Көпчү
лүк чогулуш, жыйындар мамлекеттик гимнден башталат. Кээ бири ооз кыймылдатып,
ичинен ырдамыш болсо, көпчүлү
гү жөн эле турат.
Эгер үн чыгарып ырдап, гимндин сөздөрү
нө маани берсек, кызык бир нерсе байкалат.
Эсиңизде болсо, гимндин экинчи куплетинде мындай саптар бар: «Бул ынтымак эл бирдигин ширетип; Бейкуттукту берет кыргыз жерине».
Сө
з ушул «бейкут» тууралуу болмокчу.
Кыргыз тилинде «бей» ден башталган көп сөздөр бар. Мисалы: «беймаал» - маалы жок, кеч; «бейадеп» - адеби жок; «бейтап» - табы жок, оорулуу; «бейпайда» - пайдасы жок, «бейтынч» - тынчы жок; «бейөкмө
т» - өкмөттү
к эмес деген маанилерди берет.
Бул сөздөрдү
н баарында «бей» - жок, эмес деген маанини берип атат. Ал эми ар кандай кайталанган учурдан эреже чыгарууга болот.
Анда «бейкут» деген сөздү талдасак, мааниси «куту жок, кутсуз, куттуу эмес» болот экен.
Демек,
гимнди ырдап жатып бири-бирибизге «кыргыз жери куту жок, кутсуз болсун» деп каалоо, тилек айтат экенбиз.
Ушул кантип болсун!
Эми элдин баары шилтеме жасаган академик К. Юдахиндин кыргыз-орус сөздүгү
н карап көрөлү
. Ал китепте «бей» деген сөз боюнча карама-каршы,
так эмес маалыматтар берилген.
Мисалы,
сөздүктү
н 1-томунун 123-бетинде «бей» - именное отрицание не, без деп берилет. Анан «бейадеп» - то же, что адепсиз (невоспитанный);
«бейбаш» - тартиби жок, тентек (непутевый, непристойный)
деп келип эле, анан 124-бетте «бейкут» - спокойный, безмятежный
деп жазылат.
Муну кандай түшүнсө
болот? Окумуштуу өзү берген аныктамага өзу каршы чыгып жатпайбы?
Белгилү
ү сөз устасы, маркум С. Жигитов айткандай «ал деле адам да!». Өзү кыргыз болбогондон кийин, алыскы бир айылдагы аксакалдан укканын жазып койсо керек.
Менимче, эреже болгондон кийин бардык сөздөргө
бирдей колдонулушу керек. Болбосо, сөздөрдү
иретке келтириш керек.
Силер эмне дейсинер?
- (2 )
-
- 1
- 2
Кыргыз гимни ( Гимндеги кемчиликтер тууралуу ойлор )
#2 27 February 2009 - 21:15
"Бей" "бейкут"
мм, жетээрлик эле тушундургонго аракет кылыпсыз. Эегерде бир соз менен айта турган болсок приставка
кыргыз грамматикасында,
-сыз (пайдасыз
) мүчөсү
нүн оордун алмаштыруучу приставка "бей" болуп саналат. Анда нгизги маселеден алыс кетбестен ток этээр жерине келсек. Бир мезгил ушул нерсе менин да ойума келген болчу. Мен да ушул форумда тема ачсам деп жургом. А бирок тийишбегенибиз ушул эле калды белем, кайра максатымдан кайттым. Болоору болуптур, баёсу каныптыр, анда мен сиз тарап болоюн. Ушул нерсе гимндин ортосунан сутко тушкон чымындай болуп кашкайып чыгып калат дайым. Ал эми аны озгортуу учун баарын башкадан башташ керек, жана ошого жараша каражат керектелет.
Балким убактысы келип, намысына келишсе бул маселени да жондоп коюшаар.
#3 27 February 2009 - 21:41
Кө
пчүлүк чогулуш, жыйындар мамлекеттик гимнден башталат. Кээ бири ооз кыймылдатып,
ичинен ырдамыш болсо, көпчүлү
гү жөн эле турат.
