-Ооба ооруп жатам, Клара мага жолукчу.
-Качан? Каерде?
-Эртен Ала-Тоо кинотеатырынын алдынан саат ондо кутом, эжмесе корушкончо,
-Гулмайрам телефонун басты.
-Ооруп жатам дейт, таза абага ала чыксан болмок экен.
-Болбой койду, -Тайсалдай калпы чыгаарын ойлоп тамагын кыра жотолумуш болду.
-Абалбек мен кеттим. Ушул жерден бироону кутмокмун, келип калса сени тааныштырам ээ, ал тээтиги жерге келиши керек, -деп Клара ылдамдай басып кетти, -Жакшы корушкончо!
-Жакшгы бар, -Колун которуп коюп артынан карап турган Абалбек Клараны бир жигит менен кучакташып,
обушконун коро бурулуп кетти. "Жакшы кыз" деп койду оюнда. Ары карап ойго берилип кеткен Абалбек Клараны байкабай калды.
-Абалбек! -Жалт карай берди.
-Клара...
-Абалбек, бул Иляз, менин келечектеги мырзам, таанышып кой, -деп бактылуу Илязды карады, -бул Абалбек, мени менен бир класста он жыл бою бирге окуган классташ, конушу, курбум Гулмайрамдын жолдошу.
-Кубанычтамын,
менин атым Иляз, -Иляз жылмая Абалбекке колун сунду. Абаплбек дагы жылмая колун сунуп:
-Менин ысмым Абалбек, -деди.
-Эмесе таанышып алдынар биздин мырзалар, кана Абалбек качан жолугабыз? Гулмайрамды качантан бери коро элекмин, аябай сагындым, -Клара Абалбекти суроолу карады.
-Буйруса жолугабыз, Гулмайрам азыр ооруп жатат, -Ушул суроо анын журогун канжар менен сайгандай болду.
-Копко созбош керек, созсуз жолугабыз. Гулмайрамды куттуктап койбосок болбой клат го. Экообуз бала кунубущдон бери ынак курбубуз, бир да жолу урушуп талашкан эмеспиз.
-Созсуз куттуктап, андан ары дагы улантышына комок корсотушубуз керек туурабы Абалбек, азыр шоусуна созщсуз колдоо керек! -Иляз Абалбекти карады, -Андай таланттарды которуш керек!
-Туура силерге рахмат, тентуштар минтип турганда кубанбай коё албайм, Гулмайрамда талант бар, -Абалбек ыраазылыгын билдирди, -Эмесе мен барайын, силердин номеринерди алып калсам кандай болот?
-Созсуз байланышып турабыз, -Клара ага озунун, Иляздын телефон номерин берди, -Шашып жатсан уруксаат, Гулмайрамга бизден ысык салам айтып кой!
-Айтам корушкончо жакшы тургула! -Абалбек чон жолго чыкты да унаалардын номерин карап бирине тушуп кетти. Ал эжесинин уйуно келсе деле болмок. Бирок Кларалардан алыстагысыя келди. Калпы чыгып калчуудан бетер алардан качты. Ошентип ал кечс келди. Салия аныч коруп эле:
-Мынча неге кечиктин Абалбек, баланын эти ысып чыргоолонуп калыптыр, докторго барбасак болбойт, -деди кабатырлана.
-Эмнеге ысып жатат?
-Кызык, жаш баланын эмнеси ооруганын кайдан билем, айтып бергидей тили болбосо...
-Кечирип кой, эми кеч кирди. Даары ичирип корчу эртен алып баралы.
-Дары бердим, кичине уктап калды.
-Жакшы болуп калаар... -Торго отуп отура калды. Ою эки анжы, бирде озун жек коро карап турган Гулмайрам, бирде жанынында жаркылдап кирин жууп, тамагын жасап айланып, улгуруп турган Салия. Терен ойлонуп карап корсо чынында эле Гулмайрамды суйот экен. "Эми кантем, мен аны суйоорумду мин ирет айтсам дагы ишенбейт, кандай итчилик кылдым, мени менен жашап калуу учун баарына кол шилтебеди беле, балалуу болгонумду угуп анын суйуусун жек корууго айлантып алдым, эми мени карап да койбойт" деп жатып уктап кетиптир.
-Абалбек тур тамак ич, -дегег Салиянын унунон козун ачып тура калды, -Аябай чарчагансынго,
колунду жууп келсен боло?
-Жок бир чыны чай ичсем болот, чарчаганымдан козум жабышып жатат, -Калп шылтоо кылды, аны алдыдагы жашоо туйшугу, арадан откон жагымсыз окуя кыйнап турган эле.
Нурсултан чыргоолонуп ооруканага жатып калды. Бир маал ага барып коюп калган убактысын Самайбекке жардам берип откорчу болду. Бул жолу Самайбек аны ощунчо соода кыл деп айтпады. Кокус орун алып берсе дагы таштап кетет дем ишенбей калган.
Сезим ойготкон кылдар Сезим ойготкон кылдар
#62 02 March 2013 - 16:42
Самайбек менен Арзыкан айылга барып келишти. Ошондо Абалбектин кылыктарын ата-энесине айткан. Алар кейип-кепчип шаарга келмек болушкан. Арадан бир жума откондо Мунаркан которунуп келип калды. Ал бул жолу уулун бир жансыл кылмак.
Апа кыйналбай эле келдинби? -Арзыкан аны жаркылдай тосуп алып балача эркелей кучактап ооп алды, -Мынча оокат-ашты убара болбой которбой эле койбойсунбу апке, бизди дале жаш баладай коро бересинер, эми биз озубуз ата-эне болуп озубузбу-озубуз багып клбадыкпы?
-Аа-а садага, силер сексенге чыксанар дагы биз учун баягыдай эле баласынар да, -Эне торго отуруп анан, -Баягы арам келдиби? -деп кызынан умуттонуп жооп кутуп калды.
-Жок ошондон бери келе элек.
-Гулмайрамчы?
-Ал деле...
-Капырайю азыркы жаштарды деле тушунбойм, аял туруп кайдагы бир бироого басып кеткенин карасан, чырактай келинди таштап койгонун кара, ал коруп билип жургон жакшы жердин кызы эмеспи. Откондо энесине болбой калып калды. Жаш немеин конулун калтырган го?
-Экоонун урушканын деле корбодум апа, балан жолунан адашты. Эми Гулмайрам дагы торосо кантебиз, акылсыздык кылды. Биз анысынын кандай неме экенин билбейбиз. Гулмайрам ата-энесине эчтеке айтпай журот окшойт. Болбосо алардан соз чыкмак, ошондуктан аларга билгизбей алып келип калышыбыз керек!
-Мен аны кайдан табам?
-Ал азыр озунун байкесинин уйундо.
-Атаны кокуй ай, салт-санаа менен торкулотуп барбайт белек, женеси дагы шакылдаган неме корунду эле, кой Абалбекке телефон чалып чакыр, аны менен суйлошоюн, -Мунаркан ойлуу кызына бурулду. Арзыкан Абалбекке телефон чалып тез уйго келип кал деп телефонду очуруп койду. Арзыкан апасына чай берип суйлошуп копко отурушту, эне кейип-кепчип жатты.
-Апа, коп капалана бербе, эсине келээр, коп ойлонсон ооруп каласын, тушунот ал дагы, -Арзыкан апасын тынчтандырды.
-Баарынар бир тен, ушул бала бир тен болду го, карыганда тынчыраак отурсак болот эле...
-Кам санаба апке, Абалбек жаман бала эмес, бир гана айыбы адашып алып кайра артка кайта аплбай жатат, тигинтип бала тороп берип койсо чыга албай калды да, -Арзыкан чай куюп берип жатып апасына бир нерсени айта албай жаткандай, -Апа...-деди.
-Ийи кагылайын, эмне демек элен?
-Балан кимиси менен жашайм десе макул болосунар да? -Ушул убакта Абалбек кирип келатып алардын созун угуп токтой калды, -Гулмайрамбы же Салиябы балан бактылуу болуп кетсе болду го дейм?
-Айла канча, эл катары жашаса деген тилек ла кызым, -Мунаркан эне ушкурунуп алды, -Тиги бечарага деле кыйын болду, боюнда дагы болсо...
-Башгым катып калды апа, иши кылса озу чечсин, -Абалбек кирип келди, апасы менен учураша дасторконго кочук басты.
-Кана уулум, эми эмне кыл дейсин, Гулмайрамды дагы биздин камыбыз жокто тун катып алып келдин эле, эми ал сага мокочо корунуп таштап кетипсин. Бугун мага ошол балалуу аялынды алып келип корсот, -деди кутулбогон жерден Мунаркан эне уулун сырдуу карап.
-Апа аны алып келгенде эмне?
-Алып кел, уулум жагып тороп берген келинди короюн, ай чырайлуу аялын таштаганга мажбурлаган келинди коргум келди.
-Жок алып келбейм!
-Ыя эмнеге алып келбейсин? -Эне уулун онурая карады, -Эгер жагып калса айылга мени менен кетесинер да, же шаарда жашайм дейби?
-Ал ооруканагна.
-Эмнеге?
-Бала ооруп жатат, -Башын которбой кунк этти.
-Анда Арзыкан экообуз коруп келели, озун биз менен бирге барсан, -Эне кызын карады, -Машинанар кайда?
Апа кыйналбай эле келдинби? -Арзыкан аны жаркылдай тосуп алып балача эркелей кучактап ооп алды, -Мынча оокат-ашты убара болбой которбой эле койбойсунбу апке, бизди дале жаш баладай коро бересинер, эми биз озубуз ата-эне болуп озубузбу-озубуз багып клбадыкпы?
-Аа-а садага, силер сексенге чыксанар дагы биз учун баягыдай эле баласынар да, -Эне торго отуруп анан, -Баягы арам келдиби? -деп кызынан умуттонуп жооп кутуп калды.
-Жок ошондон бери келе элек.
-Гулмайрамчы?
-Ал деле...
-Капырайю азыркы жаштарды деле тушунбойм, аял туруп кайдагы бир бироого басып кеткенин карасан, чырактай келинди таштап койгонун кара, ал коруп билип жургон жакшы жердин кызы эмеспи. Откондо энесине болбой калып калды. Жаш немеин конулун калтырган го?
-Экоонун урушканын деле корбодум апа, балан жолунан адашты. Эми Гулмайрам дагы торосо кантебиз, акылсыздык кылды. Биз анысынын кандай неме экенин билбейбиз. Гулмайрам ата-энесине эчтеке айтпай журот окшойт. Болбосо алардан соз чыкмак, ошондуктан аларга билгизбей алып келип калышыбыз керек!
-Мен аны кайдан табам?
-Ал азыр озунун байкесинин уйундо.
-Атаны кокуй ай, салт-санаа менен торкулотуп барбайт белек, женеси дагы шакылдаган неме корунду эле, кой Абалбекке телефон чалып чакыр, аны менен суйлошоюн, -Мунаркан ойлуу кызына бурулду. Арзыкан Абалбекке телефон чалып тез уйго келип кал деп телефонду очуруп койду. Арзыкан апасына чай берип суйлошуп копко отурушту, эне кейип-кепчип жатты.
-Апа, коп капалана бербе, эсине келээр, коп ойлонсон ооруп каласын, тушунот ал дагы, -Арзыкан апасын тынчтандырды.
-Баарынар бир тен, ушул бала бир тен болду го, карыганда тынчыраак отурсак болот эле...
-Кам санаба апке, Абалбек жаман бала эмес, бир гана айыбы адашып алып кайра артка кайта аплбай жатат, тигинтип бала тороп берип койсо чыга албай калды да, -Арзыкан чай куюп берип жатып апасына бир нерсени айта албай жаткандай, -Апа...-деди.
-Ийи кагылайын, эмне демек элен?
-Балан кимиси менен жашайм десе макул болосунар да? -Ушул убакта Абалбек кирип келатып алардын созун угуп токтой калды, -Гулмайрамбы же Салиябы балан бактылуу болуп кетсе болду го дейм?
-Айла канча, эл катары жашаса деген тилек ла кызым, -Мунаркан эне ушкурунуп алды, -Тиги бечарага деле кыйын болду, боюнда дагы болсо...
-Башгым катып калды апа, иши кылса озу чечсин, -Абалбек кирип келди, апасы менен учураша дасторконго кочук басты.
-Кана уулум, эми эмне кыл дейсин, Гулмайрамды дагы биздин камыбыз жокто тун катып алып келдин эле, эми ал сага мокочо корунуп таштап кетипсин. Бугун мага ошол балалуу аялынды алып келип корсот, -деди кутулбогон жерден Мунаркан эне уулун сырдуу карап.
-Апа аны алып келгенде эмне?
-Алып кел, уулум жагып тороп берген келинди короюн, ай чырайлуу аялын таштаганга мажбурлаган келинди коргум келди.
-Жок алып келбейм!
-Ыя эмнеге алып келбейсин? -Эне уулун онурая карады, -Эгер жагып калса айылга мени менен кетесинер да, же шаарда жашайм дейби?
-Ал ооруканагна.
-Эмнеге?
-Бала ооруп жатат, -Башын которбой кунк этти.
-Анда Арзыкан экообуз коруп келели, озун биз менен бирге барсан, -Эне кызын карады, -Машинанар кайда?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#63 02 March 2013 - 18:03
-Самайбек азыр келет.
-Анда даяр туралы.
-Барбай эле койгула!
-Ботом неберемди корбойунбу, атайы ошол учун келсем, -Мунаркан эне болбой эле обдулуп туруп алды, -Балан турса кантесин балам, уйго алып барып ырымыны кылбайлыбы?
-Болбойт, Гулмайрам менен ажыраша элекмин.
-Ажырашканда ажырашпаганда эмне, ал кетти уулум, эми ал кайрылбайт, сен деп энеси менен кетпей калган, куто албапсын, ал акыл-эстуу келин болчу, эми ал сага келбейт.
-Кел деп жалдырабайм! -Курулай кучко салып айтканы менен ичинен Абалбек: "Туура ал кайрылып келбейт, менин куноомду кечирбейт, аны менен жашап журуп балалуу болгонумду кантип кечирмек эле" деп ойлонуп жатты.
-Андай намыской болсон келинди алып кел баласы менен жаркылдап айылда бизге кызмат кылсын, -Мунаркан эне уулун бир топко демитти, бирок андан ун чыкпады.
-Озун ойлочу Абалбек, жакшынакай аялынды чандын, ушу кантип болсун, мына эми тороп алса баланы сага корсотпойт дагы, -Арзыкан созго кошулду, -Ошон учун Салияны айылга алып барып жаша!
-Алып барбайм!
-Анда ушинтип жашырынып жашай бересинби? -деп сурады эне.
-Ооба.
-Эсине кел балам, баягынын баласы деп эл караган жузубузду жер каратпа.
-Мени ойлобой эле койгула, пешенеме жазганын коро жатаармын, -Абалбек туруп кетти. Эне бала бири-бирин карап отуруп калды. Арзыкан бир нерсени ойлоно клып телефон чалып кирди.
-Алло, Гулмайрамсынбы?
-Ооба.
-Кандай акыбалын дурспу, уйго келип кетпейсинби?
-Ооруп жатам, баралбайм го?
-Анда озум барайын каердесин?
-Эже жакшы болуп калсам озум барам, -Гулмайрам телефонун басып салды, кайра чалса очуруп коюптур. Самыйбек базардан келип машинасын ичкери киргизди, таэнесине тегеректеген балдары жугуруп чыгышты.
-Атам келди-и!
-Мен машинага тушом.
Мен дагы, -дешип жабыла чыгып кеткенде Мунаркан аларга опко журогун чаба кубанып алды.
-Кагылайындар десе, удаа чоноюп баратыптыр, тарбияны жакшы бергиле кызым, ушундайда эле баланын кандай болоору билинип калат, ыймандуу болушсун садага кетейиндер, -деп кирип келаткан Самыйбекти корду.
-Оо, апам келип калган го, кандай келдиниз апа, атам куулуу журобу, эл тынчпы?
-Жакшы садага, атан журот, -Мунаркан куйоо баласынын сунган колун ооп,-Озунор жакшы журосунорбу?
-Кудайга шугур апа, болуп жатат,-Самыйбек кийимин алмаштыра эшикке карабай басты,-Арзы мага жылуу суу берчи жуунуп алайын.
-Умывалникте жылуу суу бар, азыр эле куйгам, самын да турат, бет аарчыны азыр чыгып берем.
-Мейли,-Самыйбек жуунуп келгенден кийин чогуу тамактанышты. Энени коноктоп салаган эти башып алдыга келгенде ал кыз-куйоосун карады:
-Ботом, мен жесем тырмактай эт жээрмин, мынча эмне салдын кызым, шаарынарда баары сатык, уномдосон болмок экен.
-Койчуапа, сиз кундо келип жаттыныз беле, менда ата-эне болбосо, сиздерден башка сыйлаарыбыз деле жок,-Самыйбек аялын карады,-Туурабу Арзы, бр карындашым бар, ал келсе айда, жылда бир келет.
-Ошону сыйла каралдым, бир тууганынды капа кылба.
-Арзы экоо эже-синдидей, Каныкейди билесиз го, менден мурун женесине жан тартып турат.Эненин алдында кайрадан тууралган эт менен чыкты аралаштырып тарелкага салып койду.
-Апа, тамактан алсан, тишине жумшак деп бешбармак жасадым, -Арзыкан апасынын алдына жылдырды.
-Мынчаны кайдан жемек элем, карыганда тамак да баспай калат экен, атан жейт.Мен болсо эмитен эле копту аш кылалбай калдым.
-Тамак болбосо дымак кайда дечу экен го илгелкилер, коп ичсениз кубаттуу, кучтуу болосуз, -Самыйбек кайненесине куло карады.
Ал куну Мунаркан кыз-куйоосунун сыйын коруп калын салынган тошокто жатып калды.Ушунуна шугур жараткан деп алды эне.Бир гана санаасы Абалбектин олку-солку болуп турган турмушу.Калган бир уул, эки кызы очор-бачар, оз жашоолору бар. Кемпир чалды айына же эки-уч айда келип ал-абалын билип турушат.Бала- чакасы менен которунчукторун алып барып уйлорун шанга болоп кетишет.Ал эми Абалбектин да оз жолун таап, бала-чакалуу болуп мандайыбызда отурса экен деген тилеги анын минтип турмушу эки ачекей жолдо турганына санаасы тынбай уйкусу качып копко ойгоо жатты.
-Анда даяр туралы.
-Барбай эле койгула!
-Ботом неберемди корбойунбу, атайы ошол учун келсем, -Мунаркан эне болбой эле обдулуп туруп алды, -Балан турса кантесин балам, уйго алып барып ырымыны кылбайлыбы?
-Болбойт, Гулмайрам менен ажыраша элекмин.
-Ажырашканда ажырашпаганда эмне, ал кетти уулум, эми ал кайрылбайт, сен деп энеси менен кетпей калган, куто албапсын, ал акыл-эстуу келин болчу, эми ал сага келбейт.
-Кел деп жалдырабайм! -Курулай кучко салып айтканы менен ичинен Абалбек: "Туура ал кайрылып келбейт, менин куноомду кечирбейт, аны менен жашап журуп балалуу болгонумду кантип кечирмек эле" деп ойлонуп жатты.
-Андай намыской болсон келинди алып кел баласы менен жаркылдап айылда бизге кызмат кылсын, -Мунаркан эне уулун бир топко демитти, бирок андан ун чыкпады.
-Озун ойлочу Абалбек, жакшынакай аялынды чандын, ушу кантип болсун, мына эми тороп алса баланы сага корсотпойт дагы, -Арзыкан созго кошулду, -Ошон учун Салияны айылга алып барып жаша!
-Алып барбайм!
-Анда ушинтип жашырынып жашай бересинби? -деп сурады эне.
-Ооба.
-Эсине кел балам, баягынын баласы деп эл караган жузубузду жер каратпа.
-Мени ойлобой эле койгула, пешенеме жазганын коро жатаармын, -Абалбек туруп кетти. Эне бала бири-бирин карап отуруп калды. Арзыкан бир нерсени ойлоно клып телефон чалып кирди.
-Алло, Гулмайрамсынбы?
-Ооба.
-Кандай акыбалын дурспу, уйго келип кетпейсинби?
-Ооруп жатам, баралбайм го?
-Анда озум барайын каердесин?
-Эже жакшы болуп калсам озум барам, -Гулмайрам телефонун басып салды, кайра чалса очуруп коюптур. Самыйбек базардан келип машинасын ичкери киргизди, таэнесине тегеректеген балдары жугуруп чыгышты.
-Атам келди-и!
-Мен машинага тушом.
Мен дагы, -дешип жабыла чыгып кеткенде Мунаркан аларга опко журогун чаба кубанып алды.
-Кагылайындар десе, удаа чоноюп баратыптыр, тарбияны жакшы бергиле кызым, ушундайда эле баланын кандай болоору билинип калат, ыймандуу болушсун садага кетейиндер, -деп кирип келаткан Самыйбекти корду.
-Оо, апам келип калган го, кандай келдиниз апа, атам куулуу журобу, эл тынчпы?
-Жакшы садага, атан журот, -Мунаркан куйоо баласынын сунган колун ооп,-Озунор жакшы журосунорбу?
-Кудайга шугур апа, болуп жатат,-Самыйбек кийимин алмаштыра эшикке карабай басты,-Арзы мага жылуу суу берчи жуунуп алайын.
-Умывалникте жылуу суу бар, азыр эле куйгам, самын да турат, бет аарчыны азыр чыгып берем.
-Мейли,-Самыйбек жуунуп келгенден кийин чогуу тамактанышты. Энени коноктоп салаган эти башып алдыга келгенде ал кыз-куйоосун карады:
-Ботом, мен жесем тырмактай эт жээрмин, мынча эмне салдын кызым, шаарынарда баары сатык, уномдосон болмок экен.
-Койчуапа, сиз кундо келип жаттыныз беле, менда ата-эне болбосо, сиздерден башка сыйлаарыбыз деле жок,-Самыйбек аялын карады,-Туурабу Арзы, бр карындашым бар, ал келсе айда, жылда бир келет.
-Ошону сыйла каралдым, бир тууганынды капа кылба.
-Арзы экоо эже-синдидей, Каныкейди билесиз го, менден мурун женесине жан тартып турат.Эненин алдында кайрадан тууралган эт менен чыкты аралаштырып тарелкага салып койду.
-Апа, тамактан алсан, тишине жумшак деп бешбармак жасадым, -Арзыкан апасынын алдына жылдырды.
-Мынчаны кайдан жемек элем, карыганда тамак да баспай калат экен, атан жейт.Мен болсо эмитен эле копту аш кылалбай калдым.
-Тамак болбосо дымак кайда дечу экен го илгелкилер, коп ичсениз кубаттуу, кучтуу болосуз, -Самыйбек кайненесине куло карады.
Ал куну Мунаркан кыз-куйоосунун сыйын коруп калын салынган тошокто жатып калды.Ушунуна шугур жараткан деп алды эне.Бир гана санаасы Абалбектин олку-солку болуп турган турмушу.Калган бир уул, эки кызы очор-бачар, оз жашоолору бар. Кемпир чалды айына же эки-уч айда келип ал-абалын билип турушат.Бала- чакасы менен которунчукторун алып барып уйлорун шанга болоп кетишет.Ал эми Абалбектин да оз жолун таап, бала-чакалуу болуп мандайыбызда отурса экен деген тилеги анын минтип турмушу эки ачекей жолдо турганына санаасы тынбай уйкусу качып копко ойгоо жатты.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#64 02 March 2013 - 19:41
Эртеси Абдылбек менен Сайкал дагы келип калышты. Чогуу чаран Абалбекти аялы менен жараштырууга келишкен. Абалбек болсо телефонун очуруп коюп Салияга барбай шаарда жашаган Турдубек деген классташынын уйундо эле.
