Сыйыр менен тукумду адабий тилге кошпой эле койсок кантет,хоть жуз жыл отсун!!!
Негизи биз туштуктогулор именно эки созду озбек туугандардан уурдап алганбызда)))))Же алар биздикин менчик кылып алышканбы айтоор,озунчоле кашада......
Кыргыз диaлекттери жaнa эски кыргыз сөздөрү, архаизмдер
#601 25 Май 2013 - 01:45
Ал мени эшек деди, ооба дедим,
Менинда кемсинтууго жетет тилим!
Не кылам айкырышып, кыйкырышып,
Эшектигин мен анын билип туруп.
Байдылда Сарногоев
#602 25 Май 2013 - 13:11
#603 25 Май 2013 - 15:28
Сыйыр менен тукумду адабий тилге кошпой эле койсок кантет,хоть жуз жыл отсун!!!
Негизи биз туштуктогулор именно эки созду озбек туугандардан уурдап алганбызда)))))Же алар биздикин менчик кылып алышканбы айтоор,озунчоле кашада......
Эми жаңы сөздөрдү тилге кошуш, кошпош экөөбүз тургай, төртөөбүздүн каалообузга байланыштуу эмес-ов! Биз, түштүктүктөр, ошол эки сөздү өзбектерден албай эле, булар түрк тилдүү элдерге орток сөздөр... Ал эми сиз пайдаланган " именно" деген сөз, однозначно
Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
#604 25 Май 2013 - 23:08
Ноокат экиге бөлүнөтго. Отуз уул,ичкилик болуп. Ичкиликтер сүйлөйт к басым жасап.
Ошондо мындай болот да, Акыл дегенди жарымы АКыл деп айтат жарымы АГыл
үмүтсүз - шайтан
#605 25 Май 2013 - 23:13
Уваса,
Балар,
Сынч,
Шып,
Сутум,
Устун,
Нуургуч,
Чекич,
Кувалак,
Сарыдубал,
Пешейман,
Далис,
Сандал,
Супара,
Көптүргүч
Зардалы,
Анделек,
Карам,
Гелес ...
көп да айта берсе.
Балар,
Сынч,
Шып,
Сутум,
Устун,
Нуургуч,
Чекич,
Кувалак,
Сарыдубал,
Пешейман,
Далис,
Сандал,
Супара,
Көптүргүч
Зардалы,
Анделек,
Карам,
Гелес ...
көп да айта берсе.
үмүтсүз - шайтан
#606 19 Август 2013 - 23:45
Негизи элдин арасынан коптогон нерсени билсен болот. А бирок ооз эки айтылат да калат. Балким билген кыргызча, нукура создорду бул жерге жазсак кичине болсо да архив боло алат белек бизден кийинкилерге.
Мисалы, окуп жургондо жашы бир топко барып калган агайыбыз кыргызча эски создорду коп айтчу, жаштыгымдан копчулугун эстеп калбаптырмын.
"Саран"
деген соз гана суйууну билдирет дегени эсимде калыптыр. Ата бабаларыбыз саран болуп калдым деп суйлошчу, деп айтып берчу.
#608 27 Август 2013 - 13:20
Балыш... Жакшы угулат бекен? Жаздыктын эквиваленти
балыыш...таттуу уйкуу... Уйкунар таттуу болсун!
Кенештерим - кетирген каталарымдын жыйынтыгы.
#611 07 Сентябрь 2013 - 22:50
"тан алуу" деген создун тагдырын чечейин деп калдым.
"Мен тансам жаштан танам ырдан танбайм,
ыры жок омурумо канааттанбайм" -деген кишини билбеген киши жок.
Ыр учун жаштан танып жатат ээ?
Жашабай деле койгонго макул ыр учун.
Мына: "танды" , "тан алды", "тан албады" деги мунун баарын мен эмес Алыкул айтып жатат.
Кыргыз поезиясынын чолпон жылдызы!
Эми собол:Ушул эле акын бир ырында: "барки" , "тамам" деген создорду колдунуптур тушундуруп бергилечи?