Эгер үн чыгарып ырдап, гимндин сөздөрү нө маани берсек, кызык бир нерсе байкалат.
Эсиңизде болсо, гимндин экинчи куплетинде мындай саптар бар: «Бул ынтымак эл бирдигин ширетип; Бейкуттукту берет кыргыз жерине».
Сө з ушул «бейкут» тууралуу болмокчу.
Кыргыз тилинде «бей» ден башталган көп сөздөр бар. Мисалы: «беймаал» - маалы жок, кеч; «бейадеп» - адеби жок; «бейтап» - табы жок, оорулуу; «бейпайда» - пайдасы жок, «бейтынч» - тынчы жок; «бейөкмө т» - өкмөттү к эмес деген маанилерди берет.
Бул сөздөрдү н баарында «бей» - жок, эмес деген маанини берип атат. Ал эми ар кандай кайталанган учурдан эреже чыгарууга болот.
Анда «бейкут» деген сөздү талдасак, мааниси «куту жок, кутсуз, куттуу эмес» болот экен.
Демек, гимнди ырдап жатып бири-бирибизге «кыргыз жери куту жок, кутсуз болсун» деп каалоо, тилек айтат экенбиз.
Ушул кантип болсун!
Эми элдин баары шилтеме жасаган академик К. Юдахиндин кыргыз-орус сөздүгү н карап көрөлү . Ал китепте «бей» деген сөз боюнча карама-каршы, так эмес маалыматтар берилген.
Мисалы, сөздүктү н 1-томунун 123-бетинде «бей» - именное отрицание не, без деп берилет. Анан «бейадеп» - то же, что адепсиз (невоспитанный); «бейбаш» - тартиби жок, тентек (непутевый, непристойный) деп келип эле, анан 124-бетте «бейкут» - спокойный, безмятежный деп жазылат.
Муну кандай түшүнсө болот? Окумуштуу өзү берген аныктамага өзу каршы чыгып жатпайбы?
Белгилү ү сөз устасы, маркум С. Жигитов айткандай «ал деле адам да!». Өзү кыргыз болбогондон кийин, алыскы бир айылдагы аксакалдан укканын жазып койсо керек.
Менимче, эреже болгондон кийин бардык сөздөргө бирдей колдонулушу керек. Болбосо, сөздөрдү иретке келтириш керек.
Силер эмне дейсинер?
Эгер үн чыгарып ырдап, гимндин сөздөрү нө маани берсек, кызык бир нерсе байкалат.
Эсиңизде болсо, гимндин экинчи куплетинде мындай саптар бар: «Бул ынтымак эл бирдигин ширетип; Бейкуттукту берет кыргыз жерине».
Сө з ушул «бейкут» тууралуу болмокчу.
Кыргыз тилинде «бей» ден башталган көп сөздөр бар. Мисалы: «беймаал» - маалы жок, кеч; «бейадеп» - адеби жок; «бейтап» - табы жок, оорулуу; «бейпайда» - пайдасы жок, «бейтынч» - тынчы жок; «бейөкмө т» - өкмөттү к эмес деген маанилерди берет.
Бул сөздөрдү н баарында «бей» - жок, эмес деген маанини берип атат. Ал эми ар кандай кайталанган учурдан эреже чыгарууга болот.
Анда «бейкут» деген сөздү талдасак, мааниси «куту жок, кутсуз, куттуу эмес» болот экен.
Демек, гимнди ырдап жатып бири-бирибизге «кыргыз жери куту жок, кутсуз болсун» деп каалоо, тилек айтат экенбиз.
Ушул кантип болсун!
Эми элдин баары шилтеме жасаган академик К. Юдахиндин кыргыз-орус сөздүгү н карап көрөлү . Ал китепте «бей» деген сөз боюнча карама-каршы, так эмес маалыматтар берилген.
