-Туура, деди Сайкал,- ынгайы келип турганда баш кошуп алгыла.
-Канбийке каршы болбос бекен?
-Эмеге каршы болмок эле. Ал учун эн башкысы апасынын өмүрү эле. Эми сенин айтканынан чыкпайт.
-Эмнегедир ишене албай турам?
-Ошондуктан шашылыш аракеттенуу керек.
Аңгыча <<Москва-
Бишкек>> самолету келип конгону кабарланып,
алар жүргүнчүлөр келчу дарбазага жөнөштү. Айнагул менен Канбийке элдин артында келишти. Абдан арыктаган Айнагул чыгайына чыгып жашарып кеткендей. Алмаз менен Канбийке кучакташып турганын байкамаксанга салып,Сайкал экөө аларга карабай машинага баса беришти.
-Жакшы болуп калган турбайбызбы?
-Жакшы айланайын, догдурларга рахмат. Очкон үмүтумду жандырышып,
ойго келбеген иш жасашты.
-Эми айылга кетпей эле коюңуз? Ден соолугунузга карап шаарда турганыңыз жакшы.
-Билбейм айланайын, шаарга көнгөн эмес элем. Кубатыма кирипкетсем айылга кеткеним оң го?
Алмаз алардын баштыктарын машинанын артына салып Канбийкени жанына отургузуп жөнөй бергенде баятан бери аңдып турган Арууке рулга өбөктөп солкулдап ыйлап жиберди. Канбийкени ушунчалык жек көргөндүктөн тытып салгысы келип,кызганычтын уусу жанын сыздатып зыркырап турду. Соротуп,көз жашын аарчыган жакын адамдын жок экендигин ойлоп ого бетер буркурады.
-Жок!- деди ал,- муну жөн койбоймун. Кайдагы бир айылдан келген созулканга Алмазды тарттырып койбойм. Керек болсо атышам! Карачы мени бир жолу эстеп койбой , тигинин мамасын кудайындай сыйлаганын?..
Канбийкенин махабаты Келдибек Назиров
#121 24 July 2014 - 20:03
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#122 24 July 2014 - 21:52
Арууке кара көз айнегин тагынып эмне кылуу керектигин жол катар ойлоп баратты.
Алмаз аларды жеткирип атасына үйлөнүү жөнүндө оюн айтуу үчүн үйгө келди. Экөө көптөн бери сүйлөшө элек болчу. Эн алды менен бир катар кирешелерин санап чыгышты. Гүлмира Алмаздын сымбаттуулугуна көз артып жарымына чейин ачылып тирелип турган төшүн атайын жаппай аларга чай куюп олтурду. Бирок Алмаз көңүл да бурган жок.
Алмаз аларды жеткирип атасына үйлөнүү жөнүндө оюн айтуу үчүн үйгө келди. Экөө көптөн бери сүйлөшө элек болчу. Эн алды менен бир катар кирешелерин санап чыгышты. Гүлмира Алмаздын сымбаттуулугуна көз артып жарымына чейин ачылып тирелип турган төшүн атайын жаппай аларга чай куюп олтурду. Бирок Алмаз көңүл да бурган жок.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#123 24 July 2014 - 22:20
-Ата,- деди Алмаз,- мен тез арада үйлөнүшум керек?
Бул сөздү Калыбек уулунан күтүп жүргөн.
-Эгер өзүңө ылайыктуу түгөй тапсаң эмнеге болбосун. Дүңгүрөтуп тоюңду өткөрөбүз. Ал кыздын ата-энеси барбы?
-Атасы жок, жалгыз апасы бар.
-Аруукени чандынбы?
-Койчу ошол Аруукени.
-Алды менен болочок колуктунду биз менен тааныштырбайсынбы?
-Тааныштырганда эмне, ал баарыңарга жагат.
-Маман каршы болбос бекен?
Эч ким каршы болбойт. Ал өтө татына, өтө жөнөкөй кыз. Башкалардай куулук-шумдукту билбейт. Жеңил ойлуу да эмес.
<<Жеңил ойлуу эмес>> деген соз Гулмирага айтылгандай өзүнөн-өзү ыңгайсыз боло түштү.
-<<Ошол экен деди Калыбек Мурзаевич, ичинен -ошол экен. Абдан жакшы. Бактылуу жашасанар болгону>>
-Алды менен мамана, карындаштарына тааныштыр. Кыздын мамасы менен мен сүйлөшөйүн.
- Мамасы менен сүйлөшүүнүн кереги жок.
Ал да оорукчан аял. Алар эмне демек эле. Ал да биз сыяктуу артыкбаш сөздөрү жок. Эгер уйлонсом мамамды алып башка үйгө көчөмун. Аидалар өздөрүээн эркин тура беришсин. Апамды эми Канбийке карайт.
-Аты Канбийкеби?
-Ооба.
Арууке бейтааныш эки жигит менен машинанын ичинде суйлошуп олтурду. Буркут кабактуу,конкойгон мурундуу жигиттердин кыргыз эместиги байкалып турат. Алар Аруукенин сунушун уккандан кийин улуурагы:
Бул сөздү Калыбек уулунан күтүп жүргөн.
-Эгер өзүңө ылайыктуу түгөй тапсаң эмнеге болбосун. Дүңгүрөтуп тоюңду өткөрөбүз. Ал кыздын ата-энеси барбы?
-Атасы жок, жалгыз апасы бар.
-Аруукени чандынбы?
-Койчу ошол Аруукени.
-Алды менен болочок колуктунду биз менен тааныштырбайсынбы?
-Тааныштырганда эмне, ал баарыңарга жагат.
-Маман каршы болбос бекен?
Эч ким каршы болбойт. Ал өтө татына, өтө жөнөкөй кыз. Башкалардай куулук-шумдукту билбейт. Жеңил ойлуу да эмес.
<<Жеңил ойлуу эмес>> деген соз Гулмирага айтылгандай өзүнөн-өзү ыңгайсыз боло түштү.
-<<Ошол экен деди Калыбек Мурзаевич, ичинен -ошол экен. Абдан жакшы. Бактылуу жашасанар болгону>>
-Алды менен мамана, карындаштарына тааныштыр. Кыздын мамасы менен мен сүйлөшөйүн.
- Мамасы менен сүйлөшүүнүн кереги жок.
Ал да оорукчан аял. Алар эмне демек эле. Ал да биз сыяктуу артыкбаш сөздөрү жок. Эгер уйлонсом мамамды алып башка үйгө көчөмун. Аидалар өздөрүээн эркин тура беришсин. Апамды эми Канбийке карайт.
-Аты Канбийкеби?
-Ооба.
Арууке бейтааныш эки жигит менен машинанын ичинде суйлошуп олтурду. Буркут кабактуу,конкойгон мурундуу жигиттердин кыргыз эместиги байкалып турат. Алар Аруукенин сунушун уккандан кийин улуурагы:
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#124 24 July 2014 - 22:42
-Макул жигитти сен айткандай тындым кылалы. Бирок кызда күнөө жок да?- деп Аруукеге карады.
-Баарын кылган ошол болуп жатпайбы, мен ага айтканмын. Жолобойм деп убада берген. Эми аркы жумада баш кошуп жатышат.
-Анда сенин төлөгөн акчан аздык кылат.
-Дагы канча беришим керек?
-Бир тоголок.
-Макул, ошону аткарганынардан кийин берейин. Игенип койгула, мени жасады деп эч ким шек санабайт. Жакында эле Акыл менен чатакташып анын жигиттерин Казыбек аттуу неме жайлап кеткен. Ошондуктан эң алды муну тораганын баласынан көрүшөт.
Казыбектин атын уккан жигиттер бири-бирин карап терең ойдо калышты.
-Эмнеге унчукпайсынар?
-Сен Казыбекти тааныйсыңбы?
-Аны уккамын, озун көргөн эмесмин.
-Анда сүйлөштүк, иш бүткөндө калган акчаны бизге айткан жерге жеткиресин.
Арууке киши олтургучтор айткан акчаны белгиленген жерге жеткирип берип калганын иш бүткөндөн кийин деп макулдашты. Бирок ырайы суук жанкечтилер менен ачууга алдырып байланышып алганына катуу өкүндү. Эми артка карай жол жок экенин билип эмне болсо ошол болсун деген таризде ички коогасын арак менен бачып мастыгында куп гана кылып жатам дегендей кыжырданып, соолукканда коёндой бурушуп өзү чунчуп кетти. Кокус ойлогону ишке ашпай кылмышы ашкереленип калса шерменде болбос бекемин деген коотонуу да болбой койгон жок. Ошол эле учурда <<Алмаз менен Канбийке тигилердин колунан ажал тапса,байкатпай беймарал кантип жашап жүрө алам?>> деген суроону өзүнө коп берчу болду.
