...Ошол кунун Алтынай мектептен бир аз кечирээк чыкты. Ал озу жалгыз терен ойго батып жай гана кадам шилтеп келе жатты. Кочо дагы ээн болчу. Айылдыктардан эч ким кезиккен жок. Аны санаа тартып ой колуно чомулушунун себеби бар эле...
"Мына акыркы эгаменди да тапшырды. Эми жетилуу атестатын колго аалары гана калды. Андан кийин эмне кылат? кайда барат? Жалал-абад же Ош шаарынын бирине барып жогоку оку жайына тапшырса болмок. Отуп кетерине козу жетет дечи. Оз классындагы мыкты окучулардын бири экени чын. Бирок, уйундогу шарты туура келбей жатпайбы...
Атасы Сагынбек коптон бери ооруп журот. Кан басымы жогору экен дешчу. Ашказанында да илдет бар имиш. Оору канада далай эле убакытын откорду. Бирок дартына дааба табылбады. Ошондо ал "уйдо эле олойунчу"
-деп баса берген. Оор жумуш жасай албайт. Озун аяп тамагын тандап жеп уйго аран гана кирип чыгып журот. Бир жолу атасы ага мындай дебедиби:
-колумдан келсе кызым сени ордо каалага жонотуп жогорку оку жайына окутмакмын.
Бирок карабайсынбы канаты кыркылган шумкардай болуп алсызмын, колум да кыска. Жападан жалгыз, анан да бир уйбулоонун эн улуу кызысын. Сенден кийин аскал-даскл торт инин турат. Буларга сенин жардамын тиерин козум жетип эле жатат дечи. Ал учун жогорку билимге ээ болушун дурус болмок сенин. Бирок минтип мен...
Алтынай атасынын конулун жайгарууга ашыккан болучуу ошондо.
-Ата сиз коп ойлоно бербениз. Ден соолугунузга залакасы тиет. Кудай буюрса сиз сакайып кетесиз. Ошондо деле окусам болот да. Билим алуунун эрте кечи жок эмеспи.
-Аруу тилегинен айланып кетейин кызым ушул максатын жузоого ашса кана атаганат. Кымындай да арманым болбос эле. Бирок чынында адам болуп кетишиме умуттум аз. Кокус мен кощ жумсам...силердин корор кунунуор кандай болоор экен? Кыйын оор тагдырга туш болосунарго.
...-деп атасынын коз дашы кылгыра тушкон.
-Ата жаман ойду озунуздон оолак эле кууп салаынызчы.
Мына мени айтты дейсиз го. Куйдай каласаа баары жакшы болт.
Экоонун созуно апасы Айжаркын аралашып Сагынбекти жемелегендей суйлогон.
-Ай ойду тону айтып айтып жаш кыздын журогун тушурбочу. Жаман созго да. Жакшы созго да Периште (оомийин) дейт имиш. Эрте кундон эле жакшылыктан умут узгонун кандай ыя? "Тфу тфу" дегин.
Сагынбек айыптуу адамдай
-болду болду кемпир мен куноолумун.
Созумду кайтарып алдым-деп кайпактаган эле колун шильегилей берип.
-Ии ушундай десен-деп апасы ашкана тарапты карай басты.-журу кызым кечки тамактын камын королуу. Кун батууга да аз калды.
***
Алтынай уйуно чукулдаган кезде капысынан кудук ойго кабылгандай болду. Себеби колу коншулар убай-чубай короого кирип жатышкан экен. Жаш журоогу бир жамандыкты алдын ала сезген ондуу 《болк》 этип алды. Оюна дароо эле атасы тушоо калды.
-аман болгой эле-деп угуза суйлонуп да жибеди. -эрте менен кыйла дурус болуп калгандай корунбоду беле. Ал тугул мени кочого чейин узатып койгон болучу. Жузу озгоро тушуп кадамын тездетти. Дарбазага жуп жетеберерде кородо коншусу Асел аттуу келин чыга келди. Алтынайдын журоогу опколжуй шашылганча суроо узатты тиги келинге.
-жене жайчылык элеби?
Асел ага тик багып карай алган жок. Козун ала качып жалталдай калды. Добушу бир азкалтырай тушуп ун катты.
-аа Алтынай сен белен?
-неге биздин уйдо келим кетим коп жене? Атама бир нерсе болдубу?
-эмне дейсин? билбеймин. Кир уйго кирегой атан кайра ооруп калган го. -деди да Асел жоной берди. Журогу апкаарып сезмимдри уйгу туйгу болгон Алтынай короого кирди. Бир топ адам топтолуп турган экен. Сагыйпа деген орто жаштагы аял акырын басып келип аны колдон алды да
-кайрат кыл кызым атандан айрылып калдын-деди-
бечара жакшы киши эле. Алтынай как чокуга таяк жеген ондуу козу карайлап башы айланып кетти. Журогу кабынан чыгып кетчудой турсулдоп согуп буттары тушалгансын шалыштай тушту. Кулагы чуулдап эч нерсе угулбай буткул денесинен куч кубатты качып алсыздана калды. Анын тээ тупкурдон чыккан ач кыйкырыгы алыс жакнга тегиз угулгансыды.
