Супер-Инфо
super.kg
видео
Урунду тагдыр.
(турмуштан алынган)
Автор - Dimedra.
-Мен апамдын жанына кетем Москвага.
-Мен окууга тапшырам, мугалим болосун деп жатат уйдгулор. Мен макул болдум, иши кылып шаарга кетсем болду.
-Кыздар менин тоюма чейин тарап кетпегиле баарын, айтып койоюн ким келбесе катуу тарынам.
-Ой сен озун биз кеткиче кыла кой да тоюнду, деп биринен бири оозанып суйлоп жыргап отурган кыздардын арасында Гузеля да бар эле.
-Гузел сен эмне ундобойсун?
бизди тоготпой жатасынбы? же алдыдагы максаттарынды айтсан козубуз тийеби? деп быдылдай кетти класстын митайымы аталган бетинде сепкили бар сары кыз жон отурган Гузелге тийишип.
-Ай аныкы белгилуу да класстын кыйыны Мед. Институтка тапшырат болуш керек, деди козунун кыйыгы менен карап кошуна кыз оозунан соз андып, анын уйундо болуп жаткан жагдайдан кабардар болуп туруп.
-Ооба мед. институтка тапшырам балым жетсе эле, деп ишенимсиз жооп берди Гузел.
Шарактап оюнга тойбогон бутуруучу кыздар мектептин короосунда отуруп алып кундо ушул талкуу, кеч кирээрге жакын гана уйлоруно тарашат. Жолдо кетип бара жатып Гузел озуно озу соз берип жатты " Мен окуйм, атамды кондуром, агамды деле окутпадыбы мени да окутат" деп байкуш кыз атасынын каардуу экенин билсе да анын мээриминен умут узбой.
Сырттан чечкиндуу эле кадам таштагандай болгон атасынын жузун коргондо кайраты качып созу оозунан тушуп, болгон кучун апасынан чыгарып козунун жашын кол кылып ыйлайт.
-Апа мен куйоого тийбейм, окуймун, озум иштеп эле акча табам силерди кыйнабайм атама айтын.
Апасы шуу шукруп кызынын чачынан сылап.
-кызым, кыз балага биринчи бак керек, балким куйоо бала менен суйлошсон кийинки жылдан окууга койоор, озу да билимдуу жан эмеспи, ата энеси да жакшы тушунуктуу адамдар, деп жооошуткан болот оз айтканына озу да ишенбеген апасы.
Бою кичине гана элпек чырайына чыккан Сабира куйосунун кыялын жакшы билет. Ыймандуу аял куйосуно каршы чыгып тен айтышып конбогон,бул сапар да колунан эч нерсе келбешин билип ичинен сызып тим болот. Кызын атасына каршы коймок беле, ата каргышына калбасын деген байкуш экоону эки жакта жайгаруунун амалын издеп бойпондойт.
Гузел ордунан ыргып тура сыртка жоноду, артынан токто дегенге улгурбой апасы кошо жугуруп чыкты.
-Ата мен окуйм уруксат берин, сизден акча сурабайм. Сиз айткан балага тийбейм мен азыр жашмын, деди Гузел бар кучун жыйып чапкы саптап отурган атасынын мандйына туруп.
Атасы жасап жаткан ишин токтотуп башын которуп кызына карап да койбой анын артында турган апасына кайрылды,
-Сенин берген тарбиян ушулбу! Атасына тик карап каяша айтышка уйроттунбу?
Кыз бала окуп мидарис болмок беле, буйруп койгон тагдырдан качып кайда барат мен кол алышып койгом, экзамендери бутоору менен той! деп катуу айтып этегин кагып туруп кетти. Гузел озу учун жеме жеген апасына боору ачып аны кучактап ыйлап кала берди.
-Кызым атан туура айтат. Дуйнодо баарын тапсан да атаны таба албайсын. андан коро озуно бак тиле кызым, деп уну каргылдана кызынын кокулунон шуу жыттап эне бала копко тршту.
Ошентип эки ооз соз менен Гузелдин тагдыры чечилип 17 жаш секелек курагында атасы тапкан жигиттин этегин кармап кете берди.
Кошого артында отурган атына заты жарашып коргон козду суктандырган бул сулуунун боздогоунуна кубо болсо аска зоонун чон таштары чыдап тура алмак эмес, бирок анын коз жашына эки аяктуу ааламдын акылдуу жандары маани да беришпей, кыз бактысына ыйлап жетет деп шарактап тойду улантып жатышты. Кыз журогу дукулдоп алдыда озун кутуп жаткан татаал тагдырынан кабар берип жатканын кайдан билишмек, бироонун дарты бироого жук болмок беле.
Нике кыйылып эки жашты оз болмолоруно узатып, жапайы салтты улап каалга артында ичкерини тыншап туруп калышкан женелер узак созулган убакытты оздорунчо жоорушуп,
-Кызынар ашыкча уялчаак го ээ, же озуно ишенбей жатабы, деп куйоо баланын женелери айтса,
-А силердин баланар ишеничтуу эле беле? балким не кылышын билбей конурукту кош тартып уктап жаткан болбосун дешип, угузаар угузмаксан шыбырашып бири бирин кыйгач карашат. Бул учурдагы Гузелдин абалын ойлоп койгон адам жок, баарынын ою керексиз салттын аякталышында.
Ар тун нурун чачып жаркыраган ай да бугун жузун коргозбой булуттарга бекинип алгандай,нурсуз карангы болмонун ичинде алсыз кынкыстаган кыздын уну, ага кошул жырткычча жулкунган эркектин кышылдаганы угулуп турду. Бир убакта ошол алсыз ун да чыкпай озунун гана оор дем алганы угулуп калганда башын балыштан которуп жанында жаткан жаны келинчегинин эссиз жатканын коруп, жардам беришке шашылбай азыр эле озунун айбанча жасаган кылыгын жашырып колу буту чар жайыт жаткан кызды туздоп, денесин тазалап аарчып иретке келтирип, ар жерге ыргытылган кийимдерин терип кийип эч нерсе бобогондой болмодон чыгып кетти. Эшик алдында турган женелер ага бир карап алышып болмомого жугурушту, кудум чон байлыктан кур калгандай. Эс учун билбей мойну шылкыйып жаткан кыздын жузуно карашпай эле алдында салынган шейшепке унулушуп каалаганын алган немелер аттап буттап суйнчу алмакка сыртка жугуруп чыгып кетишти. Кыздын артынан кууп келген тагасынын аялы гана Гузел менен алек болуп бетине чаап эсинне келтиргенге аракет кылып болмодо калган, аран дем алып козун ачкан Гузел женесин коруп ыйлап жиберди.
-Ай кыз жакшы биздин бетибизди жер каратпадыныз.
Ушундай болот да, биз баарыбыз эле ушинтип аял болгонбуз. Сизди кайраттуу деп журсо биринчи эле толкунга туруштук бере албай калыпсыз да, деп эч нерсени билбей туруп акыл уйроткон болду женеси.
-Жок жене сиздер мындай болбогонсуздар,
эч ким мындай болбогон, деп опкологон кайын синдисин жактырбай,
-Ооба бизди майлап жалгыз эле сизди туздап бутурду, болду эми жесир калган кемпирге окшоп унулдоп жамандыктын жышаанын баштабай жакшына бол, деп урушуп койду. Аттин кичине эле чыдап созун аягына чейин угуп жан тартып койгондо не.
- (2 )
-
- 1
- 2
Урунду тагдыр турмуш
#2 29 August 2018 - 02:20
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Женесинин создорунон ичиркенип алган Гузел демин ичине тартып шыпты тиктеп жатып калды. Эмнеге аялдарды мындай кыйнашат болду экен эркектер, ушул кунду коруш учун шашылып куйоого тийишеби, апалар баарын билип туруп оз кыздарын кантип ушул кунго кыйышат болду экен, деген ойлор акылын аралап отту.
-тур Эми эркелебей, жуундуруп биз да кетели деген женеси суу алмакка сыртка чыкканда Гузел обдулуп турууга аракет кылып корду эле денеси жанчылып соо жери кадбагандай оорутуп кыймылдай албай койду. Кирип келген эки женеси аны карап каткыра кулушуп,
-эч нерсе эмес, азыр денен оорутуп тура албай жатсан кийинкисинде рахаттан магдырап тургун келбей калат, деп колтуктап тургузушуп жуундуруп киришти. Уйкудан калган эс мас немелер кыздын денесиндеги жаны кызыл тактарды байкашкан деле жок.
-Эми 3 кун жакындатпайсын, кийин тигинтесин мынтесин эркекти тундосу раазы кылып колго алып койсон кундуз соомоюндун учунда ойнотсон болот дешип чон иш аткарып жатышкансып кенештерин айтып жатышты. Гузелдин кулагына алардын айткандарынын бири кирсе бири кирбей, аларды тушунмок турсун ооруксунган денесин аран кармап турган. Аны раазы кылыш учун ар тун ушинтип бир олуп тирилуусу керекпи, баары эле озундой кыйналышабы женелеринен сурайын деп кайра уятынан ундобой ордуна барып жатып алды. Женелери чыгып кетээри менен жаздыкты кучактап ыйлап кирди, тундогу болгон окуя коз алдында тартылат, -болду токтотун, денем ооруп жатат деп жалбарганына конбой айбанча ар жеринен тиштегилеп муунтуп ургулап жаткан куйосун эстеп жийиркенип унун чыгарбай балыштын учун тиштеп ыйлады. Секелек болсо да аял куйонун мамилеси кандай болуш керек экенин билет, куйосунун тундо жасаган жоругу акылына сыйбай турса да бул уйдон чыгып кете албайт. Анда эле созго калбайбы, бир тун туноп баса бериптир таза эмес да женелерине кошуп айдап жиберишиптир дешет ансыз да зорго турган тили узундар, аларга конул бурбайын десе да баары бир атасы уйуно киргизбейт. Ал киши кызынын бактысынан озунун кур намысын ойдо коет. Буларды ойлогондо ааламы тарып оксуп ыйлап жатты. Женелери кайра кирип тошогун жыйышып койнок жоолугун кийгизип ырымын кылып этегине балта бастырып чуко чачышып, билген насааттарын айтып кете беришти. Алар кеткенден кийин ордунан туруп денесин аран которуп сыртка чыкты келиндик кызматын отоого. Келининин шишиген коздорун талыкшыган жузун коруп боору ачыган кайненеси,
-балам кирип жат бугунчо, эртенден деле жетишесин кызмат кылганы, деп уйго киргизип жиберди. Кайненесинин бул кылганына ыраазы боло ушундай эненин баласы кандайча жырткыч сымаал болуп калганына тушунбой оз болмосуно кирип жерде салынган жер тошокко сулк жыгылып коз жаш тогоюн десе ыйлаганга да дарманы калбаптыр. Тагдырына наалып чалкасынан шыпты тиктеп жаткан боюнча уктап кеткен экен, чекесинен биронун назик суйгонунон ойгонуп кетти. Ким болушу мумкун, атасыбы же апасыбы, жок эркекке окшойт балким агасы шаардан келип калган болбосун, жылмайып эркелегенге даяр болуп козун ачып мандайында озун карап отурган жигитти коруп чочуп кетти. Ордунан ыргып тура бурчка такалып отура калып анан эсине келди кечээ куйоого тийгени, мандайында козун торт кылып куноолу тиктеп турган тундогу озун кыйнаган жырткыч экенин эстегенде андан бетер коркуп бужуроп бурчка тыгыла тушту денеси калтырап.
-Гузел антпе, качпа менден, мен сенин омурлук жолдошун болбодумбу деп колунан аяр кармап озуно тартты куйосу.
-тур Эми эркелебей, жуундуруп биз да кетели деген женеси суу алмакка сыртка чыкканда Гузел обдулуп турууга аракет кылып корду эле денеси жанчылып соо жери кадбагандай оорутуп кыймылдай албай койду. Кирип келген эки женеси аны карап каткыра кулушуп,
-эч нерсе эмес, азыр денен оорутуп тура албай жатсан кийинкисинде рахаттан магдырап тургун келбей калат, деп колтуктап тургузушуп жуундуруп киришти. Уйкудан калган эс мас немелер кыздын денесиндеги жаны кызыл тактарды байкашкан деле жок.
-Эми 3 кун жакындатпайсын, кийин тигинтесин мынтесин эркекти тундосу раазы кылып колго алып койсон кундуз соомоюндун учунда ойнотсон болот дешип чон иш аткарып жатышкансып кенештерин айтып жатышты. Гузелдин кулагына алардын айткандарынын бири кирсе бири кирбей, аларды тушунмок турсун ооруксунган денесин аран кармап турган. Аны раазы кылыш учун ар тун ушинтип бир олуп тирилуусу керекпи, баары эле озундой кыйналышабы женелеринен сурайын деп кайра уятынан ундобой ордуна барып жатып алды. Женелери чыгып кетээри менен жаздыкты кучактап ыйлап кирди, тундогу болгон окуя коз алдында тартылат, -болду токтотун, денем ооруп жатат деп жалбарганына конбой айбанча ар жеринен тиштегилеп муунтуп ургулап жаткан куйосун эстеп жийиркенип унун чыгарбай балыштын учун тиштеп ыйлады. Секелек болсо да аял куйонун мамилеси кандай болуш керек экенин билет, куйосунун тундо жасаган жоругу акылына сыйбай турса да бул уйдон чыгып кете албайт. Анда эле созго калбайбы, бир тун туноп баса бериптир таза эмес да женелерине кошуп айдап жиберишиптир дешет ансыз да зорго турган тили узундар, аларга конул бурбайын десе да баары бир атасы уйуно киргизбейт. Ал киши кызынын бактысынан озунун кур намысын ойдо коет. Буларды ойлогондо ааламы тарып оксуп ыйлап жатты. Женелери кайра кирип тошогун жыйышып койнок жоолугун кийгизип ырымын кылып этегине балта бастырып чуко чачышып, билген насааттарын айтып кете беришти. Алар кеткенден кийин ордунан туруп денесин аран которуп сыртка чыкты келиндик кызматын отоого. Келининин шишиген коздорун талыкшыган жузун коруп боору ачыган кайненеси,
-балам кирип жат бугунчо, эртенден деле жетишесин кызмат кылганы, деп уйго киргизип жиберди. Кайненесинин бул кылганына ыраазы боло ушундай эненин баласы кандайча жырткыч сымаал болуп калганына тушунбой оз болмосуно кирип жерде салынган жер тошокко сулк жыгылып коз жаш тогоюн десе ыйлаганга да дарманы калбаптыр. Тагдырына наалып чалкасынан шыпты тиктеп жаткан боюнча уктап кеткен экен, чекесинен биронун назик суйгонунон ойгонуп кетти. Ким болушу мумкун, атасыбы же апасыбы, жок эркекке окшойт балким агасы шаардан келип калган болбосун, жылмайып эркелегенге даяр болуп козун ачып мандайында озун карап отурган жигитти коруп чочуп кетти. Ордунан ыргып тура бурчка такалып отура калып анан эсине келди кечээ куйоого тийгени, мандайында козун торт кылып куноолу тиктеп турган тундогу озун кыйнаган жырткыч экенин эстегенде андан бетер коркуп бужуроп бурчка тыгыла тушту денеси калтырап.
-Гузел антпе, качпа менден, мен сенин омурлук жолдошун болбодумбу деп колунан аяр кармап озуно тартты куйосу.
#3 30 August 2018 - 01:52
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Калтыраган колдорунан ооп, чачынан сылап эркелетип жатты. Азыркы Адам менен тундогу экоону салыштырып болбойт эле, экоо эки башка адамдай. Ал туну тийишпей жон гана кызыктуу окуяларды айтып, келечектеги максаттары менен болушуп бактылуу коздору менен Караган сайын Гузелдин калтыраганы басылып журогу жайланып, балким кечээ аракка МАС болуп эмне жасап жатканын билбей калгандыр жакшы эле Адам корунот деп таттуу кыялдар менен уйкуга кетти. Эртеси тан заардан туруп эшик шыпырып, нанушто даярдап конулдуу жургонун коргон кайненесинин да конулу жайлана тушту. Жаш неме кантээр экен, конуп кетеби деп кыжаалат болуп жаткан, баласынын жоруктарынын четин билип калган эле, шаарда окуп жургондо чакырткан экен барса мугалими бир кызга жасаган шумдукту жоругун айтып психологго кайрылууну сунуштаган.
Эч себеби жок эле куноосу жок кызды аесуз кордоптур мугалими сураса болгону аны катуу суйоорун айтып ал жасаганын танып мойнуна албай коюптур. Энеси оз баласынын мындай ишке бараарына ишенбестигин айтып эч кандай далили жок туруп куноо койбогула деп чыгып кеткен. Кийин окууну бутуп келип мектепке жумушка жаныдан орношкондо бир куйодон ажырашкан келин менен мамиле куруп алганын угуп келиндин уйуно барган, жакында балам уйлонот тынч кой деп айтканы, келин денесиндеги когоргон тактарды тиштин издерин коргозуп баланыз оорулу жакшысы уйлонордон алдын догдурга коргозунуз деп кайра беттен алып оозун ачырган. Анан кече келининин оор абалын коруп ошолорду эпстеп корккон эле, бугун жайдары журбойбу, демек тигилердин айтканы Бекер эле кеп, баласы эч кандай оорулуу эмес, балким ачуусуна тийген болушса кол которгондур оз жубайына андай мамиле кылбайт деп озун жоошутуп койду.
Гузелдин бактылуу кундору толук уч кунго созулду, женелери айткандай куйосу уч тун аны кыйнабай жон гана кучагына кысып жылуу создору менен уйкуга узатып коет. Эрте менен куйосунун жылуу кучагынан чыккысы келбегенде, рахаттан магдырап тургун келбегени ушул болсо керек деп арандан туруп кетет. Учунчу тун деле кундогудой эле жылуу создор менен башталган бир убакта денесининин катуу ооруганына чыдабай кыйкырып жиберди, куйосу тура калып бет арчы менен озун танып коюп кыйноосун уланта берди ага жубайынын ооруга чыдабай кынкыстап ыйлап жатканы жагып жаткандай. Бул нерсе женелеринин айткандарына эч топ келбейт, акыры алдан тайганда курошушту токтотуп тагдырына моюн сунган кулдай шалдырап жатып калды. Жок бул Гузел элестеткен жашоо эмес, эптеп танга чыкса бул уйдо бир мунот да турбайт, эринин тиштеп дагы бир азаптуу тунду откоруп жатты.
Эрте менен тан заардан туруп бутунун учу менен чыгып бараткан жеринен куйосу колдон ала токтотту.
-кайда барасын?
Шашып калган Гузел энтигип,
-эшик шыпырам, деди колундагы кийимдерин артына беките.
-а кийимдеринди эмне которуп алгансын?
Ушул жерден кармалып созун таппай туруп калып ыйлап жиберди. Куйосу ордунан так которуп келип керебетке отургузуп кечирим сурап баштады.
-Гузел кечир мени, эмне кылып койгонумду озум тушунбой калдым, Экинчи кайталанбайт, мен сени суйом, сенсиз жашай албайм, таштап кетпе мени деп не бир сонун кооз создорду суйлоп эркелетпеди дейсин.
Гузелдин бактылуу кундору толук уч кунго созулду, женелери айткандай куйосу уч тун аны кыйнабай жон гана кучагына кысып жылуу создору менен уйкуга узатып коет. Эрте менен куйосунун жылуу кучагынан чыккысы келбегенде, рахаттан магдырап тургун келбегени ушул болсо керек деп арандан туруп кетет. Учунчу тун деле кундогудой эле жылуу создор менен башталган бир убакта денесининин катуу ооруганына чыдабай кыйкырып жиберди, куйосу тура калып бет арчы менен озун танып коюп кыйноосун уланта берди ага жубайынын ооруга чыдабай кынкыстап ыйлап жатканы жагып жаткандай. Бул нерсе женелеринин айткандарына эч топ келбейт, акыры алдан тайганда курошушту токтотуп тагдырына моюн сунган кулдай шалдырап жатып калды. Жок бул Гузел элестеткен жашоо эмес, эптеп танга чыкса бул уйдо бир мунот да турбайт, эринин тиштеп дагы бир азаптуу тунду откоруп жатты.
Эрте менен тан заардан туруп бутунун учу менен чыгып бараткан жеринен куйосу колдон ала токтотту.
-кайда барасын?
Шашып калган Гузел энтигип,
-эшик шыпырам, деди колундагы кийимдерин артына беките.
-а кийимдеринди эмне которуп алгансын?
Ушул жерден кармалып созун таппай туруп калып ыйлап жиберди. Куйосу ордунан так которуп келип керебетке отургузуп кечирим сурап баштады.
-Гузел кечир мени, эмне кылып койгонумду озум тушунбой калдым, Экинчи кайталанбайт, мен сени суйом, сенсиз жашай албайм, таштап кетпе мени деп не бир сонун кооз создорду суйлоп эркелетпеди дейсин.
#4 31 August 2018 - 04:31
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Алдаса болот жаш башты дегендей байкуш келин куйосунун жалдырап суйлогондорун угуп суранычын жерге таштай албай бышактап ыйлап коз жаш менен гана чектелип кала берди жок деп туруп басып кетууго эрки жетпей. Ал учурда куйосу да чындап эле озун озун тилдеп жаткан ичинен, эмнеге мындай жолго бараарын озу да тушунбойт, мындан ары андай кылбашым керек антпесе Гузелди жоготуп алам деп акылында ойлорун бышыктап жатты. Жубайынын ийге келип калганына суйунуп,
-жатып деминди ал, бугунчо сыртка чыкппай эле кой апама табын жок экенин айтып коем, тамак ашты болмого алып келем деп кайра- кайра кечирим сурап чыгып кетти.
Келининин табы жок экенин уккан кайненеси бир нерседен шектенгендей уулуна карап анын куноолу коздорун алып качканын коруп журогу титиреп кетти. Койчу кантип эле ошондой болсун деп озун жоошутканы менен журогу тынчыбай акыры келининин устуно кирип барды. Байкуштун коздору кызарып, кызыл томуктай болуп шишип чыгыптыр.
-кай жерин ооруп жатат балам, деп чекесине колун тийгизгенде анын кирип келгенин анадабай калган Гузел чочуп ордунан тура калып, ыйба кылып жузун жерге салып туруп калды. Кантсе да ыймандуу эненин тарбиясын коргон кыз, кантип кайненеси мандайында турса тошокко оронуп жатып алмак.
Жакын келип ээгинен кармап башын ойдо которуп коргон коздоруно ишенбей тенселе тушту эне. Кудай бетин коргозбосун жамандыктан кумондонгону менен мындайды кором деп ойлобогон, мойнунда муунта кармаган беш манжанын изи, кийип турган тунку койногунун жакасын бираз тушуруп кокурогунун устундо тиштин изи тушуп канталаган дене болугун коруп андан ары кароого журогу чыдабай, ток ургандай тездикте колун тартып алып шаша болмодон чыгып кетти. Гузелдин журогу эми абалкыдан эки эсе катуу сого баштады, жолдошу келип катуу ачууланат болуш керек апасына билдирип койгону учун деп, байкуш кыз кайдан билсин куйосунун абалын, болгону менден каалаганын ала албай кыжыры келип ушундай жолго барып жатат деп ойлоп жатса керек.
Сыртка чыгып колу бутунун калтыраганын баса албай жерге кочук басып отура кеткен эне азыркы коргондорун акылына сыйдыра албай жатты, качан кантип, эмне себептен мындай болуп калышы мумкун, бул илдеттен кутулуунун жолу барбы, кантсе да баласын куткарышы керек. Эне деген оз баласына келгенде адилеттулукту унутуп калат ондуу, азыр азапталган келинин эмес азаптаган баласын куткарам деп жатпайбы, бул учун биринчи кезекте келининин оозун жабуу керек, антпесе баласынын айыбы элге тарап кетиши мумкун. Кокус Гузел кете турган болуп себебин айтчуу болсо бул шумдукту уккан башка эч ким кызын келин кылып бербейт бул уй булоого, анда баласы коколой баш калып кетеби, жоок мындайга жол койо албайт. Аялдык кыска акылында план тузуп жатты, келини жаш эмеспи анан калса анын атасынын кыялын да беш колундай билет кыз балага катуу турат, азыр кудум ушундан пайдаланмакчы. Эгер эле кетем дечуу болсо жалган жалаа жабат, куйосу менен тен айтышып аз келгенсип озуно кулак салбасын каалаганын жасап конгондугун, эч бир эпке келбесин айтып, ошондоюнан таяк жеди дейт. Ушул созу менен уулунун абийирин сактап кала алат, а жаш неменин айтканына ким ишенет болгондо да акылга сыйбай турган нерсени суйлоп турса, ушинтип ойлоп озунун тапкан акылына озу курсант болуп кыйла женилдей тушту.
Гузел ал кун болмосунон такыр чыккан жок, куйосу кирип чыгып кабар алып эмне кааларын сурап жанын уроп жатты. Шынга бойлуу сулуу жузуно жарашкан токтоо мунозу бар, акылдуу создорду суйлогон бул жигитти сыртынан коргондор торт тарабы топ келишкен адам деп ойлошсо керек, Гузел да ишенмек эмес эгер анын жасаган жоруктарын озу корбой башкадан укса. Бирок азыр анын акыдуу создору, жароокерленгени журогун жылыта албады, журогу менен тундо коргон азабы кайталанаарын сезип жатса керек.
Салт боюнча кыздын артынан женелери кыз корду кылып келмейи бар эмеспи, Гузелдин артынан да келишээрин уккан кайненеси алапайын таппай эптеп бир шылтоону айтып эки аптага жылдыра турду. Бир апта отпой кызынын кок ала болуп жургонун корушсо шумдук башталаарын билет.
Бул учурда куйосу чындап эле айткан созуно туруп башка кордук корсотпой аяр мамиле жасап калган, бирок анын Гузелге болгон кызыгуусу калбай калгандай. Андай учурда Гузел озун керек эмес бумдай эле сезип кетет, анткени ал алдынкы эки тундо болгон окуядан кийинки куйосунун жузун эстейт, ал кандай болбосун дуйнодогу эн бактылуу адамдай ыраазы болуп карап ал тургай коркуно да чыга тушкондой корунгон, азыр болсо ачуулу койгон кийимдерин жулкуп алып эч кабагы ачлбайт.
Эки апта отуп белгиленген кун келип кыз кордуго коноктор келишип, Гузел тыпылдап кызматын кылып озунун туугандарын тейлеп журду. Аны коргон эже женелери курсант болушуп тыпылдаган келин болуптур жакшы, деп мактап отурушту. Кайненеси Гузел ичкери кирген сайын артынан кирип эч туугандары менен жалгыз калтырбаганга аракет кылып жатты, балким бир нерсе деп суйлоп жибереби деп коркуп. Келген коноктордун да сапары каарып кетууго камынып Гузелди коштошкону чакырышканда байкуш эреркеп ар бирин кучактап ыйлап, бирок эч кимисине эч нерсе деп айта албай койду. Туугандары аны уйун сагынган экен еп тушунушуп кудагыйына,
-эртерээк торкулотуп тор корсотуп койсонуз жаштар оздору барып келип турушмак, деп кеп козгоп калышты эле,
-Кудай буйруса эгин тегинди жыйып алып баралы деп жатабыз деп аларды жайгарып жолуна салды.
Гузел алар кеткенден кийин да ыйын токтото албай, болмосуно кирип бир кыйлага чейин коз жаш кылып отура берди. Сырттан кирип келген куйосу анын жузун коруп боору ачыдыбы жанына отуруп сооротуп жатып кандай жырткыч абалына тушуп калганын озу да байкабай калды. Болду Гузелдин жакшылыктан умуту очуп бул уйдон кетуудон башканы ойлобой, тандын атышын кутуп жатты. Тан атса эле кетет, атасынын уйу да алыс эмес ушул айылдын эле башында, жоо эле жетип алса болот, болгону азыркы азапка эптеп туруштук беруусу керек. Бир убакта адам кейипине тушкон жолдошу дагы конгон адаты менен жалбарып кечирим сурап баштады,
-сенин коз жашын да абдан сулуу, аны коргондо озумду башкара албай калам, кечир экинчи кайталабайм дейт.
Бул жолу Гузел алданбайт, созсуз кетуусу керек, мындан ары бул азапка чыдай албайт. Эмне коз жаш токсо аны аарчып сороткондун ордуна кучотуп коп агызышы шартпы, бул нерселер акылына сыя турган эмес. Эч кандай жооп айтпастан эринин кесе тиштеп, шыпты карап жата берди. Тан атып куйосу кочого кеткенде гана кийимдерин салыштырып аста чыгып бараткан жеринен кайненесине тутулуп калды.
-Кайда бармакчысын кырк кун болбой туруп? куоон билеби? деди тан калган тур корсотуп.
-эне мени кое берин, мен кетем деп коз жашын талаа кылып туруп берди, башка эмне дагы демек, оо куну оз козу менен деле корбодубу.
-ок эмне дейт, кайдагы уйуно барасын? сенин уйун эми ушул жер, унут башка жайды.
-мен мындай азапка чыдай албайм, караныз эмне кылды деп женин туруп денесиндеги тундогудон калаган издерди коргозгону жатса эле айгайлап кыйкырык салып кетти кайненеси.
-жалгыз баламдын келинчегинен ушуну кормокмунбу, ай шорум эмне деген кунго калдым, ушундайындан келгенине бир ай болбой жатып таяк жедин да деп уйду уч которуп алды кыйкырып. Муну коргон Гузел дендароо болуп не кылышын билбей аландап, кайра аны тынчтандыра албай шаштысы кетти.
Ары жактан жетип келген коншусу босогону аттап укмуштай корунушко туш болду, жолугу башынан тушкон энесин колдон алып суйроп жургон женин турунгон келини.
-жатып деминди ал, бугунчо сыртка чыкппай эле кой апама табын жок экенин айтып коем, тамак ашты болмого алып келем деп кайра- кайра кечирим сурап чыгып кетти.
Келининин табы жок экенин уккан кайненеси бир нерседен шектенгендей уулуна карап анын куноолу коздорун алып качканын коруп журогу титиреп кетти. Койчу кантип эле ошондой болсун деп озун жоошутканы менен журогу тынчыбай акыры келининин устуно кирип барды. Байкуштун коздору кызарып, кызыл томуктай болуп шишип чыгыптыр.
-кай жерин ооруп жатат балам, деп чекесине колун тийгизгенде анын кирип келгенин анадабай калган Гузел чочуп ордунан тура калып, ыйба кылып жузун жерге салып туруп калды. Кантсе да ыймандуу эненин тарбиясын коргон кыз, кантип кайненеси мандайында турса тошокко оронуп жатып алмак.
Жакын келип ээгинен кармап башын ойдо которуп коргон коздоруно ишенбей тенселе тушту эне. Кудай бетин коргозбосун жамандыктан кумондонгону менен мындайды кором деп ойлобогон, мойнунда муунта кармаган беш манжанын изи, кийип турган тунку койногунун жакасын бираз тушуруп кокурогунун устундо тиштин изи тушуп канталаган дене болугун коруп андан ары кароого журогу чыдабай, ток ургандай тездикте колун тартып алып шаша болмодон чыгып кетти. Гузелдин журогу эми абалкыдан эки эсе катуу сого баштады, жолдошу келип катуу ачууланат болуш керек апасына билдирип койгону учун деп, байкуш кыз кайдан билсин куйосунун абалын, болгону менден каалаганын ала албай кыжыры келип ушундай жолго барып жатат деп ойлоп жатса керек.
Сыртка чыгып колу бутунун калтыраганын баса албай жерге кочук басып отура кеткен эне азыркы коргондорун акылына сыйдыра албай жатты, качан кантип, эмне себептен мындай болуп калышы мумкун, бул илдеттен кутулуунун жолу барбы, кантсе да баласын куткарышы керек. Эне деген оз баласына келгенде адилеттулукту унутуп калат ондуу, азыр азапталган келинин эмес азаптаган баласын куткарам деп жатпайбы, бул учун биринчи кезекте келининин оозун жабуу керек, антпесе баласынын айыбы элге тарап кетиши мумкун. Кокус Гузел кете турган болуп себебин айтчуу болсо бул шумдукту уккан башка эч ким кызын келин кылып бербейт бул уй булоого, анда баласы коколой баш калып кетеби, жоок мындайга жол койо албайт. Аялдык кыска акылында план тузуп жатты, келини жаш эмеспи анан калса анын атасынын кыялын да беш колундай билет кыз балага катуу турат, азыр кудум ушундан пайдаланмакчы. Эгер эле кетем дечуу болсо жалган жалаа жабат, куйосу менен тен айтышып аз келгенсип озуно кулак салбасын каалаганын жасап конгондугун, эч бир эпке келбесин айтып, ошондоюнан таяк жеди дейт. Ушул созу менен уулунун абийирин сактап кала алат, а жаш неменин айтканына ким ишенет болгондо да акылга сыйбай турган нерсени суйлоп турса, ушинтип ойлоп озунун тапкан акылына озу курсант болуп кыйла женилдей тушту.