-Баарын кылган ошол болуп жатпайбы, мен ага айтканмын. Жолобойм деп убада берген. Эми аркы жумада баш кошуп жатышат.
-Анда сенин төлөгөн акчан аздык кылат.
-Дагы канча беришим керек?
-Бир тоголок.
-Макул, ошону аткарганынардан кийин берейин. Игенип койгула, мени жасады деп эч ким шек санабайт. Жакында эле Акыл менен чатакташып анын жигиттерин Казыбек аттуу неме жайлап кеткен. Ошондуктан эң алды муну тораганын баласынан көрүшөт.
Казыбектин атын уккан жигиттер бири-бирин карап терең ойдо калышты.
-Эмнеге унчукпайсынар?
-Сен Казыбекти тааныйсыңбы?
-Аны уккамын, озун көргөн эмесмин.
-Анда сүйлөштүк, иш бүткөндө калган акчаны бизге айткан жерге жеткиресин.
Арууке киши олтургучтор айткан акчаны белгиленген жерге жеткирип берип калганын иш бүткөндөн кийин деп макулдашты. Бирок ырайы суук жанкечтилер менен ачууга алдырып байланышып алганына катуу өкүндү. Эми артка карай жол жок экенин билип эмне болсо ошол болсун деген таризде ички коогасын арак менен бачып мастыгында куп гана кылып жатам дегендей кыжырданып, соолукканда коёндой бурушуп өзү чунчуп кетти. Кокус ойлогону ишке ашпай кылмышы ашкереленип калса шерменде болбос бекемин деген коотонуу да болбой койгон жок. Ошол эле учурда <<Алмаз менен Канбийке тигилердин колунан ажал тапса,байкатпай беймарал кантип жашап жүрө алам?>> деген суроону өзүнө коп берчу болду.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#125 24 July 2014 - 23:05
Акыры Акыл менен кеңешип көрүүнү чечти. Казыбек коз алдында ишенимдүү жигиттерин жайлап кеткенден бери акыл мурдагыдай сайрандаганын коюп чочуп калган. Анын үстүнө Казыбектин <<Копконунорду,
элди тоногонунарды токтотпосоңор бактылуу күнүңорду караан түнгө айландырам>
> деген куш тилиндей катын эч кимге көрсөтпөй өрттөп салган. Ошентсе да Канбийкени Алмазга тарттырып жибергенине ичи өрттөнүп,Арууке жасап жаткан ишти чын дилинен кубаттап турду.
-Коркпо, - деди ага, сен оз колун менен өлтүрүп жаттың беле. Билмексенге салып журо бер.
-Кокус байкалып калсачы?
-Байкалбайт, тигилер колго тушкон кундо да сени айтышпайт. Андыктан коркконго кош көрүнөт болуп көп түйшөлө бербе. Эгер алар сенин заказынды аткарышса акчасын бер да эч нерсе көрбөгөндөй журо бер.
-Билбейм, такыр эле жаным жай албай койду?
-Убакыт өтөт,баарын унутасын.
Акылдын сөзүнө бир топ көңүлү жубап, канат кылган Арууке аны менен өткөргөн түндөрү эске тушуп көкүрөгүнө башын койду.
-Акыл, экөөбүз эле баш кошуп албайлыбы?
-Койчу, ошо кантип болсун.
-Сопсонун эле болот, мен сага ишенимдуу жар болуп беремин.
Акыл Аруукеге унуло карады. Чындыгында татынакай кыз. Бир аз кырс мүнөзү болбосо Аруукеде баары жайында чын эле аны менен баш кошуп алууга неге болбосун? Жаман адамдын кызы эмес. Бирок ата-энеси эмне дейт? Торага Аруукенин атасы менен пикир келишпей аны чет өлкөгө элчиликке жөнөткөн. Ушуларды ойлогон Акыл ага үнсүз жалдырады.
-Коркпо, - деди ага, сен оз колун менен өлтүрүп жаттың беле. Билмексенге салып журо бер.
-Кокус байкалып калсачы?
-Байкалбайт, тигилер колго тушкон кундо да сени айтышпайт. Андыктан коркконго кош көрүнөт болуп көп түйшөлө бербе. Эгер алар сенин заказынды аткарышса акчасын бер да эч нерсе көрбөгөндөй журо бер.
-Билбейм, такыр эле жаным жай албай койду?
-Убакыт өтөт,баарын унутасын.
Акылдын сөзүнө бир топ көңүлү жубап, канат кылган Арууке аны менен өткөргөн түндөрү эске тушуп көкүрөгүнө башын койду.
-Акыл, экөөбүз эле баш кошуп албайлыбы?
-Койчу, ошо кантип болсун.
-Сопсонун эле болот, мен сага ишенимдуу жар болуп беремин.
Акыл Аруукеге унуло карады. Чындыгында татынакай кыз. Бир аз кырс мүнөзү болбосо Аруукеде баары жайында чын эле аны менен баш кошуп алууга неге болбосун? Жаман адамдын кызы эмес. Бирок ата-энеси эмне дейт? Торага Аруукенин атасы менен пикир келишпей аны чет өлкөгө элчиликке жөнөткөн. Ушуларды ойлогон Акыл ага үнсүз жалдырады.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#126 26 July 2014 - 20:08
Канбийке Алмаздын сунушуна экиленбей макул болуп,алар той камылгасына катуу даярданып жатышты. Айылдагы туугандарды бут чакыр деген Айнагулдун өтүнүчүн орундатмакка Алмаз менен Канбийке айылга жөнөп калышты. Ушуну гана күтүп жүргөн жалданма киши олтургучтор эскирген жигули машинасына олтурушуп,алардын артына түшүп ыңгайлуу жерди издеп жүрүштү.
-Боха, тиги кыз чындыгында сулуу турбайбы? - деп Литун аттуу кличкалуу шериги соз баштады.
-Эмне кылалы дейсиң?
-Бул жолдо жарым кундо да бир машина жүрбөйт экен. Ишибиздин жүрүшкөну ушул. Шаарда болгондо шек санатып алышыбыз мүмкүн эле.
-Туура айтасың, досум, акчаны бугун эле алып из суутуп кетебиз. Бул окуяга Казыбек аралашып калган турбайбы? Эгер тигилерди жолдон чыгарып коз байланып караңгы киргенге чейин кызды эрмектеп күтө туралы.
-Тигил көрүнгөн жер көрүстөн окшойт. Токтот, аларды ушул жерден тособуз. Ото ыңгайлуу жай. Ал жактагы кыбыр эткен жандын баары көрүнөт.
-Боха, тиги кыз чындыгында сулуу турбайбы? - деп Литун аттуу кличкалуу шериги соз баштады.
-Эмне кылалы дейсиң?
-Бул жолдо жарым кундо да бир машина жүрбөйт экен. Ишибиздин жүрүшкөну ушул. Шаарда болгондо шек санатып алышыбыз мүмкүн эле.
-Туура айтасың, досум, акчаны бугун эле алып из суутуп кетебиз. Бул окуяга Казыбек аралашып калган турбайбы? Эгер тигилерди жолдон чыгарып коз байланып караңгы киргенге чейин кызды эрмектеп күтө туралы.
-Тигил көрүнгөн жер көрүстөн окшойт. Токтот, аларды ушул жерден тособуз. Ото ыңгайлуу жай. Ал жактагы кыбыр эткен жандын баары көрүнөт.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#127 26 July 2014 - 20:24
Литун менен Боха оз ишинин устаты эле. Боха капитан чини менен милициядан айдалган. Ал эми Литун чалгындоо кызматында жүрүп иштен куулган. Ошондуктан колкаптарын даярдап, тамекинин калдыктарын да жерге таштабай Алмаз менен Канбийкенин келишин күтүп жатышты. Кун тободон эбак өтүп улп эткен жел жок. Жай аптабы күчүндө болгондуктан таш жолдон чыккан ысыктын табы мончодогудай куйкалайт. Эртеден бери шыбактын арасында боорун күнгө кактап жаткан Каражылан кечки бешимде башын өйдө көтөрүп куйругунун учу менен сойлоп ырахаттана кыймылдап жүрдү. Тайдайындагы заары дене боюна кубат берип таштын конулундагы майда кескелдириктерди оңой эле жалмап кара курсактын камына өттү. Чыныгы аңчылыгы кечинде башталат. Картаң бай теректердин башына сойлоп чымчыктардын балапандарын,
буудай талаасындагы чычкандарды тойгончо жутуп, таң атканча чарчабайт.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#128 26 July 2014 - 20:36
Анан керели кечке шыбактын арасында токочтой түйүлүп жата берет. Кээде Канбийке жашаган короосуз тамга барып сарайларды аралап чыгат. Бүгүн анын келээрин сезип кыздын жагымдуу жытына-зар болуп көптөн бери көрбөгөндүктөн сагынычы ашып жер аркылуу кулак төшөп анын дабышын тыңшайт. Убакыт өткөн сайын күткөн адамы жакындап жатканын сезет.
