-Алло, бул ким экен, -Гулмайрам чоочун ундон сылык сурады, бироо менен шыбырашкандай болду да:
-Алло, сен Гулмайрамсынбы?
-деди бейтааныш ун.
-Ооба, силер кимсинер, менин колум бошобой жатты эле, жумушунар болсо тезирээк айтсанар.
-Колун бошобой журуп куйоонду башка бироого тарттырып ийгенинди билесинби?
-Эмне, сен кимсин?
-Мен Абалбектин суйгонумун,
менин боюмда бар. Жакында биз уйлонгон жатабыз, андан жолубузду тоспой оз ишинди жасай бер! -деп телефонду очуруп салды.
Сен кимсин, калп айтып жатасын, Абалбек мени гана суйот! -Гулмайрам телефонун очуруп салганына карабай жаны ачып суйлой берди. Шуркуя, боюмда бар дегенин кара, калп айтып жатат, Абалбек андайга барышы мумкун эмес, балким ал бизди бузмак бироодур кыжаалат боло уйго келди. Алар дале Самайбектердин уйундо болчу. Уйдо эч ким жок, эн кичуу кызы эшиктин алдында ойноп жатыптыр. Гулмарам андан Абалбекти сурады эле ал:
-Таякем эки кундон бери уйдо жок, сиз дагы кетип каплдынызго?
-деди.
-Мен кеткен жокмун, жумушта журбоймунбу,
Абалбек атан менен иштеп жатабы?
-Билбейм.
-Анда сен отура бер, мен базарга барып таякен менен жолугуп кнлейин, -Гулмайрам шашыла чыгып кетти. Катар тизилгег контейнерлерди аралап келип аларды таап алды. Самайбек аларды суйлошуп алсын дегендей басып кетти.
-Эмне болду? -Гулмайрамдын бозоруп турган онун коруп оозуна сурап жиберди, -Тынчылыкпы?
-Ошонун чынбы, сен ушуга жооп юерчи?! -Гулмайрам энтиге жооп кутуп клды.
-Эмнени айтайын, акыл-эсин ордундабы?
-Акыл эсим сен мени тундоп ала качып барганда эле айнып клган. Бол, бугун мага чалган аял ким, ошол чынбы?! -Гулмайрамдын коздоруно каканактап толгон жашы эки бетине тоголоно аны карады. Абалбек андан коздорун ала качты, кантсе да ыйык таза суйуусунун,
ак никесинин алдынюа чон жоопгерчилик турганын эми гана сезгендей туттуга тушту?
-Ким эмне деди? деп озун кармай сураганга улгурду.
-Сен билесин, болбосо менин телефон номеримди ким бермек эле, айт ачыгыны Абалбек, балалуу болоорунду билсем азыр артымды караюай басып кетем!
-Мен эчтеке билбейм, каалаганынды кыл, мен сага актанбайм, -Абалбек тултая терс карап кетти.
-Айт деп жатам чынындв, мен сага жалдырап олтурбайм, эгер балалуу болоорун чын болсо мен азыр басып кетем! -Ошол убакта Арзыкан кирип келди:
-Силерге эмне болду?
-Эчтеке, урушкан деле жокпуз, -Абалбек чыгып кетээрде Гулмайрам:
-Эмне качып баратасын, мен корунгондун эрмеги болгум келбейт, эжене ачыгын айт, куноо кимибизде экенин билсин! деп анын жолун тосо ызаланып ыйлап тура калды.
-Эмне куноо, эмнени айтып жатат? -Арзыкан инисин делдээ экоону алмак-салмак тушунбой карады, -Эмне талаш-тартышынар бар?
-Эже ининиздин азыр ала турган аялы бар экен. Бугун мага ал аялы чалып боюмда бар, бизге тоскоол болбо деди. Эгер озу чындыкты айтса мен тоскоол болбойм, бул жерге токтобойм!
-Калп! -Абалбек Гулмайрамды козу менен ата жекире карады, -Сен кеткин келип шылтоо кылып жатасын!
-Азыр чындыкты билебиз, -Гулмайрам колдору калчылдай телефондон номерин терип Арзыканга суйлоштурмок болду, -Бир кезде телефондон ун угулганда, -Алло... -деди эле Абалбек телефонду колунан жулуп алып очуруп салды.
-Долуланбай кеткин келсе жон кет, ансыз деле сени менен жашап жыргаган жокмун!
-Эмне кылышым керек эле!
-Ал аялдай болушун керек. Сага оз карьеран гана керек, болду сени менен жашай албайм! -деп чыга жоногондо Арзыкан аны токтотту:
-Деги эмне болуп жатасынар, эртен экоонор тег ата-эненерди чыкыртам. Ошондо тагдырынар чечилет.
-Аларды убара кылганда эмне, озубуз эле чечебиз, -Абалбек башын сала кункулдоду.
-Мени ала качып анан корунгонго шылдындатканын учун жооп бересин, мен сага оюнчук эмесмин, ошол боюнда бар аялын экоонду тен сотко берем. Менин укугум бар! -деп Гулмайрам, сыртка жулуна чыгып кетти. Абалбек артымдан келет деп ойлогон, бирок ал чыккан жок. Уйдон чыгып ыйлап басып журду. Ойлонуп озунчо кыжаалат болуп эми апасына чалмак болуп жатканда телефон чырылдап калды, ал Салия эле:
-Алло, угуп жатам, -дегенде ары жакагы ун:
-Угуп жатсан жакшы, мен Абалбекти суйом, менин боюмда бар. Сен аял болуп тороп бере албасан мен аны балалуу кылып бакытка болойм, ал дагы мени суйот, далбастап ары-бери жургондон коро оз жолунду тап!-деди да очуруп койду. Акмактар мен силерге суйлошконду коргозом!
Азыр кайда барам? Апам агандыкына барба деген, андан коро кайра барып ошол жерде болоюн дагы эртен арыз жазып экоону тен сотко берем! Артынан кайрылып Арзыкандын келаканын корду.
-Журу уйго, очошкондо эмне, чогуу чечебиз. Ошондой эле чектен чыгып кеткен болсо тарбиялап коёбуз.
-Эже, менин ызаланганымды билбейсиз да, азыр дагы чалды. Боюмда бар дейт, бири-бирибизди суйобуз сен тоскоол болбо деп жатпайбы. Гулмайрам ыйлар да суйлоп да жатты.
-Ага капа болбой эле кой, коро албаган бироодур да, Абалбек андайга барбайт, ал сени кызганып жакандыр...
-Мен эмне кылдым эже, болгону озумдун максатыма жетиш учун ырларымды жаздырып журом. Эми бир аз чыгып келатам, ошого кызганабы айтсаныз, же мент бироо менен журомбу? -Гулмайрамдын созуно Арзыкандын боору ооруп кетти.
-Капаланба, болоор-болбоско очошо берсенер да болбойт. Турмушунар бузулат, коро албастын табасы канат, душманга сыр алдырбагыла садага, -деп келинин колтуктап уйго кирди, -Жашынды аарчы да унчукпай уйго кире бер.
-Абалбек мени суйгону жалган, болбосо мындай кылбайт болчу. Атайын телефонду берген да, азыр бара турган жерим жок эже, эртен апамды чыкырам.
-Кой дагы суйлошолу, Абалбек менен озум суйлошом, -Ангыча уйго кирип келишти. Абалбек Гулмайрамды бир карап коюп тим болду. Кечирим сурайт го деген оюу да тетири чыкты. Эмне кылсан ошо кыл деендей керсейип отура берди. Гулмайрам оз болмосуно жатып ыйлай берди. Коздору шишип, ону киртийип эртен менен ойгонуп Абалбектин жанына жатпаганын билди. Ал тундо чыгып кетип калган болчу. Эми туруп жуунуп ашканага киргенде телефон чыр этти. Караса тааныш номер, алгысы келбей очуруп салды. Кыжаалат болуп, ызааланып эч теке ичпей отура берди. Жумушун да унутту. Мен аны тороп берип бактылуу кылам, боюмда бар дегени кулагына угула берди. Эмнеге менин боюмда болгон жок. Балким озум каалабагыным учунбу деп ойлоп койду. Акыры тобокел кыла озун карманып кийинди да жумушуна жоноду. Ошол куну анын конулу суз экенин коргон Агынай деген кыз:
Сезим ойготкон кылдар Сезим ойготкон кылдар
#42 20 February 2013 - 23:06
-Гулмайрам, эмнеге капалуусун,
сенин ордунда мен босом кандай бактылуу болмокмун. Сени аябай колдоп жатышат, сен бат эле жылдыз болосун, -деди шакылдай, -Билесинби, мен кандай аракет кылып, канча акчамды сарптап аран чыгып жатам, жакынкы концерт да ар кимге жалынып жатып илиндим.
-Мени ким котормоломок эле, мен деле акча толоп жатам, -Гулмайрам конулсуз ага карады.
-Ким билет, сени спонсору бар экен деп жатышат.
-Ким?
-Баары эле...
-Чын элеби?
-Ооба, неге клп айтмак элем.
-Мейли кандай айтса айта беришсин, -Гулмайрам анын жанынан ары басып кетти.
-Озунчо эле "Мисс красавица" сендей ону жылмаларды уй шилекейиндей жармашып котормологонун билбейт дейсинби? -деп угулаар угулмаксан кылып айтып кла берди.
-Арадан дагы бир жума отту. Азимбек Гулмайрамды алды артынан тушуп бир нече жолу кафеге киргизди. Коп создорду айтты, конулу чогуп жургонун байкап анын аракетинде болуп журду. Дал ошол куну экоо кочодо бара жаткан. Аны озуно эптеп кондурууго далалат кылганын сезбей, ал суйлоп жатса да назар салбай эки жакты карап озу менен озу болуп бараткан. Телефон чырылдаганынан ала койду:
-Алло, бул ким экен?
-Сен Гулмайрамсынбы?
-Ооба, сиз кимсиз?
-Мен Азимбектин ала турган аялымын, атым Акмарал. Сен экообузду бузуп жатасын, угушумча куйоон деле бар экен. Ушундайда жон жур, болбосо куйооно чалам. Менин боюмда бар, сен бизге тоскоол болуп жатасыню тороло турган баламдын убалына каласын!
-Сиз жанылып жатасыз, биз иш боюнча эле суйлошобуз, ортобузда башкача мамиле жок! -деп Азимбекти коз кыйыгы менен карап жузу бир кызарып, бир бозоруп кетти, -Тушунсонуз менин эч кандай жаман ниетим жок.
-Ким? -Азимбек шекшигендей сурап клды.
-Эч ким, -Гулмайрам телефонун очуруп алдын карап кете берди.
-Гулмайра, бугун кечинде бир жерге конокко барып келели, чакырып жатышат.
-Жок байке, менин эч убактым жок. Куйоом урушуп жатат, жок дегенде эртерэжк барышым керек.
-Суранам Гулмайрам, бир-эки саатка, сенин жумушун боюнча, баары ойдогудай болуп келатканда ишти бузуп алганыбыз болбойт. Сенин пайдана чечиле турган иш.
-Ырчы болгум келбей калды....
-Эмне? -Азимбек аны анкоо карады.
-Жон эле, тынч жашагым келет.
-Сени ким тынч жашатпай жатат?
-Телефон.
-Койсончу Гулмайрам, ушунча эмгек жасадык. Сен учун кандай гана жугурбодум.
-Жугурбой койсонуз болмок.
-Ал эмне дегенин, табышмактатпай жон айтчы?
-Аны озунуз билип алыныз, -Гулмайрам тез-тез басып кетип калды. Азимбек карап кала берди.Ушул кезде Гулмайрамдын жан дуйносу кыйналып чыкты. Ойлонуудан башы ооруп бекер кылган экенмин, уйдон куйоом кызганса, Азимбек байкенин ала турган кызы да кызганып жургон туура. Балким куйоомдун да суйону болом деген ушул чыгаар, Абалбекке жаман айтып койдум ээ, кайдан да ырдайм дедим эле, балалуу болуп бактылуу жашаганга жетпесе керек деп кечке ойлонуп журо берди. Кардынын ачтыгын дагы сезбеди. Акыры бир чечимге келди да, Абалбек менен тынч гана айылга барып туболук бактылуув болгусу келди. Аттин бирок кеч болуп калган эле. Абалбек менен Салия батир алып бирге дашап алышты. Гулмайрамдын коз жашы ал учун эч нерсеге арзыган жок. Аны суйгон журогуно нааразы болуп, Салия менен туболук жашоого бел байлаган эле.
Гулмайрам кирип келип эле кайнежесине кулуп жайнап:
-Эже мен баарын таштадым, Абалбек эмне десе ошол болом. Айылга кетебиз да тынч жашайбыз, -деди
-Эмнеге? Арзыкан аны тангала карап ойлонуп калды. Анткени Абалбек ага болгонун болгондой айтып батирге чыгаарын да жашырган эмес. Эмне дээрин билбей ордунан туруп кетти. Анан Гулмайрам эшикти карай баратып Арзыканга кайрылды:
-Мен Абалбекке барайынчы эже.
-Неге барасын ага?
-Жон эле, максатымдан баш тартып айтканы менен болоорумду айтсам ал кубанат эже, мен анын конулун калтырып алдым окшойт?!
-Кой уйдо эле бол, кечинде озу келет, -Арзыкан аны токтотмок болду. Ошол куну Самайбек жок болчу, Абалбек менен тиги келинди коруп калабы деп чочулады.
-Жок эже, менин жаштык кылганымды кечирет, анткени ал мени суйот эмеспи, -Гулмайрам болбой эле чыгып кетти. Арзыкаг оор ушкуруно отуруп калды да Абалбекке чалды.
-Алло, Абалбек, Гулмайрам сага кетти, ал баарын таштадым, ырдабайм деп келиптир, сенин айтканын менен болом деп бойбой кетти, -Арзыкан баарын айтып берди эле ал:
-Эже баары буткон. Мен Салияны таштай албайм, ал да адам да, баланын убалы кимге, келсе келип корсун, озу коруп ишенсин, -деп койду.
Гулмайрам ашыга жетип келип Абалбектин жанында мурун бир коргон келиндин турганын корду. Бирок эч нерседен шек албай эле куйоосунун жанына келди. Тиги келин баштагыдай кетип калбай тикирээ карап тура берди. Козу анын ичине тушту, саал борсойуп калыптыр. Ою алда кайда кетсе да оун токтото:
-Абалбек мен биротоло келдим, сен учун баарын таштадым, -деди экоону алмак-салмак карап нестейее.
-Гулмайрам, эми баары кеч, оз максатындан кайтпа! -Абалбек Салияны колтуктан ала ага карады, -Биз жакында балалуув болобуз, сен мага эмес тагдырына таарын!
-Мени ким котормоломок эле, мен деле акча толоп жатам, -Гулмайрам конулсуз ага карады.
-Ким билет, сени спонсору бар экен деп жатышат.
-Ким?
-Баары эле...
-Чын элеби?
-Ооба, неге клп айтмак элем.
-Мейли кандай айтса айта беришсин, -Гулмайрам анын жанынан ары басып кетти.
-Озунчо эле "Мисс красавица" сендей ону жылмаларды уй шилекейиндей жармашып котормологонун билбейт дейсинби? -деп угулаар угулмаксан кылып айтып кла берди.
-Арадан дагы бир жума отту. Азимбек Гулмайрамды алды артынан тушуп бир нече жолу кафеге киргизди. Коп создорду айтты, конулу чогуп жургонун байкап анын аракетинде болуп журду. Дал ошол куну экоо кочодо бара жаткан. Аны озуно эптеп кондурууго далалат кылганын сезбей, ал суйлоп жатса да назар салбай эки жакты карап озу менен озу болуп бараткан. Телефон чырылдаганынан ала койду:
-Алло, бул ким экен?
-Сен Гулмайрамсынбы?
-Ооба, сиз кимсиз?
-Мен Азимбектин ала турган аялымын, атым Акмарал. Сен экообузду бузуп жатасын, угушумча куйоон деле бар экен. Ушундайда жон жур, болбосо куйооно чалам. Менин боюмда бар, сен бизге тоскоол болуп жатасыню тороло турган баламдын убалына каласын!
-Сиз жанылып жатасыз, биз иш боюнча эле суйлошобуз, ортобузда башкача мамиле жок! -деп Азимбекти коз кыйыгы менен карап жузу бир кызарып, бир бозоруп кетти, -Тушунсонуз менин эч кандай жаман ниетим жок.
-Ким? -Азимбек шекшигендей сурап клды.
-Эч ким, -Гулмайрам телефонун очуруп алдын карап кете берди.
-Гулмайра, бугун кечинде бир жерге конокко барып келели, чакырып жатышат.
-Жок байке, менин эч убактым жок. Куйоом урушуп жатат, жок дегенде эртерэжк барышым керек.
-Суранам Гулмайрам, бир-эки саатка, сенин жумушун боюнча, баары ойдогудай болуп келатканда ишти бузуп алганыбыз болбойт. Сенин пайдана чечиле турган иш.
-Ырчы болгум келбей калды....
-Эмне? -Азимбек аны анкоо карады.
-Жон эле, тынч жашагым келет.
-Сени ким тынч жашатпай жатат?
-Телефон.
-Койсончу Гулмайрам, ушунча эмгек жасадык. Сен учун кандай гана жугурбодум.
-Жугурбой койсонуз болмок.
-Ал эмне дегенин, табышмактатпай жон айтчы?
-Аны озунуз билип алыныз, -Гулмайрам тез-тез басып кетип калды. Азимбек карап кала берди.Ушул кезде Гулмайрамдын жан дуйносу кыйналып чыкты. Ойлонуудан башы ооруп бекер кылган экенмин, уйдон куйоом кызганса, Азимбек байкенин ала турган кызы да кызганып жургон туура. Балким куйоомдун да суйону болом деген ушул чыгаар, Абалбекке жаман айтып койдум ээ, кайдан да ырдайм дедим эле, балалуу болуп бактылуу жашаганга жетпесе керек деп кечке ойлонуп журо берди. Кардынын ачтыгын дагы сезбеди. Акыры бир чечимге келди да, Абалбек менен тынч гана айылга барып туболук бактылуув болгусу келди. Аттин бирок кеч болуп калган эле. Абалбек менен Салия батир алып бирге дашап алышты. Гулмайрамдын коз жашы ал учун эч нерсеге арзыган жок. Аны суйгон журогуно нааразы болуп, Салия менен туболук жашоого бел байлаган эле.
Гулмайрам кирип келип эле кайнежесине кулуп жайнап:
-Эже мен баарын таштадым, Абалбек эмне десе ошол болом. Айылга кетебиз да тынч жашайбыз, -деди
-Эмнеге? Арзыкан аны тангала карап ойлонуп калды. Анткени Абалбек ага болгонун болгондой айтып батирге чыгаарын да жашырган эмес. Эмне дээрин билбей ордунан туруп кетти. Анан Гулмайрам эшикти карай баратып Арзыканга кайрылды:
-Мен Абалбекке барайынчы эже.
-Неге барасын ага?
-Жон эле, максатымдан баш тартып айтканы менен болоорумду айтсам ал кубанат эже, мен анын конулун калтырып алдым окшойт?!
-Кой уйдо эле бол, кечинде озу келет, -Арзыкан аны токтотмок болду. Ошол куну Самайбек жок болчу, Абалбек менен тиги келинди коруп калабы деп чочулады.
-Жок эже, менин жаштык кылганымды кечирет, анткени ал мени суйот эмеспи, -Гулмайрам болбой эле чыгып кетти. Арзыкаг оор ушкуруно отуруп калды да Абалбекке чалды.
-Алло, Абалбек, Гулмайрам сага кетти, ал баарын таштадым, ырдабайм деп келиптир, сенин айтканын менен болом деп бойбой кетти, -Арзыкан баарын айтып берди эле ал:
-Эже баары буткон. Мен Салияны таштай албайм, ал да адам да, баланын убалы кимге, келсе келип корсун, озу коруп ишенсин, -деп койду.
Гулмайрам ашыга жетип келип Абалбектин жанында мурун бир коргон келиндин турганын корду. Бирок эч нерседен шек албай эле куйоосунун жанына келди. Тиги келин баштагыдай кетип калбай тикирээ карап тура берди. Козу анын ичине тушту, саал борсойуп калыптыр. Ою алда кайда кетсе да оун токтото:
-Абалбек мен биротоло келдим, сен учун баарын таштадым, -деди экоону алмак-салмак карап нестейее.
-Гулмайрам, эми баары кеч, оз максатындан кайтпа! -Абалбек Салияны колтуктан ала ага карады, -Биз жакында балалуув болобуз, сен мага эмес тагдырына таарын!
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#43 21 February 2013 - 22:57
-Ушунун туурабы Абалбек, сен менин эркиме койбой ала качып алып кылаарын ушул беле?! -Гулмайрам жашына муун зорго суйлоду.
-Кечир мени, менин да жаштыгым экен. Жакшы корууну суйуу деп ойлоп алыптырмын, эми чыныгы суйууго кабылдым!
