, ал кете берсин апа, босогомду бир аттап коюшун сурангам, эми эшикке чыкса жеткирип коём! -деди давно чыгып кетти. Гулмайрам буркурап ийди, эмне кылар айласын таппай оксуп жатты. Селдээ бири-бирин караган аялдар эч нерсеге тушунбой тура беришти. Эне эмеспи, башынан уул-келини менен кызына бирдей караган Мунаркан Гулмайрамды кучактап сооротуп, саксайып кеткен чачтарын жыйып, колундагы жоолукту башына салып бетинен ооп:
-Садага болоюн десе, коп ыйлай бербе, ый жамандыкты чыкырат, мен Улукбектерге киши жонотоюн, отурган кыз ордун табат дейт садага. Андан коро бактынды, келечегинди ойлон, сен менин келиним эмес кызымдай болосун айланайын, деп суйлой торт буктоп тошокко отургузганда гана аялдар келип кошогону тарта башташты. Айласы кеткен кыз мунканып ыйлаган бойдон тизесин кучактап отуруп калды. Айланасынды кыздар отуруп заматта кошого тартылды. Дасторкон жайылып, усту толду. Ангыча Абалбектин уйлонгон уч классташы аялдары менен келип, туугандары менен колу-конушусу келип коруу каласын кылып келе башташты.
-Саматбек туугандары менен кенешип эки иниси менен улуу баласы Абалбекти ачуу басарга жонотмок болду. Он мин сом акча, бир тай, дагы майда-чуйдо тарттууларын алып эрте менен эрте жоношту.
-Бул кезде Улукбек дурболон тушуп туну бою уктабай Гулмайрамды издеп жатышкан. Кларанын уйуно барып сураштырып, ал корбогонун айтканда ого бетер ызы-чуу тушуп калышты.
-Кечинде эле уйдо эмес беле, бир жакка кетсе айтып кетет эле, тундосу кайда кетти? -Чыпыйы чыккан Сауле кирип-чыгыпжатып сар санаага батып суйлоно берди.
-Кемпир, кызын козго корунуп калыптыр, озу эч кайда кетмек эмес, бироо жарым ала качкан болсо бир кабары тан атса билинээр? -деп Улукбек камырабай атканда Сауле жини келип кетти.
-Бироо ала качып кеткендир деп чычкандай кызды ала качып кетсе тим коёбузбу, коз жашын тогуп жардам сурап отурса эмне кыласын, жайма-жай олтурганын эмне, андай болсо алып келиш керек.
-Ай-ай кемпир, кызды алып баса бергенде болбойт да, аны буйрук билет бир аз чыдай турсан, Гулмайрам бактылуу болсо болду, биздин коз алдыбызда орун алып калганы сен экообузго да жакшы, деп Улукбек Саулени карады, экоо отуз беш жылдан бери чогуу жашап келатса да бири-бирине акаарат келтирип жаман айтышчуу эмес. Улукбек жумшак суйлоп жайгарганыдан кийин Сауле унчукпай калды.
-Мейли эми, чыдай туралы, жайсыз жерге барабы, жайлуу жерге барабы аны кудай билет, кызымдын коз жашы тогулбосо болду.
-Бак берсин кемпир, кудайдын буйругу менен сенделе Казакстандан мени суйуп кыргыздын келини болбодун беле, кыз ошол экен байбиче, кам санаба, -Экоо суйлошуп отурушканда эшиктен машинанын унун чыгып жугуруп чыгышты. Улукбек дарбазасын ачып эле Абалбекти коруп иштин чоо-жайын тушунду.
-Кулдугубуз бар куда, кызынар бизге келин болуп калды!
-Кулдугубуз бар куда!
-Кулдугубуз бар куда! -деп учоо жарышып учурашып калганда мындайды башынан коп откоруп, кыз берип келин алып коргон Улукбек жанында турган аялына бир коз жиберип алды да аларды утурлай басты:
-Кулдугунар кудайга кудалар, кызды сурабай уурдап кеткенинерге жол болсун! -деди жай гана
-Куда, илгертен кызды сурабай уурдаган салтыбызда жок экенинбилебиз, бирок алдыныздардан атам озу келип кызга сырга салууга соз козгон экен, уурдаганга аргабыз калбады куда, кулдугубузду кабыл алыныз! -деди Абалбектин атасы уйроткон созунон жазбай.
-Биз кызыбыздын бир ооз созун уга албай силерди кабыл алалбайбыз, -Сауле куйоосунон оозуна айтып жибергенде Улукбек аны карап:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#13 05 February 2013 - 23:02
-Байбиче кулдук урган кудаларды киргизели уйго, конок камын кор, ангыча кызга женсин жонотуп угабыз, телефон деген барго азыр, -деп кудаларды уйго карай баштаганда Сауле ун дебейкуйоосунун артынан басты.
-Улукбек кудаларын ичке киргизип дасторкон жайгыча келинине телефон чала коюшту. Жакын жашаган уулу баласы келини менен кыз-куйоосу болуп жетип келишти. Адегенде эжеси Батма менен женеси Жазираны Гулмайрамга жонотушуп оздору конок каадасын кылып жатты. Батма менен женеси Жазирага кошулуп Клара курбусу кошулуп учоо машина менен тез эле келип калышты. Аларды коргон келин алган тарап дурбоп келинди алып кетеби, же алар менен кетип калабы деген ойдо бир тобу уйго Гулмайрамдын жанына кирип ар кимиси ар кайсыны айтып жатты:
-Кыз ушинтип эле куйоого тиет кагылайын, женен менен эжен келиптир, суйлошуп жургонмун деп айт, бир туногон кыз кайра уйуно барса бир куйоого тийип чыкты деп кеп кылышат.
-Ооба садага, эми кетпейм де, уят болот басып кеткен, ата-энен деле жакшы кишилер, алардын бетине чиркоо болуп калат.
