Кыргыз диaлекттери жaнa эски кыргыз сөздөрү, архаизмдер

(40 )
8
9
10
11
12

Кыргыз диaлекттери жaнa эски кыргыз сөздөрү, архаизмдер

#181 CCCP 18 Октябрь 2009 - 10:31

Активист

Кыймылы жок
908
11 Сентябрь 09
: 28 Янв 2020 13:03
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек шаары

Мен дайым чон атамдарга барганда создоруно кулкум келе берчуу. "ыя", "кубатым" деген создорду коп колдонушат. .. Кубатым десе уккан адам мага жалбооруп жатат деп ойлошу мумкун, бирок кээде урушуп атаканда деле "Ыя кубат, мынаны мындай кылсан болот беле, ыя?! деп урушушат

Карындашым Алайга турмушка чыккан. Алар дагы балдарына "кубатым" деп суйлошот экен. А жини келгенде "а тYг8т,муну мындай кылбапсын да" деп коюшат экен... Коп катташтык кылганыбыздыктан ушул эки соз биздин уйбулонун да диалекти боло баштады..

of the page up there ^

#182 Aza 18 Октябрь 2009 - 16:43

Карапайым

Кыймылы жок
113
06 Июль 09
: 07 Мар 2016 20:53
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Bishkek

Анда жаш болчумун... Чон атамдын уйундо майда-барат иш жасап жатабыз... Чон атам экообуз тамдын башында, Ноокаттын ичкилик зонасынан келген жээним жерде болчу, чон атам тиги небересине "этекти апкелчи" деп калды. Тиги жээним кеткен бойдон жок, чон атам да бакырып суйлогон катаал киши эле, улам кыйкырат,жээним дале жок... Этекти мен таап келе койдум бат эле... Эки сааттан кийин жээним келет,"этек каерде эле" деп.

корсо ал аялдардын юбкасын издеп журо бериптир

А этекти жээнимдин айылында "отоо тYйгYч" дешет экен да.

Anan al emne ele "etek"degen? Dagy kandai maanileri bar oshol nersenin???

Айылда короо чарбачылыгында колдонуулуча, катуу кездемеден(мисалы, каптын кездемесинем) жасалчу нерсе. Майда нерселерди салып (мисалы,саман, топонй кашек, шакел,чоп, малга тоют,тамекинин жалбырактарын, шыпырынды) нары бери ташый турган буюм.

Jakshy eken myndan kijin bilip jurot ekenmin,men dagy "etek"dese юбка izdegendei bolboi... :tongue:

of the page up there ^

#183 Aza 18 Октябрь 2009 - 16:49

Карапайым

Кыймылы жок
113
06 Июль 09
: 07 Мар 2016 20:53
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Bishkek

пахта терип коргонсузбу ошол пахтаны терип салуучу буюм ЭТЕК дейилет

[/quote]
Pahta terip korgon bolsom,bilmek ele bolushum kerek anan surabait dagy elem da... :blink:

of the page up there ^

#184 Asecha 23 Ноябрь 2009 - 14:27

Карапайым

Кыймылы жок
268
07 Июль 09
: 14 Фев 2014 16:34
Жынысы:Аялзаты

Негизи, биздин тилибиз кыргыз болгондон кийин созсуз турдо ар бир жаран таза кыргыз тилинде суйлош керек деп ойлойм. Суйлошуудо адабий тилдин нрмасын бузуп, диалектизмдерди кошуп суйлоо, албетте, тилдин жабыр тартышына алып келет дейт элем. Анткени баарыбыз эле нукура кыргыз тилинде суйлойлу, тилибиз олуу тилдердин катарына кирип калбасын деп чонубуздан кичинебизге чейин сайрап эле келе жатабыз. Эми айтылган создун жыйынтыгы болуш керек да. Эгер жакшылап ойлонуп корсок, далектизмдер да башка тилдин таасиринен келип чыккан тилдин нормасын ар тараптан бузуучу кандайдыр бир элемет дейт элем. Диалектизмдер, албетте, тил илиминде тилдин озунчо бир болугу катары жашап, илимпоздордун изилдоо объектиси болуу менен бирге оз омурун суруп келе жатат. Бирок ошетсе да, адабий тилибиздин нормасын бузуп диалекттерди кошуп суйлошконубуз, менин жеке пикиримде, тилибизди гана жабыркатпастан, улутубуздун жок болуусуна алып келуу коркунучу ар бир кыргыздын журогун ооруткан койгой экенинен шек санабайм.Чынында биз мындай маселелердин чечилишин жогоркудай "майда-барат" нерселерден башташыбыз керек!!!

of the page up there ^

#185 Барс 23 Ноябрь 2009 - 15:38

Супер-активист

Аким
2 987
24 Октябрь 08
: 14 Окт 2025 17:37
Жынысы:Эркек
Калаасы:Айылда

Өтүнү ч! "Ит оозуна сокто жарашпайт! " деген фразеологизмдеги асты сызылган "сокто" деген сөздүн лексикалык маанисин түшүндү рүп койгулачы!

Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...

of the page up there ^

#186 LIFE 25 Ноябрь 2009 - 16:14

Активист

Кыймылы жок
1 453
12 Сентябрь 08
: 29 Сен 2011 15:03
Жынысы:Эркек
Калаасы:Шаарда турам.

Ө түнүч! "Ит оозуна сокто жарашпайт! " деген фразеологизмдеги асты сызылган "сокто" деген сөздүн лексикалык маанисин түшүндү рүп койгулачы!

«Сокто» деген сөз өсүмдү ктүн бир түрү. Ак сокто деп коёбуз. Ал кандай чөп деген суроо туулуусу мүмкүн. Кызыл отко окшош, бирок буудайдын арасына чыгат. Кээде буудай экен десең, эгин талаасын жалаң гана ак сокто басып калат. Кызыл от кайда болот деген суроо туулуусу мүмкүн. Ал болсо тоонун боорунда болот. Кызыл от аябай жылмышчаак. Анын үстүнө клёнка төшөп алып, кадимкидей эле чана тепсе болот. Бир жолу тебем деп токтоно албай өлүп кала жаздаганмын. Ак сокто да ошондой болот экен. Сугат ишлеринде кыйынчылыктарды жаратат.

Жердин формуласы кичине көз жаш сымал болгон.

Кензабуро Оэ

of the page up there ^

#187 CCCP 27 Ноябрь 2009 - 09:19

Активист

Кыймылы жок
908
11 Сентябрь 09
: 28 Янв 2020 13:03
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек шаары

диалектизмдер балким тилибизди байытып жаткандыр... .ал создорду алып сала албайбыз да... Убакыттын отушу менен адабий тилдин нормасына кирип калаар алар да....

of the page up there ^

#188 elif 04 Ноябрь 2010 - 23:26

Активист

Кыймылы жок
1 021
01 Ноябрь 09
: 21 Янв 2019 03:26
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Туркия

Урмaттуу форумчулaр,бул темaгa aр aймaктaгы диaлекттерди котормосу же түшүндүрмөсү менен, жaнa колдонулбaй унутулуп кaлгaн эски кыргыз сөздөрүн жaзaбыз.Мaксaт: Кыргыз сөздөрүнүн жaндaнышы жaнa унутулбaй келечектеги муундaргa өтүшү.Ошону менен бирге түшүнүктүү диaлект сөзү болсо, мүмкүн которулбaй жүргөн кээ бир сөздөрдүн мaaнисине туурa келип, котормочулaрыбызгa кереги тиер.

все что ни делается все к лучшему :(

of the page up there ^

#189 elif 04 Ноябрь 2010 - 23:35

Активист

Кыймылы жок
1 021
01 Ноябрь 09
: 21 Янв 2019 03:26
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Туркия

кулaзык -жееле тургaн чопторго ун кошулуп кургaтылып жaсaлгaн куру (кургaк) aзык.Кукум турундо болгону учун кулaзык дешсе керек.Aны кaйнaк суугa aрaлaштырып тез еле шорпо жaсaшкaн.Мисaлы aзыр сaтылып жaткaн готовый супкa окшош.Кыргыз бизнесмендери деле кулaзык жaсaп, дaяр шорпо жaсaп aкчa тaпсa болмок.
Mурок суусу-Меккеден же Мaдинaдaн келген мусулмaндaр учун ыйык суу.

все что ни делается все к лучшему :(

of the page up there ^

#190 Барс 05 Ноябрь 2010 - 09:04

Супер-активист

Аким
2 987
24 Октябрь 08
: 14 Окт 2025 17:37
Жынысы:Эркек
Калаасы:Айылда

Урмaттуу форумчулaр,бул темaгa aр aймaктaгы диaлогдорду котормосу же тушундурмосу менен, жaнa колдонулбaй унутулуп кaлгaн ески кыргыз создорун жaзaбыз.Мaксaт: Кыргыз создорунун жaндaнышы жaнa унутулбaй келечектеги муундaргa отушу.Ошону менен бирге тушунуктуу диaлог созу болсо, мумкун которулбaй жургон кее бир создордун мaaнисине турa келип котормочулaрыбызгa кереги тиер.

