-Жок! -Гулмайрам бетин баскан бойдон жооп берди.
-Ыйлай бербе, андан коро кайра чыйралбайсынбы,
бугун ыйласан эртен кулосун, кайгырсан кубанасын, -Азимбек анан жанына олтура кетти,-Кана ойдо карачы.
-Эмне керексизге?
! -Гулмайрам жини келе караганда анын коз жашы бир тамчы суунун тамчысындай молтулдоп жузунон ылдый кулап кызды озгочо корктуу корсотуп турду. Азимбек бир самга аны тилден калгандай карап туруп калды:"Аябай сулуу кыз экен, жигитти капа кылган окшойт,ушундай пакиза кызды таарынткан кандай гана акмак болду экен"деп ойлонуп алды. Ошол кезде кыз,-Мени оз жайыма коюп ишинизди кылынызчы!
-деди жашын аарчый .
-Былтыркыдан калган жумушум жок карындаш, андан коро таанышып алалы, менин атым Азимбек, продюсермин сендей сулуу кыздарды издеп журом, эгер талантын болсо созсуз байланышсан болот.
-Сиз кандай жардам бере аласыз? -Гулмайрам очкон умутту жана ага суроолу карады.
-Ырдайм дегендер коп кайрылышат,
кээсинин уну жок сулуулугу бар. Кээсинин уну болсо сулуулугу жок,негизи искусстводо сулуулугу менен таланты топ келишсе гана коркуно чыгат. Менин жан дуйном тынч алалбай эл аралапссулуу , келбеттуу, талантуу кыз-ууландарды издеп журом.
-А сизди кайдан тапсам болот? -Элеп-желеп болуп журогу толкуп, кубана тушкон кыз жигитке жал-жал карады.
-Мына мен жанында турам, оз ой-тилегинди айта берсен болот, -Азимбек жылмая кулуп койду, -Бул менинвизиткам,
телефон чалсан озум алам, -Тош чонтогунон дареги жазылган кагазды ага сунду.
-Рахмат байке, мен жолдошум менен суйлошуп эртен сизге байланышам,
-Гулмайрам кулундой ордунан туруп баладай жузу жаркып кубанычтуу карады, -Сизге чо-он рахмат! -Кыз жоной бермек болгондо Азимбек:
-Чон кыз аттынды айтпадын го? -деди козголо.
-Кечирип коюнузчу, менин атым Гулмайрам, -ушинтти дажугуро басып баратты. Ал ушул саамда алдында кандай машагаттуу муноттор, азгырыктар турганын сезбеди. Тек умут тилеги орундалып максатына жетучу жол ачылгандай кубанычтуу кетип баратты. Ал келгенде Абалбек олтурган жеринен тура калды.
-Эмне болду,ттапшырдынбы документтеринди?
-Жок, кабыл алуу бутуп калыптыр.
-Мен да кеч калыпмын, келээрки жылы тапшырабыз.
-Жок Абалбек, мен эртен бир адамга жолугам. Ал мага жардам бермек болду, -Гулмайрам болгонун болгондой кылып айтып бергенде Абалбек адегенде кимдир бироодон кызгангандай болуп бирок озун кармап:
-Макул, барсан барып кел, эгер консон айылга кетип жазда эртерээк келсекпи деп ойлодум эле... -Абалбек кынырыла тим болду. Арзыкан келини менен инисин сыйлап аларга оз сунуштарын айтып жатты. Эртеси Гулмайрам Азимбекке телефон чалды эле дарек боюнча келуусун айтканда ал шаша жоноп кетти.
-Кел Гулмайрам, -Азимбек сырттан жузу албыра кирип келген келинге бир коз ирмемге карап: "Мындай сулуу кыздарды жигиттер бош калтырбайт да"
деп умсунуп алды, -Кел отур, кана эми кенен кесир суйлошсок болот, -деп орун корсотту, -Ырдап кордун беле?
-Ооба.
-Анда ырдап берчи.
-Мен окууга... -деп келатканда Азимбек аны токтото колун которду.
-Кайсы ырды ырдайсын?
-Кандай болсо деле ырдай берейинби?
-Боло берет, башкысы унунду текшеребиз,
-дегенде Гулмайрам ырдап кирди . Азимбек ырдап буткончо унчукпай угуп турду, коптон кийин гана кыз озуно эмне дээр экен дегендей карап калганда, -Жарайт, бугундон баштап сенин унунду жазабыз, бир шарт менен, -деди Гулмайрамды сырдуу карап.
Сезим ойготкон кылдар Сезим ойготкон кылдар
#22 09 February 2013 - 18:16
-Кандай шарт байке? -Гулмайрам: "дагы эмне деген шылтоо айтат эми" деп санаркай тушту.
-Куйоого качан чыктын эле?
-Бир ай боло элек, -уяла жооп берди келин.
-Ысыгынар тарай элек тура.
-Ал эмне дегениниз, -Гулмайрам тушуно бербей сурада.
-Суйлошуп йлондунор беле?
-Жокк, ага качып алган, -Гулмайрам мандайында отурган озунон он-он беш жаштай улуу адамды кудайындай коруп ымандай сырын токконго даяр турду.
-Гулмайрам, сенде ун да, келбет дабар экен. Эмнеге сендей кыздар алдына максат коюуну билбей эртелеп эле куйоого тийип алууга шашышат. Же эркектер калбай калат деп шашасынар го? -деп озунчо эле кызандай тушкон Азимбектин созуно териге тушту да:
-Шартынызды айтсаныз, туура келсе коройун, -деп отурган ордунан тура калды.
-Шашпа карындаш, сен озун ырчы болгун келеби?
-Ооба ошон учун мандайынызда турбаймынбы.
-Анда мындай, эгер унунду кор кылгын келбесе, бийиктикке умтулууга аракет кылып эл алдында жургун келсе, бир шартыма коносун, ачыгын айтсам, -Азимбек келинди коз кыйыгы менен карап коюп колундагы ручка менен столду тык-тык ура бир азга ойлоно калды, -Бир тун мени менен болууга макул болосун.
-Эмне дейсиз? -Гулмайрам коздору чон ачыла туттуга туруп калды.
-Менин сунушумду терен ойлонуп кор. Кабыл алсан кел иштешебиз, кабыл албасан озун бил. Талантын меен сулуулугунду бала багып, куйоондун кирин жууп кор кыласын.Ойлонуп кор!
-Кызык экенсиз... -Гулмайрам аргасы кете эшикти коздой жоноду.
-Ойлонуп кор да сунушума карышы болбосон эшик ачык, -Азимбек ушуну айтып кала берди.
Телмире ойго баткан Гулмайрам кайда бара жатканын да сезбеди. Кичинекей ижарага алынган болмодон чыгып жолдо келатты: "Кызык бул эмнеси, ушундай да болобу, башка эркек менен болуп анан атымды чыгарып басып жургончо суйбосом даак никелуу эримден балалуу болсом балдарымдын жанында куноосуз жашаганым жакшы эмеспи"деп кете берди. Ал узай бергенде алдынан шаардыктарча кийинген, жаш он алты он жетилердеги озу курдуу кыз чыга калды.
-Эже ушул жерде продюсердин кабинети бар экен, сиз билбейсизби? -деп сурап калды.
-Куйоого качан чыктын эле?
-Бир ай боло элек, -уяла жооп берди келин.
-Ысыгынар тарай элек тура.
-Ал эмне дегениниз, -Гулмайрам тушуно бербей сурада.
-Суйлошуп йлондунор беле?
-Жокк, ага качып алган, -Гулмайрам мандайында отурган озунон он-он беш жаштай улуу адамды кудайындай коруп ымандай сырын токконго даяр турду.
-Гулмайрам, сенде ун да, келбет дабар экен. Эмнеге сендей кыздар алдына максат коюуну билбей эртелеп эле куйоого тийип алууга шашышат. Же эркектер калбай калат деп шашасынар го? -деп озунчо эле кызандай тушкон Азимбектин созуно териге тушту да:
-Шартынызды айтсаныз, туура келсе коройун, -деп отурган ордунан тура калды.
-Шашпа карындаш, сен озун ырчы болгун келеби?
-Ооба ошон учун мандайынызда турбаймынбы.
-Анда мындай, эгер унунду кор кылгын келбесе, бийиктикке умтулууга аракет кылып эл алдында жургун келсе, бир шартыма коносун, ачыгын айтсам, -Азимбек келинди коз кыйыгы менен карап коюп колундагы ручка менен столду тык-тык ура бир азга ойлоно калды, -Бир тун мени менен болууга макул болосун.
-Эмне дейсиз? -Гулмайрам коздору чон ачыла туттуга туруп калды.
-Менин сунушумду терен ойлонуп кор. Кабыл алсан кел иштешебиз, кабыл албасан озун бил. Талантын меен сулуулугунду бала багып, куйоондун кирин жууп кор кыласын.Ойлонуп кор!
-Кызык экенсиз... -Гулмайрам аргасы кете эшикти коздой жоноду.
-Ойлонуп кор да сунушума карышы болбосон эшик ачык, -Азимбек ушуну айтып кала берди.
Телмире ойго баткан Гулмайрам кайда бара жатканын да сезбеди. Кичинекей ижарага алынган болмодон чыгып жолдо келатты: "Кызык бул эмнеси, ушундай да болобу, башка эркек менен болуп анан атымды чыгарып басып жургончо суйбосом даак никелуу эримден балалуу болсом балдарымдын жанында куноосуз жашаганым жакшы эмеспи"деп кете берди. Ал узай бергенде алдынан шаардыктарча кийинген, жаш он алты он жетилердеги озу курдуу кыз чыга калды.
-Эже ушул жерде продюсердин кабинети бар экен, сиз билбейсизби? -деп сурап калды.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#23 09 February 2013 - 20:06
-Баса берсен табасын, -Гулмайрам аны узата карап калды. Коздорун ашыкча боёп, оозун кыпкызыл кылып, чачтары саксайган кызга озунчо жини келип алды: "Мынча эмнеге боёнот, озу жакшынакай эле кыз экен,бул дагы ырдайт окшойт"деп ойлонуп алаксый эмиле жан дуйносун боорондуу бурганак каптаган ызасы кайда кеткенин сезбей калды. Неге турганын озу да сезбеди. Бир нерсеси алабергендей карап коёт. Бир кезде жанагы кыз менен Азимбектин ээрчише басып келатканын коруп шашыла артына бурулуп басып кетти. Ичинен уйгу-туйгу ойлорга батып, маршурткага тушпой жоо келатканда телефону чырылдап калды.
-Алло, -шашыла ала коюп апасынын унун укту, -Апа кандайсынар?
-Кызым ишин кандай?
-Баары бутуп калыптыр апа, кеч келиптирмин, -деп Гулмайрам ыйлап ийе жаздады.
-Анда эмне кыласын?
-Билбейм.
-Басабергиле анда.
-Аракет кылып короюн апа, ырдаганга жол бар экен. Балким ыр жазып каламбы?
-Ойлонуп кор кызым, куйоондун да созун ун, балким эмки жылы тапшыраарсын?
-Жок апа, ага чейин кутуп олтура бермек белем.
-Ожор, оз билгенинди коё бербеген кызсын давно, ойлонуп кор.
-Кабатыр болбонуз, -деп телефонуочуруп коюп, -Эмне экен кыз белем, бир тун эмне болмок эле, эгер айтканына турса жылдыз болуп чыга келем.
-Абалбек билип коймок беле деген ойго берилип уйго келээри менен Абалбек аны тосуп алды.
-Иш кандай?
-Жакшы, ыр жаздырып ырдап чыгам, андан кийин окуй берем. Сен дагы окуйсун.
-Макул эмесе мен иш издейин.
-Озун бил, адегенде батир издеп табалы.
-Азырынча эжемдер менен тура беребиз го.
-Мейли анда, -Экоо ушуну менен унчугушпай калды.
Канчалык озун кармап Азимбектин сунушуна макул болгусу келбегени менен жанына тынчтык бербеген энсоо тилеги аны туйшолтуп, ырдагысы келгендиктен ойлонуп коруп макул болуудан башка аргасы калбады. Аны туну бою кирпик какпай ойлонуп чыкканын Абалбек сезген да жок. Тошоктогу кумарлуу кучакташуу менен обушуудон кийин уктап калган. Эртеси эрте менен Абалбек эрте туруп кетип калды. Ал жумуш издеп кеткенин. А Гулмайрам болсо эч жакка чыкпады. Ак никени аттоого дити барбай, баарына кол шилтеп басып кеткиси келген мененбир туруп кайыл болууга озун даярдап бир чечимге келгендей болду. Абалбек жумуш таппай кечинде келгенде Арзыкан менен жездеси Самайбек ага оз ойлонуп айтты.
-Жумуш издегенче биз менен иштей бер, акырындап орун алып беребиз. Экоолоп соодага коруп кетесинер.
-Болуптур жезде,жумуш издегенде эле табыла койбойт экен. -Абалбек макулдугун билдиргендей болду.
Гулмайрам баарына макул болгондой ун дебеди. Ошентип алар шаарда калып, жашоолорунун алгачкы кадамдарын экоо эки башка жол менен баштап турмуш арабасын кылдыратмак болушту. Абалбек Гулмайрамды дале баягыдай суйот, ал ушул суйуусунун момосун жайып, бала-чакалуу болуп бактылуу жашагысы келген. Бирок алардын оз омур жолу башка-башка жолго болунуп кечээги таза суйуу деп сезген сезими кимдир бироого алмашылаарын сезишкен жок. Эртеси эртелеп Абалбек жездеси менен базарга кеткенде Гулмайрам Азимбекке телефон чалды.
-Алло, -шашыла ала коюп апасынын унун укту, -Апа кандайсынар?
-Кызым ишин кандай?
-Баары бутуп калыптыр апа, кеч келиптирмин, -деп Гулмайрам ыйлап ийе жаздады.
-Анда эмне кыласын?
-Билбейм.
-Басабергиле анда.
-Аракет кылып короюн апа, ырдаганга жол бар экен. Балким ыр жазып каламбы?
-Ойлонуп кор кызым, куйоондун да созун ун, балким эмки жылы тапшыраарсын?
-Жок апа, ага чейин кутуп олтура бермек белем.
-Ожор, оз билгенинди коё бербеген кызсын давно, ойлонуп кор.
-Кабатыр болбонуз, -деп телефонуочуруп коюп, -Эмне экен кыз белем, бир тун эмне болмок эле, эгер айтканына турса жылдыз болуп чыга келем.
-Абалбек билип коймок беле деген ойго берилип уйго келээри менен Абалбек аны тосуп алды.
-Иш кандай?
-Жакшы, ыр жаздырып ырдап чыгам, андан кийин окуй берем. Сен дагы окуйсун.
-Макул эмесе мен иш издейин.
-Озун бил, адегенде батир издеп табалы.
-Азырынча эжемдер менен тура беребиз го.
-Мейли анда, -Экоо ушуну менен унчугушпай калды.
Канчалык озун кармап Азимбектин сунушуна макул болгусу келбегени менен жанына тынчтык бербеген энсоо тилеги аны туйшолтуп, ырдагысы келгендиктен ойлонуп коруп макул болуудан башка аргасы калбады. Аны туну бою кирпик какпай ойлонуп чыкканын Абалбек сезген да жок. Тошоктогу кумарлуу кучакташуу менен обушуудон кийин уктап калган. Эртеси эрте менен Абалбек эрте туруп кетип калды. Ал жумуш издеп кеткенин. А Гулмайрам болсо эч жакка чыкпады. Ак никени аттоого дити барбай, баарына кол шилтеп басып кеткиси келген мененбир туруп кайыл болууга озун даярдап бир чечимге келгендей болду. Абалбек жумуш таппай кечинде келгенде Арзыкан менен жездеси Самайбек ага оз ойлонуп айтты.
-Жумуш издегенче биз менен иштей бер, акырындап орун алып беребиз. Экоолоп соодага коруп кетесинер.
-Болуптур жезде,жумуш издегенде эле табыла койбойт экен. -Абалбек макулдугун билдиргендей болду.
Гулмайрам баарына макул болгондой ун дебеди. Ошентип алар шаарда калып, жашоолорунун алгачкы кадамдарын экоо эки башка жол менен баштап турмуш арабасын кылдыратмак болушту. Абалбек Гулмайрамды дале баягыдай суйот, ал ушул суйуусунун момосун жайып, бала-чакалуу болуп бактылуу жашагысы келген. Бирок алардын оз омур жолу башка-башка жолго болунуп кечээги таза суйуу деп сезген сезими кимдир бироого алмашылаарын сезишкен жок. Эртеси эртелеп Абалбек жездеси менен базарга кеткенде Гулмайрам Азимбекке телефон чалды.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#24 09 February 2013 - 22:10
-Алло байке, мен Гулмайрам...
-Аа-а билгем сенин чалаарынды, качан келесин?
-Бугун барам, ырды качан жазабыз?
-Сен качан даяр болсон.
-Мен азыр барам.
-Кутом, -телефонду коюп койгон Азимбек мыйыгынан жылмайып алды" Чымчыктай бырпыратам го,жылдыз болуу оной мес, баарына менен колумда, балким куйоонду да каратпай коюшум мумкун" деген ойду ойлонуп ордунантура алаканын жайып тандайын шык этирип алды да колдорун жайып керилип алды. Ангыча эшик тык-тык этти.
-Кире бер!
-Саламатсызбы?
-Саламат келегой.
-Келдим, сиздин сунушунузга макулмун,-Гулмайрамжер карап суйлоду.
-Азамат, анда ырды жазууга кирише берсек болот, бирок бая кунку ырды эмес менен озум тандап берем. Мен сенин ырларындв радиого, телевиденияеге берем, эл алдына алып чыгам. Аз убакыт ичинде жылдыз болуп, элге тааныласын.
-Иши кылса ырдасам деген тилегим орундаоса болду.
-Орундалат, -Азимбек Гулмды ары откоруп озу апараттарын иштетип ырда дегендей башын ийкеди. Гулмайрам эки кулагына илип алып, ырдай баштады. Бир нече ирээт ырдаткандан кийин:
-Азамат , буйруса баары жайында! -деп койду.
Азимбек кызды сугалактана карап, бирок негедир ал озун ичтен тилдеп: "Кандай напсси жаман адаммын ээ, ушул ниетинде кылдай рамдыгы жок жаш келинди булгагын келип атабы, жоок андай болбойт, мен муну чын журоктон суйуп калдым. Омуру кыз суйуп коро элек элем. Ооз учум менен далай эле кызды суйом-куйом деп жургонмун. Корсо суйуу оной эмес туура. Мен суйууго абылдым, Мен суйуп калдым" деп комокойундо кыйкырып аба жара бут дуйно жузуно угулчудай кылып жан салгысы келип кетти. Анын телмире озун карап туруп калганын коргон Гулмайрамдын муундары калчылдап, жузу жууган чупуроктой кубарып, турган жеринде озгоро эки козун Азимбектен албай карышкырдан корккон коёндой диртилдеп карап, тилден калгандай жалдырап туруп калды. Анын бул абалын дароо сезген Азимбек андан козун ала качып ордунан туруп терезени коздой басты. "Качан чечин! " деп айтатдеп озунон озу коркуп турган Гулмайрам Азимбектин унунон чочуп кетти.
-Гулмайрам эми сен бара бер,эртен келип озундун ырдаганыды угасын. Мен жасап даярдап коём,макулбу?
-Ыя, эмне дединиз? -Гулмайрам эч нерсе укпагандай ага жалдырай карады, -Сиз бара бер дединизби?
-Ооба карындашым, бара бер да,эртен кел, мен баарына бутуруп коём,анан озу унунду угуп озун суктанасын, -Азимбек ага жылмая, башкача бир мээрим того карады, -Жолдошун ырдаганына карышы эмеспи?
-Жок, жок ал карышы деле эмес, -Гулмайрам шашыла жооп берди. Жанаттан бери ой санаасы шамал айдагандай тарап озун женил сезбей онуно кызыл жугуро тушкон, -Рахмат байке, сизге абдан рахмат, ыраазымын байке! -деп кубанычынан толкунданып сыртты коздой жугуро чыгып баратты. "Секелек эле бойдон туура, куйоо... эх эркектер, неге мынча мыкачыбыз, ордунан эне суту кете элек баёо кыздарды ала качып алып, анан да бироолордон кызганып,бир экини торогондон кийин ажарлуу кыздарды албарстыдай коруп башкасыны издей баштайбыз, ырас эле ургаачылар, корбу дуйнодо, ушул секелекти эми куйоосу барктай алат бекен? " деп ойлуу копко отурду.Деги эле Азимбек Гулмайрамды коргондон бери жаны жай албай негедир жан дуйносу кыжалаттанып, уйкусу качып жадакалса журогуно эч нерсе батпай калган. Оор деп алып алды, озунчо бир нерсеге бушайман боло кымбат буюмун жоготуп алгандай жалгызсырап отурду. Оюнда иштемек, жумушу чачтан коп, антсе да конулу эч нерсеге чаппай коз алдына боёо,коздору жайнаган, жузу апакай, чачтары айдалыга тогулгон, бою шынга, бели ичке стал чыбыктай кызды келтирип коздорун жумуп алды. Мен акмакмын" деди озун озу,-Мен акмакмын Умсунай Гулмайрамдан кем беле, башканы коюп озумду билбейминби, жону жок кызганыпэки балам менен кетирип ийип коколой башым учун иштеп жатам. Бирок биз бири-бирибизди суйдук беле,жо- менссуйуу дегенди тушунгон да эмесмин. Ал жомокто, ырларда,дастанда гана айтылат деп ойлочумун. Корсо жашоодо да суйуу бар тура,ккайдан билдим башыма келбесе, олуп корупмунбу дегендей мындай сезимге биринчи кабылып олтурбаймынбы? Деп ийнини куйшой кунгуронуп алды.Ал ушул тапта оз башынан отконду эстоого аргасыз болду. Анткени эки баласы менен аялын эки жыл мурун куружалаа, кызганычтын айынан кетирип жиберген эле.Коз алдына уйлонгон кези тартылып озуно озу кыжыры келгендей болду. Мен акмак экенмин да,маныроо бир кыргыздын уулумун, болбосо эмне уйлонбойм азырынча деп койбойт белем деп, туруп барып акыр-чикир салынган чакага чыйт эте тукуруп коюп коюп кайра отурду.
-Аа-а билгем сенин чалаарынды, качан келесин?
-Бугун барам, ырды качан жазабыз?
-Сен качан даяр болсон.
-Мен азыр барам.
-Кутом, -телефонду коюп койгон Азимбек мыйыгынан жылмайып алды" Чымчыктай бырпыратам го,жылдыз болуу оной мес, баарына менен колумда, балким куйоонду да каратпай коюшум мумкун" деген ойду ойлонуп ордунантура алаканын жайып тандайын шык этирип алды да колдорун жайып керилип алды. Ангыча эшик тык-тык этти.
-Кире бер!
-Саламатсызбы?
-Саламат келегой.
-Келдим, сиздин сунушунузга макулмун,-Гулмайрамжер карап суйлоду.
-Азамат, анда ырды жазууга кирише берсек болот, бирок бая кунку ырды эмес менен озум тандап берем. Мен сенин ырларындв радиого, телевиденияеге берем, эл алдына алып чыгам. Аз убакыт ичинде жылдыз болуп, элге тааныласын.
-Иши кылса ырдасам деген тилегим орундаоса болду.
-Орундалат, -Азимбек Гулмды ары откоруп озу апараттарын иштетип ырда дегендей башын ийкеди. Гулмайрам эки кулагына илип алып, ырдай баштады. Бир нече ирээт ырдаткандан кийин:
-Азамат , буйруса баары жайында! -деп койду.
