Мен мындыйча айткым келди:
Элементардык балдар-бакчадагы,
мектептеги ата-энелер чогулушу.
Мен шаардан, синдимдин, туугандардын кыздарынын чогулуштарына барып эле жүрчүмүн. Кыргызда, "кыргызбайский"
десем тушунөт чыгаарсынар.
Же кечигип келишет, же балдарынын билими, жүрүм-туруму ата-энени кызыктырбаган сыяктуу мамиле кылышат. Дегеним, ашып кетсе, ата-энелер чогулушка 50% гана катышканын көрчүмүн. Ушул эле көрүнүштү, кызым, алгач борбор шаарда, кыргыз балдар бакчасына барып жүргөндө, 3-4 гана ата-эне барчубуз. Калгандары балдарына кошуна-колон,
чонураак балдарын жиберип койгондон, катыша алышпай калышчу.
Андан кийин кызым, чакан шаарчабыздагы орус тилдүү балдар бакчага барганда, мындай чогулушта бири да калбай келгенин көруп аябый тан калгам. Ошол эле учурда, тарбиячыдан,
"Биздин балдар эмне жешет? Балыктын этин бересинерби?
Колго чүчпара туйүп бересинерби?
Котлетти канча күндө бир жешет? " Айтор, ата-энелер тарбиячыны суракка алгандай келишчү. Аларда(орустарда) балдарга болгон кызыгуу, кыргыздарга караганда көп экени аябай эле байкалат. Мен алардын ООрус экенине карабай ушул сапатына баа бердим. Баа берүүм ошо менен бутүп калган жок.
Алгач кызым мектеп босогосун аттаганда, ата-энелер чогулушу болду. Шаардагы зангыраган мектеп болбосо да, кичинекей шаарчадагы,
"эн мыкты" делген метеп. Көпчүлүк бөлүгү орустар жана ар башка улуттар. Ошондуктанбы,
советтик тактык деген тушүнук жакшы сакталып калгандай. Чогулуш башталганга 5 мүнөт калганда дээрлик ата-энелер качан башталат деп кутуп калышкан. Албетте, кечигип келгендер болду. Алар жалан кыргыздар. Келбей калганы да кыргыздар...
Алдыбыздагы чоон мониторинге,
өсумдуктүн жаш көчөтү акрындан өсүп келаткан сүрөтү пайда болду. Муну карап, мектеп мүдүрү: "Бул силердин баланар"-
деди, ал бизди карап. -Ушул эле өсүмдүктү кандай өстурсөнөр,
мөмөсү да ошондой болот. Эгерде бул өсүмдүктү карабай, бирде суу куюп, бирде суу куйбай койсо деле өсө берет. Бирок, кебетеси келишип, кээ бир бутактары куурап, саргайып, мөмөсү ачуу болот...! - деп, жылмайып алып, тескерисинче,
убагы менен суусун куюп, керектүү минералдык заттарды берип, болгон жан дүйнөнөр менен өстүрсөнөр,
ошого жараша, адам суктанаарлык кулпунуп өсүп, жалбырактарынын жапшашыл өну адамга жагымдуу маанай тартуулап, мөмөсү берекелүү да, жагымдуу да болот - деп, башкы сөзүн бүтурдү.
Чындап эле, кандай сонун жөнөкөй мисал ээ...? Кыргыздар, көр оокат деп тытынып журүп, өз балдарга мээрим деген нерсени унутпайлык.
Аларды өзубүздөн бөлөк адамга бербей эле, боорубузга кысып, өзүбүз гана багалычы. "Бутка туруп келе калалык... Элден калдык... Журтан калдык..."
- деп, тытынып, балдарды ташатап, Орусиялап кетпей эле коёлучу. Кетсек да, өз балдарды ала кетеличи... Эртен силер алар үчун тургузган көр оокат, байлык, үй, унаа, жана башкалар, аларга МЭЭРИМ болуп бере албайт. Аларга силердин тыйындан да, көбурөөк көнүл бурууу жана мээрим гана керек. Адам баласы жашы улгая баштаганда,
дал ошол жаш баладай, көнүл бурууну, мээримди кайра өз баласынан каалап калат экен. Бирок, бала боорунда жок мээримди бере албай калган кезде, "Эмнеге менин балам таш боор? " - деп ыйлып калбаныздар!
Мен деле өмур баянымда, бир да жакшы сөз, бир да колдоосун укпаганымды жазгам. Бирок, менин теренимде эне деген ыйык сөз жатканын сезчү окшойм. Анда мен 2-курстун студенти болуп калган кезде, мамам бир катты алып чыкты. Мен аны айылда 10-класста окуп жүргөндө жазыпмын. Анын жалгыз жашап жатканына, аны бир адамдан ажыратканыма,
ошондо эле өзумду кунөөлүү сезчу окшойм. Ошол эле учурда сериал кинолордон,
күйөөсү жок аялдарыдын көп ооруп калганын, аягында аты жаман, айыккыс, ооруга туш болоорун сыналгыдан көруп калгандыктан,
мен ал катты аппачык жазыпмын. Кызыгы, ал катты сактап журөт деп ойлобосом керек. Алтургай унутап да калыптырмын.