-Ата атаке
Сагыйпа аны колтугунан суйой уйго карап коштой жоноду. Озгу болмого киргенде ал апасы менен карп курп кездеше тушту. Апасынын кош козунон салаалап жаш тамчылары агып жаткан экен. Ал Алтынайды кучактй калып
-кызым башыбызга каран кун тушту. Атан каза болду!-деп боздоп жиберди. Эне бала копко чейин ажыраша алышпай коз жаштарын ношоидой тогуп турду. Ошол жердеги аялдар экооно кайрат айтышып аларды ары жакка жетелеп кеттишти.
***
Мына ошондон бери билинбей бир жыл оттуп кетти. Айжаркын эл катары Сагыбектин баардык каадасын жасады. Ал тугул ашын дагы откоруп парзынан кутулуп женилдене тушту. Бирок короосундагы болгон мал юандыгынан кол жууду. Адалдан бир короз он тоок менен отуруп калбадыбы. Албетте азыркы оор кымбатчылык заманда маркумдун каадасын жасоо женил желпи эмес дечи. 《Олгондун эле оз шору,тирунун тиричилиги ото берет》-деген создун чындыгы барбай. Бир куну ачка бир куну ток болуп жашоо агымы оз нугу менен отуп жатты. Айжаркындын вй булоосу да кыйынчылыкты баштарынан кечирип жатышты. Балдар жаш иштеп акча табуу колдорунан келбейт.
Кош бол, сүйүүм (Повесть) Капарбек Солпиев
#2 25 December 2015 - 05:08
Бир куну апасы Алтынайды кепке тартты. Болмодо экоогана олтурушкан болчу.
-кызым мындан аары кантип жашайбыз? жашоо абдан эле оорлошуп кетпедиби. Акыл айтып кенеш берчи. эмне кылаарымды да билбей калдым.
Бечара Айжаркын коз коруно эле жудоп какап калган эле.коздору чунуройуп ичине кирип бет согу оркойуп этти качып, соогу терисине жабышып дегендей. мындан эки эле жыл мурун кандай гана келин болчу. Башын жогору которуп , боюн туз кармап кенен соорусу чайпалып бара жатса... колдо сузгон аккуудан айырмасы жок эле. Кандай гана эркек болбосун ал жашпы каарыбы жалт эте бир кылчаюуга аргасыз болгонучу.
-апа айылдан бир кадам чыкпасам жаш болсомменде эмненин акылы? иштеп сизге аз да болсо "жардам берейин " -деген оюм жок эмес. Бирок жумуш жок да. мугалим болсом го мектепте иштемекмин- деди Алтынай аргасы тугонгон адамдай мунайым унчугуп-айылда эмненин жумушу?
-ээ кызым <<жыргаганымдан жылкычы болупмунбу> > -дептир тээ илгери бироо.анын сынарындай озумдон акыл чыкса сага кенеш сурап кайрылмак белем. Бу турмушун тушкур атагы алыска кеткен даанышмандын деле акылын аары бери калчайт экен. Караманча айлам калбаган сон гана сага кайрылып отурбаймынбы. Канткен менен бир уйдун козго баасар улуу кызы эмессинби.
-созунуздо калет жок апаке. бирок менин колумдан келери не? Кана эми баары менин эркимде болсо, силерге кийбегенди кийгизип ичпегенди ичирмекмин. ..-деди ушкуруно Алтынайкоздорун балбылдатканча.
-Карыз дегенин чачтан дагы кобойду. Электир жарыгынан дукондон... Кочоодо ээн эркин басып журоо албай калбадымбы. -деди Айжаркын ушкуруно.
-таякем Болот да комок берип жатпайбы. Болбосо таптакыр олтууп калмак экенбиз ээ апа.
-айта корбо, мына кече эле таякен дукондон бир кап ун сатып бербедиби. аны дагы тоноп буттук бейм. Бир боор эмеспи. кыйбаганынан гана каралашып журбойбу. Кызыл чиедей болгон силерди аяганы го... Бирок ага караманча олугубузду артып алганыбыз жакшы эмес дечи!-деди Айжаркын-аны да аёобуз керек!
Алтынай жон жай эле минтип айтып калбадыбы.
-тааныш билиш болгондо россияга барып эле иштемекмин. Тиги Абыл агайдын баласы жакшы иштеп жаткан имиш. Атасынын 60 жылдыгына деп бир жаны чет элдик машине жоноткон экен. Кээче жакында эле дагы жуз мин сом акча салып жибериптир. .. А . биз жуз сом таба албай мукурап отурабыз.-деди Алтынай кейиштуу унчугуп.-кандай айла табабыз?
Айжаркындын оюна бир нерсе тушту белем отурган жайынан тура калды.
-ии кызым ушуну жакшы эстетепединби! Роосияны эмне кыласын. синдим Айсалкындын созун унутуп калганымды карачы!
-Бишкектеги таэжемби?
-Ооба анан ким болмок эле! Атандын жылдыгына келгенде эле дайвндап кеткен болчу. Уйбулолук туйшук менен алек болуп журуп жадымдан такыр чыгып кеткен туура. эсиме жара чыкса эмне!