Азимбек кызды сугалактана карап, бирок негедир ал озун ичтен тилдеп: "Кандай напсси жаман адаммын ээ, ушул ниетинде кылдай рамдыгы жок жаш келинди булгагын келип атабы, жоок андай болбойт, мен муну чын журоктон суйуп калдым. Омуру кыз суйуп коро элек элем. Ооз учум менен далай эле кызды суйом-куйом деп жургонмун. Корсо суйуу оной эмес туура. Мен суйууго абылдым, Мен суйуп калдым" деп комокойундо кыйкырып аба жара бут дуйно жузуно угулчудай кылып жан салгысы келип кетти. Анын телмире озун карап туруп калганын коргон Гулмайрамдын муундары калчылдап, жузу жууган чупуроктой кубарып, турган жеринде озгоро эки козун Азимбектен албай карышкырдан корккон коёндой диртилдеп карап, тилден калгандай жалдырап туруп калды. Анын бул абалын дароо сезген Азимбек андан козун ала качып ордунан туруп терезени коздой басты. "Качан чечин! " деп айтатдеп озунон озу коркуп турган Гулмайрам Азимбектин унунон чочуп кетти.
-Гулмайрам эми сен бара бер,эртен келип озундун ырдаганыды угасын. Мен жасап даярдап коём,макулбу?
-Ыя, эмне дединиз? -Гулмайрам эч нерсе укпагандай ага жалдырай карады, -Сиз бара бер дединизби?
-Ооба карындашым, бара бер да,эртен кел, мен баарына бутуруп коём,анан озу унунду угуп озун суктанасын, -Азимбек ага жылмая, башкача бир мээрим того карады, -Жолдошун ырдаганына карышы эмеспи?
-Жок, жок ал карышы деле эмес, -Гулмайрам шашыла жооп берди. Жанаттан бери ой санаасы шамал айдагандай тарап озун женил сезбей онуно кызыл жугуро тушкон, -Рахмат байке, сизге абдан рахмат, ыраазымын байке! -деп кубанычынан толкунданып сыртты коздой жугуро чыгып баратты. "Секелек эле бойдон туура, куйоо... эх эркектер, неге мынча мыкачыбыз, ордунан эне суту кете элек баёо кыздарды ала качып алып, анан да бироолордон кызганып,бир экини торогондон кийин ажарлуу кыздарды албарстыдай коруп башкасыны издей баштайбыз, ырас эле ургаачылар, корбу дуйнодо, ушул секелекти эми куйоосу барктай алат бекен? " деп ойлуу копко отурду.Деги эле Азимбек Гулмайрамды коргондон бери жаны жай албай негедир жан дуйносу кыжалаттанып, уйкусу качып жадакалса журогуно эч нерсе батпай калган. Оор деп алып алды, озунчо бир нерсеге бушайман боло кымбат буюмун жоготуп алгандай жалгызсырап отурду. Оюнда иштемек, жумушу чачтан коп, антсе да конулу эч нерсеге чаппай коз алдына боёо,коздору жайнаган, жузу апакай, чачтары айдалыга тогулгон, бою шынга, бели ичке стал чыбыктай кызды келтирип коздорун жумуп алды. Мен акмакмын" деди озун озу,-Мен акмакмын Умсунай Гулмайрамдан кем беле, башканы коюп озумду билбейминби, жону жок кызганыпэки балам менен кетирип ийип коколой башым учун иштеп жатам. Бирок биз бири-бирибизди суйдук беле,жо- менссуйуу дегенди тушунгон да эмесмин. Ал жомокто, ырларда,дастанда гана айтылат деп ойлочумун. Корсо жашоодо да суйуу бар тура,ккайдан билдим башыма келбесе, олуп корупмунбу дегендей мындай сезимге биринчи кабылып олтурбаймынбы? Деп ийнини куйшой кунгуронуп алды.Ал ушул тапта оз башынан отконду эстоого аргасыз болду. Анткени эки баласы менен аялын эки жыл мурун куружалаа, кызганычтын айынан кетирип жиберген эле.Коз алдына уйлонгон кези тартылып озуно озу кыжыры келгендей болду. Мен акмак экенмин да,маныроо бир кыргыздын уулумун, болбосо эмне уйлонбойм азырынча деп койбойт белем деп, туруп барып акыр-чикир салынган чакага чыйт эте тукуруп коюп коюп кайра отурду.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#25 11 February 2013 - 20:36
Азимбек жыйырма бешке чыкканда ата-энесинин тилинен чыкпай мал-кезге бош болуп айылда болуп калган. Озу музыкага шыктуу, кээде досторунун араында ырдап калат. Атайын музыкалык курсту буткондон кийин конулу эч нерсеге чаппай журду. Анткени замандын оош-кыйшыгы,
адамдардын кулк-мунозунун,
пейлиин озгорушу менен эле агымы таптакыр башка нукка бурулуп соодосыз жашоо отпочудой болуп калды. Керек болсо Мен деген бир убакытагы маданият доо-шаалары деле соодага отуп маданият дагы очкон оттой этип эле калбадыбы. Анан жаныдан осуп келаткан талантар кайда,кимге барып таалим тарбия алып, кимдерге таянмак эле?Ошол кезде дипломун которуп алып эмне кыларын билбеген Азимбек да ата-энесинин мандайында аргасыз болгон. Акырындап жанданган маданиятыбыз жаны ырлар, продюсерсиз сахнаны аттай албай калышпадыбы.
Бир куну атасы:
-Балам, жашын жыйырма бештен ашты, эми уйлон, окуп-чокуп алдын, уй-було кут, -деди токтоо уулун сынай.
-Ата, -Азимбек капысынан уккан мындай созго такала тушту. Озу деле уйлонуу жонундо ойлонбоптур,
-Мен иштеп уй-жай алып машина алып анан...
-Машинаны эмне кыласын, илгертен ат адамдын канаты дейишет.
-Ошентсе да..
-Ошентседа дегенинди токтот, менин соок отту тууганым бар. Ошонун келишкен кызы бар экен,сойко салып лып берем, суйлошуп койдум, -дегенде Азимбек чыдабай кетти:
-Албайм, корбогон кызды кантип алмак элем?
-Коргондо соокту коргон иттей шыйпандап шурбо, сулуу кыз менен жорго аттын кадырын жигит гана билет уулум!
-Балам, жашын жыйырма бештен ашты, эми уйлон, окуп-чокуп алдын, уй-було кут, -деди токтоо уулун сынай.
-Ата, -Азимбек капысынан уккан мындай созго такала тушту. Озу деле уйлонуу жонундо ойлонбоптур,
-Мен иштеп уй-жай алып машина алып анан...
-Машинаны эмне кыласын, илгертен ат адамдын канаты дейишет.
-Ошентсе да..
-Ошентседа дегенинди токтот, менин соок отту тууганым бар. Ошонун келишкен кызы бар экен,сойко салып лып берем, суйлошуп койдум, -дегенде Азимбек чыдабай кетти:
-Албайм, корбогон кызды кантип алмак элем?
-Коргондо соокту коргон иттей шыйпандап шурбо, сулуу кыз менен жорго аттын кадырын жигит гана билет уулум!
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#26 11 February 2013 - 21:40
-Тейитбек ага сын менен карап койду,
-Колоктоп бой журбой аял ал уулум.
-Мейли, адегенде бир короюн,-Азимбек конулуз кунк эрте ары коздой басты. Ошонун эле эртеси ата-энеси тууганын конокко чыкырды. Мектепти бутконуно эки жыл болсо даУмсунай уйундо жургон, жоош момун кой коздуу, чачы согончогуна жеткен чырайлуу, ыймандуу кыз ата-энеси менен чогуу келди. Коптон бер катышпай кеттик деген шылтоо менен бала чакасын бирге алып келуусуну отунушкон эле.Эн улуусу болгондуктан Умсунайдан кичуу дагы бир кыз, эки баласы бар экен,алар дагы келишет. Аралары алыстап катышпай калдык, мындан ары ортобуздан кыл отпос болуп катышып, сыйлашып деген кыязда, бир чон койду союп, боорсок менен таттууну мол кылып, кийит кечени которуп келишиптир. Султан Тейитбектен он жаш кичуу, аялы Зууракан дагы эпилдеп, жепилдеген жакшы келин. Тейитбектин аялы Алмагул чоюлуп суйлогон неме, ото эле сынчыл, айылдагы жаны келген келин бой жеткен кыздарды оз элегинен откоруп турат. Айыл конушсу дагы ошого конуп калгандай келиндер ни сынатып жакшылап сынаса ага кубанып калыша турган . Ал эми тастандаган, козу тике келиндерди бир коргондо эле: Мунундан кумонум бар,було болуп жарытпайт го,эгер балам тынч жашай берсин десен тез эле болуп жибер, сыйынар менен болгонунар жакшы"десе айткандай эле чыгып калчу. Анан Алмагулду ого бетер сыйлашып: Эжем козу ачыктай эле айтат, келин алсанар сынатып, туруп алгыла" дешип кулуп калышчу. Ошону угуп жургон Азимбек куло апасына минтти:
-Апа, айылдын кыздары менен келиндеринин сыначу элениз го,келин болчу кызды сынап кордунузбу?
-Болду, коноктор угуп калбасын, алар кеткенден кийин н деле сынынарды айта бересинер, -Тейитбек уулун тыйган болду.
-Балам Умсунай айылдын алдынкы келиндеринен болот' -деп Алмагул уулун кулумсурой карап баш барагын коргозуп койду, -Коросун го?
-Коробуз го?-Азимбек жылмая сыртка чыгып кетти. Коноктор бабырашып торку конок болмодо сый коруп жатышты.
-Султан сен жаш болдун, тууганды издебей канчалаган жылдар отуп кетти, мына балдар чоноюп калыптыр, биздин тупку аталарыбыз бир тууган болчу. Сен жетим калып апан менен кетип калып дайынынды билгизбей кеттин, -Тейитбек токтоо,бир калыпта суйлоп жатты, -Ал кезде мен дагы жаны уйлонуп тууган кадырын биле элек кезим элем, сенин атандар менен биз кийинчерээк кыз алышып калганбыз, эми биз катышып туралы.
-Байке ырас айтасыз, апам уч бала менен жесир калып торкунуно барып бизди бакты. Андан кийин куйоого тийиптир. Эн уулус мен деле жаш элем, таята-таянем эптеп багып остурду, издеп барганга тууган чыккан жок, -Султан да окунгондой оор улутуна жооп кылды.
-Туугандарындан жакыныраагы биз элек. Кийин менин атам менен апам да катар отуп кетти. Сейитбек байкем экообуз кор тириликтен чыга албадык. Эки эжем куйоого тийип оз-озунчо тутун булатып кетишкенден кийин эптеп жашоо болуп сенин артындан барып издоого убакыт да болбоду.
-Туура байке, мен тушуном дечи, мындан аркысы буйруса жакшы болот, эми киши болуп калбадымбы, кудай жакшылыктан айрыбасын, -Султан аялына карады, -Келининиз да нары тур эмес, эки кыз, эки уулубуз барбайке, силерден кол узбойбуз.
-Колоктоп бой журбой аял ал уулум.
-Мейли, адегенде бир короюн,-Азимбек конулуз кунк эрте ары коздой басты. Ошонун эле эртеси ата-энеси тууганын конокко чыкырды. Мектепти бутконуно эки жыл болсо даУмсунай уйундо жургон, жоош момун кой коздуу, чачы согончогуна жеткен чырайлуу, ыймандуу кыз ата-энеси менен чогуу келди. Коптон бер катышпай кеттик деген шылтоо менен бала чакасын бирге алып келуусуну отунушкон эле.Эн улуусу болгондуктан Умсунайдан кичуу дагы бир кыз, эки баласы бар экен,алар дагы келишет. Аралары алыстап катышпай калдык, мындан ары ортобуздан кыл отпос болуп катышып, сыйлашып деген кыязда, бир чон койду союп, боорсок менен таттууну мол кылып, кийит кечени которуп келишиптир. Султан Тейитбектен он жаш кичуу, аялы Зууракан дагы эпилдеп, жепилдеген жакшы келин. Тейитбектин аялы Алмагул чоюлуп суйлогон неме, ото эле сынчыл, айылдагы жаны келген келин бой жеткен кыздарды оз элегинен откоруп турат. Айыл конушсу дагы ошого конуп калгандай келиндер ни сынатып жакшылап сынаса ага кубанып калыша турган . Ал эми тастандаган, козу тике келиндерди бир коргондо эле: Мунундан кумонум бар,було болуп жарытпайт го,эгер балам тынч жашай берсин десен тез эле болуп жибер, сыйынар менен болгонунар жакшы"десе айткандай эле чыгып калчу. Анан Алмагулду ого бетер сыйлашып: Эжем козу ачыктай эле айтат, келин алсанар сынатып, туруп алгыла" дешип кулуп калышчу. Ошону угуп жургон Азимбек куло апасына минтти:
-Апа, айылдын кыздары менен келиндеринин сыначу элениз го,келин болчу кызды сынап кордунузбу?
-Болду, коноктор угуп калбасын, алар кеткенден кийин н деле сынынарды айта бересинер, -Тейитбек уулун тыйган болду.
-Балам Умсунай айылдын алдынкы келиндеринен болот' -деп Алмагул уулун кулумсурой карап баш барагын коргозуп койду, -Коросун го?
-Коробуз го?-Азимбек жылмая сыртка чыгып кетти. Коноктор бабырашып торку конок болмодо сый коруп жатышты.
-Султан сен жаш болдун, тууганды издебей канчалаган жылдар отуп кетти, мына балдар чоноюп калыптыр, биздин тупку аталарыбыз бир тууган болчу. Сен жетим калып апан менен кетип калып дайынынды билгизбей кеттин, -Тейитбек токтоо,бир калыпта суйлоп жатты, -Ал кезде мен дагы жаны уйлонуп тууган кадырын биле элек кезим элем, сенин атандар менен биз кийинчерээк кыз алышып калганбыз, эми биз катышып туралы.
-Байке ырас айтасыз, апам уч бала менен жесир калып торкунуно барып бизди бакты. Андан кийин куйоого тийиптир. Эн уулус мен деле жаш элем, таята-таянем эптеп багып остурду, издеп барганга тууган чыккан жок, -Султан да окунгондой оор улутуна жооп кылды.
-Туугандарындан жакыныраагы биз элек. Кийин менин атам менен апам да катар отуп кетти. Сейитбек байкем экообуз кор тириликтен чыга албадык. Эки эжем куйоого тийип оз-озунчо тутун булатып кетишкенден кийин эптеп жашоо болуп сенин артындан барып издоого убакыт да болбоду.
-Туура байке, мен тушуном дечи, мындан аркысы буйруса жакшы болот, эми киши болуп калбадымбы, кудай жакшылыктан айрыбасын, -Султан аялына карады, -Келининиз да нары тур эмес, эки кыз, эки уулубуз барбайке, силерден кол узбойбуз.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#27 14 February 2013 - 22:42
-Султанды туугандарынан алыстатмак белем, сиздер биякка кел десениздер келебиз, оз элинде болгону жакшы эмеспи, балдарыбыз дагы оз элин, оз жерин таанып алганы мага кантип жакпасын, -Зууракан чечекейи чеч боло суйлоп олтурду, -Мына Умсунай чоноюп калды, алыс кетпей жакын болгону андан жакшы эмеспи?
-Туура келин балам, эр жигиттин оз эл, оз жеринде болгону друс, бироонун элинде султан болгуче оз элинде култан бол деген улуу соз бар, -Тейитбек аялына карады, -Ээ Алмагул, Умсунайды тигил уйдогу балдарга ээрчитип барып тааныштырсан боло?
-Мейли, Умсунайды эле эмес, балдардын баарын тааныштырайын, боорлошуп оздорунчо эле олтурушсун, -Алмагул Султандын балдарына мээримдуу карады, -Журо койгула садагаларым, туугандарынар менен таанышып, чогуу отургул, биз озубузчо чер жазышып суцлошуп аллы, Умсунай баш болуп тортоо Алмагул менен ээрчип сырткы болмого чвгышты. Азимбек телевизор коруп отурган, алар киргенде бир карап алды да ордунан тура калды:
-Келгиле, мындай отургула, кел Умсунай.
-Саламатсызбы? -Умсугай жуйурто келип диванга отруп калды.
-Окуп жатасынбы?
-Жок уйдо элемин.
-Барайын деп ойлодунбу деги?
-Жок.
-Аа мейли, тартынбай эле отура бер, -Азимбек озу туруп эшикке чыгып кетти.
Тейитбек инисин тай союп коноктоду. Улуу баласы аялы менен ээрчишип келип кызмат кылышып жатышты. Султандын атасынын жашаган уйунун ураган дубалдары гана калган. Ээрчитип барып корсотуп, андан ары мурзого куран окутуп келишти. Султан беш жашында атасынан калган эле. Жакшы билбесе да ата конушун корур зээни кейий козуно жаш алды. Апасы Сайра плтымыштарга барып калган, кийинки куйоосу олуп кичуу уулунун колунда турчу. Ал ошол олгон куйосунон бир кыз, бир эркек тороп алып орун очок алып алган. Султанга оз атасы, эли жери жонундо айтып берген болчу. Ошондуктан ал тууган уругун таап аз да болсо журок басты болуп турду. Озунон кийинки эки карындашы да уй-булолуу. Тейитбек соз арасында:
-Кудай буйруса кыздарды да чыкырабыз, мына деги таанышып алдык, -деп инисин созго тартты.
-Алар деле келет, мен коруп алдым, эми озум алып келем.
-Туура келин балам, эр жигиттин оз эл, оз жеринде болгону друс, бироонун элинде султан болгуче оз элинде култан бол деген улуу соз бар, -Тейитбек аялына карады, -Ээ Алмагул, Умсунайды тигил уйдогу балдарга ээрчитип барып тааныштырсан боло?
-Мейли, Умсунайды эле эмес, балдардын баарын тааныштырайын, боорлошуп оздорунчо эле олтурушсун, -Алмагул Султандын балдарына мээримдуу карады, -Журо койгула садагаларым, туугандарынар менен таанышып, чогуу отургул, биз озубузчо чер жазышып суцлошуп аллы, Умсунай баш болуп тортоо Алмагул менен ээрчип сырткы болмого чвгышты. Азимбек телевизор коруп отурган, алар киргенде бир карап алды да ордунан тура калды:
-Келгиле, мындай отургула, кел Умсунай.
-Саламатсызбы? -Умсугай жуйурто келип диванга отруп калды.
-Окуп жатасынбы?
-Жок уйдо элемин.
-Барайын деп ойлодунбу деги?
-Жок.
-Аа мейли, тартынбай эле отура бер, -Азимбек озу туруп эшикке чыгып кетти.
Тейитбек инисин тай союп коноктоду. Улуу баласы аялы менен ээрчишип келип кызмат кылышып жатышты. Султандын атасынын жашаган уйунун ураган дубалдары гана калган. Ээрчитип барып корсотуп, андан ары мурзого куран окутуп келишти. Султан беш жашында атасынан калган эле. Жакшы билбесе да ата конушун корур зээни кейий козуно жаш алды. Апасы Сайра плтымыштарга барып калган, кийинки куйоосу олуп кичуу уулунун колунда турчу. Ал ошол олгон куйосунон бир кыз, бир эркек тороп алып орун очок алып алган. Султанга оз атасы, эли жери жонундо айтып берген болчу. Ошондуктан ал тууган уругун таап аз да болсо журок басты болуп турду. Озунон кийинки эки карындашы да уй-булолуу. Тейитбек соз арасында:
-Кудай буйруса кыздарды да чыкырабыз, мына деги таанышып алдык, -деп инисин созго тартты.
-Алар деле келет, мен коруп алдым, эми озум алып келем.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#28 15 February 2013 - 20:53
-Ошент иним, элин сагынбас эр, жерин сагынбас эл болбойт деген бар. Коруп алдын, кочуп келем десен ата журтун турат. Сагынбай байкемдин арбагы бир которулуп калсын, -Тун бир оокумга чейин кобурашып отуруп анан жатукга кам урушту. Аларды коноктоп эки-уч кун дегенде узатышты. Кош-Добо айылында отурташып калган Султандын кошуп келуусу кыйын эле. Ошол эле жылы алар жакындан суйлошуп Умсунайды Азимбекке алып беришти. Соз арасын эки бир тууган мурункудан жакындашып калганын айтып кубанып отурушту. Азимбек Умсунайды берилип деле суйгон жок. Алардын салкын болуп, бири-бирине кайдыгер мамиле жасап журушуп эки балалуу болушту. Экинчи улун торогондо катуу оруп калып ооруканага копко жатты. Азимбек жан-алы калбай барып турду. Негедир Умсунай ага тондоосун малиле кылып келдиби, айтор ооруканадан чыгып ата-энесиникине кетип ошол бойдон келбеди. Тейитбек баласынан шекшинип урушуп аялы экоо барып келди. Бирок Умсунай болбой койду. Азимбек эки-уч жолу барды, ага да болгон жок. Ошентип эки бир туугандын аралары алыстамак болгондо Тейитбек атайын Алмагул экоо барды:
-Султан, ортодон отконго таарынышпайлы, балдар оздору билет тура, чала насип болуп калды, болбосо эми деле кеч эмес. Экоо тен ойлонушаар, Умсунайдын эмнеге таарынганына тушунбой да калдык, -Тейитбек инисине карап алакан жайды -Каташып туралв, ортодо балдар турат, балким кайра жарашып калышаар...
-Байке, таарыныч жок, билбей клдык биз деле, озунуз айткандан чала настп экен.
-Сиздерге капа болбойбуз, Азимбекти деле тушунуп турабыз, куноо биздин кыздан, жылан чакпай, жылкы теппей жежуйоо/ун айтпай, -Зууракан созго кошулду, -Ооруканага озун ала качып жатса керек, ойлоноор биз да айтабыз.
-Оз жайына койгула, балдарды атасынан ажыраткысы келбесе ойлоноор.
-Ооба, ооба, ойлоноор... -Ошентип ата-энелер жуз карашпай калудан сактанып бири-бирирен кечирим алып отурур кайра тартышты. Азимбек ошондон коп отпой эле шаарга баса берди. Умсунайды куйоого тийди деп укту. Бирок атайын барып билгиси келген жок. Айылга барып балдарын ата-энеси баса бергенин билди. Бирок топко чогуп журуп анан озуно келип жумуш таап иштей баштаганда минтип аруу сезимге кабылып олтурат. "Куйоосу бар аял мага болмок беле, кой бироонун ак никесин бузбайын, суйлошуп баш кошкон болсо кереги эмне, бара-бара унутаармын, отуп кетчу нерсеге башымды оорутпайын" деп ойлонуп олтуруп анан Гулмайрамдын ырын даярдап кирди. Ошол куну туну он экилерге чейин отурду. Улам ырды коюп угуп келиндин назик добушу жан дуйносун делбиретип озунон озу толкунданып жалжылдаган кара коздорун коз алдына кетире кусага батып мундуу обон салып болмонун ичинде ары-бери басып журду. Кардынын ачканы менен да иши болбоду. Эси-дарты кара коз келинде болуп алагдыланып жатып анан батирине жоноду. Озу жалгыз жашачу, келсе анын озунун тааныш келини кутуп турган экен.
-Эмне мынча кечиктин, менин келгеним качан, -деди Акмарал аны коруп эле.
-Иш чачтан коп, сен эмнеге келдин? -Азимбек аны жактыра бербей уйун ачып кирди, артынан кирип келаткан Акмаралды карап, -Мен аябай чарчадым, жалгыз болгум келип турат, деди.
-Эмне болуптур, тамак жасап берем, чарчасан эс ал, "мищайт" этпейм, -Акмарал ага наздана моюнуна колун артып жармаша кетти, Мындай эмес элен го, келбей калсам кайра-кайра чакырып алчу эмес белен, эмне болгон сага?
-Акмарал мен бугун аябай жаман болуп турам, жалгыз койчу мени
-Жо-ок сени мындай абалда жалгыз койбойм.
-Оюн жок, азыр сен уйуно бар! -Азимбек бурк эте ары карап кеткенде Акмарал ызаланып кетти.
-Сен бироону катуу суйуп клгансын го, бир кезде мени деле жакшы коруп жанымдан чыкпа дечу элен, сенин козуно бир сулуу корунгон го?
-Кайдагыны айтпай бар дейм!
-Кетпейм, билсен бугун мен сага суйунуч менен келгенмин, андан коро созумо кулак сал, -Акмарал болбой эле анын алдына отуп коздоруно тике карады, -Угасынбы?
-Эмнени?
-Суйунчумду.
-Кандай суйунч экен? -Кабак буркоп, чекесин тырывштыра карады.
