"Нооруз" майрамы!

(4 )
1
2
3

"Нооруз" майрамы! Жер жарылып чөп чыккан, желин айрылып сүт чыккан...

#1 jemile 19 March 2014 - 17:52

Активист

Кыймылы жок
1827
13 July 13
: 20 Sep 2021 10:48
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бакыт калаасы!

Алдыда кирип келе жаткан, тээ илгертен бери эле кыргыз элибиз жана жакынкы Чыгыш,Борбордук Азиянын элдери майрамдап келе жаткан Нооруз майрамы жөнүндө тема ачкым келип, архивди казсам чыкпады, бар экен, оо илгери куттуктоо иретинде "Эркин темага" ачылып, бирок, майрамдан кийин эле жабылган экен.
Анда эмесе кыргыз элинин каада-салттарын, үрп-адатын, оюн-зоокторунун баса белгиленип өнүгүшүнө түрткү болгон Нооруз майрамы же мусулмандардын анын ичинде кыргыз элинин "жаңы жылынын" тарыхы, колдонулушу жөнүндө колдон келишинче, баяндама! (өзүмчө ушинтип атап койдум )

Тарыхы.

Нооруз мындан үч миң жыл мурун эле майрамдала баштаган. Чыгыш календары боюнча 20-21-22-март Нооруз катары белгиленген. Жакынкы чыгыш жана Борбордук Азиянын дыйкандарынын майрамы катары тарыхта белгилүү. Бул аймакка Ислам дини орногонуна карабай,миңдеген жылдарды карытып бизге жетип отурат. Майрамдын түпкү теги Иранда, атактуу күн кудайы Заратуштра менен байланыштуу. "Навруз" фарс тилинен кыргызча которгондо "жаңы күн" дегенди билдирет. Бул күндү байыркы перси хандары башына күндүн айлануу мөөнөтүн билдирген таажыны кийип, От менен Күн кудайларынын храмдарына барышкан. Кол алдындагыларына мол белек беришкен. Майрам бара-бара Борборазиядагы жана Сибирдеги түрк элдерине тараган

Көңүл кайда жайгашканын эч ким билбейт, бирок, кандай оорушун баары билет...

Берегите друг-друга! Ведь ни кто не знает, что ждет нас завтра..
Не обижайтесь друг на друга! А вдруг вы больше никогда не увидитесь..
Любите друг-друга! Может у вас не будет больше такого шанса...

of the page up there ^

#2 kanat4ik 19 March 2014 - 18:02

Супер-активист

Кыймылы жок
6360
17 August 12
: 28 Oct 2016 19:24
Жынысы:Эркек
Калаасы:Бишкек

Jemile айым, Нооруз жонундо тема бар Дин болумундо.

Юрист - одна из древнейших профессий. Где бы он ни работал, его обязанность - свято служить закону!

of the page up there ^

#3 Bratishkanyzmyn 19 March 2014 - 18:03

Карапайым

Кыймылы жок
218
19 November 13
: 28 Sep 2017 14:32
Жынысы:Эркек
Калаасы:Исфана

(Персче: نوروز‎, IPA: [nouˈɾuːz] — "Жаңы күн")

Кыргызстан сенин келечегиң кең!

of the page up there ^

#4 jemile 19 March 2014 - 18:09

Активист

Кыймылы жок
1827
13 July 13
: 20 Sep 2021 10:48
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бакыт калаасы!

Мен болгону салт сананы, үрп адаттарды баса белгилейин дегем

of the page up there ^

#5 Asanaka2 19 March 2014 - 18:10

Активист

Тартип бузгандар
777
13 January 14
: 07 May 2014 19:52

Олду эми азыр мындай создор жазылаары анык.
Нооруз кафрлардын майрамы болбойт кокуй кыргыздарга тууру келбейт.Сумолок жеген харрррам кафр болсун казанга тушуп ол тиги бу деген

БЫЙЫЛ СӨЗССУЗ ҮЙЛӨНӨМ

of the page up there ^

#6 admin_superstan 19 March 2014 - 18:10

Супер-активист

Супермодератор
13231
05 September 11
: 28 Feb 2022 12:16
Жынысы:Белгисиз
Калаасы:SUPER.KG

Jemile айым, Нооруз жонундо тема бар Дин болумундо.