Мисалы, сөздүктү н 1-томунун 123-бетинде «бей» - именное отрицание не, без деп берилет. Анан «бейадеп» - то же, что адепсиз (невоспитанный); «бейбаш» - тартиби жок, тентек (непутевый, непристойный) деп келип эле, анан 124-бетте «бейкут» - спокойный, безмятежный деп жазылат.
Муну кандай түшүнсө болот? Окумуштуу өзү берген аныктамага өзу каршы чыгып жатпайбы?
Белгилү ү сөз устасы, маркум С. Жигитов айткандай «ал деле адам да!». Өзү кыргыз болбогондон кийин, алыскы бир айылдагы аксакалдан укканын жазып койсо керек.
Менимче, эреже болгондон кийин бардык сөздөргө бирдей колдонулушу керек. Болбосо, сөздөрдү иретке келтириш керек.
Силер эмне дейсинер?
Бул маселе Жалал-Абаддык Токомбай Турганбаев тарабынан 1-2 жыл мурун көтөрү лүп, Гимндин авторлору оңдолгон вариантын сунуштаганын чала-була билип калган жайым бар. Андан башка да саптарынан оңдолгон. Бирок, негедир расмий түрдө ал тастыкталбай жатканы түшүнү ксүз. Атайын бекитилбеген соң, авторлордун жаңы вариантын келтирбей кое турайын. Себеби, бул- мамлекеттик символ. Аны ыйык кармашыбыз зарыл.
Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
#4 28 February 2009 - 11:07
Ой, достор!
Келгиле коп эле башты оорута бербей.
Тумонбай Байзаковдун созуно жазылган эле "Кыргыз жери" аттуу ырды эле Гимн кылып ырдайбыз. Ырды жакшылап отуруп угуп корсонуздор. Озунчо эле керемет...
Обону Апаз Жайнаковдуку эмеспи. Ал эми ырды Саламат эжебиз созгондо, бардыгыбыз тен тымтырс туруп Кыргыз Республикасынын Гимнин угуп жаткансып угуп калабыз.
Ал эми берки расмий турдо кабыл алынган Гимнди укканда, эл менен кошулуп ырдай албай же созун табалбай кыйнала беребиз. Же мен калп айтып жатамынбы?! Чиновниктер баш болуп, жалан эле киргиздер эмес, нукура кыргыздар деле оозубузду ачып-жаап туруп калабыз. Туурабы?!
Кийин бардыгыбыз чогулуп, албетте, Жогорку Кенешке сунуш киргизсек жакшы болот эле.
Келгиле коп эле башты оорута бербей.
Тумонбай Байзаковдун созуно жазылган эле "Кыргыз жери" аттуу ырды эле Гимн кылып ырдайбыз. Ырды жакшылап отуруп угуп корсонуздор. Озунчо эле керемет...
Обону Апаз Жайнаковдуку эмеспи. Ал эми ырды Саламат эжебиз созгондо, бардыгыбыз тен тымтырс туруп Кыргыз Республикасынын Гимнин угуп жаткансып угуп калабыз.
Ал эми берки расмий турдо кабыл алынган Гимнди укканда, эл менен кошулуп ырдай албай же созун табалбай кыйнала беребиз. Же мен калп айтып жатамынбы?! Чиновниктер баш болуп, жалан эле киргиздер эмес, нукура кыргыздар деле оозубузду ачып-жаап туруп калабыз. Туурабы?!
Кийин бардыгыбыз чогулуп, албетте, Жогорку Кенешке сунуш киргизсек жакшы болот эле.
#5 02 March 2009 - 16:31
Бейкут деген создогу алдына келген "бей" деген соз дайма эле терс маанини билдире бербейт. Бул жердеги бейкут деген соз, кутчулук деген эле мааниде.
Эми гимн тууралуу айтсам, мага "Досторуна даяр дилин берууго" деген сабы жакпайт.
Эми гимн тууралуу айтсам, мага "Досторуна даяр дилин берууго" деген сабы жакпайт.