-Уксан айтам.
-Айта бер бирок кетишин керек!
-Кетпейм.
-Эмнеге?
-Менин боюмда бар, кайда бармак элем?
-Эмне-эмне?
-Ошол, бугун врачка корунуп билдим.
-Эмне кылайын, жалан мени менен жургонунду кудай билет, -Азимбек акырын аны тошко туртуп ары отту, Акмарал делдээ коздоруно жаш тегерене туруп калды:
-Азимбек сен ушундай белен?,
-Кандай?
-Акмак экенсин, сага ишенип журсо, -Акмарал ыйлап жатты, -Сенин жанында эле журом го, кундузу иштейм, же сен мени бакмак белен, менин алсыздыгымды пайдалангын барбы...
-Султан, ортодон отконго таарынышпайлы, балдар оздору билет тура, чала насип болуп калды, болбосо эми деле кеч эмес. Экоо тен ойлонушаар, Умсунайдын эмнеге таарынганына тушунбой да калдык, -Тейитбек инисине карап алакан жайды -Каташып туралв, ортодо балдар турат, балким кайра жарашып калышаар...
-Байке, таарыныч жок, билбей клдык биз деле, озунуз айткандан чала настп экен.
-Сиздерге капа болбойбуз, Азимбекти деле тушунуп турабыз, куноо биздин кыздан, жылан чакпай, жылкы теппей жежуйоо/ун айтпай, -Зууракан созго кошулду, -Ооруканага озун ала качып жатса керек, ойлоноор биз да айтабыз.
-Оз жайына койгула, балдарды атасынан ажыраткысы келбесе ойлоноор.
-Ооба, ооба, ойлоноор... -Ошентип ата-энелер жуз карашпай калудан сактанып бири-бирирен кечирим алып отурур кайра тартышты. Азимбек ошондон коп отпой эле шаарга баса берди. Умсунайды куйоого тийди деп укту. Бирок атайын барып билгиси келген жок. Айылга барып балдарын ата-энеси баса бергенин билди. Бирок топко чогуп журуп анан озуно келип жумуш таап иштей баштаганда минтип аруу сезимге кабылып олтурат. "Куйоосу бар аял мага болмок беле, кой бироонун ак никесин бузбайын, суйлошуп баш кошкон болсо кереги эмне, бара-бара унутаармын, отуп кетчу нерсеге башымды оорутпайын" деп ойлонуп олтуруп анан Гулмайрамдын ырын даярдап кирди. Ошол куну туну он экилерге чейин отурду. Улам ырды коюп угуп келиндин назик добушу жан дуйносун делбиретип озунон озу толкунданып жалжылдаган кара коздорун коз алдына кетире кусага батып мундуу обон салып болмонун ичинде ары-бери басып журду. Кардынын ачканы менен да иши болбоду. Эси-дарты кара коз келинде болуп алагдыланып жатып анан батирине жоноду. Озу жалгыз жашачу, келсе анын озунун тааныш келини кутуп турган экен.
-Эмне мынча кечиктин, менин келгеним качан, -деди Акмарал аны коруп эле.
-Иш чачтан коп, сен эмнеге келдин? -Азимбек аны жактыра бербей уйун ачып кирди, артынан кирип келаткан Акмаралды карап, -Мен аябай чарчадым, жалгыз болгум келип турат, деди.
-Эмне болуптур, тамак жасап берем, чарчасан эс ал, "мищайт" этпейм, -Акмарал ага наздана моюнуна колун артып жармаша кетти, Мындай эмес элен го, келбей калсам кайра-кайра чакырып алчу эмес белен, эмне болгон сага?
-Акмарал мен бугун аябай жаман болуп турам, жалгыз койчу мени
-Жо-ок сени мындай абалда жалгыз койбойм.
-Оюн жок, азыр сен уйуно бар! -Азимбек бурк эте ары карап кеткенде Акмарал ызаланып кетти.
-Сен бироону катуу суйуп клгансын го, бир кезде мени деле жакшы коруп жанымдан чыкпа дечу элен, сенин козуно бир сулуу корунгон го?
-Кайдагыны айтпай бар дейм!
-Кетпейм, билсен бугун мен сага суйунуч менен келгенмин, андан коро созумо кулак сал, -Акмарал болбой эле анын алдына отуп коздоруно тике карады, -Угасынбы?
-Эмнени?
-Суйунчумду.
-Кандай суйунч экен? -Кабак буркоп, чекесин тырывштыра карады.
-Уксан айтам.
-Айта бер бирок кетишин керек!
-Кетпейм.
-Эмнеге?
-Менин боюмда бар, кайда бармак элем?
-Эмне-эмне?
-Ошол, бугун врачка корунуп билдим.
-Эмне кылайын, жалан мени менен жургонунду кудай билет, -Азимбек акырын аны тошко туртуп ары отту, Акмарал делдээ коздоруно жаш тегерене туруп калды:
-Азимбек сен ушундай белен?,
-Кандай?
-Акмак экенсин, сага ишенип журсо, -Акмарал ыйлап жатты, -Сенин жанында эле журом го, кундузу иштейм, же сен мени бакмак белен, менин алсыздыгымды пайдалангын барбы...
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#29 15 February 2013 - 22:06
-Башты оорутпачы, аялдар ушундайсынар,
долуланып моюнга койгунар келет, бала менен байлап алам дегинер келет. Ансыз дагы оз ишимозумо жетет! -Азимбек бир орундуу керебетке комкоросунон тушуп жатып алды. Акмарал ызаланып ыйлап, эмне кылар айласын таппай отуруп ыйлай берди. Кылчайып карап койбогон Азимбекти канчалык жек коруп турса да кетуго чамасы келбеди. Анткени анын барар жери жокэле. Шаардагы кафелердин биринде иштейт, озу таэжесинин колунда оскон, куйоосунон ажырашып кетип Азимбек менен таанышып калып коптон бери келип кетип журчу. Таэжесине барбай калган кундору: "Курбуларым менен болдум, жумуштан кеч чыгып калдым" деп шылтоо айта турган. Кокус боюнда бар экенин билсе ал аны уйунон кууп чыгаары бышык болчу. Соксоюп отурган Акмаралга боору оорудубу:
-Кел жат, -деди Азимбек. Акмарал унсуз гана анын жанына чечинип жатты, -Эмне менден экени аныкпы?
-Кызыксын г Азимбек, мени ким деп ойлойсун? -Акмарал кайра озуно суроо берди.
-Ким билет, азыр аялдарга ишенич жок...
-Ичин арам тура.
-Кандай кок мэ ишенет айтсан, экообуз уйлонобуз дебесек, этиет болбойт белен, же мен сени алам деп айттым беле?
-Мен сени жакшы кором Азимбек, сен тушунбосон кой, чынында сени жакшы эле кормок турсун суйом!
-Калп айтпа, экообуз ага чейин барбайбыз деп суйлошконбуз, сен андан коро баланды алдыр!
-Эмне-е?
-Алдыр дейм!
-Акмак, мен бул баланы алдырбайм, ушунун учун окунгондой болосун шашпа! -Акмарал терс буруп кетти, ары карап солкулдап ыйлап жатты. Эки оттун ортосунда калды Азимбек: "Эмне кылышым керек, тобокел деп уйлонуп алсамбы, балким эптеп тийип алайын деи аткандыр, деги мен муну жакшы коромбу, жашап кете алабызбы, суйбой уйлонгон аялым кетип каплды. Эки балам энесиз осуп жата . Бул торолсо атасыз осо , жо-ок мен буга уйлонбойм, торосо торой берсир озуно керек да" деп артында жон- жонуна тийип солкулдап ыйлап жаткан Акмаралга ушул кезде боору оорумак тургай жини келип кетти. Уйкусу качып копко уктай албай жатып танга маал гана козу илинип кетти. Козун ачса ан эбак атып саат тогуз болуп калыптыр. Кериле ордунан туруп Акмаралдын кетип калганын билди: "Байкуш десе, кеткен экенсин да" деп ойлонуп бети колун жууду да сыртка чыкгып ашкананы кощдой жоноду. Карды аябай ачкан экен, тамактанып алып кабинетине келсе аы Жаркын деген кыз кутуп туруптур. Ал мурда дагы кыз жаздырып кеткен.
-Оо кел Жаркын, кандай жумуш?
-Сизге келгем, дагы ыр жаздырышым керек.
-Жакшы мен даярмын, -Кабинетин ачып ээрчише кирди, -Кана, ырынды башта, тез-тез.
-Азыр, -Жаркын ары отуп ырдай баштады.
-Бул эмне озундукубу?
-Жок жаны жазылыптыр, мага ырдаганга уруксат берди.
-Азамат жакшы ыр экен.
-Мага дагы жакты, -Ырын алып калды да аны узатып коюп Гулмайрамдын ырын коюп угуп олтурду. Уну уккулуктуу, назиктигин кара, буйруса жакшы чыкчуудай, эмне кылсам буто элек деп копко кармасамбы, колдон чыгарып ийсем болбойт деген ойдо отурганда:
-Уруксат бекен? -деп Гулмайрам баш бакты.
-Кел, келе гой, -Ойлонуп отуруп музыкасын коюп берди, андан кийин оз унун озуно угузуп, -Кана жактыбы? -деди келинди термеле тиктеп:
-Жакты байке, сизге ыразымын, бул ырдын жазылышы канча турат?
-Арзан эле дегенде бутолу, азырынча буто элек, -Азимбек аны саал жылмая сырду карады.
-Качан даяр болот?
-Бир жумада бутуп калат.
-Анда мен бара берейин...
-Гулмайрам чай пай ичпейлиби?
-Жок байке, батир издемек элек, эртерээк кетишим керек.
-Бир аз суйлошсок болмок, мен сага ырдап чыгуунун жолдорун айтмакмын, адегенде ырынды радиого беришин керек анан телевизорго чыгарып кийин жолунду ачып эл алдына алып чыгыш керек.
-Анан баары акча менен болобу?
-Созсуз да, бирок сага озум жардам берем, тааныштар бар. Жылдын ичинде ырчы болуп чыга келесин.
-Жылдыз болбосом деле ырдасам болду...
-Буйруса бири-бирибизди тушунсок баары болот.
-Куйоом менен кенешип эртен дагы келем.
-Макул анда барсан бара гой, -Азимбек аргасыз аны узатта кала берди. "Ушунчалык назик, сулуу кызды кантип азапка салам, канткенде куйоосунон ажыратып алам. Балким мени карагысы келбесечи, куйосун катуу суйсочу" деп ойлонуп кайрадан музыканы койду. Кыздын уну мукам да, назик да чыгып журок толкутуп энги-денги кылып сыйкырлап алгандай мелтиреп олтура берди. Эн назик кылдар, журок сезимин козгогон ыр, конул эркиткен ун, кандай жан болду экен алган жары, аттен кол жетпес бийиктиктеги жылдыздай жанган асыл жардын алганы озуно жарашса анда арманы жоктур ээ? деп ойлоп отуруп жумушун дагы унутуп калган экен, чонток телефону чыр дегенде эсине келди.
-Кел жат, -деди Азимбек. Акмарал унсуз гана анын жанына чечинип жатты, -Эмне менден экени аныкпы?
-Кызыксын г Азимбек, мени ким деп ойлойсун? -Акмарал кайра озуно суроо берди.
-Ким билет, азыр аялдарга ишенич жок...
-Ичин арам тура.
-Кандай кок мэ ишенет айтсан, экообуз уйлонобуз дебесек, этиет болбойт белен, же мен сени алам деп айттым беле?
-Мен сени жакшы кором Азимбек, сен тушунбосон кой, чынында сени жакшы эле кормок турсун суйом!
-Калп айтпа, экообуз ага чейин барбайбыз деп суйлошконбуз, сен андан коро баланды алдыр!
-Эмне-е?
-Алдыр дейм!
-Акмак, мен бул баланы алдырбайм, ушунун учун окунгондой болосун шашпа! -Акмарал терс буруп кетти, ары карап солкулдап ыйлап жатты. Эки оттун ортосунда калды Азимбек: "Эмне кылышым керек, тобокел деп уйлонуп алсамбы, балким эптеп тийип алайын деи аткандыр, деги мен муну жакшы коромбу, жашап кете алабызбы, суйбой уйлонгон аялым кетип каплды. Эки балам энесиз осуп жата . Бул торолсо атасыз осо , жо-ок мен буга уйлонбойм, торосо торой берсир озуно керек да" деп артында жон- жонуна тийип солкулдап ыйлап жаткан Акмаралга ушул кезде боору оорумак тургай жини келип кетти. Уйкусу качып копко уктай албай жатып танга маал гана козу илинип кетти. Козун ачса ан эбак атып саат тогуз болуп калыптыр. Кериле ордунан туруп Акмаралдын кетип калганын билди: "Байкуш десе, кеткен экенсин да" деп ойлонуп бети колун жууду да сыртка чыкгып ашкананы кощдой жоноду. Карды аябай ачкан экен, тамактанып алып кабинетине келсе аы Жаркын деген кыз кутуп туруптур. Ал мурда дагы кыз жаздырып кеткен.
-Оо кел Жаркын, кандай жумуш?
-Сизге келгем, дагы ыр жаздырышым керек.
-Жакшы мен даярмын, -Кабинетин ачып ээрчише кирди, -Кана, ырынды башта, тез-тез.
-Азыр, -Жаркын ары отуп ырдай баштады.
-Бул эмне озундукубу?
-Жок жаны жазылыптыр, мага ырдаганга уруксат берди.
-Азамат жакшы ыр экен.
-Мага дагы жакты, -Ырын алып калды да аны узатып коюп Гулмайрамдын ырын коюп угуп олтурду. Уну уккулуктуу, назиктигин кара, буйруса жакшы чыкчуудай, эмне кылсам буто элек деп копко кармасамбы, колдон чыгарып ийсем болбойт деген ойдо отурганда:
-Уруксат бекен? -деп Гулмайрам баш бакты.
-Кел, келе гой, -Ойлонуп отуруп музыкасын коюп берди, андан кийин оз унун озуно угузуп, -Кана жактыбы? -деди келинди термеле тиктеп:
-Жакты байке, сизге ыразымын, бул ырдын жазылышы канча турат?
-Арзан эле дегенде бутолу, азырынча буто элек, -Азимбек аны саал жылмая сырду карады.
-Качан даяр болот?
-Бир жумада бутуп калат.
-Анда мен бара берейин...
-Гулмайрам чай пай ичпейлиби?
-Жок байке, батир издемек элек, эртерээк кетишим керек.
-Бир аз суйлошсок болмок, мен сага ырдап чыгуунун жолдорун айтмакмын, адегенде ырынды радиого беришин керек анан телевизорго чыгарып кийин жолунду ачып эл алдына алып чыгыш керек.
-Анан баары акча менен болобу?
-Созсуз да, бирок сага озум жардам берем, тааныштар бар. Жылдын ичинде ырчы болуп чыга келесин.
-Жылдыз болбосом деле ырдасам болду...
-Буйруса бири-бирибизди тушунсок баары болот.
-Куйоом менен кенешип эртен дагы келем.
-Макул анда барсан бара гой, -Азимбек аргасыз аны узатта кала берди. "Ушунчалык назик, сулуу кызды кантип азапка салам, канткенде куйоосунон ажыратып алам. Балким мени карагысы келбесечи, куйосун катуу суйсочу" деп ойлонуп кайрадан музыканы койду. Кыздын уну мукам да, назик да чыгып журок толкутуп энги-денги кылып сыйкырлап алгандай мелтиреп олтура берди. Эн назик кылдар, журок сезимин козгогон ыр, конул эркиткен ун, кандай жан болду экен алган жары, аттен кол жетпес бийиктиктеги жылдыздай жанган асыл жардын алганы озуно жарашса анда арманы жоктур ээ? деп ойлоп отуруп жумушун дагы унутуп калган экен, чонток телефону чыр дегенде эсине келди.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#30 15 February 2013 - 22:46
-Алло, -Азимбек Акмаралдын номерин тааный орой ун катты.
-Азимбек, дагы бир жолу алдындан отом, эгер мойнуна албай турган болсон сени менен милицияда жолугушам!
-Кайсы куноом учун?
-Билбей калдынбы?
-Жок!
-Анда угуп кой, мен баланы алдырбайм. Торогондон кийин текшертип туруп сотко берем. Анткени менин ата-энем жок, жалгыз баланы багып остуруш кыйын, мени менен никеге туруп балага атынды берип алимент толойсун, ошондо гана сени тынч коём!
-Каалаганынды кыла бер!
-Болуптур менден ойдону тапканынды кором.
-Ал менин тагдырым сеники эмпс.
-Окунуп калбасан болду.
-Эч качан! -Азимбек телефонду очуруп койду.
Кызык жашоо эмнеге мындай, заматта бактылуу болуп туруп эле тобондон кара булут каптап калат. Деги бир кем дуйно дегени ушул тура, мени коркуткусу бар деп ойлонуп кайра эле Гулмайрамдын унун уккусу келди. Негедир ошол ун анын жан дуйносун эргитип жанын жай алдырчудай угуп отура бергиси келет. Сезим кылдары, кундур-тундур жанына жай бербеген ыргак, Азимбектин журогун эзген назик илеп, сыйкырду ун... Кыжалаттанып ордунан ту калып, кайра ордуна отура калып жатты. Ал куну кыйратып эч еке деле жумуш бутургон жок. Бир ган Гулмайрамдын ырын угуукдан тажабады. Ойлору чачылып жадакалса куйоосунон кызганып кетип тынч алалбай отурганда досу Азат келип калды.
-Кандай дос?
-Жакшы озун кандайсын?
-Баары жайында, аяшын сага жиберди, бир келинди таап коюптур, колоктобой уйлонсун дейт.
-Чын элеби, аяш катуу чыгынган экен, -Азимбек кулуп калды, -Ал каяктые келин экен?
-Кай жерлигин эмре кыласын, иши кылып бойдоктуктан кутулуп уйлон да.
-Туура, бирок анына мен жагамбы?
-Жакпаганда, ал эмне асмандан тушту дейсинби?
-Ошентсе да...
-Журоксубо дос, бойдоктукка конуп алдын, андан коро сага жакса болду. Нургул атайын бугун уйго чыкырып коюптур, -Азат аны сынай карады, -Же озундун жактырганын барбы?
-Али уйлонууну ойлой элекмин, аялымдын кеткенинен кийин эч нерсеге конулум жок, -Азимбек музыканы койду, -Мынабу ырды уксан.
-Эмне экен?
-Деги да, мага бир башкача сезилет, ырдаган кыз да абдан сулуу, назик экен, жактыбы сага?
-Коп ырчылардай эле жылдыз болсом дегендерден го мунун.
-Жо-ок, мага бир башкача туюлат дос, негедир унундо башкача ыргак бар. Адамды озуно сыйкырлап алгандай керемет ун.....
-Ой сен суйуго кабылгасын го? -Азат тамашалай карсылдап кулуп кады, -Ал кыз озу кандай экен?
-Таластык го, бирок куйоосу бар экен.
-Анда бир корсон колунда турганда.
-Андайга баралбайм, ото назик, аны корондо суйлой турган созумду да унутуп калчу болдум, -Азимбек ырдын ыргагын тыншай мелтиреп суйлоду.
-Ой ата-а, сен чын эле суйуп калыпсын досум, бул оору жаман болчу эле, этиет бол эми.
-Эмне кылсам экен?
-Аракет кылып кор.
-Болбойт жакында эле уйлонушуптур.
-Анда умутунду уз да уйго кеттик. Нургул бизди кутуп калды.
-Саат канча болду? -Азимбек уйкудан ойгонгондой Азатты суроолуу карады.
-Кеч кирерине аз калды, бол эрте.
-Абалкыдай адамдар да келбеди, туштонууну да унутупмун, кой барса барайын, болсо болбосо да аяштын конулун алып келейин.
-Азимбек, дагы бир жолу алдындан отом, эгер мойнуна албай турган болсон сени менен милицияда жолугушам!
-Кайсы куноом учун?
-Билбей калдынбы?
-Жок!
-Анда угуп кой, мен баланы алдырбайм. Торогондон кийин текшертип туруп сотко берем. Анткени менин ата-энем жок, жалгыз баланы багып остуруш кыйын, мени менен никеге туруп балага атынды берип алимент толойсун, ошондо гана сени тынч коём!
-Каалаганынды кыла бер!
-Болуптур менден ойдону тапканынды кором.
-Ал менин тагдырым сеники эмпс.
-Окунуп калбасан болду.
-Эч качан! -Азимбек телефонду очуруп койду.
Кызык жашоо эмнеге мындай, заматта бактылуу болуп туруп эле тобондон кара булут каптап калат. Деги бир кем дуйно дегени ушул тура, мени коркуткусу бар деп ойлонуп кайра эле Гулмайрамдын унун уккусу келди. Негедир ошол ун анын жан дуйносун эргитип жанын жай алдырчудай угуп отура бергиси келет. Сезим кылдары, кундур-тундур жанына жай бербеген ыргак, Азимбектин журогун эзген назик илеп, сыйкырду ун... Кыжалаттанып ордунан ту калып, кайра ордуна отура калып жатты. Ал куну кыйратып эч еке деле жумуш бутургон жок. Бир ган Гулмайрамдын ырын угуукдан тажабады. Ойлору чачылып жадакалса куйоосунон кызганып кетип тынч алалбай отурганда досу Азат келип калды.
-Кандай дос?
-Жакшы озун кандайсын?
-Баары жайында, аяшын сага жиберди, бир келинди таап коюптур, колоктобой уйлонсун дейт.
-Чын элеби, аяш катуу чыгынган экен, -Азимбек кулуп калды, -Ал каяктые келин экен?
-Кай жерлигин эмре кыласын, иши кылып бойдоктуктан кутулуп уйлон да.
-Туура, бирок анына мен жагамбы?
-Жакпаганда, ал эмне асмандан тушту дейсинби?
-Ошентсе да...
-Журоксубо дос, бойдоктукка конуп алдын, андан коро сага жакса болду. Нургул атайын бугун уйго чыкырып коюптур, -Азат аны сынай карады, -Же озундун жактырганын барбы?
-Али уйлонууну ойлой элекмин, аялымдын кеткенинен кийин эч нерсеге конулум жок, -Азимбек музыканы койду, -Мынабу ырды уксан.
-Эмне экен?
-Деги да, мага бир башкача сезилет, ырдаган кыз да абдан сулуу, назик экен, жактыбы сага?
-Коп ырчылардай эле жылдыз болсом дегендерден го мунун.
-Жо-ок, мага бир башкача туюлат дос, негедир унундо башкача ыргак бар. Адамды озуно сыйкырлап алгандай керемет ун.....
-Ой сен суйуго кабылгасын го? -Азат тамашалай карсылдап кулуп кады, -Ал кыз озу кандай экен?
-Таластык го, бирок куйоосу бар экен.
-Анда бир корсон колунда турганда.
-Андайга баралбайм, ото назик, аны корондо суйлой турган созумду да унутуп калчу болдум, -Азимбек ырдын ыргагын тыншай мелтиреп суйлоду.
-Ой ата-а, сен чын эле суйуп калыпсын досум, бул оору жаман болчу эле, этиет бол эми.
-Эмне кылсам экен?
-Аракет кылып кор.
-Болбойт жакында эле уйлонушуптур.
-Анда умутунду уз да уйго кеттик. Нургул бизди кутуп калды.
-Саат канча болду? -Азимбек уйкудан ойгонгондой Азатты суроолуу карады.
-Кеч кирерине аз калды, бол эрте.
-Абалкыдай адамдар да келбеди, туштонууну да унутупмун, кой барса барайын, болсо болбосо да аяштын конулун алып келейин.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#31 16 February 2013 - 15:39
-Антпесек таарынат сага, достордун баары уй-булолуу, Азимбек эле бойдок деп тынчсызданып атат сенин камынды коруп, -Азат кулуп калды, -Чын эле сен калдын да, калганыбыздын аялдарыбыз бар.
