Салам,
достор!
Кудайга шугур, кыргыздар бала тарбиясынын озуно таандык улгусун колдонуп келген. Ошого карабастан,
акыркы учурларда бул жаатта айрым оош-кыйыштар болуп отту окшойт. Кантсе да, биздин коомубуздун онугушу чондордун иш-аракетинен эмес, озубуздун бала тарбиябыздан улам болуп жаткандыр. Билсениздер,
кыргыздар "Уядан эмнен корсо, учканда ошону алат" деп коюшат. Ушуну эске алуу менен назарыныздарга томонкудой соболдор менен кайрылмакчымын:
1. Азыркы коомдо кыргыз баласын кандай тарбиялап жатат? Сиздин ой-пикириниз,
сунуштарыныз.
..
2. Бала тарбиясындагы артыкчылыктар жана мучулуштуктор кыргыз турмушун кайсы жерге чейин алып келди жана алып барат?
4. Бала тарбиясындагы ата-эненин ролу. Бала табигый, б.а. генетикасынан тарбия алабы же чойролук, б.а. озунун айланасынан тарбия алабы? Булардын пайыздык катыштары эмнени тузот?
3. Жалпысынан,
башка улуттардын бала тарбиясындагы колдонулган тажрыйбасы менен кыргыздык тушунукту салыштырууга болобу? Болсо, аргументтер жана далилдериниз.
.. Болбосо, таяныч пикириниз...
Ар дайым баланын кулкусу ар бир уйдо болуп, кубанычка болоп турсун!
Канткенде баламды туура тарбиялайм? Кыргызда бала тарбиясы же бала тарбиялоодо сунуштар
#2 05 Декабрь 2007 - 00:52
Jakshy tema eken!
Bizdin baldardyn tarbiasy en jakshy dep aituuga kyiyn birok bashka olkolorgo kee bir jaktaryn salyshtyrmaluu jogorku orunda turat.Misaly .uluunu urmatto, ata eneni iyk tutuu, 3 jashtan oido osumchulduk (samostoatelnyi) bolo bashtagany.
Biz kopchuluk uchurda baldardy baardyk jaktan tyiyp salabyz antpe mintpe dep. kelchekte alar os oiun aita albai jada kalsa jonokoi eksamenderde joop bere albai kalgany da ushundan dep oiloim. TV degen baldardyn an sezimin buzdu bizde KTR de baldar uchun intelektuualdyk programmalar jok. jada kalsa baldar uchun dep yrlar da jazylbai jomok kitepter da chykkpai kaldy. Men chet olkonun baldaryn korup tan kalam T 30 min. TV korushot(eger bala til alsa), bashka ubakta surot tartyp, kitep okup, je bashka sport krujoktoruna katyshyp, bashka nersege bolgon kyzykchylyktary arbyn.
ar bir bala jashoodogu ukuktaryn bilishet, cheten kelgen adam bir nese dep salaksyn tiygizip korsunchi statiasyn aityp sotko bergge daiar. A bizdin baldar myndai jerde ooz achyp kana turup berishet.
Baldarga bolgon kol tiybestik degen jok bizde, sababyz til albasa, korkutabyz bolushuncha mas kelatat, svetchi kelatat, doktur kelatt dep
ii sabagan jonundo bir okuia eske tushup ketti:-)
bir ejemdin kyzy til albai ejekem sabap koiuptur yilap uidun artyna ketip kalgan deit. bir kezde emne boldu eken dep ejekem baryp karasa ele "Kaira yilasam kairy urat, kairy yilasam kairy urat " dep yilap olturgan eken, anysy kandai biz basyltkandyn orduna basyl! dep turup kaira chymchyp alabyz. Osho 3 jashtagy kyzdyn meesine jetip jatkanyn karachy demek kelchek bizde!........... .....
...
Bizdin baldardyn tarbiasy en jakshy dep aituuga kyiyn birok bashka olkolorgo kee bir jaktaryn salyshtyrmaluu jogorku orunda turat.Misaly .uluunu urmatto, ata eneni iyk tutuu, 3 jashtan oido osumchulduk (samostoatelnyi) bolo bashtagany.