Мамам деле унутап калган окшойт. Бир кунү документтеридин арасынан кокусунан колуна урунуп калып, ача салса менин колуман ага жазылган кат. "Сен ошондо 15 эле жаштагы кыз экенсин, анын баарын кайдан билчу элен? - деп ыйлады. Кучактагысы келгендир. Жок, керек болсо өзү даай алган жок. Ал өзүнчө бир жерде, мен өзунчө бир жерде... Мен ал кандай болбосун, жоготуп алуудан коркучу экенмин...
Ал эми авторго кенеш: Бул кундөр да артта калат. Ал жакшысы... Жаманы кээде адамды мындан да оор сыноо кутөт. Апан жакшы созун аяп туртсө да, сен аяба! Туртсө жабыш... Азыр убактынча таарынып жатасын. Бирок, билгин ал адам сени жарык дүйнөгө алып келген! Ал адамда бир күнү мээрим ойгонот. Ошол күнгө карай умтула бер! Бул өткөөл курак менен коштолуп жаткан үчүн бир аз оор болуп жаткандыр...
Жакшы сөзгө муктажмын! ....
#22 02 March 2015 - 00:13
Ооуу Мырзайым эже зээрикбей кантип жаздыңыз?
Билим байлыктан жогору турат, Себеби байлыкты сен кооруйсун, билим болсо сени кооруйт.
Али.Р.А
#23 02 March 2015 - 00:35
#24 02 March 2015 - 00:49
Эненин мээримине эч нерсе тең келбейт го.Сен чоң энеңин колунда өсүп калганың үчүн апаңын ар бир сага жасаган мамилесинен кемчилик издеп жатасың.Менин да тун баламы кайненем төрт айлыгынан баштап 7 жашка чыкканча бакты.Биз балам төрткө чыкканга чейин чогуу жашадык.Анан бөлүндүк.Балам чоң энесине аябай үйрөнүп калгандыктан бизге такыр боор берчү эмес.Менин ага айткан акыл насааттарыман кыйкым таап эле турчу.Ал тургай ОзУнОн кийинки бир туугандарынан да бОлунуп турчу.Мени "жеңе"деп жУрУп армияга баргандан кийин гана апа деп калды.Баары бир бөлөк тарбия алып калгандыктан мүнөзү да берки балдарымдай эмес.Эмесе биз аны жети жашынан баштап эле тарбиялаганбыз да.Бекеринен баланы эненин курсагында кезинен тарбиялоо керек деп айтылбайт экен .Азыр Баламын төрт баласы бар.Баламы туура эмес жасаган иштери үчүн урушканда катуу эле урушам.Тарбиясы башка болсо да,канча жолу мени капа кылса да мен аны баары бир жакшы көрөм.Анткени ал менин тун балам.Эне деген статуска ушул балам төрөлгөндө ээ болгом.
Ошондуктан ,кызым ,сен да апаңы туура түшүнуп сабырдуулук менен мамиле жаса.Эне эч качан баласына жамандык каалабайт.Сени жакшы болсун деп урушат.Аны туура эле кабыл ал.
Ошондуктан ,кызым ,сен да апаңы туура түшүнуп сабырдуулук менен мамиле жаса.Эне эч качан баласына жамандык каалабайт.Сени жакшы болсун деп урушат.Аны туура эле кабыл ал.
Унутпа ата-энеңдин кадыр -баркын,
Аларга эч тең келбейт каухар-алтын.
Аларга эч тең келбейт каухар-алтын.
#26 02 March 2015 - 02:15
#27 02 March 2015 - 04:53
Мындай корунуш ар бир дебесемда, копчулук балдарда болсо керек. Сага кенешим бул убактылуу корунуш эч кайгырба, эне эч качан озу тогуз ай которуп торогон баласын жаман корбойт. Оорусам дары алып ич деп коет дейсин,баарибир ичинен сарсанаа болот.
Мен да ойлочумун башында оорусамда жакшы карабайт деп, корсо адашыпмын баласы ооруса эненин журогу да ооруйт экен, сарсанаа болот экен. "балам, балалуу болгондо билесин "деген соз бекеринен айтылбайт экен. Озум балалуу болуп билип олтурам мына эми. Сенда азыр откоол убакта экенсин мындай убакта копчулук балдар ата-энесине тарынат. Кээ бир балдар уйдон чыгып кеткенге чейин барышат. Убагы келип иий деп баарын тушунуп жетесин буюруса, сабырдуу бол! Жашоон ушинтип эле турбайт окууну да аяктап калыпсын, буюруса ЖоЖ го тапшырып уйундон бир жума алыста болгондо эле кадырына жете баштайсын.