Артынан чан тозтуп катуу келаткан машина жолун тосуп капоту көтөрүлүп турган жигулини көргөндө токтоого аргасыз болду.
-Ырайы суук эмелер экен, токтобой айланып өт,- деди Канбийке бир жамандык болоорун сезип.
-Эмне болмок эле, карачы машиналары бузулуп ара жолдо калганын, мумкун жардам керектир. Алмаз эч нерседен шек санабай жерге тушту. Огол замат мусаапыр, ары байкуш кебетесин кийген Боха:
Артынан чан тозтуп катуу келаткан машина жолун тосуп капоту көтөрүлүп турган жигулини көргөндө токтоого аргасыз болду.
-Ырайы суук эмелер экен, токтобой айланып өт,- деди Канбийке бир жамандык болоорун сезип.
-Эмне болмок эле, карачы машиналары бузулуп ара жолдо калганын, мумкун жардам керектир. Алмаз эч нерседен шек санабай жерге тушту. Огол замат мусаапыр, ары байкуш кебетесин кийген Боха:
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#129 26 July 2014 - 22:36
-Жердешим, мобу свеча иштейби? - деп Алмазды машинанын артына алып өткөндө даяр турган Литун колунун кыргагы менен таамай берип жерге сулатты. Иштин жайын түшүнгөн Канбийке машинадан секирип тушуп чуркап жөнөду. Бирок алыс кете албады. Литун чуркап келип колун артына кайрып машинага отургузуп алеки саатта бел куру менен таңып салды. Анан Алмазды өзүнүн машинасынын артына салышып мурзонун артынаайдап жөнөштү. Канбийкеге сугун артып, көйнөгүн ойдого түрүп:
-Карачы Литун , мындай сулууну өмүрүндө көрдүң беле? -деп каткырды. Кыздын жыланач жамбашына көзү түшкөн Литун:
-Сабыр кыл, Боха, бул сулуу бугун биз учун кызмат кылат. Олор алдында сүйүүнүн даамын таттырабыз. Акыретте да эстеп жүргөндөй болсун. Экөөнүн каткырыгы ээн талаада алыска жаңырып кара жыланга угулуп турду. Так өзүнө бейтааныш кишилер менен машинада келаткан Канбийкеге бушайман болгон жылан этияттык менен сак турду.
Канбийке тыбырчылвп каршылык көрсөтөйүн дейт, бирок колу бекем танылып, көйнөгү өйдөго турулуп онтойсуз абалда. Жок жерден чыккан бул кырсыкка кыжырданып алынын баарынча жардам сурап кыйкырып алды. Боха кыздын мучосуно назарын салып тез эле токтотсо экен деп Литунга карайт. Машина мурзонун четиндеги катар салынган күмбөздордун далдоосуна барып токтоду.
-Карачы Литун , мындай сулууну өмүрүндө көрдүң беле? -деп каткырды. Кыздын жыланач жамбашына көзү түшкөн Литун:
-Сабыр кыл, Боха, бул сулуу бугун биз учун кызмат кылат. Олор алдында сүйүүнүн даамын таттырабыз. Акыретте да эстеп жүргөндөй болсун. Экөөнүн каткырыгы ээн талаада алыска жаңырып кара жыланга угулуп турду. Так өзүнө бейтааныш кишилер менен машинада келаткан Канбийкеге бушайман болгон жылан этияттык менен сак турду.
Канбийке тыбырчылвп каршылык көрсөтөйүн дейт, бирок колу бекем танылып, көйнөгү өйдөго турулуп онтойсуз абалда. Жок жерден чыккан бул кырсыкка кыжырданып алынын баарынча жардам сурап кыйкырып алды. Боха кыздын мучосуно назарын салып тез эле токтотсо экен деп Литунга карайт. Машина мурзонун четиндеги катар салынган күмбөздордун далдоосуна барып токтоду.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#130 26 July 2014 - 23:04
-Боха, сулууну сен менден мурда сыйпалап калдың, андыктан тоскоол болбоюн. Каалашынча эрмектей бер,- деген Литун тамеки тутотуп сулк жаткан Алмазга көз салып обочо жерге барып күтүп олтурууну туура көрдү.
Боха кайда качмак эле деген ой менен Канбийкенин колун чечип чалкасынан жаткыра бергенде ал жолго кереги тиер деп алган суусундуктун бөтөлкөсу менен Боханы бет талыштыра чабууга аракет кылды. Бирок Боха аны колу менен тосуп кыздын каршылыгына ачууланып жаактан ары чаап жиберди. Канбийке да карап турмакпы манжаларын буркуттун тумшугундай карыштырып тигинин жүзүнө тырмагын сала аймап жиберди. Ушул мезгилге чейин ага эч ким мындай кордук көрсөткөн эмес. Ошондон уламбы аймап-чаап тыбырчылап олтуруп машинадан жерге түштү. Боханын кыжыры кайнап,кыздын курч тырмагы аймаган жүзүнө кан кетип,биротоло жайлап салууну ойлоп, жерден боюн көтөрө албай , алсыраган Канбийкенин үстүнө бон таштап аны муунта баштады.
Канбийкенин өлүм алдына жатканын сезген Каражылан баятан бе шектүү дабыш чыккан тарапка ылдамдык менен сойлоп жөнөду. Өмүрүндө мынчалык катуу сойлогон эмес эле. Кудум бирөө артынан чаап жаткандай жан алакетке түшүп шашат.
Тумчугуп бараткан Канбийкени муунтуп тиштенип алган Боха озун көздөй келаткан бир кулач жыланды байкамак да эмес. Каражылан куу менен келип араадай.ачкан оозун Боханын тамагына салып таңдайындагы болгон зварын тили аркылуу чачып алды. Алгач Боха эмне болгонун түшүнбөй боюна таштаган жыланды алып салып моюнунун чымыраганын белди сыйпап көрүп бир аз тургандан кийин көзү караңгылап башын бурууга дарманы келбей Канбийкенин үстүнө тизелеп олтурган калыбында бук түштү. Какап-чакап өзүнө келген Канбийке токточтой түйүлүп жерде жаткан Каражыланды байкаган жок. Тигине эмне болду деген кыязда Боханын кара көк тартып шишип бараткан жүзүн коруп коркуп кетти.
Боха кайда качмак эле деген ой менен Канбийкенин колун чечип чалкасынан жаткыра бергенде ал жолго кереги тиер деп алган суусундуктун бөтөлкөсу менен Боханы бет талыштыра чабууга аракет кылды. Бирок Боха аны колу менен тосуп кыздын каршылыгына ачууланып жаактан ары чаап жиберди. Канбийке да карап турмакпы манжаларын буркуттун тумшугундай карыштырып тигинин жүзүнө тырмагын сала аймап жиберди. Ушул мезгилге чейин ага эч ким мындай кордук көрсөткөн эмес. Ошондон уламбы аймап-чаап тыбырчылап олтуруп машинадан жерге түштү. Боханын кыжыры кайнап,кыздын курч тырмагы аймаган жүзүнө кан кетип,биротоло жайлап салууну ойлоп, жерден боюн көтөрө албай , алсыраган Канбийкенин үстүнө бон таштап аны муунта баштады.
Канбийкенин өлүм алдына жатканын сезген Каражылан баятан бе шектүү дабыш чыккан тарапка ылдамдык менен сойлоп жөнөду. Өмүрүндө мынчалык катуу сойлогон эмес эле. Кудум бирөө артынан чаап жаткандай жан алакетке түшүп шашат.