-таэжем бизге <<акча салып жиберемин> >деди беле? Коппу? Эх анда бардык карызыбыздан кутулмакпыз ээ апа!-деп Алтынай жаш баладай кубанып кетти. Айжаркын <<жок>> дегендей башын чайкап кызынын ийнине он колун койду.
-Ал бизге колунан келген жардамын аянбай эле берип журбойбу, кызым. Ошондо деле куру кол келген эмес. Бирок кеп азыр башка жонундо болмокчу. Синдим сени <<бишкеке келип иштеп акча тапчын> > деген эле. Барасынбы?Оюнду айтчы?
-менби ким болуп иштейт экенмин.? Эч кандай кесибим жок эмеспи.
-мен дагы ага так ушу суроону бергем ошондо. анын созуно караганда сага ылайык жумуш табылат имиш. бала бакса уй кызматкери болуп иштоого да мумкун деген. чоон чоон содагерлердин кол алдында дукондордо ашканаларда кызмат кылуу учун да адамдар керек болот имиш. Кантип иштейи шарттары кандай экенин менин кабарым да тушунунгум да жок дечи. Бирок акча толп беришет экен.
-Туура айтасыз апа! менин курбум да Элмира дагы <<дордой> >деген базардагы ашкнада иштеймин деп айткан эле. кунуно 250-300сомдон таабышат туура. ошондо айына 7000 9000 сом болоб? бул биз учун чон акча да. Эгерде мен ушунчадан акча таап турсам, силерге ай сайын жарымынан кообун жонотуп турмакмын. Эч кыйналмак эмессиер. Баарына жетмек ээ?-деп Алтынайдын коздору жайнап жузу нурдана тушту.
-Демек сен Бишкеке барууга макулсунбу? а мен сени конбойт го дегем... -деп Айжаркын да жылмая берди.-жакшы болбодубу!
Куйоосу олгондон бери биринчи жылмайышы болуучу. Бечара беш баланыны туйшугун тартып журуп кулку дегенди деле унутуп койгон окшобойбу.
-кызым мындан аары кантип жашайбыз? жашоо абдан эле оорлошуп кетпедиби. Акыл айтып кенеш берчи. эмне кылаарымды да билбей калдым.
Бечара Айжаркын коз коруно эле жудоп какап калган эле.коздору чунуройуп ичине кирип бет согу оркойуп этти качып, соогу терисине жабышып дегендей. мындан эки эле жыл мурун кандай гана келин болчу. Башын жогору которуп , боюн туз кармап кенен соорусу чайпалып бара жатса... колдо сузгон аккуудан айырмасы жок эле. Кандай гана эркек болбосун ал жашпы каарыбы жалт эте бир кылчаюуга аргасыз болгонучу.
-апа айылдан бир кадам чыкпасам жаш болсомменде эмненин акылы? иштеп сизге аз да болсо "жардам берейин " -деген оюм жок эмес. Бирок жумуш жок да. мугалим болсом го мектепте иштемекмин- деди Алтынай аргасы тугонгон адамдай мунайым унчугуп-айылда эмненин жумушу?
-ээ кызым <<жыргаганымдан жылкычы болупмунбу> > -дептир тээ илгери бироо.анын сынарындай озумдон акыл чыкса сага кенеш сурап кайрылмак белем. Бу турмушун тушкур атагы алыска кеткен даанышмандын деле акылын аары бери калчайт экен. Караманча айлам калбаган сон гана сага кайрылып отурбаймынбы. Канткен менен бир уйдун козго баасар улуу кызы эмессинби.
-созунуздо калет жок апаке. бирок менин колумдан келери не? Кана эми баары менин эркимде болсо, силерге кийбегенди кийгизип ичпегенди ичирмекмин. ..-деди ушкуруно Алтынайкоздорун балбылдатканча.
-Карыз дегенин чачтан дагы кобойду. Электир жарыгынан дукондон... Кочоодо ээн эркин басып журоо албай калбадымбы. -деди Айжаркын ушкуруно.
-таякем Болот да комок берип жатпайбы. Болбосо таптакыр олтууп калмак экенбиз ээ апа.
-айта корбо, мына кече эле таякен дукондон бир кап ун сатып бербедиби. аны дагы тоноп буттук бейм. Бир боор эмеспи. кыйбаганынан гана каралашып журбойбу. Кызыл чиедей болгон силерди аяганы го... Бирок ага караманча олугубузду артып алганыбыз жакшы эмес дечи!-деди Айжаркын-аны да аёобуз керек!
Алтынай жон жай эле минтип айтып калбадыбы.
-тааныш билиш болгондо россияга барып эле иштемекмин. Тиги Абыл агайдын баласы жакшы иштеп жаткан имиш. Атасынын 60 жылдыгына деп бир жаны чет элдик машине жоноткон экен. Кээче жакында эле дагы жуз мин сом акча салып жибериптир. .. А . биз жуз сом таба албай мукурап отурабыз.-деди Алтынай кейиштуу унчугуп.-кандай айла табабыз?
Айжаркындын оюна бир нерсе тушту белем отурган жайынан тура калды.