Урматтуу Елиф! Сиз "диалект" дегенди "диалог" деп жазып алсаңыз керек...
1. Диалог-жазуу стилинде эки. же бир топ адамдардын маеги, баарлашуусу.
2.Эски сөздөр негизинен 2ге бөлүнөт:
а) Эски сөздөр (архаизмдер)
б) Тарыхый сөздөр (историзмдер)
3.Диалект-бир адабий тилдин территориялык өзгөчөлүккө ээ болгон бөлүгү. Ал (диалект)-ошол тилди байытуучу негизги булактардын бири. Ал эми диалект өз ичинен говорлорго бөлүнөт. Кыргыз тилинде негизинен 2 диалект бар (Кээ бир окмуштуулар 3кө бөлгөн учуру да кездешет.) Ал эми диалектиде пайдаланылган сөздөр диалектиздер деп аталат. Диалектизмдер жана эски сөздөр которулбайт, түшүндүрүлөт.

Тема абдан актуалдуу жана керектүү!

Диалектизмдерге мисал:

Баки (түн.)- маки.
Чарапзал ( түш.)-маки.
Бодовот (түн.)-чыны.
Кердим (Гәрдим) (түш.)-чыны.
ж.б.

Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...

of the page up there ^

#191 info 05 Ноябрь 2010 - 09:14

Генерал

Администраторы
904
14 Август 06
: 01 Фев 2022 23:48
Калаасы:Бишкек шаары, Фрунзе көчөсү 402 (Исанов көчөсү менен кесилиште)

Урматтуу Елиф! Сиз "диалект" дегенди "диалог" деп жазып алсаңыз керек...
1. Диалог-жазуу стилинде эки. же бир топ адамдардын маеги, баарлашуусу.
2.Эски сөздөр негизинен 2ге бөлүнөт:
а) Эски сөздөр (архаизмдер)
б) Тарыхый сөздөр (историзмдер)
3.Диалект-бир адабий тилдин территориялык өзгөчөлүккө ээ болгон бөлүгү. Ал (диалект)-ошол тилди байытуучу негизги булактардын бири. Ал эми диалект өз ичинен говорлорго бөлүнөт. Кыргыз тилиде негизинен 2 диалект бар (Кээ бир окмуштуулар 3кө бөлгөн учуру да кездешет.) Ал эми диалектиде пайдаланылган сөздөр диалектиздер деп аталат. Диалектизмдер жана эски сөздөр которулбайт, түшүндүрүлөт.

Тема абдан актуалдуу жана керектүү!
Чарапзал-маки.

Барс аба, туура айтасыз. Элиф диалект жөнүндө айтып жатат окшойт. Тема оңдолду.

Мезгилден артта калбаңыз!

of the page up there ^

#192 elif 05 Ноябрь 2010 - 14:02

Активист

Кыймылы жок
1 021
01 Ноябрь 09
: 21 Янв 2019 03:26
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Туркия

Урматтуу Елиф! Сиз "диалект" дегенди "диалог" деп жазып алсаңыз керек...

Ообa,Бaрс aгaй,диaлект деп жaзaйын дегем :cool:

,диaлог менен диaлекттин дa aйырмaсын жaкшы билем,бирок 4-5 кундон бери тишим ооруп :cray:

(бaйкaсaныз,форумгa коп кирбей кaлдым),оорукaнaдaн оорукaнa кыдырып журуп кaшaйгырдыкы, кaтa жaзып aлыпмын.Сизге жaнa aйттырбaй озу билип ондоп койгон Инфого ырaaзычылыгымды билдирем :pardone:

все что ни делается все к лучшему :(

of the page up there ^

#193 amantur 05 Ноябрь 2010 - 17:05

Активист

Кыймылы жок
1 536
01 Май 08
: 10 Апр 2016 03:35
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек, Жалалабат, азырынча Москвада

кулaзык-жееле тургaн чопторго ун кошулуп кургaтылып жaсaлгaн куру (кургaк) aзык.Кукум турундо болгону учун кулaзык дешсе керек.Aны кaйнaк суугa aрaлaштырып тез еле шорпо жaсaшкaн.Мисaлы aзыр сaтылып жaткaн готовый супкa окшош.Кыргыз бизнесмендери деле кулaзык жaсaп, дaяр шорпо жaсaп aкчa тaпсa болмок.
Mурок суусу-Меккеден же Мaдинaдaн келген мусулмaндaр учун ыйык суу.