Эгер ушул создорду мен ырымда колдончу болсом созсуз Баткендик оз диалектисинде жазыптыр деп сойрундогондор четтен чыгат...
"Мен тансам жаштан танам ырдан танбайм,
ыры жок омурумо канааттанбайм" -деген кишини билбеген киши жок.
Ыр учун жаштан танып жатат ээ?
Жашабай деле койгонго макул ыр учун.
Мына: "танды" , "тан алды", "тан албады" деги мунун баарын мен эмес Алыкул айтып жатат.
Кыргыз поезиясынын чолпон жылдызы!
Эми собол:Ушул эле акын бир ырында: "барки" , "тамам" деген создорду колдунуптур тушундуруп бергилечи?
Эгер ушул создорду мен ырымда колдончу болсом созсуз Баткендик оз диалектисинде жазыптыр деп сойрундогондор четтен чыгат...
#613 08 Сентябрь 2013 - 09:17
"тан алуу" деген создун тагдырын чечейин деп калдым.
"Мен тансам жаштан танам ырдан танбайм,
ыры жок омурумо канааттанбайм" -деген кишини билбеген киши жок.
Ыр учун жаштан танып жатат ээ?
Жашабай деле койгонго макул ыр учун.
Мына: "танды" , "тан алды", "тан албады" деги мунун баарын мен эмес Алыкул айтып жатат.
Кыргыз поезиясынын чолпон жылдызы!
Эми собол:Ушул эле акын бир ырында: "барки" , "тамам" деген создорду колдунуптур тушундуруп бергилечи?
Эгер ушул создорду мен ырымда колдончу болсом созсуз Баткендик оз диалектисинде жазыптыр деп сойрундогондор четтен чыгат...
"Мен тансам жаштан танам ырдан танбайм,
ыры жок омурумо канааттанбайм" -деген кишини билбеген киши жок.
Ыр учун жаштан танып жатат ээ?
Жашабай деле койгонго макул ыр учун.
Мына: "танды" , "тан алды", "тан албады" деги мунун баарын мен эмес Алыкул айтып жатат.
Кыргыз поезиясынын чолпон жылдызы!
Эми собол:Ушул эле акын бир ырында: "барки" , "тамам" деген создорду колдунуптур тушундуруп бергилечи?
Эгер ушул создорду мен ырымда колдончу болсом созсуз Баткендик оз диалектисинде жазыптыр деп сойрундогондор четтен чыгат...
Алыкул Осмонов өзү балдар үйүндө өсүп, орус адабияты менен эрте таанышып, чыгармачылыгынын өсүшүнө ошол жагымдуу таасир эткен. Кийинчерээк түштүк жергесин аралап, элдик оозеки чыгармаларын угуп, алардын көркөмдүк жана тилдик өзгөчөлүктөрүнө тамшанып, өзү да ошондой үлгүдөгү ырларды жазганы чын.
Бирок, акыйкат үчүн айтып коюшум парыз. Мисалга алынган "тануу" менен "тан алуу" , менин түшүнүгүмдө, эки башка маанидеги сөздөр.
1.Тануу-кабыл албоо, четке кагуу. "Мен тансам, жаштан танам, ырдан танбайм.." Мында: "Мен жашты кабыл албай, каалабай калышым мүмкүн, ал эми ырды эч качан кабыл албай, каалабай калышым мүмкүн эмес" деген маани жатат!
2. Тан алуу-кабыл алуу, таңдана макул болуу. "Алыкулдун ырларынын мыктылыгын тан аламын". Мында: "Алыкулдун ырларынын мыкты экенин моюнга аламын, кабыл аламын" деген маанини берет!
Эгер мендеги түшүнүк ката болсо, түзөтүп койсоңуздар, ыраазы болот элем!
Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
#614 08 Сентябрь 2013 - 13:17
Барс мырзанын берген түшүндүрмөсүнө кошулам.Тан алуу дегендин мааниси туура кабыл алуу.
Ар бир аймак өз диалектисинде сүйлөйт.Адабий тилдин нормасына киргизбесек да алардын маанилерин биле жүргөнүбүз дурус го деп ойлойм.