-Уятсыз! -деди да Салиянын бет мандайына туруп, -Сен да менчилеп бир куну калаарынды сезип турам, Абалбек бир адамды суйо албайт, азыр сен бактылуусун, бирок бироонун алдында озунду кем сезип баланды кучактап кала бересин, менин айтканымды эсине туйуп ал! -деп кайраттана айтып басып кетти.
-Айта берет, ичи куйгонунон ар кайсыны суйлойт да? -деп Абалбек Салияны ийиндиен ала озуно тартты, -Эч ойлонуп капаланба.
-Ишенем Абалбек, сен сйбосон да озум сени суйом, оз суйуум учун курошууго аракет кылам, -дер Абалбектин озунун энчисине тийгенине кубанып турду.
Гулмайрам жол бою козунун жашын колтото ыйлап кирди. Уйго ал келгенде Арзыкан ундобой карап калды. Ал кийим кечесин чогултуп чон сумкага салды да унсуз уйдон чыгып кетти. Бир нерсе деп жубатууга Арзыкандын кубаты жетпеди. Уйдон чыккан Гулмайрам бакырып бугу чыкканча ыйлады да апасына телефон чалды.
-Апа... -Ал дале ыйлап атты, -Апаке мен кочодо калдым!
-Эмне дейт?
-Койчу?
-Чын эле.
-Сени ким чыгарып салды?
-Озум.
-Бугунчо мейманканага жатып тур, эртен озум барам, макулбу эркем, ыйлабачы каралдым, -Сауле токтоо гана айтып телефонду очурду да Самайбектин уйуно жоноду. Улукбекке эч нерсе айтпады. Сауле келгенде Мунаркан сыртта жургон эле, кудагыйын коруп утурлай басты:
-Кел кудагый тынчылык элеби?
-Тынчылык болбосо неге келем, -Сауле ачуусунун келгенин билгизбей, -Кудагый эртен мени менен шаарга журунуз, созсуз барбасак болбойт, -деди.
-Сауле, уйго кирчи ботом, эмне болду мынчалык?
-Жок, кирбейм кудагый, эчтеке сурабаныз, эртенден калбай барышыбыз керек! -деди да кайра жоноду.
-Кудагый! -деген бойдон кала берди Мунаркан. Уйдон чыга калган Саматбек кемпиринен сурады:
-Ой сага мне болду, эмнеге кыйкырып жатасын?
-Кудагый келиптир, туру башкача ботом, эртенден калбай шаарга барыныз, мен дагы барам, созсуз барыныз деп кетип калды.
-Ал эмнеси тушундуруп айтса болмок экен.
-Балдар урушуп калышкан го, Гулмайрам чалган окшойт, кой барып келейин, -деп кейий уйго кирди, -Ээ кудай, балдарым тынч эле болсо экен.
-Кабатырланба кемпир, балдарыбыз эстуу, акылдуу, -Саматбек жубатканы менен ичинен кудук ой ойлонбй койгон жок. Мунаркан эртеси эрте чыгып Улукбектикине бир баланы жонотту. Сауле ага жеткирбей эле келаткан болчу. Эки кудагый такси менен чыгып туш оой Бишкекке жетип айыл конуштарынын биринде турчу кызынын уйуно келишти. Ошол куну Гулмайрам ал жерде жок эле. Эжрчишкен кудагыйлар коргон Арзыкан бир саам делдейе эмне кылаарын билбей: "Гулмайрам буларды чыкырган экен, эми эмне болот. Ажырашпай туруп бироо менен журуп алган Абалбек куноолуу эмеспи, эмне деп айтам буларга, мен билбейм деп коёюн" деп ойлонуп туруп клганда Мунаркан аы женден тартты:
-Арзыкан, сага не болду кызым, учурашпай эле мелтейесин да, бала-чака чоноюп жатабы кызым?
-Аа-а жакшы, жакшы апа, кудагый келиниз, уйго кириниздер! -Арзыкан шашкалактай уйго кол жансады.
-Жакшысынбы айланайын, тынчсынарбы?
-Кудайга шугур, озунуздор жатасыздарбы? , -Арзыкан козун ала качып торго тошок салып апасы менен кудагыйын жайгаштырды да озу ашканага чыкты.
-Арзыкан кел бери, биздин эмнеге келгенибизди билесин да, озун айтчы, балдарга эмне болуп жатат? -Сауле анын козуно тике карап суро берди.
-Эмнеп болуптур кудагый , баары жакшы...
-Жок жашырба кудача, ооруну жашырса олум ашкере кылат деген, бу силер баарынар билип туруп кополоктой кызымды кордогон окшойсунар?
-Эмне дейсин кудагый, мен билсем кудай бир, тан калып турам, -Мунаркан кызы менен Саулени карады.
-Эч киминер билбесенер мен Гулмайрамды чыкырайын, -Сауле телефонун терип бир аздан кийин, -Алло Гулмайрам кайдасын?-деди октом, -Азыр тез келип кал, мен Арзыкандын уйундо кутуп жатам!
-Капырай ал башка жакта жашап жатат беле? -Мунаркан кызын карады, -Абалбек кайда?
-Ал Самайбек менен базарда.
-Келинчи?
-Ал оз иши менен эле жургон.
-Кой кудача, кокус шаарда журуп кыгынып, эрден чыккан кыз болсо бир жон эле, Гулмайрам колумдан чыгып эле кудагыйдын, силердин колунарга келбеди беле?
-Ооба, ооба... -Мунаркан бирдеме болгонун баамдай оозун кымтып эле отуруп калды.
-Кудача Абалбекти да чыкыр!
-Мейли, -Арзыкан ашкана тарапка жоногондо Сауле:
-Ушул жерде, менин козумчо айт, кайненен менен апан келди деп ачык айт! -Сауле октом суйлоп ачуусу келип жаткандай тур корсотту, чынынды эле ал жини келип отурган, башынан албуут кыял-жоругу болбогондуктан ото аша чапай токтоолук кылып кыз-куйоону бириктирмек болуп турду.
-Алло, Абалбек тез келип кал, апам менен кудагый кутуп жатышат, тенз кел! -Арзыкан кайра телефонун очуруп дасторконун жайып чай койду. Ошол кезде Гулмайрам кирип келди:
-Апа-а! -Саулени коруп кучактап ыйлап ийди.
-Копологум десе, мынча эмне жудоп кеткенсин?
-Жудогон деле жокмун...
-Отур, азыр Абалбек келет, анан чечишебиз, -деп кызына жанынан орун корсотту.
-Балам деги эмне болду, айтчы мага, Абалбек экоонор эмне болуп жатасынар? -Мунаркан келинине карай суроо узатты.
-Аны озунон сураныз, эжем дагы баарын билет, сизге айткан жокпу? -Гулмайрам жаштуу козун аарчый кайнежесин коздой жуз бурду.
-Мен кайдан билем, эчтекеге тушунбой деле калдым, Гулмайрам озун айтчы, келин болуп келгени тошогунду жыйдынбы, же ичкенинди жуудунбу, жумушум бар деп кетесин, келгенде унчукпай жатып аласын, куйоону антип кажынтсан кантип сенден суубасын, ырдайм деп журосун, сага Абалбек бирдеме дедиби, озундон кетти. Суйлошпой тултуюп жатып аласын, эркек деген андайды жактырбайт, кашында жаркылдап кулуп, мээримин того чай сунуп, тошок салып берип турган аялдан кетпейт керек болсо эркектер! -Арзыкан бир топ бежиреди, аны угуп турган Сауленин аябай жини келди:
-Ырдаса ырдайм дегендир ага талашым жок. Тошок жыйбайт деп жаманатты кылганынар туура эмес, баары колунан келет. Силер ошол ырчы болом дегенинен ырээнжип жатасынар мен башкача суйлошом кудача, Абалбек келсин, кызымдын башын аттап барып балалуу болгонун олбосок коробуз.
Кудагый анчалык барба, биз деле Гулмайрамды чанып турган жерибиз жок. Жолдошу экоо араздашса кайра табышат, биз сый эле болгонубуз он, -Мунаркан создун кайда кетип жатканын сезе токтоо суйлоду.
-Кечир мени, менин да жаштыгым экен. Жакшы корууну суйуу деп ойлоп алыптырмын, эми чыныгы суйууго кабылдым!
-Уятсыз! -деди да Салиянын бет мандайына туруп, -Сен да менчилеп бир куну калаарынды сезип турам, Абалбек бир адамды суйо албайт, азыр сен бактылуусун, бирок бироонун алдында озунду кем сезип баланды кучактап кала бересин, менин айтканымды эсине туйуп ал! -деп кайраттана айтып басып кетти.
-Айта берет, ичи куйгонунон ар кайсыны суйлойт да? -деп Абалбек Салияны ийиндиен ала озуно тартты, -Эч ойлонуп капаланба.
-Ишенем Абалбек, сен сйбосон да озум сени суйом, оз суйуум учун курошууго аракет кылам, -дер Абалбектин озунун энчисине тийгенине кубанып турду.
Гулмайрам жол бою козунун жашын колтото ыйлап кирди. Уйго ал келгенде Арзыкан ундобой карап калды. Ал кийим кечесин чогултуп чон сумкага салды да унсуз уйдон чыгып кетти. Бир нерсе деп жубатууга Арзыкандын кубаты жетпеди. Уйдон чыккан Гулмайрам бакырып бугу чыкканча ыйлады да апасына телефон чалды.
-Апа... -Ал дале ыйлап атты, -Апаке мен кочодо калдым!
-Эмне дейт?
-Койчу?
-Чын эле.
-Сени ким чыгарып салды?
-Озум.
-Бугунчо мейманканага жатып тур, эртен озум барам, макулбу эркем, ыйлабачы каралдым, -Сауле токтоо гана айтып телефонду очурду да Самайбектин уйуно жоноду. Улукбекке эч нерсе айтпады. Сауле келгенде Мунаркан сыртта жургон эле, кудагыйын коруп утурлай басты:
-Кел кудагый тынчылык элеби?
-Тынчылык болбосо неге келем, -Сауле ачуусунун келгенин билгизбей, -Кудагый эртен мени менен шаарга журунуз, созсуз барбасак болбойт, -деди.
-Сауле, уйго кирчи ботом, эмне болду мынчалык?
-Жок, кирбейм кудагый, эчтеке сурабаныз, эртенден калбай барышыбыз керек! -деди да кайра жоноду.
-Кудагый! -деген бойдон кала берди Мунаркан. Уйдон чыга калган Саматбек кемпиринен сурады:
-Ой сага мне болду, эмнеге кыйкырып жатасын?
-Кудагый келиптир, туру башкача ботом, эртенден калбай шаарга барыныз, мен дагы барам, созсуз барыныз деп кетип калды.
-Ал эмнеси тушундуруп айтса болмок экен.
-Балдар урушуп калышкан го, Гулмайрам чалган окшойт, кой барып келейин, -деп кейий уйго кирди, -Ээ кудай, балдарым тынч эле болсо экен.
-Кабатырланба кемпир, балдарыбыз эстуу, акылдуу, -Саматбек жубатканы менен ичинен кудук ой ойлонбй койгон жок. Мунаркан эртеси эрте чыгып Улукбектикине бир баланы жонотту. Сауле ага жеткирбей эле келаткан болчу. Эки кудагый такси менен чыгып туш оой Бишкекке жетип айыл конуштарынын биринде турчу кызынын уйуно келишти. Ошол куну Гулмайрам ал жерде жок эле. Эжрчишкен кудагыйлар коргон Арзыкан бир саам делдейе эмне кылаарын билбей: "Гулмайрам буларды чыкырган экен, эми эмне болот. Ажырашпай туруп бироо менен журуп алган Абалбек куноолуу эмеспи, эмне деп айтам буларга, мен билбейм деп коёюн" деп ойлонуп туруп клганда Мунаркан аы женден тартты:
-Арзыкан, сага не болду кызым, учурашпай эле мелтейесин да, бала-чака чоноюп жатабы кызым?
-Аа-а жакшы, жакшы апа, кудагый келиниз, уйго кириниздер! -Арзыкан шашкалактай уйго кол жансады.
-Жакшысынбы айланайын, тынчсынарбы?
-Кудайга шугур, озунуздор жатасыздарбы? , -Арзыкан козун ала качып торго тошок салып апасы менен кудагыйын жайгаштырды да озу ашканага чыкты.
-Арзыкан кел бери, биздин эмнеге келгенибизди билесин да, озун айтчы, балдарга эмне болуп жатат? -Сауле анын козуно тике карап суро берди.
-Эмнеп болуптур кудагый , баары жакшы...
-Жок жашырба кудача, ооруну жашырса олум ашкере кылат деген, бу силер баарынар билип туруп кополоктой кызымды кордогон окшойсунар?
-Эмне дейсин кудагый, мен билсем кудай бир, тан калып турам, -Мунаркан кызы менен Саулени карады.
-Эч киминер билбесенер мен Гулмайрамды чыкырайын, -Сауле телефонун терип бир аздан кийин, -Алло Гулмайрам кайдасын?-деди октом, -Азыр тез келип кал, мен Арзыкандын уйундо кутуп жатам!
-Капырай ал башка жакта жашап жатат беле? -Мунаркан кызын карады, -Абалбек кайда?
-Ал Самайбек менен базарда.
-Келинчи?
-Ал оз иши менен эле жургон.
-Кой кудача, кокус шаарда журуп кыгынып, эрден чыккан кыз болсо бир жон эле, Гулмайрам колумдан чыгып эле кудагыйдын, силердин колунарга келбеди беле?
-Ооба, ооба... -Мунаркан бирдеме болгонун баамдай оозун кымтып эле отуруп калды.
-Кудача Абалбекти да чыкыр!
-Мейли, -Арзыкан ашкана тарапка жоногондо Сауле:
-Ушул жерде, менин козумчо айт, кайненен менен апан келди деп ачык айт! -Сауле октом суйлоп ачуусу келип жаткандай тур корсотту, чынынды эле ал жини келип отурган, башынан албуут кыял-жоругу болбогондуктан ото аша чапай токтоолук кылып кыз-куйоону бириктирмек болуп турду.
-Алло, Абалбек тез келип кал, апам менен кудагый кутуп жатышат, тенз кел! -Арзыкан кайра телефонун очуруп дасторконун жайып чай койду. Ошол кезде Гулмайрам кирип келди:
-Апа-а! -Саулени коруп кучактап ыйлап ийди.
-Копологум десе, мынча эмне жудоп кеткенсин?
-Жудогон деле жокмун...
-Отур, азыр Абалбек келет, анан чечишебиз, -деп кызына жанынан орун корсотту.
-Балам деги эмне болду, айтчы мага, Абалбек экоонор эмне болуп жатасынар? -Мунаркан келинине карай суроо узатты.
-Аны озунон сураныз, эжем дагы баарын билет, сизге айткан жокпу? -Гулмайрам жаштуу козун аарчый кайнежесин коздой жуз бурду.
-Мен кайдан билем, эчтекеге тушунбой деле калдым, Гулмайрам озун айтчы, келин болуп келгени тошогунду жыйдынбы, же ичкенинди жуудунбу, жумушум бар деп кетесин, келгенде унчукпай жатып аласын, куйоону антип кажынтсан кантип сенден суубасын, ырдайм деп журосун, сага Абалбек бирдеме дедиби, озундон кетти. Суйлошпой тултуюп жатып аласын, эркек деген андайды жактырбайт, кашында жаркылдап кулуп, мээримин того чай сунуп, тошок салып берип турган аялдан кетпейт керек болсо эркектер! -Арзыкан бир топ бежиреди, аны угуп турган Сауленин аябай жини келди:
-Ырдаса ырдайм дегендир ага талашым жок. Тошок жыйбайт деп жаманатты кылганынар туура эмес, баары колунан келет. Силер ошол ырчы болом дегенинен ырээнжип жатасынар мен башкача суйлошом кудача, Абалбек келсин, кызымдын башын аттап барып балалуу болгонун олбосок коробуз.
Кудагый анчалык барба, биз деле Гулмайрамды чанып турган жерибиз жок. Жолдошу экоо араздашса кайра табышат, биз сый эле болгонубуз он, -Мунаркан создун кайда кетип жатканын сезе токтоо суйлоду.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#44 21 February 2013 - 23:55
-Сиз эмне кыла аласыз, баланыздын тапканы аз убакыттын ичинде торойун деп калыптыр. Келгенден эле таанышып алышкан го? -Гулмайрам кайненесине карай утурондой кетти, -Же мен он беш жылдагы торобой калган аял болбосом, болгону бир жылдан ашты, мени ала качып алып наамысымды тебелегени учун жоп берет! -дегенде Абалбек корунду, ал баш ийкей учураша дасторкон четине башын жерге салып отуруп калганда Мунаркан:
-Ээ балам ушунун баары чынбы? -деди уулуна карап.
-Калп апа, баары жалган, Гулмайрам озу эле ошентип жатат. Мен анын айтканынын баарына эле макул болуп жатпаймынбы, болгону коп акча таап бере алган жокмун, жашообуз жакшы эле, кам санабаныздар!
-А тиги кунуго мага чалып тоскоол болбо, боюмда бар деп жаткан Салия дагы калппы? -Гулмайрамдын жини келе андан сурады. Баары Абалбекти карады:
-Ал дагы жалган, сени чычалатмак болгон бироо болсо керек, - Абалбек ого бетер башын жерге сала ункуйо жооп берди.
-Мен барганда айтканынчы, озуно аны кучактап алып оз жолунду таба бер дегенин да калпы?
-Ыя балам, ак никелеп алган аялынды ушинттин беле, сен анда чектен чыгып кетипсин, келин калп айткан жок. Мен сезип эле турам, куйуп айтып жатат. Сен соо эмес экенсин, ачыгыны айт, -Эмне Гулмайрамды убактылуу эле алдын беле?
-Жок дейм апа, баары калп деп айтып жатпаймынбы, -Абалбек булкуна ордунан турду.
-Сен кер аяк неме турбайсынбы, мен эми сага бир гана соз айтам. Сага кызымды бербейт элем, атасы уят, намыс деп токтоткон. Коз жашы сени ондурбас балам, башка эч нерсе айтпайм, бирок сен эми эч качан жакшылык корбойсун, менин кызым белгилуу адам болот. Бир кезде жанылдым жаздым деп эшигине барбарсын, анда кеч болуп калат! -Сауле ушинтти да Гулмайрамды карап, -Журу кызым эми сен бул жерде калбайсын деп ордунан турганда Мунаркан, Арзыкандар кошо козголду да Мунаркан:
-Кудагый кырк жыл кырылышсак да бир озондон суу ичип, бир абасын жуткан элбиз, балдарды антип каргаба! -деди, -Андан коро созго келгенибиз дурус го?
-Кудагый мен каргаган жокмун, болгонун айттым. Чырактай кызымды айтпай дебей ала качып алып орто жолдо калтырганы жакшыбы, жок дегенде ажырашып туруп анан ошого барса болот го, бул адамгерчилигинин пастыгы кудагый, мындайды кудай гана калыстап коёт. Башка соз жок! -Сауле кызын колдон ала эшикти коздой жоноду, -Мейли биз тоскоол бойбойбуз, кудайга гана койдум, гулдой кызымды эрден чыкты деген атка кондуруп башын аттаганы учун кудай алдында гана жооп берсин!
-Токто кудагый, анчалыкка жетпейли, дапгы суйлошобуз. Ушул башка аял алам десе эле биз макул болот белек, ачууну душманга берсин, эртен эле бет карашчу адамбыз, -деп Мунаркан алардын артынан басканда Гулмайрам апасына карады:
-Апа мен калам, оз тагдырымды озум чечейин, качан колумдан жетелеп чыгарып койсо анан кором.
-Туура кагылайын, Абалбек деле айтпадыбы жалган деп, мойнуна алган жок, катуу айтып сокпосо, уруп сокпосо жаш немелер табышып алат. Гулмайрам азыр биздин булоо, керек болсо Абалбектин озун чыгарып коёбуз. Келе гой садага, сени озум уйго алып кетем! -Мунаркан келинин кармай калды.
-Кызым куйоон тигинтип жатса сенин клам дегенин кандай?-Сауле кызына делдээ карады.
-Апа, мени зордоп алган, мен жабышып тийген эмесмин. Эми олбой очумду, кетпей кегимди алам, ошол боюнда бар аялы устумо келип жашасын. Ушул жерде болом, -Гулмайрам ожорлоно бери басты, -Баарын таштап жалгыз Абалбектин жанында боломун!
-Садага кетейин, ошентсен кагылайын, ажырашуу оной бекен. Уй-було кутуу оной эмес, -Мунаркан келинин колтуктан ала уйго карай басты, -Кудагый, мына менин озумду тарткан келиним, экообуз жаман жакшы айтышсак дагы корушобуз, кир кудагый, уйго кир, мамыры-жумуру болуп ысык чай ичели.
-Журунуз кудагый , кириниз уйго, биз эми буларды тушуно албайбыз, -Арзыкан эмне кылаарын билбей калган Саулени куло колтуктап уйго киргизди.
-Минтип озун эле бутуро турган болсон мага айтпай эле бутурбойт белен кызым, ушунун кантип болсун, кишини жаман корсотуп коюп анан... -Сауле кызандай ичкери кирди.