Biz kopchuluk uchurda baldardy baardyk jaktan tyiyp salabyz antpe mintpe dep. kelchekte alar os oiun aita albai jada kalsa jonokoi eksamenderde joop bere albai kalgany da ushundan dep oiloim. TV degen baldardyn an sezimin buzdu bizde KTR de baldar uchun intelektuualdyk programmalar jok. jada kalsa baldar uchun dep yrlar da jazylbai jomok kitepter da chykkpai kaldy. Men chet olkonun baldaryn korup tan kalam T 30 min. TV korushot(eger bala til alsa), bashka ubakta surot tartyp, kitep okup, je bashka sport krujoktoruna katyshyp, bashka nersege bolgon kyzykchylyktary arbyn.
ar bir bala jashoodogu ukuktaryn bilishet, cheten kelgen adam bir nese dep salaksyn tiygizip korsunchi statiasyn aityp sotko bergge daiar. A bizdin baldar myndai jerde ooz achyp kana turup berishet.
Baldarga bolgon kol tiybestik degen jok bizde, sababyz til albasa, korkutabyz bolushuncha mas kelatat, svetchi kelatat, doktur kelatt dep
ii sabagan jonundo bir okuia eske tushup ketti:-)
bir ejemdin kyzy til albai ejekem sabap koiuptur yilap uidun artyna ketip kalgan deit. bir kezde emne boldu eken dep ejekem baryp karasa ele "Kaira yilasam kairy urat, kairy yilasam kairy urat " dep yilap olturgan eken, anysy kandai biz basyltkandyn orduna basyl! dep turup kaira chymchyp alabyz. Osho 3 jashtagy kyzdyn meesine jetip jatkanyn karachy demek kelchek bizde!........... .....
...
#3 30 Июнь 2010 - 21:43
Суперстандын жаштары үй-бүлө күтүүгө ушул жерден эле даярдана берсек. Бул жерге болочоктогу аталар да, энелер да кирип, ой бөлүшсө болот. Ар кимибиз бөбөктөрдү эрезеге жеткирүү боюнча билгендерибизди жазалы. Мен аябай элестетким келип жатат да... Ымыркай ичиңде болгондо эле ага ат коюп, сүйлөшө билиш керек дешет. Канчалык тынч жагдайда жашасаң балаң да ошондой жоош болот, же ызы-чуу боло берсе тынчы кеткен бала болот деп да коюшат. Мына ушул сыяктуу билгендерибизди жазалычы. Бизге сабак да болот эле...
#4 01 Июль 2010 - 00:35
Сонун тема ачыпсын. Мага абдан жакты. Биздин эки баламбыз бар, улуусу эркек-4то, кызыбыз буюрса 2ге чыгат. Баарынан да боюнда бар кезде жолдошун сени тушунуп, эмнени кааласан ошону аткарып турганы жакшы. Анан дагы ал кезде ТОКСИКОЗ деген бар эмеспи,Мисалы мен боюмда бар кезде ТОКСИКОЗДОН аябай эле кыйналгам. Дагы жакшы жолдошум врач, жумушундагы мед.сестраларын чакырып капельница куйгузуп турчу. "Балалуу уй базар" дегендей азыр эки балам менен кундун кандай отконун деле билбей калам. Жаны балалуу болгондо, апабыздын жардамыда чон роль ойнойт. Ошондой эле ошол учурдан азыркы учурга чейин жолдошум атайын "МОЙ РЕБЕНОК" деген журналды узбой алып келип турат. Ал журналда баары жазылган. Издегенимди табам. Негизи эле бала коргонун туурайт, жасайт, ошондуктан биринчи кезекте ата-энелер оздорунун жакшы сапаттарын улгу катары корсотушу керек.
#5 01 Июль 2010 - 15:15
Бала...Негизинен алганда балага болгон тарбия анын туйулдук кезинен эле башталат го...Ошондуктан болчок энелер, эч качан кош бойлуу мезгилиниздерде болоор-болбоско кыжырданып,
кейип кепчибегиле демекчимин.
