Тил кесепеттери.

(2 )
1
2

Тил кесепеттери. Автору: Мыктыбек Арстанбек.

#21 CauseLove 01 Август 2014 - 21:04

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Тамаша
.
Тамаша деп көңүл ачуу
максатында бирөөлөр жөнүндө
күлкүлүү сөздөрдү ойлоп табуу
жана аларды таратууну айтат.
Тамаша аракет жүзүндө да болот.
Мисалы, бирөөнү тамашалап
чочутуу, тамашалап тамагын жеп
койуу ж.б.Чегинен ашкан
тамашакөйлүк адептүүлүккө
жатпайт. Умар ибн Хаттаб:
«Тамашакөйгө тамаша карашат»,-
дейт. Тамашалай берген адамга
анчейин деле олуттуу көңүл
бурулбайт.
.
Саид ибн Аас өзүнүн уулуна:
«Тартиптүү менен тамашалашпа, ал
сени сыйлабай калат, тартипсиз
менен тамашалашсаң ал сенин
мойнуңа чыгат»-деп насыйкат
айтат.
.
Тартиптүүлөр жөнү жок
тамашалашпайт жана ашыкча
тамашакөйлүктү жактыра
беришпейт. Ал эми тартипсиздер
менен тамашалашкан адам өзүнүн
баркын кетирет жана ал сени
тоотпой сени менен да тамашакөй
болуп, учур келсе эл алдында уят
кылып койот.
.
Ар нерсенин уругу бар.
Душмандыктын уругу
тамаша.Тамашаны көтөрө алган да,
чычалама да бар. Көтөрө алганы
тартиптүү болсо унчукпай, сыр
бербей басып кетет, тартипсизи
жооп кайтарып тамашалашкандын
абийирин төгүшү мүмкүн. Ал эми
тамаша көтөрө албаган адам
таарынышы мүмкүн. Ал
таарынычтын аягы албетте
касташуу, душмандык менен бүтөт.
Тамаша достордон айырат.
Албетте тамашаны жактыра
бербеген же аны көтөрө албаган же
түшүнбөгөн достор сөзсүз
мамилелеш болуудан баш
тартышат. Тамашакөйлүк адамдын
табигатында бар. Бирок анын чегин
жана жолун билүү керек.
Пайгамбарыбыз с.а.в. «Мен
тамашаласам да чындыкты
айтам» -деген.

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..

of the page up there ^

#22 CauseLove 01 Август 2014 - 21:08

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Бир жолу бир кемпир
пайгамбарыбыз с.а.в.га келип: «Эй
кудайдын элчиси, бата кылчы
мени Аллах бейишке киргизсин» ,-
дейт. Ага пайгамбарыбыз с.а.в.:
«Бейишке кемпирлер кирбейт» -деп
жооп берет. Анда кемпир ары
карап ыйлап жиберет.
Пайгамбарыбыз с.а.в. жылмайып:
«Ооба, бейишке силер кемпир
кейпинде эмес, солкулдаган сулуу
селки кейпинде киресиңер» -деп,
Кураандан « Чындыгында биз
аларды жаңыдан кыз кейпине
келтирдик» -деген аятын окуп
берет.
.
Бир келин пайгамбарыбыз с.а.в.га
күйөөсү тууралуу айтып келет.
«Сенин күйөөң көзүндө агы бар
киши беле? »-деп сурайт
пайгамбарыбыз с.а.в. Келин таң
калып: «Жок, менин жолдошумдун
көзү кара»-деп жооп берет. Анда
пайгамбарыбыз с.а.в.: «Ар бир
адамдын көзүндө каректи курчап
турган агы болот »-деп күлдүргөн
экен.
.
Анас бир жолу кимдир бирөө
пайгамбарга с.а.в. төө сурап
келгенин айтат. «Ага төөнүн
баласын бергиле» -деп көрсөтмө
берет пайгамбарыбыз с.а.в. Тиги
«бото берип жатат» деп түшүндү
окшкойт, «мага төө керек» деп
кайра сурайт. Анда ага
пайгамбарыбыз с.а.в. ар бир төө
өз кезегинде төөнүн баласы
болгонун айтып тамашасын
далилдейт.
.
Бир жолу бир жак көзү ооруп
жаткан Сухайбдын курма жеп
жатканын көргөн пайгамбарыбыз
с.а.в.: «Көзүң ооруп жатса кантип
курма жеп жатасың? » -деп сурайт.
Сухайб: «Мен курманы соо көзүм
менен чайнап жатам»-деп жооп
берет. Анан пайгамбарыбыз с.а.в.
экөө тең каткырып калышат.
Жогорудагы мисалдарда
байкалгандай пайгамбарыбыз
с.а.в. бирөөлөрдү шылдыңдоо үчүн
эмес, аларды жубатып, көңүлүн
көтөрүү үчүн тамашалаганы
байкалат.[/i]