-Кудагый булар азыр бала да, ызаланса керек. Кара оозуна кан толгон кара беттер бар да, атайын бузукулук кылганго, бала неме чыдабай кеткен тура, жанылыштык боло берет, кой Арзыкан кудагыйды коноктогонго аракет кыл!
-Кой кудагый, мен андан коро эрте жарыкта эле кете берейин, балдарын менен кенешип корорсун. Мындай болбосун, кызым намыской, азыр мени менен ага-женесиникине торкулобой туруп баргысы келбеди. Абалбек садага, Гулмаштын эми коз жашын корбойун атасына айкан дагы жокмун.
-Ээ балам ушунун баары чынбы? -деди уулуна карап.
-Калп апа, баары жалган, Гулмайрам озу эле ошентип жатат. Мен анын айтканынын баарына эле макул болуп жатпаймынбы, болгону коп акча таап бере алган жокмун, жашообуз жакшы эле, кам санабаныздар!
-А тиги кунуго мага чалып тоскоол болбо, боюмда бар деп жаткан Салия дагы калппы? -Гулмайрамдын жини келе андан сурады. Баары Абалбекти карады:
-Ал дагы жалган, сени чычалатмак болгон бироо болсо керек, - Абалбек ого бетер башын жерге сала ункуйо жооп берди.
-Мен барганда айтканынчы, озуно аны кучактап алып оз жолунду таба бер дегенин да калпы?
-Ыя балам, ак никелеп алган аялынды ушинттин беле, сен анда чектен чыгып кетипсин, келин калп айткан жок. Мен сезип эле турам, куйуп айтып жатат. Сен соо эмес экенсин, ачыгыны айт, -Эмне Гулмайрамды убактылуу эле алдын беле?
-Жок дейм апа, баары калп деп айтып жатпаймынбы, -Абалбек булкуна ордунан турду.
-Сен кер аяк неме турбайсынбы, мен эми сага бир гана соз айтам. Сага кызымды бербейт элем, атасы уят, намыс деп токтоткон. Коз жашы сени ондурбас балам, башка эч нерсе айтпайм, бирок сен эми эч качан жакшылык корбойсун, менин кызым белгилуу адам болот. Бир кезде жанылдым жаздым деп эшигине барбарсын, анда кеч болуп калат! -Сауле ушинтти да Гулмайрамды карап, -Журу кызым эми сен бул жерде калбайсын деп ордунан турганда Мунаркан, Арзыкандар кошо козголду да Мунаркан:
-Кудагый кырк жыл кырылышсак да бир озондон суу ичип, бир абасын жуткан элбиз, балдарды антип каргаба! -деди, -Андан коро созго келгенибиз дурус го?
-Кудагый мен каргаган жокмун, болгонун айттым. Чырактай кызымды айтпай дебей ала качып алып орто жолдо калтырганы жакшыбы, жок дегенде ажырашып туруп анан ошого барса болот го, бул адамгерчилигинин пастыгы кудагый, мындайды кудай гана калыстап коёт. Башка соз жок! -Сауле кызын колдон ала эшикти коздой жоноду, -Мейли биз тоскоол бойбойбуз, кудайга гана койдум, гулдой кызымды эрден чыкты деген атка кондуруп башын аттаганы учун кудай алдында гана жооп берсин!
-Токто кудагый, анчалыкка жетпейли, дапгы суйлошобуз. Ушул башка аял алам десе эле биз макул болот белек, ачууну душманга берсин, эртен эле бет карашчу адамбыз, -деп Мунаркан алардын артынан басканда Гулмайрам апасына карады:
-Апа мен калам, оз тагдырымды озум чечейин, качан колумдан жетелеп чыгарып койсо анан кором.
-Туура кагылайын, Абалбек деле айтпадыбы жалган деп, мойнуна алган жок, катуу айтып сокпосо, уруп сокпосо жаш немелер табышып алат. Гулмайрам азыр биздин булоо, керек болсо Абалбектин озун чыгарып коёбуз. Келе гой садага, сени озум уйго алып кетем! -Мунаркан келинин кармай калды.
-Кызым куйоон тигинтип жатса сенин клам дегенин кандай?-Сауле кызына делдээ карады.
-Апа, мени зордоп алган, мен жабышып тийген эмесмин. Эми олбой очумду, кетпей кегимди алам, ошол боюнда бар аялы устумо келип жашасын. Ушул жерде болом, -Гулмайрам ожорлоно бери басты, -Баарын таштап жалгыз Абалбектин жанында боломун!
-Садага кетейин, ошентсен кагылайын, ажырашуу оной бекен. Уй-було кутуу оной эмес, -Мунаркан келинин колтуктан ала уйго карай басты, -Кудагый, мына менин озумду тарткан келиним, экообуз жаман жакшы айтышсак дагы корушобуз, кир кудагый, уйго кир, мамыры-жумуру болуп ысык чай ичели.
-Журунуз кудагый , кириниз уйго, биз эми буларды тушуно албайбыз, -Арзыкан эмне кылаарын билбей калган Саулени куло колтуктап уйго киргизди.
-Минтип озун эле бутуро турган болсон мага айтпай эле бутурбойт белен кызым, ушунун кантип болсун, кишини жаман корсотуп коюп анан... -Сауле кызандай ичкери кирди.
-Кудагый булар азыр бала да, ызаланса керек. Кара оозуна кан толгон кара беттер бар да, атайын бузукулук кылганго, бала неме чыдабай кеткен тура, жанылыштык боло берет, кой Арзыкан кудагыйды коноктогонго аракет кыл!
-Кой кудагый, мен андан коро эрте жарыкта эле кете берейин, балдарын менен кенешип корорсун. Мындай болбосун, кызым намыской, азыр мени менен ага-женесиникине торкулобой туруп баргысы келбеди. Абалбек садага, Гулмаштын эми коз жашын корбойун атасына айкан дагы жокмун.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#45 22 February 2013 - 23:12
-Жок апа, андай болболйт, мени кечириниз, -Абалбек делеункуйо жооп берди. Сауле анын турунон бир нерсени сезди: "Жер караган адамдан тунул" дечу эле,мында бир сыр бар.Мейли кызым туура кылат, бирди корсотсун деп ойлонуп кетмек болду эле Арзыкан менен Мунарканкетирбей койду.
-Баланы эмнеге тороп остуробуз кудагый, ушулар жакшы жерден куда-кудагый куттуруп чекем жылып ысык чай ичээр бекенмин деп тилек кылабыз, бугун бутту сунуп жай отуруп эс алып конок бол!
-Кантейин кудагый, балан ыйлап турса чыдай албайт жкенсин, -Сауле ынгайсыздана айтты.
-Эчтеке эмес, башкысы минтип бир созго келип алдык. Мындай боло берет, -Арзыкан шакылдай суйлоду. Гулмайрам шыпылдап барып ашканага жардам берип жатты. Ушул учурда Абалбектин абалы ит которгус эле, ал мындай болоорун тук ойлогон эмес. Салияны эмне кылам, ага эмне деп жооп берем, Гулмайрам мындай кадамга бараарын куткон жок элем. Бул эми мени бир кадам дагы жылдырбайт. Салия кандай абалда калат. Сарсанаа болуп тынчсызданып жатты. Бир кезде Гулмайрамдын телефонучырылдап калды. Анан сумкасы Сауленин жанында эле ала коюп:
-Алло, бул ким экен? -Артынан аялдын уну угулду.
-Гулмайрам барбы?
-Ал жок эле..
-Апа ал ким экен?-Гулмайрам жугуруп келип ала койду да ашкана жакка которуп кетти, -Мен бош эмесмин, жакшы болуптур, эгер жагып калган болсо эртен озум барып суйлошом ээ Перизат.
-Макул, созсуз кел, сени сунуш кылып жатышат.
-Сосуз барам, -Телефонду очуруп кайра киргенде Сауле сурап калды.
-Кайсы кыз?
-Баланы эмнеге тороп остуробуз кудагый, ушулар жакшы жерден куда-кудагый куттуруп чекем жылып ысык чай ичээр бекенмин деп тилек кылабыз, бугун бутту сунуп жай отуруп эс алып конок бол!
-Кантейин кудагый, балан ыйлап турса чыдай албайт жкенсин, -Сауле ынгайсыздана айтты.
-Эчтеке эмес, башкысы минтип бир созго келип алдык. Мындай боло берет, -Арзыкан шакылдай суйлоду. Гулмайрам шыпылдап барып ашканага жардам берип жатты. Ушул учурда Абалбектин абалы ит которгус эле, ал мындай болоорун тук ойлогон эмес. Салияны эмне кылам, ага эмне деп жооп берем, Гулмайрам мындай кадамга бараарын куткон жок элем. Бул эми мени бир кадам дагы жылдырбайт. Салия кандай абалда калат. Сарсанаа болуп тынчсызданып жатты. Бир кезде Гулмайрамдын телефонучырылдап калды. Анан сумкасы Сауленин жанында эле ала коюп:
-Алло, бул ким экен? -Артынан аялдын уну угулду.
-Гулмайрам барбы?
-Ал жок эле..
-Апа ал ким экен?-Гулмайрам жугуруп келип ала койду да ашкана жакка которуп кетти, -Мен бош эмесмин, жакшы болуптур, эгер жагып калган болсо эртен озум барып суйлошом ээ Перизат.
-Макул, созсуз кел, сени сунуш кылып жатышат.
-Сосуз барам, -Телефонду очуруп кайра киргенде Сауле сурап калды.
-Кайсы кыз?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#46 22 February 2013 - 23:44
-Экообуз бирге ырларыбызды бергенбиз. Меники жагып калып Хит-Парадга сунуштап жатыптыр!
-Кубанычтуу апасына суйунчулоду.
-Жакшы болуптур кызым.
-Апа эгер бул ишим Абалбекке жакпаса таштайм, эртен барып отказ кылып келем. Гулмайрам,мен эмнеге карышы болмок элем, кам санаба, бара бер, -Абалбек ага чын конулунон айтып жаткандай болду.
-Балам,ААбалбек карышы болбойт,ырчыларды мен дагы жакшы кором. Ырчылардан откон бай жок азыр, бир секирип сахнада бийлеп ырдап коюп эле байып жатпайбы? -Мунаркан чын дили менен айтты, -Атан экообуз дагы биздин келин деп мактанып калалы, -Кулуп койду Мунаркан чын пейилден.
-Анда Хит-Парадга ырдай берейинби, ошол жерден дагы сындан отом да?-Гулмайрам кубанганынан кол чаба баарын тегерене карады, -Сиздер каршы болбойсуздарбы?
-Жок балам каршы эмеспиз.
-Ылайым жолун ачылсын.
-Ырчы келинибиз бар деп сыймыктанып каплабыз да,-Арзыкандагы кулуп калды.
Абалбекке анын ушунусу жагып отурду. Анткени ал жумушу менен алаксып жургон учурларда Салия менен женил жолугушуп турмак. Анын арам оюн эч ким сезген жок. Сауле ал куну жылуу конок болду даэртеси эртен менен жылуу коштошуп жоноп кетти. Гулмайрамэртеси Перизатка жолукмак болуп баратканда дагы Акмарал чалды:
-Алло, сизге эмне керек?
-Эч теке, болгону Азимбекти бузба, ортобузга тиккен болуп ортобузду ажыратпа, Гулмайрамсен мени тушун, атасыз балам менен кайда барам. Аял каттары мени тушоорсун, ата-энем жок. Таяжемдин колунда чонойгом, эри жок торосом алды мени уйуно киргизбейт, -Акмарал ыйлап жаткандай болду.
-Мен эч кандай Азимбек байке менен мамилем жок. Болгону ырларымды жаздырганым куноом болбосо, дагы кандай отунучун бар, эгер минте берсен ага ыр жаздырбай да коём.
-Кудай жалгагыр, Азимбекке экинчи жолобо!
-Болуптур, -Гулмайрам телефонун очурду эле кайра чырылдап этти.
-Алло.
-Гулмайрам,сен оз кадырынды билбеген кандай немесин, Абалбектин тонгон журогунун музун эртип, ийип алам деп жатасынбы, болгону сага очошуп алган.
-Таантырабай жаагынды басып кал, сен акыры салбар болуп баланды которуп жолдо каласын, мен сага созсуз корсотом ошону! -Гулмайрам жиндене бакырды.
-Жакшы болуптур кызым.
-Апа эгер бул ишим Абалбекке жакпаса таштайм, эртен барып отказ кылып келем. Гулмайрам,мен эмнеге карышы болмок элем, кам санаба, бара бер, -Абалбек ага чын конулунон айтып жаткандай болду.
-Балам,ААбалбек карышы болбойт,ырчыларды мен дагы жакшы кором. Ырчылардан откон бай жок азыр, бир секирип сахнада бийлеп ырдап коюп эле байып жатпайбы? -Мунаркан чын дили менен айтты, -Атан экообуз дагы биздин келин деп мактанып калалы, -Кулуп койду Мунаркан чын пейилден.
-Анда Хит-Парадга ырдай берейинби, ошол жерден дагы сындан отом да?-Гулмайрам кубанганынан кол чаба баарын тегерене карады, -Сиздер каршы болбойсуздарбы?
-Жок балам каршы эмеспиз.
-Ылайым жолун ачылсын.
-Ырчы келинибиз бар деп сыймыктанып каплабыз да,-Арзыкандагы кулуп калды.
Абалбекке анын ушунусу жагып отурду. Анткени ал жумушу менен алаксып жургон учурларда Салия менен женил жолугушуп турмак. Анын арам оюн эч ким сезген жок. Сауле ал куну жылуу конок болду даэртеси эртен менен жылуу коштошуп жоноп кетти. Гулмайрамэртеси Перизатка жолукмак болуп баратканда дагы Акмарал чалды:
-Алло, сизге эмне керек?
-Эч теке, болгону Азимбекти бузба, ортобузга тиккен болуп ортобузду ажыратпа, Гулмайрамсен мени тушун, атасыз балам менен кайда барам. Аял каттары мени тушоорсун, ата-энем жок. Таяжемдин колунда чонойгом, эри жок торосом алды мени уйуно киргизбейт, -Акмарал ыйлап жаткандай болду.
-Мен эч кандай Азимбек байке менен мамилем жок. Болгону ырларымды жаздырганым куноом болбосо, дагы кандай отунучун бар, эгер минте берсен ага ыр жаздырбай да коём.
-Кудай жалгагыр, Азимбекке экинчи жолобо!
-Болуптур, -Гулмайрам телефонун очурду эле кайра чырылдап этти.
-Алло.
-Гулмайрам,сен оз кадырынды билбеген кандай немесин, Абалбектин тонгон журогунун музун эртип, ийип алам деп жатасынбы, болгону сага очошуп алган.
-Таантырабай жаагынды басып кал, сен акыры салбар болуп баланды которуп жолдо каласын, мен сага созсуз корсотом ошону! -Гулмайрам жиндене бакырды.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#47 23 February 2013 - 00:22
-Мына, Абалбек менин жанымда, -Салия каткырып кулуп койду, -Ичин куйуп жатабы, мына ал жанымда мени кучактап отурат, унунду уккун келеби?
-Ал сенин жанында турбайт, эркектин анча-мынчасына мен чыдайм, анткени ал менин ак никелуу эрим, а сен арамдан болгон баланды тануулаба!
-Арам эмес, керек болсо биз нике кыйдырганбыз!
-Жалган, кош нике эч жарабаган иш, мен анын таза, ак никесиндеги аялымын, сени ойнош дейт, ойнош оттон ысык, кала берсе боктон сасык дейт, демек сасыткы болуп кала бересин! -Гулмайрам телефонду очуруп салды. Кайра-кайра чалды эле албай койду. Ызаланып ыйлап алды. Перизатка жолукканы баратканы да унутуп кайра артка кайрылды да Абалбектин ордунан жоноду. Ал кесе Абалбек жок, Самайбек жалгыз отурган экен.
-Жезде, Абалбек кайда? -Ону кумсарган Гулмайрамды коргон Самайбек чоочуп кетти.
-Эмне болду Гулмайрам?
-Эчтеке, Абалбек кайда кетти? -Колдору калч-калч этип турганынан Самайбек эчтеке дей албай калды.
-Ал... Ал мындай басты эле...
-Канча болду кеткенине?
-Бир саатай болду го?
-Кундо кетеби?
-Эмне болду, айтчы Гулмайрам, ал кундо эле бильярд ойноп келип журот.
-Демек кундо кетет экен да,--Гулмайрамдын козуно жаш толуп эчтеке корунбой калды,-Сиз анын кайсы жерде ойногонун билесизби?
-Жок, эми базарда коп да....
-Макул, мен аны кутом, -деп жер карай бергенде коз жашы тогулуп кетти.
-Кел бул жерге отурчу, -Самайбек отургучту жылдырып ага корсотту, -Эмне бир соз уктунбу?
-Жок, -Шыбырай ун катты, -Эчтеке уккан жокмун.
-Кой ыйлаба, Абалбек келип калаар, бир, эки саат ойноп келет. Зериксе керек, жакында ушул катардан озунчо орун алып берем, анан жылалбай калат, -Самайбек Гулмайрамды алаксытууга аракет кылып жатты, -Айылга кетпегенден кийин соода менен алаксыган жакшы эмеспи. Гулмайрам анын создорун уктубу, же укпадыбы мелтейе отура берди. Бир кезде телефону чыр этти.
-Алло Перизат, менин иштерим чыгып калды, балким мен баарынан баш тартуум мумкун!
-Ал эмне дегенин, ишин ойдогудай болуп баратканда бул кылганын туура эмес!
-Мейли болсо болоор... -Телефонду очуруп койду эле бир аздан кийин кайра чырылдады, албай эле отура берди. Такыр болбойт эле чырылдаганынан алып караса Азимбек экен.
-Угуп жатам, -деде Гулмайрам суз.
-Сенин бул кылганын эмнен, тез келип кал, Хит-Парадга акысын толоп киргизип койгом!
-Жок, мен ырчы болуудан баш тарттым.
-Андай дебе Гулмайрам,мени минтип чабылтып коюп чыга бергенин болбойт.
-Канча болсо айтыныз, толоп берем. Менин ордума Перизатты киргизип коюнуз.
-Ал сенин жанында турбайт, эркектин анча-мынчасына мен чыдайм, анткени ал менин ак никелуу эрим, а сен арамдан болгон баланды тануулаба!
-Арам эмес, керек болсо биз нике кыйдырганбыз!
-Жалган, кош нике эч жарабаган иш, мен анын таза, ак никесиндеги аялымын, сени ойнош дейт, ойнош оттон ысык, кала берсе боктон сасык дейт, демек сасыткы болуп кала бересин! -Гулмайрам телефонду очуруп салды. Кайра-кайра чалды эле албай койду. Ызаланып ыйлап алды. Перизатка жолукканы баратканы да унутуп кайра артка кайрылды да Абалбектин ордунан жоноду. Ал кесе Абалбек жок, Самайбек жалгыз отурган экен.
-Жезде, Абалбек кайда? -Ону кумсарган Гулмайрамды коргон Самайбек чоочуп кетти.
-Эмне болду Гулмайрам?
-Эчтеке, Абалбек кайда кетти? -Колдору калч-калч этип турганынан Самайбек эчтеке дей албай калды.
-Ал... Ал мындай басты эле...
-Канча болду кеткенине?
-Бир саатай болду го?
-Кундо кетеби?
-Эмне болду, айтчы Гулмайрам, ал кундо эле бильярд ойноп келип журот.
-Демек кундо кетет экен да,--Гулмайрамдын козуно жаш толуп эчтеке корунбой калды,-Сиз анын кайсы жерде ойногонун билесизби?
-Жок, эми базарда коп да....
-Макул, мен аны кутом, -деп жер карай бергенде коз жашы тогулуп кетти.
-Кел бул жерге отурчу, -Самайбек отургучту жылдырып ага корсотту, -Эмне бир соз уктунбу?
-Жок, -Шыбырай ун катты, -Эчтеке уккан жокмун.
-Кой ыйлаба, Абалбек келип калаар, бир, эки саат ойноп келет. Зериксе керек, жакында ушул катардан озунчо орун алып берем, анан жылалбай калат, -Самайбек Гулмайрамды алаксытууга аракет кылып жатты, -Айылга кетпегенден кийин соода менен алаксыган жакшы эмеспи. Гулмайрам анын создорун уктубу, же укпадыбы мелтейе отура берди. Бир кезде телефону чыр этти.
-Алло Перизат, менин иштерим чыгып калды, балким мен баарынан баш тартуум мумкун!
-Ал эмне дегенин, ишин ойдогудай болуп баратканда бул кылганын туура эмес!
-Мейли болсо болоор... -Телефонду очуруп койду эле бир аздан кийин кайра чырылдады, албай эле отура берди. Такыр болбойт эле чырылдаганынан алып караса Азимбек экен.
-Угуп жатам, -деде Гулмайрам суз.
-Сенин бул кылганын эмнен, тез келип кал, Хит-Парадга акысын толоп киргизип койгом!
-Жок, мен ырчы болуудан баш тарттым.
-Андай дебе Гулмайрам,мени минтип чабылтып коюп чыга бергенин болбойт.