Мен да ойлочумун башында оорусамда жакшы карабайт деп, корсо адашыпмын баласы ооруса эненин журогу да ооруйт экен, сарсанаа болот экен. "балам, балалуу болгондо билесин "деген соз бекеринен айтылбайт экен. Озум балалуу болуп билип олтурам мына эми. Сенда азыр откоол убакта экенсин мындай убакта копчулук балдар ата-энесине тарынат. Кээ бир балдар уйдон чыгып кеткенге чейин барышат. Убагы келип иий деп баарын тушунуп жетесин буюруса, сабырдуу бол! Жашоон ушинтип эле турбайт окууну да аяктап калыпсын, буюруса ЖоЖ го тапшырып уйундон бир жума алыста болгондо эле кадырына жете баштайсын.
#28 02 March 2015 - 09:12
Бетке айткандын заары жок. Апанарга айт. Неге мени уруша берес, мен да адаммынго мага да мээрим керек деп. Ачык суйлош. Балким тушунуп окунуп калаар.
#29 02 March 2015 - 10:39
Жанында чонойбогонун учун ,сага мээримсиз болуп калган.Жаман болсо да ал сенин апан,(огой эле болбосо),сени 9ай которуп,бели сыздап,кыйналып торогон.Жашын 17 де экен.менимче сен "переходной возраст" тан отуп жатасын,ошого кичине нерселер сага чоон бир проблемадай корунуп жатат.Бул кундор да отот,сабырдуу болуп,апана каяша суйлобой,создоруно коп маани берип,конулунду оорутпа.Бирок,
апандын "жетим,олункоройн"
деген созу туура эмес экен.Жогоруда бироо коммент жазыптыр,"
апасы да оз баласын кантип жетим десин" деп.Оа ,мындай энелер да бар.Биздин бир кошунабыз жалгыз уулун,"жетим,
олугуно отуруп калайн,мойнун узулгур" деп урушчу,угуп олгудой тан калчубуз.Аябай жаман угулчу,кээде баласынын ордуна болгондо таштап кетип калатлем апасын,не чыдап журот деп,ага боорум ооручу.Азр уйлонойун деп калды баласы,дагыле ошентип тилдейт.Эми адамдар ар кандай да,ар кимдин пейили ар башка,ар бип эне балдарын ар башкача тарбиялайт,
урушат,тилдейт.
Сабырдан башка эч нерсе айта албайт экенмин.
Балам менин жашоомдогу эн чон-БАКЫТЫМ.
.
#30 03 March 2015 - 14:03
Эне эч качан оз баласын жаман корбойт.Толгонуп толгосун тартып,жети омурткасы зыркырап тапкан баласын эне эч качан баласын жаман дебейт.Илгери заманда бир келин жылан тороптур.Кайын журттуу жылаан торойт деп ата энесинин колуна таштап кетет.Келин жаш тороп кыйналып турса торкуну журт которуп кочуп калат.Атасы коч башына кызын атказып жонотмок болгондо баягы жылаан бала энесин эрчигенсип толгонуп,толгонуп койот имиш аны коргон курган эне."Атаке ай ичтен чыкан ийри жылаан эмеспи,капа болбосонуз канжыгама байлатып койунузчу"
- деген экен.Ошон учун балдары начар чыкса "Кантейин ичтен чыккан ийри жылан эмеспи"деген соз калган экен.Демек бул создо жан бар.Эне оз баласын эч качан жерибейт.
Ал эми асыранды бала болсо башка оскон бала озу жат ондонуп жетимсирей берет.Мени тайятамдар багып алган экен.3- класс болгонумда кайтыш болуп кетишти.Оз апам менен бирге болбогон учун тайэкемдин колунда калдым.Озум тандадым кайякта калышты.Жаш бала болсом да ата энемден ажыраганыма жаман куйдум.Ошол жылдары деле кийин деле эки жактан мен ата энемдикиндей мээрим корбодум.Ата энемдин мээримин багып остургон тайэкемден издедим,тогуз ай которуп торогон энемен издедим бирок да табалбадым. Ата энемдин мээрими башкача эле.,мен учун башкача эле.Оз энемди карап туруп тан калат элем,энеме окшоп жвлынып жалбарбайт эле,кучактап бооруна баспайт эле.Бирок коздорундо мага деген жылуулукту сезер элем.
Бирок жылдар отуп,озум да балалуу болдум,эненин кадырын билдим.Мына азыр чон эне болуп отурам корсо баладан небере ширин болот экен.Корсо апам тайэнем менен тайятамдай тогулуп,тогулуп мээримин того албаган экен.Алардын берген мээримине конуп калып мен ошол мээримди издеп куса болуп,сагынып жургон экемин.