-Досум ушундай, озум кетирген каталарымды кантип ондоонун жолун таппай убарамын, башым катып клды, балам болсо торт айлык, Гулмайрамдын ичиндегиси дагы торт айлык болуп калыптыр, -деп Абалбек оор дем алды.
-Сен кызык экенсинго, ойношунду торобо дебейт белен? -Турдубек тандана карады.
-Мен Гулмайрамды торобойт экен дегенмин да, бир жарым жылга чейин боюнда болбосо, анан дагы ырчы болушуну каалаган эмесмин.
Башын жок энен, тим эле он жылдап жашагансыйсын да, кээ бироо эрте, кээ бироо кеч торойт, дагы ошол аялын жакшы экен, ошонун баарын билип туруп сени менен жашаган, -Турдубек классташыны жактырбагандай тур коргозду, -Эгер аялынды суйсон кайра эле бар!
-Турдубек, ар ким озу билет, балким дагы башка себеби бардыр, -Турдубектин аялы Гулсун созго аралашты.
-Эмнеге озу билет экен, биздей тентуштары буга жамандык кааламак беле, бул ата-энесини кыйнап жатат да, андан коро Гулмайрамды кайра алып алыш керек. Ага далай балдар жетпей калып арманда калганын озу деле жакшы билет.
-Ооба досум, анан баламды кантем? -Абалбек айласы кете Турдубекти карады.
-Сен эптеп куболук алып берип кой, болбосо балан сени кийин тапканда анын алдында куноолуу болуп каласын, паспортун барбы?
-Ооба.
-Анда суйлошуп берем, Салия экоонорду мен эле ажыратып коём.
-Иши кывлса..
-Болду, дело сделано! -Турдубек жарымы кыргысча, жарымы орусча суйлоп созукн бутурду. Эртеси экоо ооруканага барса Салия чыгып кетиптир. Уч кундон бери барбай койгон. Батирине келсе отуруптур. Турдубек баш ийкей учурашып отуруп калды, Абаплбек кунолуудой Салиядан козун ала качып уулун ала койду:
-Уулум кандай акыбалы жакшыбы? -Наристе жооп берчудой аны коколото которуп ооп алды.
-Кайда журдун Абалбек? -Салия акырын ун катты.
-Жумуштап, -Турдубекти жалт карады, ал болсо созду эмнеден кантип баштаарын билбей: "Ничего себе, мунусу деле жакшынакай, сулуу аял тура, эмне деп айтыш керек эми" деп ойлонуп отурган.
- -Аяш, -деди анан, -Абалбектин ата-энеси балалыктан кечем деп жатышат, эмне кыласынар? -деди коптон кийин. Мындайды кутпогон Салия бир азга унчукпай клды да уну дирилдей:
-Мен Абалбекке айткам, балама куболук алып берип атасы экенин тастыктаса эле болду, деди.
-Анда эртен ЗАГСтан жолугалы, мег кетейин деген Турдубек ордунан турду.
-Нан ооз тийгиле, -Салия нан салган табакты ага которуп келди, -Куттуу уйдон куру чыкпа деген.
-Размат, -Турдубек нандын четин чымчый ооз тийди да чыгып кетти. Абалбек аны узатып коюп кайра кирди эле Салия аны жаштуу коздору менен карады.
-Абалбек чын эле ата-энен мени кабыл албай жатабы?
-Салия жаным, мени тушунчу, канча аракет кылдым. Алар таптакыр болбой жатат. Гулмайрамдын дагы боюнда бар экен, ал ата-энесине айтып азыр атамдар эжемдин уйундо, турпагымды туюп берем деп урушуп жатышат, -Абалбек муну калп айтты. Гулмайрамды кайрадан озумо тартып алам деген ойдо Салиядан алыстоонун амалы эле. Бирок дагы канча машакат тартаары оюна а келбей анн уну кулагына угулуп озун коёрго жер таппай жургон.
-Анда Нурсултанды озум тарбиялай берем, куболук албасан мейли, оз аялын менен бактылуу жашап кетсен болду. Ал эми баланды болсо качан десен келип коруп тур, -деп буркурап ыйлап ийди, -Мен сени суйом, эми сен деп баламды чонойтом. Эс тарткандан баштап атасы сен экенин тушундуром, андан башка аргам жок Абалбек!
-Койчу жан биргем, капаланбасан эми, мага деле сени таштап кетиш ото оор болуп турат. Айлам барбы, ата-энем ыраазылыгын бербесе кыйын экен, -Абалбек анын чачтарынан сылай ооп сооротуп жатты.
Ооба куноо озумдо, аялын бар экенин билип туруп ушуга бардым. Анткени сени чын дилимдем суйгонмун, сен учун кандай азаптар болсо дагы чыдоого бел байлаганм. Бир куну ушундай болоорунжурогум сезген, -Салия ого бетер ыйлай суйлой да берди, -Аялына рахмат, баарын коруп-билип туруп сени менен жашоого макул болгонукна, эгер мен анывн ордунда болсом эмне кылаарымды да айта албайт элем.
-Салия, баламды озум келип коруп турам. Азырынча телефон менен байланшып туралы, кийин эптеп уулум экоонорго уй алып берип киргизип коём. Мага ишен!
-Ишенем Абалбек, уулунду коруп тур, суйуумдон жаралган данегимди козумдун карегиндей остуром алтыным, сен дагы мага ишен, омурум откончо элесинди кочодогу эл арасынан издеп журуп отом, кутуп журуп чачым куудай болсо да ыраазымын!
-Тез-тез келип турам жаным, уулум экоонорго конок болуп келсем кубанасынарбы? -Абалбек Салиянын чатак кылбай созго конгонуно ыраазы боло ээгинен которо минтти, -Гулмайрам ырчы болуп кетсе мен сенин жанында болом.
-Окуноорлук, омур бою жалган нике менен жашап отомбу анан, энчилуу эрим жок бироонун куйоосун кутуп журуп отомбу? Сен балана кел, экообуз сый бололу, жанаша отуруп чай ичип бир аз болсо дагы коз тойдура карап алганым мен учун детиштуу болот, -Салия улутунуп жиберди, -Сени сагынганда баламды сыга кучактап уктасам сагынычым жазылаар, атасыз торолгон деген атка Нурсултаным конбосунчу ээ.
-Досум ушундай, озум кетирген каталарымды кантип ондоонун жолун таппай убарамын, башым катып клды, балам болсо торт айлык, Гулмайрамдын ичиндегиси дагы торт айлык болуп калыптыр, -деп Абалбек оор дем алды.
-Сен кызык экенсинго, ойношунду торобо дебейт белен? -Турдубек тандана карады.
-Мен Гулмайрамды торобойт экен дегенмин да, бир жарым жылга чейин боюнда болбосо, анан дагы ырчы болушуну каалаган эмесмин.
Башын жок энен, тим эле он жылдап жашагансыйсын да, кээ бироо эрте, кээ бироо кеч торойт, дагы ошол аялын жакшы экен, ошонун баарын билип туруп сени менен жашаган, -Турдубек классташыны жактырбагандай тур коргозду, -Эгер аялынды суйсон кайра эле бар!
-Турдубек, ар ким озу билет, балким дагы башка себеби бардыр, -Турдубектин аялы Гулсун созго аралашты.
-Эмнеге озу билет экен, биздей тентуштары буга жамандык кааламак беле, бул ата-энесини кыйнап жатат да, андан коро Гулмайрамды кайра алып алыш керек. Ага далай балдар жетпей калып арманда калганын озу деле жакшы билет.
-Ооба досум, анан баламды кантем? -Абалбек айласы кете Турдубекти карады.
-Сен эптеп куболук алып берип кой, болбосо балан сени кийин тапканда анын алдында куноолуу болуп каласын, паспортун барбы?
-Ооба.
-Анда суйлошуп берем, Салия экоонорду мен эле ажыратып коём.
-Иши кывлса..
-Болду, дело сделано! -Турдубек жарымы кыргысча, жарымы орусча суйлоп созукн бутурду. Эртеси экоо ооруканага барса Салия чыгып кетиптир. Уч кундон бери барбай койгон. Батирине келсе отуруптур. Турдубек баш ийкей учурашып отуруп калды, Абаплбек кунолуудой Салиядан козун ала качып уулун ала койду:
-Уулум кандай акыбалы жакшыбы? -Наристе жооп берчудой аны коколото которуп ооп алды.
-Кайда журдун Абалбек? -Салия акырын ун катты.
-Жумуштап, -Турдубекти жалт карады, ал болсо созду эмнеден кантип баштаарын билбей: "Ничего себе, мунусу деле жакшынакай, сулуу аял тура, эмне деп айтыш керек эми" деп ойлонуп отурган.
- -Аяш, -деди анан, -Абалбектин ата-энеси балалыктан кечем деп жатышат, эмне кыласынар? -деди коптон кийин. Мындайды кутпогон Салия бир азга унчукпай клды да уну дирилдей:
-Мен Абалбекке айткам, балама куболук алып берип атасы экенин тастыктаса эле болду, деди.
-Анда эртен ЗАГСтан жолугалы, мег кетейин деген Турдубек ордунан турду.
-Нан ооз тийгиле, -Салия нан салган табакты ага которуп келди, -Куттуу уйдон куру чыкпа деген.
-Размат, -Турдубек нандын четин чымчый ооз тийди да чыгып кетти. Абалбек аны узатып коюп кайра кирди эле Салия аны жаштуу коздору менен карады.
-Абалбек чын эле ата-энен мени кабыл албай жатабы?
-Салия жаным, мени тушунчу, канча аракет кылдым. Алар таптакыр болбой жатат. Гулмайрамдын дагы боюнда бар экен, ал ата-энесине айтып азыр атамдар эжемдин уйундо, турпагымды туюп берем деп урушуп жатышат, -Абалбек муну калп айтты. Гулмайрамды кайрадан озумо тартып алам деген ойдо Салиядан алыстоонун амалы эле. Бирок дагы канча машакат тартаары оюна а келбей анн уну кулагына угулуп озун коёрго жер таппай жургон.
-Анда Нурсултанды озум тарбиялай берем, куболук албасан мейли, оз аялын менен бактылуу жашап кетсен болду. Ал эми баланды болсо качан десен келип коруп тур, -деп буркурап ыйлап ийди, -Мен сени суйом, эми сен деп баламды чонойтом. Эс тарткандан баштап атасы сен экенин тушундуром, андан башка аргам жок Абалбек!
-Койчу жан биргем, капаланбасан эми, мага деле сени таштап кетиш ото оор болуп турат. Айлам барбы, ата-энем ыраазылыгын бербесе кыйын экен, -Абалбек анын чачтарынан сылай ооп сооротуп жатты.
Ооба куноо озумдо, аялын бар экенин билип туруп ушуга бардым. Анткени сени чын дилимдем суйгонмун, сен учун кандай азаптар болсо дагы чыдоого бел байлаганм. Бир куну ушундай болоорунжурогум сезген, -Салия ого бетер ыйлай суйлой да берди, -Аялына рахмат, баарын коруп-билип туруп сени менен жашоого макул болгонукна, эгер мен анывн ордунда болсом эмне кылаарымды да айта албайт элем.
-Салия, баламды озум келип коруп турам. Азырынча телефон менен байланшып туралы, кийин эптеп уулум экоонорго уй алып берип киргизип коём. Мага ишен!
-Ишенем Абалбек, уулунду коруп тур, суйуумдон жаралган данегимди козумдун карегиндей остуром алтыным, сен дагы мага ишен, омурум откончо элесинди кочодогу эл арасынан издеп журуп отом, кутуп журуп чачым куудай болсо да ыраазымын!
-Тез-тез келип турам жаным, уулум экоонорго конок болуп келсем кубанасынарбы? -Абалбек Салиянын чатак кылбай созго конгонуно ыраазы боло ээгинен которо минтти, -Гулмайрам ырчы болуп кетсе мен сенин жанында болом.
-Окуноорлук, омур бою жалган нике менен жашап отомбу анан, энчилуу эрим жок бироонун куйоосун кутуп журуп отомбу? Сен балана кел, экообуз сый бололу, жанаша отуруп чай ичип бир аз болсо дагы коз тойдура карап алганым мен учун детиштуу болот, -Салия улутунуп жиберди, -Сени сагынганда баламды сыга кучактап уктасам сагынычым жазылаар, атасыз торолгон деген атка Нурсултаным конбосунчу ээ.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#65 02 March 2013 - 21:26
-Жашоонун ой чункуру копм экен Салия, мен жаны уйлонгондо Гулмайрам башканы карабайм егем, корсо жашоо сыры ачылбаган дуйнонун озу тура, сени жолуктуруп минтип ортогоу наристебиз учун болуно албай турабыз, -Абалбектин да уну дирилдей тушту, -Баса никесизмин дейсин, никебиз бар, закондуу аялымсын го?
-Ошентсе да ЗАГСбыз жок эмеспи?
-ЗАГСтын эмне кереги бар, билесинби молдонун кыйган никеси биз учун закон, куболорубуз бар. Ошондуктан сен бироонун эри дегенинди токтот, Гулмайрамды дагы кондуром, балким экоонунорду тааныштырып коёттурмун. Анан ачык эле экоонор менен ачык жашайм.
-Гулмайрам макул болобу? -Салия Абалбекти сынай карады, - Мен сен учун баарына кайылмын, -Коздоруно дагы жаш толо тушту, -Сен учун олумго да даярмын, -Экоо кучакташып унчукпай калышты, телмере ун созсуз канча отурушту белгисиз Абалбек телефону чырывлдаганда наристе чочуп ойгонуп кетти. Ал кулагна тосо сыртка карай чыкты:
-Алло, угуп жатам, -деди, -Ооба барам эмне болуп кетти, барам да азыр.. Ийи, мейли деп атпаймынбы? -Кайра уйго кирди:
-Ким деп сурады Салия.
-Эжем, келип кал дейт, апамдын кан басымы которулуп кетип тез жардам чыкырышыптыр, -Куноолуудой ер карап жооп берди.
-Бар анда, унутпа бизди Абаш! -Салия анын мойнуна колун оролто бекем кучактап ооп жатты. Анан Абалбек ойгок жаткан баласыны колуна алып копко жыттады. Чынында Салияны эмес баланы кыя албай козуно жаш тегерене тушту.
-Корушкончо аман тургула, озщум чалып турам. Ошондо уулумдун унун угузуп турсан ээ? -Абалбек уулуна кошо Салияны да бекем кучактап ооп алып чыгып кетти. Болду баары бутту, бактым узакка созулбады, а бирок менин ууклум бар. Мен ушуга ыраазымын, менин бактым, ырысым улум эми, мен сага ыраазымын Абалбек деп жаздыгына башын ката буркурап ыйлай берди Салия. Наристеси болсо энесинин ыйлаганын сезгендей шыпты карап колун сербендете, канатын куулогон барчындын балапанындай ооз ачып кулуп кыбыр-сыбыр. ..
***
Гулмайрам бир жумадай эчтеке иче албай атып онунон азып кетти. Бир куну телефону сайцраганынан ала койса Азимбек экен.
-Угуп жатам, -деди Гулмайрам.
-Акбалын жакшыбы, Гулмайрам ждакында жаш таланттардын концерти болот. Ошого сенин атынды жаздырып койдум. Баягы ырды жаза коюп даярданыш керек.
-Эртен барам байке.
-Суйлоштук анда, сен озунду-озун артка тартпа Гулмайрам, мен сага ак жол каалайм.
-Рахмат, -Трубканы коюп мелтирей жатып ойго батты. Бир аз жакшы болуп калдым, бала торогон кыйын болот турбайбы, апам байкуш бизди кантип тороду экен..
Ошондон баштап анын мумкунчулугу да болбоду. Арзыкан келип кет деп кундо чалат. Колу бошобойт. Сауле менен Улукбек кызы Абалбек менен жашабай агасыныкында экенин угуп тим болушкан. "Жаман эрден коро иши илгерилеп адам болуп алсын" деген жыйынтыкка келип тынчып калышкан. Кийин боюнда бар экенин угуп Сауле озу келди. Ал келген куну Гулмайрам уйдон чыгып кеткен эле.
-Гулмаш уйдо жокпу? -деди кирип келип эле.
-Аны чакрып кетти, концертке катышмак экен, -Сейнегул кайненесинин колундагыларын ала торго откозду, -Атам жакшы журобу апа?
-Жакшы балам, журобуз эптеп септеп, Гулмашти кыйналып жатабы деп коонум тутпой келбедимби?
-Жакшы эле, бир аз таксикоз болуп уйдо жатты.
-Садагам десе канча ай болуптур?
-Уч айдан эми отуптур апа, отуп кетет, эркелиги бар да, бир аз которо албай атат.
-Мейли, тороп алсын, баланын зыяны тийбейт, -Сауле унчукпай калды. Сейнегул ашканага кирип кетти.
Гулмайрам ошол куну ырын жаздырып конулу чогуп Азимбектин жанында отурса бир келин бала которуп кирип келди. Ал Гулмайрамды коруп эле:
-Ийи, баланды коргонго жарабай дагы ушунун менен отурасывнбы? Эй кыз, мен сага канча жолу айттым ыя, бизди бузба деп, уят барбы сенде? -деп Гулмайрамды коруп жуткунгондо Азимбек тура калып:
-Эмне деп жатасын, бул кыз сага эмне кылды, баланды мага тануулабай чыгып кет азыр!
-Ооба, ону жылма кыз-келинди коргондо мени унутуп калдынбы? -Акмарал болбой эле суйлой берди. Унчукпай отурган Гулмайрамды жеп ийчудой карап, -Эптеп эле тийип алайын деп уросун да э, эрин кандай айбан, сени эн эркин коё берген?
-Эмне еп жатасын, мен сени да бапланды да билбейм, жон жур догурунрбай, -Азимбек аны туртуп сыртка чыгара эшикти бекитип ордуна келди, -Бир жолоп койсон бала сеники деп жабышкан аялды биринчи кордум, -деди да чарчаганынан ор дем алып, -Гулмайрам, бул сени кайдан коруп журот? -деди тангала.
-Билбейм, коптон бери эле чалып журот, ошон учун мен ырдабай эле жон журоюн деп чечкем, -Гулмайрам Азимбекти тике карады, -Сиздин баланыз эмеспи?
-Кайдагы бала, менин эки балам ата-энемде, аялым кетип калган, -Азимбек чындыкты айттым дегендей ага баш ийкеди, -Долу аялдар боло берет да?
-Анда мен кете берейин, сиз эртен даяр кыласызбы?
-Созсуз, эртен эрте кел, кимдер менен чыгарыныды тактайбыз, кийимдеринди даярдышын керек макулбу?
-Макул байке, -Гулмайрам кабинеттен чыгып кетти.
Азимбек ордуна отура албай дароо кийинип сыртка чыкты: "ушул аялдын азабы отту, корунгондон боюна бутуруп алып мага тануулаганын кара жанымды карч уруп Гулмайрамды имере албай журсо" деп ойлопнуп батирине келди. Керебетке жатв ойлонуп жатканда телефон чырылдап калды:
-Алло Жоомарт, созсуз Гулмайрам Бакир кызын алып чыгышын керек, ал сени уят кылбайт, келечеги бар кыз, ооба-иним, сенин канда тапшырман болсо мен аткарам, туура таланттууну озунор иргейсинер да, ха-хаха! Ошон чун айтып жатам да, бирок колго тушпой жатат, концерттин артында конул жакындар чогулуп бир повод жасайлы ээ, ошондой кыл иним, -деи жайдарылана кабагы ачыла тушту. Анан бир нерсени ойлогондой кайра телефонун алып Акмаралга чалмак болду. Ал коп куттурбой алып:
-Азимбек эмне керек сага? -деди орой.
-Сага мен эскертип коёюн дедим, дагы бир жолу ишиме барып кыздарга телефон чалсан капа болбо, аябайм байкуш, экинчи изимди басчу болбо!
-Ошентсе да ЗАГСбыз жок эмеспи?
-ЗАГСтын эмне кереги бар, билесинби молдонун кыйган никеси биз учун закон, куболорубуз бар. Ошондуктан сен бироонун эри дегенинди токтот, Гулмайрамды дагы кондуром, балким экоонунорду тааныштырып коёттурмун. Анан ачык эле экоонор менен ачык жашайм.
-Гулмайрам макул болобу? -Салия Абалбекти сынай карады, - Мен сен учун баарына кайылмын, -Коздоруно дагы жаш толо тушту, -Сен учун олумго да даярмын, -Экоо кучакташып унчукпай калышты, телмере ун созсуз канча отурушту белгисиз Абалбек телефону чырывлдаганда наристе чочуп ойгонуп кетти. Ал кулагна тосо сыртка карай чыкты:
-Алло, угуп жатам, -деди, -Ооба барам эмне болуп кетти, барам да азыр.. Ийи, мейли деп атпаймынбы? -Кайра уйго кирди:
-Ким деп сурады Салия.
-Эжем, келип кал дейт, апамдын кан басымы которулуп кетип тез жардам чыкырышыптыр, -Куноолуудой ер карап жооп берди.
-Бар анда, унутпа бизди Абаш! -Салия анын мойнуна колун оролто бекем кучактап ооп жатты. Анан Абалбек ойгок жаткан баласыны колуна алып копко жыттады. Чынында Салияны эмес баланы кыя албай козуно жаш тегерене тушту.
-Корушкончо аман тургула, озщум чалып турам. Ошондо уулумдун унун угузуп турсан ээ? -Абалбек уулуна кошо Салияны да бекем кучактап ооп алып чыгып кетти. Болду баары бутту, бактым узакка созулбады, а бирок менин ууклум бар. Мен ушуга ыраазымын, менин бактым, ырысым улум эми, мен сага ыраазымын Абалбек деп жаздыгына башын ката буркурап ыйлай берди Салия. Наристеси болсо энесинин ыйлаганын сезгендей шыпты карап колун сербендете, канатын куулогон барчындын балапанындай ооз ачып кулуп кыбыр-сыбыр. ..
***
Гулмайрам бир жумадай эчтеке иче албай атып онунон азып кетти. Бир куну телефону сайцраганынан ала койса Азимбек экен.
-Угуп жатам, -деди Гулмайрам.
-Акбалын жакшыбы, Гулмайрам ждакында жаш таланттардын концерти болот. Ошого сенин атынды жаздырып койдум. Баягы ырды жаза коюп даярданыш керек.
-Эртен барам байке.
-Суйлоштук анда, сен озунду-озун артка тартпа Гулмайрам, мен сага ак жол каалайм.
-Рахмат, -Трубканы коюп мелтирей жатып ойго батты. Бир аз жакшы болуп калдым, бала торогон кыйын болот турбайбы, апам байкуш бизди кантип тороду экен..
Ошондон баштап анын мумкунчулугу да болбоду. Арзыкан келип кет деп кундо чалат. Колу бошобойт. Сауле менен Улукбек кызы Абалбек менен жашабай агасыныкында экенин угуп тим болушкан. "Жаман эрден коро иши илгерилеп адам болуп алсын" деген жыйынтыкка келип тынчып калышкан. Кийин боюнда бар экенин угуп Сауле озу келди. Ал келген куну Гулмайрам уйдон чыгып кеткен эле.
-Гулмаш уйдо жокпу? -деди кирип келип эле.
-Аны чакрып кетти, концертке катышмак экен, -Сейнегул кайненесинин колундагыларын ала торго откозду, -Атам жакшы журобу апа?
-Жакшы балам, журобуз эптеп септеп, Гулмашти кыйналып жатабы деп коонум тутпой келбедимби?
-Жакшы эле, бир аз таксикоз болуп уйдо жатты.