Мен да бир лейлектик эженин айтып берген окуясын силерге айткым келди.Ал эжеке биздин айылга түшкөн.Институтта окуп жүрүшүп,Сүлүктүгө (стройотряд деген болоор эле,алыскы райондордогу курулуштарга студенттерди алып барчу) стройотряд менен группалаштары болуп барышыптыр. .Бир күнү Ошко жөнөмөк болуп аялдамага келип,ал эже токтоп турган машинанын шоферуна келип :"Ава,эңкейеспи, имип алалы"-дептир. Шофер:"ыы" -десе жүргүлө деп ,машинага отурдук дейт,Жанындагы группалаштары күлүп эле басылышпайт имиш,"Чоң эле кишиге не деп койдуң,уят эмеспи?"-десе түшүнбөйм дейт-кандай уят сөз айттым деп.Көрсө алар эңкейспи минип алалы дегенге күлүп жатышыптыр да деп күлдүрдү эле.Анысы ылдыйга кетесизби,чыгып алалы деген сөзү экен да.
Ар бир аймак өз диалектисинде сүйлөйт.Адабий тилдин нормасына киргизбесек да алардын маанилерин биле жүргөнүбүз дурус го деп ойлойм.
Мен да бир лейлектик эженин айтып берген окуясын силерге айткым келди.Ал эжеке биздин айылга түшкөн.Институтта окуп жүрүшүп,Сүлүктүгө (стройотряд деген болоор эле,алыскы райондордогу курулуштарга студенттерди алып барчу) стройотряд менен группалаштары болуп барышыптыр. .Бир күнү Ошко жөнөмөк болуп аялдамага келип,ал эже токтоп турган машинанын шоферуна келип :"Ава,эңкейеспи, имип алалы"-дептир. Шофер:"ыы" -десе жүргүлө деп ,машинага отурдук дейт,Жанындагы группалаштары күлүп эле басылышпайт имиш,"Чоң эле кишиге не деп койдуң,уят эмеспи?"-десе түшүнбөйм дейт-кандай уят сөз айттым деп.Көрсө алар эңкейспи минип алалы дегенге күлүп жатышыптыр да деп күлдүрдү эле.Анысы ылдыйга кетесизби,чыгып алалы деген сөзү экен да.
Унутпа ата-энеңдин кадыр -баркын,
Аларга эч тең келбейт каухар-алтын.
Аларга эч тең келбейт каухар-алтын.
#615 08 Сентябрь 2013 - 13:21
Туура эле айтып жатасыз менимче... "тануу"
менен "тан алуу" антоним создор болуп жатат. Мисалы: "беруу"
, "бербоо"
дегендей эле.
Ал эми "тан калуу", "тандануу" создорунун маанилери "тан алуу"дан таптакыр башка. Бул создор жонундо соз болгон жок бул жерде.
"Тануу" нун синоними "моюнга алуу" же "моюндоо" ушуну туура айтасыз...
Менин жогорку билимим жок, 9-класска чейин эле сабака бир аз кызыккам.
Балким мен туура эмес айтып жатам...
Ал эми "тан калуу", "тандануу" создорунун маанилери "тан алуу"дан таптакыр башка. Бул создор жонундо соз болгон жок бул жерде.
"Тануу" нун синоними "моюнга алуу" же "моюндоо" ушуну туура айтасыз...
Менин жогорку билимим жок, 9-класска чейин эле сабака бир аз кызыккам.
Балким мен туура эмес айтып жатам...
#616 08 Сентябрь 2013 - 13:38
Мен окууну бүтүп,Кадамжайга иштегени бардым,ал жакта мугалим жетишпейт эле.3-класстарга сабак берчүмүн.Көп сөздөрүбүздө айрымачылыктар болуп сабак өткөндө балдарга түшүндүрө албай,көп эле кыйналдым. "Балдар,ак көйнөк кийип келгиле"-
десем."Биз көйнөк кийбейбиз,кыздар кийет"-дейт бир бала."Неге?
-десем биз жейде кийебиз деп оозуму ачырган.