-Буйруган куну болоор.. -Азимбек олку-солку боло ордунан туруп ачкычын ала сыртка жоноду. Экоо ээрчише Азаттын уйуно келгенде аларды Нургул каршы алды:
-Ой кел Азимбек жакшы журосунбу, чакыртпай озун келбей калдын го? -Куло бага тосуп алган аяшына ыраазы болгон Азимбек:
-Жакшы аяш озунор кандай жатасынар?
-Бары жакшы, балдар болсо сени качан клет деп сурай тажатышты.
-Кап балдарыма бирдеме алып албай, деги чоноюп жатышабы? -Бутун чечип уйго кирээри менен алдынан эн кичинекей уч жашар, тили ширин Арууке ага жармашты:
-Аяш ата кандайсыз? -Эсине кирип калган уулу колун сунду, Азимбек баласын оп торго отту.
-Ой ата-андын оозун урайын десе, Ассолому Алейкум деп учурашпайсынбы? -Азат чон баласынкулуп карады, -Эркек деген ошентет.
-Ассолому Алейкум, -Оспурум уялгандай кайра кол сунду.
-Азамат десе, жигит болуп калган тура уулум, -Азимбек анын колун силкилдетете кпрмаганда ал эдирээ жылмайып отуруп калды. Учоонун колуна акча карматкан Азимбек тордон орун алды.
-Балдарга акча карматып кондурбосон боло? -Нургул балдарына карады, -Жок, албайм дегенди билесинерби ыя?
-Кой балдарымды урушпа, аяш атасы буларга бербегенде кимге берет, -тизесинде олтурган наристе кызды жузунон обо Азимбек аяшын тыя суйлоду, -Ээ кызым?
-Ооба-а, мен аяш атам бергенде дайыма алам, ал башкалардыкын та-акыр албайм, башкасы бербейт да?
-Болуптур эми аяш атан экоон жендин, -Нургул кулуп коюп оз ишине киришти. Азат менен Азимбек экоо суйлошуп отурушканда сыртан Нургул менен бироо суйлошкондой болуп уйго кирип келишти.
-Кир уйго келгенин жакшы болбодубу, уйдо дагы бир аяшыбыз бар, конок болосун.
-Жо-ок Нургул, мен тез эле кетишим керек, жумуштап эле келе калгам.
-Шашасын да бир омур отот, олгучо адамдын туйшугу бутчу беле, андан коро бир аз конулунду буруп конок болуп кетчи Асылай, шашылышмын деп айтпа, -Нургул аны болбой эле ичкери киргизгенде Азат тура калды:
-Кел Асылай, кандай ден-солукуктар, иштер?
-Жакшы озунор кандайсынар, бу Нургул эмне дейт ыя, зарыл ишинди да токтот дейт да? Асылай куло Азатка карап тамашалай калды, -Уйдо олтура берип зериккен экен, муну базарга чыгарып койбойт белен, эс алууга убакыт таппаганда корот элем.
-Аруукени караганга эч ким жок, балдар окуйт, болбосо базарга чыгат эле.
-Ай койсонорчу, озундун тапканын жетет да, ушуга шугур дегиле, болбосо чыкмак, мейли деги аман болгула, -Асылай отуруп калды.
-Асылай таанышып кой, бул менин досум Азимбек, -Азат Асылайга карады.
-Менин атым Асыла, -Ал Азимбекти карап жылмайып койду.
-Мени Азат тааныштырып койду окшойт, ошентсе да атып коёюн, кыздар таарынчак келчу эле, жаман ойдо калбаныз, атым Азимбек, -Азимбек да жылмая кол сунду.
-Болоор-болбоско таарына тургандардан эмеспиз, кадырыныз жан болсун.
-Атынызга затыныз жарашкандан экенсиз...
-Рахмат!
-Эч нерсе эмес, аялзатынын оз баасы, оз орду бар, биз эркектер кээде баалай албай калып жанылып калабыз, суйлоп олтурунуз Асылай.
-Суйлогондо не, озунуз суйлонуз.
-Мен суйлосом... -Азимбек саал ойлоно калып соз баштамак болуп жатканда Азат сыртка чыгып кетти, -Мен бойдокмун, эки жыл мурун ажырашып кеткенм, эки уклум бар.
-Мен дагы бойдокмун, балалуу боло электе эле ажырашып кеткем, -Асылай жер карап унчукпай калды.
-Тааныш болуп калдык буйруса, жалгздыктан тажаган жоксузбу? -Сынай карап жылмайганда Асылайдын бир аз сепкилдуу ак куба жузу кызара тамылжый тушту.
-Жок эмнеге, зериккенге кол деле бошобойт, базарда соода кылам. Тандан кечке иштеп кечинде чарчап зериккенимди билбей калам.
-Жакшы экен, жигитти солк этпей бакканга жарайт турбайсызбы анда? -Тамаша чалып кулуп койду.
-Ошондой болушу мумкун, бирок андай жигит жонундо ойлонууга деле убактым жок.
-Эмнеге оз доорун отуп кеткен сон окунуп каласын Асылай, азыр алдуу-кучтуу бир жигиттин кучагын толтура турган убагын эмеспи?
-Коюнузчу, жигит аттууну уккум да келбейт, негедир баарынан конулум муздап калган.
-Чапкан сайын коз чыгат беле дейишет го, баарын эле бирдей ойлобонуз да, себеби жигиттердин жакшысы да бао. Жаманы болбой эл бойбойт, ой тузу болбой ер болбойт дешет го элибиз, ырас айтамбы? -Азимбек келинге энкейе берип унуло карады, -Ада аласы ичинде экени ырас, ошону сынары жакшы адамбы да билиш кыйын.
-Туура бирок конул калуудан откон арман жок экен...
-Анын ырас, гул конулду оорутуп алсан соолуган гулду тирилте албаган сынары кууратып аласын.
-Мындан ары жолугушуп туралы ээ?
-Коробуз да.
-Кой антип качпа Асылай, жолугушуп суйлршуп бири-бирибизди жакындан билгенибиз жакшы эмеспи.
-Болсо болоор, бирок менин такыр убактым болбойт, кечириниз мени, -Асылай башын ойдо которбой жооп берди. Буга мен жакпай калдым, ушу кыз-келиндер оздорунун ал-абалын билип которулсо болмок, досумдун кадыры деп отурганымды кайдан сезмек, мен жон эле уйгактай жармашып калчудай коруп атат го деп ойлоп алды Азимбек. Алар оз ойлорун менен алшып отурганда Азат менен Нургул кирди:
-Ой кичине кобурашып отурсанар боло, урушкан немедей томсорбой, -Нургул аларды данакер болчудай тамашалай калды.
-Суйлошуп, бири-биринерди кино-театрга чакырып, телефон алышып атасынарбы деги? -Азат да кулуп калды, -Асылай, бул менин досум ото "серьёзный" жигит, коп баскан адаты жок, кыздай чоюлган мунозу бар, торт дубандан кыз жакпай бойдок журот.
-Буйруган куну болоор.. -Азимбек олку-солку боло ордунан туруп ачкычын ала сыртка жоноду. Экоо ээрчише Азаттын уйуно келгенде аларды Нургул каршы алды:
-Ой кел Азимбек жакшы журосунбу, чакыртпай озун келбей калдын го? -Куло бага тосуп алган аяшына ыраазы болгон Азимбек:
-Жакшы аяш озунор кандай жатасынар?
-Бары жакшы, балдар болсо сени качан клет деп сурай тажатышты.
-Кап балдарыма бирдеме алып албай, деги чоноюп жатышабы? -Бутун чечип уйго кирээри менен алдынан эн кичинекей уч жашар, тили ширин Арууке ага жармашты:
-Аяш ата кандайсыз? -Эсине кирип калган уулу колун сунду, Азимбек баласын оп торго отту.
-Ой ата-андын оозун урайын десе, Ассолому Алейкум деп учурашпайсынбы? -Азат чон баласынкулуп карады, -Эркек деген ошентет.
-Ассолому Алейкум, -Оспурум уялгандай кайра кол сунду.
-Азамат десе, жигит болуп калган тура уулум, -Азимбек анын колун силкилдетете кпрмаганда ал эдирээ жылмайып отуруп калды. Учоонун колуна акча карматкан Азимбек тордон орун алды.
-Балдарга акча карматып кондурбосон боло? -Нургул балдарына карады, -Жок, албайм дегенди билесинерби ыя?
-Кой балдарымды урушпа, аяш атасы буларга бербегенде кимге берет, -тизесинде олтурган наристе кызды жузунон обо Азимбек аяшын тыя суйлоду, -Ээ кызым?
-Ооба-а, мен аяш атам бергенде дайыма алам, ал башкалардыкын та-акыр албайм, башкасы бербейт да?
-Болуптур эми аяш атан экоон жендин, -Нургул кулуп коюп оз ишине киришти. Азат менен Азимбек экоо суйлошуп отурушканда сыртан Нургул менен бироо суйлошкондой болуп уйго кирип келишти.
-Кир уйго келгенин жакшы болбодубу, уйдо дагы бир аяшыбыз бар, конок болосун.
-Жо-ок Нургул, мен тез эле кетишим керек, жумуштап эле келе калгам.
-Шашасын да бир омур отот, олгучо адамдын туйшугу бутчу беле, андан коро бир аз конулунду буруп конок болуп кетчи Асылай, шашылышмын деп айтпа, -Нургул аны болбой эле ичкери киргизгенде Азат тура калды:
-Кел Асылай, кандай ден-солукуктар, иштер?
-Жакшы озунор кандайсынар, бу Нургул эмне дейт ыя, зарыл ишинди да токтот дейт да? Асылай куло Азатка карап тамашалай калды, -Уйдо олтура берип зериккен экен, муну базарга чыгарып койбойт белен, эс алууга убакыт таппаганда корот элем.
-Аруукени караганга эч ким жок, балдар окуйт, болбосо базарга чыгат эле.
-Ай койсонорчу, озундун тапканын жетет да, ушуга шугур дегиле, болбосо чыкмак, мейли деги аман болгула, -Асылай отуруп калды.
-Асылай таанышып кой, бул менин досум Азимбек, -Азат Асылайга карады.
-Менин атым Асыла, -Ал Азимбекти карап жылмайып койду.
-Мени Азат тааныштырып койду окшойт, ошентсе да атып коёюн, кыздар таарынчак келчу эле, жаман ойдо калбаныз, атым Азимбек, -Азимбек да жылмая кол сунду.
-Болоор-болбоско таарына тургандардан эмеспиз, кадырыныз жан болсун.
-Атынызга затыныз жарашкандан экенсиз...
-Рахмат!
-Эч нерсе эмес, аялзатынын оз баасы, оз орду бар, биз эркектер кээде баалай албай калып жанылып калабыз, суйлоп олтурунуз Асылай.
-Суйлогондо не, озунуз суйлонуз.
-Мен суйлосом... -Азимбек саал ойлоно калып соз баштамак болуп жатканда Азат сыртка чыгып кетти, -Мен бойдокмун, эки жыл мурун ажырашып кеткенм, эки уклум бар.
-Мен дагы бойдокмун, балалуу боло электе эле ажырашып кеткем, -Асылай жер карап унчукпай калды.
-Тааныш болуп калдык буйруса, жалгздыктан тажаган жоксузбу? -Сынай карап жылмайганда Асылайдын бир аз сепкилдуу ак куба жузу кызара тамылжый тушту.
-Жок эмнеге, зериккенге кол деле бошобойт, базарда соода кылам. Тандан кечке иштеп кечинде чарчап зериккенимди билбей калам.
-Жакшы экен, жигитти солк этпей бакканга жарайт турбайсызбы анда? -Тамаша чалып кулуп койду.
-Ошондой болушу мумкун, бирок андай жигит жонундо ойлонууга деле убактым жок.
-Эмнеге оз доорун отуп кеткен сон окунуп каласын Асылай, азыр алдуу-кучтуу бир жигиттин кучагын толтура турган убагын эмеспи?
-Коюнузчу, жигит аттууну уккум да келбейт, негедир баарынан конулум муздап калган.
-Чапкан сайын коз чыгат беле дейишет го, баарын эле бирдей ойлобонуз да, себеби жигиттердин жакшысы да бао. Жаманы болбой эл бойбойт, ой тузу болбой ер болбойт дешет го элибиз, ырас айтамбы? -Азимбек келинге энкейе берип унуло карады, -Ада аласы ичинде экени ырас, ошону сынары жакшы адамбы да билиш кыйын.
-Туура бирок конул калуудан откон арман жок экен...
-Анын ырас, гул конулду оорутуп алсан соолуган гулду тирилте албаган сынары кууратып аласын.
-Мындан ары жолугушуп туралы ээ?
-Коробуз да.
-Кой антип качпа Асылай, жолугушуп суйлршуп бири-бирибизди жакындан билгенибиз жакшы эмеспи.
-Болсо болоор, бирок менин такыр убактым болбойт, кечириниз мени, -Асылай башын ойдо которбой жооп берди. Буга мен жакпай калдым, ушу кыз-келиндер оздорунун ал-абалын билип которулсо болмок, досумдун кадыры деп отурганымды кайдан сезмек, мен жон эле уйгактай жармашып калчудай коруп атат го деп ойлоп алды Азимбек. Алар оз ойлорун менен алшып отурганда Азат менен Нургул кирди:
-Ой кичине кобурашып отурсанар боло, урушкан немедей томсорбой, -Нургул аларды данакер болчудай тамашалай калды.
-Суйлошуп, бири-биринерди кино-театрга чакырып, телефон алышып атасынарбы деги? -Азат да кулуп калды, -Асылай, бул менин досум ото "серьёзный" жигит, коп баскан адаты жок, кыздай чоюлган мунозу бар, торт дубандан кыз жакпай бойдок журот.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#32 16 February 2013 - 17:19
-Кыздарга жакпай десен, -Азимбек компое кулмундоп коду, -Дегеле мени жактырар кыз жоктой бул ааламда?
-Ааламды чарк айланып буткон окшойсуз, анда биз жон эле отурган экенбиз да? -Асылай жанагыдай кысынбай куло суйлоду.
-Жок жок, такыр табылбаса жер кезууго даярмын, сизге окшогон селкилер карабаса айла канча?
-Коюнузчу кантип эле...
-Кыз-келиндер кулпулануу, сандыктай, ичинерде кандай ой болуп жатканын билип бойбойт, зымпыясынар да чиркин.
-Кыздарды кудай ошондой жаратса кантебиз, ички сырыбызды айтуудан намыс кылып журуп коп нерседен кур жалак калат экенбиз да?
-Ой-ой, Асылай абдан жакшы аяшым, Нургулдун падуругасы да, коптон бери таанышпыз, ал эми сенин алдында кыз кылыгын кылбаса болбрйт да?
-Ошондой-ошондой. .. -Азимбек баш ийкегилей Асылайга карады, -Эми Асылай мени жактырбасан деле Азат менен Нургулдун аяшы, досу катары мамиле кылып жур!
-Макул, ансыз деле ортодо ошондой болот го?
-Эмне андан ары отпойбуз деп чечтинерби? -Азат экоону карап тангалгандай сурады, -Ушунчалык строийсинерго анда?
-Ой жок ай, антип деле суйлошконго жетише элекпиз, эми силер аркылуу таанышып жаткандан кийин эмне демек элек? -Асылай кызарып кетти.
-Кыздардай наздуу экенсиз, -Азимбек ага коз кыйыгын кадай сынагандай, -Жаш кыздар ушундай болчу эле адатта, -деп аны акырын гана далыга таптап койду, -Же куйоондон келгенден ери эч кимге жолой элексинби? -Шыбырай суйлоп жылмайып алды озунчо.
-Кызык экенсиз.
-Кылыгыныз жакшы эле экен...
-Коюнузчу?!
-Назыныздан.
-Апээй... -Асылай эмне дээрин билбей эки бети албыра нары карап кетти.
Нургул тамагын алып келип конокторго арнаган арак-шарабын дасторконго жайнатып чогуу отурушту. Бая Асылай келгенден кийин балдары озунчо болмого кирген, ошол бойдон бир да чыккан жок. Шаракташып торгоо тамашалаып копко отурушту. Асылай тамак ичилгенден кийин кетип калды. Азимбек ал куну аерге туноп эртеси жумушуна келип эле ашыга Гулмайрамдын унун угууга отурду. Кечээтен бери негедир анын унун сагынгандай болуп калган экен озунчо эргип ырдын созунбилбесе да оозун кыбырата козун жумуп алып кыймылы жай, ыргактары журок эргиткен музыкада бийлеп жаткандай термелеп жатты. Кучагына керемет жанды кысып алгандай эки колун бооруна алып алган. Ошол калыпта отуруп ал эшиктин тыкылдаганын да билбей калды. Эшикти кынкайта акырын ачкан Гулмайрам оз унун адегенде баамдаган жок, селдээ босогодо туруп калган келин кубанычтуу коздорун жалжылдата ылдам басып Азимбектин жанына жете келди:
-Ай-ий байке, бул менин ырым го, соонун болуп калган турбайбы? -деп кубанычтуу бажырая мандайына келгенде гана уйкудан ойгондой селт эте ордунан тура калды:
-Кел Гулмайрам.
-Байке бутуп калган го, бул менби?
-Ооба-ооба сенин унун ушул, кандай керемет жазылыптырбы?
-Жакшы эле го, адегенде оз унумду озум тааныбай калыптырмын, -Гулмайрам чын дили менен ыраазы боло Азимбекти мурдаттан тааныш адамдай жаркылдай карады.
-Озун ушундай керемет жан экенсин Гулмайрам, сенин унун укмуштай уккулуктуу экен, конгуроодой унунду, ботонукудай жайнаган коздорунду, эликтикиндей туптуз буттарынды жана да айтып жеткире алгыс мучонду корсо чондордун бири илгенге аракет кылышат го? -Азимбек ушул учурда аны кызганып турду.
-Эмнеге?! -Гулмайрам айылдык боёлугуна сала тушунбогондой сурады.
-Сулуу кыз менен кулук ат эл козуно жакын болот, тем более маралдай болуп сахнага чыгып конуроодой унунду созуп атсан тузга уймолоктогондой эл талашып калышат го?
-Кантип менин куйоом бар да?
-Куйоонду керек болсо алар алдап коюшат, же ажырашып тынасынар карындашым, -Азимбек буларды эмнеге айтып жатканын да сезбеди. Тек гана анын кызгануусу кучоп эки козун алдан албай суйлой берди. Гулмайрам эмне дээрин билбей анын оозун карап тангалычтуу делдейди.
-Кызык, анда эмне кылышым керек, ушул сулуу онум да озумо жоо болорун билбептирмин. ..
-Кабатыр болбо карындашым, балким таптакыр башкача болоор, короор козу же чыныгы суйгон аялы да болуп калышын мумкун, дегеним алардын колунда байлык менен бийлик экоо тен бар да?
-Байке коп созду коюнуз, качан бутуросуз, мен акчанызды качан толошум керек, ар бир ырдын жазылышы акча турат дединиз эле...
-Шашпа, экообуз бир созду бекители, эгер сен макул болсон радио-телевидениеде тааныштар бар, мен сунуш кылып короюн, озун алганда кайда бармак элен, -Азимбек Гулмайрамды коз токтото карап ойлоно калды.
-Ошонун баарына канча толушум керек?
-Аны мен суйлошуп макулдашып анан айтам, ага чейин чыдай тур, бир дискти озуно берем уйдон угуп тур, минус-плюсун ала кет, телефонунду ташта.
-Болуптур, Гулмайрам макул болгондой отуруп калды. Азимбек ага дискти берип, анан узатып чыгып, -Озум чалам деп кала берди.
Гулмайрам шашыла толкундана уйго жоноду, келип эле дискти сала коюп отуруп калды. Абалбек жокэле, ошол куну Арзыкан уйундо болчу, келининин уйго келгенин коруп артынан кирди:
-Эже, кандай жазылыптыр, уксаныз менин ырымды, -деп Гулмайрам кубанычтуу кайнежесине карады.
-Ааламды чарк айланып буткон окшойсуз, анда биз жон эле отурган экенбиз да? -Асылай жанагыдай кысынбай куло суйлоду.
-Жок жок, такыр табылбаса жер кезууго даярмын, сизге окшогон селкилер карабаса айла канча?
-Коюнузчу кантип эле...
-Кыз-келиндер кулпулануу, сандыктай, ичинерде кандай ой болуп жатканын билип бойбойт, зымпыясынар да чиркин.
-Кыздарды кудай ошондой жаратса кантебиз, ички сырыбызды айтуудан намыс кылып журуп коп нерседен кур жалак калат экенбиз да?
-Ой-ой, Асылай абдан жакшы аяшым, Нургулдун падуругасы да, коптон бери таанышпыз, ал эми сенин алдында кыз кылыгын кылбаса болбрйт да?
-Ошондой-ошондой. .. -Азимбек баш ийкегилей Асылайга карады, -Эми Асылай мени жактырбасан деле Азат менен Нургулдун аяшы, досу катары мамиле кылып жур!
-Макул, ансыз деле ортодо ошондой болот го?
-Эмне андан ары отпойбуз деп чечтинерби? -Азат экоону карап тангалгандай сурады, -Ушунчалык строийсинерго анда?
-Ой жок ай, антип деле суйлошконго жетише элекпиз, эми силер аркылуу таанышып жаткандан кийин эмне демек элек? -Асылай кызарып кетти.
-Кыздардай наздуу экенсиз, -Азимбек ага коз кыйыгын кадай сынагандай, -Жаш кыздар ушундай болчу эле адатта, -деп аны акырын гана далыга таптап койду, -Же куйоондон келгенден ери эч кимге жолой элексинби? -Шыбырай суйлоп жылмайып алды озунчо.
-Кызык экенсиз.
-Кылыгыныз жакшы эле экен...
-Коюнузчу?!
-Назыныздан.
-Апээй... -Асылай эмне дээрин билбей эки бети албыра нары карап кетти.
Нургул тамагын алып келип конокторго арнаган арак-шарабын дасторконго жайнатып чогуу отурушту. Бая Асылай келгенден кийин балдары озунчо болмого кирген, ошол бойдон бир да чыккан жок. Шаракташып торгоо тамашалаып копко отурушту. Асылай тамак ичилгенден кийин кетип калды. Азимбек ал куну аерге туноп эртеси жумушуна келип эле ашыга Гулмайрамдын унун угууга отурду. Кечээтен бери негедир анын унун сагынгандай болуп калган экен озунчо эргип ырдын созунбилбесе да оозун кыбырата козун жумуп алып кыймылы жай, ыргактары журок эргиткен музыкада бийлеп жаткандай термелеп жатты. Кучагына керемет жанды кысып алгандай эки колун бооруна алып алган. Ошол калыпта отуруп ал эшиктин тыкылдаганын да билбей калды. Эшикти кынкайта акырын ачкан Гулмайрам оз унун адегенде баамдаган жок, селдээ босогодо туруп калган келин кубанычтуу коздорун жалжылдата ылдам басып Азимбектин жанына жете келди:
-Ай-ий байке, бул менин ырым го, соонун болуп калган турбайбы? -деп кубанычтуу бажырая мандайына келгенде гана уйкудан ойгондой селт эте ордунан тура калды:
-Кел Гулмайрам.
-Байке бутуп калган го, бул менби?
-Ооба-ооба сенин унун ушул, кандай керемет жазылыптырбы?
-Жакшы эле го, адегенде оз унумду озум тааныбай калыптырмын, -Гулмайрам чын дили менен ыраазы боло Азимбекти мурдаттан тааныш адамдай жаркылдай карады.
-Озун ушундай керемет жан экенсин Гулмайрам, сенин унун укмуштай уккулуктуу экен, конгуроодой унунду, ботонукудай жайнаган коздорунду, эликтикиндей туптуз буттарынды жана да айтып жеткире алгыс мучонду корсо чондордун бири илгенге аракет кылышат го? -Азимбек ушул учурда аны кызганып турду.
-Эмнеге?! -Гулмайрам айылдык боёлугуна сала тушунбогондой сурады.
-Сулуу кыз менен кулук ат эл козуно жакын болот, тем более маралдай болуп сахнага чыгып конуроодой унунду созуп атсан тузга уймолоктогондой эл талашып калышат го?
-Кантип менин куйоом бар да?