Бул нерсе албетте балага туздон-туз таасир этет. Анан да кош бойлуу мезгилинде китеп коп окуса баласы акылдуу болот деп уккан жайым бар, ошондуктан адабий, маани-манызы жакшы китептерди коп окусаныздар,
классикалык жанды эргиткен музыка, куулорду коп угунуздар пайдасы тиет. Дагы бир нерсе мен уулум менен ооо курсактагы кезден эле жакшы суйлошом, мунун пайдасы да зор дешет...
Cен бул ааламда жалгыз болсон, бироо учун буткул ааламсын...
#6 01 Июль 2010 - 15:28
Менин да кичинекей тентегим бар. Чонойгон сайын кыялы чыгып бара жатат. Мурун болтоюп баарына макул болчу. Азыр єзїнїн каалаганы бербейт. Эмне кылышым керек экенин билбей жатам. Кичине жаза буза чаап коюшум керекпи же айтканын аткарышым керекпи.Бирок жакында ал асмандагы айды сурап ит кылбаса болду...
#7 01 Июль 2010 - 15:45
Менин да кичинекей тентегим бар. Чонойгон сайын кыялы чыгып бара жатат. Мурун болтоюп баарына макул болчу. Азыр єзїнїн каалаганы бербейт. Эмне кылышым керек экенин билбей жатам. Кичине жаза буза чаап коюшум керекпи же айтканын аткарышым керекпи.Бирок жакында ал асмандагы айды сурап ит кылбаса болду...
Канча жашта экенин да жаза кетсениз жакшы болмок... Бирок менин коз карашымда баланы уруп-чаап ийге келтире албайсыз. Психологиясына доо кетиши мумкун да...Жакшы соз менен тушундурууго аракет кылдынызбы? Жаман соз айтып да коркутуунун кереги жок. Тек гана жакшы соз айтып(алдап) тарбияласаныз озу эле жаакшы бала болуп калат...
Cен бул ааламда жалгыз болсон, бироо учун буткул ааламсын...
#8 01 Июль 2010 - 15:53
Кенешинизге рахмат!Уулам эки жарымда.Кочодон отуп бара жатсак ар бир камоктон шокалад алып жейм дейт.Алдасам да болбойт.Бая куну уйдон конфет ала чыгып сураганда берсем "мен камоктон эле жейм" деп алданбай койсо болобу. Айтор айтканын бербеген бала болот окшойт мени тарткан.
#9 01 Июль 2010 - 15:55
Баланын кичине кезиндеги кежирлиги, чонойгондо кобунчо ожорлукко алып келет экен. Ал эми ожорлдуктун турмушта он таасири коп...
Cен бул ааламда жалгыз болсон, бироо учун буткул ааламсын...
#10 02 Июль 2010 - 11:47
Мен да менин жожом жонундо жаза кетейинчи ,ал менин жыргалым ,суйуумдон тапкан данегим.ал барда атасы экообуз коп урушпайбыз,
кичинекейим периштедей болуп карап турса.Экообуздун ортобузга жатып келгиле силерди жакшы коройун деп эки колу менен экообузду кучактап алат ,бир муноттон кийин эми боолду тургула дейт.Сууга тушпойт акула бар деп.Бир куну дукондон бир оюнчук алып бер дегенинен балам ал кымбат экен деп койгом, эми бир нерсени албай койсом эле мама ал кымбат экен ээ дей берет мени уялтып.Билип журсун деп озунун ,менин ,туугандардын фамилиясын уйротуп койгом эми бир буюмду корсо эле бул эмне дейт атын айтсам фамилиясы ким дейт.Чон ата ,апа таята ,таенелеринин биринчи небереси болгондуктан алар аябай жакшы корушот,балам дагы бизден аларга кача берет садиктен алып уйго кетип баратсак ыйлайт кечке эле сенин уйуно бара беремби деп .Анан мен кулуп ар бир адамдын озунун уйу бар алар озунун уйундо жашаш керек деп.Ал азыр торт жашта.Ал торолгондо папасы 19 жашта болчу мен 21 де.Ошончо жаш болсо деле папасы жакшы коруп ал торолгондо мени карабай калган.Жаным эле жаным деп баласын эркелетсе мамам(кайненем)кантет сен деле кичине болгонсун деп кызганганы эсимде
Бала тили бал дейт го баламдын бал тилинен жазып коеюн раковина-лякана,
салют-савит,
анча мынча-анимча,
чупа чуп-чапа чуп.