Гузел ал кун болмосунон такыр чыккан жок, куйосу кирип чыгып кабар алып эмне кааларын сурап жанын уроп жатты. Шынга бойлуу сулуу жузуно жарашкан токтоо мунозу бар, акылдуу создорду суйлогон бул жигитти сыртынан коргондор торт тарабы топ келишкен адам деп ойлошсо керек, Гузел да ишенмек эмес эгер анын жасаган жоруктарын озу корбой башкадан укса. Бирок азыр анын акыдуу создору, жароокерленгени журогун жылыта албады, журогу менен тундо коргон азабы кайталанаарын сезип жатса керек.
Салт боюнча кыздын артынан женелери кыз корду кылып келмейи бар эмеспи, Гузелдин артынан да келишээрин уккан кайненеси алапайын таппай эптеп бир шылтоону айтып эки аптага жылдыра турду. Бир апта отпой кызынын кок ала болуп жургонун корушсо шумдук башталаарын билет.
Бул учурда куйосу чындап эле айткан созуно туруп башка кордук корсотпой аяр мамиле жасап калган, бирок анын Гузелге болгон кызыгуусу калбай калгандай. Андай учурда Гузел озун керек эмес бумдай эле сезип кетет, анткени ал алдынкы эки тундо болгон окуядан кийинки куйосунун жузун эстейт, ал кандай болбосун дуйнодогу эн бактылуу адамдай ыраазы болуп карап ал тургай коркуно да чыга тушкондой корунгон, азыр болсо ачуулу койгон кийимдерин жулкуп алып эч кабагы ачлбайт.
Эки апта отуп белгиленген кун келип кыз кордуго коноктор келишип, Гузел тыпылдап кызматын кылып озунун туугандарын тейлеп журду. Аны коргон эже женелери курсант болушуп тыпылдаган келин болуптур жакшы, деп мактап отурушту. Кайненеси Гузел ичкери кирген сайын артынан кирип эч туугандары менен жалгыз калтырбаганга аракет кылып жатты, балким бир нерсе деп суйлоп жибереби деп коркуп. Келген коноктордун да сапары каарып кетууго камынып Гузелди коштошкону чакырышканда байкуш эреркеп ар бирин кучактап ыйлап, бирок эч кимисине эч нерсе деп айта албай койду. Туугандары аны уйун сагынган экен еп тушунушуп кудагыйына,
-эртерээк торкулотуп тор корсотуп койсонуз жаштар оздору барып келип турушмак, деп кеп козгоп калышты эле,
-Кудай буйруса эгин тегинди жыйып алып баралы деп жатабыз деп аларды жайгарып жолуна салды.
Гузел алар кеткенден кийин да ыйын токтото албай, болмосуно кирип бир кыйлага чейин коз жаш кылып отура берди. Сырттан кирип келген куйосу анын жузун коруп боору ачыдыбы жанына отуруп сооротуп жатып кандай жырткыч абалына тушуп калганын озу да байкабай калды. Болду Гузелдин жакшылыктан умуту очуп бул уйдон кетуудон башканы ойлобой, тандын атышын кутуп жатты. Тан атса эле кетет, атасынын уйу да алыс эмес ушул айылдын эле башында, жоо эле жетип алса болот, болгону азыркы азапка эптеп туруштук беруусу керек. Бир убакта адам кейипине тушкон жолдошу дагы конгон адаты менен жалбарып кечирим сурап баштады,
-сенин коз жашын да абдан сулуу, аны коргондо озумду башкара албай калам, кечир экинчи кайталабайм дейт.
Бул жолу Гузел алданбайт, созсуз кетуусу керек, мындан ары бул азапка чыдай албайт. Эмне коз жаш токсо аны аарчып сороткондун ордуна кучотуп коп агызышы шартпы, бул нерселер акылына сыя турган эмес. Эч кандай жооп айтпастан эринин кесе тиштеп, шыпты карап жата берди. Тан атып куйосу кочого кеткенде гана кийимдерин салыштырып аста чыгып бараткан жеринен кайненесине тутулуп калды.
-Кайда бармакчысын кырк кун болбой туруп? куоон билеби? деди тан калган тур корсотуп.
-эне мени кое берин, мен кетем деп коз жашын талаа кылып туруп берди, башка эмне дагы демек, оо куну оз козу менен деле корбодубу.
-ок эмне дейт, кайдагы уйуно барасын? сенин уйун эми ушул жер, унут башка жайды.
-мен мындай азапка чыдай албайм, караныз эмне кылды деп женин туруп денесиндеги тундогудон калаган издерди коргозгону жатса эле айгайлап кыйкырык салып кетти кайненеси.
-жалгыз баламдын келинчегинен ушуну кормокмунбу, ай шорум эмне деген кунго калдым, ушундайындан келгенине бир ай болбой жатып таяк жедин да деп уйду уч которуп алды кыйкырып. Муну коргон Гузел дендароо болуп не кылышын билбей аландап, кайра аны тынчтандыра албай шаштысы кетти.
Ары жактан жетип келген коншусу босогону аттап укмуштай корунушко туш болду, жолугу башынан тушкон энесин колдон алып суйроп жургон женин турунгон келини.
#5 01 September 2018 - 01:02
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Ал аял да эч нерсени тушунбостон туруп эле арачалаган болуп ортого тушуп келиндин шаштысын кетирди каргап шилеп. Гузел не кылаарын билбей жузун жаап ыйлактай кочону карай жугуруп кетти. Ошол боюнча опколоп бир саатча жугурп келип оз уйунун дарбазасын аттаганда апасын сузуп токтоду. Эненин журогу сезгич белем кочо тарапка омуру баспаган ушул тапта негедир бироону кутуп жаткансып утуру кирип чыгып карап жаткан. Кызынын турун коруп журогу оозуна кептеле тушту, Гузел ыйлай бериппи же жугуруп келгенгеби шайы кетип апасын коргондо кучагына озун таштай берген. Кызын суйоп жолоп уйуно киргизип чачтарынан сылап кызарган коздорунун жаашын аарчып кошо ыйлап жатты байкуш эне. Бир убакта сырттан кирип келген атасы эне баланын бирге ыйлап отурганын коруп аларды жеп жиберчуудой карап калды. Чалынын коз карашын байкаган Сабира андан жакшылык кутУп болбосун сезип , бирок азыр не болсо да кызын коргоп калууга даяр турду.
-Кызын мында не кылып журот? деп айкырып кое берди чалы аны карап.
Атасынын айкырыгынан чочуп кеткен Гузел ордунан атып туруп атасынын алдына келип,
-Ата мен барбайм, мени урду, биринчи эле куну урган, деп жендерин туруп когоргон кызарган тактарды мойнундагы муунтулган колдун изин коргозуп, жан ата мени кет дебен, деп жалбарып чоголой кетти.
Атасы анын жузун карап да койбой.
-Азыр тез озун кетесин болбосо мен колундан судуроп жеткирип келем, бир ай болбой баса берет деген эмнеси шерменде, тез бол деди да артка бурулуп чыгып баратты. Сабира чалынын алдын торой жугуруп,
-жок кетпейт, бир карап койсонуз боло бир ай болбой муунтуп урганы эмнеси, эмне кызынызды олтуруп койгончо сабагандай ал эмне керексиз буюм беле, деп кыйкырып алып кайра жоошуй тушту. Атасы айдабан мен бул кызды тогуз ай которуп соогум сыздап тапканмын, муну кулча сабасын деп эмес бактылуу кылсын деп сиздин айтканынызга конуп жаш эрге бергенмин.. деп созун бутуро электе,
-андай болсо сен да атандын уйуно кете бер. Торундо куйодон ажыраган кызы отурат детирткин келип жатабы, сенин атан да ошондой кеп соз уксун анда жоно! деп айкырды кучунун болушунча.
Барын коруп турган Гузел жакшылыктан умут узо, ыйлаган боюнча кайра артка жугуруп жоноду келген жолуна тушуп, Энеси артынан,
-токто кызым! деп бир кыйла жерге чейин жугуруп барып кала берди.
Дарбазадан кайра кирип келген Гузел биринчи эле эшиктин алдында ары бери басып жургон куйосун корду, андан ары жакта кайнене кайнатасы, булардын уйундо да ошол эле темада уруш болуп жатканга окшойт. Баары турган ордуларында катып жаны эле кирип келген келинге карап калышканда Гузел колдору менен кызарган коздорун басып эч кимге карабай оз болмосуно кирип кетти. Артынан эле жетип келген куйосу босогодон аттап эле беттен ары чаап жиберип аны менен эле удаа теп да жиберди.
-менин козум кичине эле мындай боло калса кылыгын чыгып, апама кол которот экенсин да, шуркуя уйдон качып кимге жолугуп келдин деп токтобой ургулай берди. Келининин кыйкырган унунон уйго жугуруп кирген ата энеси бекитилген каалганы ача албай терезеге жугуруп баласынын айбанча жоругуна кубо болуп арачалай албай шаштылары кетип жатты. Колун муштумдап жерде сулк жаткан келинчегинин бетине туштап келе жатып анын кыймылсыз жатканын байкаганда гана жерди бир муштап токтоп башын мыкчый отура калды Гузелдин жанына.
-Кызын мында не кылып журот? деп айкырып кое берди чалы аны карап.
Атасынын айкырыгынан чочуп кеткен Гузел ордунан атып туруп атасынын алдына келип,
-Ата мен барбайм, мени урду, биринчи эле куну урган, деп жендерин туруп когоргон кызарган тактарды мойнундагы муунтулган колдун изин коргозуп, жан ата мени кет дебен, деп жалбарып чоголой кетти.
Атасы анын жузун карап да койбой.
-Азыр тез озун кетесин болбосо мен колундан судуроп жеткирип келем, бир ай болбой баса берет деген эмнеси шерменде, тез бол деди да артка бурулуп чыгып баратты. Сабира чалынын алдын торой жугуруп,
-жок кетпейт, бир карап койсонуз боло бир ай болбой муунтуп урганы эмнеси, эмне кызынызды олтуруп койгончо сабагандай ал эмне керексиз буюм беле, деп кыйкырып алып кайра жоошуй тушту. Атасы айдабан мен бул кызды тогуз ай которуп соогум сыздап тапканмын, муну кулча сабасын деп эмес бактылуу кылсын деп сиздин айтканынызга конуп жаш эрге бергенмин.. деп созун бутуро электе,
-андай болсо сен да атандын уйуно кете бер. Торундо куйодон ажыраган кызы отурат детирткин келип жатабы, сенин атан да ошондой кеп соз уксун анда жоно! деп айкырды кучунун болушунча.
Барын коруп турган Гузел жакшылыктан умут узо, ыйлаган боюнча кайра артка жугуруп жоноду келген жолуна тушуп, Энеси артынан,
-токто кызым! деп бир кыйла жерге чейин жугуруп барып кала берди.
Дарбазадан кайра кирип келген Гузел биринчи эле эшиктин алдында ары бери басып жургон куйосун корду, андан ары жакта кайнене кайнатасы, булардын уйундо да ошол эле темада уруш болуп жатканга окшойт. Баары турган ордуларында катып жаны эле кирип келген келинге карап калышканда Гузел колдору менен кызарган коздорун басып эч кимге карабай оз болмосуно кирип кетти. Артынан эле жетип келген куйосу босогодон аттап эле беттен ары чаап жиберип аны менен эле удаа теп да жиберди.
-менин козум кичине эле мындай боло калса кылыгын чыгып, апама кол которот экенсин да, шуркуя уйдон качып кимге жолугуп келдин деп токтобой ургулай берди. Келининин кыйкырган унунон уйго жугуруп кирген ата энеси бекитилген каалганы ача албай терезеге жугуруп баласынын айбанча жоругуна кубо болуп арачалай албай шаштылары кетип жатты. Колун муштумдап жерде сулк жаткан келинчегинин бетине туштап келе жатып анын кыймылсыз жатканын байкаганда гана жерди бир муштап токтоп башын мыкчый отура калды Гузелдин жанына.
#6 02 September 2018 - 00:46
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Аны силкип корсо кыймылдабайт,
энкейип демин тыншап мойнуна эки манжасын коюп кан тамырын текшерип тируулуктун дайыны билингенде гана туруп барып каалганы ачты, апасынан жардам куткону болсо керек озу кайдан билсин кантип эсине келтирууну.
Апасы аттап буттап кирип эле келинине унулду, аны менен удаа эле кирип келген атасы баласын желкеден ала ыргытып жиберди эле муну кутпогон баласы камгактай эле кулап тушту жерге. Моокуму канганча сабайын деген баары бир канынан жаралган баласы да талдуу жери менен тийип калбадыбы деп аярлай карап, башын жаны которуп келе жатканын коргондо гана конулу жайланып аста гана ич талаштыра бир уруп басып кетти. Келиндин жанына келип,
-догдур чакырталыбы? Деген чалын жактырбай,
-кайдагыны айтпачы баары жакшы, озубуз эле деди апасы.
Келининин жузуно унулуп соо жери калбаганын коргондо, аялын да жулкуп ыргытты.
-эмнеси жакшы, каери жакшы, эй азыр олуп калса не кыласын, бул да бироонун баласы деп телефон турган уйго жугурду. Телефондун кулагын бурап 103 санын Эми тергенде аялы артынан келип басып койду.
-сен эмне кылып жатканынды андап турасынбы? Азыр догдурларын менен бирге эле милиссан кирип келет, баландын турмодо калышын каалайсынбы? Жур андан коро мага жардам бер, деп колунан тартып кетти. Канчалык журогу жанчылып туура эмес иш кылып жатканын тушунсо да жубайына каршы чыга албады. Анын айтканы да жондуу, ур токмок менен кызын ушул абалга алып келгенин уккан кудаалары да жон турбайт созсуз милицияга арыз жазышат, анда эле баласы онбой калат. Ушуларды ойлоп айласыз жубайынын артынан басып анын айткандарын жасап жатты. Суу алып келип, келиндин башын которуп жаздык коюп жатышып зорго озуно келтиришти. Аран козун ачкан Гузел,
-ата мени кечирин, Эми астананызды аттабайм, сизди шерменде кылбайм, деп оозун кыбыратып жоолуп жатты.
Айткандарына кулак тошоп угуп турган экоо окуянын чоо жайын тушунгондой болушту, демек байкуш кызды атасы уйуно киргизбей айдаган экен.
-кызык эмнелерди айтты болду экен, деп жиберди кайненеси оюндагысын оозу менен айтып алганын сезбей.
-эмнени айтыш керек эле, деди кайнатасы эч нерсени тушунбой, бирок бул жерде баары таза эмес экенин андап. Сен жанакы коншун экоон жалган айттынар ээ, бул байкуш эч кандай сага кол которгон эмес, жок жерден муну балана ушактап сабаттырдын, сенде озу уят деген барбы? Эми келининдин бетин кантип карайсын! деп жубайына жийиркене карап болмодон чыгып кетти. Эне байкуш да окунуп турган оз кылганына, бирок ал мындай болушун кайдан билди дейсин, жон гана аталары келсе кубо болсун деп коншусунун козунчо оюн курбады беле.
Эми эмне болуп кетээр экен, артынан сурап келип калышпайбы деп журоксуп турду.
Бирок баары ал куткондой болбой тынч аяктады. Келини озуно келип ордунан туруп калганда козун карашты эле ал эч нерсе болбогондой кызматын кылып жашоосун улантып жатканын корушуп конулдору жайлана тушту. Ошол кундон тарта Гузелдин жылмайганын, кабагы ачылып суйлогон учурун коро алышпады, сурасан жооп берет келиндик кызматын так аткарат ашыкча кыймылы жок темир катынга айланып калган.
Башында куйосу туну гана тошок устундо кордосо азыр кундузу да корунгондон жада калса оз атасынан да кызганып ур токмокко алчуу болду, анын артынан кечирим суроо деген жоголгон, кадимки корунуштой эле кабыл алып калышты уйдогулор да. Атасы кээде арага тушуп келинине болушуп баласын какыс кукус кылган болот, андайда тундосу ошону шылтоо кылып кызганган болуп жан жерин койбой тытмалайт. Уйуно карай жол жок экенин тушунгон Гузел кучун ыйдан чыгарып гана чыдап журот, кээде олуп эле калгысы келет бирок олум да сураган ар бир пендеге эле келе бербейт тура. Кундузу кадимкидей жургону менен кеч жакындаганда журогу тупойул болуп, олумго бараткандай даярданат. Мышыкты бурчка такап чапкылай берсен арстан болот дегендей акыры ал да озун коргогонду уйронду, кеч кирип болмого кирээрде кайненесинин узун кайчыларын бирин ала кирген, куйосу жакындап келе жатканда кайчыны такап,
-жолобо ичинди жарып салам! Деди.
Жубайынын козунон Жан кечтиликти коргон куйосу тайсалдай тушту, азыр чындап эле ичи жарылып жатканын элестетип.
-Гузел кечир мени, кантип сени ушул кунго жеткирип койдум, деп жалбарган болуп жон жатып уйкуга кетти.
Женил дем алып озун женуучу сезип бир кун болсо да тынч уйкуга кеткен Гузел колдору керебетке байланып жатканда ойгонду. Кудай бетин корсотпосун, колу буту байланып ал тундо коргон азабы кылымга тете болду, коргозгон каршылыгы учун ашыгы менен толоп бергенге окшойт.
Андан эки кун отуп торкулотуп барыша турган, эртеси ордунан турбай кусуп жатып калган келинин ооруканага озу алып жоноду кайненеси. Текшеруудон откоргон догдур эркек киши экен кыраакы копту коргон неме баарын айттырбай тушунуп,
-Эже бул киминиз болот? деди Гузелди чыгарып жиберип.
-келиним болот, кече балам экоо жанжалдаша тушушкон го, буга чейин бир жакшына эле жашап жатышкан, деп убакыттын алдын ала эле актанып кирди.
-жок Эже, уулунуз зомбулуктун туу чокусуна жеткен Жана бул биринчиси эмес, денедеги тактар айтып турат. Баланызды шаарга алып барып психиатрга коргозуп дарылатыш керек, болбосо аягы жакшы бутпойт, жакында ата болуу алдында турган экен деп, мандайында отурган аялга унуло карады догдур жеткире айта алдымбы дегендей.
-ата болот, келиним кош бойлуубу?
-ооба эже, кош бойлуу, Эгер неберениз эсен аман жарык дуйного келсин десениз шашылыныз. Сиз маньяк дегенди уктунуз беле, Эгер менин жоромолум туура болгон болсо баланызда ошондой коркунуч бар, деди маселенин жуйоолуу экенин баса белгилеп.
-ал эмнеси, эмнеге андай болот? деп коп суроолорду Берип жиберди эне догдурдун айтканын жактыра бербей.
-аны сизге психиатр айтат, психикасына доо кеткен аны жакшы адис болсо сакайтып коет эже, дарылабаса коркунучтуу, деп кагазга бир даректи жазып алдына догдурдун аты жонун жазып колуна карматты.
Келинин жетелеп уйго кирген эне баласына карап, кантип эле ушул оорулуу болсун, бир жакшына журбойбу, Эгер балалуу болуп калса токтолоор деп догдурдун айтканын куйосуно айтпай эле коюну тура корду. Балалуу болоорун уккан Гузел суйунбой эле тескерисинче кыжаалат болуп чыкты, биринчи эле акылына олуп калсам эмне болот балам кандай кунго калат деген ой келди. Эмне болсо да кыз болбосун мага окшоп оз эрки озундо эмес болуп кыйналбай, эркек болсо бир кунун корот деп Кудайдан уул болушун тилеп жатты. Куйосу бираз озгоргонго окшойт бирок такыр токтолуп калды дегенге эрте.
Торкулотуп да барышты, куну белгиленип калгандан кийин башка аргалары да жок эле. Болушунча кайратын жыйып кыйналган турун корсотпойм деп барган Гузел уйун, жакындарын коргондо мууну бошоп коз жашын талаа кылып токтоно албай ыйлай берди. Анын кыйналган жузун коргон оз энесинин журогу тилке-тилке тилинип, ушулардын колунан куткарып алса эле баары жакшы болооруна ынанып алып калам жонотпойм деп жатты, ал убакта кайдан билди дейсин кызынын шор пешенесине кандай кундор жазылганын. Кыздын чон энеси да кошо ыйлады небереси менен, зирек кызым деп эркелетип айылчыласа бирге алып журуп чонойтподу беле, кокулун тарап бактылуу болосун деп ак батасын берип остурбоду беле, кантип ошол зирек кызы чыбыктай ийилип соок болуп калганын коруп чыдап тура алсын. Азыр чаап алса да баласын тыйып небересин алып калам деп чечкиндуу ордунан турган, бирок кеч болгон экен Гузелдин эне болуу алдында турганын укканда кайра шалдайып отуруп калды, чебересин тируулой жетим калтыра албайт. Атасы да кызы менен саламдашып жатып козунун алдындагы когоргон такты коруп журогу зырп экен, ошол боюнча алар кеткенче Гузел тарапты карабады, кантип карайт, акыры оз колу менен ошол отко таштабадыбы.
-догдур чакырталыбы? Деген чалын жактырбай,
-кайдагыны айтпачы баары жакшы, озубуз эле деди апасы.
Келининин жузуно унулуп соо жери калбаганын коргондо, аялын да жулкуп ыргытты.
-эмнеси жакшы, каери жакшы, эй азыр олуп калса не кыласын, бул да бироонун баласы деп телефон турган уйго жугурду. Телефондун кулагын бурап 103 санын Эми тергенде аялы артынан келип басып койду.
-сен эмне кылып жатканынды андап турасынбы? Азыр догдурларын менен бирге эле милиссан кирип келет, баландын турмодо калышын каалайсынбы? Жур андан коро мага жардам бер, деп колунан тартып кетти. Канчалык журогу жанчылып туура эмес иш кылып жатканын тушунсо да жубайына каршы чыга албады. Анын айтканы да жондуу, ур токмок менен кызын ушул абалга алып келгенин уккан кудаалары да жон турбайт созсуз милицияга арыз жазышат, анда эле баласы онбой калат. Ушуларды ойлоп айласыз жубайынын артынан басып анын айткандарын жасап жатты. Суу алып келип, келиндин башын которуп жаздык коюп жатышып зорго озуно келтиришти. Аран козун ачкан Гузел,
-ата мени кечирин, Эми астананызды аттабайм, сизди шерменде кылбайм, деп оозун кыбыратып жоолуп жатты.
Айткандарына кулак тошоп угуп турган экоо окуянын чоо жайын тушунгондой болушту, демек байкуш кызды атасы уйуно киргизбей айдаган экен.
-кызык эмнелерди айтты болду экен, деп жиберди кайненеси оюндагысын оозу менен айтып алганын сезбей.
-эмнени айтыш керек эле, деди кайнатасы эч нерсени тушунбой, бирок бул жерде баары таза эмес экенин андап. Сен жанакы коншун экоон жалган айттынар ээ, бул байкуш эч кандай сага кол которгон эмес, жок жерден муну балана ушактап сабаттырдын, сенде озу уят деген барбы? Эми келининдин бетин кантип карайсын! деп жубайына жийиркене карап болмодон чыгып кетти. Эне байкуш да окунуп турган оз кылганына, бирок ал мындай болушун кайдан билди дейсин, жон гана аталары келсе кубо болсун деп коншусунун козунчо оюн курбады беле.
Эми эмне болуп кетээр экен, артынан сурап келип калышпайбы деп журоксуп турду.
Бирок баары ал куткондой болбой тынч аяктады. Келини озуно келип ордунан туруп калганда козун карашты эле ал эч нерсе болбогондой кызматын кылып жашоосун улантып жатканын корушуп конулдору жайлана тушту. Ошол кундон тарта Гузелдин жылмайганын, кабагы ачылып суйлогон учурун коро алышпады, сурасан жооп берет келиндик кызматын так аткарат ашыкча кыймылы жок темир катынга айланып калган.
Башында куйосу туну гана тошок устундо кордосо азыр кундузу да корунгондон жада калса оз атасынан да кызганып ур токмокко алчуу болду, анын артынан кечирим суроо деген жоголгон, кадимки корунуштой эле кабыл алып калышты уйдогулор да. Атасы кээде арага тушуп келинине болушуп баласын какыс кукус кылган болот, андайда тундосу ошону шылтоо кылып кызганган болуп жан жерин койбой тытмалайт. Уйуно карай жол жок экенин тушунгон Гузел кучун ыйдан чыгарып гана чыдап журот, кээде олуп эле калгысы келет бирок олум да сураган ар бир пендеге эле келе бербейт тура. Кундузу кадимкидей жургону менен кеч жакындаганда журогу тупойул болуп, олумго бараткандай даярданат. Мышыкты бурчка такап чапкылай берсен арстан болот дегендей акыры ал да озун коргогонду уйронду, кеч кирип болмого кирээрде кайненесинин узун кайчыларын бирин ала кирген, куйосу жакындап келе жатканда кайчыны такап,
-жолобо ичинди жарып салам! Деди.
Жубайынын козунон Жан кечтиликти коргон куйосу тайсалдай тушту, азыр чындап эле ичи жарылып жатканын элестетип.
-Гузел кечир мени, кантип сени ушул кунго жеткирип койдум, деп жалбарган болуп жон жатып уйкуга кетти.
Женил дем алып озун женуучу сезип бир кун болсо да тынч уйкуга кеткен Гузел колдору керебетке байланып жатканда ойгонду. Кудай бетин корсотпосун, колу буту байланып ал тундо коргон азабы кылымга тете болду, коргозгон каршылыгы учун ашыгы менен толоп бергенге окшойт.
Андан эки кун отуп торкулотуп барыша турган, эртеси ордунан турбай кусуп жатып калган келинин ооруканага озу алып жоноду кайненеси. Текшеруудон откоргон догдур эркек киши экен кыраакы копту коргон неме баарын айттырбай тушунуп,
-Эже бул киминиз болот? деди Гузелди чыгарып жиберип.
-келиним болот, кече балам экоо жанжалдаша тушушкон го, буга чейин бир жакшына эле жашап жатышкан, деп убакыттын алдын ала эле актанып кирди.
-жок Эже, уулунуз зомбулуктун туу чокусуна жеткен Жана бул биринчиси эмес, денедеги тактар айтып турат. Баланызды шаарга алып барып психиатрга коргозуп дарылатыш керек, болбосо аягы жакшы бутпойт, жакында ата болуу алдында турган экен деп, мандайында отурган аялга унуло карады догдур жеткире айта алдымбы дегендей.
-ата болот, келиним кош бойлуубу?
-ооба эже, кош бойлуу, Эгер неберениз эсен аман жарык дуйного келсин десениз шашылыныз. Сиз маньяк дегенди уктунуз беле, Эгер менин жоромолум туура болгон болсо баланызда ошондой коркунуч бар, деди маселенин жуйоолуу экенин баса белгилеп.
-ал эмнеси, эмнеге андай болот? деп коп суроолорду Берип жиберди эне догдурдун айтканын жактыра бербей.
-аны сизге психиатр айтат, психикасына доо кеткен аны жакшы адис болсо сакайтып коет эже, дарылабаса коркунучтуу, деп кагазга бир даректи жазып алдына догдурдун аты жонун жазып колуна карматты.
Келинин жетелеп уйго кирген эне баласына карап, кантип эле ушул оорулуу болсун, бир жакшына журбойбу, Эгер балалуу болуп калса токтолоор деп догдурдун айтканын куйосуно айтпай эле коюну тура корду. Балалуу болоорун уккан Гузел суйунбой эле тескерисинче кыжаалат болуп чыкты, биринчи эле акылына олуп калсам эмне болот балам кандай кунго калат деген ой келди. Эмне болсо да кыз болбосун мага окшоп оз эрки озундо эмес болуп кыйналбай, эркек болсо бир кунун корот деп Кудайдан уул болушун тилеп жатты. Куйосу бираз озгоргонго окшойт бирок такыр токтолуп калды дегенге эрте.
Торкулотуп да барышты, куну белгиленип калгандан кийин башка аргалары да жок эле. Болушунча кайратын жыйып кыйналган турун корсотпойм деп барган Гузел уйун, жакындарын коргондо мууну бошоп коз жашын талаа кылып токтоно албай ыйлай берди. Анын кыйналган жузун коргон оз энесинин журогу тилке-тилке тилинип, ушулардын колунан куткарып алса эле баары жакшы болооруна ынанып алып калам жонотпойм деп жатты, ал убакта кайдан билди дейсин кызынын шор пешенесине кандай кундор жазылганын. Кыздын чон энеси да кошо ыйлады небереси менен, зирек кызым деп эркелетип айылчыласа бирге алып журуп чонойтподу беле, кокулун тарап бактылуу болосун деп ак батасын берип остурбоду беле, кантип ошол зирек кызы чыбыктай ийилип соок болуп калганын коруп чыдап тура алсын. Азыр чаап алса да баласын тыйып небересин алып калам деп чечкиндуу ордунан турган, бирок кеч болгон экен Гузелдин эне болуу алдында турганын укканда кайра шалдайып отуруп калды, чебересин тируулой жетим калтыра албайт. Атасы да кызы менен саламдашып жатып козунун алдындагы когоргон такты коруп журогу зырп экен, ошол боюнча алар кеткенче Гузел тарапты карабады, кантип карайт, акыры оз колу менен ошол отко таштабадыбы.
#7 02 September 2018 - 23:51
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Жакшы салтты козгоп жайыл дасторкон устундо отурушса да мандайы жарыла кубанган адам жок, баары оз ойлору менен Алек болушуп тынч отсо деген гана тилек менен отурушат. Бир гана эне баланын корккону Гузелдин калып калышында болбосо башкасына баары бирдей, жада калса кайнатасы да калса калсын балээ болуп олтуруп албагай эле деп ойлонуп жаткан. Уй ээлеринин ою эки анжы болуп турган учур, кош бойлуу болбогондо талашы жок алып калышмак, тоготмоксон болуп кызын торуно когала кылып алып келип отурушкан сон. Курсагындагы баласы чечуучу ролду ойноп койду окшойт эч кимиси батынып соз айта албай узатып кала беришти, Гузел ата энесин жал-жал карап жолуна тушту. Баарын коруп туруп ундобой коюшкандарын ар Ким оздорунчо жооруп, кайнатасы гана туура тушунуп уятынан башын жерге салып баратты, кайненеси болсо балалуу болуп калса кайда бармак эле десе куйосу маселенин тупку тамырын эч Ким билбейт жон гана уй булоодо болуп турчуу жанжал катары корушту деген ойдо, Гузел таарыныч менен ызааны бирге жутуп, торкунунон тунулуп баратты.
Балким атасы баласынын оорулуу экенин билсе да бир нерсе кылат беле, же жакшы созду же жаман мушту тушунбогон баласына айран тан калып эле журот. Торкулоттудон кийин токтомок турсун кучоп бараткан, келинчегиниин кош бойлуулугу да токтото албады, азаптын алдында журуп акыры коз жарып Гузел кыз тороду. Энесинин болгон умуту ушундан эле бала эсине келтирээр деген, тороттон кийин жаны озуно келип жаткан келининин когоргон жузун коруп коптон бери журогун ойуп жургон маселенин оз козу менен корууго чыгынып тун бир оокумга чейин уктабай сыртта ары бери басып журуп, качан гана уул келининин болмосунон ызы чуу чыга баштаганда терезеге барып шыкалап жатып Айдын жарыгы аран тийген карангы болмо ичинде болуп жаткан окуядан журогу оозуна кептеле тушту. Мындайды кормок турсун кулагы чалбаган эне коркконунан кыйкырып жиберди. Терезенин тубунон чыккан унду угуп эшикке атып чыккан оз баласын тааныбай турду, коздору кутурган иттикиндей кызарып жемин тарттырып жиберген чоорчо чаап жиберчуудой болуп озун коздой келе жаткан баласынан качып эки колу менен жер таяна кетенчиктей бергенде ары жактан чалы келип уулун желкеден алып токтотту, ал да ачуу кыйкырыктан улам чыгып келген эле. Мындан ары жашырып болбосун тушунгон эне чалына бар билгенин айтып, экоо кенешип келинин убактынча торкунуно жеткирип тура турууну чечишти, уулун дарылатып ийге келтргенче.
Гузелди чурпо кызы менен ээрчитип кирип келген кудагыйын бир карап алып кызына унулду Сабира, анын жузун коруп денеси титиреп кырк мучосу булунуп жетип барып кучактап ыйлап жиберди, чалын жемелеп аны ушул кунго жеткирген адамдарды жектеп, кызын бул кундордон коргоп калбаган озун тилдеп ыйлап жатты.