-ии кызым ушуну жакшы эстетепединби! Роосияны эмне кыласын. синдим Айсалкындын созун унутуп калганымды карачы!
-Бишкектеги таэжемби?
-Ооба анан ким болмок эле! Атандын жылдыгына келгенде эле дайвндап кеткен болчу. Уйбулолук туйшук менен алек болуп журуп жадымдан такыр чыгып кеткен туура. эсиме жара чыкса эмне!
-таэжем бизге <<акча салып жиберемин> >деди беле? Коппу? Эх анда бардык карызыбыздан кутулмакпыз ээ апа!-деп Алтынай жаш баладай кубанып кетти. Айжаркын <<жок>> дегендей башын чайкап кызынын ийнине он колун койду.
-Ал бизге колунан келген жардамын аянбай эле берип журбойбу, кызым. Ошондо деле куру кол келген эмес. Бирок кеп азыр башка жонундо болмокчу. Синдим сени <<бишкеке келип иштеп акча тапчын> > деген эле. Барасынбы?Оюнду айтчы?
-менби ким болуп иштейт экенмин.? Эч кандай кесибим жок эмеспи.
-мен дагы ага так ушу суроону бергем ошондо. анын созуно караганда сага ылайык жумуш табылат имиш. бала бакса уй кызматкери болуп иштоого да мумкун деген. чоон чоон содагерлердин кол алдында дукондордо ашканаларда кызмат кылуу учун да адамдар керек болот имиш. Кантип иштейи шарттары кандай экенин менин кабарым да тушунунгум да жок дечи. Бирок акча толп беришет экен.
-Туура айтасыз апа! менин курбум да Элмира дагы <<дордой> >деген базардагы ашкнада иштеймин деп айткан эле. кунуно 250-300сомдон таабышат туура. ошондо айына 7000 9000 сом болоб? бул биз учун чон акча да. Эгерде мен ушунчадан акча таап турсам, силерге ай сайын жарымынан кообун жонотуп турмакмын. Эч кыйналмак эмессиер. Баарына жетмек ээ?-деп Алтынайдын коздору жайнап жузу нурдана тушту.
-Демек сен Бишкеке барууга макулсунбу? а мен сени конбойт го дегем... -деп Айжаркын да жылмая берди.-жакшы болбодубу!
Куйоосу олгондон бери биринчи жылмайышы болуучу. Бечара беш баланыны туйшугун тартып журуп кулку дегенди деле унутуп койгон окшобойбу.
#3 25 December 2015 - 05:27
-Апа неге макул болбой экенмин. мындан башка жол жок болуп жатпайбы. Иштеп акча таап сиздин туйшугунузду женилдетсем жаманбы. Барамын элею Качан жоносом болот.
-анда мен синдим менен суйлошойунчу, ээ? кимдин кол телефону бар болду экен. Акчасын толосок жок дебес- деп Айжаркын адатынча шашыла баштады.
Алтынай озундо пайда боло калган кудук ойду жарыя кылды апасына.
-Унаага берчу акчабыз деле жок эмеспи? Бишкеке бекер алып кетпес дейм?
-Айсалкын менен акылдашып коромун го. кимге барсам экен? -ао ойго чокту.
-Дукончу Бейшегул эжеге жле кайрылыныз, акчасын толосонуз ал Бишкеке эмес океандын ары жагындагы Америка менен байланыштырып коёт. Акчага аябай эле кароо неме экени белгилуу го- Алтынай апасына жол жобоо корсотту.
-Болуптур эмесе мени ошого барып келейн- деп Айжаркын тура жоноду...
Арадан жарым сааттай убакыт откондой болду. Айжапкын конулду кушубак кирип келди. чечекейи чеч болсо баскан турганы да чыйрак. Даарбазадан аттары менен сулоп баштады.
-таэжендин озу алды телефонду <<келе берсин>> деди уйунун даареги мынакей. сени озу кутуп алмай болду. <<жол акысын да белендеп коём деди.>> кийин иштеп акча тапсан кайтарып бересин да. Канткен менен сага бир боор эмеспи. Ушулардын баарын менин кыйбаганынанэжем деп сыйлаганына улам жасады да. эми сен айтканын айткандай оорундатып конулун алууга жана аны ыразы кылууга тийишсин кызым. уктунбу ушуну унутпа.
-анда мен синдим менен суйлошойунчу, ээ? кимдин кол телефону бар болду экен. Акчасын толосок жок дебес- деп Айжаркын адатынча шашыла баштады.
Алтынай озундо пайда боло калган кудук ойду жарыя кылды апасына.
-Унаага берчу акчабыз деле жок эмеспи? Бишкеке бекер алып кетпес дейм?
-Айсалкын менен акылдашып коромун го. кимге барсам экен? -ао ойго чокту.
-Дукончу Бейшегул эжеге жле кайрылыныз, акчасын толосонуз ал Бишкеке эмес океандын ары жагындагы Америка менен байланыштырып коёт. Акчага аябай эле кароо неме экени белгилуу го- Алтынай апасына жол жобоо корсотту.
-Болуптур эмесе мени ошого барып келейн- деп Айжаркын тура жоноду...