#11 02 Июль 2010 - 13:42
Баланы тарбиялоо - чон жоопкерчиликти талап кылаары шексиз...
Туйулдуктогу мезгилден тартып деп айткандарга толугу менен кошулам....анан дагы бир "ген" деген коркунучтуу
нерсе бар экенин эске сала кетсем.
Эгерде наристе кыз бала болсочу? Менимче кыз балага кежирлик эч качан он таасирин тийгизбесе керек...
Туйулдуктогу мезгилден тартып деп айткандарга толугу менен кошулам....анан дагы бир "ген" деген коркунучтуу
Баланын кичине кезиндеги кежирлиги, чонойгондо кобунчо ожорлукко алып келет экен. Ал эми ожорлдуктун турмушта он таасири коп...
Журолучу журок оорутпай...
#12 02 Июль 2010 - 22:39
Менин да кичинекей тентегим бар. Чонойгон сайын кыялы чыгып бара жатат. Мурун болтоюп баарына макул болчу. Азыр єзїнїн каалаганы бербейт. Эмне кылышым керек экенин билбей жатам. Кичине жаза буза чаап коюшум керекпи же айтканын аткарышым керекпи.Бирок жакында ал асмандагы айды сурап ит кылбаса болду...
Баламдын тили "АЙ" деп чыккан. Кеч кирсе эле айды карап, соомойу менен корсото бергенди абдан жакшы корчу, ал азыр-4то. Ал эми кызыбыз жакында айды карап "алып бер жейм" десе болобу( колу менен корсотуп). Анда улуусу-" АДИНА айды жебейт,алыста, тамакты жейт" деп озунчо тушундуруп жатты. Кичуусу улуусун бут туурайт, тили да эрте чыгат болуш керек. Улуусун туурап "АBC"ни ырдаганда, баарыбызды кулдурот.
#13 03 Июль 2010 - 00:36
Ийй-ий качан балалуу болуп өз балабыздын кыял жоругуна ыраазы болуп отурат болду экенбиз. Аракет кылыш керек го ээ шалдырап жүрө бербей..
Калысыңар калыстыкка келгиле!
Кара өзгөйүң таш бараңдап көмгүлө! ©
Кара өзгөйүң таш бараңдап көмгүлө! ©
#14 06 Июль 2010 - 23:51
#15 08 Июль 2010 - 16:11
Бала деген тамырчы деген чын. Уйгє кишилер келип калса, ойда уйду сапырып кишини укпай калат.Муштумумду кєрсчєтсєм ал да муштумун кєрсєтїп култ этип коноктордун койнуна кире качканычы...
Эгерде бир нерсе кылса, кєздєрун карагаттай кылып "мен" деп мойнуна алып ушкуруп койсо эт журогум эзилип кетип жазалаганды да унутуп калам. Чын эле тамырчы деген туура окшойт.
#17 02 Август 2010 - 12:36
"НАРИСТЕНИН ЖАН ДУЙНОСУНО АЛПАРЧУ ЖОЛ "деген жакшы макаланы окуп калдым сиздер менен да болушойун.
1.Кез-кез наристениз менен кызыктуу оюндарды ойнонуз.
2.Ага жагымдуу белек сатып келип,аны озу таап алгыдай кылып жашырып коюнуз.
3.Майрамдарда бардык уй булоо мучолоруно, анын ичинде наристенизге дагы каалоо тилек жазылган баракчаны белек кылыныз.
4.Ага мээриминизди тогуп,коздорунон суйуп турунуз.
5.Ашканада иш кылып жатканынызда анын жардамынан баш тартпаныз.
6.Чачылган оюнчуктарды жыйноодо наристенизди жардамга чакырып алыныз.
7.Озунун кийилбеген кийимдерин оюнчуктарына кийгизип ойной беришине жолтоо болбонуз.
8.Наристениздин чачын сылап-сыйпаганына, таранганына тоскоолдук кылбаныз.