"Дин жана Философия" бөлүмүндө ачылган тема менен бул бөлүмдө ачылган темалардын максаттары эки башка. Ошондуктан талкуу уланат!

of the page up there ^

#7 admin_superstan 19 March 2014 - 18:12

Супер-активист

Супермодератор
13231
05 September 11
: 28 Feb 2022 12:16
Жынысы:Белгисиз
Калаасы:SUPER.KG

Андай сөздөр тиешелүү бөлүмдөгү темага жазылышы керек

of the page up there ^

#8 jemile 19 March 2014 - 18:42

Активист

Кыймылы жок
1827
13 July 13
: 20 Sep 2021 10:48
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бакыт калаасы!

Элибизде нооруз майрамын өткөрүү.

Нооруз жыл эсеби боюнча 21-мартка туура келет жана мүчөл сүрүү эсеби да мына ушул күнгө туура келет. Бул күнү күн менен түн теңелет. Элибизде эски жыл аяктап, эртең жаңы жыл деген күнү өткөрүлүүчү ырым-жырым салты "жыл ажыраш" деп аталган. Бул учурда арча, чекенди, адырашман түтөтүп үй ичин,мал-салды аласташкан:

Алас, алас,

Ар балээден калас,

Эски жыл кетти,

Жаңы жыл келди.

Алас, алас,

Айдан аман,

Жылдан эсен,

Жакшылыкты теңир берди,

Жарык күндү кеңири берди.

Орообуз данга толсун,

Оозубуз нанга толсун!

Алас, алас.

Жаңырган жылда эл журттун, мал жандын аман-эсен, тынч, кырсыктан тышкары жана эгин берекелүү болушун тилеп, кудайга, жер-сууга, тоо-ташка сыйынып жалынган, арпадан, буудайдан көжө же сүмөлөк кайнатып, ар бир үй-бүлө сый тамагын жасап, айыл-апасы менен чогуу ичишкен. Ноорузда жаңы кийимдер кийилет, жакшы тилектер айтылат, айлана көрккө бөлөнөт. Жаш-карынын баары чогулуп улуттук оюн-зоокторду ойношот.

of the page up there ^

#9 muxammet2 19 March 2014 - 19:03

Момун

Кыймылы жок
47
25 February 14
: 12 Jan 2018 17:58
Жынысы:Эркек
Калаасы:Суперстан!

Бул жер бакшылардын конкурсу эмес
Нооруз жонундо кеп болуп жатат. Тема боюнча оюн жок болсо теманы булгабай окуп чыгып кете бер.

of the page up there ^

#10 muxammet2 19 March 2014 - 19:05

Момун

Кыймылы жок
47
25 February 14
: 12 Jan 2018 17:58
Жынысы:Эркек
Калаасы:Суперстан!

Нооруз улуттук майрам болбогон сон, биздин урп адатка да салым кошпойт.

of the page up there ^

#11 mr.cana 19 March 2014 - 19:36

Карапайым

Кыймылы жок
137
16 December 13
: 07 Dec 2021 16:11
Жынысы:Эркек
Калаасы:Ноокат (Кулатов)

Жалпынарды Нооруз майрамы менен куттуктаймын. Сиздерге ден соолук, узун омур, иштеринездерге жана окууларыныздарга албан албан ийгиликтерди, элибизге тынчтык, бакубат турмуш, барчылык каалаймын!

of the page up there ^

#12 jemile 19 March 2014 - 19:46

Активист

Кыймылы жок
1827
13 July 13
: 20 Sep 2021 10:48
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бакыт калаасы!

Илгери нооруз күнү бир кош өгүзгө соко кошуп, жер бетин алгач жолу тилишчү. Тапка келген жерге бороз салып бараткан дыйкандын артынан ээрчиген жоон топ кишилер этектериндеги үрөндүк буудайдан кочуштап чыгышып,элдик ырларды созолонтуп ырдашкан.
Эл ичинен "карысы бардын-ырысы бар"-деп абышка кемпири экөө жанаша чыгып, элди айлана басышат, байбичеси арчасын түтөтүп элди аластайт:" Алас, алас! Эски жыл колдо, жаңы жыл жылга!" - деп айтып, элге тилектерин арнайт. Мындан кийин абышкасы чыгып: Оо калайык, касиеттүү Нооруз-жаңы күн келди. Азаматтар айдоону терең айдап, маласын тегиз тартып,үрөөнүн тазалап камдап койгон экен. Кана эмесе, тукумду сээп баштап берели. (Баштыгынан алып үрөн себип жаткандай түр кылат)