-Эмнеге суйлошуп келдим демек элем, ачыгын эле айтам, мен Абалбекти суйбойм, мени зордоп ала качты! -Гулмайрам болбой ыйлап кирди.
-Айланайын, кыз жыргаар жерине ыйлап барат деген кеп бар, сен антпе келип калышты ыйынды токтот да жакшы жооп бер, -Жазира менен Батма кирип келишти:
-Эмнеге аны зордоп соз уйротуп жатснар, баарынар чыгып тургула, озубуз суйлошобуз! -Батма ушинткенде улгайып калган кемпир аларга карады:
-Улукбек кудаларын ичке киргизип дасторкон жайгыча келинине телефон чала коюшту. Жакын жашаган уулу баласы келини менен кыз-куйоосу болуп жетип келишти. Адегенде эжеси Батма менен женеси Жазираны Гулмайрамга жонотушуп оздору конок каадасын кылып жатты. Батма менен женеси Жазирага кошулуп Клара курбусу кошулуп учоо машина менен тез эле келип калышты. Аларды коргон келин алган тарап дурбоп келинди алып кетеби, же алар менен кетип калабы деген ойдо бир тобу уйго Гулмайрамдын жанына кирип ар кимиси ар кайсыны айтып жатты:
-Кыз ушинтип эле куйоого тиет кагылайын, женен менен эжен келиптир, суйлошуп жургонмун деп айт, бир туногон кыз кайра уйуно барса бир куйоого тийип чыкты деп кеп кылышат.
-Ооба садага, эми кетпейм де, уят болот басып кеткен, ата-энен деле жакшы кишилер, алардын бетине чиркоо болуп калат.
-Эмнеге суйлошуп келдим демек элем, ачыгын эле айтам, мен Абалбекти суйбойм, мени зордоп ала качты! -Гулмайрам болбой ыйлап кирди.
-Айланайын, кыз жыргаар жерине ыйлап барат деген кеп бар, сен антпе келип калышты ыйынды токтот да жакшы жооп бер, -Жазира менен Батма кирип келишти:
-Эмнеге аны зордоп соз уйротуп жатснар, баарынар чыгып тургула, озубуз суйлошобуз! -Батма ушинткенде улгайып калган кемпир аларга карады:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#14 06 February 2013 - 21:18
-Ийе айланайын, булоону алган киши оной менен кетире коймок беле, келген келин кетп калса бизге, кызы бир босогону аттап кайра силерге деле намыс, андан коро биздин кочобузго эле сурагыла.
-Жаш кызды ала качып алып намыска такайсынар, кийинки жашоосу менен ишинер жок, булар жашап кете алабы же жопу аны ойлобойсунар, -Батманы Гулмайрам кучактап алып шолоктоп жатканда Жазира аны озуно каратып туруп:
-Айтчы кыз, бул жерде каласынбы же кетесинби? -деди токтоо, -Сен учун атамдардын дагы эл караган жузу жер карабасын, озун чеч.
-Жене-е! -Гулмайрам эми женесини кучактап калды, -Жене!
-Кой ыйлба, атамдар сенин жообунду кутуп атышат, озун суйлошуп келдинби же жокпу!?
-Жо-ок!
-Бас анда алып кетем! -Батма аны колдон жетелеп жоногондо Гулмайрам тырышып туруп калды, ал босогодон кирип келе жаткан Клараны коруп калып ага бакырды.
-Сен, сен кылдын баарын, сен билесин!
-Койчу Гулмайрам, мен билген жокмун, -Клара келип курбусун кчактап ыйлап ийди, -Мен болгон мага берген катты бергем, башка эчтеке билбейм!
-Эмнеге ала качат, эмнеге мени мени ала качап алды?! -Козунун жашын кол кылган Гулмайрам курбусун эки колдоп муштагылап жатканда Батма аны аны жини келе карап:
-Бас деп жатам кетесинби же жокпу? -дегенде:
-Мен эми эч жакка барбайм, ата-энемди жер каратып кайда барат элем, -деп колун тартып алып ордуна отурду давно бетин басып ыйлап жатты. Жазира анын жанына тизелей отура калып бет аарча менен козун жашын аарчып сооротуп:
-Кой ыйлаба деп жатканда чонток телефону чырылдап калды, -ала коюп, -Мына атам чалып жатат, озун эле жооп бер, -деди. Гулмайрам телефонду алып эмне дээрин билбей Улукбектин унун угуп ого бетер ыйлап:
-Ата-а, мени кечирип коюнуздар, мен кетпейм!-деп телефонду женесине бере салды.
-Ата, баары жайында, кыз бир аз эреркеп жатат, -деди эле Батма ага ачуулуу карап:
-Ушинтип боздоп турган немени кантип таштап кете беребиз жене, ойлосонуз боло деги, муну зордоп ала качып келсе, -Жазира кебелбей ага жооп кайтарды:
-Кызыке, сен да,мен суйлошпой эле жашап жатабыз го, -деп кулагына шыбырап кулумсуроп койду да, -Эми биз уйго баралы, кутуп жатышат, -деди:
-Батма унчукпай калды, жарданган аял-эркектер аларды бура бастырбай конок уйго алып киришти. Жазыра унчукпай кирип жайылган дасторкондон нан ооз тийип бата кылды:
-Кечиресиздер кудалар, кууп келе тургандар бар, биз да уйго барып дайынданалы, -деди. Улукбек ушул келинине абдан ишенчу, нары жакшы корор эле, анткени Жазира кайната, кайненесине оз баладай жакын болчу, озу коюп озу билип тейлей турган. Ошондуктан ал биерден кетууго аргасыз болду. Батма Гулмайрамдан эки эле жаш улуу, бир баласы бар, ошондуктан женесине карышылык кылбай дегенине болбой жоноп кетишти. Улукбек иштин чоо-жайын тушунду, кызы аргасыз отурганын ыйлаганынан билди, бирок жандай жакшы коргон кызынын бактысын тилеп ичтен сызып кудаларын сыйлап кийит кийгизип анан узатып койду. Алар кеткенден кийин Сауле келип кызына кабартырлана суроолу карады:
-Гулмашым кандай отурат деги, ыйлап-сыктабай эле олтурабы?