9.Кундун кандай отконун ,эмне жагып,эмне жакпаганын наристенизден ар куну сурап турунуз.
10.Наристенизге уктаар алдында кызыктуу китеп окуп берууну унутпаныз.
11.Наристенизди таза абага кобуроок алып чыгып,сейилдетип турунуз.
1.Кез-кез наристениз менен кызыктуу оюндарды ойнонуз.
2.Ага жагымдуу белек сатып келип,аны озу таап алгыдай кылып жашырып коюнуз.
3.Майрамдарда бардык уй булоо мучолоруно, анын ичинде наристенизге дагы каалоо тилек жазылган баракчаны белек кылыныз.
4.Ага мээриминизди тогуп,коздорунон суйуп турунуз.
5.Ашканада иш кылып жатканынызда анын жардамынан баш тартпаныз.
6.Чачылган оюнчуктарды жыйноодо наристенизди жардамга чакырып алыныз.
7.Озунун кийилбеген кийимдерин оюнчуктарына кийгизип ойной беришине жолтоо болбонуз.
8.Наристениздин чачын сылап-сыйпаганына, таранганына тоскоолдук кылбаныз.
9.Кундун кандай отконун ,эмне жагып,эмне жакпаганын наристенизден ар куну сурап турунуз.
10.Наристенизге уктаар алдында кызыктуу китеп окуп берууну унутпаныз.
11.Наристенизди таза абага кобуроок алып чыгып,сейилдетип турунуз.
#18 07 Август 2010 - 18:43
Суперстандын жаштары үй-бүлө күтүүгө ушул жерден эле даярдана берсек. Бул жерге болочоктогу аталар да, энелер да кирип, ой бөлүшсө болот. Ар кимибиз бөбөктөрдү эрезеге жеткирүү боюнча билгендерибизди жазалы. Мен аябай элестетким келип жатат да... Ымыркай ичиңде болгондо эле ага ат коюп, сүйлөшө билиш керек дешет. Канчалык тынч жагдайда жашасаң балаң да ошондой жоош болот, же ызы-чуу боло берсе тынчы кеткен бала болот деп да коюшат. Мына ушул сыяктуу билгендерибизди жазалычы. Бизге сабак да болот эле...
Наристени кантип тарбиялоо керек???
Бизде кыргыздарда балдарды жаш кезинен таяк менен тарбиялап анан жалган айтууга үйрөтүп коёбуз. Албетте, бул 100% кыргыздар ушундай дегенге жатпайт. Көпчүлүк үй-бүлөөлөрдө ошондой...
1 - Баланы эч качан уруп тарбиялоого болбойт. Уруп тарбиялагандык - менин көзүмчө тарбиялуу, а мен жокто тарбиясыз дегендик...
2 - Жалган айтуу - бул качандыр бир күн келет, ал мени да алдап кетет.
Өзүң бол
#19 10 Август 2010 - 03:46
Konfuzij ajtkan ele:
Erkek balaluu bolson 7 zhashka chejin Kudajga kylgandaj mamile kyl, 7-15 malajga, 16 dan bashtap kalgan kununo chejin en mykty dosundaj bolgon mamile kyluu kerek dep.
Erkek balaluu bolson 7 zhashka chejin Kudajga kylgandaj mamile kyl, 7-15 malajga, 16 dan bashtap kalgan kununo chejin en mykty dosundaj bolgon mamile kyluu kerek dep.
Всем большое спасибо, за проведенное время в супер инфо...я влюбилась в ВРЕМЯ и я не хочу ее больше терять...
#20 14 Декабрь 2010 - 18:02
Салам, достор!