-Кудагый бизди кечирин, Гузел убактылуу ушул жерде кала турсун баарын ОЗУ тушундурот. .. деп озун жыйганча,
-кечиришимди кааласаныз экинчи келбен бул уйго, биздин бар экенибизди унутун, кызымды башка талашпан менден Жана мындан ары кудагый деп атабан деди тиштене.
Сырттан кирип келген чалы ооз ачмакчы болду эле анын да оозун жапты,
-жетишет, кааласаныз мен азыр атамдыкына кетем, деди козундо огу болсо атып жиберчуудой тике карап.
Гузел козунун жашын сурто башын ойдо томон ийкей дубал таяна чыгып бараткан кайненесинин жолун торой,
-менден ыраазы болун энеке, деди.
Кайненеси анын чачынан сылай,
-ыраазымын балам ыраазымын, куйон жообунду Берип бошоткондо кабарлап коем, бизди кечир деп бурулуп чыгып кетти.
Оздорунчо калган уй булоо унсуз тиктешип турушуп, бир убакта атасы кызынын башын кучактап,
-кечир мени кызым, мындан аркы турмушуна киришпейм, кандай жолду тандасан оз эркин тагдырын оз колунда, деп козунун жашын суртту. Аттин ай ушул созду айтпаганда не, оз учурунда айтылбаган кепти азыр да чыгарбай ичине жутуп койгондо не, ушул создор кызын кандай жолдорго алып бараарын кайдан билди ата байкуш.
Балким атасы баласынын оорулуу экенин билсе да бир нерсе кылат беле, же жакшы созду же жаман мушту тушунбогон баласына айран тан калып эле журот. Торкулоттудон кийин токтомок турсун кучоп бараткан, келинчегиниин кош бойлуулугу да токтото албады, азаптын алдында журуп акыры коз жарып Гузел кыз тороду. Энесинин болгон умуту ушундан эле бала эсине келтирээр деген, тороттон кийин жаны озуно келип жаткан келининин когоргон жузун коруп коптон бери журогун ойуп жургон маселенин оз козу менен корууго чыгынып тун бир оокумга чейин уктабай сыртта ары бери басып журуп, качан гана уул келининин болмосунон ызы чуу чыга баштаганда терезеге барып шыкалап жатып Айдын жарыгы аран тийген карангы болмо ичинде болуп жаткан окуядан журогу оозуна кептеле тушту. Мындайды кормок турсун кулагы чалбаган эне коркконунан кыйкырып жиберди. Терезенин тубунон чыккан унду угуп эшикке атып чыккан оз баласын тааныбай турду, коздору кутурган иттикиндей кызарып жемин тарттырып жиберген чоорчо чаап жиберчуудой болуп озун коздой келе жаткан баласынан качып эки колу менен жер таяна кетенчиктей бергенде ары жактан чалы келип уулун желкеден алып токтотту, ал да ачуу кыйкырыктан улам чыгып келген эле. Мындан ары жашырып болбосун тушунгон эне чалына бар билгенин айтып, экоо кенешип келинин убактынча торкунуно жеткирип тура турууну чечишти, уулун дарылатып ийге келтргенче.
Гузелди чурпо кызы менен ээрчитип кирип келген кудагыйын бир карап алып кызына унулду Сабира, анын жузун коруп денеси титиреп кырк мучосу булунуп жетип барып кучактап ыйлап жиберди, чалын жемелеп аны ушул кунго жеткирген адамдарды жектеп, кызын бул кундордон коргоп калбаган озун тилдеп ыйлап жатты.
-Кудагый бизди кечирин, Гузел убактылуу ушул жерде кала турсун баарын ОЗУ тушундурот. .. деп озун жыйганча,
-кечиришимди кааласаныз экинчи келбен бул уйго, биздин бар экенибизди унутун, кызымды башка талашпан менден Жана мындан ары кудагый деп атабан деди тиштене.
Сырттан кирип келген чалы ооз ачмакчы болду эле анын да оозун жапты,
-жетишет, кааласаныз мен азыр атамдыкына кетем, деди козундо огу болсо атып жиберчуудой тике карап.
Гузел козунун жашын сурто башын ойдо томон ийкей дубал таяна чыгып бараткан кайненесинин жолун торой,
-менден ыраазы болун энеке, деди.
Кайненеси анын чачынан сылай,
-ыраазымын балам ыраазымын, куйон жообунду Берип бошоткондо кабарлап коем, бизди кечир деп бурулуп чыгып кетти.
Оздорунчо калган уй булоо унсуз тиктешип турушуп, бир убакта атасы кызынын башын кучактап,
-кечир мени кызым, мындан аркы турмушуна киришпейм, кандай жолду тандасан оз эркин тагдырын оз колунда, деп козунун жашын суртту. Аттин ай ушул созду айтпаганда не, оз учурунда айтылбаган кепти азыр да чыгарбай ичине жутуп койгондо не, ушул создор кызын кандай жолдорго алып бараарын кайдан билди ата байкуш.
#8 04 September 2018 - 00:50
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Оз уйуно келген менен Гузелге баарын унутуп жашап кетуу онойго турган жок. Тилеги кабыл болбой чурпосу кыз болуп торолуп калганы коп ойлондурчуу болду, ошондонбу же жаштыгы учунбу айтоор кызына коп эле мээрими тушпойт. Муну байкаган энеси чарп айланып кызына кандай жардам беруусун билбей бушайман. Кызы ыйлап жатса да колуна албай терезеден сыртты карап нес абалында отурганын коруп энеси жанына басып келип чачынан сылай,
-Гузел баланы алсан боло карды ачты го, ал сенин мээримине зар карачы кандай гана жакшына, чонойсо озуно окшогон суйкайган сулуу кыз болот, деди.
-керек эмес, мендей болбосун. Апа ал бактысыз кыз, атасы жакшы корбогон кыздар бактысыз болот, деп кайдыгер гана керебетте жаткан чурпого карап койду.
-ок андай дечуу эмес, кайдан чыгардын муну, атасы андай болсо сенин кызын жооп бериш керекпи. Андан коро бак тиле кызына, Кудайдын кулагы баардык жерде, жаман да жакшы да тилектерди орундатып коет, деди апасы кызына боору ачып, бир жагынан коп Муш жеп акылына доо кетпеди бекен деп чочулап.
-жок апа сен Бекер эле айта бересин, Кудай тилектерди орундатпайт, сен айткандай болсо мунун ордуна уул бала жатмак азыр, деди козу менен кызына коргозуп. Айтчы куйоону ыраазы кылыш керек дейсин, а аялдычы? аял адам эмеспи? менден куйом ыраазы болбоду эми мен тозоктукмунбу?
Энеси кызына карап башын чайкай, небересин колуна алып эркелете аста гана соз баштады,
-Гузел жан кызым, Алла айткан ар бир иштин озунчо мааниси бар, кээсине биз тушунобуз кээсине акылыбыз жетпей калышы мумкун. Демек сен эркек бала сураган экенсин да, сага кыз бериптир, мында да бир сыр жаткандыр, балким сени кыз тарбиялап остуруп атанды, мени тушунсун дегендир а балким ушул кызын сага уулдан артык болуп берээр. Эр катындын ыраазычылыгына келсек, эркектерде жук кобуроок алар бизди тоюндурууга, коргоого, бактылуу кылууга милдеттендирилген бул учун алар сурак берет, айтчы анан кантип ошондой жанды нааразы кылып болсун. Ыраазычылык деген азаптын алдында калып кетуу деген эмес, акылдуу эркектер жубайларынан эч качан нааразы болушпайт, Эгер алар акылсыз болсо ал учун биз жоопкер эмеспиз кызым. Ал эми кызынды эмиз деп колуна карматты.
-апа сен мынча акылды кайдан алгансын, мен сендей боло аламбы деген кызына жылмая карап.
-сен баралына келсен менден да акылдуу болосун, туз жолдон жазбай туура тилек кылсан калганы Алланын колунда, деди.
-апа сиз жаннаты аялсыз мен да сиздин жанынызда болгум келет, ал учун баарын жасайм акылдуу куйом болгондо кор болсо да козуно карап ыраазы кылмакмын, деп кызын колуна алып аны менен Алек болуп калганда
Энеси,
-ай кызым ай, туура тилек кылсан боло деп башын чайкай туруп кетти.
Ошондой кундордо айылга дааватчы аял эркектер келгенин угуп апасы Гузелди ээрчитип алар турган уйго алып барды, кичине сабак алсын деп. Чындап эле илимдуу аялдар келген экен, алардын куюлуштуруп суйлогон создорунон катуу таасирленген Гузел уйуно келип да алардын айткандарын эсинен чыгара албай журду. Жаш неме ар бир кыймылын аларга окшоштуруп, айткандары менен жашоого аракет кылат. Бара- бара кызыгуусу артып, кызы чоноюп басып калганда апасына таштап озу ал аялдарга барып сабак ала баштады. Бир куну айылга белгилуу каары келип балдарга Курандан сабак берип жатыптыр дегенди угушуп аялдар да барып башка болмодо отуруп угуп келууго кызыгып барышкан.
Абазды да берген экен Кудайым, Куран аяттарын окуп жаткан ал каарыны корбосо да унун угуп Гузелдин журогу селт этип жатты. Ал жайдан чыгып бара жатышып дааватчы аялдар ал тууралуу соз кыла кетишти, арасынан каарыны жакшы билген бироосу бар экен анын илиминин кучтуулугу, козу азиз болгонуна карабай Куранды баштан аяк жатка билээрин айтып мактап отту. Муну уккан Гузелдин журогу кысылып кетти, козу азиз, эмнеге?
Ошол кундон тарта акылында журогун селт эттирген ун орун алып жашап калды. Устатынан ал жонундо сурап калат арада билгизбей. Кыраакы аял муну байкабай коет дейсинби, андан бетер мактап жактап Эгер ушундай адамдын жары болуу кимге насип этип ыраазычылыгын таба алса чыныгы жаннаты аял болоорун айтып кызыктырат.
Бир куну ошол аял Гузелди жанына чакырып алыстан соз баштады,
-Гузел сен дааватка чыккын келет ээ биз менен?
-ооба, бирок сиздер мени кошпойсуздар да.
-ал эмне дегенин, сен тартипти билесин да, жанында созсуз сени жандаган махрам(жакын тууган) эркек болуш керек экенин, атанбы аганбы же жолдошунбу.
Гузелдин маанайы чого тушту жолдошу жок, болсо да аны тушуноор тушунбосу белгисиз, калгандары эч качан аны ээрчитип дааватка чыкпасын жакшы билет. Анын оюн айттырбай тушунгон устаты,
-сени тушунгон жолдошун болгондо кандай жакшы болмок ээ. Эмне эгер сен каарынын жубайы болсон, анын илиминен пайдаланмаксын эч кайда баруунун кажети жок уйдо отуруп илиминди ашырмаксын, деди кыйытып.
Гузел уурулугу кармалгансып уятынан кызарып кетти, мандайындагы шарияттан башканы суйлобогон устатынан мындай ачык созду кутпосо керек. Дагы деле созду ОЗУ баштап устаты,
-мен аны жакшы тааныйм, тагдыр экен ал биринчи жубайы менен жашабай калган, азыр жар издеп жургон учуру. Ким билет сен да бул жерге жон жерден келип калбагандырсын, жашоодо кокустук болбойт эмеспи Жараткандын каалоосу да ушундай болуп журбосун, деди озунун созу бул жаш кызга таасирдуу экенин билип.
Уйуно келип кечке ойлуу жургон кызын коргон Сабира андан сурап калды,
-эмне ойлуу журуп калгансын?
-апа мени дагы куйоого бересинерби?
-жалгыз отмок белен анан,куйон башынды бошотуптур, жакшы адам чыгып конулунор топ келишсе беребиз, деп жооп берди апасы бул суроого эзелтен даярданып жургондой тездикте.
-апа айылга белгилуу каары келип эркектерде Курандан сабак отуп жатканын уктунузбу?
-ооба уктум, байкуштун козу азиз экен деп жатышкан.
-илими бар жакшы Адам дешет го, уй булоодо да жакшы болгон чыгаар, дин менен жашаса бактылуу болсо керек.
Кызынын айткандарын жакшы тушуно бербей,
-Кудай билет, илимдуунун баары эле таква боло бербейт, сен адамга карап динди тушунбо анда иренжип каласын, китепке кара кызым деп койгон.
Коп отпой уйлоруно жуучу келиптир, кимден экенин укканда гана откондо кызы айтып жаткан создордун торкунуно жетип отурбайбы. Жок деп кесе суйлоп жаткан чалын тыйып сыртка чакырды.
-кызыныздан бир ооз сураныз, соз берип койгонсуз киришпейм деп.
-а эмне айткандарын уккан жоксунбу, уулунун козу азиз деп жатпайбы. Ансыз да Гузел азымча азап чектиби?
-ошентсе да.
-макул рас соз берген экенмин созумо турайын, кыздан сура да айтып кел, не десе ошол деп колун которду.
Апасы кызынан сурап, ага оз кенешин берип жашоодо ар кандай болоорун айтып мучосу толук болбогон адамдын кыял жоругу озгочороок болоорун тушундуруп жакшы эле кайтаргандай болду бирок Гузел устатынын айткандарын мээсине синирип алганбы же каарынын унуно арбалганбы айтоор,
-мен макулмун деп макулдугун берип койду.
-Гузел баланы алсан боло карды ачты го, ал сенин мээримине зар карачы кандай гана жакшына, чонойсо озуно окшогон суйкайган сулуу кыз болот, деди.
-керек эмес, мендей болбосун. Апа ал бактысыз кыз, атасы жакшы корбогон кыздар бактысыз болот, деп кайдыгер гана керебетте жаткан чурпого карап койду.
-ок андай дечуу эмес, кайдан чыгардын муну, атасы андай болсо сенин кызын жооп бериш керекпи. Андан коро бак тиле кызына, Кудайдын кулагы баардык жерде, жаман да жакшы да тилектерди орундатып коет, деди апасы кызына боору ачып, бир жагынан коп Муш жеп акылына доо кетпеди бекен деп чочулап.
-жок апа сен Бекер эле айта бересин, Кудай тилектерди орундатпайт, сен айткандай болсо мунун ордуна уул бала жатмак азыр, деди козу менен кызына коргозуп. Айтчы куйоону ыраазы кылыш керек дейсин, а аялдычы? аял адам эмеспи? менден куйом ыраазы болбоду эми мен тозоктукмунбу?
Энеси кызына карап башын чайкай, небересин колуна алып эркелете аста гана соз баштады,
-Гузел жан кызым, Алла айткан ар бир иштин озунчо мааниси бар, кээсине биз тушунобуз кээсине акылыбыз жетпей калышы мумкун. Демек сен эркек бала сураган экенсин да, сага кыз бериптир, мында да бир сыр жаткандыр, балким сени кыз тарбиялап остуруп атанды, мени тушунсун дегендир а балким ушул кызын сага уулдан артык болуп берээр. Эр катындын ыраазычылыгына келсек, эркектерде жук кобуроок алар бизди тоюндурууга, коргоого, бактылуу кылууга милдеттендирилген бул учун алар сурак берет, айтчы анан кантип ошондой жанды нааразы кылып болсун. Ыраазычылык деген азаптын алдында калып кетуу деген эмес, акылдуу эркектер жубайларынан эч качан нааразы болушпайт, Эгер алар акылсыз болсо ал учун биз жоопкер эмеспиз кызым. Ал эми кызынды эмиз деп колуна карматты.
-апа сен мынча акылды кайдан алгансын, мен сендей боло аламбы деген кызына жылмая карап.
-сен баралына келсен менден да акылдуу болосун, туз жолдон жазбай туура тилек кылсан калганы Алланын колунда, деди.
-апа сиз жаннаты аялсыз мен да сиздин жанынызда болгум келет, ал учун баарын жасайм акылдуу куйом болгондо кор болсо да козуно карап ыраазы кылмакмын, деп кызын колуна алып аны менен Алек болуп калганда
Энеси,
-ай кызым ай, туура тилек кылсан боло деп башын чайкай туруп кетти.
Ошондой кундордо айылга дааватчы аял эркектер келгенин угуп апасы Гузелди ээрчитип алар турган уйго алып барды, кичине сабак алсын деп. Чындап эле илимдуу аялдар келген экен, алардын куюлуштуруп суйлогон создорунон катуу таасирленген Гузел уйуно келип да алардын айткандарын эсинен чыгара албай журду. Жаш неме ар бир кыймылын аларга окшоштуруп, айткандары менен жашоого аракет кылат. Бара- бара кызыгуусу артып, кызы чоноюп басып калганда апасына таштап озу ал аялдарга барып сабак ала баштады. Бир куну айылга белгилуу каары келип балдарга Курандан сабак берип жатыптыр дегенди угушуп аялдар да барып башка болмодо отуруп угуп келууго кызыгып барышкан.
Абазды да берген экен Кудайым, Куран аяттарын окуп жаткан ал каарыны корбосо да унун угуп Гузелдин журогу селт этип жатты. Ал жайдан чыгып бара жатышып дааватчы аялдар ал тууралуу соз кыла кетишти, арасынан каарыны жакшы билген бироосу бар экен анын илиминин кучтуулугу, козу азиз болгонуна карабай Куранды баштан аяк жатка билээрин айтып мактап отту. Муну уккан Гузелдин журогу кысылып кетти, козу азиз, эмнеге?
Ошол кундон тарта акылында журогун селт эттирген ун орун алып жашап калды. Устатынан ал жонундо сурап калат арада билгизбей. Кыраакы аял муну байкабай коет дейсинби, андан бетер мактап жактап Эгер ушундай адамдын жары болуу кимге насип этип ыраазычылыгын таба алса чыныгы жаннаты аял болоорун айтып кызыктырат.
Бир куну ошол аял Гузелди жанына чакырып алыстан соз баштады,
-Гузел сен дааватка чыккын келет ээ биз менен?
-ооба, бирок сиздер мени кошпойсуздар да.
-ал эмне дегенин, сен тартипти билесин да, жанында созсуз сени жандаган махрам(жакын тууган) эркек болуш керек экенин, атанбы аганбы же жолдошунбу.
Гузелдин маанайы чого тушту жолдошу жок, болсо да аны тушуноор тушунбосу белгисиз, калгандары эч качан аны ээрчитип дааватка чыкпасын жакшы билет. Анын оюн айттырбай тушунгон устаты,
-сени тушунгон жолдошун болгондо кандай жакшы болмок ээ. Эмне эгер сен каарынын жубайы болсон, анын илиминен пайдаланмаксын эч кайда баруунун кажети жок уйдо отуруп илиминди ашырмаксын, деди кыйытып.
Гузел уурулугу кармалгансып уятынан кызарып кетти, мандайындагы шарияттан башканы суйлобогон устатынан мындай ачык созду кутпосо керек. Дагы деле созду ОЗУ баштап устаты,
-мен аны жакшы тааныйм, тагдыр экен ал биринчи жубайы менен жашабай калган, азыр жар издеп жургон учуру. Ким билет сен да бул жерге жон жерден келип калбагандырсын, жашоодо кокустук болбойт эмеспи Жараткандын каалоосу да ушундай болуп журбосун, деди озунун созу бул жаш кызга таасирдуу экенин билип.
Уйуно келип кечке ойлуу жургон кызын коргон Сабира андан сурап калды,
-эмне ойлуу журуп калгансын?
-апа мени дагы куйоого бересинерби?
-жалгыз отмок белен анан,куйон башынды бошотуптур, жакшы адам чыгып конулунор топ келишсе беребиз, деп жооп берди апасы бул суроого эзелтен даярданып жургондой тездикте.
-апа айылга белгилуу каары келип эркектерде Курандан сабак отуп жатканын уктунузбу?
-ооба уктум, байкуштун козу азиз экен деп жатышкан.
-илими бар жакшы Адам дешет го, уй булоодо да жакшы болгон чыгаар, дин менен жашаса бактылуу болсо керек.
Кызынын айткандарын жакшы тушуно бербей,
-Кудай билет, илимдуунун баары эле таква боло бербейт, сен адамга карап динди тушунбо анда иренжип каласын, китепке кара кызым деп койгон.
Коп отпой уйлоруно жуучу келиптир, кимден экенин укканда гана откондо кызы айтып жаткан создордун торкунуно жетип отурбайбы. Жок деп кесе суйлоп жаткан чалын тыйып сыртка чакырды.
-кызыныздан бир ооз сураныз, соз берип койгонсуз киришпейм деп.
-а эмне айткандарын уккан жоксунбу, уулунун козу азиз деп жатпайбы. Ансыз да Гузел азымча азап чектиби?
-ошентсе да.
-макул рас соз берген экенмин созумо турайын, кыздан сура да айтып кел, не десе ошол деп колун которду.
Апасы кызынан сурап, ага оз кенешин берип жашоодо ар кандай болоорун айтып мучосу толук болбогон адамдын кыял жоругу озгочороок болоорун тушундуруп жакшы эле кайтаргандай болду бирок Гузел устатынын айткандарын мээсине синирип алганбы же каарынын унуно арбалганбы айтоор,
-мен макулмун деп макулдугун берип койду.
#9 04 September 2018 - 23:23
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Чон энеси бата берээр алдында,
-балам эмнеден улам корбой калган же тубаса ошондойбу? деп сурап калды, копту коргон кемпир бир нерседен шексингендей.
Анын бул жоругуна баласы менен келини анча тушуно бербей энесинин берилген суроосун бираз одоно корушуп уяла тушушту.
Баланын да каары чон апасы келген экен, анын чурпо кезинде авто кырсыкка учурап баш соогу кысылып тамырлары жарылып кеткендиктен улам корбой калганын айтканда гана чон эне алакан жайып ак батасын берип, коп отпой каадасын кылышып Гузелди Экинчи ирет куйоого узатышты. Айылдын жаш каарысы калбай соз кылып жатышты аларды, бири байкуш кызды атасы куйодон ажырап келгендиги учун торуно батырбай биринчи эле чыккан адамга узатып жибериптир козу кор болсо да десе, экинчиси алты саны аман эрди кыйратпаган ушуну жыргатмак беле онго солго басканымды корбосун деп атайын ОЗУ ошону тандаптыр акылы кысканын сулуулугу курусун деп мурдун чуйруйт, дагы бири улгуруп биринчи жетпей калганына окунуп бушайман. Чынында Гузел чырайы менен копту суктандырган кыз эле, ошон учун да атасы кызын эртерээк тындырганга шашкан окуусун бутоору менен, жаш неменин сулуулугуна кызыгып жаман жолго бурушпасын деп.
*****
Озу тилегендей акылдуу куйого тийип кор болсо да козу менен тегеренип жашап жаткан. Аз отпой ал бактылуу кундор да артта кала баштады, апасы жон жерден айтпаганына Эми гана ынанып отурат, мучосу толук болбогон адамдын кыялы оор болуп калат экен, кандай соз болсо да озуно алып, андай болуп калганына кимдир бироону куноологондой. Башында конуп кетем, озгортуп алам деп ойлоочу, Эми омур бою боору ачып жашоо мумкун эмес экенин тушунуп отурат. Байкуш кыз муш азабынан жедеп бутсо эми Жан дуйно азабына туруштук бере албай барат. Корогоч адам айланага карап жаратылышка суктанып, телевизор коруп, адамдардын жузунун сулуулугуна арбалып да ыраахат ала алат эмеспи, андай мумкунчулугу жок Адам ырахатты бир гана жубайынан кутот экен. Тунку азаптан журок заада болуп калган Гузел ар туну кайталанчуу куйосунун одоно кыймылына ал каалагандай жооп бере албай кыйналат, мындай азапка качанга чейин чындап тутууго болот. Ал да кеп болмок эмес Эгер куйосу болоор болбоско кийлигишип озунун жук болуп отурганы аз келгенсип созун да жук кылбаса. Бирок Гузел мунун баарына чыдап тилин тиштеп жашоого мажбур, экинчи ирет атасынын жузун жер каратып торкунуно бара албайт.
Кудай жалгап бир кун Гузел мандайы жарыла суйунуп жолдошунун кучагына бой урду.
-мен кош бойлууга окшойм, биз ата эне болобуз, деди аны ыраазы болуп кубанат деген ойдо.
Куйосу эмнегедир боюн ала качты андан.
-сен кайдан билдин?
-мен биринчи жолу мындай абалда болуп жаткан жокмун, эртен догдурга барып аныгын билип келебиз.
Бул жакшы эле ойдо айтылган созду тетири бурап жок жерден эле алай дулой уруш чыгарып жиберди жолдошу.
-сен али да ошол куйонду эстейсин, андан буткон баланды менин алдымда соз кыласын, мындайга кандай дитин барды, шариятта жок жорукту баштап эриндин алдында башка эркекти суйлоп.
Ызы чуудан жедеп буткон келин эки колу менен кулагын басып бурушуп отуруп калды. Дагы эмнени ката суйлоп Алды,созунун кай жеринен жаза тайды тушунбой турду, эркек тууралуу соз айтканга окшобогон.
Ошол ошо болду башка бул тууралуу соз козголбоду, ичи чоноюп боюндагысы айкын билинип калса да ооруканага алып барайын дебейт же кайненеси же куйосу,озун болсо бул уйго келгени жалгыз коншунукуна да чыгарбайт.
Бир кун ичи катуу ооруп оруканага барганга аргасыз болушту. Кабыл алган догдур алты айдан бери текшерилбей жургону учун урушуп, баары жакшы эмес экенин айтып шаарга облустук ооруканага жолдомо жазып берген. Ал жерден макул болуп чыгышкан кайны журту уйуно келгенден кийин эч кайда алып барышпастан Кудайдын мандайга жазганы болот деп гана тим болушту. Алардын бул жоругуна тан калбады деле бул уйдо ушинтип айтуу конумуш адат, болгону куйосунун кубанбаганына тан, ал балалуу болушту каалайт деп ойологон, ОЗУ айтпады беле биринчи турмушу ошол себептуу ураганын аялы торобос болгонун.
Тогуз айга чейин ооруканага кайрылбай журуп ай куну жеткенде торотканага келген Гузелди догдурлар кабыл албай тез арада шаарга жеткирууну буйрушту.
-Шаарга жеткенче качан, уйдон эле торотуп алабыз деп артка бурулуп бараткан кайненесин ээрчибей тороткананын оозунда тура берди Гузел.
-жок, мен уйго жетпейм апа, мен ушул жерде калам, деди чечкиндуу.
Келиндин тил кайрыганын биринчи ирет угуп турганга биразга нес боло тушуп, кайра толгоо учурунда адам озун башкара албай калаарын ойлоп жоошуй тушуп,
-коп бар деп жатпайбы, шаарга жеткен уйго жетпей калмак белек, журу бул жерде карабаса отура бергенде не пайда, деди.
-жок апа кабыл алат, апамдарга кабар берин кел ден, мен ушул жерде торойм деп ичкери карай кирип кетти. Узун коридордо бара жатып катуу бир чанырып алып дубал суйоно кулап тушту. Ары жактан эки уч дарыгер жугуруп келип суйоп тургузушуп торот канага киргизип кушеткага чыгараары менен бир эки кыйкырып коз жарып дагы бир куноосуз наристени дуйного алып келди. Ымыркайдын ынаалаган унун укканда жаны жай алып, денесин баскан муздак терди да сезбей жылмая ун чыккан тарапты карай берип, колун созуп баламды бергиле дегендей ишаарат кылды эле эч Ким жооп кылбады. Дарыгерлердин жузу бир коркунучтан кабар берип тургандай, бирок баласы ыйлап жатпайбы эмне болушу мумкун.
-балам эмнеден улам корбой калган же тубаса ошондойбу? деп сурап калды, копту коргон кемпир бир нерседен шексингендей.
Анын бул жоругуна баласы менен келини анча тушуно бербей энесинин берилген суроосун бираз одоно корушуп уяла тушушту.
Баланын да каары чон апасы келген экен, анын чурпо кезинде авто кырсыкка учурап баш соогу кысылып тамырлары жарылып кеткендиктен улам корбой калганын айтканда гана чон эне алакан жайып ак батасын берип, коп отпой каадасын кылышып Гузелди Экинчи ирет куйоого узатышты. Айылдын жаш каарысы калбай соз кылып жатышты аларды, бири байкуш кызды атасы куйодон ажырап келгендиги учун торуно батырбай биринчи эле чыккан адамга узатып жибериптир козу кор болсо да десе, экинчиси алты саны аман эрди кыйратпаган ушуну жыргатмак беле онго солго басканымды корбосун деп атайын ОЗУ ошону тандаптыр акылы кысканын сулуулугу курусун деп мурдун чуйруйт, дагы бири улгуруп биринчи жетпей калганына окунуп бушайман. Чынында Гузел чырайы менен копту суктандырган кыз эле, ошон учун да атасы кызын эртерээк тындырганга шашкан окуусун бутоору менен, жаш неменин сулуулугуна кызыгып жаман жолго бурушпасын деп.
*****
Озу тилегендей акылдуу куйого тийип кор болсо да козу менен тегеренип жашап жаткан. Аз отпой ал бактылуу кундор да артта кала баштады, апасы жон жерден айтпаганына Эми гана ынанып отурат, мучосу толук болбогон адамдын кыялы оор болуп калат экен, кандай соз болсо да озуно алып, андай болуп калганына кимдир бироону куноологондой. Башында конуп кетем, озгортуп алам деп ойлоочу, Эми омур бою боору ачып жашоо мумкун эмес экенин тушунуп отурат. Байкуш кыз муш азабынан жедеп бутсо эми Жан дуйно азабына туруштук бере албай барат. Корогоч адам айланага карап жаратылышка суктанып, телевизор коруп, адамдардын жузунун сулуулугуна арбалып да ыраахат ала алат эмеспи, андай мумкунчулугу жок Адам ырахатты бир гана жубайынан кутот экен. Тунку азаптан журок заада болуп калган Гузел ар туну кайталанчуу куйосунун одоно кыймылына ал каалагандай жооп бере албай кыйналат, мындай азапка качанга чейин чындап тутууго болот. Ал да кеп болмок эмес Эгер куйосу болоор болбоско кийлигишип озунун жук болуп отурганы аз келгенсип созун да жук кылбаса. Бирок Гузел мунун баарына чыдап тилин тиштеп жашоого мажбур, экинчи ирет атасынын жузун жер каратып торкунуно бара албайт.
Кудай жалгап бир кун Гузел мандайы жарыла суйунуп жолдошунун кучагына бой урду.
-мен кош бойлууга окшойм, биз ата эне болобуз, деди аны ыраазы болуп кубанат деген ойдо.
Куйосу эмнегедир боюн ала качты андан.
-сен кайдан билдин?
-мен биринчи жолу мындай абалда болуп жаткан жокмун, эртен догдурга барып аныгын билип келебиз.
Бул жакшы эле ойдо айтылган созду тетири бурап жок жерден эле алай дулой уруш чыгарып жиберди жолдошу.
-сен али да ошол куйонду эстейсин, андан буткон баланды менин алдымда соз кыласын, мындайга кандай дитин барды, шариятта жок жорукту баштап эриндин алдында башка эркекти суйлоп.
Ызы чуудан жедеп буткон келин эки колу менен кулагын басып бурушуп отуруп калды. Дагы эмнени ката суйлоп Алды,созунун кай жеринен жаза тайды тушунбой турду, эркек тууралуу соз айтканга окшобогон.
Ошол ошо болду башка бул тууралуу соз козголбоду, ичи чоноюп боюндагысы айкын билинип калса да ооруканага алып барайын дебейт же кайненеси же куйосу,озун болсо бул уйго келгени жалгыз коншунукуна да чыгарбайт.
Бир кун ичи катуу ооруп оруканага барганга аргасыз болушту. Кабыл алган догдур алты айдан бери текшерилбей жургону учун урушуп, баары жакшы эмес экенин айтып шаарга облустук ооруканага жолдомо жазып берген. Ал жерден макул болуп чыгышкан кайны журту уйуно келгенден кийин эч кайда алып барышпастан Кудайдын мандайга жазганы болот деп гана тим болушту. Алардын бул жоругуна тан калбады деле бул уйдо ушинтип айтуу конумуш адат, болгону куйосунун кубанбаганына тан, ал балалуу болушту каалайт деп ойологон, ОЗУ айтпады беле биринчи турмушу ошол себептуу ураганын аялы торобос болгонун.
Тогуз айга чейин ооруканага кайрылбай журуп ай куну жеткенде торотканага келген Гузелди догдурлар кабыл албай тез арада шаарга жеткирууну буйрушту.
-Шаарга жеткенче качан, уйдон эле торотуп алабыз деп артка бурулуп бараткан кайненесин ээрчибей тороткананын оозунда тура берди Гузел.
-жок, мен уйго жетпейм апа, мен ушул жерде калам, деди чечкиндуу.
