Жалпыга белгилуу болгондой 2016-жылкы олко бюджети чон «кара тешик» менен бекитилди.
Мындай чон тешикти жамаштын айласын бийлик окулдору эки амал тааптыр.
Биринчиси MegaCom ду сатуу.
Экинчиси, Казинолордун ишмердуулугуно уруксат беруу. Тагыраагы Ысык-Колго туристтерди тартабыз деген шылтоо менен ачууну коздоп турушат. Мындан олчойгон чон салык тушот деп айрым «азаматтар» тош кагууда.
Мындай пикирди коомчулук турдуучо кабылдоодо.
Сиздин пикир кандай замандаш?
Өкмөттүн бюджетинин жетишпестигин жабуу планы Кайда барсаң мамайдын гөрү.
#2 18 January 2016 - 14:13
кыргызстан тарыхындагы эн жаман окмот,эн алсыз бийлик,жеткен жексур парламент азыркы чакырылыштагылар.
Озун кылган иш,оз башына муш болот. Бул аргасыздыктын иши. Мамлекет байлыгын жеп,чет жака чыгарып кетип эми ордун билдирбегенге аракет жасап жатат. Чымчыкты да касапчы сойсун деген,а булар чынында колунан эч нерсе келбейт,себеби эч нерсе билбейт,болгону мансап суйорлор.99,9%
и оз кызыкчылыгы учун келген. А бюджетти толтуруу,карызды кутулууга болот карыз албай,жолдору коп. Болгону элди ойлогон азамат келиши керек. Бул ЖОМОКтун буторуно абдан аз калды
#3 19 January 2016 - 00:15
Бюджетти толтурабыз деп баардык мамлекеттик мекемелерде кызматкерлерди кыскарта башташты. Эми жумушсуздардын саны кобойуп дагы проблемалардын мындан да чону башталбаса болду. Мага азыркы окмоттун саясаты таптакыр жакпай турат..
Умей держать всю боль внутри, людям плевать на твои чувства.
#4 24 January 2016 - 18:46
Олкобуздун экономикалык абалы жеткен чекке жетип кулаганы калды окошойт. Айласыздын амалы деп тушуном азыркы окмоттун кылып жаткан амалдарын,бюджеттик жетишсиздикти жойуунун жолдору бул нерселерсиз эле толтурса болот го.
#5 25 January 2016 - 02:05
Эхх кыргыздын куру намыс азаматтары.
Кайдагы арам жолдун акчасына кызыккандан коро, бюджетке маанилуу салым кошкон, жана коррупциянын сазына мурдунан батып калган, Бажы тармагын, Инвестиция тармагын, Салык, Илим-билим, мамалекеттик каттоо, Авиационный тармактарды реформалап,
ошол жактан умут кылсанар болмок. Кайдагы арам акчадан умут кылып, бюджетке пайдалуу деген шылтоону айтасынар. Ошончо миллиарддаган салык берип жаткан Кумтордун акчалары бюджетти кыймылдата албай жаткандан кийин, бул кумарчылардын арзыбаган 10-15 млн акчасы эмне болмок эле...
Бул элдин кызыкчылыгы учун эмес, жеке бир чиновноктин кызыкчылыгы учун которулгон демилге. Себеби орто азияда казинолор иштебегени учун, ошол кумарчылардын лидерлери европага чыкканга духтары жетпей, биздин ач карышкырлардын чонтойлоруно болушунча тыкктыда, ошон учун оз кызыкчылыгын ойлоп, тимеле патриот корунуудо...
Колдуктор деле озубуздун мусулман биртуугандарыбыз, ал жактын жаштарын бузгулары келип жататко. Колго ачса эле туристтер укмуш кирип ойношуп, бюджетибиз онугуп кетет бекен?) Ал жакта деле 80-90% биздин кумарчылар кирсе, 10-20% эле туристтер кирет, себеби алар кумар ойногону эмес, эс алганы келет...