-Кыз ыйлабай кочу беле? Улукбек алардан мурда жооп бере салды, ыйлайт, басылат байбиче, Абалбекти коруп билип жургон бала, ата-энеси элден кем эмес, коп кабатырлана бербе.
-Ыйлап атат, айла жок, аялдардн шыкагынан чыга албай отуруп калды, зордоп эле алып кетиптир! -Батма балбалактап кирди, -ал озу суйлошпосо деле кондурушту да.
-Болду кызым, Гулмаш акыл-эстуу кыз, баарын тушунот, бактысын тилейм, -Улукбек ушинтип жаткан сон Жазира ун деген жок. Баары унчупай калгандан кийин кайненесине карап аста гана ун катты.
-Апа, кызыбыз жаман жерге барбаптыр, кокус жердиги жаман уй-булого барса мен ошону кантип таштап келе берейин, буйруса кызбактылуу болот.
-Жаш кызды ала качып алып намыска такайсынар, кийинки жашоосу менен ишинер жок, булар жашап кете алабы же жопу аны ойлобойсунар, -Батманы Гулмайрам кучактап алып шолоктоп жатканда Жазира аны озуно каратып туруп:
-Айтчы кыз, бул жерде каласынбы же кетесинби? -деди токтоо, -Сен учун атамдардын дагы эл караган жузу жер карабасын, озун чеч.
-Жене-е! -Гулмайрам эми женесини кучактап калды, -Жене!
-Кой ыйлба, атамдар сенин жообунду кутуп атышат, озун суйлошуп келдинби же жокпу!?
-Жо-ок!
-Бас анда алып кетем! -Батма аны колдон жетелеп жоногондо Гулмайрам тырышып туруп калды, ал босогодон кирип келе жаткан Клараны коруп калып ага бакырды.
-Сен, сен кылдын баарын, сен билесин!
-Койчу Гулмайрам, мен билген жокмун, -Клара келип курбусун кчактап ыйлап ийди, -Мен болгон мага берген катты бергем, башка эчтеке билбейм!
-Эмнеге ала качат, эмнеге мени мени ала качап алды?! -Козунун жашын кол кылган Гулмайрам курбусун эки колдоп муштагылап жатканда Батма аны аны жини келе карап:
-Бас деп жатам кетесинби же жокпу? -дегенде:
-Мен эми эч жакка барбайм, ата-энемди жер каратып кайда барат элем, -деп колун тартып алып ордуна отурду давно бетин басып ыйлап жатты. Жазира анын жанына тизелей отура калып бет аарча менен козун жашын аарчып сооротуп:
-Кой ыйлаба деп жатканда чонток телефону чырылдап калды, -ала коюп, -Мына атам чалып жатат, озун эле жооп бер, -деди. Гулмайрам телефонду алып эмне дээрин билбей Улукбектин унун угуп ого бетер ыйлап:
-Ата-а, мени кечирип коюнуздар, мен кетпейм!-деп телефонду женесине бере салды.
-Ата, баары жайында, кыз бир аз эреркеп жатат, -деди эле Батма ага ачуулуу карап:
-Ушинтип боздоп турган немени кантип таштап кете беребиз жене, ойлосонуз боло деги, муну зордоп ала качып келсе, -Жазира кебелбей ага жооп кайтарды:
-Кызыке, сен да,мен суйлошпой эле жашап жатабыз го, -деп кулагына шыбырап кулумсуроп койду да, -Эми биз уйго баралы, кутуп жатышат, -деди:
-Батма унчукпай калды, жарданган аял-эркектер аларды бура бастырбай конок уйго алып киришти. Жазыра унчукпай кирип жайылган дасторкондон нан ооз тийип бата кылды:
-Кечиресиздер кудалар, кууп келе тургандар бар, биз да уйго барып дайынданалы, -деди. Улукбек ушул келинине абдан ишенчу, нары жакшы корор эле, анткени Жазира кайната, кайненесине оз баладай жакын болчу, озу коюп озу билип тейлей турган. Ошондуктан ал биерден кетууго аргасыз болду. Батма Гулмайрамдан эки эле жаш улуу, бир баласы бар, ошондуктан женесине карышылык кылбай дегенине болбой жоноп кетишти. Улукбек иштин чоо-жайын тушунду, кызы аргасыз отурганын ыйлаганынан билди, бирок жандай жакшы коргон кызынын бактысын тилеп ичтен сызып кудаларын сыйлап кийит кийгизип анан узатып койду. Алар кеткенден кийин Сауле келип кызына кабартырлана суроолу карады:
-Гулмашым кандай отурат деги, ыйлап-сыктабай эле олтурабы?
-Кыз ыйлабай кочу беле? Улукбек алардан мурда жооп бере салды, ыйлайт, басылат байбиче, Абалбекти коруп билип жургон бала, ата-энеси элден кем эмес, коп кабатырлана бербе.
-Ыйлап атат, айла жок, аялдардн шыкагынан чыга албай отуруп калды, зордоп эле алып кетиптир! -Батма балбалактап кирди, -ал озу суйлошпосо деле кондурушту да.
-Болду кызым, Гулмаш акыл-эстуу кыз, баарын тушунот, бактысын тилейм, -Улукбек ушинтип жаткан сон Жазира ун деген жок. Баары унчупай калгандан кийин кайненесине карап аста гана ун катты.