Энемди ушунчалык суйгон экенмин,апамды эне дей албадым бирок атин арман кыргыздын сыр жашырган салтынан,оз энем ким экенин чонойгончо билбей осуп.
Кийин эне дей албай,синди катары журуп,козу откондо энекелеп боздоп турдум.Балким апам мени качан эне дейт деп куткон чыгаар...
Кызым али ото жаш экенсин,энендин козуно тигилип карагын сага деген мээрим жанып турат...
Ал эми асыранды бала болсо башка оскон бала озу жат ондонуп жетимсирей берет.Мени тайятамдар багып алган экен.3- класс болгонумда кайтыш болуп кетишти.Оз апам менен бирге болбогон учун тайэкемдин колунда калдым.Озум тандадым кайякта калышты.Жаш бала болсом да ата энемден ажыраганыма жаман куйдум.Ошол жылдары деле кийин деле эки жактан мен ата энемдикиндей мээрим корбодум.Ата энемдин мээримин багып остургон тайэкемден издедим,тогуз ай которуп торогон энемен издедим бирок да табалбадым. Ата энемдин мээрими башкача эле.,мен учун башкача эле.Оз энемди карап туруп тан калат элем,энеме окшоп жвлынып жалбарбайт эле,кучактап бооруна баспайт эле.Бирок коздорундо мага деген жылуулукту сезер элем.
Бирок жылдар отуп,озум да балалуу болдум,эненин кадырын билдим.Мына азыр чон эне болуп отурам корсо баладан небере ширин болот экен.Корсо апам тайэнем менен тайятамдай тогулуп,тогулуп мээримин того албаган экен.Алардын берген мээримине конуп калып мен ошол мээримди издеп куса болуп,сагынып жургон экемин.
Энемди ушунчалык суйгон экенмин,апамды эне дей албадым бирок атин арман кыргыздын сыр жашырган салтынан,оз энем ким экенин чонойгончо билбей осуп.
Кийин эне дей албай,синди катары журуп,козу откондо энекелеп боздоп турдум.Балким апам мени качан эне дейт деп куткон чыгаар...
Кызым али ото жаш экенсин,энендин козуно тигилип карагын сага деген мээрим жанып турат...
#31 04 March 2015 - 13:15
Апа эч качан 9 ай курсагында которгон перзентин жек корбойт.
Сен озун апан менен апа кыздай болуп эмес, тааныш бир достордой же жакын сырдаш адамдардай суйлошуп кор, анткени сен да турмушка чыга турган кезин келип калыптыр. Апам минтет, апам тигинтет деп шолоктоп ыйлактабай жакшылап суйлош. Эмне учун минтип сени жек корот, эмне учун кемсинтет, же сен чындап эле апандын кызы эмессинби, же балким алар жек коргондой озуно корунбогон бир мунозун же кандайдыр бир жагымсыз сапатын бардыр. Бул нерсени азыр чечишпесен эртен турмушка чыкканындан кийин куйоонундун алдында жер каратса ошондогу уятты карап кор
Сен озун апан менен апа кыздай болуп эмес, тааныш бир достордой же жакын сырдаш адамдардай суйлошуп кор, анткени сен да турмушка чыга турган кезин келип калыптыр. Апам минтет, апам тигинтет деп шолоктоп ыйлактабай жакшылап суйлош. Эмне учун минтип сени жек корот, эмне учун кемсинтет, же сен чындап эле апандын кызы эмессинби, же балким алар жек коргондой озуно корунбогон бир мунозун же кандайдыр бир жагымсыз сапатын бардыр. Бул нерсени азыр чечишпесен эртен турмушка чыкканындан кийин куйоонундун алдында жер каратса ошондогу уятты карап кор
#32 04 March 2015 - 13:28
Апаңа өзүң эле,мойнунан кучактап,өпкүлөп,
күлүп жайнап,кееде эркелей коюп,сырдашып,
кеңеш сурап, какса дагы,таарынтса дагы,жанынан чыкпай койчу. Сен чоочундай болуп, урушуп койсо, жемелеп койсо сыртыңды салып туруп алсаң керек да... Азыртан баштай бер, Эне деген балкып кетет. Кантсе да эне эмеспи,бир ай болбосо да бир жылда мамилеңер өзгөрөт...Сен апа оорубатам дебей,апоов ооруп жатам,жардам бериңизчи,чекемден сылап коюңузчу деп айтсаң. Эне отказ кыла албайт. Өзүң биринчи кадам ташта,ийгилик сага...