Бул элдин кызыкчылыгы учун эмес, жеке бир чиновноктин кызыкчылыгы учун которулгон демилге. Себеби орто азияда казинолор иштебегени учун, ошол кумарчылардын лидерлери европага чыкканга духтары жетпей, биздин ач карышкырлардын чонтойлоруно болушунча тыкктыда, ошон учун оз кызыкчылыгын ойлоп, тимеле патриот корунуудо...
Колдуктор деле озубуздун мусулман биртуугандарыбыз, ал жактын жаштарын бузгулары келип жататко. Колго ачса эле туристтер укмуш кирип ойношуп, бюджетибиз онугуп кетет бекен?) Ал жакта деле 80-90% биздин кумарчылар кирсе, 10-20% эле туристтер кирет, себеби алар кумар ойногону эмес, эс алганы келет...
#6 03 February 2016 - 08:46
Телевизор корсон жомок айтат биринчи класстын баласына айтып жаткандай. "ЕАЕБге кирип тим эле жыргап калдык, Мам Камсыздандыруу киргизип эми андан бетер жыргап калабыз, онуккон мамлекеттердин катарына тез эле кошулганы калдык" кыскасы элге ушинтип айта берсек алданат деп ойлойт окшойт бу чондор. Бу бийлик бир этегин жапса бир этеги ачылып жаман эле кыйналды го.
#7 16 February 2016 - 18:00
Жалпыга белгилуу болгондой 2016-жылкы олко бюджети чон «кара тешик» менен бекитилди.
Мындай чон тешикти жамаштын айласын бийлик окулдору эки амал тааптыр.
Биринчиси MegaCom ду сатуу.
Экинчиси, Казинолордун ишмердуулугуно уруксат беруу. Тагыраагы Ысык-Колго туристтерди тартабыз деген шылтоо менен ачууну коздоп турушат. Мындан олчойгон чон салык тушот деп айрым «азаматтар» тош кагууда.
Мындай пикирди коомчулук турдуучо кабылдоодо.
Сиздин пикир кандай замандаш?
Мындай чон тешикти жамаштын айласын бийлик окулдору эки амал тааптыр.
Биринчиси MegaCom ду сатуу.
Экинчиси, Казинолордун ишмердуулугуно уруксат беруу. Тагыраагы Ысык-Колго туристтерди тартабыз деген шылтоо менен ачууну коздоп турушат. Мындан олчойгон чон салык тушот деп айрым «азаматтар» тош кагууда.
Мындай пикирди коомчулук турдуучо кабылдоодо.
Сиздин пикир кандай замандаш?
Мегакомду сатыкка чыгарууну мен туура кором, себеби азыр мамлекттин балансында турган компаниялардын арасынан саналуу гана болгон кирешелуу компанияларга кирет жана окмот коп учурда Мегакомдун кирешесин толук бойдон бюджеттеги жыртык-тешиктерди бутогонго алып кетуудо. Мунун арты менен компанияга онугууго тыйын калбай калууда. Ал акырындап Мегакомдун иш сапатын томондотуп, конкуренттик жагынан аксаганга алып келиши мумкун. Экинчиден окмоттогу коррупция Мегакомго отуп, аны Кыргызтелекомдун таз кейпин кийгизиши мумкун. Тилекке каршы олкодо эн начар менеджер - бул окмот экенин 25 жылдык практика айгинеледи. Ошондуктан Мегакомду эффективдуу, таза иштете ала турган ишенимдуу кардарларга таза сатуу керек. Мамлекет сатыктан кийин Мегакомдон салыктар катары пайда алып турганы он.
Ал эми казино, кумарканалардын ачылышына каршымын. Андан коро казинодон да пайдалуу камсыздандыруу системасын оркундотуу зарыл, себеби камсыздандыруу системасы олконун экономикасы жана коом учун далай пайда алып келээри шексиз. Алар:
1. Камсыздандыруу системасын онуктуруу менен камсыздандыруу компанияларынан тушкон салыкиардын колому осот.