Тумчугуп бараткан Канбийкени муунтуп тиштенип алган Боха озун көздөй келаткан бир кулач жыланды байкамак да эмес. Каражылан куу менен келип араадай.ачкан оозун Боханын тамагына салып таңдайындагы болгон зварын тили аркылуу чачып алды. Алгач Боха эмне болгонун түшүнбөй боюна таштаган жыланды алып салып моюнунун чымыраганын белди сыйпап көрүп бир аз тургандан кийин көзү караңгылап башын бурууга дарманы келбей Канбийкенин үстүнө тизелеп олтурган калыбында бук түштү. Какап-чакап өзүнө келген Канбийке токточтой түйүлүп жерде жаткан Каражыланды байкаган жок. Тигине эмне болду деген кыязда Боханын кара көк тартып шишип бараткан жүзүн коруп коркуп кетти.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#131 26 July 2014 - 23:20
Тоскоол болбоюн деп обочо жерде тамеки тартып Аруукеден алаар акчасын кыялында санаган Литундун көңүлү көтөрүлүп айланадагы тынчтыкка чочуп кетти. Жана Канбийкенин кыйкырып-окургону угулганда каршылык көрсөтүп жаткандыр деп маани берген эмес. Азыркы жымжырттыкан кооптонуп машинанын алдында бук түшүп көзү ачык бойдон каракок тартып өлүп жаткан Бохны көрүп чочуп кетти. Эмне болгонуна түшүнбөй шашып калган Литун Канбийкени издей баштады. Окуянын мынчалык табышмактуу өзгөргөнүнө таңыркап жанындагы тапанчасын алып айланаг кылдат көз жугуртот. Бул учурда Канбийке машинанын астында жашынып жаткан. Ал Литунга карай сойлоп бараткан Каражыланды көрүп кубанып кетти. Ал алеки саатта жанжагына элендеген тигинин далысына сойлоп чыгып моюнуна бир чырмалып Литунду муунта баштады. Литун экен болгонун түшүнбөй бирөө сыйыртмак салдыбы деген кыязда бурулуп артына карап бошоноюн деп жыланга колу тийген сайын моюну ошончолук катуу кысылып дем алалбай алдан тайып башы үзүлүп кетчүдөй козу чанагынан чыгып муунуп баратты.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#132 26 July 2014 - 23:27
Коз алдына боюртма менен өлтүргөн адамдар бирден тартылып, алар анын өлүмүнө шылдыңдвп карашкандай жайнап кетишти. Акыры муунтуп жаткан жылан экенин, болгондо да көптөн бери түшүнө кирип,жыланач сулуу кыздын боюна чырмалып жүргөн жылан экенин билди. Анан да ошол жыланач сулуу Канбийке экенин түшүндү. Көрсө булар аталы экен. Литун өлүп баратып <<Балким кудай көрсөтөт>>
деген сөздүн мааниси ушул болуп жүрбөсүн >> деген суроону дилинде айтып алды.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#133 27 July 2014 - 13:34
Канбийке Алмазды унуткандай Каражыланды жыланач денесине басып башынан сылап көпкө жатты. <<Жыландар сүйүүгө бекем болот>> деген жомоктон окуганы эсине түшүп болгон мээримин жыланга төгүп акырында кармана албай буркурап жиберди. Көзүнөн саамалап аккан жаш жыландын денесине тамчылап турду. Канбийкенин аруу жытына мас болгон жылан андан ажырагысы келбей моюунуна чырмалып ого бетер денесине кыналды. Бешик жаткандан тартып кучагында жүргөн жыланды ойлобой жүргөнүно, Айнагулдун <<жылан деген ит сыяктуу макулук ал сага үйрөнүп алган>> деген сөзүнө ишенип маани бербей койгонуна өкүндү.
-Капаланба,- деди ал жыландын башын сылап,- эми экөөбүз эч качан ажырабайбыз.
Башы зыркырап ооруган Алмаз көптө барып эсине келди. Эмне болгонуна түшүнбөй жылан кучактап олтурган Канбийкени көргөндө ого бетер таң калып онумбу же тушумбу дегендей Боха менен Литундун сулк жаткандарын көрүп эмне болгонун эми түшүндү.
Арууке Боха менен Литундун телефон чалуусун күтүп макулдашкан акчаны даярдап олтурду. Ал азыр өзүнчө бир ок менен эки коен атып жатканына ичинен ыраазы. Бир кезде Акыл дагы сүйөмун деп алдап кызыгы кеткенден кийин оолактап кеткен. Эч ким Алмаз менен Канбийкенин өлүмүн Аруукеден көрбөйт. Эгер алар чын эле тындым болушса, <<Акыл жайлатты>> деген ушакты таратып жиберүүгө даяр эле. Ошол учурда телевизордон <<болочок аяшым Алмазды жана курдашым Канбийкенин жакында боло турган ак никелуу тою менен куттуктайм! >> деген Сайкалдын каалоосу айтылып андан кийин Гүлмиранын аткаруусундагы <<сүйүү жалган, сүйүү жалган>> деген акыркы ыры угузулду. Ал эми Алмаз менен Канбийкенин сүрөтү улам көрсөтүлүп буга Аруукенин кыжыры келип <<жанагылардын дайыны неге билинбейт> > деп бөлмөнүн ичинде ары-бери басып жаны жан албайт.
-Капаланба,- деди ал жыландын башын сылап,- эми экөөбүз эч качан ажырабайбыз.
Башы зыркырап ооруган Алмаз көптө барып эсине келди. Эмне болгонуна түшүнбөй жылан кучактап олтурган Канбийкени көргөндө ого бетер таң калып онумбу же тушумбу дегендей Боха менен Литундун сулк жаткандарын көрүп эмне болгонун эми түшүндү.
Арууке Боха менен Литундун телефон чалуусун күтүп макулдашкан акчаны даярдап олтурду. Ал азыр өзүнчө бир ок менен эки коен атып жатканына ичинен ыраазы. Бир кезде Акыл дагы сүйөмун деп алдап кызыгы кеткенден кийин оолактап кеткен. Эч ким Алмаз менен Канбийкенин өлүмүн Аруукеден көрбөйт. Эгер алар чын эле тындым болушса, <<Акыл жайлатты>> деген ушакты таратып жиберүүгө даяр эле. Ошол учурда телевизордон <<болочок аяшым Алмазды жана курдашым Канбийкенин жакында боло турган ак никелуу тою менен куттуктайм! >> деген Сайкалдын каалоосу айтылып андан кийин Гүлмиранын аткаруусундагы <<сүйүү жалган, сүйүү жалган>> деген акыркы ыры угузулду. Ал эми Алмаз менен Канбийкенин сүрөтү улам көрсөтүлүп буга Аруукенин кыжыры келип <<жанагылардын дайыны неге билинбейт> > деп бөлмөнүн ичинде ары-бери басып жаны жан албайт.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#134 27 July 2014 - 13:59
Гүлмира ырдап бүткөндөн кийин <<шашылыш билдирүү >>деди диктор жигит. <<Бугун коп жылдан бери киши өлтүрүү менен айыпталып издөөдө жүргөн Боха менен Литун кличкалуу эуи кылмышкердин денеси Сары-талаа айылынын четиндеги мурзонун жанынан табылды. Алдын-ала берилген билдирүүлөргө караганда алар уулануудан каза болушкан>>
деген кабарды уккан Арууке ордунан так секирип, <<Оз колум менен жайлайм! Уктунарбы, оз колум менен!..>
> деп жинденип кыйкыра берди.
Ошол күнү Канбийкенин бардык нерседен көңүлү калып айылдан кеткиси келбей Каражыланга телмиреген бойдон көпкө турду. Жана эле болуп өткөн окуяга таң калып ушунун баарын кимдер жасап жүргөнүн, кайсы күнөөсү үчүн, не себептен экендигине акылы жетпеди. Бирок, ошол эле мезгилде ички туюму Акылга келип токтолду. Алдыда дагы кандай кырсыктар күтүп турат деген кыязда санаага чөмүлүп шаарга барууну каалабады. Бирок барбаганга айла жок. Азыр туугандарына чакыруу кагаздарын таштап кайра тезинен кетүү керек.
-Алмаз, булар кимдер?! Мунун баарын ким жасап жатат? Эч кимге жамандык кылбадык эле го?
-Мен ким экенинбилем. Акылдын кылганы, мындай иштер ошонун гана колунан келет. Шашпа Акыл, шашпа... Алмаздын ким экенин эми билесиң.
-Алмаз, айтчы, бул шумдуктар канчага чейин уланат?
-Соз берем сага, мындан ары эч нерсе болбойт. Бул окуянын аягына жетемин. Жан сакчыларды көбөйтөм. Керектуу адамдар менен байланышам.
Алар чакыруу кагаздарын айылга таратып Канбийкенин үйүнө келишти. Көптөн бери киши жашабагандыктан тамдын кумары кетип көзгө комсоо көрүнөт. Бир нече саат Каражыланды көтөрүп жүрүп Канбийкенин колу талып жерге койду. Заарынан ажыр кубаты кеткен жылан Канбийке сыртка чыкканда аз-аздан сойлоп олтуруп сарай тарапка жетип келди. Экөө ары издеп, бери издеп эч жерден таба алышпады. Жылан акырдын артында алсырап кыймылдоого дарманы келбей кошулуп сулк жатты.