-Куйоонду керек болсо алар алдап коюшат, же ажырашып тынасынар карындашым, -Азимбек буларды эмнеге айтып жатканын да сезбеди. Тек гана анын кызгануусу кучоп эки козун алдан албай суйлой берди. Гулмайрам эмне дээрин билбей анын оозун карап тангалычтуу делдейди.
-Кызык, анда эмне кылышым керек, ушул сулуу онум да озумо жоо болорун билбептирмин. ..
-Кабатыр болбо карындашым, балким таптакыр башкача болоор, короор козу же чыныгы суйгон аялы да болуп калышын мумкун, дегеним алардын колунда байлык менен бийлик экоо тен бар да?
-Байке коп созду коюнуз, качан бутуросуз, мен акчанызды качан толошум керек, ар бир ырдын жазылышы акча турат дединиз эле...
-Шашпа, экообуз бир созду бекители, эгер сен макул болсон радио-телевидениеде тааныштар бар, мен сунуш кылып короюн, озун алганда кайда бармак элен, -Азимбек Гулмайрамды коз токтото карап ойлоно калды.
-Ошонун баарына канча толушум керек?
-Аны мен суйлошуп макулдашып анан айтам, ага чейин чыдай тур, бир дискти озуно берем уйдон угуп тур, минус-плюсун ала кет, телефонунду ташта.
-Болуптур, Гулмайрам макул болгондой отуруп калды. Азимбек ага дискти берип, анан узатып чыгып, -Озум чалам деп кала берди.
Гулмайрам шашыла толкундана уйго жоноду, келип эле дискти сала коюп отуруп калды. Абалбек жокэле, ошол куну Арзыкан уйундо болчу, келининин уйго келгенин коруп артынан кирди:
-Эже, кандай жазылыптыр, уксаныз менин ырымды, -деп Гулмайрам кубанычтуу кайнежесине карады.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#33 16 February 2013 - 21:56
-Бул ырдап жаткан сенсинби?
-Ооба.
-Унун жакшы турбайбы, сен артис болгону журосунбу?
-Эже, менин бала кзден максатым ушул болчу, мына эми буларды теле-родиолорго берсем анан баары жайында болот!
-Озун бил, Абалбек макул болду беле?
-Ооба, -Гулмайрам кайенесинин жузунон салкындыкты, жактырбагандай мамилени коруп сумсая тушту.
-Мейли, ырдаганына талаш жок экен, аракет кыла бер, -Арзыкан ашканасына чыгып кетти. Гулмайрам ордунда копко отурду да уйуно телефон чаып апасы алаары менен:
-Апа мен ырларымды жаздырдым, продюсерим теле-родиолорго берем деди, апа угасызбы ырымды? -деп телефонуду двднин кулагына алып барып бир азга трду да, -Уктунузбу апа, соонун ырдайт бекенмин, -деп толкундана суйлоп жатты:
-Кагылайын кулунчагым, абдан жакшы ыр экен, ушуну сен ырдап жатканына ишене албай турам, кадимки ырчыларго дейм?
-Жок апке, менин ырдаганым, менин унум, кандай экен?
-Сопсонун, жолун ачылсын кызым, тыйындан кыйналган жоксунбу?
-Жок апке, керек болгондо озум айтам, теле-родиолордон кетсе созсуз толойм го?
-Анда мейли, аракет кыла бер садагам, мен озум деле тыйын тыпырды даярдап турам.
-Жакшы тур апа!
-Кош садам, -Эне бала коштошуп жатканда Абалбек кирип калды.
-Эмне болду?
-Эчтеке, апам менен суйлоштум.
-Жакшы жатышыптырбы?
-Жакшы эле, мен ырымды алып келдим, -Гулмайрам Абалбекти карады, -угуп коросунбу?
-Мейли.
-Аябай сонун жазылыптыр, теле-родиолорго тапшырам деди, эгер алар угуп коруп жактырса акча толойм го? -Ангыча ыр созолонуп кирди, Абалбек унсуз тывншап тура берди, качан гана ыр кайталанып буткондо, -Ушуну ырдадын беле? -деди.
-Эмне менин унумду тааныган жоксунбу?
-Ушундай ырдасан анда мен ишенемин, анда сен ырчы болуп кетсен мен кала беремби? -Кызгангандай суйлоду.
-Кызык мен кайда бармак элем, бирге дашай беребиз, мен ырчы болом болгону.
-Ха-ха, ырчыны аялым, шопурду куйоом дебе деген соз бар, -Абалбек кызандай суйлоду.
-Койчу калп эле суйлой бербей, мен жанында эле болом, -Гулмайрам ызалана карады, -Эркектер болбогонду ойлоп кызгана бересинер анан, бул сенин мага бут тосконун да? -Таарына ордунан туруп дискти алып сумкасына салды.
-Эми ошого таарына бересинби, убагында коробуз да, балким сен жылдыз болуп кетсен ошондо билинет.
-Макул анда, ырдабай уйдо отур дегени турасынбы, ушул учун мен куйоогт тийбей туруп максатымды ишке ашырып анан корот элем, куйоонун туйшгун тарта турган убакыт боло элек болчу, -Гулмайрам тултундай сумкасын алып, кийинди да сыртка чыгып кетмек болгондо:
-Кайда? деди Абалбек.
-Баш оогон жакка!
-Жинди болдунбу де бироо менен макулдашып алдын беле?
-Эмне ойлосон ошо, сенин ыгындан чыкпайын деп ойлосом ар кайсыны суйлойсун, менин жолумду тоспо!
-Гулмайрам эсинди жый, мен сага тоскоол болгон жокмун, -Абалбек аны колдон алды, -Оз каалаганынды жаса деп жатам го?
-Эмнеге кайра башты оорутасын, суйуунду мага колоко кылыр, суйуу андай болбрйт, суйгон болсон болбогонго кызгана бербейт элен, -Гулмайраи ыйлап ийди эле Абалбек аны кучактар калды.
-Макоом десе, ошо суйуу кызганычты жаратат да, эгер сени суйбосом кызганмак белем? -Саамайынан сылап жузунон суйду, -Кой эми, бир ачуунду мага бер, эжем угуп калбасын.
-Укса угу берсин, мен тим эле бироо менен жургонсуйсун да...
-Кечирип кой, сен ырчы болуп ырдап чыксан сыймыктанып турабыз да, -Абалбек келинчегин сооротуп сумкасын ары коюп кастюмун чечип, озун диванга отургузуп суйлоп жатты. Алардын созун Арзыкан угуп турду. Унчукпай оз ишине алаксып ашканадан чыккан жок. "Ырчы болом деп озун озу билгенин кара, атамдар деле кызык, быйылча жонотпой эле койбойбу, Абалбектин жумшактыгынан пайдаланып кырына чыгып алган тура" деп келинине жини келгени менен ачык айтууга оозу барбады.
-Атамдар акча берип жиберсе теле-радиолорго эки-уч ыр жаздырып берем, анан ошондон белгилуу болуп калсам иштшкенге продюсерилер чыгат экен.
-Мейли жаным, озун эле бил, азыр эжеме жардамдашып койсон боло, бизге тамак жасап убараланып жатат.
-Колунан казан талашмак белем, экобуз бир ашканада сузгулушуп иш кылабызбы, эртенден баштап озум жасайм, мага бироонун кылганы жакпайт. Каалаганымдай озум жасашым керек.
-Макул анда, кабагынды ачып отурчу, урушкандай болбой, жездем азыр келип калат.
-Качан озубузчо чыгабыз, уялат экенсин бул жерде, же жуунуга мумкун эмес.
-Чыгабыз, андан коро эртен баня жагайынбы?
-Ошентсен жакшы болот эле, кычыткы болуп кетебиз го? Ачуусу тарагандай конулдоно суйлоду.
Абалбек унчукпай калды. Ал азыр азоо тайдай чалпоо кызды алганына азаптанып ичтен окунуп турду: "Менин да жаштыгым да, болбосо башка эле кыздардан корсом болчу экен, менин еле артымдан далай кыздар жугуруп журбоду беле, чырайын чалып иче тургансып неге уйлоно койдум, сулуунун артынан жугурбогон эркек барбы, далайдан кплат го акыры, кантип туболук билмексен болуп жашай алам" деп ойлонуп алды. "Балким дагы бироо чалма чалып койгондур, баарына жетиштирем деп убада кылгандыр" деген ойдон арыла албай отурганда Гулмайрам мисирейип бир калыптан жазбады. Ангыча Самайбек базардан келип калды. Чогуу столдо чай-тамак ичип отурганда Самайбек кайинисине:
-Абалбек, уч-торт кун соода кылып тур, эжен экообуз Нарындагы карындашым тойго чыкырыптыр, барбай койсок болбойт, деди.
-Мейли жезде, сиздеге кол капбыш кылбаганда анан кимге кылат элем.
-Азамат, Гулмайрам уйдо балдар менен отура берет, сен тагыраак болсон болду.
-Жарайт!
-Гулмайрам, эки-уч кун уйдо болосунбу? -Арзыкан келинин сынай карады.
-Ооба уйдо эле болом.
-Анда болду, эр ен эрте чыга берели, келинди эртен киргизишет экен, -Самайбек кубана карады, -Келгенден кийин буйруса силерге орун алып берем, озунор соода кыласынар.
-Ооба.
-Унун жакшы турбайбы, сен артис болгону журосунбу?
-Эже, менин бала кзден максатым ушул болчу, мына эми буларды теле-родиолорго берсем анан баары жайында болот!
-Озун бил, Абалбек макул болду беле?
-Ооба, -Гулмайрам кайенесинин жузунон салкындыкты, жактырбагандай мамилени коруп сумсая тушту.
-Мейли, ырдаганына талаш жок экен, аракет кыла бер, -Арзыкан ашканасына чыгып кетти. Гулмайрам ордунда копко отурду да уйуно телефон чаып апасы алаары менен:
-Апа мен ырларымды жаздырдым, продюсерим теле-родиолорго берем деди, апа угасызбы ырымды? -деп телефонуду двднин кулагына алып барып бир азга трду да, -Уктунузбу апа, соонун ырдайт бекенмин, -деп толкундана суйлоп жатты:
-Кагылайын кулунчагым, абдан жакшы ыр экен, ушуну сен ырдап жатканына ишене албай турам, кадимки ырчыларго дейм?
-Жок апке, менин ырдаганым, менин унум, кандай экен?
-Сопсонун, жолун ачылсын кызым, тыйындан кыйналган жоксунбу?
-Жок апке, керек болгондо озум айтам, теле-родиолордон кетсе созсуз толойм го?
-Анда мейли, аракет кыла бер садагам, мен озум деле тыйын тыпырды даярдап турам.
-Жакшы тур апа!
-Кош садам, -Эне бала коштошуп жатканда Абалбек кирип калды.
-Эмне болду?
-Эчтеке, апам менен суйлоштум.
-Жакшы жатышыптырбы?
-Жакшы эле, мен ырымды алып келдим, -Гулмайрам Абалбекти карады, -угуп коросунбу?
-Мейли.
-Аябай сонун жазылыптыр, теле-родиолорго тапшырам деди, эгер алар угуп коруп жактырса акча толойм го? -Ангыча ыр созолонуп кирди, Абалбек унсуз тывншап тура берди, качан гана ыр кайталанып буткондо, -Ушуну ырдадын беле? -деди.
-Эмне менин унумду тааныган жоксунбу?
-Ушундай ырдасан анда мен ишенемин, анда сен ырчы болуп кетсен мен кала беремби? -Кызгангандай суйлоду.
-Кызык мен кайда бармак элем, бирге дашай беребиз, мен ырчы болом болгону.
-Ха-ха, ырчыны аялым, шопурду куйоом дебе деген соз бар, -Абалбек кызандай суйлоду.
-Койчу калп эле суйлой бербей, мен жанында эле болом, -Гулмайрам ызалана карады, -Эркектер болбогонду ойлоп кызгана бересинер анан, бул сенин мага бут тосконун да? -Таарына ордунан туруп дискти алып сумкасына салды.
-Эми ошого таарына бересинби, убагында коробуз да, балким сен жылдыз болуп кетсен ошондо билинет.
-Макул анда, ырдабай уйдо отур дегени турасынбы, ушул учун мен куйоогт тийбей туруп максатымды ишке ашырып анан корот элем, куйоонун туйшгун тарта турган убакыт боло элек болчу, -Гулмайрам тултундай сумкасын алып, кийинди да сыртка чыгып кетмек болгондо:
-Кайда? деди Абалбек.
-Баш оогон жакка!
-Жинди болдунбу де бироо менен макулдашып алдын беле?
-Эмне ойлосон ошо, сенин ыгындан чыкпайын деп ойлосом ар кайсыны суйлойсун, менин жолумду тоспо!
-Гулмайрам эсинди жый, мен сага тоскоол болгон жокмун, -Абалбек аны колдон алды, -Оз каалаганынды жаса деп жатам го?
-Эмнеге кайра башты оорутасын, суйуунду мага колоко кылыр, суйуу андай болбрйт, суйгон болсон болбогонго кызгана бербейт элен, -Гулмайраи ыйлап ийди эле Абалбек аны кучактар калды.
-Макоом десе, ошо суйуу кызганычты жаратат да, эгер сени суйбосом кызганмак белем? -Саамайынан сылап жузунон суйду, -Кой эми, бир ачуунду мага бер, эжем угуп калбасын.
-Укса угу берсин, мен тим эле бироо менен жургонсуйсун да...
-Кечирип кой, сен ырчы болуп ырдап чыксан сыймыктанып турабыз да, -Абалбек келинчегин сооротуп сумкасын ары коюп кастюмун чечип, озун диванга отургузуп суйлоп жатты. Алардын созун Арзыкан угуп турду. Унчукпай оз ишине алаксып ашканадан чыккан жок. "Ырчы болом деп озун озу билгенин кара, атамдар деле кызык, быйылча жонотпой эле койбойбу, Абалбектин жумшактыгынан пайдаланып кырына чыгып алган тура" деп келинине жини келгени менен ачык айтууга оозу барбады.
-Атамдар акча берип жиберсе теле-радиолорго эки-уч ыр жаздырып берем, анан ошондон белгилуу болуп калсам иштшкенге продюсерилер чыгат экен.
-Мейли жаным, озун эле бил, азыр эжеме жардамдашып койсон боло, бизге тамак жасап убараланып жатат.
-Колунан казан талашмак белем, экобуз бир ашканада сузгулушуп иш кылабызбы, эртенден баштап озум жасайм, мага бироонун кылганы жакпайт. Каалаганымдай озум жасашым керек.
-Макул анда, кабагынды ачып отурчу, урушкандай болбой, жездем азыр келип калат.
-Качан озубузчо чыгабыз, уялат экенсин бул жерде, же жуунуга мумкун эмес.
-Чыгабыз, андан коро эртен баня жагайынбы?
-Ошентсен жакшы болот эле, кычыткы болуп кетебиз го? Ачуусу тарагандай конулдоно суйлоду.
Абалбек унчукпай калды. Ал азыр азоо тайдай чалпоо кызды алганына азаптанып ичтен окунуп турду: "Менин да жаштыгым да, болбосо башка эле кыздардан корсом болчу экен, менин еле артымдан далай кыздар жугуруп журбоду беле, чырайын чалып иче тургансып неге уйлоно койдум, сулуунун артынан жугурбогон эркек барбы, далайдан кплат го акыры, кантип туболук билмексен болуп жашай алам" деп ойлонуп алды. "Балким дагы бироо чалма чалып койгондур, баарына жетиштирем деп убада кылгандыр" деген ойдон арыла албай отурганда Гулмайрам мисирейип бир калыптан жазбады. Ангыча Самайбек базардан келип калды. Чогуу столдо чай-тамак ичип отурганда Самайбек кайинисине:
-Абалбек, уч-торт кун соода кылып тур, эжен экообуз Нарындагы карындашым тойго чыкырыптыр, барбай койсок болбойт, деди.
-Мейли жезде, сиздеге кол капбыш кылбаганда анан кимге кылат элем.
-Азамат, Гулмайрам уйдо балдар менен отура берет, сен тагыраак болсон болду.
-Жарайт!
-Гулмайрам, эки-уч кун уйдо болосунбу? -Арзыкан келинин сынай карады.
-Ооба уйдо эле болом.
-Анда болду, эр ен эрте чыга берели, келинди эртен киргизишет экен, -Самайбек кубана карады, -Келгенден кийин буйруса силерге орун алып берем, озунор соода кыласынар.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#34 16 February 2013 - 23:08
-Ошентсе болбойт, карызбергендер менен таанышып алсан болду, товар толтуруп аласын, -Арзыкан инисине сооданын жолдорун тушундуруп жатты, -Мына жездег экообуз ошол жерде соода кылып журуп ушул уйду алып алдык.
-Ой эже, биз шаардан уй албайбыз деле, иштеп акча топтоп айылга барып мал-сал алып алабыз да жашай беребиз, -Абалбек ушинткенде Гулмайрам аны дароо коздорун алайта карады.
-Айылга кетмексинби?
-Эмнеге кетпейбиз, карыган кемпир-чалды таштап шаарда журо бермек белек, эл наалат кылбайбы?
-Анда озукн бара бер! -Гулмайрам кайнежеси менен куйоосун козго илбей туруп кетти.
-Кой урушпагыла, шартка жараша коросунор да, эмитен чукулдашкандан пайда жок, -Самайбек ачуусу келип кеткен кайинисин жооткотуп тынчтандырды, -Азыр силер жашсынар, жаш кезде ойдо-томон боло берет, болоор болбоско ачуу чакырбай ынтымактуу болгула.
-Тентендегени отуп жатпайбы? -Абалбек кабак буркой унчукпай калды. Арзыкан ун деген жок. Эн улуусу болгондуктан ага Алмагул ар дайым: "Сен кызсын, келиндерге сый бол, унчукпа балам, оздору чечишип алат, кайнене болуп бир келинге ойдо карай элекмин, оз сыйын оздору билсе болду" деп калчу.Анткени кээде: "Апа тиги келинин мындай экен, бу келинин андай экен, сиз унчукпасаныз мен айтайынбы" деп калчу. Апасынын созунон кийин эки-уч келинине тен суйлобойт, иниси менен бир нече жакташканын корсо да унчукпай тим болчу. Азыр да ундобой олтура берди. Абалбек капалуу Гулмайрамдын артынан кирсе ал комкоросунн жатып алып ыйлап жатыптыр. Качанга чыдайм, канчага чейин коз каранды болуп коркок билиш болуп жашайм, сулуулугуна чиренип мени кол жолукча пайдалангысы келип чоёндогонун койбосо оз убалы озуно, кайда барсан бар деп кетирип жиберем деп унчукпай ары карап жатып алды. Аларды урушуп кетеби деп тыншаган Арзыкан инисине боору ооруп оз болмосуно кирип кетти. Ошол бойдон эч кимиси унчукпай тан атканда Абалбек туруп базарга кетип калды. Арзыкан куйоосу экоо Нарынга жоноп кетишти. Кечинде келген Абалбек уйду жаркырата шыпырып, тазалап тамак жасап кутуп отурган келинчегине ичи жылып калды. Гулмайрам Арзыкандын кичинекей балдары менен суйлошуп озуно конул бурбай отуруп алганына бир чети жини келди.
-Гулмаш, жртен да эч жакка барбайсынбы?
-Жок.
-Анда менин жаныма барчы, тушто экообуз тамактаналы.
-Эмнеге мен уйдо эле болоюн, озун эле тамактана берчи.
-Жондон-жон эле шылтоо кыла бербей, эжемлер келгинче туруп турбайсынбы, анан коробуз да.
-Озун бил, минтип салкын болсон омур бою жашообуз кандай болот?
-Эмне кылыш керек?
-Биз жаны эле уйлондук, жуз жылдап жашап жаткандай бири-бирибизге салкынбыз.
-Менин оюмча жакшы эле, жашоо деген ушундай болоттур, башкача болмок беле?
-Жок азыр биздин ысыгыбыз тарай элек, мен сени эркелетип, сен мени эркелетишинди каалайм, -Абалбек аны имере кучактаганда балдар акырын туруп баратып:
-Жакшы жаткыла.
-Тунунор бейпил болсун!
-Жакшы туш корунуздор, -деп учоо тен оз болмолоруно чыгып кетишти.
-Аябай тартиптуу балдар экен, Гулмайрам жылмая колун которуп койду.
-Жездем балдарды катуу кармайт, журу жаталычы, -Абалбек келинчегин оп баса баштаганда:
-Мен идиштерди жуушум керек, коё берчи, -деп туртуп туруп кетти. Ал идиш жууп, андан кийин озу жуунуп келсе Абалбек эчак уктап калыптыр. Акырын четке жатып козун жумуп эми уктап баратканда карылуу колдор аны озуно тартты...
-Абалбек базарда отуруп экинчи куну бир келин менен таанышып калды. Ал ага имерилип ар кайсыны суйлоп эски тааныштардай мамиледе болуп кетти. Жылдыздуув келинге имериле аны туштонууго чыкырдв эле ал дароо макул болду. Ошентип Салия экоо тамактанып отурду:
-Салия кай жерликсин? -деди Абалбек.
-Чуйлук болом сизчи?
-Мен Таластын Чон-Добо деген жериненмин.
-Ийи
-Турмушка чыккансынбы?
-Ооба, бир ай туруп ажырашып алгам, коп ичет экен.
-Аа-а, анда башын бош тура анда?
-Сизчи?
-Менин аялым бар, жаны уйлонгонбуз.
-Уйдобу?
-Ооба, эжемдердикинде турабыз.
-Суйуп алдын беле?
-Ооба.
-Анда жакшы экен, -Салия ийининен дем ала улутунуп алды, -Суйууну издесен табылбаган нерсе экен, мен суйуп коро элекмин, бирок суйуп калуукдан корком...
-Эмне учун?
-Сен суйсон ал суйбой койсо..
-А сен суйууго татыктуу келин экенсин, -Абалбек ага жылмайып карап койду, -Сендейди суйбогон эркектер журогу жок болушу мумкун.
-Чынбы? -Салия коздорун кулундой, эки ууртундагы уячасы чакырайып ого бетер ажарлуу корунду.
-Чын айтам, -Абалбек да кулуп койду.
-Андай болсо жакшы болот эле, суйууго кабылгандарды дабасыз дартка чалдыккандар деп коёт эле курбум.
-Ой эже, биз шаардан уй албайбыз деле, иштеп акча топтоп айылга барып мал-сал алып алабыз да жашай беребиз, -Абалбек ушинткенде Гулмайрам аны дароо коздорун алайта карады.
-Айылга кетмексинби?
-Эмнеге кетпейбиз, карыган кемпир-чалды таштап шаарда журо бермек белек, эл наалат кылбайбы?
-Анда озукн бара бер! -Гулмайрам кайнежеси менен куйоосун козго илбей туруп кетти.
-Кой урушпагыла, шартка жараша коросунор да, эмитен чукулдашкандан пайда жок, -Самайбек ачуусу келип кеткен кайинисин жооткотуп тынчтандырды, -Азыр силер жашсынар, жаш кезде ойдо-томон боло берет, болоор болбоско ачуу чакырбай ынтымактуу болгула.
-Тентендегени отуп жатпайбы? -Абалбек кабак буркой унчукпай калды. Арзыкан ун деген жок. Эн улуусу болгондуктан ага Алмагул ар дайым: "Сен кызсын, келиндерге сый бол, унчукпа балам, оздору чечишип алат, кайнене болуп бир келинге ойдо карай элекмин, оз сыйын оздору билсе болду" деп калчу.Анткени кээде: "Апа тиги келинин мындай экен, бу келинин андай экен, сиз унчукпасаныз мен айтайынбы" деп калчу. Апасынын созунон кийин эки-уч келинине тен суйлобойт, иниси менен бир нече жакташканын корсо да унчукпай тим болчу. Азыр да ундобой олтура берди. Абалбек капалуу Гулмайрамдын артынан кирсе ал комкоросунн жатып алып ыйлап жатыптыр. Качанга чыдайм, канчага чейин коз каранды болуп коркок билиш болуп жашайм, сулуулугуна чиренип мени кол жолукча пайдалангысы келип чоёндогонун койбосо оз убалы озуно, кайда барсан бар деп кетирип жиберем деп унчукпай ары карап жатып алды. Аларды урушуп кетеби деп тыншаган Арзыкан инисине боору ооруп оз болмосуно кирип кетти. Ошол бойдон эч кимиси унчукпай тан атканда Абалбек туруп базарга кетип калды. Арзыкан куйоосу экоо Нарынга жоноп кетишти. Кечинде келген Абалбек уйду жаркырата шыпырып, тазалап тамак жасап кутуп отурган келинчегине ичи жылып калды. Гулмайрам Арзыкандын кичинекей балдары менен суйлошуп озуно конул бурбай отуруп алганына бир чети жини келди.