Арадан жарым сааттай убакыт откондой болду. Айжапкын конулду кушубак кирип келди. чечекейи чеч болсо баскан турганы да чыйрак. Даарбазадан аттары менен сулоп баштады.
-таэжендин озу алды телефонду <<келе берсин>> деди уйунун даареги мынакей. сени озу кутуп алмай болду. <<жол акысын да белендеп коём деди.>> кийин иштеп акча тапсан кайтарып бересин да. Канткен менен сага бир боор эмеспи. Ушулардын баарын менин кыйбаганынанэжем деп сыйлаганына улам жасады да. эми сен айтканын айткандай оорундатып конулун алууга жана аны ыразы кылууга тийишсин кызым. уктунбу ушуну унутпа.
#4 25 December 2015 - 08:15
-Аракет кыламын апа! Бишкекке жоноймун?-деди Алтынай.-кир-
когумду жууп даярдана берейинби?
-эртен эмес бурсугуну жолго чыгышын ыктымал кызым. Сен учун ушунча жакшылык жасап жаткан таэжене кур кол барганын уят го дейм? Канткен мн айылдан келди деген атын болот. Карызга болсо да бир аз эт сары май кымыз каймак таап берейн. Борсок салып нан жасайлы. Сенин да жузун жарык тилин узун болсундегеним да. Сен буга кандай дейсин кызым?
-Туура айтасыз апа. "Колубузда жок" деп эле шанырандап кирип барганым Кудайга деле жакпас.-деп Алтынай апасынын аракетин эп коруп анын акылын колдоду.
Эртен бишкеке жонойсун деген куну тан эртен ден баштап Алтынай бир тынган жок. Уй ичин иретоого киришти адегенде эле. Жууркан паластарларды короого алып чыгып жайып чыкты. Болмолорду акиледи. Туштон кийин борсок бышырышты инилери Канатбек,Маратбек, Саматбек жана Талантбек ага кол кабыш кылышып жанынан чыгышпады.
-мана кол телефон сатып алып жонотуп жибериниз -деди балдардын улуусу. Маратбек болсо -Самат экообузго мектепке кийчу кийим кече керек.-деди ойлонуп туруп. -Тусту сыналгы алсак жашы болмок эле-деди Талантбек.
-макул макул бары силер айткандай болот. Куну туну иштеймин коп коп акча табамын дагы силерге жонотом- деп инилерине убада кылып ийди. -оз кезегинде силер да апамы уккула, жардам бергиле, мектепти жакшы окугула. Мейлиби?
-суйлоштук эже, баарын кыйшаюусуз аткарабыз. -деп Канатбек инилеринин атынан эжесин ишендире ун катты- камтаба болбой эле коюнуз.
-эртен эмес бурсугуну жолго чыгышын ыктымал кызым. Сен учун ушунча жакшылык жасап жаткан таэжене кур кол барганын уят го дейм? Канткен мн айылдан келди деген атын болот. Карызга болсо да бир аз эт сары май кымыз каймак таап берейн. Борсок салып нан жасайлы. Сенин да жузун жарык тилин узун болсундегеним да. Сен буга кандай дейсин кызым?
-Туура айтасыз апа. "Колубузда жок" деп эле шанырандап кирип барганым Кудайга деле жакпас.-деп Алтынай апасынын аракетин эп коруп анын акылын колдоду.
Эртен бишкеке жонойсун деген куну тан эртен ден баштап Алтынай бир тынган жок. Уй ичин иретоого киришти адегенде эле. Жууркан паластарларды короого алып чыгып жайып чыкты. Болмолорду акиледи. Туштон кийин борсок бышырышты инилери Канатбек,Маратбек, Саматбек жана Талантбек ага кол кабыш кылышып жанынан чыгышпады.
-мана кол телефон сатып алып жонотуп жибериниз -деди балдардын улуусу. Маратбек болсо -Самат экообузго мектепке кийчу кийим кече керек.-деди ойлонуп туруп. -Тусту сыналгы алсак жашы болмок эле-деди Талантбек.
-макул макул бары силер айткандай болот. Куну туну иштеймин коп коп акча табамын дагы силерге жонотом- деп инилерине убада кылып ийди. -оз кезегинде силер да апамы уккула, жардам бергиле, мектепти жакшы окугула. Мейлиби?
-суйлоштук эже, баарын кыйшаюусуз аткарабыз. -деп Канатбек инилеринин атынан эжесин ишендире ун катты- камтаба болбой эле коюнуз.
#5 25 December 2015 - 13:09
Эртеден кечке жаны бир сеп албаган Алтынай суй жыгылгыдай эле чарчады. Бирок ошого карабай апасы экоо тээ тундун бир оокумуна чейин суйлошуп олтурушту. Бечаранын ичи эти эзилип журогу ооруп кокурогуно муз тонуп калгандай. Кана эми колунда болуп байманасы ашып ташып турса береги кызын алыска бейтааныш шаарга жибермек эмес. Жанынан карыш жылдырбай болчу. Бирок айласы жок болуп жатпайбы. Кырчындай солкулдаган кочот кыз экени калппы Алтынайдын.