Ошол күнү Канбийкенин бардык нерседен көңүлү калып айылдан кеткиси келбей Каражыланга телмиреген бойдон көпкө турду. Жана эле болуп өткөн окуяга таң калып ушунун баарын кимдер жасап жүргөнүн, кайсы күнөөсү үчүн, не себептен экендигине акылы жетпеди. Бирок, ошол эле мезгилде ички туюму Акылга келип токтолду. Алдыда дагы кандай кырсыктар күтүп турат деген кыязда санаага чөмүлүп шаарга барууну каалабады. Бирок барбаганга айла жок. Азыр туугандарына чакыруу кагаздарын таштап кайра тезинен кетүү керек.
-Алмаз, булар кимдер?! Мунун баарын ким жасап жатат? Эч кимге жамандык кылбадык эле го?
-Мен ким экенинбилем. Акылдын кылганы, мындай иштер ошонун гана колунан келет. Шашпа Акыл, шашпа... Алмаздын ким экенин эми билесиң.
-Алмаз, айтчы, бул шумдуктар канчага чейин уланат?
-Соз берем сага, мындан ары эч нерсе болбойт. Бул окуянын аягына жетемин. Жан сакчыларды көбөйтөм. Керектуу адамдар менен байланышам.
Алар чакыруу кагаздарын айылга таратып Канбийкенин үйүнө келишти. Көптөн бери киши жашабагандыктан тамдын кумары кетип көзгө комсоо көрүнөт. Бир нече саат Каражыланды көтөрүп жүрүп Канбийкенин колу талып жерге койду. Заарынан ажыр кубаты кеткен жылан Канбийке сыртка чыкканда аз-аздан сойлоп олтуруп сарай тарапка жетип келди. Экөө ары издеп, бери издеп эч жерден таба алышпады. Жылан акырдын артында алсырап кыймылдоого дарманы келбей кошулуп сулк жатты.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#135 27 July 2014 - 23:22
-Кете берели,- деди Канбийке издегендеп жадап,- кайра келемин, менин шаарга кетээримди сезип таарынды окшойт.
- Сен айтканда ишенбедим эле, мунун адам сыяктуу эле акылдуу турбайбы?
-Адамдан да акылдуу. Секелек кезимден тартып кучагымда чоңойду. Колума кармап көчөгө чыксам элдин баары таң калчу. Тентек балдарды артынан кууп коркутат элем.
9-10 класста окуп жүргөндө курбу кыздар менен сүйлөшүп жатып акырын койнумдан сойлотуп чыгарсам жанымда эч ким калчу эмес. Кээ бирде кайсы бир жактарга көпкө жоголуп кетчү. Бирок тумоолоп калсам же бир жерим ооруса заматта пайда болуп жанымдан чыкпайт эле.
Эртең Канбийке менен Алмаздын тою болот деген күнү Аруукени жаны жан албай алоолонгон жалындын арасына түшкөнсуп оолактай берди.
Ошол учурда кол телефону шынгырап бир топтон кийин колуна алды.
-Алло?
-Бул номер сиздикиби?
Ооба.
-Милициядан чалып жатабыз. Сиз азыр биздин болумго келишиниз керек.
-Эмне учун?
-Эмне учун экенин келгенинизде айтабыз. Келбесеңиз күч менен алып келебиз. Азыр бир саатта келип калыңыз.
Арууке эмне үчүн экенин тушунбоду. Октом сүйлөгөн милиция кызматкеринин үнү бир топ эле басынтып салды. Ары ойлонуп, бери ойлонуп баргысы келбей тияк-биякка телефон чалам олтуруп бир сааттан өтүп кеткенин да билбеди. Бир топтон кийин эшиктин коңгуроосу кагылып эч нерседен бейкапар ача бергенде төрт милиционер күбөлүгүн көрсөтүп кой-ай дегенине карабай машинага салып алып жөнөштү.
-Акмактар! Колумду ооруттунар, мунунар үчүн эртең соттотуп жиберем. Силер кимди кызы экенимди билбейсиңер. Эртең жалынасынар!
Алар Аруукенин сөзүнө кулак да салышпай бөлүмгө алып келгенден кийин актай кагаз алып сурак жүргүзө баштады.
-Аты, жөнүн?
-Эч нерсе айтпайм.
-Каадаланба, чон кыз, Элчи Каниметовдун кызы экенинди билебиз. Кана айтчы,жалданма киши олтургучтордо сенин телефонун эмне кылып жүрөт?
Арууке иштин жайын эми түшүнүп жүрөгү болк этип өңү заматта өзгөрүп,эмне деп жооп берүүнү билбей калды.
-Айтпайсынбы, алар менен текшерип көрсөк төрт жолу сүйлөшүпсун?
Арууке унчукпады.
-Ал эми алардын блокнотунда <<Арууке 100000>> деп жазылып турат. Айт, Арууке,кимди олтуройун дедиң эле?
Аруукенин айыбы ачылып дагы эле эмне дээрин билбей олтура берди.
- Сен айтканда ишенбедим эле, мунун адам сыяктуу эле акылдуу турбайбы?
-Адамдан да акылдуу. Секелек кезимден тартып кучагымда чоңойду. Колума кармап көчөгө чыксам элдин баары таң калчу. Тентек балдарды артынан кууп коркутат элем.
9-10 класста окуп жүргөндө курбу кыздар менен сүйлөшүп жатып акырын койнумдан сойлотуп чыгарсам жанымда эч ким калчу эмес. Кээ бирде кайсы бир жактарга көпкө жоголуп кетчү. Бирок тумоолоп калсам же бир жерим ооруса заматта пайда болуп жанымдан чыкпайт эле.
Эртең Канбийке менен Алмаздын тою болот деген күнү Аруукени жаны жан албай алоолонгон жалындын арасына түшкөнсуп оолактай берди.
Ошол учурда кол телефону шынгырап бир топтон кийин колуна алды.
-Алло?
-Бул номер сиздикиби?
Ооба.
-Милициядан чалып жатабыз. Сиз азыр биздин болумго келишиниз керек.
-Эмне учун?
-Эмне учун экенин келгенинизде айтабыз. Келбесеңиз күч менен алып келебиз. Азыр бир саатта келип калыңыз.
Арууке эмне үчүн экенин тушунбоду. Октом сүйлөгөн милиция кызматкеринин үнү бир топ эле басынтып салды. Ары ойлонуп, бери ойлонуп баргысы келбей тияк-биякка телефон чалам олтуруп бир сааттан өтүп кеткенин да билбеди. Бир топтон кийин эшиктин коңгуроосу кагылып эч нерседен бейкапар ача бергенде төрт милиционер күбөлүгүн көрсөтүп кой-ай дегенине карабай машинага салып алып жөнөштү.
-Акмактар! Колумду ооруттунар, мунунар үчүн эртең соттотуп жиберем. Силер кимди кызы экенимди билбейсиңер. Эртең жалынасынар!
Алар Аруукенин сөзүнө кулак да салышпай бөлүмгө алып келгенден кийин актай кагаз алып сурак жүргүзө баштады.
-Аты, жөнүн?
-Эч нерсе айтпайм.
-Каадаланба, чон кыз, Элчи Каниметовдун кызы экенинди билебиз. Кана айтчы,жалданма киши олтургучтордо сенин телефонун эмне кылып жүрөт?
Арууке иштин жайын эми түшүнүп жүрөгү болк этип өңү заматта өзгөрүп,эмне деп жооп берүүнү билбей калды.
-Айтпайсынбы, алар менен текшерип көрсөк төрт жолу сүйлөшүпсун?
Арууке унчукпады.
-Ал эми алардын блокнотунда <<Арууке 100000>> деп жазылып турат. Айт, Арууке,кимди олтуройун дедиң эле?
Аруукенин айыбы ачылып дагы эле эмне дээрин билбей олтура берди.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#136 28 July 2014 - 00:08
-Мына сени камап кой деген прокурордун уруксаты. Азыр үйүнө кабарлап койгонго уруксат беребиз.
Арууке туз эле атасына чалды.
-Алло, ата мени камаганы жатышат. Тез жетип келгиле! Тез дейм ата, тез... Майор Ганиев Аруукени акырына чейин сүйлөшпөй колунан телефонду алды да кызматкерлерине камерага алып баруусун тапшырды. Ал муну атайын жасады. Чоңдордун балдары ар түрлүү кылмыштарды жасап аталары куткарып кеткенин көптөн берижактырбай жүргөн, ал турсун тораганын баласы бир кызды төшөктө зордоп муунтуп өлтүргөн имишти да жакшы билет. Тораганын күйөө баласы Абай канчалаган кылмыштарды чак түштө эле жасап жүрбөйбү. -<<Келсин, - деди майор Ганиев, - келсин ошол чоңдор, же министрдин озу ортого тушсун. Балким генпрокурор өзү келер>>.