-Апа, кызыбыз жаман жерге барбаптыр, кокус жердиги жаман уй-булого барса мен ошону кантип таштап келе берейин, буйруса кызбактылуу болот.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#15 06 February 2013 - 22:27
-Эми айлам канча, аттин экоонор чечип койдунар го,-Сауле нымтырай ойлуу отуруп калды. Андан кийин кууп барчуларды чектен кенешишти. Жазира менен Батма экоо куйоолору менен, эки баласы, Улукбек иниси менен эжеси болуп сегиз адам бармак болушту. Саматбек кудаларын кутунуп колунан келишинче камынып тосуп алды.
-Ошентип кыялы менен коколоп учуп, мезгилин колунан чыгаргысы келбей удургуган ой кыялы асмандаган Гулмайрам суйбойм да тийбейм да деп чамгарактаган менен башка тушсо таалайындан кор дегендей аргасыз Абалбекти кудай кошкон жары, тагдыр байлаган келинчеги болуп отуруп калды. Негедир Абалбек ага керсейип ойдодон карачу болду. Экоо уйдо калганда кабак буркоп отурган Гулмайрамды карап:
-Ийи чон кыз, текеберликтин арты кандай болоорун сездинби? -деди бир куну.
-Текеберди тел козудай телинип ээрчитем деп ойлодунбу?
-Ээрибесен да жанымда олтурганын калппы?
-Жанында аргасыз олтурган жан сени канчалык сыйлайт, мен озумду сенин жанында турган жансыз молодой сезем.
-Анда мен сени карабайм, азыр да билбейм сенден жакшы жооп угар укпасымды, мен сени чын журогумдон суйгом, сен тескери карап кеттин, жигиттик намысыма тийдин.
-Намысын болсо башкадан издебейт белен суйууну.
-Суйуу буюм эмес, журок каалоосу эркинди башкарууга алын жетпей калат. Бир адамдан башкасына кароого кудуретин жетпей суйгон адамындын кулу болуга даяр кылып коёт.
-Мен андай сезимге кабыла элекмин, мен окушум керек болчу, сен мени окутпасан баары бир кетем. Эгер суйгонун чын болсо окуума карышы болбо. Суйом деп максатына жеттин, эми менин оюма тоскоолдук кылба!
-Эгер мен сенин талабынды аткарсам мени суйосунбу?
-Суй деп кыйнаба, акырындык менен конуп кетээрмин. Эн негизгиси жанындамын, алсыз чымчыкты капаска салып алып сайрап бер дегенде суй дегенин болбойт, -Гулмайрам Абалбектин жузуно тике карады, -Мен сенден бир гана суранаарым окуума жолто болбо?
-Макул ата-энеме кенешип короюн.
-Али убакыт бар. Учуру ото электе тапшырып калышым керек, -Гулмайрам жалооруй суранды.
-Макул дедим город, алардан бейжооп озумду озум билгенде ата-энени сыйлабагандык болуп калат -Абалбек ойлуу келинчегин карады, -Гулмаш чын эле эч кимди суйуп коргон жок белен? Абалбек Клара жазган катты ага сунду.
-Эмне, мен жооп жазмак турсун катынды окуган да эмесмин, -Гулмайрам катты алып окуп Кларага жини келди, -Бул мен н колум эмес, Клара озу жазган турбайбы?
-Чын элеби? -Абалбек Гулмайрамды жеп жиберчудой карады,-Демек жазган катымды карап да койгон эмес экенсин да?
-Ооба, озун суйбогон адамды убара кылгым келген эмес. Бири-бирин умутко жетелеген жаман, сенин сезимин менен ойногум келген эмес...
-Ош-ошондой де,а мен келесоо сени башка бироо менен суйлошот экен деп кызганып журбоймунбу, Клара шашпа, -деп эшикке чыгып кетти
-Гулмайрам ун дебей отуруп калды. Ал кабатырланып же кайгырып деле койбоду. Ал оюндагы бирден-бир максатын ишке ашырууну гана коздоп турган. Абалбектин кайда кетип, эмне кылып жургону ал учун баары бир болчу.
-Ошентип кыялы менен коколоп учуп, мезгилин колунан чыгаргысы келбей удургуган ой кыялы асмандаган Гулмайрам суйбойм да тийбейм да деп чамгарактаган менен башка тушсо таалайындан кор дегендей аргасыз Абалбекти кудай кошкон жары, тагдыр байлаган келинчеги болуп отуруп калды. Негедир Абалбек ага керсейип ойдодон карачу болду. Экоо уйдо калганда кабак буркоп отурган Гулмайрамды карап:
-Ийи чон кыз, текеберликтин арты кандай болоорун сездинби? -деди бир куну.
-Текеберди тел козудай телинип ээрчитем деп ойлодунбу?
-Ээрибесен да жанымда олтурганын калппы?
-Жанында аргасыз олтурган жан сени канчалык сыйлайт, мен озумду сенин жанында турган жансыз молодой сезем.
-Анда мен сени карабайм, азыр да билбейм сенден жакшы жооп угар укпасымды, мен сени чын журогумдон суйгом, сен тескери карап кеттин, жигиттик намысыма тийдин.
-Намысын болсо башкадан издебейт белен суйууну.
-Суйуу буюм эмес, журок каалоосу эркинди башкарууга алын жетпей калат. Бир адамдан башкасына кароого кудуретин жетпей суйгон адамындын кулу болуга даяр кылып коёт.
-Мен андай сезимге кабыла элекмин, мен окушум керек болчу, сен мени окутпасан баары бир кетем. Эгер суйгонун чын болсо окуума карышы болбо. Суйом деп максатына жеттин, эми менин оюма тоскоолдук кылба!
-Эгер мен сенин талабынды аткарсам мени суйосунбу?
-Суй деп кыйнаба, акырындык менен конуп кетээрмин. Эн негизгиси жанындамын, алсыз чымчыкты капаска салып алып сайрап бер дегенде суй дегенин болбойт, -Гулмайрам Абалбектин жузуно тике карады, -Мен сенден бир гана суранаарым окуума жолто болбо?