Бир күнү мугалимдер бөлмөсүнө кулактандыруу жазып коюптур." Урматтуу мугалимдер! Кышка тоют даярдоого жардам берүү максатында ар бир класс газан чогултуусу керек."-деп ар бир класска канча килограмм экенин жазып коюптур." Газан" деген сөзгө түшүнбөдүм. Сурайын десем мага котормочу болчу курбум бар эле,ошол күнү ал ооруп келбей калган.Башкалардан сурасаң тамашалап ар нерсени айтып мени кайра шылдыңдашмак. Окуучуларга айтпай кетип калдым.Үйгө барып,курбу кызыман сурасам жерге түшкөн жалбырактарды чогултушат. Бизде тоют болчу чөп жок деп түшүндүрдү. Эртеси окуучуларым газан алып келбей жетекчиликтен сөз уккамын
Бир күнү мугалимдер бөлмөсүнө кулактандыруу жазып коюптур." Урматтуу мугалимдер! Кышка тоют даярдоого жардам берүү максатында ар бир класс газан чогултуусу керек."-деп ар бир класска канча килограмм экенин жазып коюптур." Газан" деген сөзгө түшүнбөдүм. Сурайын десем мага котормочу болчу курбум бар эле,ошол күнү ал ооруп келбей калган.Башкалардан сурасаң тамашалап ар нерсени айтып мени кайра шылдыңдашмак. Окуучуларга айтпай кетип калдым.Үйгө барып,курбу кызыман сурасам жерге түшкөн жалбырактарды чогултушат. Бизде тоют болчу чөп жок деп түшүндүрдү. Эртеси окуучуларым газан алып келбей жетекчиликтен сөз уккамын
Унутпа ата-энеңдин кадыр -баркын,
Аларга эч тең келбейт каухар-алтын.
Аларга эч тең келбейт каухар-алтын.
#617 08 Сентябрь 2013 - 17:03
Газан
Ал мени эшек деди, ооба дедим,
Менинда кемсинтууго жетет тилим!
Не кылам айкырышып, кыйкырышып,
Эшектигин мен анын билип туруп.
Байдылда Сарногоев
#618 08 Сентябрь 2013 - 17:17
Мен Сүлуктү шаарында иштеп келген элем. Өзүм 22 жашта барсам мени жаш балдар АВА деп айтышканда өзүмдү кары сезип кеткем. Анда ошол жактын сөздөрүнөн.
1. 5 литр бензин куюп кой - 5 литр бензин салып кой.
2. Ашты табакка салып кел - Ашты илаганга сүзүп кел.
3. Ылдыйга кетесизби - эңкейесизби.
4. Өйдөго кетесизби - өрлөйсузбү.
5. Машинаңызга тушуп алайын - машинаңызга инип алайын.
1. 5 литр бензин куюп кой - 5 литр бензин салып кой.
2. Ашты табакка салып кел - Ашты илаганга сүзүп кел.
3. Ылдыйга кетесизби - эңкейесизби.
4. Өйдөго кетесизби - өрлөйсузбү.
5. Машинаңызга тушуп алайын - машинаңызга инип алайын.
Баштадыңбы аягына чейин чыгар.
#619 08 Сентябрь 2013 - 17:46
Мен кетенчиктеп деген созду биринчи жолу укканымда аябай кулгонмун.Корсо кыргыз тилинде мындай соз бар экен.
#620 08 Сентябрь 2013 - 20:17
Бизде таштек жана чылапчын деп айтышат, бирок кумганды илеген деп айтпайбыз. Илеген деп туштукто чылапчынды айтышат.
Чылапчын деп- конок келгенде колго суу куюда керектелуучу илегенден кичирээк, ортосу чункур, айланасы жайык буюмду айтабыз(туштукто). Суу куюучу кумганды чоогун (кыргызча тамгалар менен) дейбиз. Илегенди- лаган, тазик, жам деп да айтабыз. Камыр ийлоочу идишти да кээде - лаган, кобунчо чара дейбиз.

Супер-Инфо
super.kg
видео




















Мобилдүү версия