-кызым жакшылап угуп кокурогуно туйуп ал. Ичинде тыриактын агындай кирин жок, ачык айрым ишенчеексин, боорукер жансын. Мунозуну айтам да. Бирок азыр заман башка. Тепселендиде каласын. Мумкун болсо учурда отумдуу, бир аз жузу кара калпычы тулкудой айлакер куу митаам болгонун дурус. Азыр ушундайлардын иши илгерилеп ити чоп жеп ашыгы алчы конуп жаткан кез. Бирок сен мындай боло албайсын. Анткени кулк муноз кыял жорук адам менен тен торолуп бирге олот туура. Жигиттер менен таанышканда озгочо сак боло кор. "Суйом куйом сен учун журогумду садага чабам"- десе эле ынанып калба садага. Абийиригди айрандай тогуп эл алдында сени шерменде кылып журбосун дагы. Анда эле биздин тируулой олгонубуз атандын арбагынын алдында кара бет болгонубуз ошол. Ал бечара да мурзосундо тынч жатсынчы, кызым,!
-кызым жакшылап угуп кокурогуно туйуп ал. Ичинде тыриактын агындай кирин жок, ачык айрым ишенчеексин, боорукер жансын. Мунозуну айтам да. Бирок азыр заман башка. Тепселендиде каласын. Мумкун болсо учурда отумдуу, бир аз жузу кара калпычы тулкудой айлакер куу митаам болгонун дурус. Азыр ушундайлардын иши илгерилеп ити чоп жеп ашыгы алчы конуп жаткан кез. Бирок сен мындай боло албайсын. Анткени кулк муноз кыял жорук адам менен тен торолуп бирге олот туура. Жигиттер менен таанышканда озгочо сак боло кор. "Суйом куйом сен учун журогумду садага чабам"- десе эле ынанып калба садага. Абийиригди айрандай тогуп эл алдында сени шерменде кылып журбосун дагы. Анда эле биздин тируулой олгонубуз атандын арбагынын алдында кара бет болгонубуз ошол. Ал бечара да мурзосундо тынч жатсынчы, кызым,!
#7 26 December 2015 - 02:02
Айжаркын кызына дагы толгон токой акыл наасатарды айтты. Энелик кеп кенешин беруудон да тажаган жок.
Эртеси куну Алтынайды апасы инилери туголу менен узатып чыгышты. Канчалык озун карманып кайрат кылганына карабай сонку мунотто Айжаркын токтоно албай ыйлап жиберди. Алтынай да апасын бек кучактай калып ал дагы ийинин кагып кирди. Ары жакта кутуп турган женил машина сигнал бере баштады. Ошондо гана эне бала аргасыздан коштошууга мажбур болушту.
-Акжол сага кызым. Аман эсен жетип ал.боодо кырсыктан кутуусуз жааладан сактасын Кудайым.
-жакшы калгыла корушкончо аман бололу,апа. Алтынай унаадан оорун алды. Айжаркын машиненин карааны коздон кайым болгуча карап турду. Журогу узулуп кеткендей туюлду. Ошол куну анын колу ишке барган да жок. Жарытып тамак дагы ичпеди. Журокту эзген саары саанадан тук арыла албай койду бечара. Буткул ой дити кызына бурулган. Эмне болду? Кайсыл жерге жетти? Тынч эле бара жатты бекен? Аны алдыда кандай тагдыр кутуп турду болду экен.
Ошол боюнча Алтынай тушкон унаа Бишкекке куугум талаш мезгилде жеттип келди. Ынгайын карап эн оболуу аны таштамай болду. Себеби "Актиле" жаны конушу "Дордой" дун базарынан анча алыс эмес жерде экен. Айткандай эле Айсалкын синдисин кутуп турган экен. Жылуу манайда саламдашкан сон ал шопур айткан акчаны жол акысын алып чыгып берди.
Айсалкындын куйоосу Козуке эки жылдан бери алыскы Туштук Кореяда иштечу. Ошондон улам ал уч эркек баласы Азамат Аязбек Аскат менен жашоочу. Торт болмолуууйдйн короо жайы тосулуп темир дарбазасы да бар экен. 0уч болосу тен андан кичине болушкан сон "эжекелеп" айланчыктап журушту.
-жол журуп чарчап келдинби эс ала кой-деди ал мээримин того- тиги болмодо тошогун салынуу.
-идиш аякты жууп салсам дедим эле,эже-деди ал чын дили менен.-Сизге жардам болсун.
-жок жок озум эле жасаймын. Кыла жургон эле жумуш эмеспи. Иына бул бололорун жардам беришет. -деп Айсалкын аны жуута койбоду жумушка-мен бекерчи эмесминби, озумдон деле уй жумуштары артпай
Эртеси куну Алтынайды апасы инилери туголу менен узатып чыгышты. Канчалык озун карманып кайрат кылганына карабай сонку мунотто Айжаркын токтоно албай ыйлап жиберди. Алтынай да апасын бек кучактай калып ал дагы ийинин кагып кирди. Ары жакта кутуп турган женил машина сигнал бере баштады. Ошондо гана эне бала аргасыздан коштошууга мажбур болушту.