Если я вас напрягаю или раздражаю,
то Вы всегда можете забиться в угол и порыдать)))
то Вы всегда можете забиться в угол и порыдать)))
#33 07 March 2015 - 00:59
Атам Казакстанда иштейт. 1 жылда бир жолу келип турат. Апам атамдын козунчо антип суйлобойт. Атам деле мага кош конул. Ал да кобунчо иним менен синдиме уйрулуп турат. Мектепти быйыл бутом.
Томкоруп тоскоолдукту женип кетем,
Талпыным максатыма дагы жетем!
Талпыным максатыма дагы жетем!
#34 07 March 2015 - 19:36
Bul jashoodo apan bar ekenine shugur kyl. Aga jakshy mamile kyl. Saga baldarynan jakshylyk, meeril kaitat
#35 07 March 2015 - 19:57
менде мындай ой пайда болду чын журогунуздон 5убак намаз окунуз жана дуба кылганда апанызга ыйман тилеп бата кылыныз балким аллахтын мээрими менен апаныздын журогу жибийттир кайсы бир жерден окуган элем атасы инвалит баласын кичинесинен инвалит деп жийиркенип карабай кантип чонойгонунда билбейт бир куну уйундо эчким жокто баласы ыйлап жатканын угат болгондода аябай бир башкача ый угулат кулагына кундо карабаган атасы ошол куну негедир баласына тартылып сага не болду деп кайрылат ошондо баласы бугун жума куну мени дайыма иним алпарчу эле ал жок келбеди мен эми барбай каламбы эрте барып алдынкы орундукта отурбай каламбы деп анданда катуу ыйлайт ошондо атасы бугун сени озум алпарам уулум дейт бул атасынын биринчи жолу уулум деши болчу ишенгиси келбей чын элеби деп баласы тандана караганда ооба деп мечитке алпарат бирок мен окушту билбейм дегенде мен эмне кылсам ошону кпйталаныз дейт мечитке келип намаз окулуп бутуп баласы аябай коп дуба кылат ошондо атасы уулуну тааныды корсо баласы беш убак намаз окуп таалим алчу экен озунун жаман жолдо жургонун билип аябай ыйлайт эмнеге башта конул бурбадым экен деп баласынан кечирим сурайт ушул кундон баштап экоо чогуу намаз окуй башташты эн жакшы коргон баласына айланды аны корбосо сагынып кете турган болду
бул кыскачасын гана жазып койдум
анын сынарындай балким апанызда сизди эн жакшы коргон кызы болуп калсаныз ажеп эместир ыйман берсин
бул кыскачасын гана жазып койдум
анын сынарындай балким апанызда сизди эн жакшы коргон кызы болуп калсаныз ажеп эместир ыйман берсин
Жараткан Аллахка чексиз чексиз шугурлор болсун
#36 09 March 2015 - 10:55
Сеникиндей откоол куракта мени дагы апам жаман коргондой сезилип, таарынчумун.
Корсо, бул бардык эле балада болот экен. Кийин чоноюуп уй булоолу болгондон кийин, апам мени дайыма жакшы создору менен колдогонун байкадым. Озум эне болдум. Тушундум. Эне бардык баласын
Тагдыр озу тараза, жашоо бумеранг.
#37 09 March 2015 - 10:59
Эне бардык баласын бирдей корот, ал ошон учун ЭНЕ. . Менин да улуу баламды чон атасы багып алабыз дешкен, бербей койгом, анткени баламдын мага чоочун болушун каалаган эмесмин.
Тагдыр озу тараза, жашоо бумеранг.
#38 10 March 2015 - 10:37
Сен катту созду журогуно бат эле кабыл алган кыз окшойсун же мен ошондой тушундумбу билбейм. Тушунуп турам сени апа болуп туруп ападай мээрим бербесе, бирок ар бир эле эне кызын урушат жаман болсун дебейт да. Сага кенешим... Ар дайым жакшы жумуштарды кыл, апана айтырбайле уй жумуштарын тыкылдап баарын озун бутуруп кой же апан жумуш кылып жатса апа келин озум кылам деп колунан алып, апанын да конулун алсан апан ичинен суйунуп калат. Бара-бара сага да конул буруп кызым деп мээрим берип калат. апана кок беттигинди корсотуп суйлобой журо берсен болбойт, кулуп жайнап турсан озунун да алардын да маанайын тушурбойсун.
Сен азыр жаш экенсин коп нерсени тушунбойсун.
Балким мен айткандай кылсан жакшы болуп кетет.
#39 12 March 2015 - 17:41
Мен мындыйча айткым келди:
Элементардык балдар-бакчадагы, мектептеги ата-энелер чогулушу.