-Гулмаш, жртен да эч жакка барбайсынбы?
-Жок.
-Анда менин жаныма барчы, тушто экообуз тамактаналы.
-Эмнеге мен уйдо эле болоюн, озун эле тамактана берчи.
-Жондон-жон эле шылтоо кыла бербей, эжемлер келгинче туруп турбайсынбы, анан коробуз да.
-Озун бил, минтип салкын болсон омур бою жашообуз кандай болот?
-Эмне кылыш керек?
-Биз жаны эле уйлондук, жуз жылдап жашап жаткандай бири-бирибизге салкынбыз.
-Менин оюмча жакшы эле, жашоо деген ушундай болоттур, башкача болмок беле?
-Жок азыр биздин ысыгыбыз тарай элек, мен сени эркелетип, сен мени эркелетишинди каалайм, -Абалбек аны имере кучактаганда балдар акырын туруп баратып:
-Жакшы жаткыла.
-Тунунор бейпил болсун!
-Жакшы туш корунуздор, -деп учоо тен оз болмолоруно чыгып кетишти.
-Аябай тартиптуу балдар экен, Гулмайрам жылмая колун которуп койду.
-Жездем балдарды катуу кармайт, журу жаталычы, -Абалбек келинчегин оп баса баштаганда:
-Мен идиштерди жуушум керек, коё берчи, -деп туртуп туруп кетти. Ал идиш жууп, андан кийин озу жуунуп келсе Абалбек эчак уктап калыптыр. Акырын четке жатып козун жумуп эми уктап баратканда карылуу колдор аны озуно тартты...
-Абалбек базарда отуруп экинчи куну бир келин менен таанышып калды. Ал ага имерилип ар кайсыны суйлоп эски тааныштардай мамиледе болуп кетти. Жылдыздуув келинге имериле аны туштонууго чыкырдв эле ал дароо макул болду. Ошентип Салия экоо тамактанып отурду:
-Салия кай жерликсин? -деди Абалбек.
-Чуйлук болом сизчи?
-Мен Таластын Чон-Добо деген жериненмин.
-Ийи
-Турмушка чыккансынбы?
-Ооба, бир ай туруп ажырашып алгам, коп ичет экен.
-Аа-а, анда башын бош тура анда?
-Сизчи?
-Менин аялым бар, жаны уйлонгонбуз.
-Уйдобу?
-Ооба, эжемдердикинде турабыз.
-Суйуп алдын беле?
-Ооба.
-Анда жакшы экен, -Салия ийининен дем ала улутунуп алды, -Суйууну издесен табылбаган нерсе экен, мен суйуп коро элекмин, бирок суйуп калуукдан корком...
-Эмне учун?
-Сен суйсон ал суйбой койсо..
-А сен суйууго татыктуу келин экенсин, -Абалбек ага жылмайып карап койду, -Сендейди суйбогон эркектер журогу жок болушу мумкун.
-Чынбы? -Салия коздорун кулундой, эки ууртундагы уячасы чакырайып ого бетер ажарлуу корунду.
-Чын айтам, -Абалбек да кулуп койду.
-Андай болсо жакшы болот эле, суйууго кабылгандарды дабасыз дартка чалдыккандар деп коёт эле курбум.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#35 17 February 2013 - 14:24
-Курбун ким?
-Ал швеяда иштейт, чогуу батирде турабыз.
-Суйуудон ушунча конулу калган го?
-Ошондой...
-Ата-энен барбы?
-Мен куйоодн кетип калсам мени жаман коруп каттабай журот.
-Акыры кечирет да, башкысы сен оз бактынды табышын керек.
-Ооба, озум да ошентип ойлоп жатам.
-Эмесе туралы, кленттер келсе таппай калбасын, озун эмне соода кыласын?
-Менби, чай сатам.
-Жакшы эле болобу?
-Жетет жалгыз озумо болот.
-Чайындан алып келип тур, мен ордумдан эле кардымды кампайтып турайын. Сиздей келиндин колунан чыккан чай ширин олсо керек? -Абалбек сырдуу жылмая келинди женил колтуктап кафеден чыгышты.
-Билбейм, эртеден кечке чай сатып аябай чарчап да калам, жанымдагы кыщдар кээде концертке барабыз деп калышат, мен барбайм.
-Конул ачууга да убакыт болуш керек.
-Адегенде сооданы жолго коюп алсам андан кийин конул ачууга убакыт жетет.
-Эмгекчил экенсин, -Абалбек ойлоно аны менен коштошуп ордуна келди.
Ошондон кийин Салия менен эки кундун биринде жолуга калып суйлошуп журушту. Бара-бара ага кантип конуп калганын Абалбек билбей да калды. Балким суйуу деле бири-бирине оошуп турар же мен Гулмайрамды суйбой эле жакшы коруп балким сулуулугуна азгырылгандырмын, же ал мени салкын, суз мамилеси менен суутуп койгондур деп коёт. Анан Салия башкача, Абалбек менен жолукканда анын аялы бар экенин билип турса да: "Мен чыныгы суйууго кабылдым Абалбек, сени суйуп калдым, -деп козуно жаш алат, -А сенин аялын бар, экообуздун жолубуз башка экенин сезипэле турам, канткенде сенден озумду ала качам?" деп опколоп кирет. Уйлонгондон бери Гулмайрам бир да опколомок турсун мойнуна асылып эркелеп суйоорун айткан эмес. Мен аны суй деп жалдырап жашаганча озумду суйгон аял менен ата-эеемдин кашында жашаганым жакшы эмеспи, уч айдан бери боюнда боло элек, балалуу болсок дагы конуп кетет белек деп санаалар жай берди. Арадан бир жума откондо Гулмайрамга Азимбек чалды, шашыла ала коюп:
-Алло, угуп жатам, -деди Гулмаш.
-Суйунчу, ырынды радиого берем, эртен саат тортто "Мин кыял" радиосунун жаны ысымдарынан угасын.
-Ой-ии-ий байке, чын элеби?
-Ооба, эми телевидениеге суйлошуп койдум, ага озун келип тартыласын макулбу?
-Макул, чон рахмат байке!
-Эчтеке эмес, рахмат айтууга али эрте, баары буткондон кийин эсептешебиз.
-Сосуз мен даярмын!
-Анда дагы куто тур, жакшылап эс ала бер, -Азимбек телефонду очуруп койду. Озунон-озу толкунданган Гулмайрам кубанычын болушконго адам таппай ата-энесине чалды.
-Апа, суйунчу апа, эртен менин ырымды радиодон саат тортто уккула, ооба-ооба, тортто! -Дароо очуруп шашыла кийинди да Абалбектин жанына барып суйунчуломок болду, уч-торт кунго кеткен Самайбектер келе элек, Абалбек соодада. Шашылып жетип келсе ал Салия менен отурган экен, Гулмайрамды коруп ал басып кетти. Эч нерседен шекшибеген Гулмайрамды коруп:
-Эмне болду? -деп тайсалдап сурады Абалбек.
-Суйунчу, эртен менин ырым саат тортто радиодон берилет экен!
-Ким айтты?
-Азимбек агай, менин ырымдын музыкасын ошол жазган да.
-Радиого да ошол бердиби?
-Ооба, таанылганча жардам берем деген, -Гулмайрам оюнда эч нерсе жок айта салды, -Абалбекжакшы киши, сен белгилуу ырчы болосун дебедимби.
-Жакшы экен куттуктайм жаным, -Абалбек аны салкын гана эки бетинен ооп койду. Гулмайрам ага деле конул бурган жок. Журогу элеп-желеп боло кубанып:
-Кордунбу Абалбек, мен ушуну учун окуйм, ырдайм дегем да, негедир бир туюмум тынч жаткырбай жан дуйном кыйнала берчу, эми эл алдына чыгып алсам баары жайында болот, бактылуумун мен, бактылуумун!
-Ыр мененби?
-Ананчы, элдиин баары сени карап колун чаап турса, сен сахнада бийлеп ырдап жатсан кандай рахат?
-Башкадан бакытты таба албайсынбы? -Саал ызалангандай кыжырлуу сурады Абалбек.
-Башка эмнеден издешим керек, адегенде алдыга койгон максатым орундалса баары болот да? -Гулмайрам куйоосунун кубанбай эле куйунгондой турун коруп мостоё калды, -Эмнеге менин кубанычымды чогуу которбойсун, же менин кубанганым болбойбу, балким коро албай жаткандырсын. ..
-Гулмайрам сен мени тушунсон, эмнеге сени коро албастык кылмак элем, сен башкы нерсени унутуп жатасын, биринчи бакыт уй-було, балалуу болуп аларды тарбиялап остуруу, андан кийин максатынды ишке ашыра берсен болот, -деди токтоо Абалбек.
-Бала торогондон кийин аны чонойтуш керек, анан дагы бироо болуп калса дагы торосо омур бою уйдон чыкпай, ишке ашпаган максатымды, кыялымда ойлоп журуп карып кетем го, жок адегенде максатым ишке ашса андан кийинкиси боло берет, -Гулмайрам куйоосуно кулак салбай жономок болгондо:
-Токто, экообуз кечинде чогуу барабыз, -Абалбек анын артынан ун салды.
-Жок мен барайын, озун барасын да, -Гулмайрам кылчайбай басып кетти. Абалбек "Эенени ур-райын десе, бекер кылган экенмин, сулуусун урдум ушунун, максат деп журуп кочодо калбасан болду, жетишет эми сени менен жашай албайм" деп ойлоп жерге чыйт эттире тукуруп алды да Салияны ойлоду "жакшы келин экен, ата-энемди да жакшы кутуп алат, карапайым мээримдуу тигини чоёктотпой ушуну алам да айылга кетем" деген бутумго келди. Кечке ошол куну негедир соодасы да анча болбоду. Ункуйуп олтурса Салия жарк этип мандайында тура калды:
-Ал швеяда иштейт, чогуу батирде турабыз.
-Суйуудон ушунча конулу калган го?
-Ошондой...
-Ата-энен барбы?
-Мен куйоодн кетип калсам мени жаман коруп каттабай журот.
-Акыры кечирет да, башкысы сен оз бактынды табышын керек.
-Ооба, озум да ошентип ойлоп жатам.
-Эмесе туралы, кленттер келсе таппай калбасын, озун эмне соода кыласын?
-Менби, чай сатам.
-Жакшы эле болобу?
-Жетет жалгыз озумо болот.
-Чайындан алып келип тур, мен ордумдан эле кардымды кампайтып турайын. Сиздей келиндин колунан чыккан чай ширин олсо керек? -Абалбек сырдуу жылмая келинди женил колтуктап кафеден чыгышты.
-Билбейм, эртеден кечке чай сатып аябай чарчап да калам, жанымдагы кыщдар кээде концертке барабыз деп калышат, мен барбайм.
-Конул ачууга да убакыт болуш керек.
-Адегенде сооданы жолго коюп алсам андан кийин конул ачууга убакыт жетет.
-Эмгекчил экенсин, -Абалбек ойлоно аны менен коштошуп ордуна келди.
Ошондон кийин Салия менен эки кундун биринде жолуга калып суйлошуп журушту. Бара-бара ага кантип конуп калганын Абалбек билбей да калды. Балким суйуу деле бири-бирине оошуп турар же мен Гулмайрамды суйбой эле жакшы коруп балким сулуулугуна азгырылгандырмын, же ал мени салкын, суз мамилеси менен суутуп койгондур деп коёт. Анан Салия башкача, Абалбек менен жолукканда анын аялы бар экенин билип турса да: "Мен чыныгы суйууго кабылдым Абалбек, сени суйуп калдым, -деп козуно жаш алат, -А сенин аялын бар, экообуздун жолубуз башка экенин сезипэле турам, канткенде сенден озумду ала качам?" деп опколоп кирет. Уйлонгондон бери Гулмайрам бир да опколомок турсун мойнуна асылып эркелеп суйоорун айткан эмес. Мен аны суй деп жалдырап жашаганча озумду суйгон аял менен ата-эеемдин кашында жашаганым жакшы эмеспи, уч айдан бери боюнда боло элек, балалуу болсок дагы конуп кетет белек деп санаалар жай берди. Арадан бир жума откондо Гулмайрамга Азимбек чалды, шашыла ала коюп:
-Алло, угуп жатам, -деди Гулмаш.
-Суйунчу, ырынды радиого берем, эртен саат тортто "Мин кыял" радиосунун жаны ысымдарынан угасын.
-Ой-ии-ий байке, чын элеби?
-Ооба, эми телевидениеге суйлошуп койдум, ага озун келип тартыласын макулбу?
-Макул, чон рахмат байке!
-Эчтеке эмес, рахмат айтууга али эрте, баары буткондон кийин эсептешебиз.
-Сосуз мен даярмын!
-Анда дагы куто тур, жакшылап эс ала бер, -Азимбек телефонду очуруп койду. Озунон-озу толкунданган Гулмайрам кубанычын болушконго адам таппай ата-энесине чалды.
-Апа, суйунчу апа, эртен менин ырымды радиодон саат тортто уккула, ооба-ооба, тортто! -Дароо очуруп шашыла кийинди да Абалбектин жанына барып суйунчуломок болду, уч-торт кунго кеткен Самайбектер келе элек, Абалбек соодада. Шашылып жетип келсе ал Салия менен отурган экен, Гулмайрамды коруп ал басып кетти. Эч нерседен шекшибеген Гулмайрамды коруп:
-Эмне болду? -деп тайсалдап сурады Абалбек.
-Суйунчу, эртен менин ырым саат тортто радиодон берилет экен!
-Ким айтты?
-Азимбек агай, менин ырымдын музыкасын ошол жазган да.
-Радиого да ошол бердиби?
-Ооба, таанылганча жардам берем деген, -Гулмайрам оюнда эч нерсе жок айта салды, -Абалбекжакшы киши, сен белгилуу ырчы болосун дебедимби.
-Жакшы экен куттуктайм жаным, -Абалбек аны салкын гана эки бетинен ооп койду. Гулмайрам ага деле конул бурган жок. Журогу элеп-желеп боло кубанып:
-Кордунбу Абалбек, мен ушуну учун окуйм, ырдайм дегем да, негедир бир туюмум тынч жаткырбай жан дуйном кыйнала берчу, эми эл алдына чыгып алсам баары жайында болот, бактылуумун мен, бактылуумун!
-Ыр мененби?
-Ананчы, элдиин баары сени карап колун чаап турса, сен сахнада бийлеп ырдап жатсан кандай рахат?
-Башкадан бакытты таба албайсынбы? -Саал ызалангандай кыжырлуу сурады Абалбек.
-Башка эмнеден издешим керек, адегенде алдыга койгон максатым орундалса баары болот да? -Гулмайрам куйоосунун кубанбай эле куйунгондой турун коруп мостоё калды, -Эмнеге менин кубанычымды чогуу которбойсун, же менин кубанганым болбойбу, балким коро албай жаткандырсын. ..
-Гулмайрам сен мени тушунсон, эмнеге сени коро албастык кылмак элем, сен башкы нерсени унутуп жатасын, биринчи бакыт уй-було, балалуу болуп аларды тарбиялап остуруу, андан кийин максатынды ишке ашыра берсен болот, -деди токтоо Абалбек.
-Бала торогондон кийин аны чонойтуш керек, анан дагы бироо болуп калса дагы торосо омур бою уйдон чыкпай, ишке ашпаган максатымды, кыялымда ойлоп журуп карып кетем го, жок адегенде максатым ишке ашса андан кийинкиси боло берет, -Гулмайрам куйоосуно кулак салбай жономок болгондо:
-Токто, экообуз кечинде чогуу барабыз, -Абалбек анын артынан ун салды.
-Жок мен барайын, озун барасын да, -Гулмайрам кылчайбай басып кетти. Абалбек "Эенени ур-райын десе, бекер кылган экенмин, сулуусун урдум ушунун, максат деп журуп кочодо калбасан болду, жетишет эми сени менен жашай албайм" деп ойлоп жерге чыйт эттире тукуруп алды да Салияны ойлоду "жакшы келин экен, ата-энемди да жакшы кутуп алат, карапайым мээримдуу тигини чоёктотпой ушуну алам да айылга кетем" деген бутумго келди. Кечке ошол куну негедир соодасы да анча болбоду. Ункуйуп олтурса Салия жарк этип мандайында тура калды:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#36 17 February 2013 - 22:21
-Жакшынакай аялын бар тура, суйунчу деп келгенине караганда боюнда бар окшойт ээ?
-Жо-ок анын башкача суйунчусу бар, -Абалбек ункуйо жооп берди.
-Эмне бирдемеге капасынбы?
-Абдан капамын, бери келсен, -Абалбек озуно жакын чакырып алып кулагына шыбырады эле ал кулуп жиберди.
-Койчу?
-Койбой эле, бугун мени менен болосун!
-Аялын билип калсачы, -Коздору бир башкача кулмундой суроолуу карады.
-Билбейт.
-Корком.
-Эмнеден?
-Аялын билип клып мени жулмалап жатса...
-Ой билсе да антпейт.
-Кантип, куйоосу башка аял менен жургонун билип туруп ал деле чыдабайт болуш керек?
-Башы да оорубайт, ал... -Абалбек карьерасына жетпейин башка менен иши жок деп ийе жаздап созун башкага буруп кетти, -Ал кызганганды билбейт, жай керилип журо берет.
-Андай болушу мумкун эмес, суйлошуп уйлонгон болсонор кантип кызганбай койсун, ал тургай жигиттинди башка бироонун жанында корсон да жаман болосунго?
-А сен ошончолук кызганчаксывнбы? -Абалбек алаксымакка Салияга тамашалай карады.
-Жок, деги айтам да..
-Чын суйуп кордун беле Салия чынын айтчы?
-Суйуп коргон эмесмин, бирок суйууну сезе баштадым, бир сезим кыйнап журот, -Салия ойлуу жер тиктеди, -Мен суйгон менен ал суйбосо кандай болот деп тун уйкумдан безип журом.
-Ал кандай бактылуу жигит болду экен?
-Бироо... -Салия Абалбектен коздорун албай сырдуу жылмайды, -Аты журогумдо гана калчу адам.
-Эгер мен таанысам ортомчу болуп берейинби?
-Суйуудо ортомчулук жарабаган иш, бироо мындай деген экен, -Салия ары-бери откондорду ойлуу карап, -Журоктор от чачышып журокторго, Турсачы мээрим тогуп бири-бирине, Жоопсуз калсачы сезим туйгулары, Омурдо откон друс окунучто, дегендей ошол абалга келип калдым.
-Кой антпе, мен товарды жыйнайын сен куто тур, экообуз бир жакка барабыз, -Абалбек товарларын жыйнап, контейнерин бекитип анан экоо ээрчише басты. Аларды эч кимиси деле баам салып байкаган жок. Абалбек ичтен ызаланып, озунун суйуп-куйуп алган жубайынын муздак мамилесине, текебер мунозуно кывжыры келип: "Сулуу сулуу эмес, суйгон сулуу деген чын экен Гулмайрамга караганда Салиянын мунозу да, журуш турушу да жакшыраак экен, аны оз оюна коюп каалагандай жаша деп коёюн да тез арада Салияга уйлонуп карыган ата-энемди багышым керек, ал ырдамактан ырдай берсин" деген ойдо кетип жатты. Ошол куну ал келген жок. Салия экоо мейманканага барып туну бою бирге болушту. Абалбек Гулмайрамга очошунуп жатты...
Гулмайрам тамагын жасап алып кутту. Бирок Абалбектен дайын болбой тамак ичип отурушканда Самайбек менен Арзыкан келип калышты. Тойдон алып келгендерин жайып алып балдарына берип жаткан Арзыкан:
-Абалбек келе элекпи? -деп Гулмайрамды карады.
-Келе элек го?
-Уруштунар беле?
-Жок, эмнеге урушмак элек, -Гулмайрам кайежесине жини келгендей тур менен жооп берди, -Урушуп журдук беле, кызыксызго?
-Апей, сурап койсо быдылдайсын да, башка бара турган жери болбосо сурайм да
-Айтым го, урушкан деле жокпуз, жана барып келгем, чогуу кетебиз кетпей тур дегенине болбой койгом.
-Тура турсан деле болмок.
-Кечки тамакты жасай берейин дедим да, -Кайра куноолуудой унчукту, -Келет болуш керек.
-Келип калаар эми, -Арзыкан да унчукпай калды. Чарчаганбы айтоор алар эрте эле жатып алышты. Гулмайрам бир азга: "Кайда кетип калды экен жана туруп турсам болмок экен" деп ойлонуп жатып уйкуга кирди. Самайбек эрте туруп базарга кеткен, ал Арзыканга телефон чалды. Абалбек жездесинен мурун келип товарын жайып жаткан эле. Конулу тынып калган Арзыкан оз туйшугу менен алек. Гулмайрам ал куну негедир конулу чогуп кийинип баратканда:
-Кайда барасын? -деген Арзыкандын суроосуна:
-Бат эле келем, дагы бир ыр жаздырсам дегем, -деди да чынып кетти. Бирок ары-бери басып журуп карды ачканда кафеге кирип тамактанды. Андан кийин паркта басып журду да кеч кирип келатканда келип калды. Аны коргон Арзыкан аста ун катты:
-Жумушун буто турганбы?
-Бутуп жатат, атамдар акча салмак эле, ошону кутуп жатам.
-Канча акча керек экен?
-Он беш мин керек го.
-Ошончо акчаны андан коро институтка же башка чонураак, жакшы акчага коротсон болмок.
-Ырчы болом деген максатым бар эже...
-Озун бил, -Унчукпай калды.
Кечинде Абалбек менен Самайбек ээрчишип келип калды. Гулмайрам телевизор коруп отурган. Жанына келип Абалбек ага кайрылды:
-Гулмайрам кийимдеримди жууп койчу.
-Ооруп атам, эртен жууйм, чечип коюп кой.
-Эмнен ооруп атат?
-Башым.
-Даары ичтинби?
-Жок, -Кыска жооптон кийин Абалбек унчукпай калды. Гулмайрам козголбой мисирейип отура берди. Кечки тамактарын ичип оз болмолоруно киргенден кийин Абалбек аны белинен имере кучактап алды.
-Жаным десе, ишин буто турганбы, качан жылдыз болосун?
-Эмне какшыктап жатасын? -Гулмайрам тултундай бери карады, -Ырдасам эле жылдыз болуп кетет белем?
-Эми азыркы ырчылардын баары эле бир ыр менен жылдыз болуп кетип жатпайбы?
-Сага зыяны тийбесе болдубу.
-Кайра сыймыктанып турам да, сендей сулуу аялым белгилуу болуп жатса.
-Койчу, сен мени сынап, какшыктап жата бер, мага азыр акча керек. Атамдар берип жибермек эле, кечигип жатат.
-Канча керек?
-Он беш...
-Ошончо керек бекен?
-Онойбу анан, теле-радиолордон ырым кетип атса, андан кийин кором да.
-Жо-ок анын башкача суйунчусу бар, -Абалбек ункуйо жооп берди.
-Эмне бирдемеге капасынбы?
-Абдан капамын, бери келсен, -Абалбек озуно жакын чакырып алып кулагына шыбырады эле ал кулуп жиберди.
-Койчу?
-Койбой эле, бугун мени менен болосун!
-Аялын билип калсачы, -Коздору бир башкача кулмундой суроолуу карады.
-Билбейт.
-Корком.
-Эмнеден?
-Аялын билип клып мени жулмалап жатса...
-Ой билсе да антпейт.
-Кантип, куйоосу башка аял менен жургонун билип туруп ал деле чыдабайт болуш керек?