Келиндин тил кайрыганын биринчи ирет угуп турганга биразга нес боло тушуп, кайра толгоо учурунда адам озун башкара албай калаарын ойлоп жоошуй тушуп,
-коп бар деп жатпайбы, шаарга жеткен уйго жетпей калмак белек, журу бул жерде карабаса отура бергенде не пайда, деди.
-жок апа кабыл алат, апамдарга кабар берин кел ден, мен ушул жерде торойм деп ичкери карай кирип кетти. Узун коридордо бара жатып катуу бир чанырып алып дубал суйоно кулап тушту. Ары жактан эки уч дарыгер жугуруп келип суйоп тургузушуп торот канага киргизип кушеткага чыгараары менен бир эки кыйкырып коз жарып дагы бир куноосуз наристени дуйного алып келди. Ымыркайдын ынаалаган унун укканда жаны жай алып, денесин баскан муздак терди да сезбей жылмая ун чыккан тарапты карай берип, колун созуп баламды бергиле дегендей ишаарат кылды эле эч Ким жооп кылбады. Дарыгерлердин жузу бир коркунучтан кабар берип тургандай, бирок баласы ыйлап жатпайбы эмне болушу мумкун.
#10 05 September 2018 - 19:03
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
-жок азыр сен алсызсын, бираз озуно кел кызынды текшеруудон откоруубуз керек, деп арыда турган устундо жука ак сурп салынган темир столго жаткырып коюшту баланы.
-мен жакшымын, кызбы? эже кызымды беринизчи, муздап калды го деп колун сунуп Жан талашып жатты.
-айтчы Ким менен келдин бул жерге? деди ак халатчандардын бири ага карабай туруп.
-кайненем менен ал сыртта калган, кандай айрымасы бар эже мага кызымды беринизчи деп жалбарып жиберди. Бул наристени чыдамсыздык менен куткон, жашоосун ушул гана озгортуп жиберчуудой. Мына эми чындап эле жашоосу озгорду, мындан алдын жашап келген жашоосу бир тан бул туну бир тан болду.
-уругунарда козу азиз Адам барбы? деп сурады улгайганыраак бироосу.
-жок, бизде жок. А куйомдун козу корбойт деди унутуп калып эстегендей.
-ушул кунго чейин эч УЗИге тушуп корбодунбу?
-тушунбодум эже эмне болду айтынчы, деп шаштысы кетти Гузелдин.
-анда даяр бол кызым, кызындын козундо шишиги бар торолду, азыр медицина онуккон козун ачуу жолун тапса болот, деп ымыркай жаткан столго жакындай бергенде,
-эмне? деп башын которуп тура коем деп аракет кылды эле жанында турган эки акушер басып калышты.
-сага турганга, чапчан кыймыл жасаганга болбойт азыр.
Кызын алып келип койнуна жаткырганда эле унулуп козуно караса эки коздун ордуна томпойгон шишиктер турат.
-аа! деп кыйкырып эсин жоготту.
Качан озуно келип козун ачса жанында кайненеси турган экен, анын да козундо жаш толо.
-эмнеге? Апа эмнеге? деди жашоодон тойгон тур корсотуп. Мындай учурда кимде куноо деп гана издеп калат эмеспи адам баласы.
-кайдагыны баштаба, кайратту бол! Кудайым журогун сокур кылбасын, козу кордун коодону таза болот! деп келининин жоошутуп жатты.
-сиз билгенсиз, ушундай болушун билип туруп менин шаарга барып текшерилишиме каршы болгонсуз, деп тиштенип суйлоп ыйлап жатты.
-текшерилгенде эмне кылмак элен, баланы ичинде олтуруп салмак белен? Биз дагы жакшы тилек менен Кудайдан умут кылып эсен соо бала беришин сураганбыз, Жараткандын каалоосу ушундай болсо эмне кыла алмакпыз, деди жашка муунуп каргылданган ун менен.
Ар дайым кайратту жургон кайненесинин жашыганын коруп жоошуй тушуп,
-апа эмнеге мындай болуп калды деди Гузел.
-башка балдарым жакшына эле торолгон ушул балам козу азиз болуп туулду, анда союз убагы адистер кучтуу болгону менен техника жок, дарылата албай калып кеттим. Жаш болгонгобу же башка балдарым барлыгы учунбу анча деле кейибеген экенмин, жаштайынан сени Кудай суйуп сулуу коздорунду эч ким корбосун деп алып койгон деп айта берчуумун. Мени суйгон Кудайды мен да суйом деп Алланы жакындан тааныгысы келип ар кимден сурай бергенинен медресеге окууга коюп койгом, анан озун коруп тургандай Куданын кудурети менен бут олкого таанылган каары болуп чыга келди. Жаратканым чындап суйгон экен ал эмне кааласа алдына алып келип коет, ОЗУ эч нерсе издеп барбайт, сени да Кудайдан тилеп алган болсо керек, болбосо Ким ойлоптур сокурдун келинчеги сендей акылы тунук чурок кыз болот деп. Кызым мандайга жазылган тагдырдан качып кутула албайбыз, сенин тагдырында ушул кундор бар экен басып отпогонго арган жок, деп колунан сылап отурган аялды коруп журогу жылый тушту Гузелдин. Бул озун ото илимдуу сезип алган катуу аял деп ойлоп журчуу, корсо мында да журок бар экен.
-апа баланызга угузсак эмне дейт экен ээ, кыжаалат болот го, ансыз да тороло элек эле жактырбаган болчу деди шыпты тиктеп ойлуу.
-ал билет, мындай болушун алдындан билген, оз канынан жаралган баласын кантип жактырбай койсун. Болгону анын мунозу ушундай, озун куноолу сезгенде алыс тутуп журогун кулпулап алат.
-кайдан билет, апа ал кантип билет? деп шашыла сурап башын которуп кызыгып калды.
-биринчи келинчеги да козу азиз кыз торогон, аны сага айтпаганбыз, бул анын Экинчи чурпосу.
Муну уккан Гузел болгон кучу менен башын балышка таштады.
-ал торобос дебеди беле.
-ооба экинчи жолу боюна буткондо эч кимге айтпай алдырам деп жатып жатынына залал келтирип алыптыр ошондон кийин торобос болуп калган, куйон аны укканда бул куноону которо албайм деп эки жолго тушушкон. Сени да кокус туйулдуктун козу корбосун билсе алдырам дебесин деп коркуп эч жакка алып баргызбады, канча ирет айтсам да уруксат бербей койгон.
Андан ары унсуз козунун жашын агызып гана жатып калды.
Тан атып озунун уйундогулор кабар табышып ооруканага жетип келишкен экен, болгон окуяны угушуп эстеринен танышат. Чон энеси оозун кыбыратып,
-силер бизди алдадынар, баланардын козу тубаса эмес дегенсинер онбой калгыр деп каргап жиберди. Кайсы бир адамдын каргышы чагылгандай тездикте тийе турганы чындык болсо мына ушул чон эненики болсо керек. Ошол тапта каарынын козу тубаса эмес деп айткан чон апасы сопсоо отуруп эле башы кыйшайып оо дуйного узап кете берген.
Ошентип Гузел бир тундун ичинде мин жылга каарып, торотканадан чыгып уйуно келип жамандык менен жакшылыкты бирдей тосуп отуруп калышты.
-мен жакшымын, кызбы? эже кызымды беринизчи, муздап калды го деп колун сунуп Жан талашып жатты.
-айтчы Ким менен келдин бул жерге? деди ак халатчандардын бири ага карабай туруп.
-кайненем менен ал сыртта калган, кандай айрымасы бар эже мага кызымды беринизчи деп жалбарып жиберди. Бул наристени чыдамсыздык менен куткон, жашоосун ушул гана озгортуп жиберчуудой. Мына эми чындап эле жашоосу озгорду, мындан алдын жашап келген жашоосу бир тан бул туну бир тан болду.
-уругунарда козу азиз Адам барбы? деп сурады улгайганыраак бироосу.
-жок, бизде жок. А куйомдун козу корбойт деди унутуп калып эстегендей.
-ушул кунго чейин эч УЗИге тушуп корбодунбу?
-тушунбодум эже эмне болду айтынчы, деп шаштысы кетти Гузелдин.
-анда даяр бол кызым, кызындын козундо шишиги бар торолду, азыр медицина онуккон козун ачуу жолун тапса болот, деп ымыркай жаткан столго жакындай бергенде,
-эмне? деп башын которуп тура коем деп аракет кылды эле жанында турган эки акушер басып калышты.
-сага турганга, чапчан кыймыл жасаганга болбойт азыр.
Кызын алып келип койнуна жаткырганда эле унулуп козуно караса эки коздун ордуна томпойгон шишиктер турат.
-аа! деп кыйкырып эсин жоготту.
Качан озуно келип козун ачса жанында кайненеси турган экен, анын да козундо жаш толо.
-эмнеге? Апа эмнеге? деди жашоодон тойгон тур корсотуп. Мындай учурда кимде куноо деп гана издеп калат эмеспи адам баласы.
-кайдагыны баштаба, кайратту бол! Кудайым журогун сокур кылбасын, козу кордун коодону таза болот! деп келининин жоошутуп жатты.
-сиз билгенсиз, ушундай болушун билип туруп менин шаарга барып текшерилишиме каршы болгонсуз, деп тиштенип суйлоп ыйлап жатты.
-текшерилгенде эмне кылмак элен, баланы ичинде олтуруп салмак белен? Биз дагы жакшы тилек менен Кудайдан умут кылып эсен соо бала беришин сураганбыз, Жараткандын каалоосу ушундай болсо эмне кыла алмакпыз, деди жашка муунуп каргылданган ун менен.
Ар дайым кайратту жургон кайненесинин жашыганын коруп жоошуй тушуп,
-апа эмнеге мындай болуп калды деди Гузел.
-башка балдарым жакшына эле торолгон ушул балам козу азиз болуп туулду, анда союз убагы адистер кучтуу болгону менен техника жок, дарылата албай калып кеттим. Жаш болгонгобу же башка балдарым барлыгы учунбу анча деле кейибеген экенмин, жаштайынан сени Кудай суйуп сулуу коздорунду эч ким корбосун деп алып койгон деп айта берчуумун. Мени суйгон Кудайды мен да суйом деп Алланы жакындан тааныгысы келип ар кимден сурай бергенинен медресеге окууга коюп койгом, анан озун коруп тургандай Куданын кудурети менен бут олкого таанылган каары болуп чыга келди. Жаратканым чындап суйгон экен ал эмне кааласа алдына алып келип коет, ОЗУ эч нерсе издеп барбайт, сени да Кудайдан тилеп алган болсо керек, болбосо Ким ойлоптур сокурдун келинчеги сендей акылы тунук чурок кыз болот деп. Кызым мандайга жазылган тагдырдан качып кутула албайбыз, сенин тагдырында ушул кундор бар экен басып отпогонго арган жок, деп колунан сылап отурган аялды коруп журогу жылый тушту Гузелдин. Бул озун ото илимдуу сезип алган катуу аял деп ойлоп журчуу, корсо мында да журок бар экен.
-апа баланызга угузсак эмне дейт экен ээ, кыжаалат болот го, ансыз да тороло элек эле жактырбаган болчу деди шыпты тиктеп ойлуу.
-ал билет, мындай болушун алдындан билген, оз канынан жаралган баласын кантип жактырбай койсун. Болгону анын мунозу ушундай, озун куноолу сезгенде алыс тутуп журогун кулпулап алат.
-кайдан билет, апа ал кантип билет? деп шашыла сурап башын которуп кызыгып калды.
-биринчи келинчеги да козу азиз кыз торогон, аны сага айтпаганбыз, бул анын Экинчи чурпосу.
Муну уккан Гузел болгон кучу менен башын балышка таштады.
-ал торобос дебеди беле.
-ооба экинчи жолу боюна буткондо эч кимге айтпай алдырам деп жатып жатынына залал келтирип алыптыр ошондон кийин торобос болуп калган, куйон аны укканда бул куноону которо албайм деп эки жолго тушушкон. Сени да кокус туйулдуктун козу корбосун билсе алдырам дебесин деп коркуп эч жакка алып баргызбады, канча ирет айтсам да уруксат бербей койгон.
Андан ары унсуз козунун жашын агызып гана жатып калды.
Тан атып озунун уйундогулор кабар табышып ооруканага жетип келишкен экен, болгон окуяны угушуп эстеринен танышат. Чон энеси оозун кыбыратып,
-силер бизди алдадынар, баланардын козу тубаса эмес дегенсинер онбой калгыр деп каргап жиберди. Кайсы бир адамдын каргышы чагылгандай тездикте тийе турганы чындык болсо мына ушул чон эненики болсо керек. Ошол тапта каарынын козу тубаса эмес деп айткан чон апасы сопсоо отуруп эле башы кыйшайып оо дуйного узап кете берген.
Ошентип Гузел бир тундун ичинде мин жылга каарып, торотканадан чыгып уйуно келип жамандык менен жакшылыкты бирдей тосуп отуруп калышты.
#11 06 September 2018 - 18:24
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Гузел баягысынан да туноруп эч кимге ооз ачып суйлобойт, куйосун короюн деген козу жок кызынын козун ошол тартып алгандай.
Ал байкуш да жон журбогон экен, тууган урук дос чар кылып, уйдо болгон малын сатып акча жыйып журуптур. Белгилуу суммадагы акча топтогондон кийин жубайын алып кызын даарылатканы борборго жоноп кетишти.
Узак жолдо кызын кучактап бараткан Гузел умут отун жандырып, кыялдарга балкып баратты. Артка кайтканыбызда кызыма ушул тоолорду анда оскон ар бир тал чыбыкты, жардан ылдый аккан сууларды, жыландын журушундой болуп чубалжыган ийри узун жолдорду, асман тиреген аска бийик ашууларды коргозом, кызымдын коз ачып коргондогусу ушул кооздук болсун деп ал кундун тез эле келуусун энсеп баратты. Ал кыялдары менен болушууго Адам жок, окунучко карай жанында бараткан куйосу да аны тушунбойт. Ага карап боору ачып кетти, ушундай бир жыргалдан куру калгандыгы учун. Эч нерсени коро албай жашаган кандай кыйын ээ, жада калса оз жарындын ону кандайлыгын коро албасан. Эгер анын козу ачык болгондо кандай болмок, балким такыр башка тагдырга туш келмек, анда мага жолукпаса керек эле, коздуу акылдуу анан каары болуп турса биринчи аялы да кетмек эмес, анда мынчалык майда киришчээк болбойт эле деген куру кыялдарга жетеленип азыр эле анын козун ачып жибергиси келип, кайра колунан эч нерсе келбесин ойлоп алсыздыгына арданып жашып баратты. Жанында отурган куйосу аны сезди белем,
-баары жакшы болот, деп колун которуп жубайынын жузуно тийгизип койду.
Гузел ушуга чейин коп эле жылуу создорду угуп журсо да мынчалык журогуно жакын албаган экен, жолдошунун оозунан чыккан бул эки ооз соз анын бут дуйносуно жылуулук тараткандай болуп эрээркеп андан бетер бышактап озун тыя албай ыйлап жатты.
*****
Борбордо каарынын бир тууган агасынын уйу боло турган ошондо келип тушушкон, абысыны Гузел менен жакшы эле корушкону менен кайнисин жактыра бербегендей болду. Бул абалды байкаган Гузел мында копко турууга болбостугун тушунуп буту бутана тийбей жугуруп кызынын дарылануусу менен алек болуп журду. Антип мынткиче эки айдай убакыт отуп, ал убакыттын ичинде кызына эки ирет операция жасалып, дарыгерлер баланы жылуу кармап козуно шамал тийгизбоону катуу дайындап ооруканадан чыгарышкан. Кайнагасынын уйуно чыгып келип кызы менен гана Алек болуп жатып уйдогу абалды да байкабаптыр, эки кундон кийин куйосу болду жолго чыгабыз деп Гузелдин чырылдап Жан талашып тушундургонуно да конбой жоноп камына баштады. Себеби мындай болгон экен, куйосу уйдогу жоругун кылып женесинин кылгандарына да киришип, аста жур, шалдыратпа, секин суйло дей берген го женесинин сабыры тугонуп "менин торумдо мага кандай жашашты уйротпо, сенсиз да билем жашашты" деп катуу айтып коюптур. Жашынан конулун карап айтканын аткарып кондуруп коюшканга бул соз оор тийип жоноп калгандагысы экен.
Кеч куз болуп сыртта аба суук тартып калганына кыжаалат боло, куйосун кондуро албай аргасыздан жоноп кетти кызын жылуу кийиндирип бети башын ороп алып. Жол узак ашууда кар жаап жолдор тайгалак унаа тыгын Кудайлап гана баратышты. Узак жолдо баары бир токтобой журууго болбойт экен да бирде бири сыртка чыкса аз узабай дагы биринин иши чыгып, айтоор эшик ачылып жабылган сайын Гузел катуу кыжаалат болуп жатты. Кызына да тамак бериш керек ал учун бети башын ачыш керек, ошентип жатып канча этияттанган менен узак жол Жана суук аба ырайы озунукун алып, жаны операциядан чыккан ымыркай туруштук бере албай калган экен. Оз уйлоруно келип бир апта отпой кызы катуу ыйлап тынбаганынан ооруканага алып барса тигилген жайлар сезгенип калыптыр. Гузелдин заманасы зан болуп уйуно жеткенче ыйлап келип уйундогулорго айтса куйосу менен кайненеси, сен жакшы карабадын деп кайра айыпты анын озуно коюшту. Арманын угаар Адам жок, сыртка чыгып уй кийимчен эле чон жолго жетип озунун айылына кетчуу унаа таап ошол абалында атасыныкына жоноду. Оюнда азыр ага жардам берчуу жалгыз адамдар озунун ата энеси эле.
*****
Торундо отурган чон энеси менен ага чай куюп берип отурган апасы эшиктен кирип келген Гузелдин турун коруп чочуп кетишти.
-тынчылыкпы? Дешти экоо удаа.
Суйлой албай бир кыйлага чейин ыйлактаган Гузел акыры озун колго алып болгон окуяны айтып берип алардын жардам куткондой карап отуруп калды. Чон энеси тамагын кырып,
-балам, биз колубуздан келгенин кылалы, шыпаасын Алла берсин. Тубаса майыпты озгортсо болот бирок тукум кууган оору сакайбайт деп калышчуу эле илгертен, баары жон эле текке кетеби дейм. Баланы Бекер кескилеп кыйнай бербей бир тогунун билип кийин киришели. Жука кийимде келгенине караганда уйундогулор кабарсыз калганга окшойт, чайдан ич да жолуна туш, алар катуу адамдар экен туура эмес тушунуп ызы чуу чыгара электе барып кал, деп келининн карап калды, жонот дегендей.
Сабира кайненесинин созун эки кылчуу эмес, -бол кызым, деп шаштыра ичкерки уйдон Гузелдин кыз кезинде кийчуу калын кемселин алып чыгып берди.
-муну кийип ал муздап каласын, мен унаа суйлошуп келем сен чай ичип тур, деп чыгып кетип бат эле унаа таап келип кызын узатып,
-биз бир эки кундо барабыз атан келсе суйлошуп, деп кала беришти. Алар узап кеткенден кийин кайнене келин бирин бири карап коздору менен суйлошуп бир балээ болоорун сезип турушту, анткени алардын уйундо эркектен жоопсуз уйдон чыгууга болбосун жакшы билишчуу.
Атасы келгенде суйлошуп ошол эле куну артынан жетип келишкен. Дарбазадан кирип каалгага жакындай бергенде уйдо болуп жаткан ызы чууга кубо болуп токтоп калышты. Куйо баласын мынчалык деп ойлобогон экен, анан да кызы эч качан арызданчуу эмес. Гузелдин торолгонунон берки катасын терип, дуйнодогу эн куноокор шермендеге чыгарып жаткан эле, буларды угуп чыдап тура албаган атасы уруксатсыз эле каалганы ачып уйго кирип барды.
Ал байкуш да жон журбогон экен, тууган урук дос чар кылып, уйдо болгон малын сатып акча жыйып журуптур. Белгилуу суммадагы акча топтогондон кийин жубайын алып кызын даарылатканы борборго жоноп кетишти.
Узак жолдо кызын кучактап бараткан Гузел умут отун жандырып, кыялдарга балкып баратты. Артка кайтканыбызда кызыма ушул тоолорду анда оскон ар бир тал чыбыкты, жардан ылдый аккан сууларды, жыландын журушундой болуп чубалжыган ийри узун жолдорду, асман тиреген аска бийик ашууларды коргозом, кызымдын коз ачып коргондогусу ушул кооздук болсун деп ал кундун тез эле келуусун энсеп баратты. Ал кыялдары менен болушууго Адам жок, окунучко карай жанында бараткан куйосу да аны тушунбойт. Ага карап боору ачып кетти, ушундай бир жыргалдан куру калгандыгы учун. Эч нерсени коро албай жашаган кандай кыйын ээ, жада калса оз жарындын ону кандайлыгын коро албасан. Эгер анын козу ачык болгондо кандай болмок, балким такыр башка тагдырга туш келмек, анда мага жолукпаса керек эле, коздуу акылдуу анан каары болуп турса биринчи аялы да кетмек эмес, анда мынчалык майда киришчээк болбойт эле деген куру кыялдарга жетеленип азыр эле анын козун ачып жибергиси келип, кайра колунан эч нерсе келбесин ойлоп алсыздыгына арданып жашып баратты. Жанында отурган куйосу аны сезди белем,
-баары жакшы болот, деп колун которуп жубайынын жузуно тийгизип койду.
Гузел ушуга чейин коп эле жылуу создорду угуп журсо да мынчалык журогуно жакын албаган экен, жолдошунун оозунан чыккан бул эки ооз соз анын бут дуйносуно жылуулук тараткандай болуп эрээркеп андан бетер бышактап озун тыя албай ыйлап жатты.
*****
Борбордо каарынын бир тууган агасынын уйу боло турган ошондо келип тушушкон, абысыны Гузел менен жакшы эле корушкону менен кайнисин жактыра бербегендей болду. Бул абалды байкаган Гузел мында копко турууга болбостугун тушунуп буту бутана тийбей жугуруп кызынын дарылануусу менен алек болуп журду. Антип мынткиче эки айдай убакыт отуп, ал убакыттын ичинде кызына эки ирет операция жасалып, дарыгерлер баланы жылуу кармап козуно шамал тийгизбоону катуу дайындап ооруканадан чыгарышкан. Кайнагасынын уйуно чыгып келип кызы менен гана Алек болуп жатып уйдогу абалды да байкабаптыр, эки кундон кийин куйосу болду жолго чыгабыз деп Гузелдин чырылдап Жан талашып тушундургонуно да конбой жоноп камына баштады. Себеби мындай болгон экен, куйосу уйдогу жоругун кылып женесинин кылгандарына да киришип, аста жур, шалдыратпа, секин суйло дей берген го женесинин сабыры тугонуп "менин торумдо мага кандай жашашты уйротпо, сенсиз да билем жашашты" деп катуу айтып коюптур. Жашынан конулун карап айтканын аткарып кондуруп коюшканга бул соз оор тийип жоноп калгандагысы экен.
Кеч куз болуп сыртта аба суук тартып калганына кыжаалат боло, куйосун кондуро албай аргасыздан жоноп кетти кызын жылуу кийиндирип бети башын ороп алып. Жол узак ашууда кар жаап жолдор тайгалак унаа тыгын Кудайлап гана баратышты. Узак жолдо баары бир токтобой журууго болбойт экен да бирде бири сыртка чыкса аз узабай дагы биринин иши чыгып, айтоор эшик ачылып жабылган сайын Гузел катуу кыжаалат болуп жатты. Кызына да тамак бериш керек ал учун бети башын ачыш керек, ошентип жатып канча этияттанган менен узак жол Жана суук аба ырайы озунукун алып, жаны операциядан чыккан ымыркай туруштук бере албай калган экен. Оз уйлоруно келип бир апта отпой кызы катуу ыйлап тынбаганынан ооруканага алып барса тигилген жайлар сезгенип калыптыр. Гузелдин заманасы зан болуп уйуно жеткенче ыйлап келип уйундогулорго айтса куйосу менен кайненеси, сен жакшы карабадын деп кайра айыпты анын озуно коюшту. Арманын угаар Адам жок, сыртка чыгып уй кийимчен эле чон жолго жетип озунун айылына кетчуу унаа таап ошол абалында атасыныкына жоноду. Оюнда азыр ага жардам берчуу жалгыз адамдар озунун ата энеси эле.
*****
Торундо отурган чон энеси менен ага чай куюп берип отурган апасы эшиктен кирип келген Гузелдин турун коруп чочуп кетишти.
-тынчылыкпы? Дешти экоо удаа.
Суйлой албай бир кыйлага чейин ыйлактаган Гузел акыры озун колго алып болгон окуяны айтып берип алардын жардам куткондой карап отуруп калды. Чон энеси тамагын кырып,
-балам, биз колубуздан келгенин кылалы, шыпаасын Алла берсин. Тубаса майыпты озгортсо болот бирок тукум кууган оору сакайбайт деп калышчуу эле илгертен, баары жон эле текке кетеби дейм. Баланы Бекер кескилеп кыйнай бербей бир тогунун билип кийин киришели. Жука кийимде келгенине караганда уйундогулор кабарсыз калганга окшойт, чайдан ич да жолуна туш, алар катуу адамдар экен туура эмес тушунуп ызы чуу чыгара электе барып кал, деп келининн карап калды, жонот дегендей.
Сабира кайненесинин созун эки кылчуу эмес, -бол кызым, деп шаштыра ичкерки уйдон Гузелдин кыз кезинде кийчуу калын кемселин алып чыгып берди.
-муну кийип ал муздап каласын, мен унаа суйлошуп келем сен чай ичип тур, деп чыгып кетип бат эле унаа таап келип кызын узатып,
-биз бир эки кундо барабыз атан келсе суйлошуп, деп кала беришти. Алар узап кеткенден кийин кайнене келин бирин бири карап коздору менен суйлошуп бир балээ болоорун сезип турушту, анткени алардын уйундо эркектен жоопсуз уйдон чыгууга болбосун жакшы билишчуу.
Атасы келгенде суйлошуп ошол эле куну артынан жетип келишкен. Дарбазадан кирип каалгага жакындай бергенде уйдо болуп жаткан ызы чууга кубо болуп токтоп калышты. Куйо баласын мынчалык деп ойлобогон экен, анан да кызы эч качан арызданчуу эмес. Гузелдин торолгонунон берки катасын терип, дуйнодогу эн куноокор шермендеге чыгарып жаткан эле, буларды угуп чыдап тура албаган атасы уруксатсыз эле каалганы ачып уйго кирип барды.
#12 07 September 2018 - 18:43
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Гузел атасын коруп чочуп кетти.
-Ата!
Ошондо гана куйосу жаагын жаап ордунан туруп,
-келиниз ата, деди.
-келдим, силердин акыбалды сурайын деп келгем бирок сурабай туруп эле билип алдым. Кечир каары сага ылайык кызды тарбиялай албаганым учун, эмкисинде адашпа адептуу келин киргиз, анткени мен адепсиз кызымды алып кетем башынан тарбиялаш учун, мындан ары кор болбой озун коргоп журо турган кылып. Айтмакчы кызына татыктуу тарбия бер, менин кызым уккан создорду укпагандай болсун кийин, деп кызына жалооруй карап,
-Гузел ай кызым мени кечир оз тагдырынды озун чечесин деген созумо тура албаганым учун, азыр ал созумду бузуп сен каалабасан да бул уйдон алып чыгып кетем. Мындан кийинкисин озун билесин сага соз берем, деди.
-Ата бирок, ал менин кызымды бербейт мага.
-туура кылат, мен да сени эч кимге бермек эмесмин ушундай алсыз экенинди билгенимде. Кыз атасында калыш керек анын тарбиясы учун дагы менден сурак албай озу да сурак берип корсун. Кызындын тузолушуно колубуздан келген жардамыбызды беребиз, мен сыртта кутом деп чыгып кетти.
Гузел бул жолду мин ойлосо да атам кабыл албайт кайтып барсам деп ушунча кордукка чыдап тилин тишине катып чыдап келген, бул мумкунчулукту колдон чыгармак эмес. Бирок экиге али чыга элек оорукчан кичине кызына кыйылып эмне кылаарын билбей турду. Куйосу анын али да чечим чыгара албай турганын сезип, кызды бербесем эч кайда кете албайт дедиби,
-кызымды болду кескилетпейм, ансыз да кыйналды. Кудай бергенине ыраазы болуп жашай берем, он балам болуп баары азиз торолсо да. Атана айт жардамынын кереги жок, деди текебер.
Гузелдин ичи куушуруп кетти куйосунун создорунон. Бул эмне дейт ыя, он балам болуп баары азиз торолсо да дейби. Эмнеге муну ойлонбогом, чындап эле боюма бутсо алдырганга уруксат бербесе мен бул дуйного бир мучосу кем балдарды алып келемби, алардын азабычы, а ал балдар омур бою жарык дуйнону корбой жашоону оздору каалашабы. Билип туруп эмне тородун деп нааразы болушсачы, мен аларга жооп таба аламбы. Жоок мен озум азапталсам да балдарыма андай азапты ыраа коро албайм, мен мындай жашоого ыраазы боло албайм, деп шаша жыйнана баштады бироо кармап калчуудай. Кызынын кийимдерин озунун кийимдерин салыштырып чебелектеп жатканда сырттан кайненеси кирип келди.
-демек сен да кетип жатасын?
Гузел ундогон жок.
-Гузел сени токтотпойм, сындабайм да, менде да кыз бар. Сен да бактылуу болгонго акылуусун, болгону кызды ташта. Озун акылдуу Жан эмессинби ойлоп корчу бут омурунду ушул кызга арнап ото аласынбы? Бул ото оор жук. Озунун атасы болсо да бир жон, тагдыр буйруп башка турмушка чыксан огой ата кандай кабыл алат деп ойлойсун. Алты саны аман балдары огойлор кандай кылат, бул го бир шордуу козу сокур кыз экен. Кемсинип оспой атасында калсын, мен тируу турсам кор кылбайм сенин атынды айтып остуром.
-жок апа мен таштабайм, дарылатам, куйоого тийбейм.
-кызым сен кайдан билесин алдыда кандай кундор турганын, тагдыр буйруп койгон болсо эч кайда качып кутула албайсын. Дарылатам деп убара болбо, биринчи неберемди да апасы козун ачам деп кайра кайра ооруканага жатып ийне сайдырып кескилетип журуп олтуруп алган. Суранам неберемди бизге ташта, бул кызын да жоготсо балам которо албайт, жарыкка жетелеген нуру болсун, эрмеги болсун андан эч кыжаалат болбо, эки сокурду ая. Козун ачам деп жанын алып алба. Каалаган учурунда келип коруп турасын суранам талашпа, деп келининин бутун кучактап ыйлап жиберди.
Гузел не кылаарын билбей шалдайып отуруп калды, ушунча создордон кийин кандай жол тутса туура болот. Бир убакта кайнене келин кучакташа унсуз ыйлап башташты, журоктору менен суйлошуп.
-балам сенин оюнду тушунуп турам дагы сокур бала тороштон коркуп турасын, туура андай болбойт деп эч ким кепил боло албайт, андай болтурбоонун бирден бир жолу ушул. Кет эми атандар кутуп калышты, жолун ачылсын! деп келинин бошотуп мандайынан суйуп туруп кетти.
Гузел аргасыз кызынын кийимдерин кучактап онгуроп ыйлап калтырып чыгып баратты. Дарбазанын жанына жете бергенде артынан куйосунун,
-Гузел! деген унун угуп селт эте туруп калды жашын аарчып.
-бошсун! деп уч ирет аста айтты да таягын такылдатып басып кетти.
Таяктын ар бир жерге урулган унун уккан сайын журогуно канжар урулгандай туюлуп жатты Гузелге, абийири сыздатып. Артын бурулуп кароого дарманы жетпейт мойнун шылкыйтып гана алдыга кадам койду.
-Ата!
Ошондо гана куйосу жаагын жаап ордунан туруп,
-келиниз ата, деди.
-келдим, силердин акыбалды сурайын деп келгем бирок сурабай туруп эле билип алдым. Кечир каары сага ылайык кызды тарбиялай албаганым учун, эмкисинде адашпа адептуу келин киргиз, анткени мен адепсиз кызымды алып кетем башынан тарбиялаш учун, мындан ары кор болбой озун коргоп журо турган кылып. Айтмакчы кызына татыктуу тарбия бер, менин кызым уккан создорду укпагандай болсун кийин, деп кызына жалооруй карап,
-Гузел ай кызым мени кечир оз тагдырынды озун чечесин деген созумо тура албаганым учун, азыр ал созумду бузуп сен каалабасан да бул уйдон алып чыгып кетем. Мындан кийинкисин озун билесин сага соз берем, деди.
-Ата бирок, ал менин кызымды бербейт мага.