Мен шаардан, синдимдин, туугандардын кыздарынын чогулуштарына барып эле жүрчүмүн. Кыргызда, "кыргызбайский" десем тушунөт чыгаарсынар. Же кечигип келишет, же балдарынын билими, жүрүм-туруму ата-энени кызыктырбаган сыяктуу мамиле кылышат. Дегеним, ашып кетсе, ата-энелер чогулушка 50% гана катышканын көрчүмүн. Ушул эле көрүнүштү, кызым, алгач борбор шаарда, кыргыз балдар бакчасына барып жүргөндө, 3-4 гана ата-эне барчубуз. Калгандары балдарына кошуна-колон, чонураак балдарын жиберип койгондон, катыша алышпай калышчу.
Андан кийин кызым, чакан шаарчабыздагы орус тилдүү балдар бакчага барганда, мындай чогулушта бири да калбай келгенин көруп аябый тан калгам. Ошол эле учурда, тарбиячыдан, "Биздин балдар эмне жешет? Балыктын этин бересинерби? Колго чүчпара туйүп бересинерби? Котлетти канча күндө бир жешет? " Айтор, ата-энелер тарбиячыны суракка алгандай келишчү. Аларда(орустарда) балдарга болгон кызыгуу, кыргыздарга караганда көп экени аябай эле байкалат. Мен алардын ООрус экенине карабай ушул сапатына баа бердим. Баа берүүм ошо менен бутүп калган жок.
Алгач кызым мектеп босогосун аттаганда, ата-энелер чогулушу болду. Шаардагы зангыраган мектеп болбосо да, кичинекей шаарчадагы, "эн мыкты" делген метеп. Көпчүлүк бөлүгү орустар жана ар башка улуттар. Ошондуктанбы, советтик тактык деген тушүнук жакшы сакталып калгандай. Чогулуш башталганга 5 мүнөт калганда дээрлик ата-энелер качан башталат деп кутуп калышкан. Албетте, кечигип келгендер болду. Алар жалан кыргыздар. Келбей калганы да кыргыздар...
Алдыбыздагы чоон мониторинге, өсумдуктүн жаш көчөтү акрындан өсүп келаткан сүрөтү пайда болду. Муну карап, мектеп мүдүрү: "Бул силердин баланар"- деди, ал бизди карап. -Ушул эле өсүмдүктү кандай өстурсөнөр, мөмөсү да ошондой болот. Эгерде бул өсүмдүктү карабай, бирде суу куюп, бирде суу куйбай койсо деле өсө берет. Бирок, кебетеси келишип, кээ бир бутактары куурап, саргайып, мөмөсү ачуу болот...! - деп, жылмайып алып, тескерисинче, убагы менен суусун куюп, керектүү минералдык заттарды берип, болгон жан дүйнөнөр менен өстүрсөнөр, ошого жараша, адам суктанаарлык кулпунуп өсүп, жалбырактарынын жапшашыл өну адамга жагымдуу маанай тартуулап, мөмөсү берекелүү да, жагымдуу да болот - деп, башкы сөзүн бүтурдү.
Чындап эле, кандай сонун жөнөкөй мисал ээ...? Кыргыздар, көр оокат деп тытынып журүп, өз балдарга мээрим деген нерсени унутпайлык. Аларды өзубүздөн бөлөк адамга бербей эле, боорубузга кысып, өзүбүз гана багалычы. "Бутка туруп келе калалык... Элден калдык... Журтан калдык..." - деп, тытынып, балдарды ташатап, Орусиялап кетпей эле коёлучу. Кетсек да, өз балдарды ала кетеличи... Эртен силер алар үчун тургузган көр оокат, байлык, үй, унаа, жана башкалар, аларга МЭЭРИМ болуп бере албайт. Аларга силердин тыйындан да, көбурөөк көнүл бурууу жана мээрим гана керек. Адам баласы жашы улгая баштаганда, дал ошол жаш баладай, көнүл бурууну, мээримди кайра өз баласынан каалап калат экен. Бирок, бала боорунда жок мээримди бере албай калган кезде, "Эмнеге менин балам таш боор? " - деп ыйлып калбаныздар!
Мен деле өмур баянымда, бир да жакшы сөз, бир да колдоосун укпаганымды жазгам. Бирок, менин теренимде эне деген ыйык сөз жатканын сезчү окшойм. Анда мен 2-курстун студенти болуп калган кезде, мамам бир катты алып чыкты. Мен аны айылда 10-класста окуп жүргөндө жазыпмын. Анын жалгыз жашап жатканына, аны бир адамдан ажыратканыма, ошондо эле өзумду кунөөлүү сезчу окшойм. Ошол эле учурда сериал кинолордон, күйөөсү жок аялдарыдын көп ооруп калганын, аягында аты жаман, айыккыс, ооруга туш болоорун сыналгыдан көруп калгандыктан, мен ал катты аппачык жазыпмын. Кызыгы, ал катты сактап журөт деп ойлобосом керек. Алтургай унутап да калыптырмын. Мамам деле унутап калган окшойт. Бир кунү документтеридин арасынан кокусунан колуна урунуп калып, ача салса менин колуман ага жазылган кат. "Сен ошондо 15 эле жаштагы кыз экенсин, анын баарын кайдан билчу элен? - деп ыйлады. Кучактагысы келгендир. Жок, керек болсо өзү даай алган жок. Ал өзүнчө бир жерде, мен өзунчө бир жерде... Мен ал кандай болбосун, жоготуп алуудан коркучу экенмин...