-Башы да оорубайт, ал... -Абалбек карьерасына жетпейин башка менен иши жок деп ийе жаздап созун башкага буруп кетти, -Ал кызганганды билбейт, жай керилип журо берет.
-Андай болушу мумкун эмес, суйлошуп уйлонгон болсонор кантип кызганбай койсун, ал тургай жигиттинди башка бироонун жанында корсон да жаман болосунго?
-А сен ошончолук кызганчаксывнбы? -Абалбек алаксымакка Салияга тамашалай карады.
-Жок, деги айтам да..
-Чын суйуп кордун беле Салия чынын айтчы?
-Суйуп коргон эмесмин, бирок суйууну сезе баштадым, бир сезим кыйнап журот, -Салия ойлуу жер тиктеди, -Мен суйгон менен ал суйбосо кандай болот деп тун уйкумдан безип журом.
-Ал кандай бактылуу жигит болду экен?
-Бироо... -Салия Абалбектен коздорун албай сырдуу жылмайды, -Аты журогумдо гана калчу адам.
-Эгер мен таанысам ортомчу болуп берейинби?
-Суйуудо ортомчулук жарабаган иш, бироо мындай деген экен, -Салия ары-бери откондорду ойлуу карап, -Журоктор от чачышып журокторго, Турсачы мээрим тогуп бири-бирине, Жоопсуз калсачы сезим туйгулары, Омурдо откон друс окунучто, дегендей ошол абалга келип калдым.
-Кой антпе, мен товарды жыйнайын сен куто тур, экообуз бир жакка барабыз, -Абалбек товарларын жыйнап, контейнерин бекитип анан экоо ээрчише басты. Аларды эч кимиси деле баам салып байкаган жок. Абалбек ичтен ызаланып, озунун суйуп-куйуп алган жубайынын муздак мамилесине, текебер мунозуно кывжыры келип: "Сулуу сулуу эмес, суйгон сулуу деген чын экен Гулмайрамга караганда Салиянын мунозу да, журуш турушу да жакшыраак экен, аны оз оюна коюп каалагандай жаша деп коёюн да тез арада Салияга уйлонуп карыган ата-энемди багышым керек, ал ырдамактан ырдай берсин" деген ойдо кетип жатты. Ошол куну ал келген жок. Салия экоо мейманканага барып туну бою бирге болушту. Абалбек Гулмайрамга очошунуп жатты...
Гулмайрам тамагын жасап алып кутту. Бирок Абалбектен дайын болбой тамак ичип отурушканда Самайбек менен Арзыкан келип калышты. Тойдон алып келгендерин жайып алып балдарына берип жаткан Арзыкан:
-Абалбек келе элекпи? -деп Гулмайрамды карады.
-Келе элек го?
-Уруштунар беле?
-Жок, эмнеге урушмак элек, -Гулмайрам кайежесине жини келгендей тур менен жооп берди, -Урушуп журдук беле, кызыксызго?
-Апей, сурап койсо быдылдайсын да, башка бара турган жери болбосо сурайм да
-Айтым го, урушкан деле жокпуз, жана барып келгем, чогуу кетебиз кетпей тур дегенине болбой койгом.
-Тура турсан деле болмок.
-Кечки тамакты жасай берейин дедим да, -Кайра куноолуудой унчукту, -Келет болуш керек.
-Келип калаар эми, -Арзыкан да унчукпай калды. Чарчаганбы айтоор алар эрте эле жатып алышты. Гулмайрам бир азга: "Кайда кетип калды экен жана туруп турсам болмок экен" деп ойлонуп жатып уйкуга кирди. Самайбек эрте туруп базарга кеткен, ал Арзыканга телефон чалды. Абалбек жездесинен мурун келип товарын жайып жаткан эле. Конулу тынып калган Арзыкан оз туйшугу менен алек. Гулмайрам ал куну негедир конулу чогуп кийинип баратканда:
-Кайда барасын? -деген Арзыкандын суроосуна:
-Бат эле келем, дагы бир ыр жаздырсам дегем, -деди да чынып кетти. Бирок ары-бери басып журуп карды ачканда кафеге кирип тамактанды. Андан кийин паркта басып журду да кеч кирип келатканда келип калды. Аны коргон Арзыкан аста ун катты:
-Жумушун буто турганбы?
-Бутуп жатат, атамдар акча салмак эле, ошону кутуп жатам.
-Канча акча керек экен?
-Он беш мин керек го.
-Ошончо акчаны андан коро институтка же башка чонураак, жакшы акчага коротсон болмок.
-Ырчы болом деген максатым бар эже...
-Озун бил, -Унчукпай калды.
Кечинде Абалбек менен Самайбек ээрчишип келип калды. Гулмайрам телевизор коруп отурган. Жанына келип Абалбек ага кайрылды:
-Гулмайрам кийимдеримди жууп койчу.
-Ооруп атам, эртен жууйм, чечип коюп кой.
-Эмнен ооруп атат?
-Башым.
-Даары ичтинби?
-Жок, -Кыска жооптон кийин Абалбек унчукпай калды. Гулмайрам козголбой мисирейип отура берди. Кечки тамактарын ичип оз болмолоруно киргенден кийин Абалбек аны белинен имере кучактап алды.
-Жаным десе, ишин буто турганбы, качан жылдыз болосун?
-Эмне какшыктап жатасын? -Гулмайрам тултундай бери карады, -Ырдасам эле жылдыз болуп кетет белем?
-Эми азыркы ырчылардын баары эле бир ыр менен жылдыз болуп кетип жатпайбы?
-Сага зыяны тийбесе болдубу.
-Кайра сыймыктанып турам да, сендей сулуу аялым белгилуу болуп жатса.
-Койчу, сен мени сынап, какшыктап жата бер, мага азыр акча керек. Атамдар берип жибермек эле, кечигип жатат.
-Канча керек?
-Он беш...
-Ошончо керек бекен?
-Онойбу анан, теле-радиолордон ырым кетип атса, андан кийин кором да.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#37 17 February 2013 - 23:06
-Мер анча акчаны таба ал'йм да, атамдардан сураганын тура эмес, андан коро башка окууга эмки жылы тапшырбайсынбы?
-Абалбек аны сынай сурады: -Эгер айтканыма консо жашайм, конбосо кереги жок, максатына жете берсин, ырчы аялды ээрчип журо албайм" деген ойлор менен сурап жаткаг. Гулмайрамга ушул кезде анын кенеши керек болчу. Азыр ал жакшы айтып, конулун которуп койгондо ал макул болмок, мурункудан Абалбекти жакшы коро баштаган эле.
-Эмки жылга чейин сен биерде иште, мен сага жардам берейин, айылга барбай эле коёлучу, -Гулмайрам ага эркелей суйлоду.
-Биерде жургондо эмне, айылда болсок жакшы эмеспи, атамдар карышы болушпайт: Абалбек "Эмки жылга чейин тороп калса окуйм дебей калат беле" деген ойдо болуп турган, -Балалуу да болуп калсак..
-Абалбек азыр баланы эмне кылабыз, торогум келбейт, дагы беш-алты жылдан кийин деле балаьуу болсок болот го, -Гулмайраи балалуу болууну каалабаганын билдирди элеАбалбектин ачуусу келе туштк:
-Беш-алты жлга чейин соксоюп журо беребизби, эрте балалуу болсок озубуз менен тен осуп калат.
-Жок, мен баланы жакшы корбойм!
-Эмнеге?
-Жон эле, азыр балалуу болгонго эрте.
-Андай болбойт, мен баланы жакшы кором.
-Эмне кылышым керек?
-Торо, адимки аял, эне болушунду каалайм, мен сени ошондо гана тобомо которуп багам.
-Анда угуп ал, мен торогум келбейт!
-Дагы кутом, -деген Абалбек тескери карап жатып алды. Гулмайрам Азимбектин айкан созун эстеди: "Мен бала тороп уйдо жатып алсам карьерам олот да, андан кийин дагы дагы" деп коркуп кетти. Андан коро оз ой-максатымды ишке ашырып тилегине жетуу керектигин, асыл максатымдын ыйык экенин Абалбекке тушундурмок олду. Бирок ал ары караган бойдон уйкуга кетти. Эртеси ойгонсо Абалбек кетип калыптыр. Ордунан туруп кардын тойгузганв ашканага кирсе эч ким жок, балдардын болмосун караса алар уктап жатат. Озу чай ичмек болгондо телефону чыр этти:
-Алло, апа кандайсыз? дегенде Сауленин уну угулду.
-Кызым кандай, жакшы жатасынарбы, ишин кандай, Абалбек жакшы журобу, иштеп жатабы?
-Ооба, иштепурот.
-Гулмаш мен бугун акчаны берип жибердим, азырынча он мин бердик, телефонун жазып, барып алып ал макулбу? -Сауле телефон номерди айтып кирди.
-Макул апа.
-Анда жакшы, озуно сак бол кызым, жакшы жур, Абалбектин конулун калтырба, -дегенде Гулмайрам ыйлагысы келип кетти.
-Ооба деп зорго айтты.
-Атан салам айтты кызым, шаардагы аганардыкына азырынча барба кызым, оздору чыкырганда барасын.
-Барган жокмун.
-Ошент кызым, эсин бар, бизди жаманатты кылбагын,кыз торкуломойун жакындарына барбайт.
-Качан чыкырышат анан?
-Мелиске айтам, анын телефонун алып берем макулбу, мейли анда жакшы жур кызым.
-Жакшы тургула апа, корушкончо, -Гулмайрам телефонун очурду да чайын ичип алып эми телевизор коргону кирип баратканда телефону кмйоа чырылдады.
-Алло, а-а байке кандайсыз, макул-макул азыр барам, болуптур тез эле барам, -деп кийинди да жоноду, Ал келгенде Азимбек аны кутуп турган экен.
-Кел, келе гой отур.
-Кандайсыз? Гулмайрам саал жылмая отуруп калды.
-Баары жакшы, Гулмайрам мен сага жакшы бир спонсор таптым.
-Кандайча мен озум эле...
Коё тур мен биринчи суйлоп бутойуг. сен ошол ырын менен баарына жагасын, андан кийин жакшы жаны ыр ырдап берсен жазабыз. Андан акыркысын мага кой, озун толосон он-он беш мин табасын, сенин чыгышына жок дегенде мин долор керек. Ошондуктан спонсор керек созсуз.
-Эмки жылга чейин сен биерде иште, мен сага жардам берейин, айылга барбай эле коёлучу, -Гулмайрам ага эркелей суйлоду.
-Биерде жургондо эмне, айылда болсок жакшы эмеспи, атамдар карышы болушпайт: Абалбек "Эмки жылга чейин тороп калса окуйм дебей калат беле" деген ойдо болуп турган, -Балалуу да болуп калсак..
-Абалбек азыр баланы эмне кылабыз, торогум келбейт, дагы беш-алты жылдан кийин деле балаьуу болсок болот го, -Гулмайраи балалуу болууну каалабаганын билдирди элеАбалбектин ачуусу келе туштк:
-Беш-алты жлга чейин соксоюп журо беребизби, эрте балалуу болсок озубуз менен тен осуп калат.
-Жок, мен баланы жакшы корбойм!
-Эмнеге?
-Жон эле, азыр балалуу болгонго эрте.
-Андай болбойт, мен баланы жакшы кором.
-Эмне кылышым керек?
-Торо, адимки аял, эне болушунду каалайм, мен сени ошондо гана тобомо которуп багам.
-Анда угуп ал, мен торогум келбейт!
-Дагы кутом, -деген Абалбек тескери карап жатып алды. Гулмайрам Азимбектин айкан созун эстеди: "Мен бала тороп уйдо жатып алсам карьерам олот да, андан кийин дагы дагы" деп коркуп кетти. Андан коро оз ой-максатымды ишке ашырып тилегине жетуу керектигин, асыл максатымдын ыйык экенин Абалбекке тушундурмок олду. Бирок ал ары караган бойдон уйкуга кетти. Эртеси ойгонсо Абалбек кетип калыптыр. Ордунан туруп кардын тойгузганв ашканага кирсе эч ким жок, балдардын болмосун караса алар уктап жатат. Озу чай ичмек болгондо телефону чыр этти:
-Алло, апа кандайсыз? дегенде Сауленин уну угулду.
-Кызым кандай, жакшы жатасынарбы, ишин кандай, Абалбек жакшы журобу, иштеп жатабы?
-Ооба, иштепурот.
-Гулмаш мен бугун акчаны берип жибердим, азырынча он мин бердик, телефонун жазып, барып алып ал макулбу? -Сауле телефон номерди айтып кирди.
-Макул апа.
-Анда жакшы, озуно сак бол кызым, жакшы жур, Абалбектин конулун калтырба, -дегенде Гулмайрам ыйлагысы келип кетти.
-Ооба деп зорго айтты.
-Атан салам айтты кызым, шаардагы аганардыкына азырынча барба кызым, оздору чыкырганда барасын.
-Барган жокмун.
-Ошент кызым, эсин бар, бизди жаманатты кылбагын,кыз торкуломойун жакындарына барбайт.
-Качан чыкырышат анан?
-Мелиске айтам, анын телефонун алып берем макулбу, мейли анда жакшы жур кызым.
-Жакшы тургула апа, корушкончо, -Гулмайрам телефонун очурду да чайын ичип алып эми телевизор коргону кирип баратканда телефону кмйоа чырылдады.
-Алло, а-а байке кандайсыз, макул-макул азыр барам, болуптур тез эле барам, -деп кийинди да жоноду, Ал келгенде Азимбек аны кутуп турган экен.
-Кел, келе гой отур.
-Кандайсыз? Гулмайрам саал жылмая отуруп калды.
-Баары жакшы, Гулмайрам мен сага жакшы бир спонсор таптым.
-Кандайча мен озум эле...
Коё тур мен биринчи суйлоп бутойуг. сен ошол ырын менен баарына жагасын, андан кийин жакшы жаны ыр ырдап берсен жазабыз. Андан акыркысын мага кой, озун толосон он-он беш мин табасын, сенин чыгышына жок дегенде мин долор керек. Ошондуктан спонсор керек созсуз.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#38 18 February 2013 - 22:03
-Мм, менжаны ырды кайдан табам?
-Аны дагы сулошуп койдум, мен болгону ырларды музыкалаштырып жазам. Ал эми сени ал спонсор сахнага алып чыгат, баарын макулдашып койдум. Эми сен жаны ыр менен алектенишин керек, озумду козомолдойм.
-Макул.
-Суйлоштук да ээ? -Азимбек Гулмайрамды уйруло карады.
-Ооба.
-Анда бугун бара бер . Эртен эртерээк келсен жаны ырдын автору менен тааныштырам. Эки-уч кундо уйронуп аласын, буйруса сенин колундан келет.
-Рахмат байке, -Гулмайрам коштошуп кабинеттен чыкты. Эмне кылсам, тобокел деп чыга берейин, спонсор ким болот болду экен,бейтааныштарга эле жардам бере берген кандай адам ал деп Сауле берген номерди терип чалды эле ал азыр жолдо экен.Кечке маал озум чалам дегенинине уйуно жоноду. Ошол куну дагы Абалбек келбеди. Бара-бара уйго келбей калган кундору кобоюп кетти. Гулмайрам оз иши менен алек болуп экинчи ырын жаздырып аны теле-радиолорго берип жумушу кобойду. Кийим кече алып,чачын жасатып жаны тынба кээде куйоосуно жолукпай да калды . Бир куну анын ырын телевизордон чогуу отурганда берип калды. Гулмайрам дароо башка болмого кирип ата.энесине телефон чалды. Алар да кубанып коруп жатканын айтты. Абалбек конулсуз отуруп укту да:
-Демек максатына жетинби? -деди.
-Эмне болду?
-Деги да.
-Кызык, бир чыгып койсо эле баары бутуп калмак беле?
-Дагы кандай машакаты бар?
-Сен эмне кыйналып жатасынбы, эчтекен корогон жокпу, берсе ата-энем берип жатат, -Гулмайрам тултундай чыгып кетти. Самайбекменен Арзыкан бири-бирин карап тим болду.Ошол бойдон суйлошпой тан атканда оз иштери менен ар жакка кетишти.
Азимбек озу аракет кылып, тааныштары менен суйлошуп Гулмайрамды которуп ага жагууга аракет кылып жатты. Бара-бара тааныш кыздар табылып оз карьерасына дангыр жол ачылгандай болду. Оюнда Абалбек дагы суйунот деп жургон: "Максатым орундалып, оз ордумду таап алсам анан Абалбек экообуз бактылуу жашайбыз, уйубуз болот, алды мени суйот демек баарына конот". Бир куну кубанычтуу келди. Абалбек кеч келген аялын карап койду даички болмого кирип кетти.
-Сага эмне болду Абалбек,менин жетишкендиктерим сени кубантпайбы? -Гулмайрамушинтип артынан киргенде калп кулмуш болгон Абалбек.
-Эмнеге, аялым эл алдына чыгып жатса кубанбагандачы, абдан кубанычтамын! -Кучак жая бооруна кысып, жузунон суйду, - Кана иштерин кандай?
-Экинчи ырымды да жаздырдым, баарына жактым, буйруса концертте жаны ысым катары сахнага чыга турган болуп жатам.
-Эн соонун.
-Ошондо сен мени куттуктап гул бересин ээ?
-Ананчы?
-Андан кийин озумчо концерт бере турган болсом озун жугуросун уктунбу? -Гулмайрам жаркылдай дунуйосу тугол боло кубанычтуу соомойун чычайтты, -Ошондо атамдарды, эжемдерди баарын чыкырабыз.
-Болуптур, -Абалбек ошол куну биротоло аялынан, озун суйуп алган жарынан айрылган ондуу ичинен сызып: "Артисти катыным дебе деп неге айтышты экен,ббалким бул деле бироонун арты менен максатына жетип жаткандыр, мен аялым ырчы деп журсом артынан мыйыгынан жылмайып шакаба чегип турсачы, мага мындай аялдын кереги жок" деген чечимге келди.
Салия болсо Абалбекти кан-жаны менен суйду.Бир кун корбой калса сагынып кутчу болду. Корушпой калганда телефону чалыпэс алат. Арадан эки-уч ай откондо Салия Абалбек телефон чалды:
-Абалбек, мен азыр жаман абалда калдым, сенин аялын бар экенин билип туруп ушуга барган куноо озумдо дечи, бирок сага айтып коюшум керек.
-Эмне болду Салия?
-Эмне деп айтаарымды билбей тура, жолугачы бугун.
-Макул баягы эле мейманканада кут!
-Созсуз кел, кутом сени.
-Тез эле барам, -Телефонду очургон Абалбек жездесине жардам берип мейманканага жоноду. Озун чыдамсыздык менен кутуп отурган Салия аны короору менен моюнуна асылды:
-Сагынып кеттим!
-Мен дагы, -Экоо бир аз кучакташып шыбырашып болмого кирип копко обушуп, сагынычтары жазылгандан кийин:
-Абалбек,менин созумду угаарын менен балким качып кетээрсин, бирок мен окунбойм, озумду каалап жактырган адамдан..
-Айтчы деги маалкатпай, эмнеге мен сенден качат элем.? -Абалбеканын укканча шашты.
-Мен врачка корунуп келдим, боюда бар экен....
-Ыя?!
-Билгем сенин ушинтеринди, корпой эле кой, мен муну торойм, сага тануулабайм. Озумд суйгон адамдан жаралган бала менин бактым, ырысым деп багып алам, -Салия ойлуу телмирди.
-Койчу Салия, али мен эч нерсе дей элекминго, эгер боюнда болсо мен сага уйлоном! -Абалбек аны озуно каратып козуно карады.
-Кантип, аялын турса кантип мага уйлоносун?
-Аны коё берем!
-Болбойт го Абалбек,мен оз бактымды ойлопбироонун бактысын талкалаганым кудайга жагабы?
-Биз бактылуу эмеспиз...
-Эмне учун?
-Ушинтип эле, -Абалбек ойлуу диванга отура кетти. Анан болгонун болгонгондой кылып айтып берди, -Кийинки кундору андан сууп баратам, алторогусу келбейт, ага карьерасы болсо болду.
-Ошондой болсо дагы мен бузуку болуп калам го,ата-энен мени жакшы кутуп албасачы, жок-жок мен сага боюмда бар экенин эле айтып коёюн деген болчумун, кийин атасы жок деген созду угуп балабыз сынбасын, келип-кетип тур деп гана айтмакмын.
-Сен туура кылдын, мен оз канымдан жаралган баламды, уулбу кызбы эч кимге кор кылбай оз уйумдо гана коз жара турган кылам, -АбалбекССалияны кучактап алып суйлоп жатты.ЭЭкоону кандай куч болсо дагы боло алгыс абалда эле.Баарына кайыл болуп алдыларынан буркан-шаркан тушуп сел келсе да,буюктуруп тозон урган бороон каптаса дагы кайыл болуп олумго даяр болуп турушту.
-Абалбек Гулмайрам карышы турсачы, ажырашпайм десечи, балким баарын таштап сени менен калууга макул болсочу, анда кантесин? -Салия журок ойугон суроосун берди.
-Жок, болоору болду, эми мен сени менен гана калам!
-Алтыным менин, журогум суйуп тапканым.
-Ырысым десе, сен мага тороп берсен болду.
-Биринчисин кыз болгонун каалайсынбы же уулбу?
-Баары бир кимиси болсо да бала эмеспи алтыным, мен Гулмайрамдын сулуулугуна кызыгып эле суйдум деп ойлопмун, корсо суйуумду сага катып журуптурмун. Анан дагы ага очошуп эле ала качып алгам.
-Аны дагы сулошуп койдум, мен болгону ырларды музыкалаштырып жазам. Ал эми сени ал спонсор сахнага алып чыгат, баарын макулдашып койдум. Эми сен жаны ыр менен алектенишин керек, озумду козомолдойм.
-Макул.
-Суйлоштук да ээ? -Азимбек Гулмайрамды уйруло карады.
-Ооба.
-Анда бугун бара бер . Эртен эртерээк келсен жаны ырдын автору менен тааныштырам. Эки-уч кундо уйронуп аласын, буйруса сенин колундан келет.
-Рахмат байке, -Гулмайрам коштошуп кабинеттен чыкты. Эмне кылсам, тобокел деп чыга берейин, спонсор ким болот болду экен,бейтааныштарга эле жардам бере берген кандай адам ал деп Сауле берген номерди терип чалды эле ал азыр жолдо экен.Кечке маал озум чалам дегенинине уйуно жоноду. Ошол куну дагы Абалбек келбеди. Бара-бара уйго келбей калган кундору кобоюп кетти. Гулмайрам оз иши менен алек болуп экинчи ырын жаздырып аны теле-радиолорго берип жумушу кобойду. Кийим кече алып,чачын жасатып жаны тынба кээде куйоосуно жолукпай да калды . Бир куну анын ырын телевизордон чогуу отурганда берип калды. Гулмайрам дароо башка болмого кирип ата.энесине телефон чалды. Алар да кубанып коруп жатканын айтты. Абалбек конулсуз отуруп укту да:
-Демек максатына жетинби? -деди.
-Эмне болду?
-Деги да.
-Кызык, бир чыгып койсо эле баары бутуп калмак беле?
-Дагы кандай машакаты бар?
-Сен эмне кыйналып жатасынбы, эчтекен корогон жокпу, берсе ата-энем берип жатат, -Гулмайрам тултундай чыгып кетти. Самайбекменен Арзыкан бири-бирин карап тим болду.Ошол бойдон суйлошпой тан атканда оз иштери менен ар жакка кетишти.
Азимбек озу аракет кылып, тааныштары менен суйлошуп Гулмайрамды которуп ага жагууга аракет кылып жатты. Бара-бара тааныш кыздар табылып оз карьерасына дангыр жол ачылгандай болду. Оюнда Абалбек дагы суйунот деп жургон: "Максатым орундалып, оз ордумду таап алсам анан Абалбек экообуз бактылуу жашайбыз, уйубуз болот, алды мени суйот демек баарына конот". Бир куну кубанычтуу келди. Абалбек кеч келген аялын карап койду даички болмого кирип кетти.
-Сага эмне болду Абалбек,менин жетишкендиктерим сени кубантпайбы? -Гулмайрамушинтип артынан киргенде калп кулмуш болгон Абалбек.