-Садагам десе канча ай болуптур?
-Уч айдан эми отуптур апа, отуп кетет, эркелиги бар да, бир аз которо албай атат.
-Мейли, тороп алсын, баланын зыяны тийбейт, -Сауле унчукпай калды. Сейнегул ашканага кирип кетти.
Гулмайрам ошол куну ырын жаздырып конулу чогуп Азимбектин жанында отурса бир келин бала которуп кирип келди. Ал Гулмайрамды коруп эле:
-Ийи, баланды коргонго жарабай дагы ушунун менен отурасывнбы? Эй кыз, мен сага канча жолу айттым ыя, бизди бузба деп, уят барбы сенде? -деп Гулмайрамды коруп жуткунгондо Азимбек тура калып:
-Эмне деп жатасын, бул кыз сага эмне кылды, баланды мага тануулабай чыгып кет азыр!
-Ооба, ону жылма кыз-келинди коргондо мени унутуп калдынбы? -Акмарал болбой эле суйлой берди. Унчукпай отурган Гулмайрамды жеп ийчудой карап, -Эптеп эле тийип алайын деп уросун да э, эрин кандай айбан, сени эн эркин коё берген?
-Эмне еп жатасын, мен сени да бапланды да билбейм, жон жур догурунрбай, -Азимбек аны туртуп сыртка чыгара эшикти бекитип ордуна келди, -Бир жолоп койсон бала сеники деп жабышкан аялды биринчи кордум, -деди да чарчаганынан ор дем алып, -Гулмайрам, бул сени кайдан коруп журот? -деди тангала.
-Билбейм, коптон бери эле чалып журот, ошон учун мен ырдабай эле жон журоюн деп чечкем, -Гулмайрам Азимбекти тике карады, -Сиздин баланыз эмеспи?
-Кайдагы бала, менин эки балам ата-энемде, аялым кетип калган, -Азимбек чындыкты айттым дегендей ага баш ийкеди, -Долу аялдар боло берет да?
-Анда мен кете берейин, сиз эртен даяр кыласызбы?
-Созсуз, эртен эрте кел, кимдер менен чыгарыныды тактайбыз, кийимдеринди даярдышын керек макулбу?
-Макул байке, -Гулмайрам кабинеттен чыгып кетти.
Азимбек ордуна отура албай дароо кийинип сыртка чыкты: "ушул аялдын азабы отту, корунгондон боюна бутуруп алып мага тануулаганын кара жанымды карч уруп Гулмайрамды имере албай журсо" деп ойлопнуп батирине келди. Керебетке жатв ойлонуп жатканда телефон чырылдап калды:
-Алло Жоомарт, созсуз Гулмайрам Бакир кызын алып чыгышын керек, ал сени уят кылбайт, келечеги бар кыз, ооба-иним, сенин канда тапшырман болсо мен аткарам, туура таланттууну озунор иргейсинер да, ха-хаха! Ошон чун айтып жатам да, бирок колго тушпой жатат, концерттин артында конул жакындар чогулуп бир повод жасайлы ээ, ошондой кыл иним, -деи жайдарылана кабагы ачыла тушту. Анан бир нерсени ойлогондой кайра телефонун алып Акмаралга чалмак болду. Ал коп куттурбой алып:
-Азимбек эмне керек сага? -деди орой.
-Сага мен эскертип коёюн дедим, дагы бир жолу ишиме барып кыздарга телефон чалсан капа болбо, аябайм байкуш, экинчи изимди басчу болбо!
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#66 02 March 2013 - 22:43
-Сени сотко берем, конушу жашагандар билет мен сени менен жашап жургонумду,
канынды текшергенде атынды тппай каласын, оной кутулам деп ойлобо! -Акмарал телефонун очуруп салды. "Энен урайын десе, ожорлугуну кара" деп ойлонуп кайра буткон бою дур этип алды: "Чын эле баланын каны меники болуп калсачы, анда эмне кылам, Гулмайрам учун колумдан келгенин жасап журомго" дептынчы кете калды. Козун жумуп кыялдана аны бооруна кысып алгандай озунчо элжиреп жылмайып алды. "Эх алтыным, сен деп баарынан кечтим, ичип жегенимди дагы билбей калдым, колума тиер бекенсин же куру убара артып жатамбы?"
деп козун ача керилип алды. Анан туруп кардынын ачтыгын сезип тамак жасоого киришти. Шамшум этип анан жатып калды.
Эртеси эрте келип Гулмайрамды кутуп музыкасын угуп кайра-кайра жасанып жатты. Коп куттурбой ал дагы келип калды. Ырын угуп аябай кубанып:
-Рахмат байке, сизге коп карыздар болуп калдым кшойт, буйруса актайм, чыгымдарынызды толоп берем, -деди жылмая
-Актасан болду, азыр аны унут, концертке бир жолу катышып эл алдына чыгып алсан анан коробуз, -деген Азимбек аны телмере тиктеп туруп калды. Андан козун ала качып жер карап клган Гулмайрам ичинен: "жакшы адам, адамгерчиликтуу, жакшынакай да экен, неге бойдок журот" деп ойлоп алды.
-Байке, аялыныз неге кетип калган? -Гулмайрам чоочугансып сурады.
-Жаштык мастык деген тура, бири-бирибизди тушунушо албай калдык окшойт.
- Суйлоштунуз беле?
-Ата-энемдин каалоосу менен....
-Кечиресиз.
-Эч нерсе эмес, кечире турган иш жок.
-Онтойсуз суроо бергенимди.
-Боло берет, -Гулмайрам сырдуу карап отуруп ойлуу суйлоду, -Суйгон эмесмин, суйуу деген адамды оору кылат дегенге ишенчу эмес элем Гулмайрам, жакындан бери жанымды жай алдырбаган азапка кабылдым...
-Сизби?
-Эмне, мен суйсом болбойбу?
-Жок,жок, мен..
-Озун куйоон менен суйлошуп туруп чыктын беле?
-Жок ала качып кеткен. Муну башында айтсам керек эле, унуткан окшойсуз? -Гулмайрам эки бетти тамылжып кызара суйлоп кирди, -Азыр бирге жашабайбыз.
-Неге?!
-Башканы суйуп калыптыр!
-Койчу, ушу сендей жарыны башкага алмаштырган кандай жигит? -Азимбек туруп ары-бери басты, -Аттин, кудай кылбаганын карачы, сага жетпей жургондор канча, кирпигин кошо бугулчолого жолуксан го?
-Эми эч кимдин кереги жок, куйоодон конул калды байке. Андан коро ырым буттубу?
-Ой кокуй оо-ой, ырынды которуп кайда барарынды билесинби деги, ал жолу баса элексин шашпа, -Азимбек кайра ордуна отурду, -Гулмайрам, сени мындан ары Гуля деп эле кыскартып айтсам болобу?
-Айта бериниз.
-Анда Гуля, мен сени суйуп калдым десем эмне дээр элем?!
-Эмне дейсиз? -Гулмайрам капысынан айтылган бул созго чоочуп тура калды, -Сиз экообуздун ортобузда мындай мамиле болушу мумкун эмес!
-Гуля, ушунтеринди билгемин, бирок ойлонуп корбой эле секиргенин туура эмес. Башында бир созго макул болгонун эсиндеби? -Азимбек Гулмайрамдын жанына келип ийинен аста суйлоп отургузду. -Ошондо мен эгер башкача ойдо болсом максатыма жетмекмин туурабы?
-Мм..
-Жо-ок, чындыкты моюнга алуун керек, сен макул болуп озун келгенсин, мен сени булгагым келбейт, куйоон бар экенин уктум бирок эмнеге?
-Билбейм, -Гулмайрам уну калтырай жооп кылды.
-Сенин назиктигинди, сулуулугун менен жаштыгынды аядым, биринчиден сени суйуп калдым.
-Жо-ок! -Гулмайрам бакырып ийди. -Мен эч качан суйууго ишенбейм! -деп ыйлап атты.
-Гуля сага эмне болду, суйуу дегендин ушунчалык ачуу да жагы бар бекен? -Азимбек анын мандайына келип жузуно тике карап, козунун жашын аарчыды, -Сага ыйлаган да аячбай жарашат экен, ого бетер сулуу болуп чыга калат экенсин.
-Ушул сулуулуктун мага кереги да жок эле...
-Антпе Гуля, кудайым суйуп жараткан адамдар гана сулуу боло алышат, бул жараткандын жалган дуйнодогу пендесине, анын ичинде аялдарга берген бирден -бир белеги!
-Тушунбойм, андан коро... Гулмайрам бетин басып буулугуп ыйлай берди. Азимбек аны сооротууга жан талашып айланчыктап жатты. Анын бул мамилеси келиндин журогун жибитти. Копто барып ыйлагыны басылып унсуз отуруп калды.
-Гуля, кел бети колунду жууп ал, азыр дагы бироолор келип кплышы мумкун. Анан дагы бир жерге барабыз.
Эртеси эрте келип Гулмайрамды кутуп музыкасын угуп кайра-кайра жасанып жатты. Коп куттурбой ал дагы келип калды. Ырын угуп аябай кубанып:
-Рахмат байке, сизге коп карыздар болуп калдым кшойт, буйруса актайм, чыгымдарынызды толоп берем, -деди жылмая
-Актасан болду, азыр аны унут, концертке бир жолу катышып эл алдына чыгып алсан анан коробуз, -деген Азимбек аны телмере тиктеп туруп калды. Андан козун ала качып жер карап клган Гулмайрам ичинен: "жакшы адам, адамгерчиликтуу, жакшынакай да экен, неге бойдок журот" деп ойлоп алды.
-Байке, аялыныз неге кетип калган? -Гулмайрам чоочугансып сурады.
-Жаштык мастык деген тура, бири-бирибизди тушунушо албай калдык окшойт.
- Суйлоштунуз беле?
-Ата-энемдин каалоосу менен....
-Кечиресиз.
-Эч нерсе эмес, кечире турган иш жок.
-Онтойсуз суроо бергенимди.
-Боло берет, -Гулмайрам сырдуу карап отуруп ойлуу суйлоду, -Суйгон эмесмин, суйуу деген адамды оору кылат дегенге ишенчу эмес элем Гулмайрам, жакындан бери жанымды жай алдырбаган азапка кабылдым...
-Сизби?
-Эмне, мен суйсом болбойбу?
-Жок,жок, мен..
-Озун куйоон менен суйлошуп туруп чыктын беле?
-Жок ала качып кеткен. Муну башында айтсам керек эле, унуткан окшойсуз? -Гулмайрам эки бетти тамылжып кызара суйлоп кирди, -Азыр бирге жашабайбыз.
-Неге?!
-Башканы суйуп калыптыр!
-Койчу, ушу сендей жарыны башкага алмаштырган кандай жигит? -Азимбек туруп ары-бери басты, -Аттин, кудай кылбаганын карачы, сага жетпей жургондор канча, кирпигин кошо бугулчолого жолуксан го?
-Эми эч кимдин кереги жок, куйоодон конул калды байке. Андан коро ырым буттубу?
-Ой кокуй оо-ой, ырынды которуп кайда барарынды билесинби деги, ал жолу баса элексин шашпа, -Азимбек кайра ордуна отурду, -Гулмайрам, сени мындан ары Гуля деп эле кыскартып айтсам болобу?
-Айта бериниз.
-Анда Гуля, мен сени суйуп калдым десем эмне дээр элем?!
-Эмне дейсиз? -Гулмайрам капысынан айтылган бул созго чоочуп тура калды, -Сиз экообуздун ортобузда мындай мамиле болушу мумкун эмес!
-Гуля, ушунтеринди билгемин, бирок ойлонуп корбой эле секиргенин туура эмес. Башында бир созго макул болгонун эсиндеби? -Азимбек Гулмайрамдын жанына келип ийинен аста суйлоп отургузду. -Ошондо мен эгер башкача ойдо болсом максатыма жетмекмин туурабы?
-Мм..
-Жо-ок, чындыкты моюнга алуун керек, сен макул болуп озун келгенсин, мен сени булгагым келбейт, куйоон бар экенин уктум бирок эмнеге?
-Билбейм, -Гулмайрам уну калтырай жооп кылды.
-Сенин назиктигинди, сулуулугун менен жаштыгынды аядым, биринчиден сени суйуп калдым.
-Жо-ок! -Гулмайрам бакырып ийди. -Мен эч качан суйууго ишенбейм! -деп ыйлап атты.
-Гуля сага эмне болду, суйуу дегендин ушунчалык ачуу да жагы бар бекен? -Азимбек анын мандайына келип жузуно тике карап, козунун жашын аарчыды, -Сага ыйлаган да аячбай жарашат экен, ого бетер сулуу болуп чыга калат экенсин.
-Ушул сулуулуктун мага кереги да жок эле...
-Антпе Гуля, кудайым суйуп жараткан адамдар гана сулуу боло алышат, бул жараткандын жалган дуйнодогу пендесине, анын ичинде аялдарга берген бирден -бир белеги!
-Тушунбойм, андан коро... Гулмайрам бетин басып буулугуп ыйлай берди. Азимбек аны сооротууга жан талашып айланчыктап жатты. Анын бул мамилеси келиндин журогун жибитти. Копто барып ыйлагыны басылып унсуз отуруп калды.
-Гуля, кел бети колунду жууп ал, азыр дагы бироолор келип кплышы мумкун. Анан дагы бир жерге барабыз.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#67 02 March 2013 - 23:34
-Азыр, -Гулмайрам туруп барып бетин жууп келип анан озуно келип чачтарын тарады.
-Мына эмесе, -деп дисктерди алып жономок болуп калышканда сырттан ыр жаздырып жугуруп жургон эки жигит келип калды.
-Ассалоому Алейкум байке!
-Ассалоому Алейкум!
-Аллеки салам, келгиле жигиттер! -Азимбек алик ала ары басты, -Силердики кече эле даяр болгон, угасынарбы?
-Угуп королу, -Экоо жарыша жооп берди. Азимбек музыканы коюп атып:
-Тааныдынбы Айбек, бул ырын созсуз хит болот, -деди.
-Айтканынывз келсин байке, сизге ишенем да.
-Сеники да жаман эмес, кыскасы экоонор тен азаматсынар, -Элмир сен дагы концертке жаны ысым менен киргени жатасынбы?
-Ооба байке, экообуз тен чыгабыз го буйруса.
-Анда бул отурган кыз менен таанышып алгыла, -деп Гулмайрамды корсотту. Айбек менен Элмир аны жалт карап алып:
-Сиз откондо Хит-Парадка катыштыныз го дейм, коргонбуз, -Айбек колун сунду, -Айбек.
-Элмир
-Гулмайрам.
-Эмесе дагы бир сыноодон отсонор анан машыгып каласынар, -Бакылдашып бир аз турду да Элмир менен Айбек кетти. Азимбек менен Гулмайрам кабинеттен чыгып долго чыгышты. Бул жолу алар ээрчише ресторанга киришти. Гулмайрам каршы болгонуна койбой колтуктап кирип келди. Эн четтеги бош орундукка оурушту, кунурт корунгон менен адамдын конулун ача турган пардалардн кооздугу, чет элдик стол стулдар, болмо ичинин конул которгон салкындыгы Гулмайрамды эргитип толкундана Азимбекти бажырая карады:
-Укмуш соонун го ээ байке, мен ресторанга кире элек элем.
-Буйруса мындан дагы жакшы кундор болот Гуля, ишин журуп кетсе анча-мынча ырчылар ичи куйгтндой эле болот, -Ангыча стол тейлеген кыз тамак-ашын которуп келип калды.
-Тамагыныздар таттуу болсун! -деп бурулуп кетмек болгондо аны Азимбек токтотту.
-Мумкун болсо бизге италиянын виносун бересизби?
-Жарайт, -тейлеген кыз бурулуп кеткенден кийин Гулмайрам аны кабагы буркоп:
-Винону эмне кыласыз, мага болбойт, боюмда бар!
-Бир аз конул которолу, менимче сен да капаланып калдын, эч нерсе болбойт, ал эми-и.... Азимбек ойлоно унчукпай калды.
-Жок мен ичип коргон эмесмин.
-Ооз тийгенден эч теке болбойт, капаланбачы эми, сен азыр элдин гана козундо боло турган жолдосун, келечегин алдыда, жакшылык учун татып койсок эчтеке болбойт, -Тейлеген кыз койкойгон винону эки бокалы менен алып келип куюп кайра кетти. Экоо аз-аздан винодон алып тамактанып копко отурушту. Гулмайрамга ак жол каалап суйлошуп отуруп кеч чыышты.
-Гуля, мен сагас бир сунуш кылам, кабыл алсан абадан кубанычта болоор элем, -Азимбек Гулмайрамдын колунан колунан кармап абдан отунду.
-Бугундон кий н, азыр мен... -деп келаткан телефону чырылдап алаксып калды, -А апа, мен азыр барып калам, качан келдиниз, бугун элеби, ооба иштерим коп болуп ,... -Гулмайрам калп атканына кызарып кетти, анткени убакыттын кобу жон эеле отуп кеткен болчу, -Апам келиптир, келип кал деди.
-Гуля, бир аз убакыт кетет, суранам Гулу, -деп жалдырай карады Азимбек. Ансыщ дагы виного башы айланып турган Гулмайрам ойлоно тушту, оозунан жыттанса апасы урушаарын билет, тынымдан кийин:
-Макул, бат эле чыгабыз ээ? -деди жайдарлана: "мындай адамды капа кылганым болбойт" деп ойлонуп калды.
-Гулу, сага чон рахмат сунушумду четке какпай кабыл алганына ырапзымын, -Кубанычынан жузун кулку чайыган Азимбек Гулмайрамды женил колтуктап алды.
-Эч нерсе эмес байке, адамга адамча жооп бериш колумдан келет, -деп кулуп калды.
-Гуля, куйоон сенин боюнда бар экенин билсе дагы басып кетиби?
-Мурун ал эмес озум деле билген эмесмин, кийин гана билдим,- Муная жооп кылып кете берди.
-Окунучтуу, жашоо деген татаал тетиктен турат, жаза бастын ордуна келишин кыйын, айрыкча он гулунон бир гулу ачыла элек жаштардын тагдыры чиеленишип баратканы окунучтуу, -Секин колтугунан алып озу жашаган батирге алып келди. Бийик кабаттуу уйдун учунчу кабатындагы бир болмолуу уйго киришти. Уй ичи абдан таза, бир керебет менен тамак иччуу стол, стул анан идиштер, жуунчу болмо.
-Мына эмесе, -деп дисктерди алып жономок болуп калышканда сырттан ыр жаздырып жугуруп жургон эки жигит келип калды.
-Ассалоому Алейкум байке!
-Ассалоому Алейкум!
-Аллеки салам, келгиле жигиттер! -Азимбек алик ала ары басты, -Силердики кече эле даяр болгон, угасынарбы?
-Угуп королу, -Экоо жарыша жооп берди. Азимбек музыканы коюп атып:
-Тааныдынбы Айбек, бул ырын созсуз хит болот, -деди.
-Айтканынывз келсин байке, сизге ишенем да.
-Сеники да жаман эмес, кыскасы экоонор тен азаматсынар, -Элмир сен дагы концертке жаны ысым менен киргени жатасынбы?
-Ооба байке, экообуз тен чыгабыз го буйруса.
-Анда бул отурган кыз менен таанышып алгыла, -деп Гулмайрамды корсотту. Айбек менен Элмир аны жалт карап алып:
-Сиз откондо Хит-Парадка катыштыныз го дейм, коргонбуз, -Айбек колун сунду, -Айбек.
-Элмир
-Гулмайрам.
-Эмесе дагы бир сыноодон отсонор анан машыгып каласынар, -Бакылдашып бир аз турду да Элмир менен Айбек кетти. Азимбек менен Гулмайрам кабинеттен чыгып долго чыгышты. Бул жолу алар ээрчише ресторанга киришти. Гулмайрам каршы болгонуна койбой колтуктап кирип келди. Эн четтеги бош орундукка оурушту, кунурт корунгон менен адамдын конулун ача турган пардалардн кооздугу, чет элдик стол стулдар, болмо ичинин конул которгон салкындыгы Гулмайрамды эргитип толкундана Азимбекти бажырая карады:
-Укмуш соонун го ээ байке, мен ресторанга кире элек элем.
-Буйруса мындан дагы жакшы кундор болот Гуля, ишин журуп кетсе анча-мынча ырчылар ичи куйгтндой эле болот, -Ангыча стол тейлеген кыз тамак-ашын которуп келип калды.
-Тамагыныздар таттуу болсун! -деп бурулуп кетмек болгондо аны Азимбек токтотту.
-Мумкун болсо бизге италиянын виносун бересизби?
-Жарайт, -тейлеген кыз бурулуп кеткенден кийин Гулмайрам аны кабагы буркоп:
-Винону эмне кыласыз, мага болбойт, боюмда бар!
-Бир аз конул которолу, менимче сен да капаланып калдын, эч нерсе болбойт, ал эми-и.... Азимбек ойлоно унчукпай калды.
-Жок мен ичип коргон эмесмин.
-Ооз тийгенден эч теке болбойт, капаланбачы эми, сен азыр элдин гана козундо боло турган жолдосун, келечегин алдыда, жакшылык учун татып койсок эчтеке болбойт, -Тейлеген кыз койкойгон винону эки бокалы менен алып келип куюп кайра кетти. Экоо аз-аздан винодон алып тамактанып копко отурушту. Гулмайрамга ак жол каалап суйлошуп отуруп кеч чыышты.
-Гуля, мен сагас бир сунуш кылам, кабыл алсан абадан кубанычта болоор элем, -Азимбек Гулмайрамдын колунан колунан кармап абдан отунду.
-Бугундон кий н, азыр мен... -деп келаткан телефону чырылдап алаксып калды, -А апа, мен азыр барып калам, качан келдиниз, бугун элеби, ооба иштерим коп болуп ,... -Гулмайрам калп атканына кызарып кетти, анткени убакыттын кобу жон эеле отуп кеткен болчу, -Апам келиптир, келип кал деди.
-Гуля, бир аз убакыт кетет, суранам Гулу, -деп жалдырай карады Азимбек. Ансыщ дагы виного башы айланып турган Гулмайрам ойлоно тушту, оозунан жыттанса апасы урушаарын билет, тынымдан кийин:
-Макул, бат эле чыгабыз ээ? -деди жайдарлана: "мындай адамды капа кылганым болбойт" деп ойлонуп калды.
-Гулу, сага чон рахмат сунушумду четке какпай кабыл алганына ырапзымын, -Кубанычынан жузун кулку чайыган Азимбек Гулмайрамды женил колтуктап алды.
-Эч нерсе эмес байке, адамга адамча жооп бериш колумдан келет, -деп кулуп калды.
-Гуля, куйоон сенин боюнда бар экенин билсе дагы басып кетиби?
-Мурун ал эмес озум деле билген эмесмин, кийин гана билдим,- Муная жооп кылып кете берди.
-Окунучтуу, жашоо деген татаал тетиктен турат, жаза бастын ордуна келишин кыйын, айрыкча он гулунон бир гулу ачыла элек жаштардын тагдыры чиеленишип баратканы окунучтуу, -Секин колтугунан алып озу жашаган батирге алып келди. Бийик кабаттуу уйдун учунчу кабатындагы бир болмолуу уйго киришти. Уй ичи абдан таза, бир керебет менен тамак иччуу стол, стул анан идиштер, жуунчу болмо.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#68 03 March 2013 - 22:48
-Сиз ушунда турасызбы?
-Ооба, анчалык бай эмес бекенмин? -Азимбек ага карап кулуп калды, -Озум кедеймин, бирок жан дуйном бай Гулу.
-Мен андай дегег ойдон алысмын, -Гулмайрам ынгайсыздана жооп берип туруп калды.