-Канча болсо айтыныз, толоп берем. Менин ордума Перизатты киргизип коюнуз.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#48 23 February 2013 - 19:59
-Жок, андай болбойт, бугун созсуз келишин керек, ырдап Хит-Парадга чыгасын!
-Бара албайм, -деп дагы очуруп койду. Кайра-кайра чалганынан биротло очуруп салды. Арадан эки-уч саат откондо Абалбек келди. Ал Гулмайрамды коруп артка кете албай аргасыз басып келди.
-Биерде эмне отурасын?
-Эмне келсем болбойбу?
-Оз ишин менен алектене берсен болмок, -Гулмайрам аны жекре козун алайта карады, -Никесиз тороло турган баланын энесинин намыссыздыгына окуном Абалбек!
-Эмне деп жатасын?
-Чындыкты айтып жатам, мен сенин никелуу аялынмын, кандай десем жарашат!
-Баары бир колундан эч нерсе келбейт, -дегенде ага жалт караган Самайбек:
-Ой-ой Абалбек, кой андай дебе, деди.
-Жезде, башында озу кылды баарын, эми олормандашып жатканына кара.
-Туура эмес кылып жатасын, уйлононуно бир жыл отпой аранарды чычкан аралаганын карачы, бузукуга жол бербегиле да, -Самайбек ары басып кетти. Ал экоону оздорунчо суйлошсун дегени эле.
-Уйлонгону мисирейип озунду асмандагы аккууга тенеп мени тенине албадын. Канчалык жалдырасам да конул буруп койбодун, мени да суйгон адам бар экен. Менин бактылуу болушум керек. Сен деп омур бою тизе бугуп кошомат кылып журо бергим келбейт! -Гуклмайрамдын козунон мончоктоп жаш агып отура берди. Абалбек кызуулана суйлоп жатты. Коптон кийин Гулмайрам ордунан туруп Абалбектин мандайына тике турду да:
-Мен сага айткам Абалбек, мага убакыт керек деп, а мен сени эми тушундум. Чынымды айтсам сени суйуп калдым. Биз бактылуу болобуз, мени кечир Абалбек?!
-Эми кеч Гулмайрам, мен чыныгы суйуумду, мени суйгон адамды таптым. Андан коро сен оз каалоон менен эле мага макулдук берип ажырашуун керек!
-Жок мен сенден ажырабайм!
-Андан башка жол жок!
-Мен ч качан уруксат бербейм!
-Бересин!
-Жок, жок, жок! -Гулмайрам ушинтти да кайра отура клып буркурап ыйлап ийди.
-Долуланба, биз эми башка адамбыз, -Абалбек келген клентке соода кылып алаксып калганда Гулмайрам кетип калды. Ал кайнежесине келип ыйлап жатты.
-Эже, мен эмнеден жаздым, андай болсо мага неге уйлонду.
-Ушунчалык ташбоор экен ининиз, мен баарынан кечип айтканы менен болоюн десем да болбойт. Неге мени ал кордоп жатат?
-Кой ыйлаба, кайда бармак эле, ошол келиндин телефон номери барбы?
-Ооба.
-Кел мага берчи, -деп Арзыкан айтканда Гулмайрам телефонун карап айтып берди эле ал оз телефону менен чалып суйлошмок болду.
-Алло, бл Салия бекен?
-Ооба, сен кимсин?
-Мен Абалбектин эжеси болом. Сен бироонун уй-булосун бузуп алып бактылуу болом деген ойдоунбу?
-Бара албайм, -деп дагы очуруп койду. Кайра-кайра чалганынан биротло очуруп салды. Арадан эки-уч саат откондо Абалбек келди. Ал Гулмайрамды коруп артка кете албай аргасыз басып келди.
-Биерде эмне отурасын?
-Эмне келсем болбойбу?
-Оз ишин менен алектене берсен болмок, -Гулмайрам аны жекре козун алайта карады, -Никесиз тороло турган баланын энесинин намыссыздыгына окуном Абалбек!
-Эмне деп жатасын?
-Чындыкты айтып жатам, мен сенин никелуу аялынмын, кандай десем жарашат!
-Баары бир колундан эч нерсе келбейт, -дегенде ага жалт караган Самайбек:
-Ой-ой Абалбек, кой андай дебе, деди.
-Жезде, башында озу кылды баарын, эми олормандашып жатканына кара.
-Туура эмес кылып жатасын, уйлононуно бир жыл отпой аранарды чычкан аралаганын карачы, бузукуга жол бербегиле да, -Самайбек ары басып кетти. Ал экоону оздорунчо суйлошсун дегени эле.
-Уйлонгону мисирейип озунду асмандагы аккууга тенеп мени тенине албадын. Канчалык жалдырасам да конул буруп койбодун, мени да суйгон адам бар экен. Менин бактылуу болушум керек. Сен деп омур бою тизе бугуп кошомат кылып журо бергим келбейт! -Гуклмайрамдын козунон мончоктоп жаш агып отура берди. Абалбек кызуулана суйлоп жатты. Коптон кийин Гулмайрам ордунан туруп Абалбектин мандайына тике турду да:
-Мен сага айткам Абалбек, мага убакыт керек деп, а мен сени эми тушундум. Чынымды айтсам сени суйуп калдым. Биз бактылуу болобуз, мени кечир Абалбек?!
-Эми кеч Гулмайрам, мен чыныгы суйуумду, мени суйгон адамды таптым. Андан коро сен оз каалоон менен эле мага макулдук берип ажырашуун керек!
-Жок мен сенден ажырабайм!
-Андан башка жол жок!
-Мен ч качан уруксат бербейм!
-Бересин!
-Жок, жок, жок! -Гулмайрам ушинтти да кайра отура клып буркурап ыйлап ийди.
-Долуланба, биз эми башка адамбыз, -Абалбек келген клентке соода кылып алаксып калганда Гулмайрам кетип калды. Ал кайнежесине келип ыйлап жатты.
-Эже, мен эмнеден жаздым, андай болсо мага неге уйлонду.
-Ушунчалык ташбоор экен ининиз, мен баарынан кечип айтканы менен болоюн десем да болбойт. Неге мени ал кордоп жатат?
-Кой ыйлаба, кайда бармак эле, ошол келиндин телефон номери барбы?
-Ооба.
-Кел мага берчи, -деп Арзыкан айтканда Гулмайрам телефонун карап айтып берди эле ал оз телефону менен чалып суйлошмок болду.
-Алло, бл Салия бекен?
-Ооба, сен кимсин?
-Мен Абалбектин эжеси болом. Сен бироонун уй-булосун бузуп алып бактылуу болом деген ойдоунбу?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#49 23 February 2013 - 20:47
-Мен бузганым жок.
-Бузбасан эмнеге корунгондон боюна бутукруп алып танылып жатасын. Эгер торогондон кийин Абалбектин баласы болбой калса жооп бересин!
-Эч кандай корунгондон эмес, ининиз озу мени болбой суйом деп жармашып журбойбу.
-Ал андай эмес, аны сен азгыргансын, бузукусун, андай эле таза болсон азыр мени менен жолук.
-Абалбектен сурайын, ал мени уйдон чыкпа деген, эки айдан кийин торой эже, мага капалануукга болбойт.
-Сени эч ким капа кылбайт, болгону жузмо-жуз жолугуп суйлошуубуз керек! -Арзыкан октом суйлогондо Салия телефонун очуруп салды, -Ал Гулмайрамга жылмая баш армагын корсотуп койду, -Кордунбу, суйлой албай калды, эми Абалбекке жолой албайт. Коросун го, биз баарыны женебиз, Абалбек кайда бармак эле?
-Эже, Абалбек озу жакшы коруп клса бищдин созго конбой койсочу, эмне жармашасын деп мени урушсачы, кет десечи? -Гулмайрам кайнежесин жалооруй карды, ,-Мен ага тануулабай эле кетсемчи?
-Жок, сени кастарлап каада менен алган Абалбектин ак никелуу аялысын, ал антпейт.
-Билбейм, билбейм эжеке, уятымдан ага озум бардым. Баягынын кызы жашабай жатып эрден чыгып алды деген создон намыстанып отурам, -Гулмайрам ыйлап ийди.
-Кантет ыйлабачы Гулмайрам, биз турбайбызбы, озун да жаштык кылып койдун, эчтеке эмес баары жакшы болот!
-Билбейм, -деп Гулмайрам улутуна отупуп калды. Арзыкан Абалбекке телефон чалды.
-Алло, Абалбек, думуштан кийин уйго келгин, жок эй бала, андай-мындай дегенинди кой да тез кел, болду деп жатам. Эгер дагы бирдеке десен атамды, Султанды, Бекбердини чыкырып ортого салам. Созго конбосон бир туугандыктан кечип коёбуз, шылтоонду кой да келип кал! -Телефонун очуруп Арзыкан Гулмайрамды крады, -Сен ундобой эле отура бер, мен озум аны менен суйлошом макулбу?
-Макул.
-Эч кабатырланба, ыйлап кейисен ооруп каласын.
-Ыйлабай эле, -Гулмайрам жылмайганда козунун жашы кирпиктерин батташтырып озукнчо элесулуу болуп корунду. Арзыкан да ага суктанып алды. Ушунчалык сулуу экен, тим эле мончоктой болуп турганын кара, анан кантип кызганбасын, эгер кетип калса озу артынан барат. Жон гана кызганганынан ушинтип жатат го деп ойлоп ийди. Экоо эже синдидей ымалашып тамак жасап жатышты. Куугум кирип кеч кирип кплганда Самайбек менен Абалбек ээрчише келип калышты. Абалбек дулдуя ички болмого кирип кетти. Гулмайрам ашканада жургондо Арзыкан артынан кирип барды.
-Абалбек сени мындай деп ойлогон эмесмин, татынакай аялын турса кайдагы ата-жотон тааныбаган бироого азгырылганын кандай?
-Ата-жотосун билип алгандар жыргатып иймек беле?
-Болду, ашыкча суйлогонунду токтот. Атаидарды карыганда кыйнаба, алар дагы .сарсанаа болбосун, -Арзыкан аны энкейе жузуно карады, -Деги анын ата-энеси бар бекен, кай жерлик?
-Чуйлук, ата-энеси бар. Тарбиялуу уй-булодон.
-Аз убакыттын ичинде анын тарбиялуу экенин кандай билдин? Аял заты ичи койнна кирип алгандан кийин кыял жоругу чыгып онор корсото баштайт. Куйоодон чыккан оной эмес, Гулмайраи кол бала, аттуу-баштуу адамдын кызы, жаш мурда уй корбогон кыз, алчандатып багып отурган ата-энесинин торунон сенин колуна келгег, -Арзыкан инисине тушундуруп акыл насаат айтып жатты.
-Эже, менин конулум калды.
-Андан эмнеге конулун калды. Ырас жаштыгынан ырдайм деп сага жаман корунуп жататда, ырдаса эмне экен. Эчтеке эмес, таланты болсо чыга берсин.
-Чыкса чыксын мени тынч койсун, мен Салиядан кепте албайм! Абалбек ордунан тура калды, -Ал жакында мени балалуу кылат.
-Баладан козун каткыдай карьайып калган жоксун Абал, Гулмайрам али жаш, тороп берет да?
-Эже, башты оорута бербенизчи!
-Эми, ушунунду билсе агаларын менен атандар сени эмне кылаар экен. Азыр чакыврам дагы ары же бери кылам! -Арзыкан телефондон инилерин, синдилеринин номерлерин издей баштаганда Абалбек:
-Эми эмне кыл дейсиз? деди айласы куруй.
-Гулмайрам менен жашайм деп убада бер да, эртенден калбай айылга апамдарга жоно, кашында бол.
-Болуптур, баарын дурботпой эле коюнуз.
-Бузбасан эмнеге корунгондон боюна бутукруп алып танылып жатасын. Эгер торогондон кийин Абалбектин баласы болбой калса жооп бересин!
-Эч кандай корунгондон эмес, ининиз озу мени болбой суйом деп жармашып журбойбу.
-Ал андай эмес, аны сен азгыргансын, бузукусун, андай эле таза болсон азыр мени менен жолук.
-Абалбектен сурайын, ал мени уйдон чыкпа деген, эки айдан кийин торой эже, мага капалануукга болбойт.
-Сени эч ким капа кылбайт, болгону жузмо-жуз жолугуп суйлошуубуз керек! -Арзыкан октом суйлогондо Салия телефонун очуруп салды, -Ал Гулмайрамга жылмая баш армагын корсотуп койду, -Кордунбу, суйлой албай калды, эми Абалбекке жолой албайт. Коросун го, биз баарыны женебиз, Абалбек кайда бармак эле?
-Эже, Абалбек озу жакшы коруп клса бищдин созго конбой койсочу, эмне жармашасын деп мени урушсачы, кет десечи? -Гулмайрам кайнежесин жалооруй карды, ,-Мен ага тануулабай эле кетсемчи?
-Жок, сени кастарлап каада менен алган Абалбектин ак никелуу аялысын, ал антпейт.
-Билбейм, билбейм эжеке, уятымдан ага озум бардым. Баягынын кызы жашабай жатып эрден чыгып алды деген создон намыстанып отурам, -Гулмайрам ыйлап ийди.
-Кантет ыйлабачы Гулмайрам, биз турбайбызбы, озун да жаштык кылып койдун, эчтеке эмес баары жакшы болот!
-Билбейм, -деп Гулмайрам улутуна отупуп калды. Арзыкан Абалбекке телефон чалды.
-Алло, Абалбек, думуштан кийин уйго келгин, жок эй бала, андай-мындай дегенинди кой да тез кел, болду деп жатам. Эгер дагы бирдеке десен атамды, Султанды, Бекбердини чыкырып ортого салам. Созго конбосон бир туугандыктан кечип коёбуз, шылтоонду кой да келип кал! -Телефонун очуруп Арзыкан Гулмайрамды крады, -Сен ундобой эле отура бер, мен озум аны менен суйлошом макулбу?
-Макул.
-Эч кабатырланба, ыйлап кейисен ооруп каласын.
-Ыйлабай эле, -Гулмайрам жылмайганда козунун жашы кирпиктерин батташтырып озукнчо элесулуу болуп корунду. Арзыкан да ага суктанып алды. Ушунчалык сулуу экен, тим эле мончоктой болуп турганын кара, анан кантип кызганбасын, эгер кетип калса озу артынан барат. Жон гана кызганганынан ушинтип жатат го деп ойлоп ийди. Экоо эже синдидей ымалашып тамак жасап жатышты. Куугум кирип кеч кирип кплганда Самайбек менен Абалбек ээрчише келип калышты. Абалбек дулдуя ички болмого кирип кетти. Гулмайрам ашканада жургондо Арзыкан артынан кирип барды.
-Абалбек сени мындай деп ойлогон эмесмин, татынакай аялын турса кайдагы ата-жотон тааныбаган бироого азгырылганын кандай?
-Ата-жотосун билип алгандар жыргатып иймек беле?
-Болду, ашыкча суйлогонунду токтот. Атаидарды карыганда кыйнаба, алар дагы .сарсанаа болбосун, -Арзыкан аны энкейе жузуно карады, -Деги анын ата-энеси бар бекен, кай жерлик?
-Чуйлук, ата-энеси бар. Тарбиялуу уй-булодон.
-Аз убакыттын ичинде анын тарбиялуу экенин кандай билдин? Аял заты ичи койнна кирип алгандан кийин кыял жоругу чыгып онор корсото баштайт. Куйоодон чыккан оной эмес, Гулмайраи кол бала, аттуу-баштуу адамдын кызы, жаш мурда уй корбогон кыз, алчандатып багып отурган ата-энесинин торунон сенин колуна келгег, -Арзыкан инисине тушундуруп акыл насаат айтып жатты.
-Эже, менин конулум калды.
-Андан эмнеге конулун калды. Ырас жаштыгынан ырдайм деп сага жаман корунуп жататда, ырдаса эмне экен. Эчтеке эмес, таланты болсо чыга берсин.
-Чыкса чыксын мени тынч койсун, мен Салиядан кепте албайм! Абалбек ордунан тура калды, -Ал жакында мени балалуу кылат.
-Баладан козун каткыдай карьайып калган жоксун Абал, Гулмайрам али жаш, тороп берет да?
-Эже, башты оорута бербенизчи!
-Эми, ушунунду билсе агаларын менен атандар сени эмне кылаар экен. Азыр чакыврам дагы ары же бери кылам! -Арзыкан телефондон инилерин, синдилеринин номерлерин издей баштаганда Абалбек:
-Эми эмне кыл дейсиз? деди айласы куруй.
-Гулмайрам менен жашайм деп убада бер да, эртенден калбай айылга апамдарга жоно, кашында бол.
-Болуптур, баарын дурботпой эле коюнуз.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#50 23 February 2013 - 20:57
#51 24 February 2013 - 21:38
Арзыкан унчукпай калды. Мындайда Саайбек такыр киришчу эмес, унсуз гана телевизор коруп укмансанга сала отурду. Абалбек ункуйкп ойлуу отуруп калды. Арзыкан анын созго конгонуно кубана ашканага чыкты да камыр жайып жаткан Гулмайрам озун караганда гана козун кысып койду. Чынында Гулмайрам оз тагдырын бузуп алгысы келбей баарына кайыл боло бир гана Абалбекти бактылуу кылгысы келип максаттарына чекит койгон эле. Абалбектин кабагынан кар жаап, озунон озу буйшайман боло телефону чырылдаса улам басып коюп атты. Эч кимиси ун дебей тамактанышты.
Гулмайрам Арзыканга иш жасатпай ашкананын ишин озу жасап жаны тынбай жууп тазалап журду. Тун кирип ар кимиси оз ордуна жаткан кезде Гулмайрамдын телефону чырылдады, ала коюп караса Салия экен:
-Алло, угуп жатам, -деди токтоо.
-Сен ушинтип женип кетем деп жатасынбы?
-Ар ким оз бактысы учун курошууго акылуу.
-Сен бары бир Абалбекти бактылуу кыла албайсын, озун дагы бактылук болбойсун, -Салиянын уну дирилдеп ызалуудай угулуп жатты, -Анткени сен торобойсун, эгер торомон бир жылдан бери боюнда болмок, эркекке бала керек, андай мумкунчулук менде бар!
-Аялдын жакшысы кем тукум деген соз бар. Тийип-тийбей боюна болгон аялдын иттен айырмасы жоктур. Кудай буюруса оз кесиринди тартып калгын бардыр, а мага кудай озу берет!-деп трупканыкоюп салды. Абалбек ары караган бойдон эч нерсе укпагандай жата берди.
-Абалбек...
-?
-Абалбек дейм.
-Эмне?
-Сен мени чын журогун менен суйдун беле? -Колун мойнуна арта салды, -Же мени алып коё бериш учун уйлондун беле?
-Жон жатчы!
-Абалбек, жооп бер!
-Эмне?
-Укмансан болбочу.
-Уйкум келип жатат, кечке чарчадым.
-Айтсан эми чын суйдун беле?
-Ооба.
-Анан эмнеге бат эле сууп клдын?
-Озун кылдын.
-Эмне кылдым айтчы, байкабай калгандырмын.
-Боошсунбочу.
-Ал эмне дегенин?
-Билип туруп билмексен болуп атпайсынбы.
-Сенин анчалык болуп кетэринди билген жокмун.
-Омур бою алдына чоголоткун келген беле?
-Андай ой оюма да келген эмес.
-Озунду асмандатып журбодун беле, кантип жерге тушо калдын? -Абалбек майыгынан жылмая берип бурулду, -Кандай ой менен бат эле оз максатындан кайтып калдын?
-Сен учун, оз бактымды бироого тартырып жибербеш учун, тагдырымды тобоокелге салгым жок!
-Ой тобоо, сен дагы ойлонот экенсин да... -Абалбек келинчегин эми коруп тургансып коздоруно тике карап: "Байкушум десе, чын эле жаштыгы да, чын эле ийилет экенсин да, бирок куноо кимде? Аялыма очошом деп оз канымдан жаралган баланы атасыз калтырып Салиянын убалына каламго? Эми эмне кылам? Салия ыйлап жаткандыр... ." деп аргасыз балжуурандай аппапак денесин аяр кучактап козун бекем жумуп алып эки аялды алмак-салмак коз алдына келтире Гулмайрамды жанталаша опкулоп жатты. Гулмайрам да ушул туну чын дили менен берилип, аял менен эркектин ортосундагы мамиле мунсуз болбосун сезип куйоосуно мурун болбогондой лаззат тартуулап жатты. Абалбек ушул учурда негедир оз денесин жыйрып алды. Кызганыч ээлеп алган сезим: "Демек бул бироо менен болгон даамын татып клган, болбосо мындай эмес эле" деп ойлоп озун андан оолактатып жатып калды.
-Гулмайрам, чын эле ырдабай калдынбы?
-Ооба,. Бекер кылыпсын, ырларын кетти беле?
-Ооба, телевидениеге да берилген.
-Анда неге баш тартын?
-Сенден ажырап калгандан корктум.
-Калп, эгер таанымал болуп калсан менден жакшысын тапмаксын да? -Сынай сурады.