-туура кылат, мен да сени эч кимге бермек эмесмин ушундай алсыз экенинди билгенимде. Кыз атасында калыш керек анын тарбиясы учун дагы менден сурак албай озу да сурак берип корсун. Кызындын тузолушуно колубуздан келген жардамыбызды беребиз, мен сыртта кутом деп чыгып кетти.
Гузел бул жолду мин ойлосо да атам кабыл албайт кайтып барсам деп ушунча кордукка чыдап тилин тишине катып чыдап келген, бул мумкунчулукту колдон чыгармак эмес. Бирок экиге али чыга элек оорукчан кичине кызына кыйылып эмне кылаарын билбей турду. Куйосу анын али да чечим чыгара албай турганын сезип, кызды бербесем эч кайда кете албайт дедиби,
-кызымды болду кескилетпейм, ансыз да кыйналды. Кудай бергенине ыраазы болуп жашай берем, он балам болуп баары азиз торолсо да. Атана айт жардамынын кереги жок, деди текебер.
Гузелдин ичи куушуруп кетти куйосунун создорунон. Бул эмне дейт ыя, он балам болуп баары азиз торолсо да дейби. Эмнеге муну ойлонбогом, чындап эле боюма бутсо алдырганга уруксат бербесе мен бул дуйного бир мучосу кем балдарды алып келемби, алардын азабычы, а ал балдар омур бою жарык дуйнону корбой жашоону оздору каалашабы. Билип туруп эмне тородун деп нааразы болушсачы, мен аларга жооп таба аламбы. Жоок мен озум азапталсам да балдарыма андай азапты ыраа коро албайм, мен мындай жашоого ыраазы боло албайм, деп шаша жыйнана баштады бироо кармап калчуудай. Кызынын кийимдерин озунун кийимдерин салыштырып чебелектеп жатканда сырттан кайненеси кирип келди.
-демек сен да кетип жатасын?
Гузел ундогон жок.
-Гузел сени токтотпойм, сындабайм да, менде да кыз бар. Сен да бактылуу болгонго акылуусун, болгону кызды ташта. Озун акылдуу Жан эмессинби ойлоп корчу бут омурунду ушул кызга арнап ото аласынбы? Бул ото оор жук. Озунун атасы болсо да бир жон, тагдыр буйруп башка турмушка чыксан огой ата кандай кабыл алат деп ойлойсун. Алты саны аман балдары огойлор кандай кылат, бул го бир шордуу козу сокур кыз экен. Кемсинип оспой атасында калсын, мен тируу турсам кор кылбайм сенин атынды айтып остуром.
-жок апа мен таштабайм, дарылатам, куйоого тийбейм.
-кызым сен кайдан билесин алдыда кандай кундор турганын, тагдыр буйруп койгон болсо эч кайда качып кутула албайсын. Дарылатам деп убара болбо, биринчи неберемди да апасы козун ачам деп кайра кайра ооруканага жатып ийне сайдырып кескилетип журуп олтуруп алган. Суранам неберемди бизге ташта, бул кызын да жоготсо балам которо албайт, жарыкка жетелеген нуру болсун, эрмеги болсун андан эч кыжаалат болбо, эки сокурду ая. Козун ачам деп жанын алып алба. Каалаган учурунда келип коруп турасын суранам талашпа, деп келининин бутун кучактап ыйлап жиберди.
Гузел не кылаарын билбей шалдайып отуруп калды, ушунча создордон кийин кандай жол тутса туура болот. Бир убакта кайнене келин кучакташа унсуз ыйлап башташты, журоктору менен суйлошуп.
-балам сенин оюнду тушунуп турам дагы сокур бала тороштон коркуп турасын, туура андай болбойт деп эч ким кепил боло албайт, андай болтурбоонун бирден бир жолу ушул. Кет эми атандар кутуп калышты, жолун ачылсын! деп келинин бошотуп мандайынан суйуп туруп кетти.
Гузел аргасыз кызынын кийимдерин кучактап онгуроп ыйлап калтырып чыгып баратты. Дарбазанын жанына жете бергенде артынан куйосунун,
-Гузел! деген унун угуп селт эте туруп калды жашын аарчып.
-бошсун! деп уч ирет аста айтты да таягын такылдатып басып кетти.
Таяктын ар бир жерге урулган унун уккан сайын журогуно канжар урулгандай туюлуп жатты Гузелге, абийири сыздатып. Артын бурулуп кароого дарманы жетпейт мойнун шылкыйтып гана алдыга кадам койду.
#13 08 September 2018 - 21:32
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Жолду ката ыйлап бараткан кызын коруп атасы чыдабай кетти корунот, унаанын башын артка карай буруп айдап жоногондо, шашып калган Гузел,
-Ата эмне кылып жатасыз? деди.
-Бир кызындын жоопкерчилигин мойнума алган экенмин экинчисине да кучум жетет.
-Жок ата ал атасында болгону дурус. Азыр эле кийинкисин озун чечесин дебединизби, бул менин кийинки чечимим, деди чечкиндуу.
Кызынын созуно муюп жоошуй тушкон атасы, кайра бурулуп уйун коздой жай айдап баратты. Жашыганын токтотуп терезеден сыртты карап бараткан Гузелдин козу жолдун четинде жайгашкан торт бурчек бийик бирок жонокой эшик терезеси корунбогон имаратка урунду, кызык бул жолдон нечен ирет отсо да бул жайды корбогон экен, корсо да маани бербесе керек ар дайым бир мушкул менен журот эмеспи. Ал имаратты кудум озуно окшоштуруп жиберди, четтеп тагдырына таарынганы же абийир азабы сыздатканы белгисиз, керексиз адамдар кирип чыгып жан дуйносун будун чан кылгандан чарчап, тынч жайбараакат бекем турмушту каалап бекинип алгандай сезилди. Андан бетер кызыгып мойнун созуп карап жаткан, ангыча козуно козу кызарып кутурган иттей имараттын дубалынын тытмалап ургулап жаткан биринчи куйосу корунду, козун ачып жуумп кайра караса арыраакта экинчи жолдошу имратка кируу аракетин коруп таягы менен дубалдын ар жерин койгулап журот. Коздорун бекем жуумп колдору менен кулактарын жаап,
-дубалды ургулабай эшигин издесенер боло, кируу жолу жок да курулуш болмок беле, деп ооздорун кыбыратып суйлоп жатты.
Жанатан кызына коз салып келе жаткан Сабира,
-атасы токтото турунузчу, деп калды.
Унааны жай гана жолдун четине алып чыгып токтотуп арткы орундукка карап,
-тынчылыкпы? деди, дагы эмне болуп кетти экен дегендей.
-мен Гузелге медресени коргозуп чыгайын, балким али да окуп жатышкандыр ичнде бироо жарым бар болсо китептерден да ала чыгат элек.
-макул кирип чыккыла, деп жайлана тушту жубайынын бул сунушун жактыргандай.
-жур кызым, Алла суйгон жайды коргозоюн, бул кыз балдар билим алчуу жай медресе, ошон учун эшик терезеси жолду карабайт ичкериде жайгашкан, деп тааныштырганча ичкери карай кирип баратышты.
-Байкуш медресенин дагы эскилиги жетип калган экен. Жаны келин болуп келгенимде 16 жашта элем, сенин чон энен мени ушул жайга жетелеп келген, туура жашоону ушул жайда уйротот, мен сага жашоону уйротом деп ката кетирип албайын, ушулар кандай уйротсо ошондой жашагын, бул жерде китеп менен уйротот деп. Кийин устаттар туураалуу айтып калганымда, ар ким ар кандай болот баарын туурап жетише албайсын, сен аларга эмес китепке кара деп койчу. Учурунда ал создун маанисине жете бербегем, кийин илимдуу адамдардын да терс жактарын байкап калганымда дайым ошол кайненемдин созун эстей турган болдум, ошол соз гана мени туура жолдон тайдырбай сактап келди окшойт, деп божурап суйлогончо чон эски оор каалганы ачып ичкери кирип барышты. Алардын мандайынан каршы алып жашы кырк бештерге барып калган кара чумботчон аял тосуп чыкты.
-Келиниздер, сиздерди алдын корбогон экенмин.
-ооба биз кызым экообуз бул жерге биринчи ирет келип турабыз. Жон эле кызыма Кудай суйгон, туура жашоону уйротуучу жайды коргозуп кетейин дегем, деп кулуп саламдашкан болду Сабира.
-Эн туура жасагансыз кириниздер, баары кетишкен уйлоруно мен эмнегедир мында калгым келип кармалып калдым эле, корсо Жараткан сиздер келишиниздерден кабар берип жаткан экен да, деп жылмайып келип Гузелге келгенде сырдуу карап туруп калды.
Медресенин ичи чындап эле тынч, сырткы ызы чуу жашоо, кор тириликтен тышкары, жерге эч кандай тиешеси жок башка дуйнодой туюлду Гузелге. Учоо бир кыйла суйлошуп отуруп калышып, кызынын оор тагдырын да сырттан айтып отконго жетишти апасы. Тиги аял да озунун тагдыры тууралуу суйлоп жалгыз уулу барлыгын, озу турмуштан сыналып буттум деп турганда эми уулу да турмуш сыноолоруна кабылганын айтып, ал кандай туруштук берээр экен, сыноого сынып жолдон тайып калбаса экен деп кабатыр болоорун билдирип отту. Ундобой отурган Гузелге карап,
-кызым бул сыноолор учун Жараткан сени тандаган экен демек сенин кучтуулугунду билген, ошонундан жазба, баарына сабыр кылсан акыры албетте сыйлык аласын, деп бираз ойлонуп ундубой калып кийин,
-балким бизге келип илим алаттырсын, апан да бул жерде окуган тура, деди озунун тапкан оюна озу кубанып.
Гузел ал аялдын айткандарына ишенмексен кайдагы сыйлык, менде эми бактылуу кун болушу мумкун эмес дегендей карап, сиз да бактылууга окшобойсуз, айткандарынызга карганда коп эле сыноого тушупсуз сыйлык алганыныз жузунуздон корунбойт деп ойлонуп калды. Чындап эле ал аялдын жылмайуусу жагымдуу болгону менен жузундо нуру жок эле. Апасы да ага удаа эле,
-кызым балким чындап эле бул жайга окууга коебуз сени атан менен акылдашып, сага азыр бул нерсе жардам берет, деп андан жооп кутпой эле чумботчон аялга кайрылды,
-айтынызчы кийинки жыйын качан болот?
-Декабрь айында.
-биз келебиз, орун барбы, кимдер сабак беришет деп кызынын ордуна жооп берип жатты.
-сиз билгендей эле медресебиз кучун жогото элек, бизде Египеттен, Туркиядан, Бухарадан илим алып келген устаттар бар. Шакирттерибиз да биз менен эле чектелип калбай четтерге чыгып илим алып келип кайра эле озубуздо сабак берип жатышат. Мен да Бухарада окуп келгем. Азыр Кудайга мин мертебе шугур олкодо динге кызыгып илим алсам деген жаштар кобойбодубу, бизде да кыздар коп, эгер келем десениздер сиздерге орун табылат, деди.
Гузел апасына чындап эле мага ушул нере керекпи дегендей карап калды. Сабира ишенимдуу козун ирмеп, башын ийкеп койду.
Уйго келип, чай устундо суйлошуудо атасы менен чон энеси да бул акылды туура коруп Гузел ал медресеге каттап окуй баштаган. Бара-бара кызыгуусу артып жаштайынан окууга дилгир кыз бул жерде да озунун озгочолугун коргозуп жатты, жон гана жаттап койбой ар бир уккан, окуган создорун тушунуп талдап аларга карап озунун каталарын ондоого аракет кылып жургон кызды окууга кабыл алган аял устуртон карап коет. Анын суйлогон создору тегерегиндегилерге таасирдуу болуп курбу кыздарына да тушундуруп жатканына кубо болгон. Акылында озунун уулуна ушул кызды туура деп таап жатты. Журум туруму озгоруп терс жакка бурулуп баштаган баласына акыркы кундору озунун созу отпой бараткан, азыр аны кудум ушундай аял гана туура жолго баштай ала тургандай сезилип коптон бери келин издеп жургон. Анткени баласы турмушу бузулганына апасын куноолоп айткандарына кулак салбай калган, бир кун ал келинин кайра алып келип алышынан коркот. Акыры ал оюн ишке ашырып Гузелдин медресеге каттаганына эки жылдын жузу болгондо уйуно жуучулукка барды.
Районго аты чыккан илимдуу ары барктуу аял эшигине келип турган сон терс жооп айта алышпай,<div> - кызыбыз бала менен корушсун, тил табышып конулдору топ келишсе биз макул, тагдыр буйруп турмуш жолдору биригип турса биз эмне да кылаар элек деп узатышты. Куйо дегенди укканда Гузелдин журогу зырп этип, эркек аттудан конулу калган неме биринчи каршы болуп, бирок устаты болгон улуу аялдын созун таштай албай учурашууга чыкты.
Бирок бул ирет Гузел адашканга окшойт, женеси экоо кирип келген райондун центриндеги ашканалардын биринде аларды сымбаттуу бойлуу бала кутуп отрган экен. Ал Гузелдер кирип келгенде ордунан туруп сылык учурашып тосуп алып, андан аркы болгон суйлошуулордо да орду менен суйлоп Гузелдин журогун жылыта алды, башкысы ал кутурган иттей кумарлуу коздору менен карап же акыл уйроткон жок, уйлонуу тууралуу да ооз ачпады, жон гана ар бир кыздын журогуно жага турган жылуу создорду суйлоп, дуйнодо болуп жаткан кызыктуу окуялар жонундо айтып берип отурду. Женеси биразга экоону жалгыз калтырып сыртка чыккандан пайдаланып кыздын журогун козгоп отту.
-Менин апама жаккан кыз кандай болду экен корууго ашыктым эле, азыр апама абдан ыраазы болуп турам. Чынында апама баардык адам жагат, бирок мага эч ким ылайыксыздай корот. Туура аны да тушунсо болот, мен анын баласы эмесминби, сиздин атанызга да эч ким кызына татыксыздай туюлса керек.</div> <div> Мындай жолугушууга чыгып, чыныгы мырза менен бет келишип эркин суйлошуп корбогонго азыр эмне дээрин да билбей турду Гузел, жон гана козун ылдый тушуруп сулуу жузун кызартып уялып отуруп берди. Бирок али да журоксуп ушундай жакшы болсо апасы да акылдуу жан анан эмне себептен турмушу бузулду болду экен деп ойлонуп, канча ирет сурагысы келип бирок батынып сурай албады. Ал уй булоодо эркектен гана баардык нерсе коз каранды деп тушунуп алган, кээде баардык катаны аял киши болгондо да апа кетирээри эсине да келбейт эле.
</div>
-Ата эмне кылып жатасыз? деди.
-Бир кызындын жоопкерчилигин мойнума алган экенмин экинчисине да кучум жетет.
-Жок ата ал атасында болгону дурус. Азыр эле кийинкисин озун чечесин дебединизби, бул менин кийинки чечимим, деди чечкиндуу.
Кызынын созуно муюп жоошуй тушкон атасы, кайра бурулуп уйун коздой жай айдап баратты. Жашыганын токтотуп терезеден сыртты карап бараткан Гузелдин козу жолдун четинде жайгашкан торт бурчек бийик бирок жонокой эшик терезеси корунбогон имаратка урунду, кызык бул жолдон нечен ирет отсо да бул жайды корбогон экен, корсо да маани бербесе керек ар дайым бир мушкул менен журот эмеспи. Ал имаратты кудум озуно окшоштуруп жиберди, четтеп тагдырына таарынганы же абийир азабы сыздатканы белгисиз, керексиз адамдар кирип чыгып жан дуйносун будун чан кылгандан чарчап, тынч жайбараакат бекем турмушту каалап бекинип алгандай сезилди. Андан бетер кызыгып мойнун созуп карап жаткан, ангыча козуно козу кызарып кутурган иттей имараттын дубалынын тытмалап ургулап жаткан биринчи куйосу корунду, козун ачып жуумп кайра караса арыраакта экинчи жолдошу имратка кируу аракетин коруп таягы менен дубалдын ар жерин койгулап журот. Коздорун бекем жуумп колдору менен кулактарын жаап,
-дубалды ургулабай эшигин издесенер боло, кируу жолу жок да курулуш болмок беле, деп ооздорун кыбыратып суйлоп жатты.
Жанатан кызына коз салып келе жаткан Сабира,
-атасы токтото турунузчу, деп калды.
Унааны жай гана жолдун четине алып чыгып токтотуп арткы орундукка карап,
-тынчылыкпы? деди, дагы эмне болуп кетти экен дегендей.
-мен Гузелге медресени коргозуп чыгайын, балким али да окуп жатышкандыр ичнде бироо жарым бар болсо китептерден да ала чыгат элек.
-макул кирип чыккыла, деп жайлана тушту жубайынын бул сунушун жактыргандай.
-жур кызым, Алла суйгон жайды коргозоюн, бул кыз балдар билим алчуу жай медресе, ошон учун эшик терезеси жолду карабайт ичкериде жайгашкан, деп тааныштырганча ичкери карай кирип баратышты.
-Байкуш медресенин дагы эскилиги жетип калган экен. Жаны келин болуп келгенимде 16 жашта элем, сенин чон энен мени ушул жайга жетелеп келген, туура жашоону ушул жайда уйротот, мен сага жашоону уйротом деп ката кетирип албайын, ушулар кандай уйротсо ошондой жашагын, бул жерде китеп менен уйротот деп. Кийин устаттар туураалуу айтып калганымда, ар ким ар кандай болот баарын туурап жетише албайсын, сен аларга эмес китепке кара деп койчу. Учурунда ал создун маанисине жете бербегем, кийин илимдуу адамдардын да терс жактарын байкап калганымда дайым ошол кайненемдин созун эстей турган болдум, ошол соз гана мени туура жолдон тайдырбай сактап келди окшойт, деп божурап суйлогончо чон эски оор каалганы ачып ичкери кирип барышты. Алардын мандайынан каршы алып жашы кырк бештерге барып калган кара чумботчон аял тосуп чыкты.
-Келиниздер, сиздерди алдын корбогон экенмин.
-ооба биз кызым экообуз бул жерге биринчи ирет келип турабыз. Жон эле кызыма Кудай суйгон, туура жашоону уйротуучу жайды коргозуп кетейин дегем, деп кулуп саламдашкан болду Сабира.
-Эн туура жасагансыз кириниздер, баары кетишкен уйлоруно мен эмнегедир мында калгым келип кармалып калдым эле, корсо Жараткан сиздер келишиниздерден кабар берип жаткан экен да, деп жылмайып келип Гузелге келгенде сырдуу карап туруп калды.
Медресенин ичи чындап эле тынч, сырткы ызы чуу жашоо, кор тириликтен тышкары, жерге эч кандай тиешеси жок башка дуйнодой туюлду Гузелге. Учоо бир кыйла суйлошуп отуруп калышып, кызынын оор тагдырын да сырттан айтып отконго жетишти апасы. Тиги аял да озунун тагдыры тууралуу суйлоп жалгыз уулу барлыгын, озу турмуштан сыналып буттум деп турганда эми уулу да турмуш сыноолоруна кабылганын айтып, ал кандай туруштук берээр экен, сыноого сынып жолдон тайып калбаса экен деп кабатыр болоорун билдирип отту. Ундобой отурган Гузелге карап,
-кызым бул сыноолор учун Жараткан сени тандаган экен демек сенин кучтуулугунду билген, ошонундан жазба, баарына сабыр кылсан акыры албетте сыйлык аласын, деп бираз ойлонуп ундубой калып кийин,
-балким бизге келип илим алаттырсын, апан да бул жерде окуган тура, деди озунун тапкан оюна озу кубанып.
Гузел ал аялдын айткандарына ишенмексен кайдагы сыйлык, менде эми бактылуу кун болушу мумкун эмес дегендей карап, сиз да бактылууга окшобойсуз, айткандарынызга карганда коп эле сыноого тушупсуз сыйлык алганыныз жузунуздон корунбойт деп ойлонуп калды. Чындап эле ал аялдын жылмайуусу жагымдуу болгону менен жузундо нуру жок эле. Апасы да ага удаа эле,
-кызым балким чындап эле бул жайга окууга коебуз сени атан менен акылдашып, сага азыр бул нерсе жардам берет, деп андан жооп кутпой эле чумботчон аялга кайрылды,
-айтынызчы кийинки жыйын качан болот?
-Декабрь айында.
-биз келебиз, орун барбы, кимдер сабак беришет деп кызынын ордуна жооп берип жатты.
-сиз билгендей эле медресебиз кучун жогото элек, бизде Египеттен, Туркиядан, Бухарадан илим алып келген устаттар бар. Шакирттерибиз да биз менен эле чектелип калбай четтерге чыгып илим алып келип кайра эле озубуздо сабак берип жатышат. Мен да Бухарада окуп келгем. Азыр Кудайга мин мертебе шугур олкодо динге кызыгып илим алсам деген жаштар кобойбодубу, бизде да кыздар коп, эгер келем десениздер сиздерге орун табылат, деди.
Гузел апасына чындап эле мага ушул нере керекпи дегендей карап калды. Сабира ишенимдуу козун ирмеп, башын ийкеп койду.
Уйго келип, чай устундо суйлошуудо атасы менен чон энеси да бул акылды туура коруп Гузел ал медресеге каттап окуй баштаган. Бара-бара кызыгуусу артып жаштайынан окууга дилгир кыз бул жерде да озунун озгочолугун коргозуп жатты, жон гана жаттап койбой ар бир уккан, окуган создорун тушунуп талдап аларга карап озунун каталарын ондоого аракет кылып жургон кызды окууга кабыл алган аял устуртон карап коет. Анын суйлогон создору тегерегиндегилерге таасирдуу болуп курбу кыздарына да тушундуруп жатканына кубо болгон. Акылында озунун уулуна ушул кызды туура деп таап жатты. Журум туруму озгоруп терс жакка бурулуп баштаган баласына акыркы кундору озунун созу отпой бараткан, азыр аны кудум ушундай аял гана туура жолго баштай ала тургандай сезилип коптон бери келин издеп жургон. Анткени баласы турмушу бузулганына апасын куноолоп айткандарына кулак салбай калган, бир кун ал келинин кайра алып келип алышынан коркот. Акыры ал оюн ишке ашырып Гузелдин медресеге каттаганына эки жылдын жузу болгондо уйуно жуучулукка барды.
Районго аты чыккан илимдуу ары барктуу аял эшигине келип турган сон терс жооп айта алышпай,<div> - кызыбыз бала менен корушсун, тил табышып конулдору топ келишсе биз макул, тагдыр буйруп турмуш жолдору биригип турса биз эмне да кылаар элек деп узатышты. Куйо дегенди укканда Гузелдин журогу зырп этип, эркек аттудан конулу калган неме биринчи каршы болуп, бирок устаты болгон улуу аялдын созун таштай албай учурашууга чыкты.
Бирок бул ирет Гузел адашканга окшойт, женеси экоо кирип келген райондун центриндеги ашканалардын биринде аларды сымбаттуу бойлуу бала кутуп отрган экен. Ал Гузелдер кирип келгенде ордунан туруп сылык учурашып тосуп алып, андан аркы болгон суйлошуулордо да орду менен суйлоп Гузелдин журогун жылыта алды, башкысы ал кутурган иттей кумарлуу коздору менен карап же акыл уйроткон жок, уйлонуу тууралуу да ооз ачпады, жон гана ар бир кыздын журогуно жага турган жылуу создорду суйлоп, дуйнодо болуп жаткан кызыктуу окуялар жонундо айтып берип отурду. Женеси биразга экоону жалгыз калтырып сыртка чыккандан пайдаланып кыздын журогун козгоп отту.
-Менин апама жаккан кыз кандай болду экен корууго ашыктым эле, азыр апама абдан ыраазы болуп турам. Чынында апама баардык адам жагат, бирок мага эч ким ылайыксыздай корот. Туура аны да тушунсо болот, мен анын баласы эмесминби, сиздин атанызга да эч ким кызына татыксыздай туюлса керек.</div> <div> Мындай жолугушууга чыгып, чыныгы мырза менен бет келишип эркин суйлошуп корбогонго азыр эмне дээрин да билбей турду Гузел, жон гана козун ылдый тушуруп сулуу жузун кызартып уялып отуруп берди. Бирок али да журоксуп ушундай жакшы болсо апасы да акылдуу жан анан эмне себептен турмушу бузулду болду экен деп ойлонуп, канча ирет сурагысы келип бирок батынып сурай албады. Ал уй булоодо эркектен гана баардык нерсе коз каранды деп тушунуп алган, кээде баардык катаны аял киши болгондо да апа кетирээри эсине да келбейт эле.
</div>
#14 09 September 2018 - 21:28
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Артка кайтып келе жатышып женеси жебиреп азыркы коргон жигитти мактап Гузелдин кулагына кумдай куюп баратты.
-Кыз Кудайдын сизге боору ачыган корунот, акыры кыйналгандарынызга чекит коюп бак тартуулайын деген го, кордунузбу жигиттин гулун жонотуптур бактынызга. Бул сыйлык эмей эмне, канчалаган менмин деген бойдок кыздар энсеп журчу жигит экен. Муну бир келген бакыт деп коёт, колдон чыгарбан.
-ким билет, деп сууз жооп узаткан кайнисиндисин колдон силке токтотуп.
-билип турам оюнузду, жакшы болсо аялы кетмек беле деп жатасыз. Кээде аялдар жакшы эркектен деле кетет, элээрип калганда оздорун токтото албай. Эгер кумон санап жатсаныз эртен эле биле коебуз себебин, кийинки эле айылдан тура, ал жагын мага коюп берин деп чебелектеп жатты.
Бул аталаш агасынын келинчеги женил муноз болгону менен конулу таза, Гузелге боору ачып чындап куйгондордун бири эле. ОЗУ биринчи келин болуп келгенде женилдигинин айынан кобу менен айтыша кетчуу, Гузелдин мунозу токтоолугунан улам араларында эч соз откон эмес, анан калса женесинин артынан калтырып кеткен жумуштарын жасап койчу тил укпасын деп, ошол кылгандары учун ыраазы азырга чейин.
-мен куйоого тийбейм дагы кандайына туш келем, ансыз да элдер соз кылып жатышкандыр, деди Гузел ойлуу.
-элдер сиз кайгырсаныз да кубансаныз да соз кылат, болгону экоондо тен сизге ортоктош болуп тен болушо алышпайт, жыйынтыгында жалгыз которосуз. А куйоого келсек сиз мага караганда копту билесиз го, кайсы бир пайгамбарыбыздын кызы кырк куйоого тийип ажырашып кырк биринчисине тийерде атасы чыдабай олтуруп алат экен, олгондон кийин бешенесин ачып караса бактысы ошол кырк биринчисинде жазылган тура. Куйоого тийбей жалгыз отмок белениз бир кызыныз менен, баары бир эртели кеч сизди узатышат, бирок кандайына. Жашыныз откон сайын кемпири олгон чалдар келе баштайт, ошолордун бирине тийгенге аргасыз болуп журбон. Азыр го ата энениз алдуу кучтуу уйунузго батасыз, эртен куну не бар не жок аганызга батсаныз да жене деген бар, деп таалуу жерине тийип отту.
Уйдогу женесин эстегенде ичиркенип алды Гузел, коптон бери кыр корсотуп журот ансыз да. Мурунку жолу ажырап келгенде уйдо келин жок билинбеген, бул сапар уйдогу абал бир топ эле оорлошуп калган экен. Агасы жумушка эрте кетип кеч келгендиги учун эч нерседен кабарсыз да жубайынын ар бир айткан созуно ишенет, ишенбегенде эмне да кыла алаар эле жоош момун неме. Откондо сыртка чыгып бара жатып алардын болмосунун тушуна жеткенде женесинин арызданып жатканын кулагы чалып калган, "окуйм деп Саар кетип кеч келет кызы жук болгону аз келгенсип Эми озунун да жугун артып" деп жаткан экен. Агасы "кой Эми угат десе болбой укса УГА берсин" деп албууттанып жаткан андан аркысын укпай басып кеткен болчу. Ал жонундо эч кимге апасына да айткан эмес, озумдун турмушум болбогону аз келгенсип агамдыкын да бузуп албайын деп. Ал жонундо Эстеп шайы кача, женилгендей тур менен
-эмне кыл дейсиз жене? деди
-куйоого тий, сиздин да оз уй олон тошогунуз болуш керек.
-макул сиз ажырашкан себебин билинчи.
-бул башка геп, азырынча уйдогулорго ундобой турун, деп аны дарбазадан киргизип жиберип озу уйуно кетти женеси.
Эртеси сабактан келсе кечээги женеси уйундо отурган экен апасы менен суйлошуп. Алар Гузелдин келе жатканын байкабай эле уланта беришти,
-ошону айтсан, байкуш бул да бироонун баласы дейм да, баламдын турмушу бузулбасын деп козум кор кулагым кар, асылганы эле Гузел, ал байкуш керек болсо анын баласынын киринен бери жууйт Эми эмне анын да кирин жууш керек окшойт. Эх дуйно ушундай экен да, бир бармагым балам чыпалагым кызым бироо деп экинчисин кесип сала албасам, экоонун тен бактысы керек. Демек Апам билет экен да, женем баарына эле ачык айтып калган тура деп ойлоп алардын жанына басып келди.
-кызым келдинби?
-жене эмне жанылык деди, апасынын созуно жооб бербей туруп.
-билдим кыз, деди конулдонбогондой.
-жарабайт ээ?
-жок баланы мактап эле жатышат, бирок апасы ото эле укмуш дешет го. Баласынын бир кем жери апасынын айтканына каршы чыга албаганы экен.
-эн жакшы, мен апасына каршы койбойм. Апалар жаман болбойт, куйоо жакшы болсо эле кайненин тилин тапса болот. Апа мен макулмун, бирок айтып корунуздорчу кызымды да кабыл алса.
-кызым! Шашылба, ал аял жакшыдай эле корунот, бирок сураштыралы дагы. Кайнене жактырбаса эч качан батырбайт, аны оной корбо, деди апасы кыжаалаттана.
-ал мени жактырып келбедиби ОЗУ.
-сыртындан жактырганы башка, бир уйдо турган башка, жалгыз бой аялдар кызганчаак болуп калышат. Баласын кызгаганы аз келгенсип, бироонун кылганын да жактыра беришпейт, балким ошондойлордон болуп журбосун.
Гузел ундобой отуруп калды.
-Кыз Кудайдын сизге боору ачыган корунот, акыры кыйналгандарынызга чекит коюп бак тартуулайын деген го, кордунузбу жигиттин гулун жонотуптур бактынызга. Бул сыйлык эмей эмне, канчалаган менмин деген бойдок кыздар энсеп журчу жигит экен. Муну бир келген бакыт деп коёт, колдон чыгарбан.
-ким билет, деп сууз жооп узаткан кайнисиндисин колдон силке токтотуп.
-билип турам оюнузду, жакшы болсо аялы кетмек беле деп жатасыз. Кээде аялдар жакшы эркектен деле кетет, элээрип калганда оздорун токтото албай. Эгер кумон санап жатсаныз эртен эле биле коебуз себебин, кийинки эле айылдан тура, ал жагын мага коюп берин деп чебелектеп жатты.
Бул аталаш агасынын келинчеги женил муноз болгону менен конулу таза, Гузелге боору ачып чындап куйгондордун бири эле. ОЗУ биринчи келин болуп келгенде женилдигинин айынан кобу менен айтыша кетчуу, Гузелдин мунозу токтоолугунан улам араларында эч соз откон эмес, анан калса женесинин артынан калтырып кеткен жумуштарын жасап койчу тил укпасын деп, ошол кылгандары учун ыраазы азырга чейин.
-мен куйоого тийбейм дагы кандайына туш келем, ансыз да элдер соз кылып жатышкандыр, деди Гузел ойлуу.
-элдер сиз кайгырсаныз да кубансаныз да соз кылат, болгону экоондо тен сизге ортоктош болуп тен болушо алышпайт, жыйынтыгында жалгыз которосуз. А куйоого келсек сиз мага караганда копту билесиз го, кайсы бир пайгамбарыбыздын кызы кырк куйоого тийип ажырашып кырк биринчисине тийерде атасы чыдабай олтуруп алат экен, олгондон кийин бешенесин ачып караса бактысы ошол кырк биринчисинде жазылган тура. Куйоого тийбей жалгыз отмок белениз бир кызыныз менен, баары бир эртели кеч сизди узатышат, бирок кандайына. Жашыныз откон сайын кемпири олгон чалдар келе баштайт, ошолордун бирине тийгенге аргасыз болуп журбон. Азыр го ата энениз алдуу кучтуу уйунузго батасыз, эртен куну не бар не жок аганызга батсаныз да жене деген бар, деп таалуу жерине тийип отту.