-Макул ата-энеме кенешип короюн.
-Али убакыт бар. Учуру ото электе тапшырып калышым керек, -Гулмайрам жалооруй суранды.
-Макул дедим город, алардан бейжооп озумду озум билгенде ата-энени сыйлабагандык болуп калат -Абалбек ойлуу келинчегин карады, -Гулмаш чын эле эч кимди суйуп коргон жок белен? Абалбек Клара жазган катты ага сунду.
-Эмне, мен жооп жазмак турсун катынды окуган да эмесмин, -Гулмайрам катты алып окуп Кларага жини келди, -Бул мен н колум эмес, Клара озу жазган турбайбы?
-Чын элеби? -Абалбек Гулмайрамды жеп жиберчудой карады,-Демек жазган катымды карап да койгон эмес экенсин да?
-Ооба, озун суйбогон адамды убара кылгым келген эмес. Бири-бирин умутко жетелеген жаман, сенин сезимин менен ойногум келген эмес...
-Ош-ошондой де,а мен келесоо сени башка бироо менен суйлошот экен деп кызганып журбоймунбу, Клара шашпа, -деп эшикке чыгып кетти
-Гулмайрам ун дебей отуруп калды. Ал кабатырланып же кайгырып деле койбоду. Ал оюндагы бирден-бир максатын ишке ашырууну гана коздоп турган. Абалбектин кайда кетип, эмне кылып жургону ал учун баары бир болчу.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#16 07 February 2013 - 19:09
Абалбек уйунон чыгып Кларага барды, ал алда качан шаарга кетип калган эле. Уйунон чыккан он-он бир жаштагы уул баланы чыкырып алып андан сурап калды. Ал коргон билгенин бежереп айтып жатты. Абалбек ичинен тынып жинденгени менен оз ичинен: "Кой мен Гулмайрамды кордогонум болбойт, суйуп алган жарым, ал дагы бироонун баласы, окуйм десе каршылык кылганым туура эмес" деп ойлуу башын жерге салып уйун коздой келатты.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#17 07 February 2013 - 21:12
Гулмайрам келин болуп келгенине бир топ кун болуп калган эле. Абалбек ата-энесинин:
"Эн кичуу балабызсын,
сенин аялын бизге кызмат кылат, бизди силер багасынар"
, дегенин эстеп келинчегинин мудоосун айта албай журду. Ага Гулмайрам болбой кундо аны шаштыра берчуу болду. Акыры аргасы кеткен Абалбек бир куну сыртта жургондо атасынын жанына шынаарылып,
бир соз айтчудай кайсандап туруп калды. Саматбек уулунун ички оюн туюп тургандай озу сурады:
-Эмне созун бар уулум, бирдеме дечуудой турун бар?
-Ата, келинин окууга барам деп жатат, шаарга жонош керек го....
-Ээ балам ошончолук эле окугусу келип атабы?
-Ооба, даярданып алганда алып баса бергем да.
-Апан менен кенешип королу, -Саматбек уйду коздой басты.
-Озунор кенешкиле ата, мен азыр келем, -Абалбек короодон чыгып кетти.
Саматбек кирип келгенде Мунаркандын жанында олтурган Гулмайрам тушку тамагын берууго камынып дасторкон жайнаганы турганда Саматбек:
-Кемпир, кенешчу соз бар, -деди келинин аста карап.
-Кандай соз? -Мунаркан куйоосун кунт коё карап турап калганда Гулмайрам сыртка жуйро басып чыгып кетти.
-Уулун келинди окууга жонотолу дейт го?
-Апей ботом качан?
-Кеткени жатканда ээн баштык кылып алып баса бериптир.
-Мейли, оздору билишсин.
-Кой кемпир, экообуз азыр кудайга шугурбуз, жаштар окуса окуп алышсын. Абалбекти да оку дейли.
-Озун бил, окушса окуп алышсын, -Мунаркан жааган таяна отуруп калды. Ал оюнда кокурок кучугун сыртка чыгаргысы келбей жанында алып жургусу келет. Эми келининин окуйм дегени ага оор тийди, эселек кыздын колунда тургусу келбей шаарды коксоп турупалганына жини келсе да сыртына чыгарбай куйоосунун сабынан чыккысы келген жок. Кечинде гана келген Абалбек ата-энесин жалтандай карап куноолудой отуруп калды.
-Абалбек, эртен эртерээк тур балам, базарга мал алып келип саталы да силерди шаарга жонотолу деп чечтик, -Саматбек уулунун оюн тушунуп тургандай сакалын экчей суйлоду, -Келинди жалгаз жибербей озун чогуу бар, окугун келсе Сен дагы бир окууга тапшыр.
-Макул ата, созсуз окуйм! -Абалбек ордунан кубана туруп оз болмосуно чыгып баратып, -Ата, апа экоонорго тен рахмат! -деп култундай чуркап кетти.
-Эк мейли, уулумдун суйунгонун карачы кемпир, ал-кучубуздун баарыда окушса окуп алышсын, оздоруно жакшы. Колунда бар туруп мени окуткан жок деп арман кылбасын.
-Окуйбуз деп шаарга келгендер кайрылып келбей ошо бойдон шаарга конуп алышса бизди бакпай коёт да,-Мунаркан деми сууй суйлоду, -Бир баланы колдон чыгарбай жон эле мал-сал бактырып айылда алып калсак болот эле го?
-Кой кемпир капаланба, азыр булар жаш, биздин доорубузда окуп чокуп алышсын. Жаман эмес балдарыбыздын баары жакшы жерден куда-кудагый куттуруп мандайыбыз жарыла кубанып отурабыз, неберелер келип уйубуз толуп отурат, ушуга канимет кылалв.