-Ушундай, бул уйду жакында эле алгамын, кечеги келинди мында эки-уч кун тунотконмун, бараар жерим жок деп ыйлаганынан, анан озун бойдокчулукту тушуносун да.
-Кереги жок, мага айтпай деле койсонуз болот, ал сиздин ишиниз да?
-Ал жон эле докурунуп жатпайбы, сага чалганын билген эмесмин, эми тынчынды албайт, отурсан боло Гулу? -Калдастай столду жылдырды.
-Жок, жок мен кетишим керек, апам кутуп жатат, -Гулмайрам отурган жок.
-Ушу кантип болсун кичине отуруп чыксан боло эми, чай-пай ичип дегендей.
-Убара болбонуз, ансыз дагы сизге рахмат айтышым керек, бугунку сыйыныз учун, -Гулмайрам аны тике карады, -Мындан артык сыйдын кереги барбы?
-Эч нерсе эмес, сенден эч нерсемди аябайм Гулу, буйруса сенин талаттын таш жарат, баары мага байланыштуу, сен менин тилимди алсан самандагы жылдызга тен келесин гулум, -жылмая мандайына келип колун кармалай, -Керек болсо жанымды да аябайм!
-Рахмат!
-Отурбай койдун, шашып жатат шекилдуусун, такси менен жеткирип коём, даам ооз тий жок дегенде, -Азимбек таарынынгандай нан алып келди, -Ооз тийиниз мадам!
-Рахмат, -Гулмайрам аргасыз аргасыз кулуп ийди, -Кансе да артисиз да?
-Бир еезде болом дегем, азыр музыкасыз жашоомду элестете албайм.
Экоо ээрчише жол боюндагы таксинин бирине тушуп бат эле Ала-Тоого келип калышты. Гулмайрам коштошо тушуп калды. Ал кирип келгенде баары бапры тамактанып отурушкан экен. Барып эле апасын кучактап калды.
-Копологум десе, иштерин жакшыбы карылдым.
-Баары жайында апа.
-Эмнеге мынчалык кеч келдин?
-Жумуш коп апа, жакында алгачкы жолу сахнага чыгам! -Кубанычтуу ага-женесин, апасын тегерете карады, -уктунузбу апа, алгачкы жолу!
-Тилегин кабыл болсун садага, -Сауле кызынын эки бетинен ооп койду.
-Кызын эмнеге ырчы болом деп тарактап журот? -Агасы Темирбек Саулени карады, -Абалбек ошонсунан эле айнып жатат да, артисти ким жакшы корот айтсаныз?
-Уулум, оз жайына кой карындашынды, бир кезде менин да чон максатым бар эле, атан жолугуп калып баарын унутуга тура келген. Улукбек мага тыю салган жок. Бирок чон ата, чн энелеринден тартынып отуруп калганмын. Ар бир адамдын бийик максаты болот, умтулса бапрына жетуусу мумкун, Гулмаш эми ачылган гул, ал солуп калбаш керек, -деди уулуна карап.
-Озунор билиле, -деп Темирбек унчукпай калды.
-Гулмаштин уну, таланты бар, ырдап чыга берсин. Кэ бироолор уну жок болсо деле ырдап журушпойбу? -Сейнегул да Гулмайрамды колдоп турду. Аркы-берки суйлошуп отурушуп жатукга кам корунушту. Жне бала оздорунчо болмого жатып алып суйлошуп жатты:
-Кызым, озун кош бойлуу болсон кыйналбайсынбы?
-Жо-ок апа, убактылуу чыгып алсам анан тороордо уйдо болом, -Гулмайрам апасыны чоп этирип ооп алды.
-Мейли садага, аман-эсен тороп алсан болду, атан дагы кабатыр болуп жатат, -Эне кызынын чачынан сылап ойлуу жатып калды. Унчукпай оз ойлору менен алышып уктап калышты. Эненин Абалбекке жини келип турду. Улукбектин айтканынын гана аларга барган жок. Ал шаарга жоноордо: "Кемпир ачуунду акыл менен бас, кызыбыз аман болсо багы ачылып кетет, эчтеке эмес, ажырашкан биздин эле кыз бекен" деп жоноткон. Ошондуктан унчукпай тим болду.
Эртеси Гулмайрам уйдо отурганда Азимбек чалды. Эми жономок болгондо Абалбек чалды эле номерин таанып очуруп койду. Сотко чырылдап жатып кайра басылды. Ырлары даяр болуп сахнага чыгаарына аз калганда Азимбек аны кийим тигуучуго алып барды. Эки койнок заказ беришти. Бапрын озу толоп концерт болоор куну алып келип берди.
-Гулу кана, кийип корчу, сахгнага чыкканда укмуштуудай сулуу болуп элдин козун уялтасын го?
-Коюнузчу, бирок мага абдан жакты, -Гулмайрам кубанычын жашыра алган жок.
-Сага жакса кубанычтамын, -Азимбек озунчо эле толкунданып ары жак, бери жагына чыгып суйунуп жатты.
-Менин оюмча кийимде эмес, ырым элге жакса болду.
-Жагат алтыным, -деп ийигенин сезбей калды Азимбек.
-Учунчалык кен пейилдигинизге ыраазымын.
-Эч нерсе эмес сенин кубанычын менин кубанычым, -Гулмайрамды жал-жал карап, -Ооп койсом болобу? -деди.
-Ма-акул, -Гулмайрам кулумсурой карады эле Азимбек аны эки бетинен ооп алды, -Болдубу?
-Жетет! -Ары басып ордунан турду, -Карындагы майга жетпей жатып сасык деген мышыктан коро жетпеген нерсеге жеттим, сага да рахмат Гулу.
-Койсонузчу, -Гулмайрам бырс эте кулуп ийди, -Созду табат экенсиз да?
-Бул менин тапкан соз жмес, илгертен калган соз, -Азимбек дагы кулду. Ал куну Гулмайрам койнокторун которуп келип апасына келип коргозду. Аларга дагы жакты.
-Апа, жарашат бекен?
-Жакшы кызым, ак жолтой болуп эл алдында журо бер, мартабан которулсун.
-Соонун тигилиптир, сахнада тим эле кополоктой учасынго, -Сейнегул тамашалады, -Ушул койнок канчага турду Гулмаш?
-Спонсорум озу тиктирип берди, кийин байыганда толоймго?
-Аа-а, ырас эле спонсорунбу же продюсеринби?
-Продюсерим го, спонсорум дегенимчи, ырларымды бут жаздырып, радио-телеге берген агайым.
Ошондой десен, мен дагы кызык дароо эле кайдагы спонсор табылды деп жатпаймынбы, -Сейнегул кулуп калды, -Эми качан барабыз концертине?
-Отуз биринчи августта.
-Майрамда болот тура.
-Ошондойго?
-Ишине ийгилик каалайбыз, чон ырчы болуп калсан бекер коруп турат экенбиз да?
-Ооба, анчалык бай эмес бекенмин? -Азимбек ага карап кулуп калды, -Озум кедеймин, бирок жан дуйном бай Гулу.
-Мен андай дегег ойдон алысмын, -Гулмайрам ынгайсыздана жооп берип туруп калды.
-Ушундай, бул уйду жакында эле алгамын, кечеги келинди мында эки-уч кун тунотконмун, бараар жерим жок деп ыйлаганынан, анан озун бойдокчулукту тушуносун да.
-Кереги жок, мага айтпай деле койсонуз болот, ал сиздин ишиниз да?
-Ал жон эле докурунуп жатпайбы, сага чалганын билген эмесмин, эми тынчынды албайт, отурсан боло Гулу? -Калдастай столду жылдырды.
-Жок, жок мен кетишим керек, апам кутуп жатат, -Гулмайрам отурган жок.
-Ушу кантип болсун кичине отуруп чыксан боло эми, чай-пай ичип дегендей.
-Убара болбонуз, ансыз дагы сизге рахмат айтышым керек, бугунку сыйыныз учун, -Гулмайрам аны тике карады, -Мындан артык сыйдын кереги барбы?
-Эч нерсе эмес, сенден эч нерсемди аябайм Гулу, буйруса сенин талаттын таш жарат, баары мага байланыштуу, сен менин тилимди алсан самандагы жылдызга тен келесин гулум, -жылмая мандайына келип колун кармалай, -Керек болсо жанымды да аябайм!
-Рахмат!
-Отурбай койдун, шашып жатат шекилдуусун, такси менен жеткирип коём, даам ооз тий жок дегенде, -Азимбек таарынынгандай нан алып келди, -Ооз тийиниз мадам!
-Рахмат, -Гулмайрам аргасыз аргасыз кулуп ийди, -Кансе да артисиз да?
-Бир еезде болом дегем, азыр музыкасыз жашоомду элестете албайм.
Экоо ээрчише жол боюндагы таксинин бирине тушуп бат эле Ала-Тоого келип калышты. Гулмайрам коштошо тушуп калды. Ал кирип келгенде баары бапры тамактанып отурушкан экен. Барып эле апасын кучактап калды.
-Копологум десе, иштерин жакшыбы карылдым.
-Баары жайында апа.
-Эмнеге мынчалык кеч келдин?
-Жумуш коп апа, жакында алгачкы жолу сахнага чыгам! -Кубанычтуу ага-женесин, апасын тегерете карады, -уктунузбу апа, алгачкы жолу!
-Тилегин кабыл болсун садага, -Сауле кызынын эки бетинен ооп койду.
-Кызын эмнеге ырчы болом деп тарактап журот? -Агасы Темирбек Саулени карады, -Абалбек ошонсунан эле айнып жатат да, артисти ким жакшы корот айтсаныз?
-Уулум, оз жайына кой карындашынды, бир кезде менин да чон максатым бар эле, атан жолугуп калып баарын унутуга тура келген. Улукбек мага тыю салган жок. Бирок чон ата, чн энелеринден тартынып отуруп калганмын. Ар бир адамдын бийик максаты болот, умтулса бапрына жетуусу мумкун, Гулмаш эми ачылган гул, ал солуп калбаш керек, -деди уулуна карап.
-Озунор билиле, -деп Темирбек унчукпай калды.
-Гулмаштин уну, таланты бар, ырдап чыга берсин. Кэ бироолор уну жок болсо деле ырдап журушпойбу? -Сейнегул да Гулмайрамды колдоп турду. Аркы-берки суйлошуп отурушуп жатукга кам корунушту. Жне бала оздорунчо болмого жатып алып суйлошуп жатты:
-Кызым, озун кош бойлуу болсон кыйналбайсынбы?
-Жо-ок апа, убактылуу чыгып алсам анан тороордо уйдо болом, -Гулмайрам апасыны чоп этирип ооп алды.
-Мейли садага, аман-эсен тороп алсан болду, атан дагы кабатыр болуп жатат, -Эне кызынын чачынан сылап ойлуу жатып калды. Унчукпай оз ойлору менен алышып уктап калышты. Эненин Абалбекке жини келип турду. Улукбектин айтканынын гана аларга барган жок. Ал шаарга жоноордо: "Кемпир ачуунду акыл менен бас, кызыбыз аман болсо багы ачылып кетет, эчтеке эмес, ажырашкан биздин эле кыз бекен" деп жоноткон. Ошондуктан унчукпай тим болду.
Эртеси Гулмайрам уйдо отурганда Азимбек чалды. Эми жономок болгондо Абалбек чалды эле номерин таанып очуруп койду. Сотко чырылдап жатып кайра басылды. Ырлары даяр болуп сахнага чыгаарына аз калганда Азимбек аны кийим тигуучуго алып барды. Эки койнок заказ беришти. Бапрын озу толоп концерт болоор куну алып келип берди.
-Гулу кана, кийип корчу, сахгнага чыкканда укмуштуудай сулуу болуп элдин козун уялтасын го?
-Коюнузчу, бирок мага абдан жакты, -Гулмайрам кубанычын жашыра алган жок.
-Сага жакса кубанычтамын, -Азимбек озунчо эле толкунданып ары жак, бери жагына чыгып суйунуп жатты.
-Менин оюмча кийимде эмес, ырым элге жакса болду.
-Жагат алтыным, -деп ийигенин сезбей калды Азимбек.
-Учунчалык кен пейилдигинизге ыраазымын.
-Эч нерсе эмес сенин кубанычын менин кубанычым, -Гулмайрамды жал-жал карап, -Ооп койсом болобу? -деди.
-Ма-акул, -Гулмайрам кулумсурой карады эле Азимбек аны эки бетинен ооп алды, -Болдубу?
-Жетет! -Ары басып ордунан турду, -Карындагы майга жетпей жатып сасык деген мышыктан коро жетпеген нерсеге жеттим, сага да рахмат Гулу.
-Койсонузчу, -Гулмайрам бырс эте кулуп ийди, -Созду табат экенсиз да?
-Бул менин тапкан соз жмес, илгертен калган соз, -Азимбек дагы кулду. Ал куну Гулмайрам койнокторун которуп келип апасына келип коргозду. Аларга дагы жакты.
-Апа, жарашат бекен?
-Жакшы кызым, ак жолтой болуп эл алдында журо бер, мартабан которулсун.
-Соонун тигилиптир, сахнада тим эле кополоктой учасынго, -Сейнегул тамашалады, -Ушул койнок канчага турду Гулмаш?
-Спонсорум озу тиктирип берди, кийин байыганда толоймго?
-Аа-а, ырас эле спонсорунбу же продюсеринби?
-Продюсерим го, спонсорум дегенимчи, ырларымды бут жаздырып, радио-телеге берген агайым.
Ошондой десен, мен дагы кызык дароо эле кайдагы спонсор табылды деп жатпаймынбы, -Сейнегул кулуп калды, -Эми качан барабыз концертине?
-Отуз биринчи августта.
-Майрамда болот тура.
-Ошондойго?
-Ишине ийгилик каалайбыз, чон ырчы болуп калсан бекер коруп турат экенбиз да?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#70 07 March 2013 - 23:29
-Ананчы?! -Гулмайрам кудундап койду. Бир гана агасы анын ырчы болушунча каршы болуп унчуккан жок. Болгону эки кун калды. Журогу элеп-желеп болгон Гулмайрам бир ордунда тура албай тынчы кетип журду: "Элдин суру кандай? Жанылып кетпес бекенмин, уят болбосом экен" деген коркунуч ээлеп кундо Азимбектин кабинетинде даярданып бара-бара коно тушту. Анын жумшак мунозу, жакшы мамилеси дурогун жибитип сыйлап калган. Куткон кун келип ошол мунотторун куткон жаш ырчылар кобур-собур болуп журоксугону да бар, кокурогун которгону да бар. Бир кезде Гулмайрамдын атты угулду. Абалбек дагы гул которуп алып эжеси, жездеси болуп атайын келишкен. Сахнада апапак койнокту кийип алып чыгып келаткан Гулмайрамды коргон Абалбектин журогу зырп этип алды: "Кандай гана сулуу аялым бар ээ, мен акмакмын, кечире бекен?" деп колундагы гулун улам бир колуна откоруп карап турду. Театрдын жасалгасы анча эмес, залда эл жарымынан кобуроок. Гулмайрам кайырмасын кайталап ырдап жатканда тээ устундо отурган эркектер шатырата кол чаап жатышты. Ал эми калганын телевизордон коруп жаткандай тымтырс. Абалбек шашыла гулун которуп эми секиге чыга бергенде алды жакта бараткан жигит етип гул берип эки бетинен ооп кайра тартты. Абалбек ошол эле жерден артка кайрылганда Арзыкан ага жетип:
-Барбайсынбы? -деди шыбырай.
-Жок, барбайм, -еп терс бурулганда Арзыкан анын колунан гулду алып эми кетип бараткан Гулмайрамга барып:
-Куттуктай! -деп бетинен ооп, -Абалбек дагы биерде, -деп шыбырай кайра артка жоноду. Гулмайрам жылмайып коюп жугуруп кетти.
-Барбайсынбы? -деди шыбырай.
-Жок, барбайм, -еп терс бурулганда Арзыкан анын колунан гулду алып эми кетип бараткан Гулмайрамга барып:
-Куттуктай! -деп бетинен ооп, -Абалбек дагы биерде, -деп шыбырай кайра артка жоноду. Гулмайрам жылмайып коюп жугуруп кетти.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#71 08 March 2013 - 00:02
Абалбектин конулу чого тушту: Соо журмок беле, эмгиче таап алган да, гул алып барып бетинен ким опмок эле" деп ошол эле куну Салияга тундоп кетип калды. Ал ото кызуу келгендиктен унчукпай жаткырып койду. Эртен менен ойгонуп алып качан келгенин эстей албай ойлонуп жатты. Баласы чукуранганда ойгонгон Салия Абалбекти куло карады:
-Эмне кызганыч кучоп кетиби?-деди.
-Аны кайдан билдин?
-Билем, Гулмайрам биринчи сахнага чыгаарын билем, сен ага созсуз бардын, анан кызгандын, -Ал каткырып алды, анын кулкусундо ыза менен табалоо бар эле.
-Ошондой Салия, мен андай ырчы менен жашай албайт окшойм?-Уулун жыттап койду.
-Ата-энене жатканын кыласын да? -Сынай жооп кутуп калды.
-Эмне кылаарымды да билбейм, силерге конуп алыпмын, -Шыпты тиктей унчукпай калды.
-Тагдырына жазганын короорсун...
-Ошо да.
-Уулун чоноюп калыптырбы?
-Ананчы кучугум десе, -Жыттап алды, -Уулумду таштай албайт окшойм Салия?
-Кой андай дебе, ата-энени нааразы кылган болбойт осконуно жакшы.
-Ошолорду кыялбай озум кыйналып жатам да.
Салия унчуккан жок. Абалбектин коз алдынан аппак кийинип алып ырдап жаткан Гулмайрамдын ээлеси кетпей, уну кубулжуп кулагынан кетпей башы ооруп чыкты. Капысынан гул которуп барып эки бетинен ооп жатканын элестетип алып озунчо эле кыжаалат боло берди. Ошол куну Салия менен коштошпой эжесиникине келди. Ал келээри менен Мунаркан ага:
-Ырас келдин балам, кудагый дагы бул жерде экен, силерди табыштырып келинди биерге алып келели, -деди.
-Барбайм!
-Жинди болдунбу?
-Ооба жинди болдум.
-Ой бала, ушундай болуп калдынбы? -Мунаркан ачуулана баласын карады, -Деги акылындан айныгандан соосунбу?
-Мен аны менен жашабайм, эмнеге мени тушунбойсунор?
-Тиги аялынды алып келесинби анда?
-Аны да албайм.
-Балам ай баламм, атан бизди уйдо кутуп жатат го, карыганда сенин азабынды тартмак белек карангун?! -Эне ыйлап калды, -Сен кыйнадынго?
-Эмне кыл дейсинер?
-Озун билгенинди кыла бер, Гулмайрам менен жараш же тиги аялын менен баланды алып уйго бар!
-Апа, жарга такап жатасыз, мен ойлонушум керек... -Абалбек дароо Гулмайрамды эстеп саамга тунжурай тушту. "Ушунчалык мукам ырдайт экен, уну аргендей" деп ойлоп ийди.
-Жок азыр чеч, олоно турган эчтеке жок, каалаганынды азыр айт, убакытты откорбо,эчкидей жашыбыз калганда келинди ысык чай кайнатып берет экен дегенибиз, -Мунаркан Абалбекти шаштырып туруп алды эле Арзыкан бир жагынан чыкты.
-Ойлонуп буткудой эле болдунго, бирини танда дагы айылга жоно.
-Апа, эже... -Абалбектин аргасы тугоно экоону карады, -Дагы бир жума коё тургулачы?
-Эмне кызганыч кучоп кетиби?-деди.
-Аны кайдан билдин?
-Билем, Гулмайрам биринчи сахнага чыгаарын билем, сен ага созсуз бардын, анан кызгандын, -Ал каткырып алды, анын кулкусундо ыза менен табалоо бар эле.
-Ошондой Салия, мен андай ырчы менен жашай албайт окшойм?-Уулун жыттап койду.
-Ата-энене жатканын кыласын да? -Сынай жооп кутуп калды.
-Эмне кылаарымды да билбейм, силерге конуп алыпмын, -Шыпты тиктей унчукпай калды.
-Тагдырына жазганын короорсун...
-Ошо да.
-Уулун чоноюп калыптырбы?
-Ананчы кучугум десе, -Жыттап алды, -Уулумду таштай албайт окшойм Салия?
-Кой андай дебе, ата-энени нааразы кылган болбойт осконуно жакшы.
-Ошолорду кыялбай озум кыйналып жатам да.
Салия унчуккан жок. Абалбектин коз алдынан аппак кийинип алып ырдап жаткан Гулмайрамдын ээлеси кетпей, уну кубулжуп кулагынан кетпей башы ооруп чыкты. Капысынан гул которуп барып эки бетинен ооп жатканын элестетип алып озунчо эле кыжаалат боло берди. Ошол куну Салия менен коштошпой эжесиникине келди. Ал келээри менен Мунаркан ага:
-Ырас келдин балам, кудагый дагы бул жерде экен, силерди табыштырып келинди биерге алып келели, -деди.
-Барбайм!
-Жинди болдунбу?
-Ооба жинди болдум.
-Ой бала, ушундай болуп калдынбы? -Мунаркан ачуулана баласын карады, -Деги акылындан айныгандан соосунбу?
-Мен аны менен жашабайм, эмнеге мени тушунбойсунор?
-Тиги аялынды алып келесинби анда?
-Аны да албайм.
-Балам ай баламм, атан бизди уйдо кутуп жатат го, карыганда сенин азабынды тартмак белек карангун?! -Эне ыйлап калды, -Сен кыйнадынго?
-Эмне кыл дейсинер?
-Озун билгенинди кыла бер, Гулмайрам менен жараш же тиги аялын менен баланды алып уйго бар!
-Апа, жарга такап жатасыз, мен ойлонушум керек... -Абалбек дароо Гулмайрамды эстеп саамга тунжурай тушту. "Ушунчалык мукам ырдайт экен, уну аргендей" деп ойлоп ийди.
-Жок азыр чеч, олоно турган эчтеке жок, каалаганынды азыр айт, убакытты откорбо,эчкидей жашыбыз калганда келинди ысык чай кайнатып берет экен дегенибиз, -Мунаркан Абалбекти шаштырып туруп алды эле Арзыкан бир жагынан чыкты.
-Ойлонуп буткудой эле болдунго, бирини танда дагы айылга жоно.
-Апа, эже... -Абалбектин аргасы тугоно экоону карады, -Дагы бир жума коё тургулачы?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#72 08 March 2013 - 01:07
-Макул бир жумага чейин мен ушул жерде кутом, -деп Мунаркан эне ага басым менен айтты. -Абалбек унчукпай туруп кетти. Басса турса Гулмайрамдын ээлеси кетпей, кулагына уну синип калгандай уктап жатса дагы чоочуп ойгонуп кетчу болду. Аны бир гана кызганыч токтотуп жатты. "Ал соо эмес!" деп ачуусу келе муштумун туйо жерди бир чаап алчу адат таап алды. Акыры бир чечимге келип Гулмайрамга жолугуп коруну ойлоду. Анын агасынын уйун таап алып акмалап калды. Ошол куну Гулмайрам уйдон шашыла чыгып бараткан ал бугун жаны уч ырын жаздырмак. Аны коруп турган Абалбек артынан жете келди.
-Гулмайрам! -Тааныш унду уккан Гулмайрам токтой калды, -Токточу суйлошолу.
-Эмнени суйлошмок элен, мени оз жайыма кой!
-Койчу эми Гулмаш, -Абалбек ата-энеси эркелеткен атынан атайын атады, -Суйлошчу соз коп.
-Тез айт да мени бошот.