Ганиев дин оюна дагы бир нерсе кылт түшүп тапкычтыгына ичинен кудундап кетти. Дароо сыртка чыгып машинасын от алдырып Алмазды жашыруун жолугушууга чакырды.
Дагы эмне балакет болду деген Алмаз шашылып Ганиев белгилеген жерге келип, алар Ганиевдин машинасында олтурушту.
-Сен жакында Сарыталаа айылына бардын беле?
Алмаз бир аз шектенип - Бардым,- деди.
-Эмне болду эле башынан айтып берчи. Чочуба, бул сыр экөөбүздун ортобузда калат,- деп кошумчалады.
-Муну эмнеге сурап жатасыз?
-Жанагы киллерлкрдин өлүмү табышмактуу болуп жатат?
-Айтсам ишенбейсиз.
-Айта бер.
-Аларды жылан чагып олтурду.
-Кандайча ?
Жөнөкөй эле, жолдон тосуп мени башка чаап,болочок колуктумду зордомокчу болушкан. Анвн ошол жерден жылан чагып атпайбы.
-Кызык экен, чын эле бироосун бир нерсе чаккан. Экинчисин муунткан.
-Экинчисин да.жылан мууткан.
-Ошо,ошо, биз жылан тусполундогу шланг экен деп ойлогонбуз. Экпертизанын жыйынтыгы толук чыга элек. Сенин душмандарын бар беле?
-Эмне болду.
-Алар силерди жайлаганы барышкан.
-Аны билемин. Бирок ким заказ берген?
-Азыр бул боюнча Арууке деген кыз кармалды.
-Коюнузчу?
-Сен бизге жардам беришин керек. Ал турсун атана да билдир.
Ганиев муну менен чоңдорду бири-бирине кагыштырып чуу чыгарууну каалады.
-Эгер муну жөн койсок эмкисинде жарыктыкты көрбөй калышын мүмкүн.
-Ооба, байке, атама сөзсүз айтам.
Шаардын чак ортосунда орун.алган коп кабаттуу анча.чоң эмес имараттын короосунда майрамдагыдай эл көп. Алар ар кайсы жерде беш алтыдан тегеректешип маек куруп кимдир бирөөнү күткөндөй дарбаза тарапты карай коюшат. Аңгыча эшик тараптагылар келишти деген үн чыгып короодогулар дурбоп жаркыраган уч машинага жол бошото беришти. Удаасы менен казкатар токтогон чет элдик авто унаалардын кайсы маркада экендигин анча-мынчалар айырмалай да албайт. Чолпон машинадан түшүп аны жалдырап карагандарга сыпайы баш ийкеп ичкериге жөнөду. Анын артынан бир тууган үч синдиси, улуу кызы Бактыгүл, уулу Акыл, тораганын жардамчысы Азиза болуп үчүнчү кабатка көтөрүлүштү.
Арууке туз эле атасына чалды.
-Алло, ата мени камаганы жатышат. Тез жетип келгиле! Тез дейм ата, тез... Майор Ганиев Аруукени акырына чейин сүйлөшпөй колунан телефонду алды да кызматкерлерине камерага алып баруусун тапшырды. Ал муну атайын жасады. Чоңдордун балдары ар түрлүү кылмыштарды жасап аталары куткарып кеткенин көптөн берижактырбай жүргөн, ал турсун тораганын баласы бир кызды төшөктө зордоп муунтуп өлтүргөн имишти да жакшы билет. Тораганын күйөө баласы Абай канчалаган кылмыштарды чак түштө эле жасап жүрбөйбү. -<<Келсин, - деди майор Ганиев, - келсин ошол чоңдор, же министрдин озу ортого тушсун. Балким генпрокурор өзү келер>>.
Ганиев дин оюна дагы бир нерсе кылт түшүп тапкычтыгына ичинен кудундап кетти. Дароо сыртка чыгып машинасын от алдырып Алмазды жашыруун жолугушууга чакырды.
Дагы эмне балакет болду деген Алмаз шашылып Ганиев белгилеген жерге келип, алар Ганиевдин машинасында олтурушту.
-Сен жакында Сарыталаа айылына бардын беле?
Алмаз бир аз шектенип - Бардым,- деди.
-Эмне болду эле башынан айтып берчи. Чочуба, бул сыр экөөбүздун ортобузда калат,- деп кошумчалады.
-Муну эмнеге сурап жатасыз?
-Жанагы киллерлкрдин өлүмү табышмактуу болуп жатат?
-Айтсам ишенбейсиз.
-Айта бер.
-Аларды жылан чагып олтурду.
-Кандайча ?
Жөнөкөй эле, жолдон тосуп мени башка чаап,болочок колуктумду зордомокчу болушкан. Анвн ошол жерден жылан чагып атпайбы.
-Кызык экен, чын эле бироосун бир нерсе чаккан. Экинчисин муунткан.
-Экинчисин да.жылан мууткан.
-Ошо,ошо, биз жылан тусполундогу шланг экен деп ойлогонбуз. Экпертизанын жыйынтыгы толук чыга элек. Сенин душмандарын бар беле?
-Эмне болду.
-Алар силерди жайлаганы барышкан.
-Аны билемин. Бирок ким заказ берген?
-Азыр бул боюнча Арууке деген кыз кармалды.
-Коюнузчу?
-Сен бизге жардам беришин керек. Ал турсун атана да билдир.
Ганиев муну менен чоңдорду бири-бирине кагыштырып чуу чыгарууну каалады.
-Эгер муну жөн койсок эмкисинде жарыктыкты көрбөй калышын мүмкүн.
-Ооба, байке, атама сөзсүз айтам.
Шаардын чак ортосунда орун.алган коп кабаттуу анча.чоң эмес имараттын короосунда майрамдагыдай эл көп. Алар ар кайсы жерде беш алтыдан тегеректешип маек куруп кимдир бирөөнү күткөндөй дарбаза тарапты карай коюшат. Аңгыча эшик тараптагылар келишти деген үн чыгып короодогулар дурбоп жаркыраган уч машинага жол бошото беришти. Удаасы менен казкатар токтогон чет элдик авто унаалардын кайсы маркада экендигин анча-мынчалар айырмалай да албайт. Чолпон машинадан түшүп аны жалдырап карагандарга сыпайы баш ийкеп ичкериге жөнөду. Анын артынан бир тууган үч синдиси, улуу кызы Бактыгүл, уулу Акыл, тораганын жардамчысы Азиза болуп үчүнчү кабатка көтөрүлүштү.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#137 28 July 2014 - 12:49
Бүгүнкү күн Чолпон үчүн өзгөчө. Ага азыр майлуу кызматтагылар,
ири бизнесмендер,
ташы ойдого кулап жаткандар <<алдын-ала жардамыбыз ушул болсун>> деп <<ырым>>
кылып жатышат. Ал эми облустун, райондун, шаарлардын дээңгээлинен келгендер синдилери менен саламдашат.
Бүгүн Чолпондун эч кимди аяй турган түрү жок. Эртең менен Калыбек Мурзаевичтин <<Чолпон, уул-кыздарына көз сала жүрсөң>> деген сөзү жүрөгүнө канжар болуп сайылган. Чындыгында перзенттери көп эркелеп кетти. Бирок Калыбек Мурзаевич насаат айтып суйлобошу керек эле. <<Ээсин сыйласан итине сөөк сал>> дейт. Атасы эгемендүү бир өлкөнү башкарып турса уул-кызы аз болсо да эркелебеши керекпи? Бул сөздү Чолпон жүрөгүнө жакын алды.
Адатта Чолпонго бирөө сын айтса көтөрө албайт болчу. Ошол адамды душман деп санап башка суйлочу эмес. Азыр дагы Калыбекти биротоло кызматтан кетирүү жолун ойлонуп турду. Бирок шайлоону эстеп эч кандай чечимге келе албады. <<Шашпагыла. - деди ал ичинен шайлоо мен ойлогондой болуп өтсө бир тобундун козундон кан агыздырам! >>
Чолпон түзүлгөн тизмени бир катар карап 15 тей кишинин аты-жөнүн тунук сыя менен сызып койду. Эмне үчүн деп караган синдисине.
-Карачы битин сыккан сарандарды. Бажыканада иштеп турушуп төлөгөна акчаларын! Эки эсе толотпосом Чолпон атым очсун!- деп ызырынып алды. Кирип чыккандар кудум профессорго экзамен тапшырган студенттердей кубанышып жарык-маанайда кетип жатышты.