-Ушунусуна шугур, -Мунаркан бир оор ушкурунуп алды, -Кечээ куну эле озум жетим кыз элем, минтип уул-келин, кыз-куйоолордун сыйына татып отурам. Мин-мертебе шугур...
-Ошентсен, мен да сени жакшы коруп, суйуп аладым беле, экообуз дагы жаш болгонбуз, балдарыбызга шарт тузуп берели.
-Ыраазымын кудайга, ошондо сен мени суйом дегенин жалган айтылгандай угулчу, хи-хи. Мунаркан кулуп илгергисин эстегендей мулундай кулуп калчу.
-Ой каапыр десе, мени сен суйгон эмессин го анда, болбосо ушундай ойду ойлобойт элен. Ачыгынды айтчы, сен дагы мени суйдун беле?-Саматбек кынкая Мунарканга ыктай калып аста суйлоп босого жакты карап койду.
-Эми качанкыны козгобой жон отурчу, балдар угуп калышпасын, -Мунаркан кыз кезиндеги бир коз ирмемди эстеп эшикти карап кымырыла жылмайып койду.
-Укса угаар, биз жаш болбоптурбузбу, жаштыкты эстеп суйууну тушунгон учун буларды оз оюна коюп каалаганын аткарып жатабыз да? -Саматбек компоё кемпирин карап мулундап тийише суйлоду, -Кээде кыял жоруктарын багы кыз кезине окшоп келатканда ошол коз ирмемдер коз алдымдан чууруп кудум жигит чагымды эстеп баягыдай эле суйуп кетем.
-Койчу эми, карылыкка башня коюп баары унутула баштаганда кайдагыны эске салбай.
-Ээ байбиче, унутулмак беле, болгону кубат кетип карылык оз издерин салып коет экен, болбосо журок кургур оз сезимин жоготпой дале баягыдай ээликкенде барбы. Кыз жандап кополок куугун келет, деп Саматбек жанында отурган Мунаркандын колунан кармап сылап койду.
-Эми коргонсунбой жон эми, Абалбек кирип журбосун, -Мунаркан кылыктана колун тартып алды.
-Эмне созун бар уулум, бирдеме дечуудой турун бар?
-Ата, келинин окууга барам деп жатат, шаарга жонош керек го....
-Ээ балам ошончолук эле окугусу келип атабы?
-Ооба, даярданып алганда алып баса бергем да.
-Апан менен кенешип королу, -Саматбек уйду коздой басты.
-Озунор кенешкиле ата, мен азыр келем, -Абалбек короодон чыгып кетти.
Саматбек кирип келгенде Мунаркандын жанында олтурган Гулмайрам тушку тамагын берууго камынып дасторкон жайнаганы турганда Саматбек:
-Кемпир, кенешчу соз бар, -деди келинин аста карап.
-Кандай соз? -Мунаркан куйоосун кунт коё карап турап калганда Гулмайрам сыртка жуйро басып чыгып кетти.
-Уулун келинди окууга жонотолу дейт го?
-Апей ботом качан?
-Кеткени жатканда ээн баштык кылып алып баса бериптир.
-Мейли, оздору билишсин.
-Кой кемпир, экообуз азыр кудайга шугурбуз, жаштар окуса окуп алышсын. Абалбекти да оку дейли.
-Озун бил, окушса окуп алышсын, -Мунаркан жааган таяна отуруп калды. Ал оюнда кокурок кучугун сыртка чыгаргысы келбей жанында алып жургусу келет. Эми келининин окуйм дегени ага оор тийди, эселек кыздын колунда тургусу келбей шаарды коксоп турупалганына жини келсе да сыртына чыгарбай куйоосунун сабынан чыккысы келген жок. Кечинде гана келген Абалбек ата-энесин жалтандай карап куноолудой отуруп калды.
-Абалбек, эртен эртерээк тур балам, базарга мал алып келип саталы да силерди шаарга жонотолу деп чечтик, -Саматбек уулунун оюн тушунуп тургандай сакалын экчей суйлоду, -Келинди жалгаз жибербей озун чогуу бар, окугун келсе Сен дагы бир окууга тапшыр.
-Макул ата, созсуз окуйм! -Абалбек ордунан кубана туруп оз болмосуно чыгып баратып, -Ата, апа экоонорго тен рахмат! -деп култундай чуркап кетти.
-Эк мейли, уулумдун суйунгонун карачы кемпир, ал-кучубуздун баарыда окушса окуп алышсын, оздоруно жакшы. Колунда бар туруп мени окуткан жок деп арман кылбасын.
-Окуйбуз деп шаарга келгендер кайрылып келбей ошо бойдон шаарга конуп алышса бизди бакпай коёт да,-Мунаркан деми сууй суйлоду, -Бир баланы колдон чыгарбай жон эле мал-сал бактырып айылда алып калсак болот эле го?
-Кой кемпир капаланба, азыр булар жаш, биздин доорубузда окуп чокуп алышсын. Жаман эмес балдарыбыздын баары жакшы жерден куда-кудагый куттуруп мандайыбыз жарыла кубанып отурабыз, неберелер келип уйубуз толуп отурат, ушуга канимет кылалв.
-Ушунусуна шугур, -Мунаркан бир оор ушкурунуп алды, -Кечээ куну эле озум жетим кыз элем, минтип уул-келин, кыз-куйоолордун сыйына татып отурам. Мин-мертебе шугур...
-Ошентсен, мен да сени жакшы коруп, суйуп аладым беле, экообуз дагы жаш болгонбуз, балдарыбызга шарт тузуп берели.
-Ыраазымын кудайга, ошондо сен мени суйом дегенин жалган айтылгандай угулчу, хи-хи. Мунаркан кулуп илгергисин эстегендей мулундай кулуп калчу.
-Ой каапыр десе, мени сен суйгон эмессин го анда, болбосо ушундай ойду ойлобойт элен. Ачыгынды айтчы, сен дагы мени суйдун беле?-Саматбек кынкая Мунарканга ыктай калып аста суйлоп босого жакты карап койду.