Уйдогу женесин эстегенде ичиркенип алды Гузел, коптон бери кыр корсотуп журот ансыз да. Мурунку жолу ажырап келгенде уйдо келин жок билинбеген, бул сапар уйдогу абал бир топ эле оорлошуп калган экен. Агасы жумушка эрте кетип кеч келгендиги учун эч нерседен кабарсыз да жубайынын ар бир айткан созуно ишенет, ишенбегенде эмне да кыла алаар эле жоош момун неме. Откондо сыртка чыгып бара жатып алардын болмосунун тушуна жеткенде женесинин арызданып жатканын кулагы чалып калган, "окуйм деп Саар кетип кеч келет кызы жук болгону аз келгенсип Эми озунун да жугун артып" деп жаткан экен. Агасы "кой Эми угат десе болбой укса УГА берсин" деп албууттанып жаткан андан аркысын укпай басып кеткен болчу. Ал жонундо эч кимге апасына да айткан эмес, озумдун турмушум болбогону аз келгенсип агамдыкын да бузуп албайын деп. Ал жонундо Эстеп шайы кача, женилгендей тур менен
-эмне кыл дейсиз жене? деди
-куйоого тий, сиздин да оз уй олон тошогунуз болуш керек.
-макул сиз ажырашкан себебин билинчи.
-бул башка геп, азырынча уйдогулорго ундобой турун, деп аны дарбазадан киргизип жиберип озу уйуно кетти женеси.
Эртеси сабактан келсе кечээги женеси уйундо отурган экен апасы менен суйлошуп. Алар Гузелдин келе жатканын байкабай эле уланта беришти,
-ошону айтсан, байкуш бул да бироонун баласы дейм да, баламдын турмушу бузулбасын деп козум кор кулагым кар, асылганы эле Гузел, ал байкуш керек болсо анын баласынын киринен бери жууйт Эми эмне анын да кирин жууш керек окшойт. Эх дуйно ушундай экен да, бир бармагым балам чыпалагым кызым бироо деп экинчисин кесип сала албасам, экоонун тен бактысы керек. Демек Апам билет экен да, женем баарына эле ачык айтып калган тура деп ойлоп алардын жанына басып келди.
-кызым келдинби?
-жене эмне жанылык деди, апасынын созуно жооб бербей туруп.
-билдим кыз, деди конулдонбогондой.
-жарабайт ээ?
-жок баланы мактап эле жатышат, бирок апасы ото эле укмуш дешет го. Баласынын бир кем жери апасынын айтканына каршы чыга албаганы экен.
-эн жакшы, мен апасына каршы койбойм. Апалар жаман болбойт, куйоо жакшы болсо эле кайненин тилин тапса болот. Апа мен макулмун, бирок айтып корунуздорчу кызымды да кабыл алса.
-кызым! Шашылба, ал аял жакшыдай эле корунот, бирок сураштыралы дагы. Кайнене жактырбаса эч качан батырбайт, аны оной корбо, деди апасы кыжаалаттана.
-ал мени жактырып келбедиби ОЗУ.
-сыртындан жактырганы башка, бир уйдо турган башка, жалгыз бой аялдар кызганчаак болуп калышат. Баласын кызгаганы аз келгенсип, бироонун кылганын да жактыра беришпейт, балким ошондойлордон болуп журбосун.
Гузел ундобой отуруп калды.
#15 11 September 2018 - 00:09
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Эртеси кадимкидей эле сабакка келген, очошкондой ошол куну кечке ислам тарыхы болуп кечээги баланын апасы алардын тайпасы менен болду. Анын утуру карап жаткан коз карашынан тартынып мээсине бир нерсе кирмек турсун, демине аба жетпей кысылып отурган Гузелди устаты озуно чакырып калды. Эми балээ баспадыбы, эмне дейм деп ойлонуп устатынын жанына жеткенче кыйналып кетти алакандары тердеп.
-журу бул китептерди которуш мага, тиги болмого алып чыгып коелу деп бир топ китепти колуна карматып ОЗУ ачкычты алып артынан басты.
Болмого кирип столдун устуно китептерди коюп, кетууго камынып жатканда,
-арифтерине карап жайгаштыр, деди текчени коргозуп.
Гузел озун озу тилдеп эмне мынча шашасын, сага кете бер деп уруксат бербегенден кийин деп ынгайсыздана устатынын айткандарын аткарып бутуп жанына келип туруп калды.
-мен бара берейинби?
-Гузел, балам экообуздун тандообуз биринчи ирет дал келип отурат, кечээ сени аябай мактап келди, сен эмне дейсин?
Гузел аны маселени мынчалык кырынан коет деп кутпогон,
-жакшы, деп оозуна биринчи эле келген созду айта салды шашканынан
-тушундум кызым бара бер, деп озу болмодо калып калды.
Ушуну эле кутуп тургандай дароо артка бурулуп болмодон чыгып абадан терен жута дем алып ойлору менен алыша баштады, ушундай да сурдуу болобу, суйлоп жатканда кудум тамагындан кармап бууп турганга окшойт. Эмнени тушунду, мен эмне дедим деп ден дароо болуп баратты бир ооз айткан созун эстей албай.
*****
Туштон кийин сабактан чыгып эки кыз менен кундогудой жол боюнда оз айылына кетчуу унаа кутуп турушкан. Ангыча жандарына ак машине келип токтоп терезесин тушуруп,
-карындаштарым Барпыга бара жаткан жок беленер, эгер ошондой болсо жолубуз бир экен таштап коем, деди.
Ага карап катып туруп калган Гузелди жанындагы кыздар колунан тартып унаага отуруп жоноп кетишти. Айылдын башында жашагандыктан Гузелди биринчи уйуно тушуруу керек эле, шопур анын айтканын укмаксанга сала айдап кете берди.
Экинчи ирет айтканда гана,
-кечир ойлонуп баратып укпай калыпмын куноо менде, азыр курбуларынды таштап кийин сени дарбазандан киргизип уйундун алдында чейин узатып кирсем кетирген куноом жуулабы, деп мандайдагы кузгуну жылдырып артта отурган Гузелге карап койду.
Гузел адатынча кызарып уялып отуруп калды, азыр жанында классташ кыздары эмес токтоо кыздар бара жатканына суйунуп. Алар болгондо шопурдун бул созу табылбай эле калмак, экоону дароо уйлоп да жиберишмек, бул медресенин кыздары ашыкча созу жок токтоо муноз болгондору учун коздору менен гана карашып тим болушту.
Ошентип кыска моононтко болсо да экинчи жолугушуу болуп отту, болгондо да ашыкча Жан жок экоо гана.
-Гузел мен апамды жоното берсем жок деп шагымды сындырбайсынбы?
Булар эмне эне бала бирдей маселенин кырынан коюшабы, бул суроого али даяр эмес эле Гузел, ундогон жок.
-кыз баланын ундобогону ыраазы болгону эмеспи ээ, мен тура эле тушундумбу?
-менин кызым бар, деди аран гана ооз учунан, ары жагын айта албай.
Анын эмне айткысы келип турганын айттырбай тушунуп,
-эн жакшы, менин да кызым бар бирге ойногонго адам табылса абдан суйунот. Коркконум кызын да озундой чурок болсо айылдын балдарын кыйнайт го бойго жетсе, чон эле алардын агасы бир чуроктун чаарына туруштук бере албай жатат мында, деп жылмайып койду.
Кандай гана жан эле, кыздын конулу эмне кааларын билип создун гулун терип суйлогон, таамай айтып айласын да кетирбейт созду айлантып гана жумшак жеткирет.
-Гузел тушуп баратып мени карабай эле койчу, коз карашынды ээрчип уйуно кирип аламбы деп чоочулап турам, деп дарбазасынын алдына токтоду. Ансыз да карамак эмес, ошону билип туруп айтып жатпайбы кыздын оюнда анын айтканын аткардым деген ой калсын деп. Аялдарга эркектердин суранычын аткарган жагат эмеспи, буйругуна баш ийгенден коро.
Журогу эмне каалап турганын билбей, ошентсе да жагымдуу маанай менен уйдун босогосун аттап эле кызынын ыйлап жатканын угуп тыншап калды кайдан чыгып жатат деп, оозгу болмодон чыкканга окшойт. Кирип барса апасы небереси менен бирге ыйлап башын кармалап жаткан экен. Апасынын коз жашын байкабай эле,
-эмне бит бар бекен апа? деп басып келип китептерди жерге таштап отуруп калды, кызынын башындагы танылыкты чечип жаткан экен апасы, марлиде кандын тагы турат. Канга бир карап алып кызы менен апасына алмак салмак карады эмне болду дегендей.
-кочодо балдар менен ойноп жатып башын жарып алыптыр, деди апасы кызына карабай туруп.
-апа бирок бул кочого чыгып ойнобойт эмеспи.
-мен айылга кеткем артымдан жолуму караганы чыгып ойноп калса керек.
Кызына караса ал да жер карап ундобойт. Жарасын карап коруп,
-эч нерсе эмес кичине эле тура жараты, мындан ары кочого чыкпай калат деп тазалап жууп койду.
Кеч уктаар алдында ойлонуп жаткан апасын коруп кызы мага капа болду деп ойлодубу бетинен сылап,
-апа мен жолго чыккан жокмун, капа болбонуз ээ сиздин айткандарынызды угам, деди.
-анда эмне тай энене жалган айттынбы? деп башын которду Гузел, кызын жалган айтып уйронгонбу деп чочулап.
-жок, тай энем сизге жалган айтты, мени сизден тил укпасын деп ошентти. Мен баланы карабай калып жыгылып калды эле женем ачууланып таш менен уруп жиберди. Апа чын мен аны турткон жокмун, ал жугуруп жургон мен алаксып карабай калыпмын, кийин эле жыгылып тушту. Кечиринчи ээ мен бобогумду экинчи жыгытпайм.
Гузелдин журогу тилке тилке тилинип кетти, кызын кучактап бир кыйлага чейин токтоно албай ыйлап отурду. Откон кундорун эстеп, ОЗУ учун чечим чыгарган атасына таарынып, аны менчик буюмдай коруп тебелеп тепсип жаштыгын кор кылган адамдарды жектеп, бир кызын таштап кеткени аз келгенсип бул кызын коргой албаганы учун озун тилдеп ыйлады. Ушул карангы тундо отуруп дагы бир аргасыз чечимди кабылдады ОЗУ учун.
*****
Эртеси эрте туруп кызын жетелеп алып Экинчи кызын коргону барып келсе, уйундо коноктор отурган экен. Сырттан устаты келгенин билип, кызынан апасын чакыртып,
-Апа мен ыраазымын, тагдырыма жазылганын короюн, бул менин жашоом анда сиздерди да кошо кыйнаганга акым жок, бир гана кызымды ала кетээримди аларга айтын, деди.
Сабира кызынын козунон баарын чечип койгонун коруп ашыкча соз айтпастан башын ийкеп чыгып кетти.
Озунун чечими менен тагдырын дагы бир сынап, ата энесинин уйунон нике кыйылып, атасы кызынды ташта дегенине конбой озу менен бирге алып турмуш жолуна аттанды.
Албетте ушундай кылсам эле жыргап кетем деген эмес, кандай кылып болсо да агасынын жашоосуна кедергисин тийгизбестин, апасын эки оттун арасында калтырып кыйнабастын айласын коруп ушундай кылууга аргасыз болгон.
******
Устатынын уулу ОЗУ ойлогондон да жакшы куйоо болуп чыкты, камкоор, тим эле Гузелди 10 жылдап суйуп артынан журуп алгандай козунун кареги менен тегеренет. А ата болгонучу Гузелдин кызын озунукунон кем эмес эркелетип жакшы корот. Бирок Гузел бул бактысына ишене албай жургондой, кайсы куну чыныгы жузун коргозот деп журоксуп астыртан карап. Ал байкуш агасынан башка жумшак эркекти корбогон, атасы да катуу киши эмеспи, анан кантип эле анын мандайына ушундай куйоо жазылып калганына ишенбейт. Бирок бул жолдошу чындап эле аял кишиге ото сылык мамиле жасаган, аял учун кам корууну ото жактырган эркек эле, болгону бул мамиле бир гана Гузел учун эмес баардык аялзатына арналчуу.
-журу бул китептерди которуш мага, тиги болмого алып чыгып коелу деп бир топ китепти колуна карматып ОЗУ ачкычты алып артынан басты.
Болмого кирип столдун устуно китептерди коюп, кетууго камынып жатканда,
-арифтерине карап жайгаштыр, деди текчени коргозуп.
Гузел озун озу тилдеп эмне мынча шашасын, сага кете бер деп уруксат бербегенден кийин деп ынгайсыздана устатынын айткандарын аткарып бутуп жанына келип туруп калды.
-мен бара берейинби?
-Гузел, балам экообуздун тандообуз биринчи ирет дал келип отурат, кечээ сени аябай мактап келди, сен эмне дейсин?
Гузел аны маселени мынчалык кырынан коет деп кутпогон,
-жакшы, деп оозуна биринчи эле келген созду айта салды шашканынан
-тушундум кызым бара бер, деп озу болмодо калып калды.
Ушуну эле кутуп тургандай дароо артка бурулуп болмодон чыгып абадан терен жута дем алып ойлору менен алыша баштады, ушундай да сурдуу болобу, суйлоп жатканда кудум тамагындан кармап бууп турганга окшойт. Эмнени тушунду, мен эмне дедим деп ден дароо болуп баратты бир ооз айткан созун эстей албай.
*****
Туштон кийин сабактан чыгып эки кыз менен кундогудой жол боюнда оз айылына кетчуу унаа кутуп турушкан. Ангыча жандарына ак машине келип токтоп терезесин тушуруп,
-карындаштарым Барпыга бара жаткан жок беленер, эгер ошондой болсо жолубуз бир экен таштап коем, деди.
Ага карап катып туруп калган Гузелди жанындагы кыздар колунан тартып унаага отуруп жоноп кетишти. Айылдын башында жашагандыктан Гузелди биринчи уйуно тушуруу керек эле, шопур анын айтканын укмаксанга сала айдап кете берди.
Экинчи ирет айтканда гана,
-кечир ойлонуп баратып укпай калыпмын куноо менде, азыр курбуларынды таштап кийин сени дарбазандан киргизип уйундун алдында чейин узатып кирсем кетирген куноом жуулабы, деп мандайдагы кузгуну жылдырып артта отурган Гузелге карап койду.
Гузел адатынча кызарып уялып отуруп калды, азыр жанында классташ кыздары эмес токтоо кыздар бара жатканына суйунуп. Алар болгондо шопурдун бул созу табылбай эле калмак, экоону дароо уйлоп да жиберишмек, бул медресенин кыздары ашыкча созу жок токтоо муноз болгондору учун коздору менен гана карашып тим болушту.
Ошентип кыска моононтко болсо да экинчи жолугушуу болуп отту, болгондо да ашыкча Жан жок экоо гана.
-Гузел мен апамды жоното берсем жок деп шагымды сындырбайсынбы?
Булар эмне эне бала бирдей маселенин кырынан коюшабы, бул суроого али даяр эмес эле Гузел, ундогон жок.
-кыз баланын ундобогону ыраазы болгону эмеспи ээ, мен тура эле тушундумбу?
-менин кызым бар, деди аран гана ооз учунан, ары жагын айта албай.
Анын эмне айткысы келип турганын айттырбай тушунуп,
-эн жакшы, менин да кызым бар бирге ойногонго адам табылса абдан суйунот. Коркконум кызын да озундой чурок болсо айылдын балдарын кыйнайт го бойго жетсе, чон эле алардын агасы бир чуроктун чаарына туруштук бере албай жатат мында, деп жылмайып койду.
Кандай гана жан эле, кыздын конулу эмне кааларын билип создун гулун терип суйлогон, таамай айтып айласын да кетирбейт созду айлантып гана жумшак жеткирет.
-Гузел тушуп баратып мени карабай эле койчу, коз карашынды ээрчип уйуно кирип аламбы деп чоочулап турам, деп дарбазасынын алдына токтоду. Ансыз да карамак эмес, ошону билип туруп айтып жатпайбы кыздын оюнда анын айтканын аткардым деген ой калсын деп. Аялдарга эркектердин суранычын аткарган жагат эмеспи, буйругуна баш ийгенден коро.
Журогу эмне каалап турганын билбей, ошентсе да жагымдуу маанай менен уйдун босогосун аттап эле кызынын ыйлап жатканын угуп тыншап калды кайдан чыгып жатат деп, оозгу болмодон чыкканга окшойт. Кирип барса апасы небереси менен бирге ыйлап башын кармалап жаткан экен. Апасынын коз жашын байкабай эле,
-эмне бит бар бекен апа? деп басып келип китептерди жерге таштап отуруп калды, кызынын башындагы танылыкты чечип жаткан экен апасы, марлиде кандын тагы турат. Канга бир карап алып кызы менен апасына алмак салмак карады эмне болду дегендей.
-кочодо балдар менен ойноп жатып башын жарып алыптыр, деди апасы кызына карабай туруп.
-апа бирок бул кочого чыгып ойнобойт эмеспи.
-мен айылга кеткем артымдан жолуму караганы чыгып ойноп калса керек.
Кызына караса ал да жер карап ундобойт. Жарасын карап коруп,
-эч нерсе эмес кичине эле тура жараты, мындан ары кочого чыкпай калат деп тазалап жууп койду.
Кеч уктаар алдында ойлонуп жаткан апасын коруп кызы мага капа болду деп ойлодубу бетинен сылап,
-апа мен жолго чыккан жокмун, капа болбонуз ээ сиздин айткандарынызды угам, деди.
-анда эмне тай энене жалган айттынбы? деп башын которду Гузел, кызын жалган айтып уйронгонбу деп чочулап.
-жок, тай энем сизге жалган айтты, мени сизден тил укпасын деп ошентти. Мен баланы карабай калып жыгылып калды эле женем ачууланып таш менен уруп жиберди. Апа чын мен аны турткон жокмун, ал жугуруп жургон мен алаксып карабай калыпмын, кийин эле жыгылып тушту. Кечиринчи ээ мен бобогумду экинчи жыгытпайм.
Гузелдин журогу тилке тилке тилинип кетти, кызын кучактап бир кыйлага чейин токтоно албай ыйлап отурду. Откон кундорун эстеп, ОЗУ учун чечим чыгарган атасына таарынып, аны менчик буюмдай коруп тебелеп тепсип жаштыгын кор кылган адамдарды жектеп, бир кызын таштап кеткени аз келгенсип бул кызын коргой албаганы учун озун тилдеп ыйлады. Ушул карангы тундо отуруп дагы бир аргасыз чечимди кабылдады ОЗУ учун.
*****
Эртеси эрте туруп кызын жетелеп алып Экинчи кызын коргону барып келсе, уйундо коноктор отурган экен. Сырттан устаты келгенин билип, кызынан апасын чакыртып,
-Апа мен ыраазымын, тагдырыма жазылганын короюн, бул менин жашоом анда сиздерди да кошо кыйнаганга акым жок, бир гана кызымды ала кетээримди аларга айтын, деди.
Сабира кызынын козунон баарын чечип койгонун коруп ашыкча соз айтпастан башын ийкеп чыгып кетти.
Озунун чечими менен тагдырын дагы бир сынап, ата энесинин уйунон нике кыйылып, атасы кызынды ташта дегенине конбой озу менен бирге алып турмуш жолуна аттанды.
Албетте ушундай кылсам эле жыргап кетем деген эмес, кандай кылып болсо да агасынын жашоосуна кедергисин тийгизбестин, апасын эки оттун арасында калтырып кыйнабастын айласын коруп ушундай кылууга аргасыз болгон.
******
Устатынын уулу ОЗУ ойлогондон да жакшы куйоо болуп чыкты, камкоор, тим эле Гузелди 10 жылдап суйуп артынан журуп алгандай козунун кареги менен тегеренет. А ата болгонучу Гузелдин кызын озунукунон кем эмес эркелетип жакшы корот. Бирок Гузел бул бактысына ишене албай жургондой, кайсы куну чыныгы жузун коргозот деп журоксуп астыртан карап. Ал байкуш агасынан башка жумшак эркекти корбогон, атасы да катуу киши эмеспи, анан кантип эле анын мандайына ушундай куйоо жазылып калганына ишенбейт. Бирок бул жолдошу чындап эле аял кишиге ото сылык мамиле жасаган, аял учун кам корууну ото жактырган эркек эле, болгону бул мамиле бир гана Гузел учун эмес баардык аялзатына арналчуу.
#16 13 September 2018 - 01:38
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Улуулардын созун угуп унутуп койбой, мазмунуна тушунуп эстеп журуу керек экенин Гузел биринчи жолу жон териси менен сезип жаткан жок.
Жалгыз бой аялдын баары эле бирдей болмок беле деп ойлогон учурунда, соз тогун жерден чыкпасын, копчулуктун турмушунан алынаарын эсине да албай.
Жалгыз уулду тарбиялаган жалгыз бой аял баласын озунун гана менчигиндей коруп калат тура, анан кантсин байкуш бут омурун арнаган, жашоо деп бир гана баласын тушунуп жашаган, жакшы да жаман да кундорундо экоо бири бирине тирек болуп келишкен. Анан эле ал чакан жашоосуна дагы бир аял кошулуп уулунун конулу экиге болунуп калса, коп койгойлорун апасына айтпай жары менен болушуп баштаса, муну кабыл алып конуп кетуу баарынын эле колунан келе бербейт экен. Анан да бул аялдын уулу озгочо жанда жок мээримдуу эмес беле, чай ичип отуруп да "апа катык соокту тиштеп алба, биринчи сен же деп, эмне сатып алса апасына да алып ,жактыбы апа деп сурап, кундо саар кеч сен эн сулуу аялсын апа мен сени бактылуу кылам, жана башка турлуу жагымдуу создорду айтып ары жак бери жагына отуп турчуу. Ал уулу бой жетип апасынын коптон куткон тилегин орундатып уйуно келин тушурду, ага да апасына айтчуу создорун арнап алаканына салып которду, буга аран тутуп жургон апасы анын кыздуу болуп кызын дуйнодо жок создор менен эркелеткенин угуп бир туруп журогу элжиресе бир туруп ачуусу келет, кудум уулун андан бироо тартып алып жаткансып. Кантип эле менин чурпом, менин каным, менин жаным менден алыстап барат, ага Ким куноолу деп куноолуну издеп баштайт, ал албетте дайым анын жанында журчуу келини. Эч ким аны мындай эркелетпеген куйосу башканы суйуп, ага жетпей ата энесинин айтканына конуп бул менен калгандыгы учун кызыл камчы болуп бир да жакшы созун арнабаган. Таяк алдында калып жадаганда баласын алып басып кеткен эле. Атасындай болбосун деп уулунун кулагына аялдын аруулугун даназалап, аялга аяр мамиле кылыш керек экенин куну туну кулагына куюп остургон. Озу баласын ушундай тарбиялаганын унутуп, уулу башкача боло албасын тушунбой эми келинин озуно душман эсептеп баштайт. Келини да тороп тушкондон кийин тартынбай куйосу экоо кенен кесири эркелеше турган болуп алышты. Бул корунушту кайненен тушкур озунун дарегине кабыл алып сыйлабастык деп тушунуп ачык чабуулга отуп, келининин кылганынан кыйкым таап, отурса опак турса сопак кыла берип жудотуп жиберген. Акыры байкуш келиндин да чыдамы тугонуп тил кайрышты уйронду. Озу аран турган аял мындайды кечире алмак эмес, уулуна бардык ойлогонун айтып, келинди кетируусун буюрат. Уулу жон гана жылмайып кутулуп жургон жубайы экоо эки жактан арызданат, ал укканын уккан жерде калтырып экооно тен жооп айтпайт, анткени ага эки аял тен кымбат, бири озунун апасы бири кызынын энеси. Ошол куну жумуш коп болуп чарчап келип уйдун босогосун аттаганда эле жубайынын кыйкырыгы угулду кулагына, "жакпаса ондоп алын, мен кандай кылсам да баары бир жакмак эмес сизге, чарчадым ушул создордон, колунуздан келсе башка келин киргизип алын" деп жаткан экен. Дароо кирип барып келинчегин жаакка чаап жиберди, биринчи ирет аял кишиге кол которушу эле бул.
-сен унуттунбу алдында ким турганын?
-унуттум, апан озу унуттурду, мите курттай мени жеп тугото турган болду.
-демек апан э Апам эмес, анда апама ботон кишинин кереги жок бул уйдо ээ апа, деп апасына карады кекердуу, чындап эле сиз да жетчуу жерине жеткирип койдунуз дегендей.
Апасы курч коздору менен бир карап болмодон чыгып кетти уулунун кекердуу коз карашына чыдап тура албай.
Апасы чыгып кеткенде келинчегине карап,
-капа болдун ээ? Кечир колум тийгени учун. Бирок азыр Апам коз карашы менен мага тандоо койду, мен аны жакшы билем сени кечирбейт, сени деп ага козумду которуп алганым учун, ачууга алдырып апамды капа кылып алдым. Канча аракет кылдым экоонду тил табышып кетсин деп, болбой турган корунот, кечир сен да кыйналдын аны коруп билип турам бирок мен ар дайым апамдын жанындамын сен ага каршы чыксан менин да каршымдасын, деди.
Жубайы да акмактардан эмес эле айтылгандарды туз тушунуп уйдон чыгып кеткен, башка кайрылбады озу да издеп барган жок, апасынан сунуш болсо бармак бирок андай болбой эле апасы Гузелди таап уйлондуруп койду. Кандай ойдо болгонун Ким билсин, балким ыймандуу кыз уулумду менден талашпай энени биринчи орунга кой деп уйротот дегендир, же эркек аттуга конулу муздап калган неме куйосунун кылыктарына жооп кылып козумду куйгузбойт дедиби айтоор конулу ошого тушкон. Эми мынтип уулунун аялга коргозгон камкордугу али да басандабаганы аны тан калтырып отурат. Чай устундо отуруп да жубайына кам коруп узагыраакта турган салаттан алып вилка менен оозуна сала коюп, арыктап баратасын же кайнатамдын кызы деп эркелетет. Оозуна келген тамакты туртуп коймок беле ал байкуш да арам ою жок жеп коет да, ал менен маселени чиелештирип алаарын кайдан билсин.
Бара-бара ал уйдо жашоо Гузел учун татаалдашып баратты. Дасторкон жайылып баарын даярдап келип эми озу отурганда оомин деп бата кылып туруп кетет кайненеси, бул уйдо апасы тургандан кийин оздорунчо дасторкон устундо отурмай жок ал уйдо кезде, айла жок оозуна наар албай туруп кайра дасторконду жыйнайт . Ал менен эле токтоп калган жок, келининин эч бир кылганын жактырбай, балдарды бакчадан чыгарып уйдо каратып, ал аз келгенсип Гузелдин ээрчитип келген кызын коз коруно басынтып, баласынын алып келгендеринин кобун озунун небересине берип, бул баарын бут алып конуп калган атасынын жалгыз кызы эмеспи, сен да атан алып келгенде кобун аласын ээ дейт. Тообо акыл эстуу эле чон аялды ушинтет деп ким ойлоптур дейсин, кызганычтан Адам жинди болуп калат тура, ал куйосубу, атасыбы, баласыбы айрымасы жок. Баарын корсо да кормоксон, укса да укмаксан болот Гузел. Кайнене андан бетер кучоп барат, эмнеге куйосуно айтып ушактабайт мени деп тан калат, ошенткенде да уулу бираз келинчегинен алыстай тушмок ушактарына муздап. Баары бир озун тандай турганына кубо болбодубу, Эгер дагы тандоо болсо апам десе деп кутуп бир адамга керек экенин билгиси келеттир жылуу мамиледен оксук неме. Бирок Гузел таш жутуп алгансып ундобойт. Ошентип журуп акыры балканактай уул тороп берди ал уй булоого. Эми мени кабыл алат оз катары, небересинин энеси болбодумбу деп ойлогон, адашкан экен байкуш.
Баласы торолгончо уйго алып барып карайын деп алып кеткен озунун апасы, алдын мындай кылбаган эле, корсо кеп мында тура. Кайненеси ар кун болбосо да кун алыс алардын уйуно келип кызын жамандап кетет экен, анын колунан эч нерсе келбестигин айтып, дайым огой кызын болуп карайт, уулумду менден ажыратып салганы аз келгенсип эми канынан жаралган кызынан да ажырата турган болду, келин алып колум узарат десем тескерисинче какшап айта берип тилим узара турган болду деп арызданат экен да. Баары ал айткандай болбосун билген апасы, бул турушунда жаны торогон немени дагы кыйнап оорукчан болуп калбасын, соогу катканча карайын деп мында алып келген тура.
Гузел буларды баягы аталаш агасынын аялынан укту бирок эч нерсе деп актанган жок, жон гана кайненесине болгон жек коруу сезими пайда болду ичинде, буга чейинкисин кайненелик кылып жатат деп тушунуп журсо, эми анын адамдык сапатынын томондугуно анын амал кылынбаган илимине боору ачып жатты. Канчалар журот илимге жетпей а бул аялга илим кор тура, баарын билип туруп ушунчага барабы, кантип дити чыдап жалган айтат деп тан калат.
Биринчи уйуно келген кундору ар кун келип турчу куйосу кун откон сайын бул уйго кадамын азайтып отуруп бара бара такыр келбей койду. Кырк кун эмес торт ай отсо да келинин алып кетейин дешпейт, акыры маселени чечуу учун атасы озу барды алардын уйуно. Укмуш, Тим эле укмуш корсо куйосу баласы тошок жаныртып уйлонуп алган экен. Бул корунушко туш болгон ата даярдап келген созун жоготуп, ден дароо болуп жолуна тушту.
-ата мени кечирин, мен Гузел менен ажырашкан эмесмин бир куну алып кетем, азыр апамды жалгыз таштай албайм, анын менден башка эч кими жок, айткандарына конуп берууго аргасызмын, деген куйоо баласына жалт карап,
-уйумдун босогосун аттоочу болбо, балан бар экенин да унут, ылайым бул сенин акыркы перзентин болсун, деди да журуп кетти.
Уландысы бар.
Дагы бир болум менен аягына чыгат.
Жалгыз бой аялдын баары эле бирдей болмок беле деп ойлогон учурунда, соз тогун жерден чыкпасын, копчулуктун турмушунан алынаарын эсине да албай.
Жалгыз уулду тарбиялаган жалгыз бой аял баласын озунун гана менчигиндей коруп калат тура, анан кантсин байкуш бут омурун арнаган, жашоо деп бир гана баласын тушунуп жашаган, жакшы да жаман да кундорундо экоо бири бирине тирек болуп келишкен. Анан эле ал чакан жашоосуна дагы бир аял кошулуп уулунун конулу экиге болунуп калса, коп койгойлорун апасына айтпай жары менен болушуп баштаса, муну кабыл алып конуп кетуу баарынын эле колунан келе бербейт экен. Анан да бул аялдын уулу озгочо жанда жок мээримдуу эмес беле, чай ичип отуруп да "апа катык соокту тиштеп алба, биринчи сен же деп, эмне сатып алса апасына да алып ,жактыбы апа деп сурап, кундо саар кеч сен эн сулуу аялсын апа мен сени бактылуу кылам, жана башка турлуу жагымдуу создорду айтып ары жак бери жагына отуп турчуу. Ал уулу бой жетип апасынын коптон куткон тилегин орундатып уйуно келин тушурду, ага да апасына айтчуу создорун арнап алаканына салып которду, буга аран тутуп жургон апасы анын кыздуу болуп кызын дуйнодо жок создор менен эркелеткенин угуп бир туруп журогу элжиресе бир туруп ачуусу келет, кудум уулун андан бироо тартып алып жаткансып. Кантип эле менин чурпом, менин каным, менин жаным менден алыстап барат, ага Ким куноолу деп куноолуну издеп баштайт, ал албетте дайым анын жанында журчуу келини. Эч ким аны мындай эркелетпеген куйосу башканы суйуп, ага жетпей ата энесинин айтканына конуп бул менен калгандыгы учун кызыл камчы болуп бир да жакшы созун арнабаган. Таяк алдында калып жадаганда баласын алып басып кеткен эле. Атасындай болбосун деп уулунун кулагына аялдын аруулугун даназалап, аялга аяр мамиле кылыш керек экенин куну туну кулагына куюп остургон. Озу баласын ушундай тарбиялаганын унутуп, уулу башкача боло албасын тушунбой эми келинин озуно душман эсептеп баштайт. Келини да тороп тушкондон кийин тартынбай куйосу экоо кенен кесири эркелеше турган болуп алышты. Бул корунушту кайненен тушкур озунун дарегине кабыл алып сыйлабастык деп тушунуп ачык чабуулга отуп, келининин кылганынан кыйкым таап, отурса опак турса сопак кыла берип жудотуп жиберген. Акыры байкуш келиндин да чыдамы тугонуп тил кайрышты уйронду. Озу аран турган аял мындайды кечире алмак эмес, уулуна бардык ойлогонун айтып, келинди кетируусун буюрат. Уулу жон гана жылмайып кутулуп жургон жубайы экоо эки жактан арызданат, ал укканын уккан жерде калтырып экооно тен жооп айтпайт, анткени ага эки аял тен кымбат, бири озунун апасы бири кызынын энеси. Ошол куну жумуш коп болуп чарчап келип уйдун босогосун аттаганда эле жубайынын кыйкырыгы угулду кулагына, "жакпаса ондоп алын, мен кандай кылсам да баары бир жакмак эмес сизге, чарчадым ушул создордон, колунуздан келсе башка келин киргизип алын" деп жаткан экен. Дароо кирип барып келинчегин жаакка чаап жиберди, биринчи ирет аял кишиге кол которушу эле бул.