-Башкасынын кереги эмне, уй-було улук, ыйык экенин тушуно баштадым. Салияга рапхмат, мени тезирэк эсиме келтирип койду. Эгер ал мага чалбаганда оз оюмдан кайтпай журо бермекмин.
-Балким андай эместир..
-Эмне учун?
-Корунгондун эрмеги болгуча бир куйоо менен жашаганды эп коргондурсун, сени далайы кафе-ресторанга, мейманканага чакырып тажаткандыр, абийринди кетиргин келбей койгондур?!
-Кандй ойлосон ошондой ойло, карангы тундо карган десен крганып берейин, -Гулмайрам башыны которо калды, -Мен сага ишен деп жалдырагандай куноом жок. Болгону сени кайрып алып оз наамысымды коргогум келди, -Гулмайрам жашка мууна тушту.
-Алло, угуп жатам, -деди токтоо.
-Сен ушинтип женип кетем деп жатасынбы?
-Ар ким оз бактысы учун курошууго акылуу.
-Сен бары бир Абалбекти бактылуу кыла албайсын, озун дагы бактылук болбойсун, -Салиянын уну дирилдеп ызалуудай угулуп жатты, -Анткени сен торобойсун, эгер торомон бир жылдан бери боюнда болмок, эркекке бала керек, андай мумкунчулук менде бар!
-Аялдын жакшысы кем тукум деген соз бар. Тийип-тийбей боюна болгон аялдын иттен айырмасы жоктур. Кудай буюруса оз кесиринди тартып калгын бардыр, а мага кудай озу берет!-деп трупканыкоюп салды. Абалбек ары караган бойдон эч нерсе укпагандай жата берди.
-Абалбек...
-?
-Абалбек дейм.
-Эмне?
-Сен мени чын журогун менен суйдун беле? -Колун мойнуна арта салды, -Же мени алып коё бериш учун уйлондун беле?
-Жон жатчы!
-Абалбек, жооп бер!
-Эмне?
-Укмансан болбочу.
-Уйкум келип жатат, кечке чарчадым.
-Айтсан эми чын суйдун беле?
-Ооба.
-Анан эмнеге бат эле сууп клдын?
-Озун кылдын.
-Эмне кылдым айтчы, байкабай калгандырмын.
-Боошсунбочу.
-Ал эмне дегенин?
-Билип туруп билмексен болуп атпайсынбы.
-Сенин анчалык болуп кетэринди билген жокмун.
-Омур бою алдына чоголоткун келген беле?
-Андай ой оюма да келген эмес.
-Озунду асмандатып журбодун беле, кантип жерге тушо калдын? -Абалбек майыгынан жылмая берип бурулду, -Кандай ой менен бат эле оз максатындан кайтып калдын?
-Сен учун, оз бактымды бироого тартырып жибербеш учун, тагдырымды тобоокелге салгым жок!
-Ой тобоо, сен дагы ойлонот экенсин да... -Абалбек келинчегин эми коруп тургансып коздоруно тике карап: "Байкушум десе, чын эле жаштыгы да, чын эле ийилет экенсин да, бирок куноо кимде? Аялыма очошом деп оз канымдан жаралган баланы атасыз калтырып Салиянын убалына каламго? Эми эмне кылам? Салия ыйлап жаткандыр... ." деп аргасыз балжуурандай аппапак денесин аяр кучактап козун бекем жумуп алып эки аялды алмак-салмак коз алдына келтире Гулмайрамды жанталаша опкулоп жатты. Гулмайрам да ушул туну чын дили менен берилип, аял менен эркектин ортосундагы мамиле мунсуз болбосун сезип куйоосуно мурун болбогондой лаззат тартуулап жатты. Абалбек ушул учурда негедир оз денесин жыйрып алды. Кызганыч ээлеп алган сезим: "Демек бул бироо менен болгон даамын татып клган, болбосо мындай эмес эле" деп ойлоп озун андан оолактатып жатып калды.
-Гулмайрам, чын эле ырдабай калдынбы?
-Ооба,. Бекер кылыпсын, ырларын кетти беле?
-Ооба, телевидениеге да берилген.
-Анда неге баш тартын?
-Сенден ажырап калгандан корктум.
-Калп, эгер таанымал болуп калсан менден жакшысын тапмаксын да? -Сынай сурады.
-Башкасынын кереги эмне, уй-було улук, ыйык экенин тушуно баштадым. Салияга рапхмат, мени тезирэк эсиме келтирип койду. Эгер ал мага чалбаганда оз оюмдан кайтпай журо бермекмин.
-Балким андай эместир..
-Эмне учун?
-Корунгондун эрмеги болгуча бир куйоо менен жашаганды эп коргондурсун, сени далайы кафе-ресторанга, мейманканага чакырып тажаткандыр, абийринди кетиргин келбей койгондур?!
-Кандй ойлосон ошондой ойло, карангы тундо карган десен крганып берейин, -Гулмайрам башыны которо калды, -Мен сага ишен деп жалдырагандай куноом жок. Болгону сени кайрып алып оз наамысымды коргогум келди, -Гулмайрам жашка мууна тушту.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#52 24 February 2013 - 22:40
-Аял деген башканы коруп озундой боору ооруш керек. Сен ташбоор окшойсун, азыр Салия коз жашын тогуп экообузду каргап жаткан чыгаар?
-Боодо каргыш боруго жетпейт. Мен бироонун эринин койнунда жаткан жокмун. Балалыгымды арнап жаштыгымды, тагдырымды арнаган ак никелуу куйоомсун!
-Туура...
-Чынын айтчы, карагы тундо турабыз. Менден ошол Салияны катуу суйуп калдынбы? -Гулмайрам ага асыла берип башын жолоп сурады.
-Озум дагы билбейм, болгону тороло турган баланы аяп жатам.
-Абалбек, кел ачык суйлошобуз. Мен ата-энемден жопсуз басып кете албайм. Эгер менден сууп калган болсон ата-энелерибизди чакыртып ажырашалы, мен сага бир жума уруксат берейин. Озун менен озун кенешип кор.
-Уктайлы.
-Жок, азыр ачык айт, жок десен эртен эле айылга кетели, -Эмне дээр экен деп журогу дукулдой кулак турду.
-Болуптур, ойлонуп коройун.
-Сенин ошондой куноонду кечирип, баарына кайыл болуп уй-булонун бактысын сактап калууга аракет кылдым. Башка аялдын койнунда жатып жургонунду билип турсам да сени жанында жатам Абалбек, -Гулмайрам чалкасынан тушо, -Сен менин ордумда болсон эмне кылаар элен, кечирмек белен?
-Кой, башты оорутпай эс алалы.. -Абалбек ары карап кетти, -Коп суйлоп калыпсын.
-Суйлосом да жакпасам, суйлобой койсом анда да тажап башка аял издесен...
-Болду жаным, суйлоштук, бир жума экообуз тен ойлонолу.
-Макул эми жакшы туш коруп жат.
-Озун даг, -Экоо эки жакты карап жатып алды, бирок эртенки тагдырларын эстеп туйшоло уктай албай коптон кийин гана сыйкырдуу уйкунун кучагына кирди.
Ошондон кийин экоо мурдагыдан акшы болуп баратты. Абалбек Салиянын ордунан таппай калды. Телефону очурулгон деп какшайт. Абалбек андан умутун узуп бирок айылга кеткиси келбеди. Гулмайрам кобунчо уйдо, Арзыкандын колу узарып калды. Самайбек экоо жугуруп уруп бир орун таап Абалбекти тургузуп койду. Гулмайрам экоо соодага эт-бети менен киришти. Ортосунан эч нерсе отпогондой мамыры-жумуру болуп болгон окуяны эстебегенге аракеттенишет. Арадан билинбей эки ай отуп кетти. Абалбек унуталбай кун санап Салиянын торор кунун ойлойт. Кээде жондон жон эле кыжаалат болуп кеткени менен анысын Гулмайрамга билгизбейт. Бир куну телефонуна кат келди. Карса Салиядан экен. Ордунан туруп ары барып окуду. "Абалбек уулдуу болдун, кудум озуно окшош, суйуумдон бир эстелик алып калганыма кубанып турам. Атын Нурсултан койдум, сени акылдан адапша суйгон Салия". Журогу толкуп чыккан Абалбек: "Салиям менин, ыраазымын сага, сен эмнеге таптырбай кетип калдын, мен сени менен кетмекмин, мен учун уулумду ооп кой. Дарегинди айт, эртен барам" де жазды эле Салия дарегин жазып жиберди. Ошол куну терисине батпай суйунгон Абалбек конулдуу журду кечке.
-Аябай кубанып алгансынго? -Гулмайрам аны сезип койгондой суроо узатты.
-Эмнеге, соодабыз жакшы болуп товарыбыз кобоюп калды. Уйго дагы жонотуп апамдарды кубантып атабыз, анан кубанам да, -Сыр билгизбей жооп берип соода кылып жатты.
-Анын ырас, бугунку турушун такыр башкача.
-Сезгич болуп баратасын да, -Абалбек аялына карап кулуп койду.
-Турмуш баарын уйротот экен. Турмуштан откон чон сабак жок дечу апам, ошол эн туура экен... -Гулмайрам ойлуу карар куйоосунун коздорунон бир чындыкты издегендей болду. Абалбек андан коздорун ала качып кайсактап калды, -Сен кубана турган бир нерсе... Салия торосо керек?
-Аны кайдан билем, телефону очурулгон, озу дайынын билдирбей кетти.
-Ажырашуу кыйын, табышуу оной.
-Кайдагы унуткан окуяны баштабай иш кылчы!
-Эми ойлосо журок жараланып калыптыр Абалбек, эми гана сезип турам. Ошондо туура эмес кылсам керек?
-Кеч кире баштады, кел жыйнайлы, -Абалбек созу бура товарын жыйнай баштагандаГулмайрам да жардамдашып ийди. Экоо ээрчишип кирип келгенде Арзыкан:
-Келдинерби, бугун силерге бир "сюрприз" кылам, -деп кулуп торку болмого киргизип жайнаган дасмал устуно киргизди.
-Эже, эмне майрам? -Абалбек эжесине карады.
-Азыр коросунор, -Арзыкан кулуп жайнап ашканадагы тамагын карап жатканда Гулмайрам чечинип келип жардамдашууга отту. Ангыча Самайбек кирди эле Арзыкан башкача кулуп жайнап тосуп алып, -Улуу урматуу президент, туулган кунун менен! -деп аста гана бетинен ооп койгондо Абалбек дагы детип келип жездесин куттуктап анан эжесине таарына кетти:
-Ушул кантип болсун эже, мурункуга караганда колдо акча бар го, неге айтып койбодунуз, биз деле белек-бечкек ала келмек экенбиз, -деди.
-Боодо каргыш боруго жетпейт. Мен бироонун эринин койнунда жаткан жокмун. Балалыгымды арнап жаштыгымды, тагдырымды арнаган ак никелуу куйоомсун!
-Туура...
-Чынын айтчы, карагы тундо турабыз. Менден ошол Салияны катуу суйуп калдынбы? -Гулмайрам ага асыла берип башын жолоп сурады.
-Озум дагы билбейм, болгону тороло турган баланы аяп жатам.
-Абалбек, кел ачык суйлошобуз. Мен ата-энемден жопсуз басып кете албайм. Эгер менден сууп калган болсон ата-энелерибизди чакыртып ажырашалы, мен сага бир жума уруксат берейин. Озун менен озун кенешип кор.
-Уктайлы.
-Жок, азыр ачык айт, жок десен эртен эле айылга кетели, -Эмне дээр экен деп журогу дукулдой кулак турду.
-Болуптур, ойлонуп коройун.
-Сенин ошондой куноонду кечирип, баарына кайыл болуп уй-булонун бактысын сактап калууга аракет кылдым. Башка аялдын койнунда жатып жургонунду билип турсам да сени жанында жатам Абалбек, -Гулмайрам чалкасынан тушо, -Сен менин ордумда болсон эмне кылаар элен, кечирмек белен?
-Кой, башты оорутпай эс алалы.. -Абалбек ары карап кетти, -Коп суйлоп калыпсын.
-Суйлосом да жакпасам, суйлобой койсом анда да тажап башка аял издесен...
-Болду жаным, суйлоштук, бир жума экообуз тен ойлонолу.
-Макул эми жакшы туш коруп жат.
-Озун даг, -Экоо эки жакты карап жатып алды, бирок эртенки тагдырларын эстеп туйшоло уктай албай коптон кийин гана сыйкырдуу уйкунун кучагына кирди.
Ошондон кийин экоо мурдагыдан акшы болуп баратты. Абалбек Салиянын ордунан таппай калды. Телефону очурулгон деп какшайт. Абалбек андан умутун узуп бирок айылга кеткиси келбеди. Гулмайрам кобунчо уйдо, Арзыкандын колу узарып калды. Самайбек экоо жугуруп уруп бир орун таап Абалбекти тургузуп койду. Гулмайрам экоо соодага эт-бети менен киришти. Ортосунан эч нерсе отпогондой мамыры-жумуру болуп болгон окуяны эстебегенге аракеттенишет. Арадан билинбей эки ай отуп кетти. Абалбек унуталбай кун санап Салиянын торор кунун ойлойт. Кээде жондон жон эле кыжаалат болуп кеткени менен анысын Гулмайрамга билгизбейт. Бир куну телефонуна кат келди. Карса Салиядан экен. Ордунан туруп ары барып окуду. "Абалбек уулдуу болдун, кудум озуно окшош, суйуумдон бир эстелик алып калганыма кубанып турам. Атын Нурсултан койдум, сени акылдан адапша суйгон Салия". Журогу толкуп чыккан Абалбек: "Салиям менин, ыраазымын сага, сен эмнеге таптырбай кетип калдын, мен сени менен кетмекмин, мен учун уулумду ооп кой. Дарегинди айт, эртен барам" де жазды эле Салия дарегин жазып жиберди. Ошол куну терисине батпай суйунгон Абалбек конулдуу журду кечке.
-Аябай кубанып алгансынго? -Гулмайрам аны сезип койгондой суроо узатты.
-Эмнеге, соодабыз жакшы болуп товарыбыз кобоюп калды. Уйго дагы жонотуп апамдарды кубантып атабыз, анан кубанам да, -Сыр билгизбей жооп берип соода кылып жатты.
-Анын ырас, бугунку турушун такыр башкача.
-Сезгич болуп баратасын да, -Абалбек аялына карап кулуп койду.
-Турмуш баарын уйротот экен. Турмуштан откон чон сабак жок дечу апам, ошол эн туура экен... -Гулмайрам ойлуу карар куйоосунун коздорунон бир чындыкты издегендей болду. Абалбек андан коздорун ала качып кайсактап калды, -Сен кубана турган бир нерсе... Салия торосо керек?
-Аны кайдан билем, телефону очурулгон, озу дайынын билдирбей кетти.
-Ажырашуу кыйын, табышуу оной.
-Кайдагы унуткан окуяны баштабай иш кылчы!
-Эми ойлосо журок жараланып калыптыр Абалбек, эми гана сезип турам. Ошондо туура эмес кылсам керек?
-Кеч кире баштады, кел жыйнайлы, -Абалбек созу бура товарын жыйнай баштагандаГулмайрам да жардамдашып ийди. Экоо ээрчишип кирип келгенде Арзыкан:
-Келдинерби, бугун силерге бир "сюрприз" кылам, -деп кулуп торку болмого киргизип жайнаган дасмал устуно киргизди.
-Эже, эмне майрам? -Абалбек эжесине карады.
-Азыр коросунор, -Арзыкан кулуп жайнап ашканадагы тамагын карап жатканда Гулмайрам чечинип келип жардамдашууга отту. Ангыча Самайбек кирди эле Арзыкан башкача кулуп жайнап тосуп алып, -Улуу урматуу президент, туулган кунун менен! -деп аста гана бетинен ооп койгондо Абалбек дагы детип келип жездесин куттуктап анан эжесине таарына кетти:
-Ушул кантип болсун эже, мурункуга караганда колдо акча бар го, неге айтып койбодунуз, биз деле белек-бечкек ала келмек экенбиз, -деди.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#53 25 February 2013 - 23:10
-Эч кабатыр болбо, жездендин ден-соолугу таза болсо болду, ансыз дагы жетет. Кана эмесе уйго киргиле, -деди Арзыкан конок болмону коздой баштап, ошол убакта балдары дагы чыга калып жарыша:
-Ата туулган кунун менен!
-Ата куттуктайм, коп жашаныз.
-Апам экоонор ар дайым бактылуу жашап коп жашап журо бергиле! -деп кучактап калганда Абалбек менен Гулмайрам суктана карап турушту. Самайбек менен Арзыкан абдан ынтымактуу эле. Алардын бир да жолу кайым айтышканын экоо тен коргон эмес. Эми балдарынын минтип уйроткондой катарынан келин куттуктаганы алардын ичтерин жылытып отурду. Ушул кезде Гулмайрам:" Мен дагы балдарымды бактылуу, тартиптуу кылып остуром" деген ойду ойлоп,бирок ошол ойдун артынан: "Неге менин боюма болбойт, бир барып жылдан ашты, менден кийин эле табышкан Салия эмдигиче тороп алган чыгаар, же торобой каламбы" деген ой буткон боюн муздатып жиберди. Ал ойлонуп калганда Абалбек аны акырын туртуп:
-Бери келчи, -деди.
-Эмнеп болду?
-Мен дуконго барып келейин.
-Ооба, чын эле, калганын эртен алып беребиз, -деп шыбырай жаркылдай кетти Гулмайрам.Мурдатан неге ушинтип ажарынды тогулто карабадын, журогумо муз тондуруп коюп анан эздинго? Телмире тиктеп алып сыртка чыгып кетти Абалбек. Гулмайрам тамак-ашты, чай-чыныны алып келин озунчо эле убара.
-Гулмайрам, отурчу келин, Абалбек кайда кетти, жездендин туулган кунуно арнап шампан аттыралы.
-Азыр эже, баарын алып келип алайын.
-Мейли, тынч отургандай болбойт, баса Гулмайрам силер айылга бир барып келсенер болот эле, -деп калды Арзыкан.
-Арзыкан алар эле эмес чогуу барып келишибиз керек. Кемпир чалдын ал-абалын сурап турбасак болбойтддавно, -Самайбек аялына карап суйлоду.
-Анда эмки жумада машина алып калсак чогуу баралы ээ? -Арзыкан жаркылдай куйосуно мээримдуу коз кыйыгын салып, -Менин чалым ырыстуу да,ыймандуу, ар дайым акыл кошоорум, -деп койду.
-Апа, машина алабызбы? -Кичуу уулу апасынан сурады эле улуурагы:
-Чондор суйлоп жатканда кошулба, -деп тыйды.
-Акенди ук уулум, -Самайбек балдарына карап кол которуп койду, -Эрлан туура айтат, улуулар суйлоп жатканда балдар кошулбайт, акылдуу балдар эч качан соз талашпайт, -Самайбек мээримдуу жылмая башынан сылады. Ангыча Абалбек энтиге кирип келди.
-Ата туулган кунун менен!
-Ата куттуктайм, коп жашаныз.
-Апам экоонор ар дайым бактылуу жашап коп жашап журо бергиле! -деп кучактап калганда Абалбек менен Гулмайрам суктана карап турушту. Самайбек менен Арзыкан абдан ынтымактуу эле. Алардын бир да жолу кайым айтышканын экоо тен коргон эмес. Эми балдарынын минтип уйроткондой катарынан келин куттуктаганы алардын ичтерин жылытып отурду. Ушул кезде Гулмайрам:" Мен дагы балдарымды бактылуу, тартиптуу кылып остуром" деген ойду ойлоп,бирок ошол ойдун артынан: "Неге менин боюма болбойт, бир барып жылдан ашты, менден кийин эле табышкан Салия эмдигиче тороп алган чыгаар, же торобой каламбы" деген ой буткон боюн муздатып жиберди. Ал ойлонуп калганда Абалбек аны акырын туртуп:
-Бери келчи, -деди.
-Эмнеп болду?
-Мен дуконго барып келейин.
-Ооба, чын эле, калганын эртен алып беребиз, -деп шыбырай жаркылдай кетти Гулмайрам.Мурдатан неге ушинтип ажарынды тогулто карабадын, журогумо муз тондуруп коюп анан эздинго? Телмире тиктеп алып сыртка чыгып кетти Абалбек. Гулмайрам тамак-ашты, чай-чыныны алып келин озунчо эле убара.
-Гулмайрам, отурчу келин, Абалбек кайда кетти, жездендин туулган кунуно арнап шампан аттыралы.
-Азыр эже, баарын алып келип алайын.
-Мейли, тынч отургандай болбойт, баса Гулмайрам силер айылга бир барып келсенер болот эле, -деп калды Арзыкан.
-Арзыкан алар эле эмес чогуу барып келишибиз керек. Кемпир чалдын ал-абалын сурап турбасак болбойтддавно, -Самайбек аялына карап суйлоду.
-Анда эмки жумада машина алып калсак чогуу баралы ээ? -Арзыкан жаркылдай куйосуно мээримдуу коз кыйыгын салып, -Менин чалым ырыстуу да,ыймандуу, ар дайым акыл кошоорум, -деп койду.