Кытай,
Ички Монголия, Хух-Хото
#6 02 March 2009 - 16:44
Туура, мен жогоруда кээ бир саптар деп айткандай, ушул"Досторуна даяр дилин берүүгө
." деген сап да авторлор тарабынан оңдолгон эле. Ал эми Сылык кыз сунуштаган ыр боюнча бир -эки ооз сөз. Гимн кабыл алынып жатканда, бул сунуш кээ бир депутаттар тарабынан болгон. Бирок, ырдалып жүргөн ыр менен Гимндин ортосунда биз билбей, композиторлорго гана белгилүү
(теориялык жактан) нюанстары бар шекилди. Ошондон улам кабыл алынган эмес. Эми он-жыйырма киши ырдап чыкса эле Гимн боло берсе, ар ким өзүнө
жаккан ырды Мамлекеттик Гимн кылып ала берет го анда!..
Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
#7 02 March 2009 - 19:47
Гимнди кемчилигин издегендер!
!! Кемчилик озунордо, ал деген мамлекеттик гимн. Жеке озунордун гимнинер болсо, издей бергиле кемчилигин!
Киргиз,
суйлоп корчу таза кыргызча,
Ким билет, балким кылбас ашыкча.
Киндик канын тамса Кыргызда,
Кимсин сен, суйлоп жатып орусча?
Ким билет, балким кылбас ашыкча.
Киндик канын тамса Кыргызда,
Кимсин сен, суйлоп жатып орусча?
#8 03 March 2009 - 13:36
Урматтуу Барс! Сиз туура эмес тушунуп алыптырсыз.
Гимнди кабыл алып жатканда кичине ойлонуп иш кылыш керек эле да.
Бул жерде "Идеология" деген болуш керек! Аны эч ким тушунбойт?
Ал жерде дагы биз корбогон, биз билбеген "Чон саясат" турбайбы?!
Жакшылап ойлонуп корсонуз?..
Гимнди кабыл алып жатканда кичине ойлонуп иш кылыш керек эле да.
Бул жерде "Идеология" деген болуш керек! Аны эч ким тушунбойт?
Ал жерде дагы биз корбогон, биз билбеген "Чон саясат" турбайбы?!
Жакшылап ойлонуп корсонуз?..
#9 03 March 2009 - 13:47
Гимнди кемчилигин издегендер!
!! Кемчилик озунордо, ал деген мамлекеттик гимн. Жеке озунордун гимнинер болсо, издей бергиле кемчилигин!
Сенин айтканын да туура, гимнди ката дегендик оз мамлекетине каршы суйлогондук, мен да ошону эске алып кээ бир саптыр "жакпайт гана" дедим.
Кытай,
Ички Монголия, Хух-Хото
#10 03 March 2009 - 17:10
Цитата(Sagy @ 2.3.2009, 19:47) <{POST_SNAPBACK}>Гимнди кемчилигин издегендер!
!! Кемчилик озунордо, ал деген мамлекеттик гимн. Жеке озунордун гимнинер болсо, издей бергиле кемчилигин!
Сенин айтканын да туура, гимнди ката дегендик оз мамлекетине каршы суйлогондук, мен да ошону эске алып кээ бир саптыр "жакпайт гана" дедим.
Сенин айтканын да туура, гимнди ката дегендик оз мамлекетине каршы суйлогондук, мен да ошону эске алып кээ бир саптыр "жакпайт гана" дедим.
"жакпайт гана" дедим.
Киргиз,
суйлоп корчу таза кыргызча,
Ким билет, балким кылбас ашыкча.
Киндик канын тамса Кыргызда,
Кимсин сен, суйлоп жатып орусча?
Ким билет, балким кылбас ашыкча.
Киндик канын тамса Кыргызда,
Кимсин сен, суйлоп жатып орусча?
#11 03 March 2009 - 18:18
Анда бейпил тун, бейпил жашоо деген соз эмне тынчы жок тун, жашоо дегенди тушундуробу?