Мына септим уучтап,
Жылуу жерден конуш тап.
Бу-жетим-жесирге,
Мунусу карып-мискинге.
Мунусу канаттуу-кушка,
Булары курт кумурскага.
Калгандары- бизге,сизге, мага.
Баба дыйкан жолдошум,
Бардык ишти колдосун.
Арыгың кенен чабылат,
Корукчуң арбын табылат.
Айтканыма көн,
Тилегим жөн.
Өн, үрөнүм, өн,
Өн, үрөнүм, өн.
Береке бек байласын,
Бириң миңден жайнасын.
Кызылың кырдай үйүлсүн,
Көргөндүн көөнү сүйүнсүн.
Кырманың кенен чабылсын,
Күзүндө ак төөнүн карды жарылсын.
Калкым тоюнуп марысын.

Анан элдин бир четине токтоп, алакан жайып бата бере баштайт: Оо калайык, кулак сал! Ушул келген жылы жол жүрсөң жолуң шыдыр, жолдошуң кыдыр болсун. Өрүшүң малга, кырманың данга, дастарконуң нанга толсун. Бак карасын, кадыр даарысын. Уучуң толсун, учуң узарсын, уул-кызың көбөйсүн. Өрүшүң жайык, өңүң кызыл болсун, өмүрүң узун болсун. Айгырың үндүү,кочкоруң жүндүү болсун,букаң бурталуу болсун, буураң чуудалуу болсун. Карың кайраттуу, жагитиң айбаттуу болсун. Уулуң урматтуу, кызың кымбаттуу, алганың уяттуу болсун. Эли журтуң аман болсун. Кырк периште колдосун, кыдыр болуп жолдошуң. Атың күлүк, айбатың бийик болсун, Оомийин!

of the page up there ^

#13 muxammet2 19 March 2014 - 20:34

Момун

Кыймылы жок
47
25 February 14
: 12 Jan 2018 17:58
Жынысы:Эркек
Калаасы:Суперстан!

Бизге нооруз перс баскынчылары менен келген. жана бул майрамды орто азия, чыгыш азиядагы олколор коп майрамдашат. Мусулмандардын жаны жылы нооруз эмес.

of the page up there ^

#14 anara85 19 March 2014 - 20:48

Активист

Кыймылы жок
423
25 April 13
: 21 May 2014 03:28
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Эки тоонун ортосу

Эмнеле кыйын боло бересинер деймда динчил болуп,
Ырас сен майрамдабайсынбы окуп чыгып кетебер теманы булгабай! !!!!!
Мынандай анандай деп тантырабай, кыжырды гана келтиресинерда!

of the page up there ^

#15 KARAGER 19 March 2014 - 21:19

Активист

Кыймылы жок
474
05 September 13
: 01 Aug 2019 00:18
Жынысы:Эркек
Калаасы:БІШКЕК

Биз каалайбызбы же каалабайбызбы нооруз майрамын кыргыз эли майрамдап келген жана майрамдай бермекчи.

of the page up there ^

#16 jemile 19 March 2014 - 21:28

Активист

Кыймылы жок
1827
13 July 13
: 20 Sep 2021 10:48
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бакыт калаасы!

Тамак-аш

Илгери кыргыздар жыл ажыратыш күнүнө карай арпа, буудай, жүгөрү өндүрүшүп, аны сокуга түктөшүп, акталган данынан чоң көжө жасашкан. Ал-табияттын өлбөстүгүн айкындоочу, дүйнөнүн, жашоо-турмуштун гүлдөп өнүгүшүнүн даамы катары бааланган.
Сүмөлөк/чоң көжө, жыл ажыратыш көжөнү Орто Азия элдери жана жакынкы Чыгыш элдери "көк байлоо" деп аташат. Сүмөлөк жасаган аялдар келген меймандарга, жаштарга аз-аздан "көк байлоодон" беришет. Көк алгандар өз энчисинен башкаларга дагы бөлүшкөн. Мунун өзү адамдарга узун өмүр, жаштык жана бакыт каалоо дегендике жаткан.

Кыргыздар чоң көжө даяр болгондо, айыл адамдары үймө-үй кыдырып ичишкен жана ал үйгө таза дилинен жакшы каалоолорун айтышкан. Жаштар алты бакан курушуп, ар түрдүү улуттук оюндарды ойноп кумарларын жазышкан.

Сүмөлөк.