-Апа, машина алабызбы? -Кичуу уулу апасынан сурады эле улуурагы:
-Чондор суйлоп жатканда кошулба, -деп тыйды.
-Акенди ук уулум, -Самайбек балдарына карап кол которуп койду, -Эрлан туура айтат, улуулар суйлоп жатканда балдар кошулбайт, акылдуу балдар эч качан соз талашпайт, -Самайбек мээримдуу жылмая башынан сылады. Ангыча Абалбек энтиге кирип келди.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#54 26 February 2013 - 21:23
-Кечиктимби?
-Куло карады.
-Кайда кетип калдын? -Арзыкан инисинин колун карап кулуп калды, -Эмнеге убара болдун деги?
-Эч кандай убара болгон жокмун эже, жездемдин туулган куну болуп жатса унчукпай кантип отурабыз, -Абалбек бажактай отура кетти. Бир туугандар кулуп жайнап Самайбекке дуйнодогу бардык жакшылыктарды калап отурушту. Ортого булоолонгон аш келип, устуно семиз койдун эти тууралып ушул куну бул уйдон бакыттын нуру чыгып баарынын конулдору жайдары эле. Балдардын кулкусу чыгып эл эбак жатса уктаар турлору жок.
Абалбек ошол туну туш корду. Тушундо Салия бала коруп алып кайдадыр кетип жаткан экен. Абалбек анын астын тосуп баланы алмак болгондо ага жакын турса да колужетпейт. "Салия уулумду корсотчу, берчи мага" десе да уну угулбагандай кете берди.Ошол кезде Абалбек Салияны кандайдыр бир куч менен кармап калды эле, эми колундагы баланы колун созуп алмак болгондо озун ырсая караган кебетеси сук макулукка окшогон неме озуно кол салмак болгондо Салиядан дайын жок, озу качып баратып ойгонуп кетти. Кара терге тушуп жаткан ордунан ойдо болду.
-Кызык, бул эмнеси? -деп кубуроно туруп барып суу ичти. Кайра келип жатканда Гулмайрам уйкусурай бери буруп Абалбектин ойгоо жатканын коруп эркелей колун арта:
-Эмнеге уктабай жатасын? -деди.
-Жон эле.
-Саат канча болду?
-Билбейм.
-Соткадан карап корсон.
-Азыр, -Абалбек сотканын саатын карап, -Учтон отуптур, -деп ары оодарылып кетти.
-Бери эле карап жатса, -Гулмайрам таарына аны озуно каратмак болду.
-Уктачы эми.
-Уйкум ачылып кетти.
-Козундук жумсан уктап кетесин, -Абалбектин конулсуз экенин байкаган Гулмайрам биртке жатып уктап кетти. Абалбек туну менен кыйналып уктай албай эртен менен башы ооруп чыкты. Гулмайрам улам аны коз кыйыгы менен карап коюп Арзыкандан тартынып эч нерсе дебей эрчише базарга жоношту.
-Абалбек, эмне ойлонуп калдын?
-Эмнени ойломок элем, кечинде биртке ичип койгонго кыйналып калыптырмын.
-Ошого элеби?
-Анан эмне?
-Деги айтам да...
-Кам санаба, баары жайында.
-Мейли анда, -Гулмайрам жылмая куйоосун колтуктан ала базарга жетип келишти. Тушко жакын Абалбек бир жакка басып кетти, ошол бойдон келген жок. Гулмайрам кечке соода кылып товарын жыйнамак болгондо ага телефон чалды. Очурулгон, жооп бере албайт деп какшанып труруп алган телефонун чонтогуно салды да жакын жерде отурган жездеси Самайбекке барды:
-Жезде Абалбек сизге кайда бараарын айткан жок беле?
-Жок, каякка кетти эле?
-Билбейм, -Кабак буркой оз ордуна келип товарын жыйыштырганга киришти.
Абалбек ошол бойдон дайынсыз жоголду. Гулмайрам ызаланып ыйлап да алчу болду, бирок соодасын жасап тымызын куто берди. Арзыкан менен Самыйбек келининин конулуно карап унчугушпайт.
Акыры чыдамы кеткен Гулмайрам бир ай откондо товарларынын сатылганынан калганын бирден санап жездесине откоруп берди да:
-Эже мен мындан ары Абалбекти куто албайм. Ал эми Салия менен жашай берсин. Баардык максатымдан да уй-булолук бакытты жогору коюп, умут тилегимди жалгыз Абалбек менен ишке ашырам деген элем, болбой каплды деп, -козунун жашы кол болуп турду.
-Койсончу эми, мейли базарга чыкпай эле оз ишинди буткоруп ырдап чыга бер, биерде жашап журо берсен акыры келет да.
-Абалбектин бактылуув болушун тилейм, балалуу болсо жашай берсин, -Гулмайрам акырын ордунан туруп босогодогу кийим илгичтен кийимин алды да кийине салып кетип калды. Ага Арзыкан ашыкча соз айта албады.
***
Абалбек Салияны телефону аркылуу таап алып жетип бардлы. Чынында эле ал уул тороп алган экен. Уч айлык болуп бомпоюп калган ууклун коргон Абалбектин суйунучуно чек жок эле. Адегенде наристени колуна алып опкулоп аны ордуна жаткырды да жылмая карап турган Салияны так которуп алып уй ичинде айлантып:
-Ыраазымын Салия, ууклумду козумо корсотконун учун омур бою тобо которуп багам, -деп кубанычтуу кулуп жатты.
-Аялын чакырып кетип каласын го эми?
-Жок, жок, эми уулум экоонорду бир мунот дагы калтырбайм, эч жакка кетпейм!
-Чын эле кетпейсинби, уулуна атынды эле берсен деп чакыргам Абалбек, озум каалап, суйуп кошулган адамдан тукум алып калып багып остургонум арман эмес, -Салия муная уну буулуга чыкты, -Сен аялын менен жашай берсен да ыраазымын...
-Кайда кетип калдын? -Арзыкан инисинин колун карап кулуп калды, -Эмнеге убара болдун деги?
-Эч кандай убара болгон жокмун эже, жездемдин туулган куну болуп жатса унчукпай кантип отурабыз, -Абалбек бажактай отура кетти. Бир туугандар кулуп жайнап Самайбекке дуйнодогу бардык жакшылыктарды калап отурушту. Ортого булоолонгон аш келип, устуно семиз койдун эти тууралып ушул куну бул уйдон бакыттын нуру чыгып баарынын конулдору жайдары эле. Балдардын кулкусу чыгып эл эбак жатса уктаар турлору жок.
Абалбек ошол туну туш корду. Тушундо Салия бала коруп алып кайдадыр кетип жаткан экен. Абалбек анын астын тосуп баланы алмак болгондо ага жакын турса да колужетпейт. "Салия уулумду корсотчу, берчи мага" десе да уну угулбагандай кете берди.Ошол кезде Абалбек Салияны кандайдыр бир куч менен кармап калды эле, эми колундагы баланы колун созуп алмак болгондо озун ырсая караган кебетеси сук макулукка окшогон неме озуно кол салмак болгондо Салиядан дайын жок, озу качып баратып ойгонуп кетти. Кара терге тушуп жаткан ордунан ойдо болду.
-Кызык, бул эмнеси? -деп кубуроно туруп барып суу ичти. Кайра келип жатканда Гулмайрам уйкусурай бери буруп Абалбектин ойгоо жатканын коруп эркелей колун арта:
-Эмнеге уктабай жатасын? -деди.
-Жон эле.
-Саат канча болду?
-Билбейм.
-Соткадан карап корсон.
-Азыр, -Абалбек сотканын саатын карап, -Учтон отуптур, -деп ары оодарылып кетти.
-Бери эле карап жатса, -Гулмайрам таарына аны озуно каратмак болду.
-Уктачы эми.
-Уйкум ачылып кетти.
-Козундук жумсан уктап кетесин, -Абалбектин конулсуз экенин байкаган Гулмайрам биртке жатып уктап кетти. Абалбек туну менен кыйналып уктай албай эртен менен башы ооруп чыкты. Гулмайрам улам аны коз кыйыгы менен карап коюп Арзыкандан тартынып эч нерсе дебей эрчише базарга жоношту.
-Абалбек, эмне ойлонуп калдын?
-Эмнени ойломок элем, кечинде биртке ичип койгонго кыйналып калыптырмын.
-Ошого элеби?
-Анан эмне?
-Деги айтам да...
-Кам санаба, баары жайында.
-Мейли анда, -Гулмайрам жылмая куйоосун колтуктан ала базарга жетип келишти. Тушко жакын Абалбек бир жакка басып кетти, ошол бойдон келген жок. Гулмайрам кечке соода кылып товарын жыйнамак болгондо ага телефон чалды. Очурулгон, жооп бере албайт деп какшанып труруп алган телефонун чонтогуно салды да жакын жерде отурган жездеси Самайбекке барды:
-Жезде Абалбек сизге кайда бараарын айткан жок беле?
-Жок, каякка кетти эле?
-Билбейм, -Кабак буркой оз ордуна келип товарын жыйыштырганга киришти.
Абалбек ошол бойдон дайынсыз жоголду. Гулмайрам ызаланып ыйлап да алчу болду, бирок соодасын жасап тымызын куто берди. Арзыкан менен Самыйбек келининин конулуно карап унчугушпайт.
Акыры чыдамы кеткен Гулмайрам бир ай откондо товарларынын сатылганынан калганын бирден санап жездесине откоруп берди да:
-Эже мен мындан ары Абалбекти куто албайм. Ал эми Салия менен жашай берсин. Баардык максатымдан да уй-булолук бакытты жогору коюп, умут тилегимди жалгыз Абалбек менен ишке ашырам деген элем, болбой каплды деп, -козунун жашы кол болуп турду.
-Койсончу эми, мейли базарга чыкпай эле оз ишинди буткоруп ырдап чыга бер, биерде жашап журо берсен акыры келет да.
-Абалбектин бактылуув болушун тилейм, балалуу болсо жашай берсин, -Гулмайрам акырын ордунан туруп босогодогу кийим илгичтен кийимин алды да кийине салып кетип калды. Ага Арзыкан ашыкча соз айта албады.
***
Абалбек Салияны телефону аркылуу таап алып жетип бардлы. Чынында эле ал уул тороп алган экен. Уч айлык болуп бомпоюп калган ууклун коргон Абалбектин суйунучуно чек жок эле. Адегенде наристени колуна алып опкулоп аны ордуна жаткырды да жылмая карап турган Салияны так которуп алып уй ичинде айлантып:
-Ыраазымын Салия, ууклумду козумо корсотконун учун омур бою тобо которуп багам, -деп кубанычтуу кулуп жатты.
-Аялын чакырып кетип каласын го эми?
-Жок, жок, эми уулум экоонорду бир мунот дагы калтырбайм, эч жакка кетпейм!
-Чын эле кетпейсинби, уулуна атынды эле берсен деп чакыргам Абалбек, озум каалап, суйуп кошулган адамдан тукум алып калып багып остургонум арман эмес, -Салия муная уну буулуга чыкты, -Сен аялын менен жашай берсен да ыраазымын...
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#55 26 February 2013 - 22:33
-Салия, анпечи жаным, мен эми силерден кетпейм дедим го? -Абалбек кучактап торго отургузду, -Эч капаланба жаным, жарым карыш жанынардан чыкпайм.
-Ишене албай калдым. Аялы бар адам менен мамиле куруу ото кыйын экен. Сенин уйунду бузганым учун озумду куноолуу сезем. Гулмайрам акылдуу келин экен, уй-булоосун сактоо учун баардык аракетттерин коруп жатат. Сен ага бара бер, жакшы аял эрдин намысы менен бактысы дешет. Мен сенден бир гана суранычым балана куболук алып берсен болду, -Салия Абалбекти жалооруй карады.
-Жок Салия, эми мен сени менен гана жашайм. Гулмайрам экообуз каттоодон ото элекпиз, кыргызча никебиз бар, -Абалбек ушуну айтты да сыртка чыгып кетти. Салия унчукпады. Бир топтонкийин Абалбек эки баштыкка толтура тамак-аш алып келди да, -Тамак асчы Салия, мен молдо алып келип нике кыйдырам. Баламды кепке-созго калтыргым келбейт. Салия, эмне кылаарын билбеди. Кубанаарын же кайгыраарын билбей делдейип отурду да ордунан туруп тамак жасаганга киришти. Айткандай эле Абаплбек ошол куну нике кыйдырды. Аларга конушу келин менен бир жигит кубо болушту. Ошентип экоо ынтымактуу жубай болуп жашап калышты. Салия озу жумшак муноздуу, кесир суйлобогон, куйоо кадырын сактап, сыйлап аял болчудай. Бирок анын журогун бир санаа кыйцначу болду. Ал Гулмайрамды качан келип Абалбекти чакырып алат деген санаа. Абалбек бир куну базарга барды да Самайбекке жолукту.
-Ой сен каякта журосун? -Самайбек аны коро сала сурапды.
-Журом жезде, кандай эжемдер жакшы журобу?
-Баары жакшы, дайынынды билдирбей эмне кылып жукросун. Биз машина алдык, атамдар сени сурап жатат. Сар-санаа болбосун деп айтпадык. Сен дагы барасынбы?
-Жезде Гулмайрам уйдобу?
-Ал кеткен. Бечарага убал болду, ыйлап кетти.
-Сооп болот.
-Эмне уруштунар беле?
-Жок, кеткени жакшы болуптур.
-Уят го, ата-энеси укса эмне дейт?
-Укса уга берсин жезде, эми менин балам бар. Аны менен бары бир жашабайм, -Абалбек жер карай кункулдой суйлоду, -Жакында ЗАГСка турабыз, паспортум силердин уйдо калган эле. Эжеден коркуп бара албай эле...
-Эжен сени жаман болсун демек беле?
-Ошентсе деле урушат да.
-Эми эмне кылмаксын?
-Сиз эжме айтыныз жезде, тушуноорсунор мени, эгер макул болушса Салияны айылга алып кетем.
-Гулмайрамды бир жансыл кылбасан кантип? -Самайбек кайнисин тангала карады, -Айылга барганда чатак чыксачы?
-Ким чатак кылмак эле?
-Улукбектерчи?
-Эчтеке клаалбайт.
-Анткенин туура эмес. Бироонун кызын зордоп алып эч куноосу жок таштап кеткенинди угушса намыстанбай кантип туруп калышат эле.
-Коробуз жезде, анда мен Гулмайрамга жолугуп ачык суйлошойунбу?
-Телефонуна чыкпайсынбы?
-Мейли суйлошуп короюн. Мен кеттим жезде, эртен эжеме жолугам.
-Унутпай келип турсан, жашоо озундуку дечи, биз сага жон гана акыл айтууга акылуубуз.
-Рахмат жезде, кенешинизге ыраазымын, -Абалбек басып баратып ойлоно: "Гулмайрам кетсе жакшы болуптур, эми ал кайрылып келбейт, ажырашууга да каршы боло албайт" деп телефонунун алды да Гулмайрамга чалды. Копко: "Ту-ут, ту-ут" деп албай жатып бир кезде:
-Жанылышып чалып алдынар! -деп очуруп салды.
-Чорт! -деп алды Абалбек. Кайра кат жазып жоноткондо жооп келди. "Бул телефон Гулмайрамдыкы эмес, сатып алгам" дегенде гана жоготкон окшойт деген ой менен батирине келди.
-Жаа-ны уулум ыйлаган жокпу? -Кирип келип эле Салияны кучактап калды
-Уулун ыйлабайт, озунду тарткан го?
-Ананайын десе, мурду кантет быйпыйып, дегеле бир жери мага окшобойт да, озуно эле окшош, -Абалбек наристени колуна алып жыттап отурду, -Мейли уулум апасына окшош болсо эмкиси озумо окшош болот ээ Салия?
-Ии-ий, -Салия оз иши менен алек болуп ун катты, -Биринчи бала апасына окшош болсо бактылуу болот имиш.
-Бактылуу болсун ылайым, эми кыз болсо мага окшош болуп калса озум которуп багып алам.
-Эмне иштесен да ала журосунбу? -Салия кулуп калды.
-Созсуз, -Абалбек улун мелтирей тиктеп копко отурду. "Чын эле мага эч жери окшобойт, жок дегенде бир жери окшош болмок. Салия мени карап калыш учун эле мага баланы тануулап жатабы? Эки жылга жакын жашасак да Гулмайрам боюнда буткон жок, эмне учун?" деп ойлонуп бирок оюнандароо кайтты. Наристеме жаман кеп илештирбейинчи, балким озумдуку эле чыгаар деп унчукпай калганда Салия дасторкон жайды.
-Эмнеге ойлонуп калдын?
-Ойлонгон жокмун, балам экоонорду кантип багууну ойлонуп жатам.
-Адегенде уй алышыбыз керек Абалбек, менин ата-энем эмне кылып жургонумду билбейт. Эгер атам балалуу болгонумду укса намысынан олуп калбаса экен. Эрсиз балалуу болуп алганымады укса балалыктан кечип коёт, -Салия кейий суйлоду.
-Салия жаным капаланбачы эми, буйруса алардын алдына уулубузду алып, ата-энем болуп чогуу барабыз.
-Ошого чейин эптеп бутка турбасак болбойт, сенин аялын дагы изиме тушсо ондурбайт.
-Сен ойлоно берет окшойсун, андан коро уулумду жакшылап бак. Биз бактылуу болобуз коросун го? -Тамак ичип отурушуп копко суйлошушту. Чукуранып ыйлап калган Нурсултанды Салия ала коюп эмизе баштады.
-Кучугу го, тим эле соргок, -Салия мурдунан чымчып озунчо бактылуу жылмайып алды, -Бир ыйласа ээ-жаа бербейт.
-Озумдун ууклум да, -Абалбек эмип жаткан баласын жыттап койду, -Атасынын ырысы го ушул, жытындан айланайын десе, Салия ушуга чейин баланын ширин болоорун билбептирмин.
-Ишене албай калдым. Аялы бар адам менен мамиле куруу ото кыйын экен. Сенин уйунду бузганым учун озумду куноолуу сезем. Гулмайрам акылдуу келин экен, уй-булоосун сактоо учун баардык аракетттерин коруп жатат. Сен ага бара бер, жакшы аял эрдин намысы менен бактысы дешет. Мен сенден бир гана суранычым балана куболук алып берсен болду, -Салия Абалбекти жалооруй карады.
-Жок Салия, эми мен сени менен гана жашайм. Гулмайрам экообуз каттоодон ото элекпиз, кыргызча никебиз бар, -Абалбек ушуну айтты да сыртка чыгып кетти. Салия унчукпады. Бир топтонкийин Абалбек эки баштыкка толтура тамак-аш алып келди да, -Тамак асчы Салия, мен молдо алып келип нике кыйдырам. Баламды кепке-созго калтыргым келбейт. Салия, эмне кылаарын билбеди. Кубанаарын же кайгыраарын билбей делдейип отурду да ордунан туруп тамак жасаганга киришти. Айткандай эле Абаплбек ошол куну нике кыйдырды. Аларга конушу келин менен бир жигит кубо болушту. Ошентип экоо ынтымактуу жубай болуп жашап калышты. Салия озу жумшак муноздуу, кесир суйлобогон, куйоо кадырын сактап, сыйлап аял болчудай. Бирок анын журогун бир санаа кыйцначу болду. Ал Гулмайрамды качан келип Абалбекти чакырып алат деген санаа. Абалбек бир куну базарга барды да Самайбекке жолукту.
-Ой сен каякта журосун? -Самайбек аны коро сала сурапды.
-Журом жезде, кандай эжемдер жакшы журобу?
-Баары жакшы, дайынынды билдирбей эмне кылып жукросун. Биз машина алдык, атамдар сени сурап жатат. Сар-санаа болбосун деп айтпадык. Сен дагы барасынбы?
-Жезде Гулмайрам уйдобу?
-Ал кеткен. Бечарага убал болду, ыйлап кетти.
-Сооп болот.
-Эмне уруштунар беле?
-Жок, кеткени жакшы болуптур.
-Уят го, ата-энеси укса эмне дейт?
-Укса уга берсин жезде, эми менин балам бар. Аны менен бары бир жашабайм, -Абалбек жер карай кункулдой суйлоду, -Жакында ЗАГСка турабыз, паспортум силердин уйдо калган эле. Эжеден коркуп бара албай эле...
-Эжен сени жаман болсун демек беле?
-Ошентсе деле урушат да.
-Эми эмне кылмаксын?
-Сиз эжме айтыныз жезде, тушуноорсунор мени, эгер макул болушса Салияны айылга алып кетем.
-Гулмайрамды бир жансыл кылбасан кантип? -Самайбек кайнисин тангала карады, -Айылга барганда чатак чыксачы?
-Ким чатак кылмак эле?
-Улукбектерчи?
-Эчтеке клаалбайт.
-Анткенин туура эмес. Бироонун кызын зордоп алып эч куноосу жок таштап кеткенинди угушса намыстанбай кантип туруп калышат эле.
-Коробуз жезде, анда мен Гулмайрамга жолугуп ачык суйлошойунбу?
-Телефонуна чыкпайсынбы?