-Эмнеге, аялым эл алдына чыгып жатса кубанбагандачы, абдан кубанычтамын! -Кучак жая бооруна кысып, жузунон суйду, - Кана иштерин кандай?
-Экинчи ырымды да жаздырдым, баарына жактым, буйруса концертте жаны ысым катары сахнага чыга турган болуп жатам.
-Эн соонун.
-Ошондо сен мени куттуктап гул бересин ээ?
-Ананчы?
-Андан кийин озумчо концерт бере турган болсом озун жугуросун уктунбу? -Гулмайрам жаркылдай дунуйосу тугол боло кубанычтуу соомойун чычайтты, -Ошондо атамдарды, эжемдерди баарын чыкырабыз.
-Болуптур, -Абалбек ошол куну биротоло аялынан, озун суйуп алган жарынан айрылган ондуу ичинен сызып: "Артисти катыным дебе деп неге айтышты экен,ббалким бул деле бироонун арты менен максатына жетип жаткандыр, мен аялым ырчы деп журсом артынан мыйыгынан жылмайып шакаба чегип турсачы, мага мындай аялдын кереги жок" деген чечимге келди.
Салия болсо Абалбекти кан-жаны менен суйду.Бир кун корбой калса сагынып кутчу болду. Корушпой калганда телефону чалыпэс алат. Арадан эки-уч ай откондо Салия Абалбек телефон чалды:
-Абалбек, мен азыр жаман абалда калдым, сенин аялын бар экенин билип туруп ушуга барган куноо озумдо дечи, бирок сага айтып коюшум керек.
-Эмне болду Салия?
-Эмне деп айтаарымды билбей тура, жолугачы бугун.
-Макул баягы эле мейманканада кут!
-Созсуз кел, кутом сени.
-Тез эле барам, -Телефонду очургон Абалбек жездесине жардам берип мейманканага жоноду. Озун чыдамсыздык менен кутуп отурган Салия аны короору менен моюнуна асылды:
-Сагынып кеттим!
-Мен дагы, -Экоо бир аз кучакташып шыбырашып болмого кирип копко обушуп, сагынычтары жазылгандан кийин:
-Абалбек,менин созумду угаарын менен балким качып кетээрсин, бирок мен окунбойм, озумду каалап жактырган адамдан..
-Айтчы деги маалкатпай, эмнеге мен сенден качат элем.? -Абалбеканын укканча шашты.
-Мен врачка корунуп келдим, боюда бар экен....
-Ыя?!
-Билгем сенин ушинтеринди, корпой эле кой, мен муну торойм, сага тануулабайм. Озумд суйгон адамдан жаралган бала менин бактым, ырысым деп багып алам, -Салия ойлуу телмирди.
-Койчу Салия, али мен эч нерсе дей элекминго, эгер боюнда болсо мен сага уйлоном! -Абалбек аны озуно каратып козуно карады.
-Кантип, аялын турса кантип мага уйлоносун?
-Аны коё берем!
-Болбойт го Абалбек,мен оз бактымды ойлопбироонун бактысын талкалаганым кудайга жагабы?
-Биз бактылуу эмеспиз...
-Эмне учун?
-Ушинтип эле, -Абалбек ойлуу диванга отура кетти. Анан болгонун болгонгондой кылып айтып берди, -Кийинки кундору андан сууп баратам, алторогусу келбейт, ага карьерасы болсо болду.
-Ошондой болсо дагы мен бузуку болуп калам го,ата-энен мени жакшы кутуп албасачы, жок-жок мен сага боюмда бар экенин эле айтып коёюн деген болчумун, кийин атасы жок деген созду угуп балабыз сынбасын, келип-кетип тур деп гана айтмакмын.
-Сен туура кылдын, мен оз канымдан жаралган баламды, уулбу кызбы эч кимге кор кылбай оз уйумдо гана коз жара турган кылам, -АбалбекССалияны кучактап алып суйлоп жатты.ЭЭкоону кандай куч болсо дагы боло алгыс абалда эле.Баарына кайыл болуп алдыларынан буркан-шаркан тушуп сел келсе да,буюктуруп тозон урган бороон каптаса дагы кайыл болуп олумго даяр болуп турушту.
-Абалбек Гулмайрам карышы турсачы, ажырашпайм десечи, балким баарын таштап сени менен калууга макул болсочу, анда кантесин? -Салия журок ойугон суроосун берди.
-Жок, болоору болду, эми мен сени менен гана калам!
-Алтыным менин, журогум суйуп тапканым.
-Ырысым десе, сен мага тороп берсен болду.
-Биринчисин кыз болгонун каалайсынбы же уулбу?
-Баары бир кимиси болсо да бала эмеспи алтыным, мен Гулмайрамдын сулуулугуна кызыгып эле суйдум деп ойлопмун, корсо суйуумду сага катып журуптурмун. Анан дагы ага очошуп эле ала качып алгам.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#39 19 February 2013 - 22:22
-Чынбы, мени суйосунбу берекем? -Салия ага жолонуп башын ийнине коюп кучактап алды, -Мен аябай бактылуумун!
-Мен дагы, бактылуулукту эми гана, сага жолуккандан кийин сездим, -Экоо керебетке жатып алышып копко чейин эркелешип, эзилишип жатты. Бул тун экоонун алгачкы туну болбосо дагы жаны уйлонгондой уйку корбой бири-бирине ырахат тартуулар, дуйнодогу суйуунун улуулугун аныктоочу таттуу создорду ыроолоп жатты. Эрте менен туруп баратып Абалбек Салияга Гулмайрамдын телефонун берди:
-Азыр эмес, сен коптон кийин баарын айтып чал, мен ага жалган деп коём, ал баары бир чыдай албайт.
-Ишенбей койсочу?
-Ишенет, ал абдан женил, токтоолук кылууга кудуретти жетпейт.
-Эми качан жолугабыз?
-Кааласан кундо жолугуп турабыз, андан коро сен озунчо батир изде, экообуз жашаганга, -Абалбек Салиянын эки бетинен ооп койду да чыгып кетти. Салия бактылуу жылмайып алып керебетте кыялданып копко жатты. Мен бактылуумун, сени гана суйом Абалбек, жадакалса аялындын жанында тургузгум келбейт, качан меники болуп ээрчишип чогу баскан кунду куто берчу элем, оо Жараткан ошол кунду бере кор деп тиленчуу элем деп тагдырына ыразы боло болмону кулпулап ачкычын тапшырып жоноп кетти.
Гулмайрам экинчи ырын жаздыргандан кийин Азимбек аны кафеге чыкырды. Экоо чай ичип тамактанып жатканда Акмарал аларды андып турган. Жини келип "Менден сулуу, жаш кызды таап алып мени карабай калган тура, эми силерге корсотпосом элеби?" деп кекенип алды. Ошол куну анын батирине келип кутуп турду. Аны коргон Азимбек жинденип кирди:
-Мен сени келбе дебедим беле, эмнеге келдин?
-Азимбек мени тушунчу, айта турган созум бар.
-Эмне, дагы кандай созун бар? -Азимбек ачууланып эшигин ачып кирди эле Акмарал ээрчий кошо кирди.
-Кардын ачтыбы, мен эт алып келдим, тамак жасай коёюн анан суйлошобуз, менден качпачы, кубалабачы эми, -деп жалдырай караган Акмаралды ал тим койду: "Эми эмне кыла алат, акыры клат да убактылуу пайдалана берейин, анан Гулмайрамды колго тушуруп алсам озу эле кетет" деп унчукпай чечинип уй кийимин кийди. Акмарал анын эшикке чыгышын кутуп жатты. Эптеп Гулмайрамдын телефон номерин алып алганга далбастап жатканын билгизбей адаттагысындай эле тамак жасап, жуулбаган идиштерди жууп, уйун шыпырып журду. Атайын оюнда жасатып келген ысытманы бермек.
-Акмарал, биз эми бала эмеспиз, мындан ары минтип келгенинди кой, мен башканы таптым, уйлонушум керек, -Азимбек унуройо аны карады.
-Ал бактылуу кыздын аттын билсем болобу?
-Эмне кыласын?
-Жон эле, билсе болбойбу, суйбогонго суйконбо деген мен болсо боюмдан алдырып койдум, сага тоскоол болбойм.
-Качан алдырдын?
-Эки кун болду.
-Туура кылыпсын, -Азимбек ушинткенде Акмарал ичинен: "Акмак, баладан айлангыр, корсотпосом элеби, мен баланы алдырбай туруп башынды айлантаи" деп ойлоп алды.
-Айтсан Азимбек, тапканын жаш анан сулуубу? -Козун сузо карап койду.
-Ээй аны сен сураба, андай сулууну коргон да эмесмин, коздору карагаттай, жузунун актыгы кагаздай, козу кашы капкара, бою калтардай, белинин ичкелигин айт! -Азимбек озунчо кыялдана аны карады, -Билгин келсе анын аты Гулмайрам.
-Жакшы ат экен, катуу суйуп акылдан адашып бараткансын го, деги ал сени суйобу?
-Суйбой кайда бармак эле, ал учун болгон аракетимди жумшайм, анан кайда качат?
-Туура, бечара кыз капканга тушоорун билбей, азыр сенин тузагына бут салганын сезе элек тура?
-Тузакка алда качан тушкон, -Азимбек эшикке чыгып кетти. Акмарал шаша анын сумкасынан блокнотун таап Гулмайрамдын телефон номерин жазып алды да билмексен боло столго ала келгендерин коюп, чайын дамдап отура калды.
-Тамак бышканча чай ичип туралы, деди да чай куюп Азимбекке сунур озу алаксыган болду. Анткени ага: "биринчи ооз тийгизгенден кийин анан сен же, алдын ала беришин керек" деен эле. Азимбек эч нерседен шек албай эле чай менен печеньеден жеп жатты.
-Укмуш аялсын ээ, мага эмне жагарын билесин, деп койду анан.
-Бир жылдан бери сенин кыял-жоругунду, табитинди так билип калбадымбы, как эримдей эле, -Акмарал жылмайып: "Шашпа, артымдан озун ээрчийсин" мыскылдап турду. Таматы эки идишке куюп мандайына отурду да, -Азимбек, Гулмайраи жаш кыз бекен? -деди.
-Кайдагы кыз, жаш, сулуу бирок куйоосу бар экен.
-Анан аны бузмаксынбы?
-Мен эмес, карьера керек болсо озу келет мага, -Азимбек корсоё карап койду, -Мен анын максатына жеткирчу баардык нерсе бар.
-Ал сени суйбой койсочу?
-Аны менен сенин ишин болбосун, озум билем.
-Болуптур эми, ачууланбай тамагынды ич, анан эс алалы.
-Чын эле чарчадым, бугун сен жарабайсын да, кечээ эле боюндан алдырсан, -Аз-имбек ага кыйшандай кетти, -Коптон бери жалгыз жатып аял жытын сагынып калдым.
-Мен дагы, бактылуулукту эми гана, сага жолуккандан кийин сездим, -Экоо керебетке жатып алышып копко чейин эркелешип, эзилишип жатты. Бул тун экоонун алгачкы туну болбосо дагы жаны уйлонгондой уйку корбой бири-бирине ырахат тартуулар, дуйнодогу суйуунун улуулугун аныктоочу таттуу создорду ыроолоп жатты. Эрте менен туруп баратып Абалбек Салияга Гулмайрамдын телефонун берди:
-Азыр эмес, сен коптон кийин баарын айтып чал, мен ага жалган деп коём, ал баары бир чыдай албайт.
-Ишенбей койсочу?
-Ишенет, ал абдан женил, токтоолук кылууга кудуретти жетпейт.
-Эми качан жолугабыз?
-Кааласан кундо жолугуп турабыз, андан коро сен озунчо батир изде, экообуз жашаганга, -Абалбек Салиянын эки бетинен ооп койду да чыгып кетти. Салия бактылуу жылмайып алып керебетте кыялданып копко жатты. Мен бактылуумун, сени гана суйом Абалбек, жадакалса аялындын жанында тургузгум келбейт, качан меники болуп ээрчишип чогу баскан кунду куто берчу элем, оо Жараткан ошол кунду бере кор деп тиленчуу элем деп тагдырына ыразы боло болмону кулпулап ачкычын тапшырып жоноп кетти.
Гулмайрам экинчи ырын жаздыргандан кийин Азимбек аны кафеге чыкырды. Экоо чай ичип тамактанып жатканда Акмарал аларды андып турган. Жини келип "Менден сулуу, жаш кызды таап алып мени карабай калган тура, эми силерге корсотпосом элеби?" деп кекенип алды. Ошол куну анын батирине келип кутуп турду. Аны коргон Азимбек жинденип кирди:
-Мен сени келбе дебедим беле, эмнеге келдин?
-Азимбек мени тушунчу, айта турган созум бар.
-Эмне, дагы кандай созун бар? -Азимбек ачууланып эшигин ачып кирди эле Акмарал ээрчий кошо кирди.
-Кардын ачтыбы, мен эт алып келдим, тамак жасай коёюн анан суйлошобуз, менден качпачы, кубалабачы эми, -деп жалдырай караган Акмаралды ал тим койду: "Эми эмне кыла алат, акыры клат да убактылуу пайдалана берейин, анан Гулмайрамды колго тушуруп алсам озу эле кетет" деп унчукпай чечинип уй кийимин кийди. Акмарал анын эшикке чыгышын кутуп жатты. Эптеп Гулмайрамдын телефон номерин алып алганга далбастап жатканын билгизбей адаттагысындай эле тамак жасап, жуулбаган идиштерди жууп, уйун шыпырып журду. Атайын оюнда жасатып келген ысытманы бермек.
-Акмарал, биз эми бала эмеспиз, мындан ары минтип келгенинди кой, мен башканы таптым, уйлонушум керек, -Азимбек унуройо аны карады.
-Ал бактылуу кыздын аттын билсем болобу?
-Эмне кыласын?
-Жон эле, билсе болбойбу, суйбогонго суйконбо деген мен болсо боюмдан алдырып койдум, сага тоскоол болбойм.
-Качан алдырдын?
-Эки кун болду.
-Туура кылыпсын, -Азимбек ушинткенде Акмарал ичинен: "Акмак, баладан айлангыр, корсотпосом элеби, мен баланы алдырбай туруп башынды айлантаи" деп ойлоп алды.
-Айтсан Азимбек, тапканын жаш анан сулуубу? -Козун сузо карап койду.
-Ээй аны сен сураба, андай сулууну коргон да эмесмин, коздору карагаттай, жузунун актыгы кагаздай, козу кашы капкара, бою калтардай, белинин ичкелигин айт! -Азимбек озунчо кыялдана аны карады, -Билгин келсе анын аты Гулмайрам.
-Жакшы ат экен, катуу суйуп акылдан адашып бараткансын го, деги ал сени суйобу?
-Суйбой кайда бармак эле, ал учун болгон аракетимди жумшайм, анан кайда качат?
-Туура, бечара кыз капканга тушоорун билбей, азыр сенин тузагына бут салганын сезе элек тура?
-Тузакка алда качан тушкон, -Азимбек эшикке чыгып кетти. Акмарал шаша анын сумкасынан блокнотун таап Гулмайрамдын телефон номерин жазып алды да билмексен боло столго ала келгендерин коюп, чайын дамдап отура калды.
-Тамак бышканча чай ичип туралы, деди да чай куюп Азимбекке сунур озу алаксыган болду. Анткени ага: "биринчи ооз тийгизгенден кийин анан сен же, алдын ала беришин керек" деен эле. Азимбек эч нерседен шек албай эле чай менен печеньеден жеп жатты.
-Укмуш аялсын ээ, мага эмне жагарын билесин, деп койду анан.
-Бир жылдан бери сенин кыял-жоругунду, табитинди так билип калбадымбы, как эримдей эле, -Акмарал жылмайып: "Шашпа, артымдан озун ээрчийсин" мыскылдап турду. Таматы эки идишке куюп мандайына отурду да, -Азимбек, Гулмайраи жаш кыз бекен? -деди.
-Кайдагы кыз, жаш, сулуу бирок куйоосу бар экен.
-Анан аны бузмаксынбы?
-Мен эмес, карьера керек болсо озу келет мага, -Азимбек корсоё карап койду, -Мен анын максатына жеткирчу баардык нерсе бар.
-Ал сени суйбой койсочу?
-Аны менен сенин ишин болбосун, озум билем.
-Болуптур эми, ачууланбай тамагынды ич, анан эс алалы.
-Чын эле чарчадым, бугун сен жарабайсын да, кечээ эле боюндан алдырсан, -Аз-имбек ага кыйшандай кетти, -Коптон бери жалгыз жатып аял жытын сагынып калдым.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#40 19 February 2013 - 23:00
-Эмнеге жарабайм, жарайм эле, мен деле сени сагынып келдим да? -Акмарал наздуу кутуп калды.
-Ой шайтан ээй, азгырыктын озусун, ушу сага деле керек го, мейли бир чер жазып алалы, -Азимбек бир болмодо турган керебеттеги тошогун ачты да чечинип кетти, -Кел эми жаныма.
-Идиштерди жууп коёюнбу?
-Эртен жууйсун азвр жатабыз.
-Мейли каалап турсан жаталы, -Акмарал чечинип жанына жата калды.
-Ажырашаяк кылалы эми, мындан ары жолукпайбыз.
-Ким айтты, балким жолугуп калаарбыз, тиги чурогун колго тийгингенче эрмектешип турбайлыбы?
-Мейли, каалаганындай болсун, -Азимбек аны сыйпалап жатканына ээрип кеттиби оюна койду, -Келсен келип тур, бирок мен уйлоно турган болгонунда бул жерден караанын корунбосун!
-Айтканындай болот.
-Тулкусун ээ? -Азимбек аны опкулоп жатып ушинтти.
-Аялдарды ар кандай дейсинер, а эркектер тулкудон да жамансынар, аял байуштарды жылуу дененер менен гана арбап, бир-эки туногондон кийин башкасын эгсеп турасынар.
-Какшанбай жон жатчы!
-Мына эркиндемин.
-Жаным ушунчалы кылыктуусун, жакшы эле корчу элем. Бирок тиги чурокту коргондо озумду жоготуп койдум. Экоо копко чейин кумарга батып анан чалкасынан жатып калышты.
-Азимбек суйууго ишенесинби?
-Ишенем.
-Анда Гулмайрам сени суйооруно да ишенесинби?
-Ооба, акыры суйдуром, кой укталы? -Экоо тен унчукпай жатып калышты.
ХХХ
Салия унчукпай жатып калганы менен сансыз санаанын кучагында тун уйкусу качып туйшоло берди. Анткени ал Абалбекти башкача суйду. Аны ойлогондо ичкен ашын жерге коюп эмне кылып жатса да барын таштоого даяр болчу. Озу да эмне кылып жатканын сезбей калат.Качан гана Абалбектин мандайынада турганын коруп:"Эмне мынчалык эсимден тана суйдум, анын мага деген суйуусу болбосо ак суйуум ара жолдо калаар, аялы менен жакшы болуп кетсе мени карабай калар, анда кантем, баланы го эптеп тороп багып алам. Бирок Абалексиз кантип жашайм" деген ойдо жатып танга маал гана козу илинип кетти. Туш коруп жатыптыр, тушундо Абалбек экоо боз уйдун ичинде аппапак кийинип алып кеседеги суудан улам ууртап ичип жатса, дасторкондо чара толо бышкан эт пайда болуп алардын жанында чон аяк толо жанак турат экен. Салия баягы жангактан бешти алып анан ары жылдырып эт жеп жатыптыр. Кадимки онундогудо коргон бул тушундо жангактарды жоготуп албайын дегендей он жак чонтогуно салып алган экен. Чочуп ойгонуп кетти. Жанында Абалбек жок. Копко ойлонуп жата берди. Жангакты бала болот дечу беле, бышкан эт ырыскы, Абалбек экообуз беш балалуу болуп бактылуу омур сурот экенбиз деп купуя жоруп койду.
Гулмайрам ырларын жаздыргандан кийин Азимбек ага продюсер таап ага дайындады. Негедир жолу болуп ырлары теле-радиолоргодон кетип жаткан сайын туйшугу кобойуп коп жугуруп журду. Кыскасы жалан озунун максатын ойлоп куйоосунон алыстап баратканынын сезбеди. Атагым чыгып, ырчы болуп алгандан кийин тынч жашап калам да деп ойлоп алчу кээде. Бирок бир куну эле телефону чырылдап калды:
-Ой шайтан ээй, азгырыктын озусун, ушу сага деле керек го, мейли бир чер жазып алалы, -Азимбек бир болмодо турган керебеттеги тошогун ачты да чечинип кетти, -Кел эми жаныма.
-Идиштерди жууп коёюнбу?
-Эртен жууйсун азвр жатабыз.
-Мейли каалап турсан жаталы, -Акмарал чечинип жанына жата калды.
-Ажырашаяк кылалы эми, мындан ары жолукпайбыз.
-Ким айтты, балким жолугуп калаарбыз, тиги чурогун колго тийгингенче эрмектешип турбайлыбы?
-Мейли, каалаганындай болсун, -Азимбек аны сыйпалап жатканына ээрип кеттиби оюна койду, -Келсен келип тур, бирок мен уйлоно турган болгонунда бул жерден караанын корунбосун!
-Айтканындай болот.
-Тулкусун ээ? -Азимбек аны опкулоп жатып ушинтти.
-Аялдарды ар кандай дейсинер, а эркектер тулкудон да жамансынар, аял байуштарды жылуу дененер менен гана арбап, бир-эки туногондон кийин башкасын эгсеп турасынар.
-Какшанбай жон жатчы!
-Мына эркиндемин.
-Жаным ушунчалы кылыктуусун, жакшы эле корчу элем. Бирок тиги чурокту коргондо озумду жоготуп койдум. Экоо копко чейин кумарга батып анан чалкасынан жатып калышты.
-Азимбек суйууго ишенесинби?
-Ишенем.
-Анда Гулмайрам сени суйооруно да ишенесинби?
-Ооба, акыры суйдуром, кой укталы? -Экоо тен унчукпай жатып калышты.
ХХХ
Салия унчукпай жатып калганы менен сансыз санаанын кучагында тун уйкусу качып туйшоло берди. Анткени ал Абалбекти башкача суйду. Аны ойлогондо ичкен ашын жерге коюп эмне кылып жатса да барын таштоого даяр болчу. Озу да эмне кылып жатканын сезбей калат.Качан гана Абалбектин мандайынада турганын коруп:"Эмне мынчалык эсимден тана суйдум, анын мага деген суйуусу болбосо ак суйуум ара жолдо калаар, аялы менен жакшы болуп кетсе мени карабай калар, анда кантем, баланы го эптеп тороп багып алам. Бирок Абалексиз кантип жашайм" деген ойдо жатып танга маал гана козу илинип кетти. Туш коруп жатыптыр, тушундо Абалбек экоо боз уйдун ичинде аппапак кийинип алып кеседеги суудан улам ууртап ичип жатса, дасторкондо чара толо бышкан эт пайда болуп алардын жанында чон аяк толо жанак турат экен. Салия баягы жангактан бешти алып анан ары жылдырып эт жеп жатыптыр. Кадимки онундогудо коргон бул тушундо жангактарды жоготуп албайын дегендей он жак чонтогуно салып алган экен. Чочуп ойгонуп кетти. Жанында Абалбек жок. Копко ойлонуп жата берди. Жангакты бала болот дечу беле, бышкан эт ырыскы, Абалбек экообуз беш балалуу болуп бактылуу омур сурот экенбиз деп купуя жоруп койду.
Гулмайрам ырларын жаздыргандан кийин Азимбек ага продюсер таап ага дайындады. Негедир жолу болуп ырлары теле-радиолоргодон кетип жаткан сайын туйшугу кобойуп коп жугуруп журду. Кыскасы жалан озунун максатын ойлоп куйоосунон алыстап баратканынын сезбеди. Атагым чыгып, ырчы болуп алгандан кийин тынч жашап калам да деп ойлоп алчу кээде. Бирок бир куну эле телефону чырылдап калды:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."

Супер-Инфо
super.kg
видео