-Таарынбачы, кечирчи мени Гулмаш, менден айып кетти, кечирчи алын жетсе... -Мандпйына тура калып ичи борсойуп калганын коруп журогу зырп этти, -Кечиришип жашайлы эми...
-Абалбек мен сени башка аял менен жургонунду коруп, анын создорун угуп баарын кечип уй-булобузду сактап калгым келген.
-Сен ошону тушундунбу?
-Кечир деп жатамго жаным, сен кандй десен мен макулмун, экообуз чогуу журобуз, ырларынды жаздырабыз, каршы болбочу жаным, омур бою бирге болобуз. тушун мени, -Абалбек колун кармамак болгондо Гулмайрам артка чегине колун тартып алды.
-Жетишет, алдымды тосбо, балапанымды алып, кайра устумдон аял алып балалу болгонунду билсем дагы жалдырап жашоого аракет кылгам, эми эч качан андай болбойт, аялын балан бар ошолорго бар! -Гулмайрам жугуруп жолго чыкты да унаага тушо кетти. Абалбек анын алдынан андып барып акмалап турду. Ал кирип кеткен кабинеттен анын ырдаган уну чыгып жатты. Кирип баруудан тартынып турду.
-Сизге рахмат байке, даяр болгондо чалып коёрсуз, -деген Гулмайрамдын унун угуп жаны келаткандай арытан бери коздой басты. Гулмайрам чыгып эле аны коруп тез-тез басып жоноду. Абалбек аны уйуно чейин узатып келди. Суйлошуудон баш тарткан келинчегине ичинен ызаланып ал уйуно кирип баратканда:
-Гулмаш, эртен апамдар келет, ойлонуп короорсун, -деди аргасыз артына кайрыла.
-Аларды убара кылба, эмнеге алар сенин азабынды тартыш керек уятсыз!-деди токтой калып Гулмайрам.
Гулмайрам уйго кирип эле комкоросунон жатып ыйлап кирди. Ал комкоросунон жаткангабы ичи туйукло булк-булк этип тыбырап алды. Оодарылып алып ичин сыйпалап алып: "Балам мага таарынып жатасын го ээ, атан акмак болсо эмне кылам, сени атасыз остурбойм, кыйналып оз куноосун сезсин, анан чогуу болобуз" деп шыбырап алды. Чынында кийинки кундору Абалбекти коп ойлочу болгон. Гулмайрамдын келгенин корбой калган Сейнегул анын туфлисин коро болмого баш бакты.
Ээй, эрке кыз, сен качан келип калдын эле?
-Ий-ий жене аябай чарчадым, бир аз жатайын дегем, апам кеткенде чогуу кете бербей, атамды да сагындым, -Гулмайрам ыйлагысы келип кетти.
-Сени куйоого тийген келин дейцт, балалуу болосун, анан ушунун кантип болсун, тура гой кардынды тойгуз, -деп Сейнегул кайын синдисин эркелете мурдунан чымчып койду.
-Жене!
-Бол тура гой, тамак муздап калат, сени ачка кылып коюп апмадын каарына калгым келген жок. Балана азык керек! -Сейнегул чыгып кетти. Гулмайрам бир аз жатты да туруп жоноду.Адегенде жуунуп келип анан кузгуго келди, озун копко карап турду да анан балалык кыялы менен мулун этип жылмайып алып ашканага бет алды. Эки баласы менен тамак ичип отурган Сейнегул аны коруп тамагын алдына салды.
-Жене мынча кооп куясыз? -Мурдун чуйруп койду.
-Ич, ичиндеги бала ачка болот.
-Кантип, ал ушуну ичмек беле?
-Сен ток болуп ал да ток болуп журот да.
-Чын элеби?
-Чын.
-Кызык экен, -Гулмайрам ойлоно чыныдагы тамакка кашык салып сапырып копко отурду: "Мен балалуу болом ээ, чын эле балалуу болом, демек балам атасыз оспош керек, ал баламдын атасы, кечиришим керек, Салия деле аял да, бактылуу болгусу келгендир, мен андан чыкырып алып бактысын бузган жокмун, озу келди жашашым керек" деп ойлонуп жатып тамагын ичип бутуп, -Жене жардам берейинби?-деди.
-Былтыркыдан калган жумуш деле жок, эми барып эс ала бер.
-Рахмат жене, -Гулмайрам туруп келип Сейнегулду кучактап ооп алып болмосуно кирип кетти. Ооналактап копко жатты. Жаштыгы денесине батпай жалндаган учуру ага ээ жаа бербей денеси чымырап, негедир бир нерсени энсегендей ушул кезде Абалбекти эстеди. Анын кучагына кысып озун ооп жытаганы, ысык кучагы коз алдыа келип тынч жата албай уч буктоло тизесин кучактап ойлонуп жатты. "Мени Абалбек суйот, болбосо кайра кайрылып кечирим сурап келмек эмес, а менчи, мен аны суйомбу, бактылуу боло аламбы, белгилуу ырчы болсом Абалбек жанымда болсо" деп даг ойлонот. Тупсуз санаа менен кулук ойдун кучагында жатып уктап кетти. Ал туш коруп жатты. Тушундо Абалбек экоо бактылуу эрчише кетип баратышыптыр. Ошол заммата алды жагын карарган туман каптап эле экоо эки жээкте калышты. Гулмайрам эки жагын элендей карап кетип баратса алдынан озуно тааныш караан чыгып кайрадан чуркап жетелеше кок шиберди аралап кирип келишет. Ошол учурда Гулмайрам ойгонуп кетти. Терезеден тун кирип калганын коруп, оропкогон журогун баса албай сыртка чыкты. Темирбек балдарыенен ашканага тамактанып жатышкан экен.
-Гулмайрам! -Тааныш унду уккан Гулмайрам токтой калды, -Токточу суйлошолу.
-Эмнени суйлошмок элен, мени оз жайыма кой!
-Койчу эми Гулмаш, -Абалбек ата-энеси эркелеткен атынан атайын атады, -Суйлошчу соз коп.
-Тез айт да мени бошот.
-Таарынбачы, кечирчи мени Гулмаш, менден айып кетти, кечирчи алын жетсе... -Мандпйына тура калып ичи борсойуп калганын коруп журогу зырп этти, -Кечиришип жашайлы эми...
-Абалбек мен сени башка аял менен жургонунду коруп, анын создорун угуп баарын кечип уй-булобузду сактап калгым келген.
-Сен ошону тушундунбу?
-Кечир деп жатамго жаным, сен кандй десен мен макулмун, экообуз чогуу журобуз, ырларынды жаздырабыз, каршы болбочу жаным, омур бою бирге болобуз. тушун мени, -Абалбек колун кармамак болгондо Гулмайрам артка чегине колун тартып алды.
-Жетишет, алдымды тосбо, балапанымды алып, кайра устумдон аял алып балалу болгонунду билсем дагы жалдырап жашоого аракет кылгам, эми эч качан андай болбойт, аялын балан бар ошолорго бар! -Гулмайрам жугуруп жолго чыкты да унаага тушо кетти. Абалбек анын алдынан андып барып акмалап турду. Ал кирип кеткен кабинеттен анын ырдаган уну чыгып жатты. Кирип баруудан тартынып турду.
-Сизге рахмат байке, даяр болгондо чалып коёрсуз, -деген Гулмайрамдын унун угуп жаны келаткандай арытан бери коздой басты. Гулмайрам чыгып эле аны коруп тез-тез басып жоноду. Абалбек аны уйуно чейин узатып келди. Суйлошуудон баш тарткан келинчегине ичинен ызаланып ал уйуно кирип баратканда:
-Гулмаш, эртен апамдар келет, ойлонуп короорсун, -деди аргасыз артына кайрыла.
-Аларды убара кылба, эмнеге алар сенин азабынды тартыш керек уятсыз!-деди токтой калып Гулмайрам.
Гулмайрам уйго кирип эле комкоросунон жатып ыйлап кирди. Ал комкоросунон жаткангабы ичи туйукло булк-булк этип тыбырап алды. Оодарылып алып ичин сыйпалап алып: "Балам мага таарынып жатасын го ээ, атан акмак болсо эмне кылам, сени атасыз остурбойм, кыйналып оз куноосун сезсин, анан чогуу болобуз" деп шыбырап алды. Чынында кийинки кундору Абалбекти коп ойлочу болгон. Гулмайрамдын келгенин корбой калган Сейнегул анын туфлисин коро болмого баш бакты.
Ээй, эрке кыз, сен качан келип калдын эле?
-Ий-ий жене аябай чарчадым, бир аз жатайын дегем, апам кеткенде чогуу кете бербей, атамды да сагындым, -Гулмайрам ыйлагысы келип кетти.
-Сени куйоого тийген келин дейцт, балалуу болосун, анан ушунун кантип болсун, тура гой кардынды тойгуз, -деп Сейнегул кайын синдисин эркелете мурдунан чымчып койду.
-Жене!
-Бол тура гой, тамак муздап калат, сени ачка кылып коюп апмадын каарына калгым келген жок. Балана азык керек! -Сейнегул чыгып кетти. Гулмайрам бир аз жатты да туруп жоноду.Адегенде жуунуп келип анан кузгуго келди, озун копко карап турду да анан балалык кыялы менен мулун этип жылмайып алып ашканага бет алды. Эки баласы менен тамак ичип отурган Сейнегул аны коруп тамагын алдына салды.
-Жене мынча кооп куясыз? -Мурдун чуйруп койду.
-Ич, ичиндеги бала ачка болот.
-Кантип, ал ушуну ичмек беле?
-Сен ток болуп ал да ток болуп журот да.
-Чын элеби?
-Чын.
-Кызык экен, -Гулмайрам ойлоно чыныдагы тамакка кашык салып сапырып копко отурду: "Мен балалуу болом ээ, чын эле балалуу болом, демек балам атасыз оспош керек, ал баламдын атасы, кечиришим керек, Салия деле аял да, бактылуу болгусу келгендир, мен андан чыкырып алып бактысын бузган жокмун, озу келди жашашым керек" деп ойлонуп жатып тамагын ичип бутуп, -Жене жардам берейинби?-деди.
-Былтыркыдан калган жумуш деле жок, эми барып эс ала бер.
-Рахмат жене, -Гулмайрам туруп келип Сейнегулду кучактап ооп алып болмосуно кирип кетти. Ооналактап копко жатты. Жаштыгы денесине батпай жалндаган учуру ага ээ жаа бербей денеси чымырап, негедир бир нерсени энсегендей ушул кезде Абалбекти эстеди. Анын кучагына кысып озун ооп жытаганы, ысык кучагы коз алдыа келип тынч жата албай уч буктоло тизесин кучактап ойлонуп жатты. "Мени Абалбек суйот, болбосо кайра кайрылып кечирим сурап келмек эмес, а менчи, мен аны суйомбу, бактылуу боло аламбы, белгилуу ырчы болсом Абалбек жанымда болсо" деп даг ойлонот. Тупсуз санаа менен кулук ойдун кучагында жатып уктап кетти. Ал туш коруп жатты. Тушундо Абалбек экоо бактылуу эрчише кетип баратышыптыр. Ошол заммата алды жагын карарган туман каптап эле экоо эки жээкте калышты. Гулмайрам эки жагын элендей карап кетип баратса алдынан озуно тааныш караан чыгып кайрадан чуркап жетелеше кок шиберди аралап кирип келишет. Ошол учурда Гулмайрам ойгонуп кетти. Терезеден тун кирип калганын коруп, оропкогон журогун баса албай сыртка чыкты. Темирбек балдарыенен ашканага тамактанып жатышкан экен.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#73 09 March 2013 - 23:18
-Кел, тамагынды ичип ал, -деди Сейнегул, -Катуу уктап жатыпсын тим койгом.
-Кундуз уктап алып эми тункусу эмнени уктайсын? -Темирбек кулуп калды.
-Аны эмне кыласын, уктаса уктайтда, -Сейнегул куйоосуно ымдап койду, -чарчайт да бсып журуп.
-Аа-а, деп коп чынысындагы тамагын иче баштады ал.
-Эртен эч жакка барбайсынбы?
-Жок, бурсугун барам, -Гулмайрам шарт жооп берди.
-Сенчи Темирбек?
-Эртен кайсы кун? -Кайра аялына суроолуу карады.
-Дем алыш эмеспи.
-Анда уйдо эле болом.
-Жакшы, -Сейнегул унчукпай оз ишине киришип калганда Темирбек:
-Эмнеге сурадын? -деди.
-Жон эле, -деп койду, анткени ага Арзыкан телефон чалып келээрин айткан болчу. Ошондуктан озунчо камынып жаткан. Гулмайрамдын уйдо болоорун билгенде кубанды. Сейнегул Улукбектердин эн улуу келини, кийинкиси Ашымбектин аялы да абдан кичи пейил, жакшы келин кайната-кайненесин кыздарындай сыйлашып турушат. Сейнегул Гулмайрамды оз баласындай коруп сыйлап ою менен болуп турат. Торт баласы бар, экоо мектеп жашында, экоо жогорку оку жайында окушат. Темирбек окмоттун майда иштеринде иштейт. Ойдолой албады, анткени чындыкты бетке айткан чабалдыгы менен улам ордунда калып келатат. Эртеси Гулмайрамга да билгизбей тамак-ашын даярдап, конок уйун желдетип, тошончулорун тошоп убараланып жаты. Уйун бир сыйра тазалап, идиштерин даярдап отуруп калды. Келин алып, кыз юере элек. Кокус келин алып каплсам деген идиштери жыйылып турат. Ойлуу отуруп келин алуу жонундо кыялданып алды. Ошол кезде дарбазанын кыйч деп ачылганы угулду. Терезеден карап шашыла эшикке чыкты.
-Келгиле кудагый, кудача, жакшы журосуздорбу? -шапылдай тосуп алды.
-Келдик айланайын, бала-чака чоноюп, аман-эсен жатасынарбы? -Мунаркан эне менен Арзыкан жакшы маанайда учурашып калганда арт жагынан башын шылкылдатып Абалбек корунду.
-Ийи тентек куйоо, саламн кана? -деп тамашалай кетти Сейнегул, -Кириниздер уйго, -Уйду коздой багыттады. Орун алгандан кийин Мунаркан:
-Менин келиним корунбойт да?
-Уктап жатат, чарчаганбы же кош бойлуусубу?
-Ий айланайын, уктабай анан, кош бойлуу учурунда уйкуга мас болот да, -Башын ийкендете отуруп калды. Сейнегул Темирбекти конок боломого чакырып коюп озу Гулмайрамды ойготкону кирди:
-Ай уяты жок, тур киши кклди, бол эртээрек тура кал.
-Ий-ий жене, конок келсе сизге келди да, мен тосмок белем? -Гулмайрам уйкусу ачылбай ары оодарылды.
-Эй билесинби ким келгенин, сенин кайны журтун, деп шыбыраганда ал ыргып турду.
-Кимдер?
-Куйоон!
-Ал эмнеге келиптир?
-Апасы менен эжеси бирге келди.
-Алар эмнеге келет, кызык ушулар, -деп кайра жатып алып тургусу келбей жата берди. Сейнегул дасторкон устун жайнатып чай куюп отурду. Бир-эки чыны чай ичикенде Темирбек баштады.
-Келипсиздер кудагыйлар, сулонуздор.
-Келип калдык куда, балдар таарынышып калыптыр, кенешип жараштыралы деп келгенбиз, '-Мунаркан эне ушинькенде Темирбек Абалбекти карап:
-Балдар таанышып калышыптырбы же баланыз таарынтыптырбы? -деди ачууланган турдо.
-Эми-и куда..
-Кана Абалбек озун жооп берчи, чындыкты айта аласынбы?
-Кундуз уктап алып эми тункусу эмнени уктайсын? -Темирбек кулуп калды.
-Аны эмне кыласын, уктаса уктайтда, -Сейнегул куйоосуно ымдап койду, -чарчайт да бсып журуп.
-Аа-а, деп коп чынысындагы тамагын иче баштады ал.
-Эртен эч жакка барбайсынбы?
-Жок, бурсугун барам, -Гулмайрам шарт жооп берди.
-Сенчи Темирбек?
-Эртен кайсы кун? -Кайра аялына суроолуу карады.
-Дем алыш эмеспи.
-Анда уйдо эле болом.
-Жакшы, -Сейнегул унчукпай оз ишине киришип калганда Темирбек:
-Эмнеге сурадын? -деди.
-Жон эле, -деп койду, анткени ага Арзыкан телефон чалып келээрин айткан болчу. Ошондуктан озунчо камынып жаткан. Гулмайрамдын уйдо болоорун билгенде кубанды. Сейнегул Улукбектердин эн улуу келини, кийинкиси Ашымбектин аялы да абдан кичи пейил, жакшы келин кайната-кайненесин кыздарындай сыйлашып турушат. Сейнегул Гулмайрамды оз баласындай коруп сыйлап ою менен болуп турат. Торт баласы бар, экоо мектеп жашында, экоо жогорку оку жайында окушат. Темирбек окмоттун майда иштеринде иштейт. Ойдолой албады, анткени чындыкты бетке айткан чабалдыгы менен улам ордунда калып келатат. Эртеси Гулмайрамга да билгизбей тамак-ашын даярдап, конок уйун желдетип, тошончулорун тошоп убараланып жаты. Уйун бир сыйра тазалап, идиштерин даярдап отуруп калды. Келин алып, кыз юере элек. Кокус келин алып каплсам деген идиштери жыйылып турат. Ойлуу отуруп келин алуу жонундо кыялданып алды. Ошол кезде дарбазанын кыйч деп ачылганы угулду. Терезеден карап шашыла эшикке чыкты.
-Келгиле кудагый, кудача, жакшы журосуздорбу? -шапылдай тосуп алды.
-Келдик айланайын, бала-чака чоноюп, аман-эсен жатасынарбы? -Мунаркан эне менен Арзыкан жакшы маанайда учурашып калганда арт жагынан башын шылкылдатып Абалбек корунду.
-Ийи тентек куйоо, саламн кана? -деп тамашалай кетти Сейнегул, -Кириниздер уйго, -Уйду коздой багыттады. Орун алгандан кийин Мунаркан:
-Менин келиним корунбойт да?
-Уктап жатат, чарчаганбы же кош бойлуусубу?
-Ий айланайын, уктабай анан, кош бойлуу учурунда уйкуга мас болот да, -Башын ийкендете отуруп калды. Сейнегул Темирбекти конок боломого чакырып коюп озу Гулмайрамды ойготкону кирди:
-Ай уяты жок, тур киши кклди, бол эртээрек тура кал.
-Ий-ий жене, конок келсе сизге келди да, мен тосмок белем? -Гулмайрам уйкусу ачылбай ары оодарылды.
-Эй билесинби ким келгенин, сенин кайны журтун, деп шыбыраганда ал ыргып турду.
-Кимдер?
-Куйоон!
-Ал эмнеге келиптир?
-Апасы менен эжеси бирге келди.
-Алар эмнеге келет, кызык ушулар, -деп кайра жатып алып тургусу келбей жата берди. Сейнегул дасторкон устун жайнатып чай куюп отурду. Бир-эки чыны чай ичикенде Темирбек баштады.
-Келипсиздер кудагыйлар, сулонуздор.
-Келип калдык куда, балдар таарынышып калыптыр, кенешип жараштыралы деп келгенбиз, '-Мунаркан эне ушинькенде Темирбек Абалбекти карап:
-Балдар таанышып калышыптырбы же баланыз таарынтыптырбы? -деди ачууланган турдо.
-Эми-и куда..
-Кана Абалбек озун жооп берчи, чындыкты айта аласынбы?
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#74 11 March 2013 - 21:50
-Мен... мен, -Башын кашылап суйлой албай туруп калды.
-Кана таарынткансынбы же экоонор бири-биринерге таарындынарбы? -Ойлуу карап туруп анан, -Ооба, айта албайсын, чындыктын жузу ачуу болот, моюнга алыш ото оор, -деп унчукпай калды.
-Айланайын чон куда, аз айып коп куноосун бир кечирип кой садага, алдына келсе атандын кунун кеч дегендей кечирип кой, -Эне журогу мыкчалып суроо иретинде айтты, -Жаш эмеспи, эмелек токтолуп адам болот, озум баш болуп келдим атайын.
-Абалбек кечирим сураш керек. Кудагый сиз экообуздун кандай кунообуз бар?
-Туура айланайын, Абалбекте болуп калды куноо, эми кечирип жашабаса болбойт, жакында балалуу болушат, -Мунаркан ушуларды айтып уулун карады.
-Сейнегул Гулмайрамды чыкырчы! -деп ун салды Темирбек.
-Ал кыз жолукпайм деп жатат го?- деди бирдемелерди которуп келаткан Сейнегул.
-Эмнеге, кой озум чакырып келейинчи, Мунаркан ордунан турмак болду эле Сейнегул:
-Кой кудагый отура бериниз, мен тургузуп келейин, -дегенден Темирбек аны токтотуп:
-Башчысы жок эл болбойт, койчусу жок кой болбойт дегендей аны ойготкондон эмне пайда, биз эмнени чечебиз, апам менен атамсыз эч нерсе дей албайбцз. Андан коро ошолорго барып айтыныздар, -Ункуйо отурган Темирбек, -Ырас эле кеп-созунорду укпаган балдардын азабын карыганда тартпай эле кечип таштабайт беленер, арип тааный элек балача кылаар ишти кылып, кыл менен бууп коюп энесинин артына бекинген немени кудагый, деди.
-Куда, атап-жне баланы кандай куноокор экенин карабайт тура, карга деле баласын аппагым дейт, -Арзыкан инисин карады, -Абалбек сен эми бала эмессин, Гулмайрамдан бир жооп угалы, озун суйлошуп кел, анан кудагый менен куданын алдына баралы.
-Ооба айланайын, туура айтат, куда-кудагыйдын озуно баралы, келинге озун эле жолук, -Мунаркан эне башын ийкеди. Абалбек экоону алмак-салмак карап эмне кылаарын билбей отуруп калды. Ачуусу келген Арзыкан:
-Тур эй бала, Гулмайрамга озун жолугуп кел! -дегенде Темирбек анын унчукпаганына жини келгендей:
-Чындык ошончолук ор дагы, ачуу дагы болот, сен оз куноондун оордунан чыдай албай жатасын да ээ? -Кыжырлук жылмайды, -Бекер келгениниздер, Гулмаш кечире алабы, кечирууго кудуретти жетеби билбейм. Анткени ал жаш, башынан эч теке отпосо кечирип коё алар бекен? -Жаагын таяна отура калды.
-Сейнегул айнанайын, Гулмайрамдын болмосун корсотуп койчу Абалбекке, бир жолугуп чыксын, -Мунаркан уулуна ичинен ачуусу келсе дагы аста суйлоду.
-Макул, жур куйоо бала, -Сейнегул болмону корсотуп коюп ары басып кетти. Эшиктин ачылганын уккан Гулмайрам:
-Ай-ий жене, барбайт деп койбойсузбу, эмнеге келиптир, кыйнабасынчы ээ мени! -деп жатып алып суйлоп жатканда.
-Гулмаш, бул менмин, -деген Абалбектин унун угуп селт эте чоочуп ойдо боло берди.
-Се-ен, сен эмнеге келдин?
-Гулмаш суйлошойлучу жакшылап, мен сенсиз жашай албашымды тушундум. Кечирип койсон эми жаным, деп дивандын жанына жолой кетти.
-Абалбек азыр кетип калчы, мени кыйнабайчы, ата-энемдин созуно карабай сага жалдырап барганмын эсинден чыгып калдыбы? Эми мен дагы ойлонушум керек, мен деле баланы атасыз остургум келбейт, -деп бетин басып ыйлап жиберди.