-Мейли суйлошуп короюн. Мен кеттим жезде, эртен эжеме жолугам.
-Унутпай келип турсан, жашоо озундуку дечи, биз сага жон гана акыл айтууга акылуубуз.
-Рахмат жезде, кенешинизге ыраазымын, -Абалбек басып баратып ойлоно: "Гулмайрам кетсе жакшы болуптур, эми ал кайрылып келбейт, ажырашууга да каршы боло албайт" деп телефонунун алды да Гулмайрамга чалды. Копко: "Ту-ут, ту-ут" деп албай жатып бир кезде:
-Жанылышып чалып алдынар! -деп очуруп салды.
-Чорт! -деп алды Абалбек. Кайра кат жазып жоноткондо жооп келди. "Бул телефон Гулмайрамдыкы эмес, сатып алгам" дегенде гана жоготкон окшойт деген ой менен батирине келди.
-Жаа-ны уулум ыйлаган жокпу? -Кирип келип эле Салияны кучактап калды
-Уулун ыйлабайт, озунду тарткан го?
-Ананайын десе, мурду кантет быйпыйып, дегеле бир жери мага окшобойт да, озуно эле окшош, -Абалбек наристени колуна алып жыттап отурду, -Мейли уулум апасына окшош болсо эмкиси озумо окшош болот ээ Салия?
-Ии-ий, -Салия оз иши менен алек болуп ун катты, -Биринчи бала апасына окшош болсо бактылуу болот имиш.
-Бактылуу болсун ылайым, эми кыз болсо мага окшош болуп калса озум которуп багып алам.
-Эмне иштесен да ала журосунбу? -Салия кулуп калды.
-Созсуз, -Абалбек улун мелтирей тиктеп копко отурду. "Чын эле мага эч жери окшобойт, жок дегенде бир жери окшош болмок. Салия мени карап калыш учун эле мага баланы тануулап жатабы? Эки жылга жакын жашасак да Гулмайрам боюнда буткон жок, эмне учун?" деп ойлонуп бирок оюнандароо кайтты. Наристеме жаман кеп илештирбейинчи, балким озумдуку эле чыгаар деп унчукпай калганда Салия дасторкон жайды.
-Эмнеге ойлонуп калдын?
-Ойлонгон жокмун, балам экоонорду кантип багууну ойлонуп жатам.
-Адегенде уй алышыбыз керек Абалбек, менин ата-энем эмне кылып жургонумду билбейт. Эгер атам балалуу болгонумду укса намысынан олуп калбаса экен. Эрсиз балалуу болуп алганымады укса балалыктан кечип коёт, -Салия кейий суйлоду.
-Салия жаным капаланбачы эми, буйруса алардын алдына уулубузду алып, ата-энем болуп чогуу барабыз.
-Ошого чейин эптеп бутка турбасак болбойт, сенин аялын дагы изиме тушсо ондурбайт.
-Сен ойлоно берет окшойсун, андан коро уулумду жакшылап бак. Биз бактылуу болобуз коросун го? -Тамак ичип отурушуп копко суйлошушту. Чукуранып ыйлап калган Нурсултанды Салия ала коюп эмизе баштады.
-Кучугу го, тим эле соргок, -Салия мурдунан чымчып озунчо бактылуу жылмайып алды, -Бир ыйласа ээ-жаа бербейт.
-Озумдун ууклум да, -Абалбек эмип жаткан баласын жыттап койду, -Атасынын ырысы го ушул, жытындан айланайын десе, Салия ушуга чейин баланын ширин болоорун билбептирмин.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#56 26 February 2013 - 23:10
-Дуйнодо эмне ширин деп бир акылман сураса, дуйнодо эн ширин бала, ачуу тарттырган да бала деген имиш. Анткени наристе кезинде балдан таттуу тили, наристе жыты менен кубантса, чонойгондо ата-эненин капдырына жетпей азап бергендиги ачу арман болсо жакшы бала-ата-энени коз кареги менен тен айланып бакытка болойт. Менин билгеним ушул, -Салия ойлуу айтты.
-Туура ата-эненин кадырына жетпегендер бар...
-Айрыкча азыр кобойду.
-Ошондон сактасын. Экообуз айылга барып ата-эенемди кубантып колунан ишин албасак болбойт. Дегеле шаарында жургум жок, -Абалбек чын сырын ачык айтып кирди, -Мал деген бар, дунуйо турат. Балдарыбызга карап кемпир чалды карап отура бергенибиз жакшы эмеспи.
-Аденегенде ажыраш, элдин алдында аялы бар эркектин уйун бузганым учун жузумду кызартып бара албайм.
-Сен эмне Гулмайрамды кайра келет деп ойлоп жатасынбы?
-Баары бир экоонор бир жансыл болмоюнча баралбайм. Андан кийин барба десен да барам, -Салия эркелей кулумсуроду.
-Макул, менин ырысыи, мен сендик болуп турганда экобузго ким тоскоол боло алат?
-Ошондой болсо дагы сен мени тушун Абалбек.
-Тушуном жаным, -Абалбек ойлуу жамбаштай кетти.
Салиянын кол иши бар эле, бир болмо ичин колунан чыккан буюмдар менен кооздоп койгон эле. Жасаган тошокторун чыкыйтып жыйнап койгон. Уй ичин абдан таза кармайт. Абалбек бул келинди суйуп калдым деп журду. Бир куну алгачкы махабаты, тунгуч таза сезими, эстен кеткис суйуусун унутууга самасы жетпей эки аялдын ортосунда аргасыз оз башын озу койгулап калаарын сезген жок. Гулмайрамдын артынаг озу барарын капарына да алалбады. Ал учун жашоонун кызыгы конул суйгон аял менен балалуу болуп омур суруудо деп ойлогон. Экоо телевизор коруп отурушкан, бир кезде телевизордон:
-Хит-Параддан эмки коногу Гулмайрам Бакир кызы! деген ун угулганда Салия мененАбалбек унсуз карап калышты. Ошол учурда узун койнокту жер чийдире кийип алып, чачын тармалдатып колуна микрофон кармаган Гулмайрам экранда ырдап жатты. Анын мурдагынан сулуу болуп кеткенин коргон Абалбек "Ырдап журо берсин, торобой калды, торосо эмдигиче торомок да. Мен анын сулуулугун карап отурмак белем, дагы бир депутатты же бизнесменди жолок кылып алгандыр" деп коргусу келбей башка каналга котруп салды.
-Жакшы ырдай экен, -деди Салия.
-Ырдай берсин.
-Чынында сулуу аял бар, мындай болсо бат жылдыз болуп кетет, -Салиянын созун укпагандай Абалбек ун дебеди. Баланы уктатып коюп Салия тошок салып кирди. Баары бир аны суйот, балам менен бир кун таштап кетип калбаса болду. Кетсе мейли, балама куболук жазып берсе болду. Тагдырдын башка салганын короормун деген Салия сансыз ойдо. Ушул кезде сырттан кирип келген Абалбек жанына жатып кучактап калды:
-Берекем мен жонундо эч жаман ойдо болбо, кабагына кир жолотпойм. Сен дагы тороп бересин, уйго балдар толуп экообукз балдарыбызды эркелетип бактылуу кылып чонойтобуз, -Жан алы калбай опкулоп жатты.
-Ылайым айтканын орундалсын, кандай болгон кундо дагы мен сени куноолобойм, сен менин суйуумсун, бир болугун эми менин жанымда, -Салия дагы эркелей наздуу шыбырады:
-Кирпигим кыбырап, денемде кан айланып турганда силер омур бою мен учун караны кордо клгандай сезилет.
-Берекем десе, болду укта эми калганын алдыдагы жашоо озу эле тастыктап коёт
-Уйку келчу беле? -Абалбек аялын кучактап алып денесинин чолоо жерин калтырбай опкулоп жатты.
-Койчу бай болгур, бала уктап жатканда уктап алайынчы? -деп назданган менен озу да андан куткону бардай кериле кучактап коздорун жумду.
-Туура ата-эненин кадырына жетпегендер бар...
-Айрыкча азыр кобойду.
-Ошондон сактасын. Экообуз айылга барып ата-эенемди кубантып колунан ишин албасак болбойт. Дегеле шаарында жургум жок, -Абалбек чын сырын ачык айтып кирди, -Мал деген бар, дунуйо турат. Балдарыбызга карап кемпир чалды карап отура бергенибиз жакшы эмеспи.
-Аденегенде ажыраш, элдин алдында аялы бар эркектин уйун бузганым учун жузумду кызартып бара албайм.
-Сен эмне Гулмайрамды кайра келет деп ойлоп жатасынбы?
-Баары бир экоонор бир жансыл болмоюнча баралбайм. Андан кийин барба десен да барам, -Салия эркелей кулумсуроду.
-Макул, менин ырысыи, мен сендик болуп турганда экобузго ким тоскоол боло алат?
-Ошондой болсо дагы сен мени тушун Абалбек.
-Тушуном жаным, -Абалбек ойлуу жамбаштай кетти.
Салиянын кол иши бар эле, бир болмо ичин колунан чыккан буюмдар менен кооздоп койгон эле. Жасаган тошокторун чыкыйтып жыйнап койгон. Уй ичин абдан таза кармайт. Абалбек бул келинди суйуп калдым деп журду. Бир куну алгачкы махабаты, тунгуч таза сезими, эстен кеткис суйуусун унутууга самасы жетпей эки аялдын ортосунда аргасыз оз башын озу койгулап калаарын сезген жок. Гулмайрамдын артынаг озу барарын капарына да алалбады. Ал учун жашоонун кызыгы конул суйгон аял менен балалуу болуп омур суруудо деп ойлогон. Экоо телевизор коруп отурушкан, бир кезде телевизордон:
-Хит-Параддан эмки коногу Гулмайрам Бакир кызы! деген ун угулганда Салия мененАбалбек унсуз карап калышты. Ошол учурда узун койнокту жер чийдире кийип алып, чачын тармалдатып колуна микрофон кармаган Гулмайрам экранда ырдап жатты. Анын мурдагынан сулуу болуп кеткенин коргон Абалбек "Ырдап журо берсин, торобой калды, торосо эмдигиче торомок да. Мен анын сулуулугун карап отурмак белем, дагы бир депутатты же бизнесменди жолок кылып алгандыр" деп коргусу келбей башка каналга котруп салды.
-Жакшы ырдай экен, -деди Салия.
-Ырдай берсин.
-Чынында сулуу аял бар, мындай болсо бат жылдыз болуп кетет, -Салиянын созун укпагандай Абалбек ун дебеди. Баланы уктатып коюп Салия тошок салып кирди. Баары бир аны суйот, балам менен бир кун таштап кетип калбаса болду. Кетсе мейли, балама куболук жазып берсе болду. Тагдырдын башка салганын короормун деген Салия сансыз ойдо. Ушул кезде сырттан кирип келген Абалбек жанына жатып кучактап калды:
-Берекем мен жонундо эч жаман ойдо болбо, кабагына кир жолотпойм. Сен дагы тороп бересин, уйго балдар толуп экообукз балдарыбызды эркелетип бактылуу кылып чонойтобуз, -Жан алы калбай опкулоп жатты.
-Ылайым айтканын орундалсын, кандай болгон кундо дагы мен сени куноолобойм, сен менин суйуумсун, бир болугун эми менин жанымда, -Салия дагы эркелей наздуу шыбырады:
-Кирпигим кыбырап, денемде кан айланып турганда силер омур бою мен учун караны кордо клгандай сезилет.
-Берекем десе, болду укта эми калганын алдыдагы жашоо озу эле тастыктап коёт
-Уйку келчу беле? -Абалбек аялын кучактап алып денесинин чолоо жерин калтырбай опкулоп жатты.
-Койчу бай болгур, бала уктап жатканда уктап алайынчы? -деп назданган менен озу да андан куткону бардай кериле кучактап коздорун жумду.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#58 27 February 2013 - 22:03
Абалбек сыр билгизбей суйлоп Салияны сугалактана ооп жатканы менен дилинде Гулмайрамдын апакай дузун, капкара кашына жарашып куюлган кирпиктерин,
кырдач мурду, жаны алып келген тунун элестетип аны кызганып жатты. Ан сайын очошконсуп Салияныуйпалап жатты. Гулмайрамды дырдай жыланач бироо менен жатканын элестете коюп шарт ордунан туруп эшикке чыкты. Жайдын мемиреген салкын тартып турган туну, асмандагы жымындаган ылдыздар, тободон даркырай тийип турган айдын шооласы ага ем бергенсип бир апз озун алаксытмыш болду. Эми ажырашам, эртен издеп табам, созсуз издеп табам дагы баарын ачык айтам деген ойдо алаксып кирип жатып алды. Бул учурда дагы Салияны ой басып турду. Бул аны кыя албайт, чынывнда аны суйот, сыр билгизбегени менен аны ойлонуп калды. Кайра жарашып алса кантем, дагы эрсиз каламбы, озундун эрин болбосо бироонун эри аманат деген чын экен. Тагдырым кандай чечилер экен. Абалбекти суйуп калганым учун куноолумунбу,
жок мен дагы пендемин, суйдумбу демек суйдурууго акылуумун деп жатып козу илинип кеткенин билбей калды. Абалбек Гулмайрамды оюнан кетире албай тан атканча туйшолоп уктай албай чыкты. Бирок Салияга берген укбадасына озуно озу соз бергендей: "Созсуз ажырашам"
деп кубуронуп алды.
Гулмайрам Хит-Парадка чыгыккандан кийин дагы ыр жздырууга киришти. Эл алдына чыгып, эл добушуна ээ болуу аны ого бетер алдыга ундогосунду. Негедир чон милдет мойнуна илингендей "мындан дагы жакшы ыр жаздырам" деп Азимбекке бет алды. Барса болмосундо жок экен. Телефон чалса копто барып алды:
-Азимбек байке мен сизге келгем кабинетте жок экенсиз, -Гулмайрамга шашкалактаган Азимбектин уну угулду.
-Гулмайрам сен мага келдинби?
-Ооба жарым саатай болду.
-Азыр барып клам, -Азимбек копко куттургон жок. -Оо сулуу кыз, сен дагы келет экенсин да, мен сени келбейт деп журдум эле.
-А сиз Хит-Парадка чыкканымды корбодунузбу? -Гулмайраи учурашкандан кийин кулумсурой сурады.
-Жок качан?
-Откон жумада.
-Куттуктайм, анан добушка ээ болдунбу?
-Ооба, учунчу орунду алдым.
-Ой аз-замат десе, мен сага айтпадым беле? -Азимбек озу байге алгандай кубана эшикти ачып кабинетке киришти.
-Жаны ыр жаздырайн дегем.
-Кана корсот, тим эле ыйлагыдай кылып жазып берейин, -Каткыра кулду, -Кимдин ыры?
-Бир студенттин жазган ыры экен, озум бир обонго салдым угуп корунуз.
-Давай ырдап кор, -Азимбек Гулмайрамды мурда таптакыр корбогондой карап калды. Ал ырдап жатты. Коптон кийин гана ал, -Сен обонду жакшы таапсын, -деди. Гулмайрам анын мандайына отуруп негедир конулу айлангансып кетти. Эмне болуп турам, эртен менен ачка чыктым эле, ошого журогум айланып жатса керек деп туруп эшикке карай басканда Азимбек, -Кайда жонодун?-деди.
-Азыр келем башым айланып кетти.
-Таза абага чыгып кайра кел, баштайлы ээ?
-Ийи, -Гулмайрам чыгып кетип бир аз ары бери басып кайра кирди.
-Эмне ооруп жатасынбы?
-Жо-ок, жон эле конулум айнип кетти, эртен менен шашып эчтеке ичпей чыккам, ошонуку го?
-Анда журу, бир жерден чай-пай ичип келели.
-Жок агай, бутуруп алалы анан уйго барам го?
-Андай болбойт, ачка журуп ооруп каласын, -Азимбек ага болбой эле ордунан туруп сыртка жоноду, -Ден соолук башкы маселе.
-Агай..
-Болду, журу кеттик, -Экоо эрчишип чыгып жакын жердеги ашканалардын биринен орун алышты. Азимбек тамак алып келип столго койгондо ого бетер кускусу келген Гулмайрам сыртка шашып чыгып окшуп ийди. Эч нерсе жок. Канчалык кыстаганы менен эч нерсе откон жок. Муздак соктон ичип кайра чыгышты. Тамакты коргондо ирээнжип отура албады. Ашканадан чыккандан кийин Гулмайрам Азимбекке карап:
-Байке, такыр алым кетип турат, ооруп калдым окшойт. Эртен келейинчи деди.
-Эмне озунду жаман сезип турасынбы?
-Ооба.
-Анда бар жылуурак жатып эс ал, анан келсен бат эле бутуробуз.
-Макул байке, рахмат мени тушунуп койгонунузга, -Гулмайрам Азимбек менен коштошо тез-тез басып жоноду. Жолдо кускусу келип унаага отура албай беш-алты чакырым жолду жоо таштап келатты. Ал келгенде женеси Сейнегул:
-Сага эмнеп болду ыя, онун боппоз болуп кетиптир? -деди коруп эле.
-Билбейм, журогум эле айланат, -Чечинип ички болмого отту.
-Анда боюнда бар го?
-Кандайча? -Гулмайрам женесини тангала карады.
-Боюнда бар аял ошентет, азыр туштон кийин мен сени бир тааныш аялга корсотуп келейинчи макулбу?
-Макул, бирок алдырып коёнбу жене?
-Жинди болдунбу, биринчисин алдырып салсан экинчи торобойсун.
-Ошондой болобу?
Гулмайрам Хит-Парадка чыгыккандан кийин дагы ыр жздырууга киришти. Эл алдына чыгып, эл добушуна ээ болуу аны ого бетер алдыга ундогосунду. Негедир чон милдет мойнуна илингендей "мындан дагы жакшы ыр жаздырам" деп Азимбекке бет алды. Барса болмосундо жок экен. Телефон чалса копто барып алды:
-Азимбек байке мен сизге келгем кабинетте жок экенсиз, -Гулмайрамга шашкалактаган Азимбектин уну угулду.
-Гулмайрам сен мага келдинби?
-Ооба жарым саатай болду.
-Азыр барып клам, -Азимбек копко куттургон жок. -Оо сулуу кыз, сен дагы келет экенсин да, мен сени келбейт деп журдум эле.
-А сиз Хит-Парадка чыкканымды корбодунузбу? -Гулмайраи учурашкандан кийин кулумсурой сурады.
-Жок качан?
-Откон жумада.
-Куттуктайм, анан добушка ээ болдунбу?
-Ооба, учунчу орунду алдым.
-Ой аз-замат десе, мен сага айтпадым беле? -Азимбек озу байге алгандай кубана эшикти ачып кабинетке киришти.
-Жаны ыр жаздырайн дегем.
-Кана корсот, тим эле ыйлагыдай кылып жазып берейин, -Каткыра кулду, -Кимдин ыры?
-Бир студенттин жазган ыры экен, озум бир обонго салдым угуп корунуз.
-Давай ырдап кор, -Азимбек Гулмайрамды мурда таптакыр корбогондой карап калды. Ал ырдап жатты. Коптон кийин гана ал, -Сен обонду жакшы таапсын, -деди. Гулмайрам анын мандайына отуруп негедир конулу айлангансып кетти. Эмне болуп турам, эртен менен ачка чыктым эле, ошого журогум айланып жатса керек деп туруп эшикке карай басканда Азимбек, -Кайда жонодун?-деди.
-Азыр келем башым айланып кетти.
-Таза абага чыгып кайра кел, баштайлы ээ?
-Ийи, -Гулмайрам чыгып кетип бир аз ары бери басып кайра кирди.
-Эмне ооруп жатасынбы?
-Жо-ок, жон эле конулум айнип кетти, эртен менен шашып эчтеке ичпей чыккам, ошонуку го?
-Анда журу, бир жерден чай-пай ичип келели.
-Жок агай, бутуруп алалы анан уйго барам го?
-Андай болбойт, ачка журуп ооруп каласын, -Азимбек ага болбой эле ордунан туруп сыртка жоноду, -Ден соолук башкы маселе.
-Агай..
-Болду, журу кеттик, -Экоо эрчишип чыгып жакын жердеги ашканалардын биринен орун алышты. Азимбек тамак алып келип столго койгондо ого бетер кускусу келген Гулмайрам сыртка шашып чыгып окшуп ийди. Эч нерсе жок. Канчалык кыстаганы менен эч нерсе откон жок. Муздак соктон ичип кайра чыгышты. Тамакты коргондо ирээнжип отура албады. Ашканадан чыккандан кийин Гулмайрам Азимбекке карап:
-Байке, такыр алым кетип турат, ооруп калдым окшойт. Эртен келейинчи деди.
-Эмне озунду жаман сезип турасынбы?
-Ооба.
-Анда бар жылуурак жатып эс ал, анан келсен бат эле бутуробуз.
-Макул байке, рахмат мени тушунуп койгонунузга, -Гулмайрам Азимбек менен коштошо тез-тез басып жоноду. Жолдо кускусу келип унаага отура албай беш-алты чакырым жолду жоо таштап келатты. Ал келгенде женеси Сейнегул:
-Сага эмнеп болду ыя, онун боппоз болуп кетиптир? -деди коруп эле.