Бир эле тушундурмо создук менен чектелуу аздык кылат. Гимндин созун жазгандар деле грамотный эле адамдар. Алар деген ар созду изилдеп туруп жазган да. Ошон учун кабыл алган болуш керек. Кыргыз тилинин бай казынасын казып корсок бейкут деген созду тээ илгертен эле колдонуп келген. Ал эми экинчи куплетиндеги экинчи сап досторуна даяр дилин берууго деген жери 1 сап менен ширелишет (байыртадан буткон муноз элиме) Муну менен дилин сатты деп айта албайбыз. Кыргыз деген кенпейил калк эмеспи, ошон учун дилин берууго дегенде ички мазмунунда таптакыр башка нерсе жатат. Анан гимн жаралгандан кийин арадан 10 жыл откон сон бир саясатчы чыга калып эле тийишип жатса. Андай кыйын болсо гимнди тактабай, аны сактабайбы дейм да. Чын-чынына келгенде, гимнди созун сындагандар канчанчы жылы кабыл алынганын сурайкелсен билбейт болуш керек...
#12 03 March 2009 - 18:34
Кептин баары ушунда болуп жатпайбы досум!
Кайрадан эле Юдахиндин сөздүгү нө көңү л буралы:
Бейпил - благоденствие, спокойствие, покой деп берилет.
Демек, бейпил тун, бейпил жашоо деген соз - тынч тун, тынч жашоо дегенди тушундурот экен!
Кайрадан эле Юдахиндин сөздүгү нө көңү л буралы:
Бейпил - благоденствие, спокойствие, покой деп берилет.
Демек, бейпил тун, бейпил жашоо деген соз - тынч тун, тынч жашоо дегенди тушундурот экен!
Алга жылбаган, артка жылат - жашоодо токтоп калуу жок.
#13 03 March 2009 - 18:45
Ханзада,Жека,
"Бейпил"
деген менен "бейкут"
дегендин айрымасы бар... Ал эми "дилин"
досуна берсе, "дили" жок калат. Дил адамда бирөө эле... Ал эми авторлор туура түшүнү
п, буларды оңдогон деп жатпаймынбы.
Бирок, али бекитиле элек...
Үчтүктө үч сап - үч күлүк!
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
Үч кылы күүлүү комуздун,
Кыргыздар: Оң, Сол, Ичкилик...
#14 04 March 2009 - 14:04
Бул маселени козгогон адамга айтаарым, негизинен туура эле маселе козголгон. Туура. Мамлекеттик денгээлдеги чогулуштар болобу, койчу, жонокой чогулушу болобу биринчи кезекте ГИМН ырдалат.
Кырзыз Гимни мен учун ыйык, аруу, эч нерсеге алмашкыз, дайыма туура багыт берген жакшы, мамлекеттик денгээлдеги ыр.
А бул маселенин авторуна айтаарым, Гимн - бул баардык жарандарга тирооч, умут, жакшы жакка жол корсоткон нерсе болуш керек.
Бейкут деген соз сага тушунуксуз болуп калыптыр, менин оюмча сенин сабатсыздыгынан келип чыккан маселе. Биринчиден айтаарым, бул жерде бейкут эмес бейкуттук деп берилип жатат. Бейкут деген соз кыргыз тилинде жок менимче. Бейокмот дешип атпайбы, ал дагы туура эмес, анткени создуктон туура эмес которулуп калган. Бейокмот эмес, окмоттук эмес болуп айтылып, жазылыш керек. Экинчиден, Гимн деген нерсе эч качан "ката" жазылбайт, сиз экообузго келген чейин, Гимн болуп чыгаардан мурун далай "кыйын" дардын элегинен откон. Бугун биз ондосок, эртен дагы бироосу "каталарды" ондосо, бурсугуну дагы бироо ондосо ГИМНдин тагдыры эмне болот ошону ойлош керек го дейм. Менин оюм туура го дейм кандай дейсинер???...