2. Бул финансалык система калктын ар кандай кырсыктар менен кокустуктардын кесепеттеринен болгон чыгымдарын азайтат. Анын бир мисалы - откон Ош аймагында болгон жер титироонун кесепетинен калкка келтирилген чыгымдын суммасы окмоттун айтуусус боюнча 1 млрд сомду тузгон. Окмот бюджетин эсебинен жана мамлекттик кызматкерлердин, мугалим, догдурлардын айлыгынын эсебинен ал жакка жардам ирээтинде акча которду. Бул акчалар, балким, ошол эле мугалимдер менен догдурлардын айлыгын которгонго же жаны мектептерди курганга кетчу акча болушу мумкун эле. Экинчиден калкка урап калган уйу учун 200 000 сомдон ссуда берилди. Бул ссуданын колому жаны уй курганга албетте, жетпейт жана ссуда - бул карыз акча, б.а. эл ал акчаны кайра мамлекетке кайрып бериши керек. Эгер ал уйлордун страховкасы болгондо жабыр тарткандар камсыздандыруу компанияларынан толомдорун алышмак жана ал акчаларга жаны уй куруп алышмак. Анын арты менен жабыр тарткан эл эч кимге карыз болмок эмес, кырсыктан болгон чыгымдары толук бойдон жабылмак жана бюджеттеги акчалар план боюнча коюлган максаттарды аткаруу учун жумшалмак.
3. Камсыздандыруу компаниялары камсыздандыруу учун кардарлардын тологон акчаларынан резервдик фонддорду тузот. Биринчи кезекте ал каражаттар техникалык резервдерде болот жана кардарлар менен болгон кокустук болсо ошол резервдерден компенсациялык толомдор кетет. Эгер кардар менен бир жыл ичинде эч нерсе болбосо, ал тологон акчадан компания кирешесин корот, а калганы болсо стратегиялык резервдерге которулат жана ал резервдердеги акчалар жылдап чогула берет. Резервдердеги акчалар жон гана жата бербейт. Алар тегеретилет. Мисалы, банктарга депозиттерге салынат, баалуу кагаздарга салынат же инвестицияланат. Ошол эле учурда ошол резервдеги акчалардын мисалы, окмот карызга алып, ички проектилерге жумшаса болот. Анын арты менен окмот мамлекеттик сырткы карыздардын санын азайтса болот жана акчалар сыртка кетпей олконун ичинде калат.
#8 18 February 2016 - 16:19
Кыргызстандын Бажы
биримдигинде жашаганына
алты ай болду. Бул мезгил
ичинде соода кыскарып,
экономикада кризистик
белгилер көбөйө баштады.
Кыргыз өкмөтү бул уюмга
кирүүдөн башка
альтернатива жок экенин,
республика өнөр жайын
кайра түптөөгө
мүмкүнчүлүк алганын
билдирүүдө. Бул канчалык
реалдуу жана кыргыз
экономикасындагы
тенденциялар кандай?
Кыргызстандын Евразия
экономикалык биримдигине
кирүү мезгили уюмдун
негизги мүчөлөрү: Орусия
менен Казакстандагы
экономикалык кризиске жана
бул өлкөлөрдүн
валюталарынын күчтүү
девальвация болгон
мезгилине туш келди. Анын
капшабы Кыргызстанга да
тийип, өткөн жылы
республиканын тышкы
соодасы 24.6% төмөндөп
кетти. Улуттук
статистикалык комитеттин
маалыматы боюнча, 2015-
жылы экспорт 11%, импорт
29% кыскарган.
Кыргызстан Евразия
экономикалык биримдигине
кошулууда Орусия менен
Казакстанга айыл чарба
жана тигүү тармагынын
продукцияларын
экспорттоого жол ачууну
көздөгөн. Бирок өткөн жылы
кийим-кече экспорттоо 2,2
эсеге, жер-жемиш 34,8%,
тамеки экспорту 27,8%
кыскарып кеткен.