-Акжол сага кызым. Аман эсен жетип ал.боодо кырсыктан кутуусуз жааладан сактасын Кудайым.
-жакшы калгыла корушкончо аман бололу,апа. Алтынай унаадан оорун алды. Айжаркын машиненин карааны коздон кайым болгуча карап турду. Журогу узулуп кеткендей туюлду. Ошол куну анын колу ишке барган да жок. Жарытып тамак дагы ичпеди. Журокту эзген саары саанадан тук арыла албай койду бечара. Буткул ой дити кызына бурулган. Эмне болду? Кайсыл жерге жетти? Тынч эле бара жатты бекен? Аны алдыда кандай тагдыр кутуп турду болду экен.
Ошол боюнча Алтынай тушкон унаа Бишкекке куугум талаш мезгилде жеттип келди. Ынгайын карап эн оболуу аны таштамай болду. Себеби "Актиле" жаны конушу "Дордой" дун базарынан анча алыс эмес жерде экен. Айткандай эле Айсалкын синдисин кутуп турган экен. Жылуу манайда саламдашкан сон ал шопур айткан акчаны жол акысын алып чыгып берди.
Айсалкындын куйоосу Козуке эки жылдан бери алыскы Туштук Кореяда иштечу. Ошондон улам ал уч эркек баласы Азамат Аязбек Аскат менен жашоочу. Торт болмолуууйдйн короо жайы тосулуп темир дарбазасы да бар экен. 0уч болосу тен андан кичине болушкан сон "эжекелеп" айланчыктап журушту.
-жол журуп чарчап келдинби эс ала кой-деди ал мээримин того- тиги болмодо тошогун салынуу.
-идиш аякты жууп салсам дедим эле,эже-деди ал чын дили менен.-Сизге жардам болсун.
-жок жок озум эле жасаймын. Кыла жургон эле жумуш эмеспи. Иына бул бололорун жардам беришет. -деп Айсалкын аны жуута койбоду жумушка-мен бекерчи эмесминби, озумдон деле уй жумуштары артпай
#8 26 December 2015 - 06:49
Артпайт кагылайын.
-качан жумушка чыгамын?
-ашыкпа эки уч кун эс ал. Анан ылайыктуу иш издеп коробуз. Кудай буюрса иш табылат дечи. Сенин аны жондоп эле иштеп кетишинде гана садага.
-кандай жумуш болбосун иштегенге даярмын, эже. Болгону акчасын арбын берсе каниет кылмакмын. Айылда журуп кара жумушка деле бышып калбадымбы. Кыскасы иштен коркчу мен эмесмин. Керек болсо кочо шыпыргандан деле качпаймын.-деди Алтынай оюндагысын жаап жашыргысы келбегендей кобуроп жабырап суйлогончо.
Айсалкын жылмая берип
-эжемин мунозун жазбай тартыпсын. Ал дагы жумуш десе жантыгынан жата калчуу. Чарчап чалыгуу дегенди тук билчу эмес.ммейли бугунчо эс ал. Калганын эртеен суйлошобуз. Журогой болмонду корсотуп коеюн.
***
Учунчу кун болду дегенде гана Айсалкыг жумуш жонундо соз козгоду. Бирок Алтынай уч кун бою кол кушуруп бекер олтура берди денегден алыспыз. Тыпылдап жугуруп колу колуна тийбей эжесинин уй жумуштарын буткоруп журду. Бул кундору Айсалкын жумуш издоо менен алек болду. Акыркы кечке жуук Алтынайды кепке тартып акыл салды.
-уч жумуш таптым синдим. Булар томонкулор тишуучу, ашпозчу, жана бала багуу. Экоолоп ар бирин талдап байкап королучу. Ылайыктуу бироону тандап алаарбыз акыры фраспы.
-мен тигууну билбейм да эже.
-уйронуп кетсе болот экен бирок шыр тигип кеткиче бекер иштоого туура келет дешти.
-канчага чейин? Азбы коппу?
-бул эми сенин аракетинен, жондомуно зиректигине байланыштуу да.
Алтынай башын чайкады.
-жок эже бул мага туура келбейт экен неге дейсизбы? Мен уйго ай сайын акча салып турушум керек. Жедеп иукурап бутподукпу бир жыл аралыгында.
-анда ашпозчу болуп иштейсинби? Маянасы дурус эле экен. Бирок тункусун да ошол жерде жаиып калууга тийиш турбайбы. Менимче сага болбойт ээ.
-эмне учун?айттым го жумуш тандоого шартым жок деп. Башкысы акча. Эгерде тункусун иштегеним учун да толошсо баарына макулмун. -деп Алтынай чый пыйы чыга тушуп безилдеп жиберди.
-садага сенин он гулундон бир гулу ачыла элек жаш кызсын. Анан ашканада тункусун калмак болмок беле. Ар кыл эркектер бар мас соо жаман жакшы деген сыяктуу. Кокус...бирнерсе. ..болсо анын бетин аары кылсын дечи. Апана недеп жооп беремин. Анын жузун кантап карамак элемин. Сен эртен куйоого тийищин лазым... абийирин менен жузцн жарык барганын абзел эмеспи. Болбойт дегенимдин жону ушундай синдим-деди жай гана Айсалкын. Алтынай тигинин созунун тупк маанисине эми гана тушунду белем
-аа ошондойбу. Жок ырас эле бул жумуш да мага ылайыксыз тура. Албетте мен тункусун калып иштей албаймын шаар жашоосу караманча башка турбайбы.