Кырзыз Гимни мен учун ыйык, аруу, эч нерсеге алмашкыз, дайыма туура багыт берген жакшы, мамлекеттик денгээлдеги ыр.
А бул маселенин авторуна айтаарым, Гимн - бул баардык жарандарга тирооч, умут, жакшы жакка жол корсоткон нерсе болуш керек.
Бейкут деген соз сага тушунуксуз болуп калыптыр, менин оюмча сенин сабатсыздыгынан келип чыккан маселе. Биринчиден айтаарым, бул жерде бейкут эмес бейкуттук деп берилип жатат. Бейкут деген соз кыргыз тилинде жок менимче. Бейокмот дешип атпайбы, ал дагы туура эмес, анткени создуктон туура эмес которулуп калган. Бейокмот эмес, окмоттук эмес болуп айтылып, жазылыш керек. Экинчиден, Гимн деген нерсе эч качан "ката" жазылбайт, сиз экообузго келген чейин, Гимн болуп чыгаардан мурун далай "кыйын" дардын элегинен откон. Бугун биз ондосок, эртен дагы бироосу "каталарды" ондосо, бурсугуну дагы бироо ондосо ГИМНдин тагдыры эмне болот ошону ойлош керек го дейм. Менин оюм туура го дейм кандай дейсинер???...
#15 04 March 2009 - 14:24
Албетте, оюңуз туура - гимн деген мамлекеттик ыр. Оңдобош керек аны!
Бирок, сиздин оюңуз боюнча сулуу дегендин ордуна сулуулук деп койсо - сулуу деген сөздү өзүнчө кароого болбойбу?
Эгер - болсо, анда бейкут менен бейкуттук ошондой эле абалда.
Дагы кайталап айтайын:
бейкут = бей + кут.
"бей" - Юдахиндин сөздүгү боюнча именное отрицание не, без деп которулат экен.
"кут" - ошол эле жерде счастье, удача, благодать деп которулат.
Эми, бириктирип окуйлу:
бейкут = бей + кут которулат не + благодать , б.а. кутсуз, куту жок болуп которулат.
Эми эмне дейсиз ?
Бирок, сиздин оюңуз боюнча сулуу дегендин ордуна сулуулук деп койсо - сулуу деген сөздү өзүнчө кароого болбойбу?
Эгер - болсо, анда бейкут менен бейкуттук ошондой эле абалда.
Дагы кайталап айтайын:
бейкут = бей + кут.
"бей" - Юдахиндин сөздүгү боюнча именное отрицание не, без деп которулат экен.
"кут" - ошол эле жерде счастье, удача, благодать деп которулат.
Эми, бириктирип окуйлу:
бейкут = бей + кут которулат не + благодать , б.а. кутсуз, куту жок болуп которулат.
Эми эмне дейсиз ?
Алга жылбаган, артка жылат - жашоодо токтоп калуу жок.
#16 04 March 2009 - 15:21
"
бей" - Юдахиндин сөздүгү
боюнча именное отрицание
не, без деп которулат экен.
"кут" - ошол эле жерде счастье, удача, благодать деп которулат.
"кут" - ошол эле жерде счастье, удача, благодать деп которулат.
Юдахиддин создугун ким кенен камтылган создук деп кепилдик бере алат. Анда 40 000 гана соз бар, а кыргыздын созу андан эки эсе коп экендигин илимий адамдар далилдеп жатышат бугунку кундо.
Кытай,
Ички Монголия, Хух-Хото
#17 04 March 2009 - 15:31
"Кенен камтылган сөздүк"
болбосо да элдин баары ошого шилтеме жасап атпайбы. Башкасы азырынча жок!
Алга жылбаган, артка жылат - жашоодо токтоп калуу жок.
#18 11 March 2009 - 15:35
"Даяр ишке сынчы коп" дегендей эле болуп жатат го бул жерде. Бул адамдардын ойлорун уккандан кийин, ГИМНден башка маселе калбай калгандай туюлат экен. Менимче ГИМНге тийишип кереги жок, ар ким озуно жооп берсе болду. ГИМН укмуш эле менимче.