Бүгүн Чолпондун эч кимди аяй турган түрү жок. Эртең менен Калыбек Мурзаевичтин <<Чолпон, уул-кыздарына көз сала жүрсөң>> деген сөзү жүрөгүнө канжар болуп сайылган. Чындыгында перзенттери көп эркелеп кетти. Бирок Калыбек Мурзаевич насаат айтып суйлобошу керек эле. <<Ээсин сыйласан итине сөөк сал>> дейт. Атасы эгемендүү бир өлкөнү башкарып турса уул-кызы аз болсо да эркелебеши керекпи? Бул сөздү Чолпон жүрөгүнө жакын алды.
Адатта Чолпонго бирөө сын айтса көтөрө албайт болчу. Ошол адамды душман деп санап башка суйлочу эмес. Азыр дагы Калыбекти биротоло кызматтан кетирүү жолун ойлонуп турду. Бирок шайлоону эстеп эч кандай чечимге келе албады. <<Шашпагыла. - деди ал ичинен шайлоо мен ойлогондой болуп өтсө бир тобундун козундон кан агыздырам! >>
Чолпон түзүлгөн тизмени бир катар карап 15 тей кишинин аты-жөнүн тунук сыя менен сызып койду. Эмне үчүн деп караган синдисине.
-Карачы битин сыккан сарандарды. Бажыканада иштеп турушуп төлөгөна акчаларын! Эки эсе толотпосом Чолпон атым очсун!- деп ызырынып алды. Кирип чыккандар кудум профессорго экзамен тапшырган студенттердей кубанышып жарык-маанайда кетип жатышты.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#138 28 July 2014 - 13:11
Чолпон улам акча алган сайын көңүлү көтөрүлүп эртең мененки ачуусу тарап кээ бирөөлөр менен тамашалашып да жатты.
Калыбек Мурзаевич көпкө ойлонуп отуруп күтүлбөгөн кадамга барууну ылайык көрдү. Ал тораганын кунунун бүтүп баратканын ички туюму менен сезип турду. Кийин Эл алдында уят болгончо абийирим менен кеткеним жакшы, - деди ичинен. Ага чейин байлыгынын изин жашырышы керек. Уулу Алмазды уйлондуруп Москвага жөнөтүп жиберет. Бары бир шайлоого чейин аны кызматтан алышпайт.
Калыбектин сөзүнөн кийин Чолпон да балдары жөнүндө ойлоно баштады. Кызынын күйөөсү болгону менен келечеги арсар. Күйөө баласы Абайдын колунан жакшылык келчү түрү жок. Кокус кандайдыр бир терс окуя болуп кетсе өздөрүн тоноп качып кетүүдөн кайра тартпайт. Андыктан тез арада уулу Акылды уйлондуруш керек. Ошондо гана Эл арасындагы ушак сөздөрдүн бир аз болсо да аягы басылат. Бирок Чолпондун алдыдагы шайлоодон жаны жай албай ички дүйнөсү коогаланып келет.
Айылга баргандагы каргашалуу окуядан кийин Канбийке менен Алмаз бири-биринен ажырабай кайда барса кошо барышып тойдун болорун гана күтүп калышты. Бирок Алмаз атасынын <<Саясаттын түрү бузулуп турат. Тойду анча деле даңазалуу өткөрбөйбуз. Силер тойдун эртеси эле Москвага учасынар>> - деген сөзүн ылайык көрдү.
Бул арада Гүлмира менен Малик коргошундай эзилишип, каалаганча бирге болушту.<< Билсе билсин, эми мага баары бир>> деген Гүлмира Калыбек жумушка кеткенде Маликти кереликечке үйүнөн чыгарбай сүйүүгө зар болуп чанкаган сезимин каалашынча суугарып жатты. Шайлоого бир жума калганда Калыбек Мурзаевич кызматтан кетүү боюнча арызын жазып ден соолугуна шылтап Гүлмираны ээрчитип чет өлкөгө жөнөду. Ошондо гана баласын уйлогонун, Аруукенин түрмөгө жатып чыкканын жана бир топ окуяларды кеч уккан Чолпон Малабаевди кызматтан алып тынды.
Калыбек Мурзаевич көпкө ойлонуп отуруп күтүлбөгөн кадамга барууну ылайык көрдү. Ал тораганын кунунун бүтүп баратканын ички туюму менен сезип турду. Кийин Эл алдында уят болгончо абийирим менен кеткеним жакшы, - деди ичинен. Ага чейин байлыгынын изин жашырышы керек. Уулу Алмазды уйлондуруп Москвага жөнөтүп жиберет. Бары бир шайлоого чейин аны кызматтан алышпайт.
Калыбектин сөзүнөн кийин Чолпон да балдары жөнүндө ойлоно баштады. Кызынын күйөөсү болгону менен келечеги арсар. Күйөө баласы Абайдын колунан жакшылык келчү түрү жок. Кокус кандайдыр бир терс окуя болуп кетсе өздөрүн тоноп качып кетүүдөн кайра тартпайт. Андыктан тез арада уулу Акылды уйлондуруш керек. Ошондо гана Эл арасындагы ушак сөздөрдүн бир аз болсо да аягы басылат. Бирок Чолпондун алдыдагы шайлоодон жаны жай албай ички дүйнөсү коогаланып келет.
Айылга баргандагы каргашалуу окуядан кийин Канбийке менен Алмаз бири-биринен ажырабай кайда барса кошо барышып тойдун болорун гана күтүп калышты. Бирок Алмаз атасынын <<Саясаттын түрү бузулуп турат. Тойду анча деле даңазалуу өткөрбөйбуз. Силер тойдун эртеси эле Москвага учасынар>> - деген сөзүн ылайык көрдү.
Бул арада Гүлмира менен Малик коргошундай эзилишип, каалаганча бирге болушту.<< Билсе билсин, эми мага баары бир>> деген Гүлмира Калыбек жумушка кеткенде Маликти кереликечке үйүнөн чыгарбай сүйүүгө зар болуп чанкаган сезимин каалашынча суугарып жатты. Шайлоого бир жума калганда Калыбек Мурзаевич кызматтан кетүү боюнча арызын жазып ден соолугуна шылтап Гүлмираны ээрчитип чет өлкөгө жөнөду. Ошондо гана баласын уйлогонун, Аруукенин түрмөгө жатып чыкканын жана бир топ окуяларды кеч уккан Чолпон Малабаевди кызматтан алып тынды.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#139 28 July 2014 - 13:13
Чолпон улам акча алган сайын көңүлү көтөрүлүп эртең мененки ачуусу тарап кээ бирөөлөр менен тамашалашып да жатты.
Калыбек Мурзаевич көпкө ойлонуп отуруп күтүлбөгөн кадамга барууну ылайык көрдү. Ал тораганын кунунун бүтүп баратканын ички туюму менен сезип турду. Кийин Эл алдында уят болгончо абийирим менен кеткеним жакшы, - деди ичинен. Ага чейин байлыгынын изин жашырышы керек. Уулу Алмазды уйлондуруп Москвага жөнөтүп жиберет. Бары бир шайлоого чейин аны кызматтан алышпайт.
Калыбектин сөзүнөн кийин Чолпон да балдары жөнүндө ойлоно баштады. Кызынын күйөөсү болгону менен келечеги арсар. Күйөө баласы Абайдын колунан жакшылык келчү түрү жок. Кокус кандайдыр бир терс окуя болуп кетсе өздөрүн тоноп качып кетүүдөн кайра тартпайт. Андыктан тез арада уулу Акылды уйлондуруш керек. Ошондо гана Эл арасындагы ушак сөздөрдүн бир аз болсо да аягы басылат. Бирок Чолпондун алдыдагы шайлоодон жаны жай албай ички дүйнөсү коогаланып келет.
Айылга баргандагы каргашалуу окуядан кийин Канбийке менен Алмаз бири-биринен ажырабай кайда барса кошо барышып тойдун болорун гана күтүп калышты. Бирок Алмаз атасынын <<Саясаттын түрү бузулуп турат. Тойду анча деле даңазалуу өткөрбөйбуз. Силер тойдун эртеси эле Москвага учасынар>> - деген сөзүн ылайык көрдү.
Бул арада Гүлмира менен Малик коргошундай эзилишип, каалаганча бирге болушту.<< Билсе билсин, эми мага баары бир>> деген Гүлмира Калыбек жумушка кеткенде Маликти кереликечке үйүнөн чыгарбай сүйүүгө зар болуп чанкаган сезимин каалашынча суугарып жатты. Шайлоого бир жума калганда Калыбек Мурзаевич кызматтан кетүү боюнча арызын жазып ден соолугуна шылтап Гүлмираны ээрчитип чет өлкөгө жөнөду. Ошондо гана баласын уйлогонун, Аруукенин түрмөгө жатып чыкканын жана бир топ окуяларды кеч уккан Чолпон Малабаевди кызматтан алып тынды.