-демек бир гана бала багуучулук жумушу калдыбы. Бирок мунун да он жана терс жактарын эске сала кетейин. Биринчиден бул баланын да жашына байланыштуу. Ал канча айлык же жашта. Сегиз он сааттыкпы же куну туну мененби. Сенин ичкен тамагын жатагын да эске алынышы керек. Барынан да бала багуу жопкерчиликтуу жана милдеттуу жумуш. Анткени бала деген бала да. Дайыма козомол болуш керек.
-ой тобоо деги женил желпи иш жок тура. А мен "шаарга жетип барып эле жумуш таап иштеп каламн"деп ойлогон болчум.
-качан жумушка чыгамын?
-ашыкпа эки уч кун эс ал. Анан ылайыктуу иш издеп коробуз. Кудай буюрса иш табылат дечи. Сенин аны жондоп эле иштеп кетишинде гана садага.
-кандай жумуш болбосун иштегенге даярмын, эже. Болгону акчасын арбын берсе каниет кылмакмын. Айылда журуп кара жумушка деле бышып калбадымбы. Кыскасы иштен коркчу мен эмесмин. Керек болсо кочо шыпыргандан деле качпаймын.-деди Алтынай оюндагысын жаап жашыргысы келбегендей кобуроп жабырап суйлогончо.
Айсалкын жылмая берип
-эжемин мунозун жазбай тартыпсын. Ал дагы жумуш десе жантыгынан жата калчуу. Чарчап чалыгуу дегенди тук билчу эмес.ммейли бугунчо эс ал. Калганын эртеен суйлошобуз. Журогой болмонду корсотуп коеюн.
***
Учунчу кун болду дегенде гана Айсалкыг жумуш жонундо соз козгоду. Бирок Алтынай уч кун бою кол кушуруп бекер олтура берди денегден алыспыз. Тыпылдап жугуруп колу колуна тийбей эжесинин уй жумуштарын буткоруп журду. Бул кундору Айсалкын жумуш издоо менен алек болду. Акыркы кечке жуук Алтынайды кепке тартып акыл салды.
-уч жумуш таптым синдим. Булар томонкулор тишуучу, ашпозчу, жана бала багуу. Экоолоп ар бирин талдап байкап королучу. Ылайыктуу бироону тандап алаарбыз акыры фраспы.
-мен тигууну билбейм да эже.
-уйронуп кетсе болот экен бирок шыр тигип кеткиче бекер иштоого туура келет дешти.
-канчага чейин? Азбы коппу?
-бул эми сенин аракетинен, жондомуно зиректигине байланыштуу да.
Алтынай башын чайкады.
-жок эже бул мага туура келбейт экен неге дейсизбы? Мен уйго ай сайын акча салып турушум керек. Жедеп иукурап бутподукпу бир жыл аралыгында.
-анда ашпозчу болуп иштейсинби? Маянасы дурус эле экен. Бирок тункусун да ошол жерде жаиып калууга тийиш турбайбы. Менимче сага болбойт ээ.
-эмне учун?айттым го жумуш тандоого шартым жок деп. Башкысы акча. Эгерде тункусун иштегеним учун да толошсо баарына макулмун. -деп Алтынай чый пыйы чыга тушуп безилдеп жиберди.
-садага сенин он гулундон бир гулу ачыла элек жаш кызсын. Анан ашканада тункусун калмак болмок беле. Ар кыл эркектер бар мас соо жаман жакшы деген сыяктуу. Кокус...бирнерсе. ..болсо анын бетин аары кылсын дечи. Апана недеп жооп беремин. Анын жузун кантап карамак элемин. Сен эртен куйоого тийищин лазым... абийирин менен жузцн жарык барганын абзел эмеспи. Болбойт дегенимдин жону ушундай синдим-деди жай гана Айсалкын. Алтынай тигинин созунун тупк маанисине эми гана тушунду белем
-аа ошондойбу. Жок ырас эле бул жумуш да мага ылайыксыз тура. Албетте мен тункусун калып иштей албаймын шаар жашоосу караманча башка турбайбы.
-демек бир гана бала багуучулук жумушу калдыбы. Бирок мунун да он жана терс жактарын эске сала кетейин. Биринчиден бул баланын да жашына байланыштуу. Ал канча айлык же жашта. Сегиз он сааттыкпы же куну туну мененби. Сенин ичкен тамагын жатагын да эске алынышы керек. Барынан да бала багуу жопкерчиликтуу жана милдеттуу жумуш. Анткени бала деген бала да. Дайыма козомол болуш керек.
-ой тобоо деги женил желпи иш жок тура. А мен "шаарга жетип барып эле жумуш таап иштеп каламн"деп ойлогон болчум.

Супер-Инфо
super.kg
видео