#19 11 March 2009 - 23:18
Олуттуу тема экен.... Гимндин авторлорунун оюн уксак жакшы болоор эле....Бейкут
деген созду жакшы эле чечмелептирбиз.
....а
нда бейпил деген созду кантип тушунсок болот? Билишимче... ...бул созду жакшы мааниде эле колдонуп келебиз......
нда бейпил деген созду кантип тушунсок болот? Билишимче... ...бул созду жакшы мааниде эле колдонуп келебиз......
#20 15 March 2009 - 23:41
Гимндеги «бейкут» деген сөз айрым адамдарды бир топ түйшөлткө
н көрүнө
т. Мен да өз билгенимди жаза кетейин.
«Бейкут» деген сөз «кутсуз» маанисинде боло албайт. Кыргыз тилиндеги «кут» сөзү азыркы учурда жарым-жартылай философиялык мааниге ээ болгону менен, биздин ата-бабаларыбыздын бүтүндө й жашоо түшүнү гүн камтыган. Ушул абалды эске алган күндө да, «бейкут» сөзүнү н терс маанисин элестетү ү мүмкүн эмес.
«Бейкут» сөзү фарсчадагы бихбуд (чың, бекем, кубаттуу, жогорку) же бехбуд (бекемдик, кубаттуулук, эң жогорку) сөздөрү нүн бирөөнө н келиши мүмкүн. Казак тилиндеги «бейбит» сөзүнү н этимологиясы да «бехбудга» барып такалат.
«Бейпил» деген сөздө «бей-» префиксинин мааниси сакталган. «Пил» деген сөз «кыймыл-аракет» дегенди билдирет. Буга карап туруп «кыймылсыз, тынч турган, бейпил» деп божомолдоого болот. Бирок «бейкут» сөзүнө н айырмасы бар.
Фарсчада «би-» - кыргызчада «-сыз».
Араб тилиндеги «би-» же «фи-» мүчөсү нүн «үчүн, -га» деген маанилери бар. Айлуу жана күндүү деп аталган тыбыштардын системасына ылайык өзүнө н кийин келген сөздөрдү окуп жатканда өзгөрөт.
«Бейкут» деген сөз «кутсуз» маанисинде боло албайт. Кыргыз тилиндеги «кут» сөзү азыркы учурда жарым-жартылай философиялык мааниге ээ болгону менен, биздин ата-бабаларыбыздын бүтүндө й жашоо түшүнү гүн камтыган. Ушул абалды эске алган күндө да, «бейкут» сөзүнү н терс маанисин элестетү ү мүмкүн эмес.
«Бейкут» сөзү фарсчадагы бихбуд (чың, бекем, кубаттуу, жогорку) же бехбуд (бекемдик, кубаттуулук, эң жогорку) сөздөрү нүн бирөөнө н келиши мүмкүн. Казак тилиндеги «бейбит» сөзүнү н этимологиясы да «бехбудга» барып такалат.
«Бейпил» деген сөздө «бей-» префиксинин мааниси сакталган. «Пил» деген сөз «кыймыл-аракет» дегенди билдирет. Буга карап туруп «кыймылсыз, тынч турган, бейпил» деп божомолдоого болот. Бирок «бейкут» сөзүнө н айырмасы бар.
Фарсчада «би-» - кыргызчада «-сыз».
Араб тилиндеги «би-» же «фи-» мүчөсү нүн «үчүн, -га» деген маанилери бар. Айлуу жана күндүү деп аталган тыбыштардын системасына ылайык өзүнө н кийин келген сөздөрдү окуп жатканда өзгөрөт.
Мергенчи тилейт кийикти,
Кийик тилейт бийикти.
Кийик тилейт бийикти.
- (2 )
-
- 1
- 2

Супер-Инфо
super.kg
видео

