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..

of the page up there ^

#23 CauseLove 01 Август 2014 - 21:14

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Анткордук
.
Ант деп бир максатка жетүү же бир
маалыматты далилдөө үчүн
берилген сөздү айтат. Адатта ант
Аллахтын аты менен гана берилип,
андан башкалар аркылуу -
балдары, ата-энеси, каны-жаны,
ж.б. анттар эсепке кирбейт.
Себеби, пайгамбарыбыз с.а.в.: «…
антыңарды жалгыз Жараткандын
аты менен гана бергиле» -деп
буюрат. Ал эми антын себепсиз
бузган - анткор. Ошондуктан адам
ант берээрден мурда аны кармай
аларын ойлонуусу зарыл. Анткорду
эл катардан чыгарат жана бул
адаттан качуу керек.
Пайгамбарыбыз с.а.в.:
«Мусулмандын мүлкүнө жалган ант
менен ээ болгон адам кыяматта
Аллахтын ага кыжыры келген
учуруна дуушар болот» - деген.
.
Тооба кылган соң кайрадан ошол
күнөөнү кайталоону да ошондой
эле анткор десе болот. Себеби
тообанын кабыл болуусу үчүн
кетирилген күнөөнү сезүү, ага
зеени кейүү жана аны экинчи
кайталабоосу тууралуу Аллахтын
атына убада берүү же ант ичүү
зарыл. Демек күнөөсүн кайра
уланткан адам Аллахка берген
антын бузган болот. Бир хадисте
пайгамбарыбыз с.а.в.дын: «… ант
берип аны аткарбаган… киши
менен сүйлөшпөйт» -дегени
айтылат.
.
Бирок, кээде ачуу үстүндө
жамандыкка берилген антты кийин
ачуусу тараган соң тообо кылып
аны аткаруудан баш тартса жана
анттын, касамдын айыбын төлөсө -
бул анткордукка жатпайт.

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..

of the page up there ^

#24 CauseLove 01 Август 2014 - 21:14

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..

of the page up there ^

#25 CauseLove 01 Август 2014 - 21:20

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Сөгүнүү, каргоо
.
Пайгамбарыбыз с.а.в.: «Момун
уятсыздык менен сөгүнбөйт» ,-
деген. Сөгүнүү тарбиясыздык,
пастык жана уятсыздыктан келип
чыгат. Уятсыздыкка - адам
аброюуна доо кетирчү сөздөр же
аракеттер кирет. Сөгүүнүүдө
адамдар адатта авраттарды
белгилеген сөздөрдү колдонушат.
Демек, сөгүнүү авратты колдонгону
менен айырмаланат.
Пайгамбарыбыз с.а.в.: «Сөгүнүү
ыймандуунун адаты эмес» -деген.
Уятсыз сөздөр бирөөнү таарынтуу
үчүн колдонулат жана
тартипсиздер менен көп жүргөндөн
адатка айланат. Пайгамбарыбыз
с.а.в: «Уятсыздык тийген жерин
булгайт. Уяттуулук тийген жерин
кооздойт» -деген.
.
Ал ошондой эле: «Өзүнүн ата-
энесин сөгүү чоң күнөө» -дейт.
Муну уккан сахабалары: «Өз ата
энесин да сөккөндөр да болобу?» -
деп таң калышат. «Ооба, сен
бирөөнүн ата энесин сөксөң, ал
сенин да ата – энеңди сөгөт» -дейт
пайгамбарыбыз с.а.в.. Ошондой
эле көзү өткөндөрдү сөгүү же
арбагын акаарат кылуу да күнөө.
Пайгамбарыбыз с.а.в.: «Эч качан
өлгөндөрдү акаарат кылбагыла,
алар ансыз деле көрөөрүн
көрүшүүдө »-деген. Адамдарды,
жаныбарларды жана ар түрдүү
жансыз нерселерди каргоо жаман
адат. Пайгамбарыбыз с.а.в.:
«Момун бирөөнүн айыбын
ашкерелебейт жана аны
каргабайт» -деген. Каргоо менен
момун кудайдан алыстап калышы
мүмкүн. Каргоого динсиздер же
кудайдан алыстагандар жана
зулумдар гана татыктуу болушу
мүмкүн. Себеби пайгамбарыбыз
с.а.в.: «Мазлум (укугу тебеленген)
менен Аллахтын ортосунда
ортомчу жок, жана анын батасы
(каргышы ) сөзсүз кабыл болот »-
деген. Бирок, бул адаттан
алысыраак болгон абзел. Ошондой
эле бирөөгө жамандык каалоо
каргоого жакын. Умар ибн Хаттаб
өзүнүн чет элдеги халифтерине
жиберген каттарында көбүнчө
каргыштан коркууну эскертет эле.
Дегеле бирөөнү каргап үйрөнүү
жакшы адаттарга кирбейт.