-Алтыным кечир мени, сени гана суйоорумду тушундум. Кимдир бироолордон кызгандым, чыдай албадым, сени башка бироо менен журуп алат деп ичим куйду, сенден оч алгым келди. Анан ошол жолго кантип тушуп кетип калганымды билбей калдым.
-Кимден, болгону максатыма жетем деген мени кимден кызгандын же ошол аялдан кордунбу? Эркек болсо эле колун кармап кете берет дединби? Менин журогумду ооруттун Абалбек, болду эми бара бер, жакшылап экообуз тен ойлонойлу, -деди Гулмайрам.
-Макул эмесе жаным, сен ойлон, мен ойлонуп баарын чечип койгонмун. Менин бактым жалгыз сенсин, -Абалбек унчукпай отурган Гулмайрамдын колун кармап ооп алды да болмодон чыгып конок болмого келди.
-Эмне болду, суйлоштунбу балам? -Мунаркан эне оозуна сурады.
-Ооба суйлоштум апа, кетелиби?
-Кана эмне деди? -Арзыкан дагы кызыга сурады.
-Уйго барганда суйлошобуз, -Абалбек отурбай арасын карады, -Кетели эми.
-Тамак даяр кудагый, кайдыгер адамдай карандай чай менен кеткениниздер кантип болсун? -Сейнегул козголуп калган кудагын токтотту, -Дос айрылат, сок кайрылат деген соз бар эмеспи, балдар таарынышат, кайра табышат, а биздин ортодогу сыйыбыз ызаат менен калса жакшы эмеспи, -деп тамагын алып келди.
-Кана таарынткансынбы же экоонор бири-биринерге таарындынарбы? -Ойлуу карап туруп анан, -Ооба, айта албайсын, чындыктын жузу ачуу болот, моюнга алыш ото оор, -деп унчукпай калды.
-Айланайын чон куда, аз айып коп куноосун бир кечирип кой садага, алдына келсе атандын кунун кеч дегендей кечирип кой, -Эне журогу мыкчалып суроо иретинде айтты, -Жаш эмеспи, эмелек токтолуп адам болот, озум баш болуп келдим атайын.
-Абалбек кечирим сураш керек. Кудагый сиз экообуздун кандай кунообуз бар?
-Туура айланайын, Абалбекте болуп калды куноо, эми кечирип жашабаса болбойт, жакында балалуу болушат, -Мунаркан ушуларды айтып уулун карады.
-Сейнегул Гулмайрамды чыкырчы! -деп ун салды Темирбек.
-Ал кыз жолукпайм деп жатат го?- деди бирдемелерди которуп келаткан Сейнегул.
-Эмнеге, кой озум чакырып келейинчи, Мунаркан ордунан турмак болду эле Сейнегул:
-Кой кудагый отура бериниз, мен тургузуп келейин, -дегенден Темирбек аны токтотуп:
-Башчысы жок эл болбойт, койчусу жок кой болбойт дегендей аны ойготкондон эмне пайда, биз эмнени чечебиз, апам менен атамсыз эч нерсе дей албайбцз. Андан коро ошолорго барып айтыныздар, -Ункуйо отурган Темирбек, -Ырас эле кеп-созунорду укпаган балдардын азабын карыганда тартпай эле кечип таштабайт беленер, арип тааный элек балача кылаар ишти кылып, кыл менен бууп коюп энесинин артына бекинген немени кудагый, деди.
-Куда, атап-жне баланы кандай куноокор экенин карабайт тура, карга деле баласын аппагым дейт, -Арзыкан инисин карады, -Абалбек сен эми бала эмессин, Гулмайрамдан бир жооп угалы, озун суйлошуп кел, анан кудагый менен куданын алдына баралы.
-Ооба айланайын, туура айтат, куда-кудагыйдын озуно баралы, келинге озун эле жолук, -Мунаркан эне башын ийкеди. Абалбек экоону алмак-салмак карап эмне кылаарын билбей отуруп калды. Ачуусу келген Арзыкан:
-Тур эй бала, Гулмайрамга озун жолугуп кел! -дегенде Темирбек анын унчукпаганына жини келгендей:
-Чындык ошончолук ор дагы, ачуу дагы болот, сен оз куноондун оордунан чыдай албай жатасын да ээ? -Кыжырлук жылмайды, -Бекер келгениниздер, Гулмаш кечире алабы, кечирууго кудуретти жетеби билбейм. Анткени ал жаш, башынан эч теке отпосо кечирип коё алар бекен? -Жаагын таяна отура калды.
-Сейнегул айнанайын, Гулмайрамдын болмосун корсотуп койчу Абалбекке, бир жолугуп чыксын, -Мунаркан уулуна ичинен ачуусу келсе дагы аста суйлоду.
-Макул, жур куйоо бала, -Сейнегул болмону корсотуп коюп ары басып кетти. Эшиктин ачылганын уккан Гулмайрам:
-Ай-ий жене, барбайт деп койбойсузбу, эмнеге келиптир, кыйнабасынчы ээ мени! -деп жатып алып суйлоп жатканда.
-Гулмаш, бул менмин, -деген Абалбектин унун угуп селт эте чоочуп ойдо боло берди.
-Се-ен, сен эмнеге келдин?
-Гулмаш суйлошойлучу жакшылап, мен сенсиз жашай албашымды тушундум. Кечирип койсон эми жаным, деп дивандын жанына жолой кетти.
-Абалбек азыр кетип калчы, мени кыйнабайчы, ата-энемдин созуно карабай сага жалдырап барганмын эсинден чыгып калдыбы? Эми мен дагы ойлонушум керек, мен деле баланы атасыз остургум келбейт, -деп бетин басып ыйлап жиберди.
-Алтыным кечир мени, сени гана суйоорумду тушундум. Кимдир бироолордон кызгандым, чыдай албадым, сени башка бироо менен журуп алат деп ичим куйду, сенден оч алгым келди. Анан ошол жолго кантип тушуп кетип калганымды билбей калдым.
-Кимден, болгону максатыма жетем деген мени кимден кызгандын же ошол аялдан кордунбу? Эркек болсо эле колун кармап кете берет дединби? Менин журогумду ооруттун Абалбек, болду эми бара бер, жакшылап экообуз тен ойлонойлу, -деди Гулмайрам.
-Макул эмесе жаным, сен ойлон, мен ойлонуп баарын чечип койгонмун. Менин бактым жалгыз сенсин, -Абалбек унчукпай отурган Гулмайрамдын колун кармап ооп алды да болмодон чыгып конок болмого келди.
-Эмне болду, суйлоштунбу балам? -Мунаркан эне оозуна сурады.
-Ооба суйлоштум апа, кетелиби?
-Кана эмне деди? -Арзыкан дагы кызыга сурады.
-Уйго барганда суйлошобуз, -Абалбек отурбай арасын карады, -Кетели эми.
-Тамак даяр кудагый, кайдыгер адамдай карандай чай менен кеткениниздер кантип болсун? -Сейнегул козголуп калган кудагын токтотту, -Дос айрылат, сок кайрылат деген соз бар эмеспи, балдар таарынышат, кайра табышат, а биздин ортодогу сыйыбыз ызаат менен калса жакшы эмеспи, -деп тамагын алып келди.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#75 11 March 2013 - 22:38
-Алыныздар, тамакка караныздар,
-Темирбек этти устукандап коюп сый корсотуп жатты.
-Ооба эзелтен келаткан салтты бузбайлы, силер дагы терен ойлонгула. Айып биздин баладан кетти, биз уулум учун кечирим сурайбыз.
-Эмне учун бала куноо жасап, ата-эне айыбын тартышы керек. Карыган ата-эненди туйшукко салып коюп тостоюп отупганын уят, -Темирбек дале ачуусу келгендей Абалбекти карады, -Кадам таштап кыйшык басаарда артынды бир карап кылчайып карап ойлонуп кылбайсынбы ыя?
-Кечириниз байке, мындан ары мындай болбойт, мен жанылдым, -Абалбек башын жерге салып кунк этип жооп берди.
-Тамактан ал, убада бергенден коро иш жузундо корсото бил, -деп койду Темирбек. Журогу ылдыйланган Абалбек конулу тына тушту: "Демек Гулмайрам мени кечирди, болбосо баламды атасыз остургум келбейт дебедиби, ойлоноюн деди ээ, эми эч качан капа кылбайм, козунун агы менен тен айланып жашайм" деп ойлонуп турду. Тамак ичилип бутуп бата кылгандан кийин коштошуп жолго чыгышты.
-Эмне деди келиним, ошону айтчы ой бала, деги жакгылап суйлошо алдынбы?
-Ооба апа ал ойлоноюн деди.
-Ойцлонгондо канчага чейин? -Арзыкан чыдамсыздык менен кутуп калды.
-Ойлонсо ойлонсун да эже, озунор билесинер ага деле кыйын болгон, тушунуп турам аны...
-Макул, дагы эсту келин да, -Башын чайкады Мунаркан эне, -Кордунбу агасынын сага кыжынып жатканын, дагы эстуу кишинин балдары да силер деле ошентмексинер балам.
-Туура, ким эле карындашын же эжесин басынып коюп отуруп алсын.
Ангыча ууна келип тушуп кетишти. Абалбектин кулагына сыйкырлуу музыканын уну угулуп коз алдына кополоктой кийинген Гулмайрам, Андан кайра-кайра ичинен кечирим сурап жатты. Эми андан ажырабасын озуно-озу убада берип жатты. Оюна Салия келди. Ага да ушинтип убада бербедим беле, Салияга да бала учун байланбадым беле? Коз алдына колдорун сербендеткен баласы тартыла аларга баргысы кнлип турду. Ал мени келип тур дебеди беле, кой баламды коруп келейин деп озун сороткон болду.
Бат эле быты-чыты кочолорду аралап Арзыкандын уйуно жетип келишти. Арзыкан менен Мунаркан эне Абалбекке акыл-насаатын айтып жатышты. Абалбек унчукпай аларды угуп отура берди. Самыйбек базардан келип кечки тамагын ичип жатканда Арзыкан ага:
-Эртен апамды жеткирип кел, карыган немени так#### салып убара кылбай, Абалбек соода кылып турат, -деди.
-Жеткирбей анан, Абалбектин иши кандай, жакшы буто турганбы?
-Ойлонушсун, кабар алып тургула, анан кудалардын алдына тушуп барабыз, ушунчалык болгондон кийин алдына тушуп барбасак болбойт го, келин торогучо уйго алып келели, -деди Мунаркан эне.
-Туура айтасыз апа, Абалбектин озундо куноо болгондон кийин алдына тушуп барыш керек, -Самыйбек Абалбекти карады, -Анын ыры кандай болот же анысын токтотобу?
-Ырдаганына карышы болбойм жезде, ушинтип чечтим, озу каалагандай журсун, мен кошо жардам берем!
-Азамат, аны колдогонуна кошулам, бирок атамдар айылда оздору калышса кантет? -Эч кимиси ундобой калды. Мунаркан менен Арзыкан бири-бирин карап отурганда Абалбек:
-Аны ойлонобуз, Гулмайрам торогучо айылда болобуз, бала чонойгончо кармалабыз, андан кийинкисин корорбуз, -деди чечкиндуу.
-Туура айтат уулум, баланы тороп алып эле жугурмок беле, ою менен боло берсек балалуу болгондон кийин озу деле басалбай калат, -деп эне кубангансып алды.
-Ооба, эч карышылык корсотпой ою менен болуп койсонор озунун деле уяты болоор. Ансыз деле откондо Абалбек учун баарын таштайм деп журбоду беле, Гулмайрам эстуу келин, озубуздон кетпедиби? -Арзыкан инисин карады.
-Болбодубу эми, кайра эле мени куноолой бербей, -Абалбек кункулдоп кеп уккусу келбей ордунан турду, -Мени бары бир тушунбойсунор, -Кулуп апасын карады, -Ая апа, айылга бирин алып барып, бири менен биерде жашай берейинби?
-Ошонун калды балам, сен айныбай атанды тартып калсан керек, мен деле мендигимден чыдагам, азыркы жаштар чыдабайт, обу жоктонбой жон жур!
-Неберен атасыз чонойсо мейлиби, мен ошого карагам да, болбосо... -Абалбек ушинтти да чыгып кетти.
-Ооба эзелтен келаткан салтты бузбайлы, силер дагы терен ойлонгула. Айып биздин баладан кетти, биз уулум учун кечирим сурайбыз.
-Эмне учун бала куноо жасап, ата-эне айыбын тартышы керек. Карыган ата-эненди туйшукко салып коюп тостоюп отупганын уят, -Темирбек дале ачуусу келгендей Абалбекти карады, -Кадам таштап кыйшык басаарда артынды бир карап кылчайып карап ойлонуп кылбайсынбы ыя?
-Кечириниз байке, мындан ары мындай болбойт, мен жанылдым, -Абалбек башын жерге салып кунк этип жооп берди.
-Тамактан ал, убада бергенден коро иш жузундо корсото бил, -деп койду Темирбек. Журогу ылдыйланган Абалбек конулу тына тушту: "Демек Гулмайрам мени кечирди, болбосо баламды атасыз остургум келбейт дебедиби, ойлоноюн деди ээ, эми эч качан капа кылбайм, козунун агы менен тен айланып жашайм" деп ойлонуп турду. Тамак ичилип бутуп бата кылгандан кийин коштошуп жолго чыгышты.
-Эмне деди келиним, ошону айтчы ой бала, деги жакгылап суйлошо алдынбы?
-Ооба апа ал ойлоноюн деди.
-Ойцлонгондо канчага чейин? -Арзыкан чыдамсыздык менен кутуп калды.
-Ойлонсо ойлонсун да эже, озунор билесинер ага деле кыйын болгон, тушунуп турам аны...
-Макул, дагы эсту келин да, -Башын чайкады Мунаркан эне, -Кордунбу агасынын сага кыжынып жатканын, дагы эстуу кишинин балдары да силер деле ошентмексинер балам.
-Туура, ким эле карындашын же эжесин басынып коюп отуруп алсын.
Ангыча ууна келип тушуп кетишти. Абалбектин кулагына сыйкырлуу музыканын уну угулуп коз алдына кополоктой кийинген Гулмайрам, Андан кайра-кайра ичинен кечирим сурап жатты. Эми андан ажырабасын озуно-озу убада берип жатты. Оюна Салия келди. Ага да ушинтип убада бербедим беле, Салияга да бала учун байланбадым беле? Коз алдына колдорун сербендеткен баласы тартыла аларга баргысы кнлип турду. Ал мени келип тур дебеди беле, кой баламды коруп келейин деп озун сороткон болду.
Бат эле быты-чыты кочолорду аралап Арзыкандын уйуно жетип келишти. Арзыкан менен Мунаркан эне Абалбекке акыл-насаатын айтып жатышты. Абалбек унчукпай аларды угуп отура берди. Самыйбек базардан келип кечки тамагын ичип жатканда Арзыкан ага:
-Эртен апамды жеткирип кел, карыган немени так#### салып убара кылбай, Абалбек соода кылып турат, -деди.
-Жеткирбей анан, Абалбектин иши кандай, жакшы буто турганбы?
-Ойлонушсун, кабар алып тургула, анан кудалардын алдына тушуп барабыз, ушунчалык болгондон кийин алдына тушуп барбасак болбойт го, келин торогучо уйго алып келели, -деди Мунаркан эне.
-Туура айтасыз апа, Абалбектин озундо куноо болгондон кийин алдына тушуп барыш керек, -Самыйбек Абалбекти карады, -Анын ыры кандай болот же анысын токтотобу?
-Ырдаганына карышы болбойм жезде, ушинтип чечтим, озу каалагандай журсун, мен кошо жардам берем!
-Азамат, аны колдогонуна кошулам, бирок атамдар айылда оздору калышса кантет? -Эч кимиси ундобой калды. Мунаркан менен Арзыкан бири-бирин карап отурганда Абалбек:
-Аны ойлонобуз, Гулмайрам торогучо айылда болобуз, бала чонойгончо кармалабыз, андан кийинкисин корорбуз, -деди чечкиндуу.
-Туура айтат уулум, баланы тороп алып эле жугурмок беле, ою менен боло берсек балалуу болгондон кийин озу деле басалбай калат, -деп эне кубангансып алды.
-Ооба, эч карышылык корсотпой ою менен болуп койсонор озунун деле уяты болоор. Ансыз деле откондо Абалбек учун баарын таштайм деп журбоду беле, Гулмайрам эстуу келин, озубуздон кетпедиби? -Арзыкан инисин карады.
-Болбодубу эми, кайра эле мени куноолой бербей, -Абалбек кункулдоп кеп уккусу келбей ордунан турду, -Мени бары бир тушунбойсунор, -Кулуп апасын карады, -Ая апа, айылга бирин алып барып, бири менен биерде жашай берейинби?
-Ошонун калды балам, сен айныбай атанды тартып калсан керек, мен деле мендигимден чыдагам, азыркы жаштар чыдабайт, обу жоктонбой жон жур!
-Неберен атасыз чонойсо мейлиби, мен ошого карагам да, болбосо... -Абалбек ушинтти да чыгып кетти.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#76 11 March 2013 - 23:33
-Тобо, азыркы балдар уят да кылып койбойт, эми балам бар деп жатканын карасын... -Арзыкан жылмайган калыбында апасын карап ынгайсыздана,
-Апа эми капаланбай эле кой, баландын бала кыялы кала элек, эрке остуруп койгон озунор, чынында балага да энесине да кыйын болду, баландын куноосу башынан аштыго? -деди.
-Ботом анан эмне кылабыз, тигиси да торогону турса, кимисине тартам деги? -Эне кызын онурая карады.
-Эмнесин айталы, кыскасы токтолуп бири менен жашап кетсе болду апа, -Учоо ошондон кийин унчукпай калышты.
-Абалбек уйдон чыгып эле Салия жашаган батирге келди. Аны коргон Салия суз гана карап койду:
-Кандайсын алтыным, уулум чоноюп калдыбы? -Абалбек Салияны кучактап имере уйго кирди. Тор жакта колдорун сербендете бубалап жаткан баласын колуна алып опкулоп калды, -садагам десе, атанды келет деп куттунбу, сагындым сени балам, сен да мени сагындынбы? -деп бооруа кысып-кысып алды.
-Эмне болду, аялын келдиби? -Салия жумушун жасап жатып сурай койду.
-Жок мени кечире албай жатат, эркелиги кармап кыял корсотуп жатат го?
-Аа-а анан бул жакка келдинби?
-Озун келгениме руксат берип турбадын беле?
-Ооба келгенине капачылыгым жок.
-Анан эмнеге..
-Абалбек сени менен суйлошо турган соз бар, -Салия аны муная карап карап ойлуу, -Мен оорукчанмын. ..
-Кантип? -Тангала карап калды.
-Ооба, башында элес алган эмесмин, башым кээде ооруганынан дары ичип журо берчумун, -Салия унсуз отуруп калды.
-Анан, анан эмне болду?
-Уч кун мурун башым катуу ооруганынан корунсом шишик бар экен, кучоп баратыптыр, операция жасаш учун бир топ акча керек дейт...
-Мисалы канча?
-Беш мин доллардан жогору.
-Коп го?
-Ошондой, мен дарыланышым учун ата-энеме барышым керек, бала менен аларга бара албайм, эмне кыларымды билбей турам, -Салия ыйлап отурду.
-Ыйлабачы жаным, кудай сактасын, жакшы болуп кетесин.
-Кыскасы айттым, кийин айтпады дебе, -Салия туруп барып бышып калган тамагын чыгарып келди. Абалбек соз таппай тамактанып отурду. Балким бала менен кыйналып жаткан го? Же баланы ушундай жол менен мага откоруп берейин дегенго деп ойлоп ийди. Бирок кыйналгандай туру жок, тамак ашты толтуруп алыптыр.
-Ата-энене качан барайын дейсин? -деп сурады Абалбек коптон кийин.
-Синдим келип кеткен. Ал билет, эгер атамдар келсин десе эле барышым керек, узатпай операция барышым керек, катуу кармаса олуп каласын деп жатышат. Мындан айрым адам айыкпаса .... деп улутунуп алды.
-Жамандыкты ойлобочу жаным, баланы сен барып келгенче мен багып турайын, операцсяга дагы жардам беришим керек го? Жубата суйлоду.
-Озун бил.
-Анда айылга барарында мага чалып кой, жетип келем.
-Макул, -Экоо тен ун катпай калышты. Ал куну Салиянын жанын да болду. Туну менен бири-бирине жалынычтуу создорду айтып бакыттын даамын, махабаттын улуулугун далилдегендей бир тошокто кумар жазышты. Эрте туруп кетип жатып:
-Кабар алып турам, эегер шашылыш болбосо мага телефон чал, -деди Абалбек.
-Ооба, озун да кабар алып тур, -Салия сумсая Абалбекти экинчи корбочудой карап туруп алды. Анын бул турушу Абалбектин журогун оорутту. Негедир ушул жолу бир капшыты эншериле кымбат буюму калып калгандай кылчактайт. Салия да жооп кыла он колун булгалайт. "Эмне мынча ичим ачышат, журогум опко олжуп жатат" деп ойлоно унага тушуп кетти. Ал келгенде Мунаркан эне буюм-тайымдарын машинага салып жаткан экен. Апасын четке чакырып алып маанилуу соз айтмак болду эле ал оозуна:
-Бул сен кайда журосун? -деди.
-Апа, суйлошчу соз бар.
-Эмне соз? -Мунаркан уулун урпойо карады, -Тынчылыкпы деги?
-Апа баланы багып албайлыбы? -деди Абалбек туз эле.
-Эмне дейт ботом? -Тушунбогондой карап калды.
-Баланы берем дейт.
-Капырай, суйлошуп корчу Арзщыканга, -Мунаркан эне кызын коздой басты, ал да аларды коздой келе жаткан эле.
-Эмне болду?
-Билбейм, эмне деп эле жатат, баланы берем деп жатат дейт го?
-Эже, Нурсултанды аып багалы, -Абалбек эжесин суроолу карап эмне дээр экен дегендей кутуп тынчы кетип турду.
-Кайсы баланы?
-Салия баланы берем деди.
-Апам кете берсин, озубуз кенешели, -Арзыкан апасын машинанын арткы салануна отургузуп обушуп коштошушту да Абалбек экоо бирин-бири карап алып уйго киришти, -Баланы алганыма каршы болбйт, озубуздо болгону дурус болот эле да.
-Жезден менен суйлошуп короюн.
-Эже, ошентпесениз болбойт, -Абалбек кубанып кетти.
-Чоноюп калдыбы?
-Уч айдан оту, кулуп кыбырап калды, ыйлабайт эже, аябай жоош кудай берген бала.
-Тим эле мактайсын да, -Арзыкан кулуп калды.
-Озумдун уулум да, -Абалбек мулундап койду. Бир тукгандар алдыда боло тургандарды суйлошуп атып бир маалда Арзыкан чоочуп кетти.
-Сен базарга барбайсынбы, ачкычты ачып ал.
-Ботом анан эмне кылабыз, тигиси да торогону турса, кимисине тартам деги? -Эне кызын онурая карады.
-Эмнесин айталы, кыскасы токтолуп бири менен жашап кетсе болду апа, -Учоо ошондон кийин унчукпай калышты.
-Абалбек уйдон чыгып эле Салия жашаган батирге келди. Аны коргон Салия суз гана карап койду:
-Кандайсын алтыным, уулум чоноюп калдыбы? -Абалбек Салияны кучактап имере уйго кирди. Тор жакта колдорун сербендете бубалап жаткан баласын колуна алып опкулоп калды, -садагам десе, атанды келет деп куттунбу, сагындым сени балам, сен да мени сагындынбы? -деп бооруа кысып-кысып алды.
-Эмне болду, аялын келдиби? -Салия жумушун жасап жатып сурай койду.