-сен унуттунбу алдында ким турганын?
-унуттум, апан озу унуттурду, мите курттай мени жеп тугото турган болду.
-демек апан э Апам эмес, анда апама ботон кишинин кереги жок бул уйдо ээ апа, деп апасына карады кекердуу, чындап эле сиз да жетчуу жерине жеткирип койдунуз дегендей.
Апасы курч коздору менен бир карап болмодон чыгып кетти уулунун кекердуу коз карашына чыдап тура албай.
Апасы чыгып кеткенде келинчегине карап,
-капа болдун ээ? Кечир колум тийгени учун. Бирок азыр Апам коз карашы менен мага тандоо койду, мен аны жакшы билем сени кечирбейт, сени деп ага козумду которуп алганым учун, ачууга алдырып апамды капа кылып алдым. Канча аракет кылдым экоонду тил табышып кетсин деп, болбой турган корунот, кечир сен да кыйналдын аны коруп билип турам бирок мен ар дайым апамдын жанындамын сен ага каршы чыксан менин да каршымдасын, деди.
Жубайы да акмактардан эмес эле айтылгандарды туз тушунуп уйдон чыгып кеткен, башка кайрылбады озу да издеп барган жок, апасынан сунуш болсо бармак бирок андай болбой эле апасы Гузелди таап уйлондуруп койду. Кандай ойдо болгонун Ким билсин, балким ыймандуу кыз уулумду менден талашпай энени биринчи орунга кой деп уйротот дегендир, же эркек аттуга конулу муздап калган неме куйосунун кылыктарына жооп кылып козумду куйгузбойт дедиби айтоор конулу ошого тушкон. Эми мынтип уулунун аялга коргозгон камкордугу али да басандабаганы аны тан калтырып отурат. Чай устундо отуруп да жубайына кам коруп узагыраакта турган салаттан алып вилка менен оозуна сала коюп, арыктап баратасын же кайнатамдын кызы деп эркелетет. Оозуна келген тамакты туртуп коймок беле ал байкуш да арам ою жок жеп коет да, ал менен маселени чиелештирип алаарын кайдан билсин.
Бара-бара ал уйдо жашоо Гузел учун татаалдашып баратты. Дасторкон жайылып баарын даярдап келип эми озу отурганда оомин деп бата кылып туруп кетет кайненеси, бул уйдо апасы тургандан кийин оздорунчо дасторкон устундо отурмай жок ал уйдо кезде, айла жок оозуна наар албай туруп кайра дасторконду жыйнайт . Ал менен эле токтоп калган жок, келининин эч бир кылганын жактырбай, балдарды бакчадан чыгарып уйдо каратып, ал аз келгенсип Гузелдин ээрчитип келген кызын коз коруно басынтып, баласынын алып келгендеринин кобун озунун небересине берип, бул баарын бут алып конуп калган атасынын жалгыз кызы эмеспи, сен да атан алып келгенде кобун аласын ээ дейт. Тообо акыл эстуу эле чон аялды ушинтет деп ким ойлоптур дейсин, кызганычтан Адам жинди болуп калат тура, ал куйосубу, атасыбы, баласыбы айрымасы жок. Баарын корсо да кормоксон, укса да укмаксан болот Гузел. Кайнене андан бетер кучоп барат, эмнеге куйосуно айтып ушактабайт мени деп тан калат, ошенткенде да уулу бираз келинчегинен алыстай тушмок ушактарына муздап. Баары бир озун тандай турганына кубо болбодубу, Эгер дагы тандоо болсо апам десе деп кутуп бир адамга керек экенин билгиси келеттир жылуу мамиледен оксук неме. Бирок Гузел таш жутуп алгансып ундобойт. Ошентип журуп акыры балканактай уул тороп берди ал уй булоого. Эми мени кабыл алат оз катары, небересинин энеси болбодумбу деп ойлогон, адашкан экен байкуш.
Баласы торолгончо уйго алып барып карайын деп алып кеткен озунун апасы, алдын мындай кылбаган эле, корсо кеп мында тура. Кайненеси ар кун болбосо да кун алыс алардын уйуно келип кызын жамандап кетет экен, анын колунан эч нерсе келбестигин айтып, дайым огой кызын болуп карайт, уулумду менден ажыратып салганы аз келгенсип эми канынан жаралган кызынан да ажырата турган болду, келин алып колум узарат десем тескерисинче какшап айта берип тилим узара турган болду деп арызданат экен да. Баары ал айткандай болбосун билген апасы, бул турушунда жаны торогон немени дагы кыйнап оорукчан болуп калбасын, соогу катканча карайын деп мында алып келген тура.
Гузел буларды баягы аталаш агасынын аялынан укту бирок эч нерсе деп актанган жок, жон гана кайненесине болгон жек коруу сезими пайда болду ичинде, буга чейинкисин кайненелик кылып жатат деп тушунуп журсо, эми анын адамдык сапатынын томондугуно анын амал кылынбаган илимине боору ачып жатты. Канчалар журот илимге жетпей а бул аялга илим кор тура, баарын билип туруп ушунчага барабы, кантип дити чыдап жалган айтат деп тан калат.
Биринчи уйуно келген кундору ар кун келип турчу куйосу кун откон сайын бул уйго кадамын азайтып отуруп бара бара такыр келбей койду. Кырк кун эмес торт ай отсо да келинин алып кетейин дешпейт, акыры маселени чечуу учун атасы озу барды алардын уйуно. Укмуш, Тим эле укмуш корсо куйосу баласы тошок жаныртып уйлонуп алган экен. Бул корунушко туш болгон ата даярдап келген созун жоготуп, ден дароо болуп жолуна тушту.
-ата мени кечирин, мен Гузел менен ажырашкан эмесмин бир куну алып кетем, азыр апамды жалгыз таштай албайм, анын менден башка эч кими жок, айткандарына конуп берууго аргасызмын, деген куйоо баласына жалт карап,
-уйумдун босогосун аттоочу болбо, балан бар экенин да унут, ылайым бул сенин акыркы перзентин болсун, деди да журуп кетти.
Уландысы бар.
Дагы бир болум менен аягына чыгат.
#17 16 September 2018 - 13:14
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 369
- 12 November 13
- : 08 Jun 2021 12:42
Коздорун кызартып жалынын чачып кирип келген жолдошун коруп Сабира иштин чоо жайын боолгоп тушунду. Канча ирет барба десе да конбой кеткен, "аларга эмне булоо керек эмеспи, эгер андай болсо оз ооздорунан угуп келейин" деп, эми мынтип укмак турсун козу менен коруп келе жатат. Экоо бир канча убак бири бирин унсуз тиктешип туруп калышты, ошондо гана жубайы маселе ал ойлогондон да курч экенин тушунуп азыр уга турган кабардын ызгаарынан ушуп кетти. Жолдошу айта албай жалдырап караса, жубайы айтпа, укпайын ал шумдукту деп жалооруй тиктейт.
Эненин журогу не деген журок! Баласы учун канча ирет бырча-бырча жанчылып кайра чогулуудан чарчабайт. Кызынын ары сал бери сал болуп ар кайсы жерге урунду болгон тагдырга туш келгенин коруп кунуно мин олуп тирилет. Ал ансайын уйундогу келинин бополоп карайт, балким кайтаар дуйно бул жакшылык кызыма кайтаар деген ойдо. Келини ошону тушунуп жетсе кана, ал акылсыз озун бийик тутуп ата энеси тируу туруп уйго ээлик кылып жатпайбы, чыккан кыз чийден тышкары деп кайнисиндисин оз уйуно батырбай.
Ал эмнеси учун бийик туруш керек, уй булоонун тукумун улап жатамын деппи? Эмне кыздын баласы ал уй булоонун тукуму эмеспи? Уулу барктуу да кызы кадырсызбы? Эгер ата энеде бир жагдай чыкса ошол келини жайгара алабы же дагы деле ошол кызга куну калабы? Бирок бул ата бабадан калган салт ата уйу балага мураска калат, кыздар куйоого узайт. Эгер кыздын тагдыры тайкы болсо эмне кылат? ага ким куноолу? алсыз деген аял зат кочодо калып кете береби? Анда неге талаалап жургон кыз келиндердин артынан ушак ээрчитишет? Агасы мен эркекмин бир айласын кылам сен аялсын, алсызсын уйду сага бошотуп беруум керек, сен учун жооп берем эки дуйнодо дебесе, качан гана жаман жагын угуп калганда жоопкер экенин эстесе бул адилеттуулукпу
Саамга узаган жымжырттыкты ичкериден чыга келген кызы бузду. Кызынын улбурогон ак саргыл жузун коруп, колотто калып бийиктикке чыга албай жол издеген улактын козундой бакырайган кара коздорун коруп атасы чыдабай кетти.
-кечир мени чурпом! Мени кечир! Тагдырындын талкаланышына себеп болгон жаман атанды кечир! деп бук тушуп козунун жашын салаа кылып ыйлап жатты. Ушунча жыл ичин мите курттай жеп жургон абийир азабына туруштук бере албай калгандай. Озун кайратту корсотуп, кызы туш келген тагдырды кадимки корунуштой карагандай сезилгени менен баарынан кабардар эле, мындай болушуна озун туздон туз куноокор деп айыптап канча ирет озун тилдебеди дейсин, ушундан коро шаарга жиберип койсо ал жакта эмне кылса да атасы учун женилирээк болмок, анткени ал кызынын озунун тандоосу болот эле. Эми кантет? 25 ке жаны кирип кулгун курагында омурдун бут ачуу даамын татып койду, анын куноосу эмне? Ооба деди ичинен, анын куноосу мен акмактын кызы болуп жаралып калганында. Канча сыздаса да мындан ары эмне болот деген суроосуна жооп таба албай турду.
Атасынын мындай абалын биринчи ирет коруп турган Гузел чочуп, эмне кылаар айласын таппай аландап апасын карайт,
-бир нерсе кылчы апа деп жардам куткондой.
Апасы баласы учун аска зоо эмеспи, сел журуп келе жатса да энеси жанында болсо камырабайт, ал анткени озу таш алдында калса да баласын суу устундо кармайт эмеспи.
-Болду! деди Сабира жолдошун жоошута.
-бул тагдыр, эч Ким куноолу эмес, сиздин создорунуз себепчи гана болбосо кызыбыздын короор куну ушул экен эч кайда качып кутула албайт эле. Эрден ажыраган жалгыз Гузел эмес, сиздей атасы бар экен кызыбыздын канатын эч Ким кайрый албайт. Жашында берсин мээнетти каарыганда берсин доолотту дейт, балким бул сыноолор жашында берилгени жакшыдыр, келечегин берсин! Осуп онсун, мындан аркы турмуш жолу дангыр болсун! Бала азабын тарттырбасын, деп бата берип кызынын мандайынан сылап койду.
-Омиин! Деп жубайынын артынан бата тартып кызынын башын кучактап жылтыраган кара узун чачтарынан шуу жыттап алды атасы.
-озумдун акылман кызым, Кудай жолунду ачсын! Эмне кааласан жаса, кандай кааласан ошондой жаша, элдин созуно конул болбо, балдарындан кыжаалат болбо, тируу турсам канаттуга кактырбай, тумшуктууга чокутпай асырайм.
Бул создордон Гузел турмушу бузулганын тушунду, бирок эч нерсе сураган жок, болгону балдарынын озунон да отуп бактысыз экенине ичи ачышып турду. Уч турмуштан уч бала, бирине эне мээрими жетишпей чоноюп жатса экоо атасы менен бир кун да бейгапар жашоо бактысына ээ боло алышпаптыр. Омурлорун берсин деди ичинен, мен тагдырга сынып мункуроп отуруп калууга акым жок, алардын келечеги учун курошуум керек деп чыйралып алды.
Карачы эне деген кандай зат, апасы кызым деп сыздап турса кызы балам дейт. Алар оздорун ойлошобу деги.
*****
Атасынын уйундо журуу канчалык оор болсо да аргасы жок женесине ары турт бери турт болуп, созу менен козу менен басынтканына чыдап жашоого туура келди. Уулу да чоноюп эки жашка чыгып, улуу кызы мектепке барып калган, мумкунчулук табаары менен ортончу кызынан кабар алып турат.
Ошол кундору агасы жумуштан бошоп ата энесинин колун карап отуруп калган, женеси ар кун жанжал чыгарат, "акча таппайсын" деп. Атасынын да иштери журушпой карызга батып уй булоодо кыйынчылыктар туула баштады. Баарына кубо болуп турган Гузел жон эле отура берсе болбостугун тушунуп балдарын апасына таштап атасынын карындашы менен бирге алыскы Москва шаарына барып иштеп акча таап келууну чечип Уйдогулоруно айтып тушундуруп корду эле, алар ары тарт бери тарт менен акыры жонотууну тура корушту. Мындай кылганга аргасыз эле, анткени анын агасы атанын жардамысыз эч нерсе кыла албайт, судуроп журуп окууга киргизген, бутуп келгенден кийин суйлошуп райондук ооруканага дарыгерликке ишке койгон, айлык акы аз экен деп бошоп алып же кобун таппай уйдо жатат, аны чон шаарга барып кыйынчылыкка чыдап иштеп кетет деп ишенууго болбойт.
Ошентип белди бекем бууп миндеген мекендештери байырлаган айтылуу Москва шаарына сапар тартты. Бишкектин "Манас" аэропортунан учканда кеч кирип бараткан эле Москвага келип конгондо да дал ошондой учурга туш келиптир. Абадагы откон торт жарым саат убакыт туш сымал отуп кеткендей сезилди Гузелге, бир учурду эки ирет жашап жатса. Жайдын акыркы кундору болгонго эки олкодо кундун узундугу бирдей болуп калган аз гана айрымачылык болбосо, 3 саат артка эсептегенде бир учурду эки ирет кайталап жашаганга болот экен. Бул аны тан калтырган биринчи учур болду, эжеси тосуп алып такси менен Шаар аралап батирге алып келгенче эки кабат болгон кенен жолдорду андагы айкы кайкы жургон унааларды, бири бирине коендой окшош бийик имараттарды коруп тан калып келе жатты, кантип бул шаарга коноор экенмин, жолдорун уйроно аламынбы деп кыжаалат боло. Уйронбоско арга барбы, конмок тугул озу кааласа да унута албаган шаар болду го, озунун кыйынчылыгы, туйшугу, кубанычы менен эсте калып. Бул шаарда журуп жашоону башка тарабынан коро алды, тагдырга таарынып мункуроп бир орунда туруп калуу болбостугун, бироодон жардам кутпой озуно гана ишенип жашоо керек экенин, алын канчага жетсе ошондой жашай турганынды тушунуп арманын ичине жутканды уйронду, алар жыйылып чыйралтып отуруп башына эн кыйын кун келгенде зор куч болуп беруусу учун.
Жанын оозуна тиштеп кунду кун, тунду тун дебей иштеп тапканын уйуно салып атасын карыздан кутултуп, калганын топтоп бир жыл дегенде уйуно кетууго камынып учакка билет алды. Бир апта алдын алып алган экен кундун отушу тозок болуп жатты, сагынычтан жарылып кетейин дейт. Тообо бир жыл кантип чыдадым экен деп озуно ОЗУ тан.
Коптон куткон бактылуу кун да келип таксиде аэропортту коздой бара жатты, бираз убакытты олчобой чыгып алган экен жолдун тыгын болушун эске албай, каттоо учурунан кечигип акыркы убакытка улгуруп келди. Каттодон откоруп жаткан орус кыз ага карап,
-арт жакта ажаткананын жанында гана орун калыптыр, Эгер билетинизге 1500 рубль кошуп берсениз орундугунузду бизнес класска алмаштырып беребиз, деди.
-жок, аркада болсо деле боло берет акчам жок, деди Гузел. Ал учун айрымасы жок эле, эптеп жетсе болду, тыйын да короткусу жок балдарынын ырыскысынан.
Орус кыз тергилеп жатып,
-сиз учун бизнес классты бекер эле алмаштырып берейинчи сулуу коздорунуз учун, деп орундугу жазылган билетти сунду.
Ага рахматын айтып андан ары жугуруп учакка отургузчуу жайга келди.
Учактын оозунда тосуп алып жылмайып турган кыздардын бири орундугун коргозуп жайгаштырып койду. Келе жатканда отурган орундуктардан айрымаланып бул жерде бир катарда эки гана кенен болгон орундуктар экен. Жан жагында жашы отуздарга барып калган келбетту, кийген кийими озуно жарашыктуу келин отуруптур. Коздору мундуу экен деп ойлоп койду ага крап Гузел. Анан эле оз ойлору менен алек болуп, барып балдарын кучагына кысып ата энесинин кучагына жыгылаарын элестеп кубанычтан козуно жаш алып баратты.
Бул бирде кулуп бирде ыйлап бара жаткан жанындагы коз карашы кийген кийими оор тагдырдан кабар берип турса да жузунун сулуулугу конулду бурган Гузелге карап, коз жашынын себебин билгиси келдиби же бул жупуну кыз бул жайга кандай жайгашып калганына кызыктыбы айтоор жанындагы келин соз баштап калды.
-кетип жатканынызга кубанып жатасызбы?
-аябай, балдарымды сагындым, деп жооп берди Гузел.
-бактылуу экенсин балдарына бара жатсан, деп сумсая отуруп калды.
Анын жузун коруп капа кылып алдымбы эмне дей койдум деп шашмалай,
-ката суйлоп алган болсо кечирин, деди.
-жок сен эч нерсе айткан жоксун кечирим сурагыдай, озум деп эле ыйлап жиберди тиги келин. Бир топко чейин оозун басып ыйлап жатып катуу ушкуруп алып созун улады.
-менин бактылуу кундорум сонуна жетип келгендей. Жолдошум экообуз суйушуп баш кошконбуз, баары жакшы башталган, аттин оз бактыма озумдун козум тийген ондуу. Бир кем дуйно дечуу эле бизде баары жакшы ошол кемчилик качан чыгаар экен деп ар дайым коркуп жашадым. Ким билет жакшы тилек кылганымда балким баары жакшы болмок, пенденин оозундагы Кудайдын кулагында деп койот эмеспи. Акыры корккон кунум да келип беш жыл отсо да перзент корбодук, текшерилсек жолдошумда баары жакшы экен мени текшерип корушуп жатыным жогору жайгашкандыктан бала бутушу кыйын дешти. Дарыгерлердин кенеши менен жасалма жол аркылуу урук отургузууну чечтик. Озубуздо болбой Казакстанга барып да жасаттым, уч ирет кылган аракетибиз текке кетип Москвага жонодук. Баары жакшы аяктап эки ай дегенде кубанып кайтканбыз, анан эле бир кун ичим катуу оорутуп ооруканага барсак туйулдук оспой калыптыр дешкенинен кайра Москвага келсек жатынында киста пайда болуп ото тездикте осуп жаткан экен, ошол туйулдукту остурбой койгон дешти. Кийин аны дарылата баштадым, догдурлар бытырап эле калышты корсо адашкандык болгон экен ал киста эмей эле шишик болуп чыкты. Кандайча ушул убакка чейин байкабагандарына тан калышты, кандай болгон ченде да кеч болгон экен жатынымды алып салууга аргасыз болушту. Кундо ыйлап жолдошумдун да журогун эзип жибердим, ал байкуш "сен каалаган учун эле макул болгом, мага бала анчалык деле маанилуу эмес" деп коет, кайдаан мен анын жаш баланы коргондо жайнап кеткен коздорун байкабайт дейсинби. Акыркы кундору алсыз болуп чачым тушуп баштаганынан жамандыктан кумон кылып бул жакка келгем, атайын жолдошумду албай озум келдим. Билесинби менин кумондорум акталды, шишик жайылып ичегилериме откон экен, деп оксуп жиберди.
Аны сооротуштун айласын таппай,
-жаш эле турбайсынбы, азыр медицина онуккон мезгил, баарын калыбына келтирсе болот, алдын ала жамандыкты чакырбай жакшылыктан умут кыл, жашын канчада деди Гузел зээни кейий.
-отуз сегизде, мен тузолбойм, мен дарыгерлердин айтканындай жашашты каалабайм ичиме баштык байлап, билесизби ал кандай азап, ичинди тешип баштык байлап коюшат ичегидеги зан ошол баштыкка тушуп турат. Менин жолдошум андай аял менен жашоого татыктуу эмес, дуйнодо жалгыз жакшы куйоо бар болсо анда ал менин куйом болгон болот. Канча омурум калса да зандын жытын жыттатпай таза бойдон анын эсине калгым келет, сиз бул Кабарды уккан акыркы адам болосуз башка эч кимге ооз ачпайм, болбосо баары мени оозу менен дарылап, козу менен боор ачып карап олумду жакындатышат, мен кадимкидей жашоону каалайм деп созун бутурду.
-кечирин сен деп алганым учун, бирок чындыгында жаш корунот экенсиз коп болсо отузда болсо керек дегем, деп созду башка нукка бурууга аракет кылды Гузел.
-рахмат, деди жылмайып коз жашын сурто. Бул да болсо жолдошумдун мээнети, ысыкка куйдурбой суукка тондурбай аярлап келет. Кечир сен дагы, озундун туйшугун озуно жетип турганда мен да кайдагыны айтып башынды ооруттум, канчада болдун менден жаш болсон керек.
Маектешинин жылмайганына кубанып, чон иш жасап койгондой кубана,
-ооба жашмын 28де болдум, эч нерсе эмес ичтеги букту айтып албасак кыйын болот биз аялдар учун, а сиз менин туйшугумдун оордугун кайдан билдиниз деп Эми созду ОЗУ тарапка бурду, анын оюнан алыстатмакка.
-андай болбосо кичине балдарынды таштап сагынычка малынып алыста журмок белен, демек буга мажбурлаган бир койгоюн бар.
Гузел аста башын ийкегилеп козунун жашын агызып кое берди.
-балким сен да ичтеги ызаанды айтып женилдеп алаарсын, деген келбетту келин башын аркадагы жаздыкка жолой кетти.
Жанындагы жаш кыздын жашап откон жашоосун бирде ыйлап бирде жылмайып угуп отуруп, башын которуп баштан аяк карап алды биринчи жолу коруп жаткандай. Анын кайратына тан калат, эн башкысы Гузелдин келечектен умутун узуп койгону келинди окундуруп жатты. Акыры анын бул акчалуулар отурчу жайга кандайча жайгашып калганын укканда акылына укмуштай ой келди келиндин, балким бул тагдырдын буйругу болуп журбосун, жашоодо кокустук болбойт дешет эмеспи деп алды озунчо.
-Гузел мынчалык алыста журуп балдарындан ажырабай, алар менен бирге журуп иштесен кантет.
-биздин айылда кайдагы жумуш
эже, районго барып иштегенде да ал акча эч нерсеге жетпейт.
- Эгер туура корсон мен сага жумуш сунуштайын. Мага уй жумуштарын жасаганга жардам бересин, балдарын менен бирге келе бер, уй кенири сага бир болмо болуп берем. Менин абалымды уктун, азыр уй жумуштарын жасаганга эмес тузугуроок жылмайганга да алым калбай калат кээде. Озум да сендей тыкан кыз келиндер болсо жардамчы кылып алмакмын деп коптон бери ойлоп жургом, балким бизди Жараткан жолуктургандыр, деп жылмайып жооп кутуп калды. Келиндин тупку максаты башка эле, бирок аны ачык айта алмак эмес.
Гузел ойлоно тушуп,
-рахмат эже, уйго барып ата энем менен кенешип короюн, деди.
-ошент, бул менин телефон номурум кийин созсуз чалып бир жообун бер. Айлык акынды жакшы толоп берет жолдошум, ал сарандардан эмес, деп номур жазылган кагаз сунду.
Маек менен билинбей торт жарым саат убакыт отуп Бишкекке да келип тушушуп, эки армандуу кыргыз келиндери жылуу коштошуп оз жолдоруна тушушту. Гузел оз айылына сапар тартып узак жолдо бара жатып азыр эле коштошкон келин тууралуу ойлоп бара жатты, байкуш оз ниети менен оз бактысын кыйратып алган экен, а менчи? Оз жашоосун тизмектен откоруп кай жерден жаздым деп ойлоп бараткан, корсо ОЗУ деле тиги келинден алыс кетпептир, ар бир кадамында жамандыктан коркуп, жакшы кундор келсе ага ишенбей ал кундордун аякталышын кутуп жашаган тура. Ар Ким ниетине жараша жашоо алат дегенге ынанып али баары бутпогонун эстеп, биринчи жолу бакыттан умут кылып жылмайып алды.
Уйуно жетип келгенде кеч кирип уйдогулор жатууга камынып калышкан экен, Гузелдин кирип келгени алардын уйкусун качырып уйун жыргалга болоду. Ата энеси менен корушуп уул кызын алмак салмак жыттап жатса да жытына тойбоочудай. Акча тапкан кол аппак дегендей женеси да аны айланчыктап калыптыр.
Ал бактылуу тунду откоруп эртеси экинчи кызын коргону жоноду. Жолдо баратып эле журогу башкача согуп баштаган бекеринен эмес экен, кызынын чон энеси каза болуп, кызды мурунку куйосунун учунчу ирет уйлонгон жары карап жаткан экен, ал да козу азиз бала тороптур. Андай болсо кызды алып кетейин деп корду эле атасы озунон сура деп басып кетти. Кызы кыйла чоноюп калган экен кучактап жыттап -мен апан десе,
-менин Апам олуп калбадыбы Эми менин Апам ... деп огой энесинин атын атады эле Гузелдин журогу жарылып кетейин жаздады.
-мен Гузел апан, сенин апан менмин тируумун кызым, сени алып кетем деп кичинекей колдорун кармап озунун бетине тийгизди эсине тушобу деген ойдо, кичинесинде апасынын бетин кармап уктаганды жактырчу.
-жок Гузел менин Апам эмес, ал мени таштап кеткен. Мен эч кайда кетпейм сени менен, мен атамдын кызымын аны таштабайм, деп колдорун тартып алып артка бурулуп жугуруп кетти. Гузел эч нерсени ойлобой туруп анын артынан жугурду жыгылып калбагай эле козу корбосо деп, жок бул короону жакшы оздоштуруптур туз эле уйго карай кирип кетти. Артынан карап калган Гузел козунун жашын сурто дарбазадан чыгып баратты, рас ушул уйдо атасынын жанында калууну каалайт экен ОЗУ айткандай болсун, балким бул эн туурасыдыр чечимдин мен иштеп убактым болбой калса Ким керээли кечке жетелеп карамак эле, оз уйум да жок болсо короодон короого кочууго тура келсе уйроно албай кыйналбасын, башкалардан соз угуп кемсинбесин атасы экоо бири биринин дартын жакшы тушунушот, огой энеси да жакшыдай корунот оздой кылып тыкан карап жатканына караганда деп озун ОЗУ жоошута жашына муунуп бара жатты.
*****
Уйундо коп турбай эле ата энесинин батасын алып жумуш сунуштаган эжесин коздой жоноп кетти балдары менен бирге.
Айткан дарек менен жетип келген дарбазанын алдында туруп, ушундай кооз дарбазанын артында оор азап тартып жашап жаткан аялды эстеп озунун кайгы мунун терен катты, анын тартып жаткан азабынын жанында озунуку эч нерсе эмес экенин тан алып. Бул жерге арызданып жугун артуу учун эмес жардам беруу максатында келгенин мээсине бекем туйуп дарбаза какты. Дарбаза ачылып ичкери киргенде андан бетер ичи ачышты уй ээлерине, ушундай кен короо чон уйдо жугуруп ойногон бала жок. Кудум Кудайы Таала кор деп козуно сайып жаткандай кимдин тагдыры оор экенин. Уйдун босогосун аттап экоо бири бирине жараша кучакташып жылмайып тосуп алган уй ээлерин коруп коздорунон аргасыз жаштар тамчылап кетти, бул уйдун ээлери кудум ушундай адамдар болушу керек эле, башкача элестетууго болбойт. Келин кулпуруп биринчи коргондогудон да сымбатту болуп кеткенге окшойт, бирок коздору чункурайып чарчагандай. А жолдошучу эркек деген наамды алып журууго татыктуу адам экени бир коргондо билинип турат. Бар экен го кыргызымдын мырзалары деп алды Гузел озунчо. Андан аркы коргондору анын бул оюн толуктап гана жатты, Гузелдин балдарына узулуп тушконучу. Эки азаптуу келин армандарын ичине жутуп бирин бири алаксытып жакшылыкка жетелеп жашап жатышты. Гузел боорукер эжесине билгендерин айтып намаз окуганга уйротсо, ал эжеси ага ар бир кунду барктап андан рахат алып жашоону уйротуп, ар кимиси оздорунчо бакыттын жаны даамын татып жатышты. Бирок бул жашоо, убакыт оз окумун жургузуп жыл айланып келиндин оорусу кучоп тошок тартып жатып калды. Жолдошу аны айланчыктап жанынан чыкпайт, операцияга да кеч болгон эле. Бир кун болгон кучун жыйып Гузелди жанына чакырып отунучун айтты.
-мен аны сага гана ишенип тапшыра алам, анын коз карашын байкадынбы ал сага суктанат, ал кучтуу аял затын жактырат а сен ченемсиз кучко ээсин. Суранам аны бактылуу кыл ата наамын ыйгар, озун да бактылуу бол, мен учун силер бактылуу болууга тийишсинер. А сен мага туболук бакытты тартууладын, сенден уйронуп жасаган амалдарым менен мен олумдон коркпой бейиште болуучу жыргал жашоодон умут этип баратам, сен да бакыттан умут кыл деп бул дуйного жаралган максатын аткарып буткондой акыркы демин чыгарып келмеси менен туболук жашоого кете берди.
Гузел ооз ачып суйлогонго улгурбой, бир колу менен оозун басып Экинчи колу менен маркумдун ачык калган коздорун жаап, илен салан баса сыртка жоноду. Каалга артында кутуп турган уй кожоюну аны коруп баарын тушунуп болмого карай жугурду...
Оо калайык калк калын журт мен силерди таштап баратам,
асмандагы периштеге жыпар жытым таратам. Аранарда калды муздап жалгызым, сыйдыргыла, жылыткыла жагып болсо бир сындырым арашан!
Жаны жок денени муздаганча кучактап озун коерго жер таппай, олук менен кошо муздап бараткан жан жолдошун кыя албай сулуу жубайынын руху ушинтип сыздап тургандай. Гузел кирип андан алыстатпаганда канчага чейин отура бермек ким билсин.
-болду рухун кыйнабан, сизге алагды болбой тынч учуп кетсин, деди колунан тарта.
Ал созго ынангандай болмодон чыгып, Гузелди кучактап бир топко чейин ыйлап турду.
-жарымы жок адам кордун беле, анда коруп ал, мен алдында турам, деп буркурайт, жанында журогу бар адам чыдап тура албагыдай. Бирок Гузел озу тан кала тургандай кайратка ээ экен, ичинен сыздап дуйнодогу эн жакшы жакын адамдарынын бирин жоготконуна чыдабай турса да жанындагы анын жарымына билгизбей Кайрат берип турду.
Олгон олот калган калат демекчи канча сыздаса да кабырга бирге жатып алмак жок, маркумду жерге берип болуп тируунун туйшугун улантып жатышты. Арадан бир ай убакыт отуп Гузел уйуно кетуусун айтып жолго камына баштады. Бираз да болсо озуно келип калгандай, эми бир уйдо ботон эркек менен жашай берууну тура корбоду. Кожоюуну канчалык кыйылганы менен анын айтканын туура тушунуп жонотушу жонотуп жиберип, Бирок алар кеткенде оз уйу озуно ботон корунуп туруп алды, балдардын жугуруп ойногондору, Гузелдин тыкандыгы, уялынкы назик уну баары коз алдына келип туруп алды. Корсо ошолор бар жалгыздыгы билинбей жаткан экен, жубайы баарын билгендей алдын ала айткан тура. Гузелге айткан создорду жолдошуна да айткан эле бир эмес бир нече жолу, бирок ал тируу кезинде андан башка менен озун элестете алчуу эмес, турмуш дегенин башка тура. Тагдыр кай жерде жаны оюнун кураарын билбейсин.