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..

of the page up there ^

#26 CauseLove 01 Август 2014 - 21:21

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Туура сүйлөө, какшык, ыр
.
Адам сүйлөгөн сөзүнө маани
берүүсү зарыл. Кээде туура эмес
айтылган сөз, кесепетин тийгизиши
мүмкүн. Мисалы: «Мен бул жакка
сөзсүз барам» -деп ишенимдүү
убада бергендерге күбө болосуң.
Адамдын ажалы Жараткандын
колунда болгон соң, ага өлүм
сааты айттырбай келип калса, ал
кантип барат? Ошондуктан «кудай
кааласа» деп сүйлөгөн оң жана
ката сүйлөп калбоо үчүн ар дайым
сөзгө байкоо жүргүзүү абзел.
Аллах Кураанда каапырларга жана
эки жүздүүлөрдү арийне көп
какшыктайт. Кыргыздын оозеки
чыгармачылыгын, фольклорун
албетте, какшыксыз элестетүү
кыйын. Ал какшыктар сөөккө
жеткире айтылгандыктан уккан
адамда өзүн таанып, ардуулары
моюнуна алып оңолгондору бар.
Ошентсе да айтылчу какшыктын
орду жана шартын эске алуу
зарыл. Кыргызда “сууну сиңген
жерге төк” дегени бар. Какшыкты
келди- келбеди айта бергендин сөз
көтөрө албаган менен урушмагы
бар.
Кыргыз ыр жандуу эл, анын үстүнө
азыр бекерчинин баары ырчы
болуп кеткендей. Ыр десе эле
ырдай берүү табитсиздик. Кээде
көбү билбеген акыбалды
күнөөлөргө барышат. Антпесе,
бирөөнүн аялына көз кысканы, аны
менен түндө жолугушканы , же эки
жашабай жатып, никесиз байланыш
кумарын арзуу кылып ырдоону
эмне десе болот. “Колдорум
артылып мойнуңа, кумарым
канмайынча тек койбосом” деген
ыр сабын реалдуу көз алдыңызга
элестетсеңиз –порно көргөндөй
эле болосуз. Муну да бир “эстрада
жылдызы” ырдап жүрөт.
Албетте, адамдын табигатында ыр
менен жүрөктөр эргип, акылдар
ибрат табат. Пайгамбарыбыз с.а.в.
Аллахты мактап ырдаган шайырга
чапанын жапканын укканбыз. Ошон
үчүн кыргыз эл шайырларын “ак
таңдай” (ак – Хак – акыйкат ) деп
эркелетсе керек.

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..

of the page up there ^

#27 CauseLove 01 Август 2014 - 21:23

Активист

Кыймылы жок
1 298
02 Январь 14
: 03 Янв 2019 20:36
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:HOME. LOVE. FAMILY.

Сөз аягы
.
Момундун жашоодогу негизги
максаты Аллахтын ыраазылыгын
табуу жана аны адеп-ахлагысыз
табуу мүмкүн эмес. Ал эми Ислам
адебин өз кезегинде сүйлөө
маданиятысыз элестетип болбойт.
Мусулмандын акылын, илимин
жана адебин сүйлөгөн сөзүнөн
байкаса болот. Момун уккулуктуу
сүйлөөгө жана тилин жакшы
тарбиялоосу зарыл. Тыңшаган
адамга сөзү таасирдүү болуу үчүн
мусулман көп сүйлөбөй, орду
келгенде гана жана аз сүйлөгөнү
оң. Акылдуу адам, ойлонгон
нерсесин эле сүйлөй бербейт.
Сүйлөй турганын гана ойлонот.
Адамга бул адепти бере турган
Ислам дини жана анын булагы -
Кураан. Пайгамбарыбыз с.а.в.:
«Жүрөгүндө Кураандан бир нерсе
болбогон адам, чалдыбар үй
сыяктуу» ,-деген.
.
Бирок, азыр батыш адебин
тутунгандар «кантип эле адам
жалгыз Кураандан тарбияланып
калсын, дүйнөлүк мадаят деген
бар...»-деши мүмкүн. Дүйнөлүк
маданият жана анын анабашы
болгон азыркы батыш маданияты
да өз кезегинде түрткүнү динден
алганын бираз эле изденишсе
баамдашат.
.
Кеп келечек муундардын
тарбиясын мусулмандар өз
колдоруна алуу зарыл. Демек,
азыртан өзүбүз тарбиялануубуз
зарыл.

Аллах знает, что в твоем сердце, о чем ты думаешь, к чему стремишься, о чем мечтаешь и в чем раскаиваешься. ..