Буудайды муздак сууга таза жууп, аны 2-3 күн сууга чылап койгондон кийин, буудайды суудан алып, тактайдын үстүнө төгүп, үстүн марли менен жаап жарык жерге коюу керек, бирок, күндүн нуру тике тийбеши керек. Буудай баш алгыча 3-4 күндүн ичинде суудан сээп туруу абзел. Качан буудай 4-5см баш алганда, буудайды жанчып, андан чыккан суюктукту бөлүп алат. Кайра суу куюп 2-3 жолу алууга болот. Андан кийин казанга өсүмдүк майы куюлуп, кызыганда ун салып, бир аз кууруп, андан соң алынган сюктук куюлат.Казан бир аз кайнаганда экинчи,анан үчүнчү суюктук куюлат.
Эми жай отто токтотпостон тең салмакта аралаштырып туруу керек. Түбүнө тартып кетпеши үчүн жаңгактай таштар салынат. Даамдуу болушу үчүн, жаңгак, мейиз, как, кум шекер да кошулуп келет. Сүмөлөк толук даяр болуусу үчүн 12-14 саат керектелет. Анын бышып калганы коюу тартып,бетинде майда-майда бүтүкчөлөр пайда болот. Андан соң алдындагы от алынып,үстү капкак менен жабылып,таң атканча жылуу оролот. Эртеси бата кылып,тилектерин айтып ачып, сүмөлөктү таратышат. Казандын бетин ачканда "сүмөлөктүн бетине Теңир бир белги таштайт" деп, бетиндеги чиймелерди жакшылыктарга жоруп,тилек айтышат.

Көчө аш

Кыргыздардагы көчө аш жеңил жана пайдалуу тамак- аш болгон. Буудайдан даярдалган.
Буудайды жылуу сууга нымдайт. Ал көөп чыгып жумшак болуп калат. Андан соң аны, күнгө кургатыш керек. Соку менен майдалайт да, кабыктарын тазалап, болжол менен эки саат кайнатат. Даяр көчө ашы коюу болушу керек. Ал берилердин алдында айран кошулат.

of the page up there ^

#17 jemile 19 March 2014 - 21:46

Активист

Кыймылы жок
1827
13 July 13
: 20 Sep 2021 10:48
Жынысы:Аялзаты
Калаасы:Бакыт калаасы!

Мухамбет жазбай койсо улам эле эки кызыл болосуңда, оо дин бөлүмүнө жаз, мусулман элдеринин улуттук майрамы деп туратко,анан үрп-адатка кандай салым кошпойт э, качантан бери эле кыпкыргызча өтүп келе жататко же силер жакта Ноорузда велик тээп, гольф ойнойбу :tongue:

(тамаша эле анан,катуу айтпадым, мындай темадале э)

Нооруз же мусулман десе эле баса калбайлы туугандар,теманын максатын окуп анан жазабыз, каалоо тилектер айтылсын!

Тактоо: Нооруз майрамы Ислам динине түздөн-түз байланышы болбогон улуттук майрам болуп саналат экен. Динди аралаштырбайбыз :эреже:

of the page up there ^

#18 KABBAN4IK 19 March 2014 - 22:00

Активист

Тартип бузгандар
547
09 January 14
: 14 May 2014 21:13
Жынысы:Эркек
Калаасы:Moskva

[quote name='jemile' date='19 Март 2014 - 21:46' timestamp='1395243981' post='1574992' ]
Мухамбет жазбай койсо улам эле эки кызыл болосуңда, оо дин бөлүмүнө жаз, мусулман элдеринин улуттук майрамы деп туратко,анан үрп-адатка кандай салым кошпойт э, качантан бери эле кыпкыргызча өтүп келе жататко же силер жакта Ноорузда велик тээп, гольф ойнойбу :tongue:

/> (тамаша эле анан,катуу айтпадым, мындай темадале э)

Нооруз же мусулман десе эле баса калбайлы туугандар,теманын максатын окуп анан жазабыз, каалоо тилектер айтылсын!

Тактоо: Нооруз майрамы Ислам динине түздөн-түз байланышы болбогон улуттук майрам болуп саналат экен. Динди аралаштырбайбыз :эреже:

/>
[/quot? Кимдин улуттук майрамы экен Кыргыздынбы Турктунбу Казактынбы Озбектинби Тажиктинби Татардынбы ???
Мисалы биздин улуттук майрамыбыз десек жогорудагы улуттар биздин улуттук майрамды майрамдашабы ???
Эгер Озбектердики болсо биз алардын улуттук майрамын майрамдайбызбы? ??
Кимдир бироонун улуттук майрамы болуш керекго КИМДИКИ???