Ал эми авторго кенеш: Бул кундөр да артта калат. Ал жакшысы... Жаманы кээде адамды мындан да оор сыноо кутөт. Апан жакшы созун аяп туртсө да, сен аяба! Туртсө жабыш... Азыр убактынча таарынып жатасын. Бирок, билгин ал адам сени жарык дүйнөгө алып келген! Ал адамда бир күнү мээрим ойгонот. Ошол күнгө карай умтула бер! Бул өткөөл курак менен коштолуп жаткан үчүн бир аз оор болуп жаткандыр...
Элементардык балдар-бакчадагы, мектептеги ата-энелер чогулушу.
Мен шаардан, синдимдин, туугандардын кыздарынын чогулуштарына барып эле жүрчүмүн. Кыргызда, "кыргызбайский" десем тушунөт чыгаарсынар. Же кечигип келишет, же балдарынын билими, жүрүм-туруму ата-энени кызыктырбаган сыяктуу мамиле кылышат. Дегеним, ашып кетсе, ата-энелер чогулушка 50% гана катышканын көрчүмүн. Ушул эле көрүнүштү, кызым, алгач борбор шаарда, кыргыз балдар бакчасына барып жүргөндө, 3-4 гана ата-эне барчубуз. Калгандары балдарына кошуна-колон, чонураак балдарын жиберип койгондон, катыша алышпай калышчу.
Андан кийин кызым, чакан шаарчабыздагы орус тилдүү балдар бакчага барганда, мындай чогулушта бири да калбай келгенин көруп аябый тан калгам. Ошол эле учурда, тарбиячыдан, "Биздин балдар эмне жешет? Балыктын этин бересинерби? Колго чүчпара туйүп бересинерби? Котлетти канча күндө бир жешет? " Айтор, ата-энелер тарбиячыны суракка алгандай келишчү. Аларда(орустарда) балдарга болгон кызыгуу, кыргыздарга караганда көп экени аябай эле байкалат. Мен алардын ООрус экенине карабай ушул сапатына баа бердим. Баа берүүм ошо менен бутүп калган жок.
Алгач кызым мектеп босогосун аттаганда, ата-энелер чогулушу болду. Шаардагы зангыраган мектеп болбосо да, кичинекей шаарчадагы, "эн мыкты" делген метеп. Көпчүлүк бөлүгү орустар жана ар башка улуттар. Ошондуктанбы, советтик тактык деген тушүнук жакшы сакталып калгандай. Чогулуш башталганга 5 мүнөт калганда дээрлик ата-энелер качан башталат деп кутуп калышкан. Албетте, кечигип келгендер болду. Алар жалан кыргыздар. Келбей калганы да кыргыздар...
Алдыбыздагы чоон мониторинге, өсумдуктүн жаш көчөтү акрындан өсүп келаткан сүрөтү пайда болду. Муну карап, мектеп мүдүрү: "Бул силердин баланар"- деди, ал бизди карап. -Ушул эле өсүмдүктү кандай өстурсөнөр, мөмөсү да ошондой болот. Эгерде бул өсүмдүктү карабай, бирде суу куюп, бирде суу куйбай койсо деле өсө берет. Бирок, кебетеси келишип, кээ бир бутактары куурап, саргайып, мөмөсү ачуу болот...! - деп, жылмайып алып, тескерисинче, убагы менен суусун куюп, керектүү минералдык заттарды берип, болгон жан дүйнөнөр менен өстүрсөнөр, ошого жараша, адам суктанаарлык кулпунуп өсүп, жалбырактарынын жапшашыл өну адамга жагымдуу маанай тартуулап, мөмөсү берекелүү да, жагымдуу да болот - деп, башкы сөзүн бүтурдү.
Чындап эле, кандай сонун жөнөкөй мисал ээ...? Кыргыздар, көр оокат деп тытынып журүп, өз балдарга мээрим деген нерсени унутпайлык. Аларды өзубүздөн бөлөк адамга бербей эле, боорубузга кысып, өзүбүз гана багалычы. "Бутка туруп келе калалык... Элден калдык... Журтан калдык..." - деп, тытынып, балдарды ташатап, Орусиялап кетпей эле коёлучу. Кетсек да, өз балдарды ала кетеличи... Эртен силер алар үчун тургузган көр оокат, байлык, үй, унаа, жана башкалар, аларга МЭЭРИМ болуп бере албайт. Аларга силердин тыйындан да, көбурөөк көнүл бурууу жана мээрим гана керек. Адам баласы жашы улгая баштаганда, дал ошол жаш баладай, көнүл бурууну, мээримди кайра өз баласынан каалап калат экен. Бирок, бала боорунда жок мээримди бере албай калган кезде, "Эмнеге менин балам таш боор? " - деп ыйлып калбаныздар!