-Жок мени кечире албай жатат, эркелиги кармап кыял корсотуп жатат го?
-Аа-а анан бул жакка келдинби?
-Озун келгениме руксат берип турбадын беле?
-Ооба келгенине капачылыгым жок.
-Анан эмнеге..
-Абалбек сени менен суйлошо турган соз бар, -Салия аны муная карап карап ойлуу, -Мен оорукчанмын. ..
-Кантип? -Тангала карап калды.
-Ооба, башында элес алган эмесмин, башым кээде ооруганынан дары ичип журо берчумун, -Салия унсуз отуруп калды.
-Анан, анан эмне болду?
-Уч кун мурун башым катуу ооруганынан корунсом шишик бар экен, кучоп баратыптыр, операция жасаш учун бир топ акча керек дейт...
-Мисалы канча?
-Беш мин доллардан жогору.
-Коп го?
-Ошондой, мен дарыланышым учун ата-энеме барышым керек, бала менен аларга бара албайм, эмне кыларымды билбей турам, -Салия ыйлап отурду.
-Ыйлабачы жаным, кудай сактасын, жакшы болуп кетесин.
-Кыскасы айттым, кийин айтпады дебе, -Салия туруп барып бышып калган тамагын чыгарып келди. Абалбек соз таппай тамактанып отурду. Балким бала менен кыйналып жаткан го? Же баланы ушундай жол менен мага откоруп берейин дегенго деп ойлоп ийди. Бирок кыйналгандай туру жок, тамак ашты толтуруп алыптыр.
-Ата-энене качан барайын дейсин? -деп сурады Абалбек коптон кийин.
-Синдим келип кеткен. Ал билет, эгер атамдар келсин десе эле барышым керек, узатпай операция барышым керек, катуу кармаса олуп каласын деп жатышат. Мындан айрым адам айыкпаса .... деп улутунуп алды.
-Жамандыкты ойлобочу жаным, баланы сен барып келгенче мен багып турайын, операцсяга дагы жардам беришим керек го? Жубата суйлоду.
-Озун бил.
-Анда айылга барарында мага чалып кой, жетип келем.
-Макул, -Экоо тен ун катпай калышты. Ал куну Салиянын жанын да болду. Туну менен бири-бирине жалынычтуу создорду айтып бакыттын даамын, махабаттын улуулугун далилдегендей бир тошокто кумар жазышты. Эрте туруп кетип жатып:
-Кабар алып турам, эегер шашылыш болбосо мага телефон чал, -деди Абалбек.
-Ооба, озун да кабар алып тур, -Салия сумсая Абалбекти экинчи корбочудой карап туруп алды. Анын бул турушу Абалбектин журогун оорутту. Негедир ушул жолу бир капшыты эншериле кымбат буюму калып калгандай кылчактайт. Салия да жооп кыла он колун булгалайт. "Эмне мынча ичим ачышат, журогум опко олжуп жатат" деп ойлоно унага тушуп кетти. Ал келгенде Мунаркан эне буюм-тайымдарын машинага салып жаткан экен. Апасын четке чакырып алып маанилуу соз айтмак болду эле ал оозуна:
-Бул сен кайда журосун? -деди.
-Апа, суйлошчу соз бар.
-Эмне соз? -Мунаркан уулун урпойо карады, -Тынчылыкпы деги?
-Апа баланы багып албайлыбы? -деди Абалбек туз эле.
-Эмне дейт ботом? -Тушунбогондой карап калды.
-Баланы берем дейт.
-Капырай, суйлошуп корчу Арзщыканга, -Мунаркан эне кызын коздой басты, ал да аларды коздой келе жаткан эле.
-Эмне болду?
-Билбейм, эмне деп эле жатат, баланы берем деп жатат дейт го?
-Эже, Нурсултанды аып багалы, -Абалбек эжесин суроолу карап эмне дээр экен дегендей кутуп тынчы кетип турду.
-Кайсы баланы?
-Салия баланы берем деди.
-Апам кете берсин, озубуз кенешели, -Арзыкан апасын машинанын арткы салануна отургузуп обушуп коштошушту да Абалбек экоо бирин-бири карап алып уйго киришти, -Баланы алганыма каршы болбйт, озубуздо болгону дурус болот эле да.
-Жезден менен суйлошуп короюн.
-Эже, ошентпесениз болбойт, -Абалбек кубанып кетти.
-Чоноюп калдыбы?
-Уч айдан оту, кулуп кыбырап калды, ыйлабайт эже, аябай жоош кудай берген бала.
-Тим эле мактайсын да, -Арзыкан кулуп калды.
-Озумдун уулум да, -Абалбек мулундап койду. Бир тукгандар алдыда боло тургандарды суйлошуп атып бир маалда Арзыкан чоочуп кетти.
-Сен базарга барбайсынбы, ачкычты ачып ал.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#77 12 March 2013 - 21:36
-Макул эже, -Абалбек шыпылдай ачкычты алды да шыпылдай чыгып кетти. Арзыкан ойлуу: "Бакса эмне экен, инимдин баласын талаага таштамак белем, Самыйбек каршы болбойт. Ансыз деле кеч тороп эки баламды тилеп алганбыз, баланын зыяны тиймек беле" деп ичинен сызып алды.
-Самыйбек кайненесин жеткирип кеч келди. Абалбек ал куну да Салиянын жанында болом деп ойлоп жаткан. Аны Арзыкандын телефондон чакырганын аргасыз тушалгандай уйго тартты. Ал келгенче эле Арзыкан куйоосуно айтып кенешип койду. Самыйбек каршы болгон жок.
-Абалбек, азаматсын кайним, кыскасы эркек экенсин, баланы алам дегенин жакшы, оз тукумунду ботон жерге калтырба, эжен экообуз кенештик, качан алып келсен да даярбцз. Карыган немелерди кыйнбай эле биз багабыз, -деди Абалбектин далына таптай.
-Жезде мен талашмак эмесмин, анын оорусу оор экен, опухел дейби?
-Коркунучтуу дарт тура бечара.
-Ошон учун озун багып чонойт деп жатпайбы.
-Жакшы болот анда, баланын алып келе бер!
-Рахмат жезде, -Абалбек чыгып кете албай ордуна жатып калды: "Эртен кечке жанын да болом, аны деле озум каалап, жактырып журбодум беле, жакшы болуп кеткиси бардыр" деп ойлоп жатып уктап калды. Ошол кундун эртеси дагы Самайбектер тойго кетишип базарга Абалбек туруп калды. Кечинде кайра аны менен товар жыйнашып кете албай калды. Арадан уч-торт кун отуп кеткен. Абалбектин телефону тун бир оокумда чырылдап калды. Шашыла уйку сурап караса чоочун номер экен.
-Алло, бул ким, ооба-ооба, азыр кайда, балачы? -деп шашыла ордунан тура кийинип сырткачыгып баратып кайра жездесин ойготмокко алар жаткан эшикти тыкылдатты.
-Эмне болду? -Ич кийимчен чыга калган Самыйбек аны урпойо сурады.
-Жезде, Салияны ооруканага жеткиришиптир, бироо телефон чалды, республикалык ооруканага тун жарымда кантип барам...
-Кой анда мен кийин чыгайын.
-Ошентинчи жезде, -Абалбек шашып турса да Самыйбек кийинип чыккыча кутту. Ооруканага бат эле жетишти. Абалбек издеп журуп таап эшик тоскондордон эптеп кирип палатага кирди. Салиянын ону бопбоз болуп олуу тируусу билинбейт. Жанындагы синдиси баласыны которуп туруптур.
-Салия, Салия! -деп барып кучактамак болгондо мээрман айым:
-Ал азыр зорго жатат, сиздин ыйлаганынызды деле билбейт. Эртен менен кениниз, -деди, -Бекер кыйнайсыз, оорусу ото ор.
-Эртен менен озуно келип калабы?
-Айта албайм, келип коросуз да, -Абалбек Салиянын синдисинин колундагы бейкапар уктап жаткан наристесини акырын алды да:
-Атын ким? -деди.
-Нурия.
-Нурия, мен эртен келем, сен жанында болосунбу?
-Ооба атамдар келгинчек болом.
-Окуйсунбу? -Абалбек Салиянын озуно куюп койгондой окшош синдисинин колуна бир мин сомдукту карматты, -Чай-пай ичип тур, мен созсуз келем.
-Рахмат, -деген жаш кыз калып калды. Абалбек баланы бооруна кысып кутуп турган Самыйбектин жанына жетти да машинага отурду. Нурсултан бомпойгон бойдон эмчек издеп чукурунганы болбосо бейкапар уктап баратты. Абалбек улам быш-быш этип уктап жаткан баласын карап коюп: Энен аман-эесен айыгып кетсе экен, атадан алыс осон да эненден айрыла корбо периштем, бактына апан аман болсо экен" деп мууну бошоп ыйлап ийди. Уйго жетип машинаны токтотоору менен уйдон чыга калган Арзыкан ыйлап жаткан бала ала коюп ичкери кирди.
-Болду, болду балам, азыр сут ичебиз, -Арзыкан газга сут коюп анан Абалбектен сурады, -Упчу менен иччу беле? Абалбек ошондо гана колуна Нурия карматкан пакетти машинадан алып келе калды.Арзыкан упчусуна сут куюп ичирип жатты.
-Ичтиби?
-Ооба, карды ачыптыр, ичип алды, -Арзыкан баланы алдына алып ойлуу Абалбекти карады, -Салия жакшы эле бекен?
-Азыр эч нерсени билбей жатыптыр, эртен барам го?
-Жакшы болуп кетсин.
-Мен да ошону ойлоп жатам, -Абалбек эжесинин алдындагы уулун коз кыйыгы менен карап койду, -Эже, бала атасынан калса дагы энесинен калбасынчы э?
-Эмнеге антип жатасын?
-Деги да, аталуу арсыз жетим, энелуу эрке жетим деп коюшат го?
-Жончу, ар бир торолгон пенде пешенесине жазылганын корот, -Арзыкан ининсинин созуно ичи тызылдай тушту.
-Ошоентсе деле балага атадан коро эне кобуроок керек дейт го, энедей камкор боло албайт экен да ата.
-Кой уктайлы, ордуна жатып эс ал, мен баланы озум алып жатаын, -Арзыкан баланы которуп болмосуно кирип баратып, -Аты ким? -деди бурулуп, -Ал инисинин созуно кулуп койду.
-Нурсултан.
-Оо, келечекте ажо болот го бул бала, -Арзыкан кирип кетти.
Абалбек ашканада копко отурду: "Эмне болот эми, менде болсо дароо эле берип операция жасатмакмын, атамдан сураган менен бербейт, кой эми мен жоо болсо дагы Салиянын жанына барайын" деди дагы каалганы акырын ачып сырка чыкты. Асманда жылдыздар жылт-жулт этип тан салкын аба аны ичиркентип жиберди. Салия экоонун таанышкан кунун эстеди. Андан кийин экоонун биринчи тунун, озуно жасаган мамилесин, бир туруп мунайып кеткенин коз алдына келтирип жолдо кетип баратты. Чуй кочосунон куну-туну унаа узулбойт. Уйдон чыгып жол жээктеп кете берди. Бир туруп Гулмайрамды эстеп анын жумуркадай аппак жузун, карагаттай коздорун, борсойуп чыгып калган ичин эстегенде жузундо жылмаю уялайт. Мен ойлонушум керек деди ээ, атасыз остургум келбейт байкушум десе, демек кек сактаган эмес экен, кантсе дагы ополгоодой куномду кечиргени, кен пейилдиги, акыл-эстуулугу деп ойлоп ийди. Ангыча тан кылайып, жараткандын жарыктык берген дагы бир таны атып келатты. Жолдо анда-санда гана откон машинанын зуулдагы болбосо айлана тыптынч. Абалбек Москва кочосуно чыгып больица тарапка бет алды. Кочонун арткы бетине ото берээрде кайдан-жайдан келгени белгисиз катуу келаткан машина Абалбекти сузуп калды. Эмне болуп кеткенин сезбей да калды. Учуп барып жол жээгиндеги арыкка камгактай жатып калды. Ал копко олум менен омурдун ортосунда жатты. Тан аппак атып эл кыймылга кирип тируулуктун жышааны билине баштап, элдер кочодон ары- бери отуп баштагандардын ичинен бироо:
-Бул жерде бироо жатат, машина уруп кеткен го, милицияга билдирип койсонорчу, -деди откондорго кайрыла.
-Ой дагы бир бомж чыгаар, мындайлар шаарда миндеп саналат, милиция оздору алып кетет, -деди бири. Кийим-кечеси жакшынакай эле го, балким тируудур, адам баласыбыз го акыры жургулочу королу.
-Жумуштан кечигип калам, -деп дагы бироо басып кетти.
-Капырай мусулманбыз го, -деп чый-пыйы чыга суйлоп жаткан аялдын жанына улам бироо келип кетип жатты. Анан алардын ичинен олбурлуу жигит басып барып комкоросунон жаткан адамды оодара берди.
-Олуп калыптыр, -деди бери баса берээрде анын чонтогунон телефону чырылдап калды. Жигит кайра барып тош чонтогуно телефонун алды да, кулагына такап ун катпай тыншап туруп калды. Эл жаарданып карап турат. Телефондогу ун Нурияныкы болчу:
-Алло, Абалбек жезде суйунчу эжем козун ачты. Доктор жашап кетет дейт, опухел эмес экен дейт. Сиз келесизби, алло эмне унчукпайсыз, -очуруп коюп телефонун карап ичиндеги жазуулардан карап Арзыкан эдем деген суроону таап чалып калды.
-Алло, сиз Абалбектин эжеси болосузбу, тезирээк келип ининизди ооруканага алып барыныз, машина уруп кетиптир,-деди да телефонду чонтогуно салылып басып кетти. Эмне кылаарын билбеген Арзыыкан Самыйбекке жетип болгон ишти айтып шашыла келсе айткан ордунда жайылган кан турат. Ботодой боздогон Арзыкан машинасын айдаттып ооруканага жетти. Эч дайынын билишпей турушканда телефону чыр этти. Ала кою тыншаса:
-Республикаплык морго келип калыныз!-деди эле Арзыкан ачуу чынырып озуну жоготуп койду...
-Самыйбек кайненесин жеткирип кеч келди. Абалбек ал куну да Салиянын жанында болом деп ойлоп жаткан. Аны Арзыкандын телефондон чакырганын аргасыз тушалгандай уйго тартты. Ал келгенче эле Арзыкан куйоосуно айтып кенешип койду. Самыйбек каршы болгон жок.
-Абалбек, азаматсын кайним, кыскасы эркек экенсин, баланы алам дегенин жакшы, оз тукумунду ботон жерге калтырба, эжен экообуз кенештик, качан алып келсен да даярбцз. Карыган немелерди кыйнбай эле биз багабыз, -деди Абалбектин далына таптай.
-Жезде мен талашмак эмесмин, анын оорусу оор экен, опухел дейби?
-Коркунучтуу дарт тура бечара.
-Ошон учун озун багып чонойт деп жатпайбы.
-Жакшы болот анда, баланын алып келе бер!
-Рахмат жезде, -Абалбек чыгып кете албай ордуна жатып калды: "Эртен кечке жанын да болом, аны деле озум каалап, жактырып журбодум беле, жакшы болуп кеткиси бардыр" деп ойлоп жатып уктап калды. Ошол кундун эртеси дагы Самайбектер тойго кетишип базарга Абалбек туруп калды. Кечинде кайра аны менен товар жыйнашып кете албай калды. Арадан уч-торт кун отуп кеткен. Абалбектин телефону тун бир оокумда чырылдап калды. Шашыла уйку сурап караса чоочун номер экен.
-Алло, бул ким, ооба-ооба, азыр кайда, балачы? -деп шашыла ордунан тура кийинип сырткачыгып баратып кайра жездесин ойготмокко алар жаткан эшикти тыкылдатты.
-Эмне болду? -Ич кийимчен чыга калган Самыйбек аны урпойо сурады.
-Жезде, Салияны ооруканага жеткиришиптир, бироо телефон чалды, республикалык ооруканага тун жарымда кантип барам...
-Кой анда мен кийин чыгайын.
-Ошентинчи жезде, -Абалбек шашып турса да Самыйбек кийинип чыккыча кутту. Ооруканага бат эле жетишти. Абалбек издеп журуп таап эшик тоскондордон эптеп кирип палатага кирди. Салиянын ону бопбоз болуп олуу тируусу билинбейт. Жанындагы синдиси баласыны которуп туруптур.
-Салия, Салия! -деп барып кучактамак болгондо мээрман айым:
-Ал азыр зорго жатат, сиздин ыйлаганынызды деле билбейт. Эртен менен кениниз, -деди, -Бекер кыйнайсыз, оорусу ото ор.
-Эртен менен озуно келип калабы?
-Айта албайм, келип коросуз да, -Абалбек Салиянын синдисинин колундагы бейкапар уктап жаткан наристесини акырын алды да:
-Атын ким? -деди.
-Нурия.
-Нурия, мен эртен келем, сен жанында болосунбу?
-Ооба атамдар келгинчек болом.
-Окуйсунбу? -Абалбек Салиянын озуно куюп койгондой окшош синдисинин колуна бир мин сомдукту карматты, -Чай-пай ичип тур, мен созсуз келем.
-Рахмат, -деген жаш кыз калып калды. Абалбек баланы бооруна кысып кутуп турган Самыйбектин жанына жетти да машинага отурду. Нурсултан бомпойгон бойдон эмчек издеп чукурунганы болбосо бейкапар уктап баратты. Абалбек улам быш-быш этип уктап жаткан баласын карап коюп: Энен аман-эесен айыгып кетсе экен, атадан алыс осон да эненден айрыла корбо периштем, бактына апан аман болсо экен" деп мууну бошоп ыйлап ийди. Уйго жетип машинаны токтотоору менен уйдон чыга калган Арзыкан ыйлап жаткан бала ала коюп ичкери кирди.
-Болду, болду балам, азыр сут ичебиз, -Арзыкан газга сут коюп анан Абалбектен сурады, -Упчу менен иччу беле? Абалбек ошондо гана колуна Нурия карматкан пакетти машинадан алып келе калды.Арзыкан упчусуна сут куюп ичирип жатты.
-Ичтиби?
-Ооба, карды ачыптыр, ичип алды, -Арзыкан баланы алдына алып ойлуу Абалбекти карады, -Салия жакшы эле бекен?
-Азыр эч нерсени билбей жатыптыр, эртен барам го?
-Жакшы болуп кетсин.
-Мен да ошону ойлоп жатам, -Абалбек эжесинин алдындагы уулун коз кыйыгы менен карап койду, -Эже, бала атасынан калса дагы энесинен калбасынчы э?
-Эмнеге антип жатасын?
-Деги да, аталуу арсыз жетим, энелуу эрке жетим деп коюшат го?
-Жончу, ар бир торолгон пенде пешенесине жазылганын корот, -Арзыкан ининсинин созуно ичи тызылдай тушту.
-Ошоентсе деле балага атадан коро эне кобуроок керек дейт го, энедей камкор боло албайт экен да ата.
-Кой уктайлы, ордуна жатып эс ал, мен баланы озум алып жатаын, -Арзыкан баланы которуп болмосуно кирип баратып, -Аты ким? -деди бурулуп, -Ал инисинин созуно кулуп койду.
-Нурсултан.
-Оо, келечекте ажо болот го бул бала, -Арзыкан кирип кетти.
Абалбек ашканада копко отурду: "Эмне болот эми, менде болсо дароо эле берип операция жасатмакмын, атамдан сураган менен бербейт, кой эми мен жоо болсо дагы Салиянын жанына барайын" деди дагы каалганы акырын ачып сырка чыкты. Асманда жылдыздар жылт-жулт этип тан салкын аба аны ичиркентип жиберди. Салия экоонун таанышкан кунун эстеди. Андан кийин экоонун биринчи тунун, озуно жасаган мамилесин, бир туруп мунайып кеткенин коз алдына келтирип жолдо кетип баратты. Чуй кочосунон куну-туну унаа узулбойт. Уйдон чыгып жол жээктеп кете берди. Бир туруп Гулмайрамды эстеп анын жумуркадай аппак жузун, карагаттай коздорун, борсойуп чыгып калган ичин эстегенде жузундо жылмаю уялайт. Мен ойлонушум керек деди ээ, атасыз остургум келбейт байкушум десе, демек кек сактаган эмес экен, кантсе дагы ополгоодой куномду кечиргени, кен пейилдиги, акыл-эстуулугу деп ойлоп ийди. Ангыча тан кылайып, жараткандын жарыктык берген дагы бир таны атып келатты. Жолдо анда-санда гана откон машинанын зуулдагы болбосо айлана тыптынч. Абалбек Москва кочосуно чыгып больица тарапка бет алды. Кочонун арткы бетине ото берээрде кайдан-жайдан келгени белгисиз катуу келаткан машина Абалбекти сузуп калды. Эмне болуп кеткенин сезбей да калды. Учуп барып жол жээгиндеги арыкка камгактай жатып калды. Ал копко олум менен омурдун ортосунда жатты. Тан аппак атып эл кыймылга кирип тируулуктун жышааны билине баштап, элдер кочодон ары- бери отуп баштагандардын ичинен бироо:
-Бул жерде бироо жатат, машина уруп кеткен го, милицияга билдирип койсонорчу, -деди откондорго кайрыла.
-Ой дагы бир бомж чыгаар, мындайлар шаарда миндеп саналат, милиция оздору алып кетет, -деди бири. Кийим-кечеси жакшынакай эле го, балким тируудур, адам баласыбыз го акыры жургулочу королу.
-Жумуштан кечигип калам, -деп дагы бироо басып кетти.
-Капырай мусулманбыз го, -деп чый-пыйы чыга суйлоп жаткан аялдын жанына улам бироо келип кетип жатты. Анан алардын ичинен олбурлуу жигит басып барып комкоросунон жаткан адамды оодара берди.
-Олуп калыптыр, -деди бери баса берээрде анын чонтогунон телефону чырылдап калды. Жигит кайра барып тош чонтогуно телефонун алды да, кулагына такап ун катпай тыншап туруп калды. Эл жаарданып карап турат. Телефондогу ун Нурияныкы болчу:
-Алло, Абалбек жезде суйунчу эжем козун ачты. Доктор жашап кетет дейт, опухел эмес экен дейт. Сиз келесизби, алло эмне унчукпайсыз, -очуруп коюп телефонун карап ичиндеги жазуулардан карап Арзыкан эдем деген суроону таап чалып калды.
-Алло, сиз Абалбектин эжеси болосузбу, тезирээк келип ининизди ооруканага алып барыныз, машина уруп кетиптир,-деди да телефонду чонтогуно салылып басып кетти. Эмне кылаарын билбеген Арзыыкан Самыйбекке жетип болгон ишти айтып шашыла келсе айткан ордунда жайылган кан турат. Ботодой боздогон Арзыкан машинасын айдаттып ооруканага жетти. Эч дайынын билишпей турушканда телефону чыр этти. Ала кою тыншаса:
-Республикаплык морго келип калыныз!-деди эле Арзыкан ачуу чынырып озуну жоготуп койду...
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#78 12 March 2013 - 22:29
Ошентип Абалбек бул танды корбой калды. Ал тургай ак никелуу аялынын курсактагы баласын да коргон жок. Эх шум ажал десен, бироо олмойун бироо кун корбойт демекчи карагат козу жумулаарда эмнени гана ойлоду экен. Гулмайрамды боздотуп женелери алып келди. Армандуу коз жашын колдотуп ичтеги таарынычын айта албай калды. Ага эч ким ашыкча соз айтпады. Нурсултанды чырылдатып Абдылбектин балдары карап жатышты. Уч кун. Олук кою зыйпаты. Боздоп какшаган ый, окурук менен акыркы сапарга узаттышты. Элдин ичинде ар кандай кубур-шыбыр создор журуп жатты.