Гузелдер кайтып келгенден бир апта отпой короосуна мерседестин акыркы улгусундогу женил унаа келип токтоду, атасы келген конок менен саламдашып уйго чакырды келген себебин сурап.
-кызыныздын колун сурап келдим, дегенин уккан ата андан аркысын уккусу келбей,
-сиз даректен адашып калыпсыз менин куйоого бере турган кызым жок, деди кыска.
Шаардык неме баарын туз тушунуп тан калды.
-кандайча элдер Гузелдин уйу ушул дешпедиби.
Атасы бираз ойлоно тушуп,
-Гузел бери келчи, деп чакырып калды.
Мейманканага кирип келген Гузел тордо отурган кожоюнун коруп чочуп кетти.
-сиз?
-ооба Гузел мен силерди алып кеткени келдим, эжендин созун жерге таштабайсын деген умуттомун, балдар менин жыргалым болуп калган экен, мени акыркы жыргалдан айрыба.
Атасынын алдында бул создорду угуп турганына уялып кайда бекинээрин билбей, узун кара кирпиктерин кыймылдатып ак саргыл жузун кызартып сыртка чыга жоноду.
Кызын акыркы убактарда жакшы билип калган ата баарын тушунуп, тамагын кыра
-Гузел уйдо жургонуно коп болгону менен, куйосунон жооп уга элек деди эле бул койгой эмес деп Гузелди салып алышып уулунун атасына келишти.
-кызымдын жообун берип жолун ач, деди атасы саламдашпай туруп.
Ортодон апасы чыгып созго аралашып,
-жообу жок эрден уруксатсыз кайда гана тентип келип эми куйосу бар экенин эстедиби, деп жатканда арыда турган баласы жакын келип,
-Гузел жолун ачылсын! Сени атам келип кеткен куну бошотконмун, оз тагдырына озун гана жоопкерсин. Баланы бер деп талашпайм ага акысызмын, болгону бир коргоз балким атам айткандай ал менин акыркы перзентим болоор деди.
Гузел женил дем ала баласын унаадан тушурду эле, Оз баласын озу кучактай албай жон гана тиктеп козунун жашын суртуп турду атасы...
*****
Эшик алдында алакан жая бата берип ата энеси жакындары козуно жаш ала узатып калышты, ким кутулганына суйунуп ким анын бактылуу жузун коруп кубанып дагы бири жон гана чын дилинен бакыт каалап ар Ким оз ойлору менен алек. Балдар унаага тушуп алыс жолго чыгып, аларды жайдары тосуп алчуу уйго бараткандарына курсант.
Бири ролдо бири анын жанында отуруп бара жатышкан экоо да бири бирин карап жылмайып, тагдырына баш ийип Алланын мыйзамы алдында тугой эсептелип жашоону баардык кемчиликтери менен бирге кабылдашып бакыттан умут этип турмуштун узун жолуна сапар тартып бара жатышты...
Аягы.
Окурмандар баарыныздарга ийгилик, болуп корбогондой бакыт каалайм. Жакшы да жаман да жазып Гузел менен бирге кыйналып окуганыныздар учун ийилип таазим кылам. Баа жеткис убактыныздарды болуп окуганыныздар учун мин ирет рахмат.
Экрандан алыстабаныздар, кийинки чыгарма озум суйгон детектив жанрына бурулмакчы. Жакында "Кайчылаш иликтоо" Аттуу чыгарма жарыяланып баштайт.
Эненин журогу не деген журок! Баласы учун канча ирет бырча-бырча жанчылып кайра чогулуудан чарчабайт. Кызынын ары сал бери сал болуп ар кайсы жерге урунду болгон тагдырга туш келгенин коруп кунуно мин олуп тирилет. Ал ансайын уйундогу келинин бополоп карайт, балким кайтаар дуйно бул жакшылык кызыма кайтаар деген ойдо. Келини ошону тушунуп жетсе кана, ал акылсыз озун бийик тутуп ата энеси тируу туруп уйго ээлик кылып жатпайбы, чыккан кыз чийден тышкары деп кайнисиндисин оз уйуно батырбай.
Ал эмнеси учун бийик туруш керек, уй булоонун тукумун улап жатамын деппи? Эмне кыздын баласы ал уй булоонун тукуму эмеспи? Уулу барктуу да кызы кадырсызбы? Эгер ата энеде бир жагдай чыкса ошол келини жайгара алабы же дагы деле ошол кызга куну калабы? Бирок бул ата бабадан калган салт ата уйу балага мураска калат, кыздар куйоого узайт. Эгер кыздын тагдыры тайкы болсо эмне кылат? ага ким куноолу? алсыз деген аял зат кочодо калып кете береби? Анда неге талаалап жургон кыз келиндердин артынан ушак ээрчитишет? Агасы мен эркекмин бир айласын кылам сен аялсын, алсызсын уйду сага бошотуп беруум керек, сен учун жооп берем эки дуйнодо дебесе, качан гана жаман жагын угуп калганда жоопкер экенин эстесе бул адилеттуулукпу
Саамга узаган жымжырттыкты ичкериден чыга келген кызы бузду. Кызынын улбурогон ак саргыл жузун коруп, колотто калып бийиктикке чыга албай жол издеген улактын козундой бакырайган кара коздорун коруп атасы чыдабай кетти.
-кечир мени чурпом! Мени кечир! Тагдырындын талкаланышына себеп болгон жаман атанды кечир! деп бук тушуп козунун жашын салаа кылып ыйлап жатты. Ушунча жыл ичин мите курттай жеп жургон абийир азабына туруштук бере албай калгандай. Озун кайратту корсотуп, кызы туш келген тагдырды кадимки корунуштой карагандай сезилгени менен баарынан кабардар эле, мындай болушуна озун туздон туз куноокор деп айыптап канча ирет озун тилдебеди дейсин, ушундан коро шаарга жиберип койсо ал жакта эмне кылса да атасы учун женилирээк болмок, анткени ал кызынын озунун тандоосу болот эле. Эми кантет? 25 ке жаны кирип кулгун курагында омурдун бут ачуу даамын татып койду, анын куноосу эмне? Ооба деди ичинен, анын куноосу мен акмактын кызы болуп жаралып калганында. Канча сыздаса да мындан ары эмне болот деген суроосуна жооп таба албай турду.
Атасынын мындай абалын биринчи ирет коруп турган Гузел чочуп, эмне кылаар айласын таппай аландап апасын карайт,
-бир нерсе кылчы апа деп жардам куткондой.
Апасы баласы учун аска зоо эмеспи, сел журуп келе жатса да энеси жанында болсо камырабайт, ал анткени озу таш алдында калса да баласын суу устундо кармайт эмеспи.
-Болду! деди Сабира жолдошун жоошута.
-бул тагдыр, эч Ким куноолу эмес, сиздин создорунуз себепчи гана болбосо кызыбыздын короор куну ушул экен эч кайда качып кутула албайт эле. Эрден ажыраган жалгыз Гузел эмес, сиздей атасы бар экен кызыбыздын канатын эч Ким кайрый албайт. Жашында берсин мээнетти каарыганда берсин доолотту дейт, балким бул сыноолор жашында берилгени жакшыдыр, келечегин берсин! Осуп онсун, мындан аркы турмуш жолу дангыр болсун! Бала азабын тарттырбасын, деп бата берип кызынын мандайынан сылап койду.
-Омиин! Деп жубайынын артынан бата тартып кызынын башын кучактап жылтыраган кара узун чачтарынан шуу жыттап алды атасы.
-озумдун акылман кызым, Кудай жолунду ачсын! Эмне кааласан жаса, кандай кааласан ошондой жаша, элдин созуно конул болбо, балдарындан кыжаалат болбо, тируу турсам канаттуга кактырбай, тумшуктууга чокутпай асырайм.
Бул создордон Гузел турмушу бузулганын тушунду, бирок эч нерсе сураган жок, болгону балдарынын озунон да отуп бактысыз экенине ичи ачышып турду. Уч турмуштан уч бала, бирине эне мээрими жетишпей чоноюп жатса экоо атасы менен бир кун да бейгапар жашоо бактысына ээ боло алышпаптыр. Омурлорун берсин деди ичинен, мен тагдырга сынып мункуроп отуруп калууга акым жок, алардын келечеги учун курошуум керек деп чыйралып алды.
Карачы эне деген кандай зат, апасы кызым деп сыздап турса кызы балам дейт. Алар оздорун ойлошобу деги.
*****
Атасынын уйундо журуу канчалык оор болсо да аргасы жок женесине ары турт бери турт болуп, созу менен козу менен басынтканына чыдап жашоого туура келди. Уулу да чоноюп эки жашка чыгып, улуу кызы мектепке барып калган, мумкунчулук табаары менен ортончу кызынан кабар алып турат.
Ошол кундору агасы жумуштан бошоп ата энесинин колун карап отуруп калган, женеси ар кун жанжал чыгарат, "акча таппайсын" деп. Атасынын да иштери журушпой карызга батып уй булоодо кыйынчылыктар туула баштады. Баарына кубо болуп турган Гузел жон эле отура берсе болбостугун тушунуп балдарын апасына таштап атасынын карындашы менен бирге алыскы Москва шаарына барып иштеп акча таап келууну чечип Уйдогулоруно айтып тушундуруп корду эле, алар ары тарт бери тарт менен акыры жонотууну тура корушту. Мындай кылганга аргасыз эле, анткени анын агасы атанын жардамысыз эч нерсе кыла албайт, судуроп журуп окууга киргизген, бутуп келгенден кийин суйлошуп райондук ооруканага дарыгерликке ишке койгон, айлык акы аз экен деп бошоп алып же кобун таппай уйдо жатат, аны чон шаарга барып кыйынчылыкка чыдап иштеп кетет деп ишенууго болбойт.
Ошентип белди бекем бууп миндеген мекендештери байырлаган айтылуу Москва шаарына сапар тартты. Бишкектин "Манас" аэропортунан учканда кеч кирип бараткан эле Москвага келип конгондо да дал ошондой учурга туш келиптир. Абадагы откон торт жарым саат убакыт туш сымал отуп кеткендей сезилди Гузелге, бир учурду эки ирет жашап жатса. Жайдын акыркы кундору болгонго эки олкодо кундун узундугу бирдей болуп калган аз гана айрымачылык болбосо, 3 саат артка эсептегенде бир учурду эки ирет кайталап жашаганга болот экен. Бул аны тан калтырган биринчи учур болду, эжеси тосуп алып такси менен Шаар аралап батирге алып келгенче эки кабат болгон кенен жолдорду андагы айкы кайкы жургон унааларды, бири бирине коендой окшош бийик имараттарды коруп тан калып келе жатты, кантип бул шаарга коноор экенмин, жолдорун уйроно аламынбы деп кыжаалат боло. Уйронбоско арга барбы, конмок тугул озу кааласа да унута албаган шаар болду го, озунун кыйынчылыгы, туйшугу, кубанычы менен эсте калып. Бул шаарда журуп жашоону башка тарабынан коро алды, тагдырга таарынып мункуроп бир орунда туруп калуу болбостугун, бироодон жардам кутпой озуно гана ишенип жашоо керек экенин, алын канчага жетсе ошондой жашай турганынды тушунуп арманын ичине жутканды уйронду, алар жыйылып чыйралтып отуруп башына эн кыйын кун келгенде зор куч болуп беруусу учун.
Жанын оозуна тиштеп кунду кун, тунду тун дебей иштеп тапканын уйуно салып атасын карыздан кутултуп, калганын топтоп бир жыл дегенде уйуно кетууго камынып учакка билет алды. Бир апта алдын алып алган экен кундун отушу тозок болуп жатты, сагынычтан жарылып кетейин дейт. Тообо бир жыл кантип чыдадым экен деп озуно ОЗУ тан.
Коптон куткон бактылуу кун да келип таксиде аэропортту коздой бара жатты, бираз убакытты олчобой чыгып алган экен жолдун тыгын болушун эске албай, каттоо учурунан кечигип акыркы убакытка улгуруп келди. Каттодон откоруп жаткан орус кыз ага карап,
-арт жакта ажаткананын жанында гана орун калыптыр, Эгер билетинизге 1500 рубль кошуп берсениз орундугунузду бизнес класска алмаштырып беребиз, деди.
-жок, аркада болсо деле боло берет акчам жок, деди Гузел. Ал учун айрымасы жок эле, эптеп жетсе болду, тыйын да короткусу жок балдарынын ырыскысынан.
Орус кыз тергилеп жатып,
-сиз учун бизнес классты бекер эле алмаштырып берейинчи сулуу коздорунуз учун, деп орундугу жазылган билетти сунду.
Ага рахматын айтып андан ары жугуруп учакка отургузчуу жайга келди.
Учактын оозунда тосуп алып жылмайып турган кыздардын бири орундугун коргозуп жайгаштырып койду. Келе жатканда отурган орундуктардан айрымаланып бул жерде бир катарда эки гана кенен болгон орундуктар экен. Жан жагында жашы отуздарга барып калган келбетту, кийген кийими озуно жарашыктуу келин отуруптур. Коздору мундуу экен деп ойлоп койду ага крап Гузел. Анан эле оз ойлору менен алек болуп, барып балдарын кучагына кысып ата энесинин кучагына жыгылаарын элестеп кубанычтан козуно жаш алып баратты.
Бул бирде кулуп бирде ыйлап бара жаткан жанындагы коз карашы кийген кийими оор тагдырдан кабар берип турса да жузунун сулуулугу конулду бурган Гузелге карап, коз жашынын себебин билгиси келдиби же бул жупуну кыз бул жайга кандай жайгашып калганына кызыктыбы айтоор жанындагы келин соз баштап калды.
-кетип жатканынызга кубанып жатасызбы?
-аябай, балдарымды сагындым, деп жооп берди Гузел.
-бактылуу экенсин балдарына бара жатсан, деп сумсая отуруп калды.
Анын жузун коруп капа кылып алдымбы эмне дей койдум деп шашмалай,
-ката суйлоп алган болсо кечирин, деди.
-жок сен эч нерсе айткан жоксун кечирим сурагыдай, озум деп эле ыйлап жиберди тиги келин. Бир топко чейин оозун басып ыйлап жатып катуу ушкуруп алып созун улады.
-менин бактылуу кундорум сонуна жетип келгендей. Жолдошум экообуз суйушуп баш кошконбуз, баары жакшы башталган, аттин оз бактыма озумдун козум тийген ондуу. Бир кем дуйно дечуу эле бизде баары жакшы ошол кемчилик качан чыгаар экен деп ар дайым коркуп жашадым. Ким билет жакшы тилек кылганымда балким баары жакшы болмок, пенденин оозундагы Кудайдын кулагында деп койот эмеспи. Акыры корккон кунум да келип беш жыл отсо да перзент корбодук, текшерилсек жолдошумда баары жакшы экен мени текшерип корушуп жатыным жогору жайгашкандыктан бала бутушу кыйын дешти. Дарыгерлердин кенеши менен жасалма жол аркылуу урук отургузууну чечтик. Озубуздо болбой Казакстанга барып да жасаттым, уч ирет кылган аракетибиз текке кетип Москвага жонодук. Баары жакшы аяктап эки ай дегенде кубанып кайтканбыз, анан эле бир кун ичим катуу оорутуп ооруканага барсак туйулдук оспой калыптыр дешкенинен кайра Москвага келсек жатынында киста пайда болуп ото тездикте осуп жаткан экен, ошол туйулдукту остурбой койгон дешти. Кийин аны дарылата баштадым, догдурлар бытырап эле калышты корсо адашкандык болгон экен ал киста эмей эле шишик болуп чыкты. Кандайча ушул убакка чейин байкабагандарына тан калышты, кандай болгон ченде да кеч болгон экен жатынымды алып салууга аргасыз болушту. Кундо ыйлап жолдошумдун да журогун эзип жибердим, ал байкуш "сен каалаган учун эле макул болгом, мага бала анчалык деле маанилуу эмес" деп коет, кайдаан мен анын жаш баланы коргондо жайнап кеткен коздорун байкабайт дейсинби. Акыркы кундору алсыз болуп чачым тушуп баштаганынан жамандыктан кумон кылып бул жакка келгем, атайын жолдошумду албай озум келдим. Билесинби менин кумондорум акталды, шишик жайылып ичегилериме откон экен, деп оксуп жиберди.
Аны сооротуштун айласын таппай,
-жаш эле турбайсынбы, азыр медицина онуккон мезгил, баарын калыбына келтирсе болот, алдын ала жамандыкты чакырбай жакшылыктан умут кыл, жашын канчада деди Гузел зээни кейий.
-отуз сегизде, мен тузолбойм, мен дарыгерлердин айтканындай жашашты каалабайм ичиме баштык байлап, билесизби ал кандай азап, ичинди тешип баштык байлап коюшат ичегидеги зан ошол баштыкка тушуп турат. Менин жолдошум андай аял менен жашоого татыктуу эмес, дуйнодо жалгыз жакшы куйоо бар болсо анда ал менин куйом болгон болот. Канча омурум калса да зандын жытын жыттатпай таза бойдон анын эсине калгым келет, сиз бул Кабарды уккан акыркы адам болосуз башка эч кимге ооз ачпайм, болбосо баары мени оозу менен дарылап, козу менен боор ачып карап олумду жакындатышат, мен кадимкидей жашоону каалайм деп созун бутурду.
-кечирин сен деп алганым учун, бирок чындыгында жаш корунот экенсиз коп болсо отузда болсо керек дегем, деп созду башка нукка бурууга аракет кылды Гузел.
-рахмат, деди жылмайып коз жашын сурто. Бул да болсо жолдошумдун мээнети, ысыкка куйдурбой суукка тондурбай аярлап келет. Кечир сен дагы, озундун туйшугун озуно жетип турганда мен да кайдагыны айтып башынды ооруттум, канчада болдун менден жаш болсон керек.
Маектешинин жылмайганына кубанып, чон иш жасап койгондой кубана,
-ооба жашмын 28де болдум, эч нерсе эмес ичтеги букту айтып албасак кыйын болот биз аялдар учун, а сиз менин туйшугумдун оордугун кайдан билдиниз деп Эми созду ОЗУ тарапка бурду, анын оюнан алыстатмакка.
-андай болбосо кичине балдарынды таштап сагынычка малынып алыста журмок белен, демек буга мажбурлаган бир койгоюн бар.
Гузел аста башын ийкегилеп козунун жашын агызып кое берди.
-балким сен да ичтеги ызаанды айтып женилдеп алаарсын, деген келбетту келин башын аркадагы жаздыкка жолой кетти.
Жанындагы жаш кыздын жашап откон жашоосун бирде ыйлап бирде жылмайып угуп отуруп, башын которуп баштан аяк карап алды биринчи жолу коруп жаткандай. Анын кайратына тан калат, эн башкысы Гузелдин келечектен умутун узуп койгону келинди окундуруп жатты. Акыры анын бул акчалуулар отурчу жайга кандайча жайгашып калганын укканда акылына укмуштай ой келди келиндин, балким бул тагдырдын буйругу болуп журбосун, жашоодо кокустук болбойт дешет эмеспи деп алды озунчо.
-Гузел мынчалык алыста журуп балдарындан ажырабай, алар менен бирге журуп иштесен кантет.
-биздин айылда кайдагы жумуш
эже, районго барып иштегенде да ал акча эч нерсеге жетпейт.
- Эгер туура корсон мен сага жумуш сунуштайын. Мага уй жумуштарын жасаганга жардам бересин, балдарын менен бирге келе бер, уй кенири сага бир болмо болуп берем. Менин абалымды уктун, азыр уй жумуштарын жасаганга эмес тузугуроок жылмайганга да алым калбай калат кээде. Озум да сендей тыкан кыз келиндер болсо жардамчы кылып алмакмын деп коптон бери ойлоп жургом, балким бизди Жараткан жолуктургандыр, деп жылмайып жооп кутуп калды. Келиндин тупку максаты башка эле, бирок аны ачык айта алмак эмес.
Гузел ойлоно тушуп,
-рахмат эже, уйго барып ата энем менен кенешип короюн, деди.
-ошент, бул менин телефон номурум кийин созсуз чалып бир жообун бер. Айлык акынды жакшы толоп берет жолдошум, ал сарандардан эмес, деп номур жазылган кагаз сунду.
Маек менен билинбей торт жарым саат убакыт отуп Бишкекке да келип тушушуп, эки армандуу кыргыз келиндери жылуу коштошуп оз жолдоруна тушушту. Гузел оз айылына сапар тартып узак жолдо бара жатып азыр эле коштошкон келин тууралуу ойлоп бара жатты, байкуш оз ниети менен оз бактысын кыйратып алган экен, а менчи? Оз жашоосун тизмектен откоруп кай жерден жаздым деп ойлоп бараткан, корсо ОЗУ деле тиги келинден алыс кетпептир, ар бир кадамында жамандыктан коркуп, жакшы кундор келсе ага ишенбей ал кундордун аякталышын кутуп жашаган тура. Ар Ким ниетине жараша жашоо алат дегенге ынанып али баары бутпогонун эстеп, биринчи жолу бакыттан умут кылып жылмайып алды.
Уйуно жетип келгенде кеч кирип уйдогулор жатууга камынып калышкан экен, Гузелдин кирип келгени алардын уйкусун качырып уйун жыргалга болоду. Ата энеси менен корушуп уул кызын алмак салмак жыттап жатса да жытына тойбоочудай. Акча тапкан кол аппак дегендей женеси да аны айланчыктап калыптыр.
Ал бактылуу тунду откоруп эртеси экинчи кызын коргону жоноду. Жолдо баратып эле журогу башкача согуп баштаган бекеринен эмес экен, кызынын чон энеси каза болуп, кызды мурунку куйосунун учунчу ирет уйлонгон жары карап жаткан экен, ал да козу азиз бала тороптур. Андай болсо кызды алып кетейин деп корду эле атасы озунон сура деп басып кетти. Кызы кыйла чоноюп калган экен кучактап жыттап -мен апан десе,
-менин Апам олуп калбадыбы Эми менин Апам ... деп огой энесинин атын атады эле Гузелдин журогу жарылып кетейин жаздады.
-мен Гузел апан, сенин апан менмин тируумун кызым, сени алып кетем деп кичинекей колдорун кармап озунун бетине тийгизди эсине тушобу деген ойдо, кичинесинде апасынын бетин кармап уктаганды жактырчу.
-жок Гузел менин Апам эмес, ал мени таштап кеткен. Мен эч кайда кетпейм сени менен, мен атамдын кызымын аны таштабайм, деп колдорун тартып алып артка бурулуп жугуруп кетти. Гузел эч нерсени ойлобой туруп анын артынан жугурду жыгылып калбагай эле козу корбосо деп, жок бул короону жакшы оздоштуруптур туз эле уйго карай кирип кетти. Артынан карап калган Гузел козунун жашын сурто дарбазадан чыгып баратты, рас ушул уйдо атасынын жанында калууну каалайт экен ОЗУ айткандай болсун, балким бул эн туурасыдыр чечимдин мен иштеп убактым болбой калса Ким керээли кечке жетелеп карамак эле, оз уйум да жок болсо короодон короого кочууго тура келсе уйроно албай кыйналбасын, башкалардан соз угуп кемсинбесин атасы экоо бири биринин дартын жакшы тушунушот, огой энеси да жакшыдай корунот оздой кылып тыкан карап жатканына караганда деп озун ОЗУ жоошута жашына муунуп бара жатты.
*****
Уйундо коп турбай эле ата энесинин батасын алып жумуш сунуштаган эжесин коздой жоноп кетти балдары менен бирге.
Айткан дарек менен жетип келген дарбазанын алдында туруп, ушундай кооз дарбазанын артында оор азап тартып жашап жаткан аялды эстеп озунун кайгы мунун терен катты, анын тартып жаткан азабынын жанында озунуку эч нерсе эмес экенин тан алып. Бул жерге арызданып жугун артуу учун эмес жардам беруу максатында келгенин мээсине бекем туйуп дарбаза какты. Дарбаза ачылып ичкери киргенде андан бетер ичи ачышты уй ээлерине, ушундай кен короо чон уйдо жугуруп ойногон бала жок. Кудум Кудайы Таала кор деп козуно сайып жаткандай кимдин тагдыры оор экенин. Уйдун босогосун аттап экоо бири бирине жараша кучакташып жылмайып тосуп алган уй ээлерин коруп коздорунон аргасыз жаштар тамчылап кетти, бул уйдун ээлери кудум ушундай адамдар болушу керек эле, башкача элестетууго болбойт. Келин кулпуруп биринчи коргондогудон да сымбатту болуп кеткенге окшойт, бирок коздору чункурайып чарчагандай. А жолдошучу эркек деген наамды алып журууго татыктуу адам экени бир коргондо билинип турат. Бар экен го кыргызымдын мырзалары деп алды Гузел озунчо. Андан аркы коргондору анын бул оюн толуктап гана жатты, Гузелдин балдарына узулуп тушконучу. Эки азаптуу келин армандарын ичине жутуп бирин бири алаксытып жакшылыкка жетелеп жашап жатышты. Гузел боорукер эжесине билгендерин айтып намаз окуганга уйротсо, ал эжеси ага ар бир кунду барктап андан рахат алып жашоону уйротуп, ар кимиси оздорунчо бакыттын жаны даамын татып жатышты. Бирок бул жашоо, убакыт оз окумун жургузуп жыл айланып келиндин оорусу кучоп тошок тартып жатып калды. Жолдошу аны айланчыктап жанынан чыкпайт, операцияга да кеч болгон эле. Бир кун болгон кучун жыйып Гузелди жанына чакырып отунучун айтты.
-мен аны сага гана ишенип тапшыра алам, анын коз карашын байкадынбы ал сага суктанат, ал кучтуу аял затын жактырат а сен ченемсиз кучко ээсин. Суранам аны бактылуу кыл ата наамын ыйгар, озун да бактылуу бол, мен учун силер бактылуу болууга тийишсинер. А сен мага туболук бакытты тартууладын, сенден уйронуп жасаган амалдарым менен мен олумдон коркпой бейиште болуучу жыргал жашоодон умут этип баратам, сен да бакыттан умут кыл деп бул дуйного жаралган максатын аткарып буткондой акыркы демин чыгарып келмеси менен туболук жашоого кете берди.
Гузел ооз ачып суйлогонго улгурбой, бир колу менен оозун басып Экинчи колу менен маркумдун ачык калган коздорун жаап, илен салан баса сыртка жоноду. Каалга артында кутуп турган уй кожоюну аны коруп баарын тушунуп болмого карай жугурду...
Оо калайык калк калын журт мен силерди таштап баратам,
асмандагы периштеге жыпар жытым таратам. Аранарда калды муздап жалгызым, сыйдыргыла, жылыткыла жагып болсо бир сындырым арашан!
Жаны жок денени муздаганча кучактап озун коерго жер таппай, олук менен кошо муздап бараткан жан жолдошун кыя албай сулуу жубайынын руху ушинтип сыздап тургандай. Гузел кирип андан алыстатпаганда канчага чейин отура бермек ким билсин.
-болду рухун кыйнабан, сизге алагды болбой тынч учуп кетсин, деди колунан тарта.
Ал созго ынангандай болмодон чыгып, Гузелди кучактап бир топко чейин ыйлап турду.
-жарымы жок адам кордун беле, анда коруп ал, мен алдында турам, деп буркурайт, жанында журогу бар адам чыдап тура албагыдай. Бирок Гузел озу тан кала тургандай кайратка ээ экен, ичинен сыздап дуйнодогу эн жакшы жакын адамдарынын бирин жоготконуна чыдабай турса да жанындагы анын жарымына билгизбей Кайрат берип турду.
Олгон олот калган калат демекчи канча сыздаса да кабырга бирге жатып алмак жок, маркумду жерге берип болуп тируунун туйшугун улантып жатышты. Арадан бир ай убакыт отуп Гузел уйуно кетуусун айтып жолго камына баштады. Бираз да болсо озуно келип калгандай, эми бир уйдо ботон эркек менен жашай берууну тура корбоду. Кожоюуну канчалык кыйылганы менен анын айтканын туура тушунуп жонотушу жонотуп жиберип, Бирок алар кеткенде оз уйу озуно ботон корунуп туруп алды, балдардын жугуруп ойногондору, Гузелдин тыкандыгы, уялынкы назик уну баары коз алдына келип туруп алды. Корсо ошолор бар жалгыздыгы билинбей жаткан экен, жубайы баарын билгендей алдын ала айткан тура. Гузелге айткан создорду жолдошуна да айткан эле бир эмес бир нече жолу, бирок ал тируу кезинде андан башка менен озун элестете алчуу эмес, турмуш дегенин башка тура. Тагдыр кай жерде жаны оюнун кураарын билбейсин.
Гузелдер кайтып келгенден бир апта отпой короосуна мерседестин акыркы улгусундогу женил унаа келип токтоду, атасы келген конок менен саламдашып уйго чакырды келген себебин сурап.
-кызыныздын колун сурап келдим, дегенин уккан ата андан аркысын уккусу келбей,
-сиз даректен адашып калыпсыз менин куйоого бере турган кызым жок, деди кыска.
Шаардык неме баарын туз тушунуп тан калды.
-кандайча элдер Гузелдин уйу ушул дешпедиби.
Атасы бираз ойлоно тушуп,
-Гузел бери келчи, деп чакырып калды.
Мейманканага кирип келген Гузел тордо отурган кожоюнун коруп чочуп кетти.
-сиз?
-ооба Гузел мен силерди алып кеткени келдим, эжендин созун жерге таштабайсын деген умуттомун, балдар менин жыргалым болуп калган экен, мени акыркы жыргалдан айрыба.
Атасынын алдында бул создорду угуп турганына уялып кайда бекинээрин билбей, узун кара кирпиктерин кыймылдатып ак саргыл жузун кызартып сыртка чыга жоноду.
Кызын акыркы убактарда жакшы билип калган ата баарын тушунуп, тамагын кыра
-Гузел уйдо жургонуно коп болгону менен, куйосунон жооп уга элек деди эле бул койгой эмес деп Гузелди салып алышып уулунун атасына келишти.
-кызымдын жообун берип жолун ач, деди атасы саламдашпай туруп.
Ортодон апасы чыгып созго аралашып,
-жообу жок эрден уруксатсыз кайда гана тентип келип эми куйосу бар экенин эстедиби, деп жатканда арыда турган баласы жакын келип,
-Гузел жолун ачылсын! Сени атам келип кеткен куну бошотконмун, оз тагдырына озун гана жоопкерсин. Баланы бер деп талашпайм ага акысызмын, болгону бир коргоз балким атам айткандай ал менин акыркы перзентим болоор деди.
Гузел женил дем ала баласын унаадан тушурду эле, Оз баласын озу кучактай албай жон гана тиктеп козунун жашын суртуп турду атасы...
*****
Эшик алдында алакан жая бата берип ата энеси жакындары козуно жаш ала узатып калышты, ким кутулганына суйунуп ким анын бактылуу жузун коруп кубанып дагы бири жон гана чын дилинен бакыт каалап ар Ким оз ойлору менен алек. Балдар унаага тушуп алыс жолго чыгып, аларды жайдары тосуп алчуу уйго бараткандарына курсант.
Бири ролдо бири анын жанында отуруп бара жатышкан экоо да бири бирин карап жылмайып, тагдырына баш ийип Алланын мыйзамы алдында тугой эсептелип жашоону баардык кемчиликтери менен бирге кабылдашып бакыттан умут этип турмуштун узун жолуна сапар тартып бара жатышты...
Аягы.
Окурмандар баарыныздарга ийгилик, болуп корбогондой бакыт каалайм. Жакшы да жаман да жазып Гузел менен бирге кыйналып окуганыныздар учун ийилип таазим кылам. Баа жеткис убактыныздарды болуп окуганыныздар учун мин ирет рахмат.
Экрандан алыстабаныздар, кийинки чыгарма озум суйгон детектив жанрына бурулмакчы. Жакында "Кайчылаш иликтоо" Аттуу чыгарма жарыяланып баштайт.
#18 16 September 2018 - 14:25
- Карапайым
-
- Кыймылы жок
- 71
- 24 January 14
- : 23 May 2020 22:04
- Жынысы:Эркек
Чоон рахмаат автор. Кийинки чыгарманы чыдамсыздык менен кутуп калабыз
#19 16 September 2018 - 15:48
- Карапайым
-
- Кыймылы жок
- 152
- 09 August 18
- : 02 Nov 2018 12:56
Чоон рахмат.Гузелди бактылуу кылып бутургонунузго.
#20 16 September 2018 - 17:09
- Активист
-
- Кыймылы жок
- 577
- 27 August 17
- : 29 Dec 2024 01:49
Дагы Бир туйшук даярдап жатса керек автор дедим эле...хеппи енд
- (2 )
-
- 1
- 2