-Билбейм, журогум эле айланат, -Чечинип ички болмого отту.
-Анда боюнда бар го?
-Кандайча? -Гулмайрам женесини тангала карады.
-Боюнда бар аял ошентет, азыр туштон кийин мен сени бир тааныш аялга корсотуп келейинчи макулбу?
-Макул, бирок алдырып коёнбу жене?
-Жинди болдунбу, биринчисин алдырып салсан экинчи торобойсун.
-Ошондой болобу?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#59 28 February 2013 - 21:58
-Анан эмне, андан коро тороп ал, куйоон менен элдешип калышын да мумкун, баланы алдырам дебе, -Сейнегул кайын синдисин мээримдуу карады, -Жаштык кылып жанылып калганар деле журбойбу, а сенин куйоон бар. Гулмайрам унчукпай Абалбекти ойлоду: "Менин боюмда бар экенин укса кандай абалда болоор экен, кубанабы же кол шилтеп коёбу" деп отурган жеринде уйкуга кетти. Бул кезде Гулмайрамдын уйдон кеткенине бир ай болгон эле. Сейнегул аны ээритип алып дарыгерлердин бирине келди. Арыдан бери чечинтип коргон мээрман айым:
-Кызым уч айдан отуп калыптыр, журогунду текшерт журогу начар аялдар ошентип бала чонойгон сайын кусат, тамак иче албай кыйналат. Сен жер-жемишти кобуроок же,-деди.
-Чын эле... -Гулмайрам эмне деп айтаарын билбей каплды.
-Эн сонун, талгак ошондой болот, адамдан адам чыгыш онойбу, бат эле озуно келип каласын.
-Козомолдо болуп туруусу зарыл, -доктор созго кошулду, -Биринчи торот болсо демек созсуз каттоодо болуп козомолдо болушу шарт!
-Созсуз эже, сизге рахмат! Бул акчаны сизге эле берейин эми, кассага тогуп журбой эле, -Сейнегул доктордон сурады эле ал башын ийкей жылмайды:
-Озум тогуп коём, ырас эле кобойо электе жакшы болду кезек кутпой деп кала берди.
-Рахмат жакшы калыныз, -Сейнегул Гулмайрамды ээрчите чыгып кетти.
-Жене менин торогум келбейт, -Гулмайрам сыртка чыгаары менен кабак буркой жер карап токтой калды.
-Кой балалык кылба, жанылыштыгындан кийин омур бою окунуп каласын, -Сейнегулболбой уйуно алып келди. Жолдон сок алып алган. Андан болок эч нерсе ичпей жатып алды. Сар-санаага батып уйкусу келбейт. Эртеси туруп бир нерсе жегиси келди. Базарга барып алма алып келди. Ошол убакытта ичи булк этип алды. Кыймылдап жатабы деген Гулмайрам ичин аяр басып калды. Дагы билинээр билинес булк этти. Негедир ушул убакта журогу элеп-желеп болуп толкунданып алды. Уч айдан откондон кийин бала болуп калат дебедиби, чоноюп калган туура, торобой каламбы деп ойлободум беле, мен дагы эне болот экенмин да деп ойлонуп кайсы жакка бара жатканын элес албай колундагы алманы жеп кете берди. Ал качан гана кайежесинин уйунун жанынында турганын коруп чоочуп кетти. Бул жерге эмнеге келдим, эмне деп айтмак элем деп олку-солку болуп турганда Арзыкандын кичуу баласы Дастан аны коруп калып жугуруп келди?
-Жене, уйго киресизби? -Дастан аны кучактап клды. Гулмайрам аны бетинен ооп:
-Кандай эжемдер жакшы журушобу?
-Жакшы, сиз кирбейсизби, -бала анын колунан тартты.
-Апан барбы, жездем базардабы?
-Ооба, Абалбек таякем экоо базарда.
-Абалбек уйдобу, ал биерде болуп жатабы? -Гулмайрам эч нерседен бейкапар айтканда Гулмайрамдын шаабайы сууй тушту.
-Анан базарда иштеп жатабы?
-Ооба, болбойсузбу уйго кириниз, -Болбой жетелей бергенинен конулу кирдей Дастан менен жетелеше уйго кирди.
-Кел Гулмайрам, -Арзыкан алдынан чыга калып кучакташа обушуп калышты, -Кандай акыбал?
-Жакшы эже, озунуздор жакшы отурасыздарбы?
-Баары жайында иштер кандай? Откондо биз сени кордук, ал тургай добуш да бердик.
-Рахмат эже, -Гулмайрам суз Арзыкандын артынан ашканага кирди, -Эже...
-Эмне болду? -Капалуусун да?
-Абалбек келдиби? -Гулмайрам ушул суроону зорго берди да Арзыкандан жооп кутуп карап калды.
-Келген, Арзыкан башка соз айта албай алаксымыш болду.
-Эже менин боюмда бар экен, -Гулмайрам жер карап айтып калды.
-Эмне дейсин, -Арзыкан чала угуп калдымбы дегендей аны карап турган жеринде катты.
-Кече врачка корунсом уч айдан отуп калыпыр деди.
-Ырас болгон туура, -Абалбек укса аябай суйунот болуш керек, -Арзыкан келинин жузунон суйо жаак ылдын чын пейили менен сылап койду. Жакшы болуптур, мен эртен эле Абалбекти уйго чыкырам.
-Кызым уч айдан отуп калыптыр, журогунду текшерт журогу начар аялдар ошентип бала чонойгон сайын кусат, тамак иче албай кыйналат. Сен жер-жемишти кобуроок же,-деди.
-Чын эле... -Гулмайрам эмне деп айтаарын билбей каплды.
-Эн сонун, талгак ошондой болот, адамдан адам чыгыш онойбу, бат эле озуно келип каласын.
-Козомолдо болуп туруусу зарыл, -доктор созго кошулду, -Биринчи торот болсо демек созсуз каттоодо болуп козомолдо болушу шарт!
-Созсуз эже, сизге рахмат! Бул акчаны сизге эле берейин эми, кассага тогуп журбой эле, -Сейнегул доктордон сурады эле ал башын ийкей жылмайды:
-Озум тогуп коём, ырас эле кобойо электе жакшы болду кезек кутпой деп кала берди.
-Рахмат жакшы калыныз, -Сейнегул Гулмайрамды ээрчите чыгып кетти.
-Жене менин торогум келбейт, -Гулмайрам сыртка чыгаары менен кабак буркой жер карап токтой калды.
-Кой балалык кылба, жанылыштыгындан кийин омур бою окунуп каласын, -Сейнегулболбой уйуно алып келди. Жолдон сок алып алган. Андан болок эч нерсе ичпей жатып алды. Сар-санаага батып уйкусу келбейт. Эртеси туруп бир нерсе жегиси келди. Базарга барып алма алып келди. Ошол убакытта ичи булк этип алды. Кыймылдап жатабы деген Гулмайрам ичин аяр басып калды. Дагы билинээр билинес булк этти. Негедир ушул убакта журогу элеп-желеп болуп толкунданып алды. Уч айдан откондон кийин бала болуп калат дебедиби, чоноюп калган туура, торобой каламбы деп ойлободум беле, мен дагы эне болот экенмин да деп ойлонуп кайсы жакка бара жатканын элес албай колундагы алманы жеп кете берди. Ал качан гана кайежесинин уйунун жанынында турганын коруп чоочуп кетти. Бул жерге эмнеге келдим, эмне деп айтмак элем деп олку-солку болуп турганда Арзыкандын кичуу баласы Дастан аны коруп калып жугуруп келди?
-Жене, уйго киресизби? -Дастан аны кучактап клды. Гулмайрам аны бетинен ооп:
-Кандай эжемдер жакшы журушобу?
-Жакшы, сиз кирбейсизби, -бала анын колунан тартты.
-Апан барбы, жездем базардабы?
-Ооба, Абалбек таякем экоо базарда.
-Абалбек уйдобу, ал биерде болуп жатабы? -Гулмайрам эч нерседен бейкапар айтканда Гулмайрамдын шаабайы сууй тушту.
-Анан базарда иштеп жатабы?
-Ооба, болбойсузбу уйго кириниз, -Болбой жетелей бергенинен конулу кирдей Дастан менен жетелеше уйго кирди.
-Кел Гулмайрам, -Арзыкан алдынан чыга калып кучакташа обушуп калышты, -Кандай акыбал?
-Жакшы эже, озунуздор жакшы отурасыздарбы?
-Баары жайында иштер кандай? Откондо биз сени кордук, ал тургай добуш да бердик.
-Рахмат эже, -Гулмайрам суз Арзыкандын артынан ашканага кирди, -Эже...
-Эмне болду? -Капалуусун да?
-Абалбек келдиби? -Гулмайрам ушул суроону зорго берди да Арзыкандан жооп кутуп карап калды.
-Келген, Арзыкан башка соз айта албай алаксымыш болду.
-Эже менин боюмда бар экен, -Гулмайрам жер карап айтып калды.
-Эмне дейсин, -Арзыкан чала угуп калдымбы дегендей аны карап турган жеринде катты.
-Кече врачка корунсом уч айдан отуп калыпыр деди.
-Ырас болгон туура, -Абалбек укса аябай суйунот болуш керек, -Арзыкан келинин жузунон суйо жаак ылдын чын пейили менен сылап койду. Жакшы болуптур, мен эртен эле Абалбекти уйго чыкырам.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#60 28 February 2013 - 22:55
-Жок эже, ал эми тынч жашай берсин. Болгону менин боюмда бар экенин угуп койсун. Эми мен ага жалдырабайм,
айтпай коюга чыдабадым
-Гулмайрам, эртен биз айылга барганы жатабыз, ал дагы барат. Чогуу барып келелиби?
-Менин жумуштарым бар, баралбайм го?
-Макул, аман-эсен тороп алсан Абалбек кайда бармак эле? -Арзыкан ушинтти да тамак-ашын жайнатып кирди. Негедир ушул жерден бирдеке жегиси келди. Кэ бир аялдардын "Мен баланчы акемдин уйунон тамак ичким келип же жармага талгак болгонмун" дегендерди уккан эле. Ошону ойлоп эки-уч кун ачка экенин эми сезгендей кыпкызыл шорпону эч тартынбай эле ичип алды. Анан озуно-озу кулкусу келди. Боюнда бар аялдар ушинтет тура мен дагы башка жерден иче албай биерде ичкеним кызык, кускум деле келбей калдыго деп ойлонуп калганда сырттан эч нерседен капарсыз Абалбек кирип келип туруп калды. Гулмайрамды коруп эмне кылаарын билбей башын кашылап турганда Арзыкан:
-Кел, эмне туруп калдын биздин сага айтаар суйунчубуз бар, кел отуруп курсагынды тойгуз, -деди.
-Эже... -Гулмайрам кайнежесине айтпан дегендей жандады.
-Кандай жанылык экен. Эгер бут Кыргызстан угуп-коруп жаткан жанывлык болсо кабарым бар, -Ынгайсызданган Абалбек жылмайып уурдана Гулмайрамды карады.
-Таптакыр башка, андан коро суйунчунду камда! -Арзыкан кулуп калды, -Суйунчуну чон бересин! -Бармагын соройто инисине кулумсурой карады.
-Ал эмне деген жанылык экен? -Абалбек эми кызыга сурады, -Мен учун кандай жанылык болушу мумкун?
-Гулмайрамдын боюнда бар экен!
-Эмне-е? -Абалбек эжеси менен Гулмайрамды чекесин тырыштыра карап калды, -Болушу мумкун эмес!
-Эже кереги жок! -Гулмайрам туруп босогону карай басып кетмек болду, -Жакшы тургула, -Чыгып кетти. Артынан чыккан Арзыкан токтотмок болду эле ыйлаган бойдон жугуруп кетти.
-Тим койчу эже, жон эле бирдемени ойлоп тапкандыр, менден ажырабаштын амалыдыр? -Абалбек ар кайсыны ойлоп эжесине бурк этти.
-Эмнеге, ак никелуу аялынды кайдагы бир немеге алмаштырып эси жоктук кылып жатасын. Эртен айылга барганда ата-энене баарын айтам. Абдылбек менен Сайкалды, Шамшыбекти да чакырып ортого салабыз. Гулмайрамды кайсы куносу учун таштап кеттин. Жан, сулуу эми минтип боюнда да бар экен, кыймылдап калды дейт, -Арзыкан жиндене инисин тилдеп жатты, -Мындай аялдын кусуруна калсан убалы жаман болот.
-Эк, болсо боло берсин! -Абалбек туруп сыртка чыгып кетти.
Анын эчтеке ичпей кеткенине Арзыкандын журогу ооруду. Анан туруп барып календарды карады. Демек эки жарым ай болуптур, уч айдан отсо Абалбектин эле баласы деп ойлонду. Бул кезде Абалбектин абалы андан бетер оор эле. Озунчо болгусу келип бет алды кете берди. Мен акмакмын, эмнеге кутподум, уйлонгонумо бир жыл боло электе Салияны таап алдым. Ошону угуп, билип туруп мени менен жашоого аракет кылды. Пейили, дили таза колуктумду торобойт деп чанганым адамгерчиликке жатпас, эки жакта эки балам турса кантип омур бою чыдайм. Мен Салияны суйбойм, болгону конул азгырыгына кирдим. Ары-бери откон элдердин арасынан озуно тааныш караанды издеди. Эч бир бош орундун жок. Эки-экиден кол кармашып, андан калса бул дуйнодо алардан башка эч ким жоктой обушуп отурган асыресе жаштар орун ээлешет. Дуйно конторулуп жатса да иштери жок. Ары-бери откондорду карап турган Абалбекти капысынан чыккан ун жалт каратты:
-Абалбек! -Озун коздой басып келаткан кызды тааный албай тура берди, -Кандайсын Абалбек, иштерин жакшыбы, Гулмайрам кандай? Усту-устунон суроо берип жетип келген Клараны Абалбек эми тааныды.
-Ой озун кандайсын, озгоруп кетипсин да, -Экоо кол алыша учурашып калды.
-Откондон телевизордон коруп алып аябай кубанбадымбы, мендеги телефону уйдо кала бериптир. Куттуктап коёюн дер таппай калдым.
-Озун кандайсын окуулар жакшыбы?
-Баары жакшы окуп жатам. Эмнегеп озун жалгыз сейилдеп журосун, Гулмайрам кайда?
-Ал оз иштери менен алек. -Абалбек Кларадан козун ала качты, - Азыр анын иштери коп да.
-Туура, айрыкча музыка шоусунда тынымсыз эмгектенбесе кайдагы ийгиликке жетишмек эле, Негизи Гулмайрамдын уну, ону- тусу бар. Жылдыз болуга татыктуу.
-Рахмат, -Абалбек башка соз айтууга оозу барбады.
-Абалбек, телефонун берчи мага озум байланышайын.
-Макул, -Абалбек жатка айтып бере салды. Ошол замат Клара ага чалды эле эле ал албай жатты. Копто барып анан:
-Алло, бул ким? деди алсыз.
-Гулмайрам, Мен Кларамын. Куттуктаймын, тилеген тилегине жетишине тилектешмин!
-Рахмат Клара, кайдан чалып жатасын?
-Мен Абалбектин жанында турам, номеринди азыр эле алып чалбадымбы, эмне ооруп жатасынбы?
-Гулмайрам, эртен биз айылга барганы жатабыз, ал дагы барат. Чогуу барып келелиби?
-Менин жумуштарым бар, баралбайм го?
-Макул, аман-эсен тороп алсан Абалбек кайда бармак эле? -Арзыкан ушинтти да тамак-ашын жайнатып кирди. Негедир ушул жерден бирдеке жегиси келди. Кэ бир аялдардын "Мен баланчы акемдин уйунон тамак ичким келип же жармага талгак болгонмун" дегендерди уккан эле. Ошону ойлоп эки-уч кун ачка экенин эми сезгендей кыпкызыл шорпону эч тартынбай эле ичип алды. Анан озуно-озу кулкусу келди. Боюнда бар аялдар ушинтет тура мен дагы башка жерден иче албай биерде ичкеним кызык, кускум деле келбей калдыго деп ойлонуп калганда сырттан эч нерседен капарсыз Абалбек кирип келип туруп калды. Гулмайрамды коруп эмне кылаарын билбей башын кашылап турганда Арзыкан:
-Кел, эмне туруп калдын биздин сага айтаар суйунчубуз бар, кел отуруп курсагынды тойгуз, -деди.
-Эже... -Гулмайрам кайнежесине айтпан дегендей жандады.
-Кандай жанылык экен. Эгер бут Кыргызстан угуп-коруп жаткан жанывлык болсо кабарым бар, -Ынгайсызданган Абалбек жылмайып уурдана Гулмайрамды карады.
-Таптакыр башка, андан коро суйунчунду камда! -Арзыкан кулуп калды, -Суйунчуну чон бересин! -Бармагын соройто инисине кулумсурой карады.
-Ал эмне деген жанылык экен? -Абалбек эми кызыга сурады, -Мен учун кандай жанылык болушу мумкун?
-Гулмайрамдын боюнда бар экен!
-Эмне-е? -Абалбек эжеси менен Гулмайрамды чекесин тырыштыра карап калды, -Болушу мумкун эмес!
-Эже кереги жок! -Гулмайрам туруп босогону карай басып кетмек болду, -Жакшы тургула, -Чыгып кетти. Артынан чыккан Арзыкан токтотмок болду эле ыйлаган бойдон жугуруп кетти.
-Тим койчу эже, жон эле бирдемени ойлоп тапкандыр, менден ажырабаштын амалыдыр? -Абалбек ар кайсыны ойлоп эжесине бурк этти.
-Эмнеге, ак никелуу аялынды кайдагы бир немеге алмаштырып эси жоктук кылып жатасын. Эртен айылга барганда ата-энене баарын айтам. Абдылбек менен Сайкалды, Шамшыбекти да чакырып ортого салабыз. Гулмайрамды кайсы куносу учун таштап кеттин. Жан, сулуу эми минтип боюнда да бар экен, кыймылдап калды дейт, -Арзыкан жиндене инисин тилдеп жатты, -Мындай аялдын кусуруна калсан убалы жаман болот.
-Эк, болсо боло берсин! -Абалбек туруп сыртка чыгып кетти.
Анын эчтеке ичпей кеткенине Арзыкандын журогу ооруду. Анан туруп барып календарды карады. Демек эки жарым ай болуптур, уч айдан отсо Абалбектин эле баласы деп ойлонду. Бул кезде Абалбектин абалы андан бетер оор эле. Озунчо болгусу келип бет алды кете берди. Мен акмакмын, эмнеге кутподум, уйлонгонумо бир жыл боло электе Салияны таап алдым. Ошону угуп, билип туруп мени менен жашоого аракет кылды. Пейили, дили таза колуктумду торобойт деп чанганым адамгерчиликке жатпас, эки жакта эки балам турса кантип омур бою чыдайм. Мен Салияны суйбойм, болгону конул азгырыгына кирдим. Ары-бери откон элдердин арасынан озуно тааныш караанды издеди. Эч бир бош орундун жок. Эки-экиден кол кармашып, андан калса бул дуйнодо алардан башка эч ким жоктой обушуп отурган асыресе жаштар орун ээлешет. Дуйно конторулуп жатса да иштери жок. Ары-бери откондорду карап турган Абалбекти капысынан чыккан ун жалт каратты:
-Абалбек! -Озун коздой басып келаткан кызды тааный албай тура берди, -Кандайсын Абалбек, иштерин жакшыбы, Гулмайрам кандай? Усту-устунон суроо берип жетип келген Клараны Абалбек эми тааныды.
-Ой озун кандайсын, озгоруп кетипсин да, -Экоо кол алыша учурашып калды.
-Откондон телевизордон коруп алып аябай кубанбадымбы, мендеги телефону уйдо кала бериптир. Куттуктап коёюн дер таппай калдым.
-Озун кандайсын окуулар жакшыбы?
-Баары жакшы окуп жатам. Эмнегеп озун жалгыз сейилдеп журосун, Гулмайрам кайда?
-Ал оз иштери менен алек. -Абалбек Кларадан козун ала качты, - Азыр анын иштери коп да.
-Туура, айрыкча музыка шоусунда тынымсыз эмгектенбесе кайдагы ийгиликке жетишмек эле, Негизи Гулмайрамдын уну, ону- тусу бар. Жылдыз болуга татыктуу.
-Рахмат, -Абалбек башка соз айтууга оозу барбады.
-Абалбек, телефонун берчи мага озум байланышайын.
-Макул, -Абалбек жатка айтып бере салды. Ошол замат Клара ага чалды эле эле ал албай жатты. Копто барып анан:
-Алло, бул ким? деди алсыз.
-Гулмайрам, Мен Кларамын. Куттуктаймын, тилеген тилегине жетишине тилектешмин!
-Рахмат Клара, кайдан чалып жатасын?
-Мен Абалбектин жанында турам, номеринди азыр эле алып чалбадымбы, эмне ооруп жатасынбы?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."

Супер-Инфо
super.kg
видео