-Абалбек шаарга баргандан кийин башка аял алып алган имиш.
-Жок, аскерде журуп алып койгон имиш, ата-энесинин козун кыйбай уйлонуп алып шаарга баргандан кийин таап алыптыр да.
-Жок ай, Гулмайрам ырдайм десе очошуп бир аялдын устуно кирип алыптыр дейт, -деген создор биринен бири отуп жатты. Бироолор кан жутуп баласын, бир тууганын асыл жарын жоктоп жатса пенденин пенделигин кор! Жаманчылык оз баштарына келбейчудой, туболук бутун бойдон омур суро тургансып алардын озок ортогон кайгысы менен иши жоктой каншаар созду каймактап жатышты. Коп ыйлаган Гулмайрамды кайнежелери сооротуп атты. Анткени Мунаркан эне ыйлап отуруп:
-Келинди коп ыйлатпагыла, ичиндеги балага зыян болот, неберемди магааман-эсен тороп берсин, -деген эле.
-Кантип, кантип ыйлабай коём? -деп боздойт анда ал, -Барганда неге баса бербедим, неге кечирдим деп айтпадым...
-Тагдыр экен да Гулмайрам, жашоосу бутуп, куну тугонгон адам кете берет экен, тиги дуйносун берсин.
-Баламды атасыз калтырбайм деп кайра келе жаткам, тороло элек балам атасыз калды го неге???
-Болду анчалык эле озуно бербечи, ооруп каласын, сен бизге ичиндеги балага керексин кызым, -Сауле анын жанын отуруп акылын айтып жооткотту, -Олгон менен кошо олбойт адам.
-Жок дегенде баласын коруп олсочу, -дешип эжелери андан мунканп жатышты. Арзыкан Салияны жек коруп жатты ичинен. Баласыны алып келгендеги айткан созу кайра-кайра кулагына жанырып коз жашын колдотуп отурду. Гулмайрамга ал жонундо айтышкан жок. Нурсултандын ким экенин да айтышкан жок. Ошенти Самыйбек менен Арзыкан Гулмайрамды торогучо журсун деп кудаларынан суранышты. Жапжаш он тогуз жашында кара кийип кан какшап эртели кеч ун чыгарып жесир калды бечара. Бир кем дуйнонун жыргалынан азабы коп тируулугундо дагы кандай кун болуп кетери бутомдук. Бирок Гулмайрам кайненесинин баланы алып калабыз дегенине каршылыгын ачык айталбай ичинен сызып: "унчукпай эле коёюн, торосом анан кором да" деп ойлонуп бир Сауле келгенде:
-Апа, мен тороп баламды ташташым керекпи? деди.
-Кызым, алып калабыз деп жатса бересин да, баласы олуп атса сен бербейм демек белен,аман-эсен чоноё берсе сенин балан, коруп турасын.
-Койчу апа, мен таштагым келбейт.
-Кой, бул созунду эч ким укпасын. Кудагый капа болот, шаарга кентем деп алып кеткен да кеткен да сенсин деп чыгат, баланы талашпа кызым, чоноё берсе сени кубаламак беле? Каттап турабыз, эсин бар садага. Адан коро кудай озуно омур жаш, бак-таалай берсин.
-Эмнеге лып калабыз еп жатышат? Мен чонойтсом деле каташып турушат да?
-Болду кудагый келатат, андан коро этиет бол кызым, ичинди жылуу карма, коп эзиле бербе, -деди Сауле Гулмайрамды тынчтандырып. Мунаркан киргенде минтти, -Кудагый келининди докторго корсотуп койсок болот эле?
-Ээрчитип келип корсотобуз, каралуу башы менен озу баралбайт го? -Ушкуруно отуруп калды. Арадан он беш кун отуп тагдырдын башка салганына баш ийип, куран окугандан башка арга жок экенин тушунуп калышкан. Арзыкан Самыйбек экоо Нурсултанды алып, эки уулу менен кошо келип калды. Мунаркан баланы ала коюп ооп жыттап:
-Кагылайыным десе, чоноюп калган турбайбы, -деп ыйлап ийди.
-Арзыкандын эн кичуу баласыбы? -Сауле кудагыйынан сурап калды. Алар аны угушкан эмес.
-Жок, бир ай мурун эшигибизге таштап кетишиптир, -Арзыкан ачык айткандан тайсалдай жооп берди. Анан алып келгендерди алып чыгып Абалбекке куран окушуп кайра эле соз балага келип токтолду. Гулмайрам сырка чыгып кеткенде Мунаркан Саулеге акырын тушундурду:
-Абалбек шаарга баргандан кийин башка аял алып алган имиш.
-Жок, аскерде журуп алып койгон имиш, ата-энесинин козун кыйбай уйлонуп алып шаарга баргандан кийин таап алыптыр да.
-Жок ай, Гулмайрам ырдайм десе очошуп бир аялдын устуно кирип алыптыр дейт, -деген создор биринен бири отуп жатты. Бироолор кан жутуп баласын, бир тууганын асыл жарын жоктоп жатса пенденин пенделигин кор! Жаманчылык оз баштарына келбейчудой, туболук бутун бойдон омур суро тургансып алардын озок ортогон кайгысы менен иши жоктой каншаар созду каймактап жатышты. Коп ыйлаган Гулмайрамды кайнежелери сооротуп атты. Анткени Мунаркан эне ыйлап отуруп:
-Келинди коп ыйлатпагыла, ичиндеги балага зыян болот, неберемди магааман-эсен тороп берсин, -деген эле.
-Кантип, кантип ыйлабай коём? -деп боздойт анда ал, -Барганда неге баса бербедим, неге кечирдим деп айтпадым...
-Тагдыр экен да Гулмайрам, жашоосу бутуп, куну тугонгон адам кете берет экен, тиги дуйносун берсин.
-Баламды атасыз калтырбайм деп кайра келе жаткам, тороло элек балам атасыз калды го неге???
-Болду анчалык эле озуно бербечи, ооруп каласын, сен бизге ичиндеги балага керексин кызым, -Сауле анын жанын отуруп акылын айтып жооткотту, -Олгон менен кошо олбойт адам.
-Жок дегенде баласын коруп олсочу, -дешип эжелери андан мунканп жатышты. Арзыкан Салияны жек коруп жатты ичинен. Баласыны алып келгендеги айткан созу кайра-кайра кулагына жанырып коз жашын колдотуп отурду. Гулмайрамга ал жонундо айтышкан жок. Нурсултандын ким экенин да айтышкан жок. Ошенти Самыйбек менен Арзыкан Гулмайрамды торогучо журсун деп кудаларынан суранышты. Жапжаш он тогуз жашында кара кийип кан какшап эртели кеч ун чыгарып жесир калды бечара. Бир кем дуйнонун жыргалынан азабы коп тируулугундо дагы кандай кун болуп кетери бутомдук. Бирок Гулмайрам кайненесинин баланы алып калабыз дегенине каршылыгын ачык айталбай ичинен сызып: "унчукпай эле коёюн, торосом анан кором да" деп ойлонуп бир Сауле келгенде:
-Апа, мен тороп баламды ташташым керекпи? деди.
-Кызым, алып калабыз деп жатса бересин да, баласы олуп атса сен бербейм демек белен,аман-эсен чоноё берсе сенин балан, коруп турасын.
-Койчу апа, мен таштагым келбейт.
-Кой, бул созунду эч ким укпасын. Кудагый капа болот, шаарга кентем деп алып кеткен да кеткен да сенсин деп чыгат, баланы талашпа кызым, чоноё берсе сени кубаламак беле? Каттап турабыз, эсин бар садага. Адан коро кудай озуно омур жаш, бак-таалай берсин.
-Эмнеге лып калабыз еп жатышат? Мен чонойтсом деле каташып турушат да?
-Болду кудагый келатат, андан коро этиет бол кызым, ичинди жылуу карма, коп эзиле бербе, -деди Сауле Гулмайрамды тынчтандырып. Мунаркан киргенде минтти, -Кудагый келининди докторго корсотуп койсок болот эле?
-Ээрчитип келип корсотобуз, каралуу башы менен озу баралбайт го? -Ушкуруно отуруп калды. Арадан он беш кун отуп тагдырдын башка салганына баш ийип, куран окугандан башка арга жок экенин тушунуп калышкан. Арзыкан Самыйбек экоо Нурсултанды алып, эки уулу менен кошо келип калды. Мунаркан баланы ала коюп ооп жыттап:
-Кагылайыным десе, чоноюп калган турбайбы, -деп ыйлап ийди.
-Арзыкандын эн кичуу баласыбы? -Сауле кудагыйынан сурап калды. Алар аны угушкан эмес.
-Жок, бир ай мурун эшигибизге таштап кетишиптир, -Арзыкан ачык айткандан тайсалдай жооп берди. Анан алып келгендерди алып чыгып Абалбекке куран окушуп кайра эле соз балага келип токтолду. Гулмайрам сырка чыгып кеткенде Мунаркан Саулеге акырын тушундурду:
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#79 12 March 2013 - 23:04
-Ошо, кудагый, ушинтип баласын ал аялы алып келип бергенден кийин тигинтип Абалбекти машина уруп кетип жатпайбы. Гулмайрам эмне дейт деп ойлонуп кеткен го каралдым, -деп акырын созун бура Нурсултандын энеси ооруп калганын жашырып койду.
-Мейли эми кудагый, бага бергиле, бирок Абалбектин баласы деп жар салып койбойт беленер?
-Ошону ойлогон ким бар дейсин, атасы андан бетер озун билбей калды. Ким ойлоптур каралдымды олот деп, -Мунаркан бышактап калды, -Кагылайыным ай, эмне учун Гулмайрамды караптып туруп башка аялга бара койду десен, олооруно корунгон го, эки энеден эки баланы калтырып гана кете берди-и!
-Кайрат кыл кудайгый, мына буюруса баласы турат, аты айтылбай калат дегендей эмес, кудай жар болуп Гулмаш торосо эки неберен эки Абалбек болуп бербейби?
-Аргам канча кудагый, аргасыз гана жандын таттуулугунан чыдап отурам го, ушуга шугур эми.
-Апа, болду эми озун оруп калсан эмне болот? -Арзыкан кирип келип апасыны тыйды.
-Мен кетейин, Гулмашти докторго корсотсокпу деп айтайын деп келгем, -Сауле туруп жоноду. Гулмайрам сыртта журуп апасынын кетип жатканын коро узутып чыкты.
-Апа, торогучокту журо беремби?
-Кыркы откондон кийин алып кетем, чыдай тур кызым.
-Макул, -деп дарбазасынан чыкпай кала берди. Кайра боз уйго кирген Гулмайрам тордо жаткан баланы мурда коргону менен маани деле берген эмес экен. Азыр коруп алып журогу "болк" этип алды. Анткени анын мандайындагы наристе Абалбек эле. Тим эле куюп койгондой окшош, оо кудай мени менен жашап журуп балалуу болсо мен эмнеге мында кара кийип журом ыя деп босогодо турган жеринде катып калды. Ону боппоз болуп кеткен. Сырттан кирип келген Арзыкан ага:
-Гулмайрам сага эмне болду, ойдо от, -дегиче болбой комкоросунон жыгылып кетти, - Гулмайра-аам! -Арзыкан аныойдо кыла койду. Самыйбек экоо которуп тошокко жаткыргандан кийин бетине суу чачып бир аз эс алдыргандан кийин эле ичим деп чыдабай калды. Анан тез жардам чыкырышты. Алар келгинчек Гулмайрам коп кан жоготуп ооруканага тушту. Ошол туну туну баласын операция менен алышты. Гулмайрамдын абалы отооор болуп бир жума дегенде аран эсине келди. Козун ачып озунун ооруканада жатканын билип дароо эле ичин сыйпалады. Жанында эч ким жок экенин коруп ойдо болмок болду. Буткон бою оорлошуп козголо албай бакырып жиберди, Ошол кезде ажаатканага кеткен Сауле жугуруп келди.
-Апа, кана менин балам, эмне болду мага? -Гулмайрам апасын коруп эле сурап жиберди.
-Кызым тынчтан, кудайга шугур ушунчалыгына, журогубузду тушурбодунбу, -Сауле кызынын чачынан сылап чекесинен опту.
-Апа-а! -Гулмайрам буркурап ыйлап жиберди.
-Мейли эми кудагый, бага бергиле, бирок Абалбектин баласы деп жар салып койбойт беленер?
-Ошону ойлогон ким бар дейсин, атасы андан бетер озун билбей калды. Ким ойлоптур каралдымды олот деп, -Мунаркан бышактап калды, -Кагылайыным ай, эмне учун Гулмайрамды караптып туруп башка аялга бара койду десен, олооруно корунгон го, эки энеден эки баланы калтырып гана кете берди-и!
-Кайрат кыл кудайгый, мына буюруса баласы турат, аты айтылбай калат дегендей эмес, кудай жар болуп Гулмаш торосо эки неберен эки Абалбек болуп бербейби?
-Аргам канча кудагый, аргасыз гана жандын таттуулугунан чыдап отурам го, ушуга шугур эми.
-Апа, болду эми озун оруп калсан эмне болот? -Арзыкан кирип келип апасыны тыйды.
-Мен кетейин, Гулмашти докторго корсотсокпу деп айтайын деп келгем, -Сауле туруп жоноду. Гулмайрам сыртта журуп апасынын кетип жатканын коро узутып чыкты.
-Апа, торогучокту журо беремби?
-Кыркы откондон кийин алып кетем, чыдай тур кызым.
-Макул, -деп дарбазасынан чыкпай кала берди. Кайра боз уйго кирген Гулмайрам тордо жаткан баланы мурда коргону менен маани деле берген эмес экен. Азыр коруп алып журогу "болк" этип алды. Анткени анын мандайындагы наристе Абалбек эле. Тим эле куюп койгондой окшош, оо кудай мени менен жашап журуп балалуу болсо мен эмнеге мында кара кийип журом ыя деп босогодо турган жеринде катып калды. Ону боппоз болуп кеткен. Сырттан кирип келген Арзыкан ага:
-Гулмайрам сага эмне болду, ойдо от, -дегиче болбой комкоросунон жыгылып кетти, - Гулмайра-аам! -Арзыкан аныойдо кыла койду. Самыйбек экоо которуп тошокко жаткыргандан кийин бетине суу чачып бир аз эс алдыргандан кийин эле ичим деп чыдабай калды. Анан тез жардам чыкырышты. Алар келгинчек Гулмайрам коп кан жоготуп ооруканага тушту. Ошол туну туну баласын операция менен алышты. Гулмайрамдын абалы отооор болуп бир жума дегенде аран эсине келди. Козун ачып озунун ооруканада жатканын билип дароо эле ичин сыйпалады. Жанында эч ким жок экенин коруп ойдо болмок болду. Буткон бою оорлошуп козголо албай бакырып жиберди, Ошол кезде ажаатканага кеткен Сауле жугуруп келди.
-Апа, кана менин балам, эмне болду мага? -Гулмайрам апасын коруп эле сурап жиберди.
-Кызым тынчтан, кудайга шугур ушунчалыгына, журогубузду тушурбодунбу, -Сауле кызынын чачынан сылап чекесинен опту.
-Апа-а! -Гулмайрам буркурап ыйлап жиберди.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."
#80 13 March 2013 - 22:02
Кунуно бир маал тамак аш алып келип жаткан Абдылбектин кызы Гулмайрамдын козун ачканын коруп чон энесине айтып келди.
-Бечарам ай, ага да кыйын болду баланы буйруган жок. Нурсултаным аман болсо экен, мен барып коруп келейин, -деп озу ооруканага эптеп конушусунун унаасы менен детип алды.
-Садага болоюн десе, акбалын жакшыбы, друс элесинби?
-Ооба, жакшы эле...
-Аман бол садага, кудайдын буйругу экен, неберем бизге буйрубады, -Мунаркан эне келинин чекесинен ооп койду, -Бактын ачылсын садага, неберемден угуп алып чыдабай келдим, -Жакшы болуп кет балам!
-Рахмат кудагый, сиз дагы жакшы журунуз, жакшы куда-кудагыйлардан болуп омурубуз откончо чайлшып, сыйлашып журолу деген тилек бар. Бир журтпуз корушуп турабыз го, жакшы барыныз, -Сауле Мунаркан энени палатанын оозуна чейин узатып кала берди.
-Апа мени бул жерге ким алып келди? -Ойлуу жаткан Гулмайрам апасын коруп суроо берди.
-Кудачалар машинасы менен алып келиптир.
-Мен эмне болду, -Гулмайрам ойлуу жатып анан, -Апа мен Абалбекти тушумдо кордум, -деди.
-Ок, тушун тулкунун богу! -Сауле коркуп кетип жанына отура кетти, -Андай тушту кишиге айтпай сууга айтат, жакшыга жоруйт, туштун мойнун жакшыга жоруса жакшы жагына оойт кызым.
-А мен андан корккон жокмун, тушумдо ал мага келаткан экен. Мен аны коздой баратам, анан бир кезде ал колуна бир жаш баланы которуп алып: "Мен муну озум менен кошо ала журоюн" деп эле кетип калды, мен жетпей калдым.
-Ошо баласын ала кеткен тура кызым, башын аман болсо болду, кудай багынды ачсын садагам! Бир аздан кийин доктур келип:
-Кандай чон кыз, акбалын жакшыбы? -деп данына отура коро баштады, -Кан коп кеткен, тамакты жакшылап ич, деди.
-Качан чыгам? -Гулмайрам ага жал-жал карай сурады.
-Ой-ойй жаны эле козунду ачып качан чыгам дегенин кандай?- Врач Эрнис Кымбаталиевич Саулеге карады, -Сиз бара берсениз болот, кызыныз жакшылап айыкканча жата турсун.
-Макул айланайын, жакшы эле болуп калды? -Сауле кабатырлана сурады.
-Жакшы дагы бир аз кун дарыланса айыгып кетет.
-Ошондой эле болсун, уруксат берсе эртен кете берейин.
-Созсуз эне, эртенден ары Гулмайрам озу эле жата берсин эркелей бербей, апанды бошот, кыйналып кетти ансыз дагы, -деп Эрнис Кымбаталиевич.
Эрнис Кымбаталиевич бул ооруканага жаны эле келген. Бойдок. 28 ге чыккыча диссертация жактап журуп уйлонууго убакыт болгон эмес эле. Гулмайрам жаткандан бери айланчыктап калды. Негедир ушул кыз анын купулуна толгондой. Уйундо отурса да, жумушта да коз плдынан кетпей коргусу келип ойлору чачкындайц берчу болгон. Анын ичинен баласы тушконун коруп абдан тан калды: "Жапжаш туруп куйосу барбы, болсо неге келбейт" деп операция жасап жатып ойлогон эле. Кийин куйоосунун олгону угуп боору ачыды. Ошентсе да келинге кайдыр бир куч тартып туруп алды. Колунан келишинче кымбат укол дарыларды берип жатты. Эртеси Сауле эми кетип жатканда Улукбек эки келин-уулдары, кыз-куйоолору менен келишип калышты.
-Оо жаман кызым, акбалын кандай? Жакшы болуп калдынбы? -Улукбек чекесинен ооп, -Аман болсон болду, -деп ары жылды. Эжелери агалары менен баары кезеги менен учурашып жатышты. Эреркеген Гулмайрам ыйлап басылды.
-Ыйлаба, баары отту кетти, дешип тегеректеп алып келгендерин ачып тумбочкага салып коюшту.
-Бечарам ай, ага да кыйын болду баланы буйруган жок. Нурсултаным аман болсо экен, мен барып коруп келейин, -деп озу ооруканага эптеп конушусунун унаасы менен детип алды.
-Садага болоюн десе, акбалын жакшыбы, друс элесинби?
-Ооба, жакшы эле...
-Аман бол садага, кудайдын буйругу экен, неберем бизге буйрубады, -Мунаркан эне келинин чекесинен ооп койду, -Бактын ачылсын садага, неберемден угуп алып чыдабай келдим, -Жакшы болуп кет балам!
-Рахмат кудагый, сиз дагы жакшы журунуз, жакшы куда-кудагыйлардан болуп омурубуз откончо чайлшып, сыйлашып журолу деген тилек бар. Бир журтпуз корушуп турабыз го, жакшы барыныз, -Сауле Мунаркан энени палатанын оозуна чейин узатып кала берди.
-Апа мени бул жерге ким алып келди? -Ойлуу жаткан Гулмайрам апасын коруп суроо берди.
-Кудачалар машинасы менен алып келиптир.
-Мен эмне болду, -Гулмайрам ойлуу жатып анан, -Апа мен Абалбекти тушумдо кордум, -деди.
-Ок, тушун тулкунун богу! -Сауле коркуп кетип жанына отура кетти, -Андай тушту кишиге айтпай сууга айтат, жакшыга жоруйт, туштун мойнун жакшыга жоруса жакшы жагына оойт кызым.
-А мен андан корккон жокмун, тушумдо ал мага келаткан экен. Мен аны коздой баратам, анан бир кезде ал колуна бир жаш баланы которуп алып: "Мен муну озум менен кошо ала журоюн" деп эле кетип калды, мен жетпей калдым.
-Ошо баласын ала кеткен тура кызым, башын аман болсо болду, кудай багынды ачсын садагам! Бир аздан кийин доктур келип:
-Кандай чон кыз, акбалын жакшыбы? -деп данына отура коро баштады, -Кан коп кеткен, тамакты жакшылап ич, деди.
-Качан чыгам? -Гулмайрам ага жал-жал карай сурады.
-Ой-ойй жаны эле козунду ачып качан чыгам дегенин кандай?- Врач Эрнис Кымбаталиевич Саулеге карады, -Сиз бара берсениз болот, кызыныз жакшылап айыкканча жата турсун.
-Макул айланайын, жакшы эле болуп калды? -Сауле кабатырлана сурады.
-Жакшы дагы бир аз кун дарыланса айыгып кетет.
-Ошондой эле болсун, уруксат берсе эртен кете берейин.
-Созсуз эне, эртенден ары Гулмайрам озу эле жата берсин эркелей бербей, апанды бошот, кыйналып кетти ансыз дагы, -деп Эрнис Кымбаталиевич.
Эрнис Кымбаталиевич бул ооруканага жаны эле келген. Бойдок. 28 ге чыккыча диссертация жактап журуп уйлонууго убакыт болгон эмес эле. Гулмайрам жаткандан бери айланчыктап калды. Негедир ушул кыз анын купулуна толгондой. Уйундо отурса да, жумушта да коз плдынан кетпей коргусу келип ойлору чачкындайц берчу болгон. Анын ичинен баласы тушконун коруп абдан тан калды: "Жапжаш туруп куйосу барбы, болсо неге келбейт" деп операция жасап жатып ойлогон эле. Кийин куйоосунун олгону угуп боору ачыды. Ошентсе да келинге кайдыр бир куч тартып туруп алды. Колунан келишинче кымбат укол дарыларды берип жатты. Эртеси Сауле эми кетип жатканда Улукбек эки келин-уулдары, кыз-куйоолору менен келишип калышты.
-Оо жаман кызым, акбалын кандай? Жакшы болуп калдынбы? -Улукбек чекесинен ооп, -Аман болсон болду, -деп ары жылды. Эжелери агалары менен баары кезеги менен учурашып жатышты. Эреркеген Гулмайрам ыйлап басылды.
-Ыйлаба, баары отту кетти, дешип тегеректеп алып келгендерин ачып тумбочкага салып коюшту.
"Сен таза болсон мен таза болсом, коом дагы таза болот."

Супер-Инфо
super.kg
видео