-Эми качанкыны козгобой жон отурчу, балдар угуп калышпасын, -Мунаркан кыз кезиндеги бир коз ирмемди эстеп эшикти карап кымырыла жылмайып койду.
-Укса угаар, биз жаш болбоптурбузбу, жаштыкты эстеп суйууну тушунгон учун буларды оз оюна коюп каалаганын аткарып жатабыз да? -Саматбек компоё кемпирин карап мулундап тийише суйлоду, -Кээде кыял жоруктарын багы кыз кезине окшоп келатканда ошол коз ирмемдер коз алдымдан чууруп кудум жигит чагымды эстеп баягыдай эле суйуп кетем.
-Койчу эми, карылыкка башня коюп баары унутула баштаганда кайдагыны эске салбай.
-Ээ байбиче, унутулмак беле, болгону кубат кетип карылык оз издерин салып коет экен, болбосо журок кургур оз сезимин жоготпой дале баягыдай ээликкенде барбы. Кыз жандап кополок куугун келет, деп Саматбек жанында отурган Мунаркандын колунан кармап сылап койду.
-Эми коргонсунбой жон эми, Абалбек кирип журбосун, -Мунаркан кылыктана колун тартып алды.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#18 07 February 2013 - 22:39
-Биз болбосок алар кайдан чыкмак, кудайга шугур, балдарыбыз ыймандуу болуп чонойду. Уй-жай кутуп оз-озунчо жашап жатат. Кемпир чал андан ары келин-уулун шаарга жонотууго кам коруп кенешууго киришти. Бул убакта кубанычы койнуна батпай кирип келген Абалбек тошок салып жаткан Гулмайрамды артынан кучактап калды:
-Суйунчу жаным!
-Эмне болду, жон айтчы эми, коё бер дейм.
-Сен экообузду тен окуйбуз.
-Чынбы, анда мен атамдарга чалайын, коздору жайнап кеткен Гулмайрам Абалбекти жылмая карады.
-Чын эртенжок бурсугуну жонойбуз.
-Жакшы болгон турбайбы, -Гулмайрам суйунгонунон шашкалактай телефондон номер тере баштады, -Алло, алло апа, биз бурсугуну шаарга жонойбуз. Окууга тапшырганга макул болушту!
-Эмне дейт, окууга деп айттын беле? -Сауле андан тактап сурай куйоосуно айтып жаткандай болду, артынан Улукбектин уну угулуп келип трубканы алды:
-Гулмаш, кандай кызым, окууга барам деп аларга озун айтынбы?
-Абалбекке айткан болчумун, экообузду тен жибере турган болушуптур!
-Анда жакшы кызым, иши кылып кайната-кайнененди кыйнаган жоксунбу?
-Жок ата, бир эле жолу айкам.
-Анда эртен апан документеринди алып барып берет. Себинди бермек болуп камынып койбодук беле, макул анда биз озубузчо кенешели, - деди Улукбек телефонду очуруп койду. Сауле ичинен Саматбек менен Мунарканга ыраазы болуп турду.
-Кызым кубанса мен дагы кубанганымды кара, кой атасы септи эч кимди убара кылбай эле жуктоп барып берели. Шаарга барса да кыйналып калышат. Кудаларды деле кыйнабай эртен менен жеткирип берип, союшту тируулой алып барып берели. Антпесе торкуну эч теке бербеди деп кызын созго сынып калбасын, -куйполоктой келин-уулуна телефон чалды.
-Сауле, туура эмес кылып жаткан жокпузбу, баары бир алар убара болбой койбойт. Азыр эрте мен барып кенешип келе калайын. Айтпай алып барсак уят, союшту тундоп союп даярдайлы.
-Озун бил Улук, иши кылып кийинкиге калтырбайлы. Даяр нерсени токтотуп олтурганыбыз болбойт.
-Суйунчу жаным!
-Эмне болду, жон айтчы эми, коё бер дейм.
-Сен экообузду тен окуйбуз.
-Чынбы, анда мен атамдарга чалайын, коздору жайнап кеткен Гулмайрам Абалбекти жылмая карады.
-Чын эртенжок бурсугуну жонойбуз.
-Жакшы болгон турбайбы, -Гулмайрам суйунгонунон шашкалактай телефондон номер тере баштады, -Алло, алло апа, биз бурсугуну шаарга жонойбуз. Окууга тапшырганга макул болушту!
-Эмне дейт, окууга деп айттын беле? -Сауле андан тактап сурай куйоосуно айтып жаткандай болду, артынан Улукбектин уну угулуп келип трубканы алды:
-Гулмаш, кандай кызым, окууга барам деп аларга озун айтынбы?
-Абалбекке айткан болчумун, экообузду тен жибере турган болушуптур!
-Анда жакшы кызым, иши кылып кайната-кайнененди кыйнаган жоксунбу?
-Жок ата, бир эле жолу айкам.
-Анда эртен апан документеринди алып барып берет. Себинди бермек болуп камынып койбодук беле, макул анда биз озубузчо кенешели, - деди Улукбек телефонду очуруп койду. Сауле ичинен Саматбек менен Мунарканга ыраазы болуп турду.
-Кызым кубанса мен дагы кубанганымды кара, кой атасы септи эч кимди убара кылбай эле жуктоп барып берели. Шаарга барса да кыйналып калышат. Кудаларды деле кыйнабай эртен менен жеткирип берип, союшту тируулой алып барып берели. Антпесе торкуну эч теке бербеди деп кызын созго сынып калбасын, -куйполоктой келин-уулуна телефон чалды.
-Сауле, туура эмес кылып жаткан жокпузбу, баары бир алар убара болбой койбойт. Азыр эрте мен барып кенешип келе калайын. Айтпай алып барсак уят, союшту тундоп союп даярдайлы.