Кудайга шугур, кыргыздар бала тарбиясынын озуно таандык улгусун колдонуп келген. Ошого карабастан, акыркы учурларда бул жаатта айрым оош-кыйыштар болуп отту окшойт. Кантсе да, биздин коомубуздун онугушу чондордун иш-аракетинен эмес, озубуздун бала тарбиябыздан улам болуп жаткандыр. Билсениздер, кыргыздар "Уядан эмнен корсо, учканда ошону алат" деп коюшат. Ушуну эске алуу менен назарыныздарга томонкудой соболдор менен кайрылмакчымын:
Кудайга шугур, кыргыздар бала тарбиясынын озуно таандык улгусун колдонуп келген. Ошого карабастан, акыркы учурларда бул жаатта айрым оош-кыйыштар болуп отту окшойт. Кантсе да, биздин коомубуздун онугушу чондордун иш-аракетинен эмес, озубуздун бала тарбиябыздан улам болуп жаткандыр. Билсениздер, кыргыздар "Уядан эмнен корсо, учканда ошону алат" деп коюшат. Ушуну эске алуу менен назарыныздарга томонкудой соболдор менен кайрылмакчымын:
оо доске, жакшы тема ачкан экенсин, бирок эмнегедир жооптор жок гооо, жандандырып койойунчу, балким жооп пайда болоор.
1. Азыркы коомдо кыргыз баласын кандай тарбиялап жатат? Сиздин ой-пикириниз,
сунуштарыныз.
..
Эми айта кетсем, тарбия маселеси бизде аксап калган, канчалык ачуу болбосун бирок бул чындык.
Бала төрөлгөндөн баштап, сен чоңойгондо акча таап бизди багасын деп чоңойтушат.
Албетте баланын түшүнүгү акча болуп чоңойот. Аксакалдарыбыз чоң жерде иштесин деп бата берип калган. карагылачы, эми кандай адам болот бул?
Ата энебиз, туугандар, кошуналар, (бул аябаааай көйгөйлүү маселе) Түштүк тарапта Үйгө аркалык кыз алып келе көрбө десе, түндүктө, оштук кыз ала көрбө деп тарбиялайт. эми ушунун негизинде, өмүрүндө көрбөгөн аркалыкты же оштукту жек көрүү сезими менен чоңойуп жатпайбы! !!
Аябааай өкүнүчтүү абал бул. Өзүбүзэле балдарыбызга жек көрүү сезимин орноштуруп жатабыз.
2. Бала тарбиясындагы артыкчылыктар жана мучулуштуктор кыргыз турмушун кайсы жерге чейин алып келди жана алып барат?
Ушул тарбия негизинде, Кыргызстан түндүк жана түштүк болуп калды. Карап көрсөк, айырмабыз жок деле, түндүк түштүк, баары бир Кыргызстан гоооо!!!
4. Бала тарбиясындагы ата-эненин ролу. Бала табигый, б.а. генетикасынан тарбия алабы же чойролук, б.а. озунун айланасынан тарбия алабы? Булардын пайыздык катыштары эмнени тузот?
Бала тарбиясында ата эненин ролу чоң. Ошол баланын калыптанып жатканында ата эне фундаментин куйуп жатпайбы. Тарбия үй бүлөөдөн башталат деп бекеринен айтпайт.
Бирок чөйрөнүн да таасири жок эмес, эң чоң таасир менин оюмча мугалимден болот деп ойлойм. Биздин мугалимдер советтик доорду мактап сабак өтүшчү. Ошонун негизинде, мекенге болгон сүйүүбүз, мекенчил сезимибиз учуп кеткен. Дагы бир олутту маселе, бул дин тарбиясы, балдардын ички дүйнөсү ачка, рух ачка. Ислам динин түшүндүрүшпөйт, а бул нерсе намаз окуган адам бул Террорист деген түшүнүккө алып келип жатат. Билбейбиз эмне туура эмне ката, кайдагы ырымдарга ишенип калганбыз, бул болсо чооң жоготуу.
3. Жалпысынан,
башка улуттардын бала тарбиясындагы колдонулган тажрыйбасы менен кыргыздык тушунукту салыштырууга болобу? Болсо, аргументтер жана далилдериниз.
.. Болбосо, таяныч пикириниз...
Бул сурооңузга жооп бере албайт окшойм, бираз түшүнбөйкалдым
Ар дайым баланын кулкусу ар бир уйдо болуп, кубанычка болоп турсун!
Айтканыңыз келсин!!!
Ишенгениң ит болсо,иттин күнүн көрөсүң

Супер-Инфо
super.kg
видео















Мобилдүү версия