Бул маалыматтар
Кыргызстан товарларынын
сапаты, Орусия жана
Казакстан базарларынын
канчалык ачылганы, биздин
товарлардын ал өлкөлөрдө
суроо-талапка канчалык ээ
экендиги жөнүндөгү ойлорго
түртөт. Албетте, алты ай
ичинде Кыргызстандын
экспортчулары Орусия жана
Казакстан базарында орун-
очок таап, өндүрүшүн
гүлдөтүп жибериши кыйын.
Бирок жергиликтүү өндүрүш
аксаганы, Орусия жана
Казакстан товарлары
Кыргызстанды каптаган терс
тенденция ачык көрүнүп
турат .
Бул эки мамлекеттин
базарынын Кыргызстанга
ачылышын карай турган
болсок, ал жарым-жартылай
гана ачылды. Маселен,
Казакстан менен чек арада
фито-санитардык көзөмөл
өткөн жылы алынганы менен
ветеринардык көзөмөл алына
элек. Анын качан алынары
да белгисиз.
Кыргыз-казак чек
арасындагы ветеринардык
көзөмөл алына элек.
Кочкордогу мал базар.
Кыргызстандын фито-
санитардык жана
ветеринардык коопсуздук
боюнча мамлекеттик
инспекциясынын башчысы
Калысбек Жумаканов
ветеринардык көзөмөл
ачылышы үчүн төрт
пункттан турган иш
аткарылышы керек деди:
- Кыргыз Республикасынын
Ветеринардык кызматын
Евразия экономикалык
биримдигине кирген
мамлекеттердин
Ветеринардык кызматына
жана көзөмөл системасына
шайкеш келтирүү маселеси
бар. Бул биринчиси.
Экинчиден, эпизоотиялык
абал туруктуу сакталышы
керек. Үчүнчүдөн, экспортко
чыгарган ишканалар эл
аралык стандарттарга жооп
берген ишкана болуп, Евразия
экономикалык биримдигинин
бирдиктүү реестрине кириши
зарыл. Анан дагы төртүнчү
маселе бар, ал малды
идентификациялоо. Бул
жагынан да чечиле элек
маселелер бар.
Жумакановдун айтуусунда,
бул иштерди аткаруу үчүн
тийиштүү убакыт керек.
Август айында Евразия
экономикалык биримдигинин
комиссиясы ветеринардык
коопсуздукту камсыздоо
боюнча Кыргызстандагы
абалды текшерүүгө келет.
Мына ошондо дагы көп нерсе
чечилиши керек.
Бүгүнкү күнгө карай
республиканын азык-түлүк
багытындагы 15 ишканасы
Орусияга продукциясын
экспорттоого уруксат алган.
Дагы жети ишкана да
ошондой уруксат алуу
алдында турат.
Мына ошентип
Кыргызстандын ишканалары
Орусия менен Казакстан
базарларына товарларын,
продукцияларын чыгарууга
толук уруксат алалбай
жаткан учурда, бул
өлкөлөрдүн товары
Кыргызстандын базарын
каптап, жергиликтүү
өндүрүш тармагын ого бетер
оор абалга кептеди.
Валюталардын курсундагы
айырма да Казакстан жана
Орусия экспортчуларынын
пайдасына ойноп жатат.
Учурда кыргыз базарын
Казакстандан келген
жумуртка каптаганы
айтылууда.
Быйылкы жылдын январь
айындагы Кыргызстандын
экономикасындагы
көрсөткүчтөр ал
тенденцияны так көрсөтүп
турат. Ошол эле Улуттук
статистикалык комитеттин
маалыматы боюнча, 2015-
жылдын январь айына
салыштырмалуу быйылкы
жылдын январь айында
Кыргызстанда азык-түлүк
өндүрүшү 12% кыскарды. Ун
азыктарын өндүрүү 70%, ун
жана акшак тартуу 44,2%,
сүт азыктарын өндүрүү 10,2%
төмөндөдү.