Калыбек Мурзаевич көпкө ойлонуп отуруп күтүлбөгөн кадамга барууну ылайык көрдү. Ал тораганын кунунун бүтүп баратканын ички туюму менен сезип турду. Кийин Эл алдында уят болгончо абийирим менен кеткеним жакшы, - деди ичинен. Ага чейин байлыгынын изин жашырышы керек. Уулу Алмазды уйлондуруп Москвага жөнөтүп жиберет. Бары бир шайлоого чейин аны кызматтан алышпайт.
Калыбектин сөзүнөн кийин Чолпон да балдары жөнүндө ойлоно баштады. Кызынын күйөөсү болгону менен келечеги арсар. Күйөө баласы Абайдын колунан жакшылык келчү түрү жок. Кокус кандайдыр бир терс окуя болуп кетсе өздөрүн тоноп качып кетүүдөн кайра тартпайт. Андыктан тез арада уулу Акылды уйлондуруш керек. Ошондо гана Эл арасындагы ушак сөздөрдүн бир аз болсо да аягы басылат. Бирок Чолпондун алдыдагы шайлоодон жаны жай албай ички дүйнөсү коогаланып келет.
Айылга баргандагы каргашалуу окуядан кийин Канбийке менен Алмаз бири-биринен ажырабай кайда барса кошо барышып тойдун болорун гана күтүп калышты. Бирок Алмаз атасынын <<Саясаттын түрү бузулуп турат. Тойду анча деле даңазалуу өткөрбөйбуз. Силер тойдун эртеси эле Москвага учасынар>> - деген сөзүн ылайык көрдү.
Бул арада Гүлмира менен Малик коргошундай эзилишип, каалаганча бирге болушту.<< Билсе билсин, эми мага баары бир>> деген Гүлмира Калыбек жумушка кеткенде Маликти кереликечке үйүнөн чыгарбай сүйүүгө зар болуп чанкаган сезимин каалашынча суугарып жатты. Шайлоого бир жума калганда Калыбек Мурзаевич кызматтан кетүү боюнча арызын жазып ден соолугуна шылтап Гүлмираны ээрчитип чет өлкөгө жөнөду. Ошондо гана баласын уйлогонун, Аруукенин түрмөгө жатып чыкканын жана бир топ окуяларды кеч уккан Чолпон Малабаевди кызматтан алып тынды.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...
#140 28 July 2014 - 16:12
Тораганын да эч нерсеге көңүлү чаппай кээ бир өлкөлөрдө болуп жаткан окуялар жүрөгүн оорутуп турду. Калыбек Мурзаевич кызматтан кеткенден кийин акыл сураган кишиси жок кызматынан аябай эле тажады. Ошондуктан эртели кеч жүздөн серп этип коюп жүрөгү бир жамандыкты сезгендей ичинен сызып кабагы ачылбайт.
Бирок алаамвт оту тутанып бут баары өлкөдөн чилдей тарап кетерин билишпеди.
Бүткүл милициянын курамы Казыбектин артынан сая түшүп жасалган оор кылмыштардын баарын андан көрүп жатышты. Бирок Казыбек бул убакта жашыруун жай таап, эч кимге көрүнбөй жашап турду. Бир ал жигиттерине мага эн күчтүү молдо таап келгиле деп тапшырма берди. Алар сурамжылап олтуруп өтө илимдуу молдоке түштүктө экенин билишип Алижан акени издеп жөнөштү.
Бул учурда Алижан аке акжубазында күрүч актап олтурган.
-Биздин келген себебибиз,- деди жигиттер,- Кудай жолуна тушсом деген бир пенде чакырып жатат. Эгер туура таап, убактыныз болсо барып берсеңиз.
Алижан молдо жигиттерге назар сала тиктеп алардын ким экенин дароо түшүнгөндөй.
-Макул,- деди,- түшүмө аян болгон кечеки сыр ушул экен. Куручту актап, намазымды окуп алганча күтө тургула.
Эч нерседен кайра тартпай, катылгандын катыгын берип селдесин алып кел десе келлесин көтөрүп келген үч эргул Алижан молдонун сурунон айбыгып күтүүгө аргасыз болушту. Азыркы күндө молдодон көбү жок , бирок сурагандардын баары Алижан молдону касиеттүү адам,дубанын кучу менен каалаганын жасайт деп айтышат.
Алижан молдо жол катар унчукпай келди. Башка молдолор сыяктуу созмор, шариятан кеп козгоп жомок сыяктуу маселелерди да айтпады. Убакыт келгенде саатына карап намазын окуп андан ары жол улантып жүрүштү. Казыбек турган жерге жакын калганда ага телефон аркылуу кабар беришип бир аздан кийин барып каларын айтышты.
Казыбек семиз койдон бирди алдырып союп, шорпосун салдырып молдокенин келишин чыдамсыздык менен кутту.
Алижан молдо үйгө кирип нан ооз тийип бир чыны чай ичкенден кийин Казыбек:
-Сизди чакыртканымдын себеби мен көпкө ойлонуп бул тирүүлүктүн мазмунуна тушунбодум. Бийликтин башында тургандар элдин жашоосун жакшыртабыз, турмушту ондойбуз, бардык аракетибиз эл учун деп айтышат. Эч ким мыйзамды бузбасын,уурдабасын дешет. Ошол эле учурда өздөрү элдин ырыскысын каалагандай жеп, бала чакасы донуз кооп жүрөт. Ал эми бир бечара тоок уурдаса оор жазага кириптер кылып камап коюшат.
Бирок алаамвт оту тутанып бут баары өлкөдөн чилдей тарап кетерин билишпеди.
Бүткүл милициянын курамы Казыбектин артынан сая түшүп жасалган оор кылмыштардын баарын андан көрүп жатышты. Бирок Казыбек бул убакта жашыруун жай таап, эч кимге көрүнбөй жашап турду. Бир ал жигиттерине мага эн күчтүү молдо таап келгиле деп тапшырма берди. Алар сурамжылап олтуруп өтө илимдуу молдоке түштүктө экенин билишип Алижан акени издеп жөнөштү.
Бул учурда Алижан аке акжубазында күрүч актап олтурган.
-Биздин келген себебибиз,- деди жигиттер,- Кудай жолуна тушсом деген бир пенде чакырып жатат. Эгер туура таап, убактыныз болсо барып берсеңиз.
Алижан молдо жигиттерге назар сала тиктеп алардын ким экенин дароо түшүнгөндөй.
-Макул,- деди,- түшүмө аян болгон кечеки сыр ушул экен. Куручту актап, намазымды окуп алганча күтө тургула.
Эч нерседен кайра тартпай, катылгандын катыгын берип селдесин алып кел десе келлесин көтөрүп келген үч эргул Алижан молдонун сурунон айбыгып күтүүгө аргасыз болушту. Азыркы күндө молдодон көбү жок , бирок сурагандардын баары Алижан молдону касиеттүү адам,дубанын кучу менен каалаганын жасайт деп айтышат.
Алижан молдо жол катар унчукпай келди. Башка молдолор сыяктуу созмор, шариятан кеп козгоп жомок сыяктуу маселелерди да айтпады. Убакыт келгенде саатына карап намазын окуп андан ары жол улантып жүрүштү. Казыбек турган жерге жакын калганда ага телефон аркылуу кабар беришип бир аздан кийин барып каларын айтышты.
Казыбек семиз койдон бирди алдырып союп, шорпосун салдырып молдокенин келишин чыдамсыздык менен кутту.
Алижан молдо үйгө кирип нан ооз тийип бир чыны чай ичкенден кийин Казыбек:
-Сизди чакыртканымдын себеби мен көпкө ойлонуп бул тирүүлүктүн мазмунуна тушунбодум. Бийликтин башында тургандар элдин жашоосун жакшыртабыз, турмушту ондойбуз, бардык аракетибиз эл учун деп айтышат. Эч ким мыйзамды бузбасын,уурдабасын дешет. Ошол эле учурда өздөрү элдин ырыскысын каалагандай жеп, бала чакасы донуз кооп жүрөт. Ал эми бир бечара тоок уурдаса оор жазага кириптер кылып камап коюшат.
Бул күн да өтөөр,бул күн да өтөт,ишенип кой мага,эч качан башынды жерге салбагын,кайгырып катуу калбагын,сен адамсын,сен баарынан күчтүүсүң...

Супер-Инфо
super.kg
видео