-Озун бил Улук, иши кылып кийинкиге калтырбайлы. Даяр нерсени токтотуп олтурганыбыз болбойт.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#20 08 February 2013 - 21:36
Туура байбиче, мен жонодум, -Улукбек акырын туруп кийимин кийди датунго карабай ойдо жакка жоноду.
Сауле Гулмайрамга телефон чалып койду эле жатмак болуп турган Саматбектер кудасын кутуп калышты. Гулмайрам дасторкон жайып ал келгенче эле устун толтуруп чайын белендеп даяр турган да Улукбек кирип келди. Эки куда кучакташып учурашып орун алып септи жон эле киргизип берели дегенине болбоду. Ары кетип, бери кетип жатып жаштарды дагы бир кунго кармап жол-жоосуннк, каада салты менен тосмок болуп чечишти. Гулмайрамдын шаштысы кетип окуудан кеч калчудай кыжаалат болуп жатты. Баардык иштин бутоор мезгили бар эмеспи, акыры убакыт етип эки жаш шаарга адегенде оздору кетти. Шаардагы улуу кызы Арзыкандын уйуно бармак болуп ата-энелери менен коштошуп жолго чыгышты.
Арзыканын уй-жайы бар, куйоосу экоо керээлден кечке базарда соода кылып, бир бала, бир кызын окутуп жаткан. Мектеп жашында эки баласы бар. Алар келгендин эртеси эле Гулмайрам озу энсеп келген окуу жайына келип директоруна кирсе документтер кабыл алынып бутуп калган экен. Угуп алып супсууну сууй тушкон директор ага:
Кана кандай онорун бар, куудулдук же токмолук жайын барбы, ырдаганды билесинби, кайсы кайсы аспапта ойной аласын? -деди кызга боору оруй, анткени Гулмайрам ыйламсырап ийген эле.
-Жок андай онорум деле жок, бирок ырдайм.
-Ырдап корчу.
-Азыр... -Гулмайрам озу мектепте ырдап жургон ырын аста баштаганда эле:
-Чертем, -Гулмайрам ушинткенде директордун жанында турган аял ага комуз алып келип берди. Гулмайрам саал калтырай комузду алды да чертип кирди:
-Жетет, дагы жакшылап уйронуп келээрки жылы кел, -Директор ага болду дегендей ордунан туруп жоногондо башын жерге салган Гулмайрамдын коз кычыктарына жаш тегерене босогону аттай чыкты да коридорго туруп калды.
-Ушундай кызым, эртерээк келиш керек болчу, эмки жылы озунду сынап корсон боло, деди жанагы аял аны жубата суйлоп. Гулмайрам ушу кезде, озун токтоо кармап бирок бул дуйнодогу адам аттуунун баарынан конулу калгандай ункуйо сыртка жоноду. Эмне кылаарын билбей паркта копко басып журду. Отургучка отуруп буулугуп ыйлап жатты. Ары-бери откондордун ичинен аны коргон бир жигит жанына келип:
-Чон кыз сизди бироо капа кылдыбы? -деп энкейе калып сурап калды.
Сауле Гулмайрамга телефон чалып койду эле жатмак болуп турган Саматбектер кудасын кутуп калышты. Гулмайрам дасторкон жайып ал келгенче эле устун толтуруп чайын белендеп даяр турган да Улукбек кирип келди. Эки куда кучакташып учурашып орун алып септи жон эле киргизип берели дегенине болбоду. Ары кетип, бери кетип жатып жаштарды дагы бир кунго кармап жол-жоосуннк, каада салты менен тосмок болуп чечишти. Гулмайрамдын шаштысы кетип окуудан кеч калчудай кыжаалат болуп жатты. Баардык иштин бутоор мезгили бар эмеспи, акыры убакыт етип эки жаш шаарга адегенде оздору кетти. Шаардагы улуу кызы Арзыкандын уйуно бармак болуп ата-энелери менен коштошуп жолго чыгышты.
Арзыканын уй-жайы бар, куйоосу экоо керээлден кечке базарда соода кылып, бир бала, бир кызын окутуп жаткан. Мектеп жашында эки баласы бар. Алар келгендин эртеси эле Гулмайрам озу энсеп келген окуу жайына келип директоруна кирсе документтер кабыл алынып бутуп калган экен. Угуп алып супсууну сууй тушкон директор ага:
Кана кандай онорун бар, куудулдук же токмолук жайын барбы, ырдаганды билесинби, кайсы кайсы аспапта ойной аласын? -деди кызга боору оруй, анткени Гулмайрам ыйламсырап ийген эле.
-Жок андай онорум деле жок, бирок ырдайм.
-Ырдап корчу.
-Азыр... -Гулмайрам озу мектепте ырдап жургон ырын аста баштаганда эле:
-Чертем, -Гулмайрам ушинткенде директордун жанында турган аял ага комуз алып келип берди. Гулмайрам саал калтырай комузду алды да чертип кирди:
-Жетет, дагы жакшылап уйронуп келээрки жылы кел, -Директор ага болду дегендей ордунан туруп жоногондо башын жерге салган Гулмайрамдын коз кычыктарына жаш тегерене босогону аттай чыкты да коридорго туруп калды.
-Ушундай кызым, эртерээк келиш керек болчу, эмки жылы озунду сынап корсон боло, деди жанагы аял аны жубата суйлоп. Гулмайрам ушу кезде, озун токтоо кармап бирок бул дуйнодогу адам аттуунун баарынан конулу калгандай ункуйо сыртка жоноду. Эмне кылаарын билбей паркта копко басып журду. Отургучка отуруп буулугуп ыйлап жатты. Ары-бери откондордун ичинен аны коргон бир жигит жанына келип:
-Чон кыз сизди бироо капа кылдыбы? -деп энкейе калып сурап калды.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."

Супер-Инфо
super.kg
видео