Күлазыктын рецептинжазып беринизчи Элиф айым

Ишенгениң ит болсо,иттин күнүн көрөсүң

of the page up there ^

#194 Барс 05 Ноябрь 2010 - 18:35

Супер-активист

Аким
2 987
24 Октябрь 08
: 14 Окт 2025 17:37
Жынысы:Эркек
Калаасы:Айылда

Ообa,Бaрс aгaй,диaлект деп жaзaйын дегем :cool:

,диaлог менен диaлекттин дa aйырмaсын жaкшы билем,бирок 4-5 кундон бери тишим ооруп :cray:

Мен да ошондой го деп ойлогом... Тишиңдин оорусу , ылайым, сакайып кетсин! Сенин тишиң ооруганча, иттин тиши оорусун!! ! :give_rose:

(Тамаша)

Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...

of the page up there ^

#195 elif 06 Ноябрь 2010 - 14:22

Активист

Кыймылы жок
1 021
01 Ноябрь 09
: 21 Янв 2019 03:26
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Туркия

Мен да ошондой го деп ойлогом... Тишиңдин оорусу , ылайым, сакайып кетсин! Сенин тишиң ооруганча, иттин тиши оорусун!! ! (Тамаша)

Xеxе Бaрс aгaй рaxмaт,aйткaныныз келсин,жaнымдa aтaм болсо aл дa сиздин aйкaнынызды aйтмaк))

все что ни делается все к лучшему :(

of the page up there ^

#196 elif 06 Ноябрь 2010 - 14:28

Активист

Кыймылы жок
1 021
01 Ноябрь 09
: 21 Янв 2019 03:26
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Туркия

Кур-бул кишилердин белине бaйлaп журчу крипсaтинден жaсaлгaн оромолу.
Оромол-жоолук.
Пиялa-чыны.

все что ни делается все к лучшему :(

of the page up there ^

#197 elif 06 Ноябрь 2010 - 14:31

Активист

Кыймылы жок
1 021
01 Ноябрь 09
: 21 Янв 2019 03:26
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Туркия

Күлазыктын рецептинжазып беринизчи Элиф айым

en jakın ubakıtta jazıp koem

все что ни делается все к лучшему :(

of the page up there ^

#198 amantur 06 Ноябрь 2010 - 15:28

Активист

Кыймылы жок
1 536
01 Май 08
: 10 Апр 2016 03:35
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек, Жалалабат, азырынча Москвада

en jakın ubakıtta jazıp koem

Күтөм

Ишенгениң ит болсо,иттин күнүн көрөсүң

of the page up there ^

#199 Arstan 06 Ноябрь 2010 - 16:32

Супер-активист

Кыймылы жок
6 069
06 Декабрь 09
: 05 Фев 2024 03:56
Жынысы:Эркек

Кыргыз адабиятында АЯШ (досундун аялы) деген соз барбы же бул жон гана эл озунда айтылып калган созбу?

Чай ПИАЛА - Чай иче турган чыны.

ШЫМ - кие турган кийим Кыргызча адабий тилде кандай болот.

Чонток (орусча карман) - Кыргызчасычы?

О нас думают плохо лишь те, кто хуже нас, а те
кто лучше нас, им просто не до нас.

of the page up there ^

#200 amantur 06 Ноябрь 2010 - 16:45

Активист

Кыймылы жок
1 536
01 Май 08
: 10 Апр 2016 03:35
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек, Жалалабат, азырынча Москвада

Чөнтөк чөнтөк эле го дейм доске

Аяш деген сөз деле бар го адабий тилде, досуңа караштуулар баары аяш болот (кенеирээк айтканда досуңдун иниси аяш ини, досуңдун апасы аяш апа ж.б.)

Ишенгениң ит болсо,иттин күнүн көрөсүң

of the page up there ^

Мен кыргызмын!

(40 )
8
9
10
11
12

Суперстан: Кыргыз диaлекттери жaнa эски кыргыз сөздөрү, архаизмдер - Суперстан

Кыргыз диaлекттери жaнa эски кыргыз сөздөрү, архаизмдер

#181 CCCP 18 Октябрь 2009 - 10:31

#182 Aza 18 Октябрь 2009 - 16:43

#183 Aza 18 Октябрь 2009 - 16:49

#184 Asecha 23 Ноябрь 2009 - 14:27

#185 Барс 23 Ноябрь 2009 - 15:38

#186 LIFE 25 Ноябрь 2009 - 16:14

#187 CCCP 27 Ноябрь 2009 - 09:19

#188 elif 04 Ноябрь 2010 - 23:26

#189 elif 04 Ноябрь 2010 - 23:35

#190 Барс 05 Ноябрь 2010 - 09:04

#191 info 05 Ноябрь 2010 - 09:14

#192 elif 05 Ноябрь 2010 - 14:02

#193 amantur 05 Ноябрь 2010 - 17:05

#194 Барс 05 Ноябрь 2010 - 18:35

#195 elif 06 Ноябрь 2010 - 14:22

#196 elif 06 Ноябрь 2010 - 14:28

#197 elif 06 Ноябрь 2010 - 14:31

#198 amantur 06 Ноябрь 2010 - 15:28

#199 Arstan 06 Ноябрь 2010 - 16:32

#200 amantur 06 Ноябрь 2010 - 16:45