Мен деле өмур баянымда, бир да жакшы сөз, бир да колдоосун укпаганымды жазгам. Бирок, менин теренимде эне деген ыйык сөз жатканын сезчү окшойм. Анда мен 2-курстун студенти болуп калган кезде, мамам бир катты алып чыкты. Мен аны айылда 10-класста окуп жүргөндө жазыпмын. Анын жалгыз жашап жатканына, аны бир адамдан ажыратканыма, ошондо эле өзумду кунөөлүү сезчу окшойм. Ошол эле учурда сериал кинолордон, күйөөсү жок аялдарыдын көп ооруп калганын, аягында аты жаман, айыккыс, ооруга туш болоорун сыналгыдан көруп калгандыктан, мен ал катты аппачык жазыпмын. Кызыгы, ал катты сактап журөт деп ойлобосом керек. Алтургай унутап да калыптырмын. Мамам деле унутап калган окшойт. Бир кунү документтеридин арасынан кокусунан колуна урунуп калып, ача салса менин колуман ага жазылган кат. "Сен ошондо 15 эле жаштагы кыз экенсин, анын баарын кайдан билчу элен? - деп ыйлады. Кучактагысы келгендир. Жок, керек болсо өзү даай алган жок. Ал өзүнчө бир жерде, мен өзунчө бир жерде... Мен ал кандай болбосун, жоготуп алуудан коркучу экенмин...
Ал эми авторго кенеш: Бул кундөр да артта калат. Ал жакшысы... Жаманы кээде адамды мындан да оор сыноо кутөт. Апан жакшы созун аяп туртсө да, сен аяба! Туртсө жабыш... Азыр убактынча таарынып жатасын. Бирок, билгин ал адам сени жарык дүйнөгө алып келген! Ал адамда бир күнү мээрим ойгонот. Ошол күнгө карай умтула бер! Бул өткөөл курак менен коштолуп жаткан үчүн бир аз оор болуп жаткандыр...
Мен универде окуп жургондо ошол "орус" мугалимдер тимеле суктанчу кыргыздардын тарбиясына. Мисалы алар балдарыны хан сыяктуу бополоп, козун карап чонойтушат, айтканын кылат, сураганын алып берет. Хан болуп чонойгон бала, чонойгондо ата-энесинен ага кызмат кылуучу кызматчыны корот. Сыйлабайт, барктабайт, жардамы тийбей калган мезгилде карылар уйуно таштап кетет. Ушуну айтып аткан мугалим "мен метродо тушкондо, он эки сааттап кара жумуш кылып чарчаган мусулман балдары оздору чарчап, бутунда аран турса да орун бошотушат, а озумдун балам менден мурда барып бош орунга отуруп алат. Силерде, мусулмандарда жоопкерчилик деген нерсе бар, кыйналабы, талаада калабы, чарчайбы, башка бироо басынтабы кызыктырбайт, ал биринчи орунда эмес, биринчи орунда уй-булону, ата-энени багуу деген жоопкерчилик бар, кайсы орусту кордунор озуно акча калтырбай бир тууганына иштеп берген?" дейт.
Так ышто, аларга коп суктанбаныз. Ооба, кыргыздарда кайдыгерлик деген нерсе бар, бирок олсо олугу артык.
#40 12 March 2015 - 19:11
оз апасы ошентип болбогон акчага ууру кылабы же начар турмушта жашайсынарбы оз апандан мындай соз угуш кыйын отоле ,жетим деп айткан кандай эне тушунгумда келбейт сени гана ошентип тилдейби же баарын элеби же силе один уйунордо мындай создор кадимкидей эле создордонбу деп,кандай болсо да эне деген оз баласына мындай соз айтпаш керек кичине кызбы чонбу баарибир баласыда кыйналып торойбу кантип багат бул эненин милдети бироо учун эмес ОЗУ учун торойтда баланы багалбаса эмнеге торойт баланы,оз жанын багып жыргап журо бербейби,мен деле энемин мен деле тушуном бирок ар бир баланын жеткиликтуу бактылуу балалыкты башынан откозуп жашаганга укугу бар,менин жеке ойум омурткасы сыздап тууйбу башка болобу ар кимдин озунун милдети бардык атаки энелерге айтаарым чыласанар колунардан келсе бала тороп остургуло,баланы жаратканынардан кийин мээрим бергиле бополоп баккыла бул ар бир ата эненин милдети.

Супер-Инфо
super.kg
видео



