Экономика министрлигинин
макроэкономикалык
башкармалыгынын башчысы
Насирдин Шамшиев азык-
түлүк өндүрүшүндөгү
төмөндөөлөр Евразия
экономикалык биримдигине
байланыштуу экенин моюнга
алды:
- Себеби, ундун баасы
арзандап жатат. Анткени
Казакстанда чыгарылган
ундун жалпы баасы арзан.
Андан сырткары ал жерде
кандайдыр бир деңгээлде
аткезчилик дагы бар.
Кыргызстандагы тоок
фабрикалардын ээлери
Казакстан жана Орусиядан
арзан жумуртка, тоок этинин
келиши менен алардын
продукциялары өтпөй
жатканын билдирген. Өзгөчө
теңгенин курсунун төмөн
болушу, казак өкмөтүнүн өз
өндүрүшчүлөрүн колдоосу
баалар боюнча
атаандаштыкта аларга
артыкчылык берип жатат.
Тигүү тармагы "тирилеби" ?
Кыргызстандын тигүү
тармагынын өнүгүүсү
кошуна мамлекеттерде
суктануу жана таңдануу
жаратып келген. Бирок бир
нече жылдан бери бул
тармак төмөндөп отуруп
кризистин сазына батууда.
Республиканын Евразия
экономикалык биримдигине
кирүүсү тигүү тармагына
жаңы шарт жана жагдай
түзүүдө. Соодагер жана
коммерсанттар үчүн Кытай,
Түштүк Корея жана Түркия
товарларын реэкспортко
чыгаруу мурункудай пайда
бербей калды. Буга реэкспорт
товарлары үчүн бажы
төлөмүнүн, транспорт
чыгашасынын көптүгү себеп
болду. Андан сырткары
региондогу мамлекеттердин
валютасынын арзандашы
жана эң башкысы калктын
сатып алуу жөндөмүнүн
төмөндөөсү реэкспорт
товарларын баа
атаандашуусунда артка
сүрдү. Мына ушундай
шартта соодаргерлер
тигүүчүлүккө басым жасап,
баа атаандаштыгына
туруштук берүүгө умтуулуда.
Жергиликтүү ишкер жана
соодагерлердин тигүүчүлүккө
өтүп жатканынын бир
далили катары Бишкекте
кездеме сатуучу дүкөндөрдүн
көбөйүүсүн, Кара-Балтада
түрк ишкерлеринин кездеме
чыгаруучу комбинат куруп
жатышын атоого болот.
Стандартташтыруу жана
метрология борборунун
башчысы Бердимамат
Адамбаев ишкерлердин
кайрылуусу көбөйдү дейт:
- Мурдагыга караганда
кайрылгандар көп. Анын
үстүнө жаңы талаптар,
жаңы документтер бар. Биз
дагы жаңы системага
киргизип жатабыз.
Автоматташтырылган
издөө системасын
киргизгенбиз. Буга чейин ал
картотека түрүндө болчу.
Азыр электрондук системага
кирип, бизде стандарт бар-
жогун аныктап, таап алып
иштей берсе болот.
Бирок бүгүн бар, эртең жок
болуп кетүүчү майда кийим
тигүү цехтердин жалпы
абалды түзөп кетүүгө
чамасы чак. Ошондуктан
мамлекет тигүүчүлөр
технопаркын курууну
пландаган. Бирок ал кагаз
жүзүндө гана калууда.
Вице-премьер- министр Олег
Панкратов Кыргызстандын
Евразия экономикалык
биримдигине кирүүсү
дүйнөлүк кризистин
капшабын азайтты деп
эсептейт. Анын пикиринде,
эгерде Кыргызстан бул уюмга
кирбегенде төмөндөөлөр
азыркыдан да көбүрөөк
болмок:
- Эгерде биз кризис
кырдаалында Евразия
экономикалык биримдигинин
мүчөсү болбосок, анда
экономика тармактарында
төмөндөө күчтүү болуп,
экономикада жоготуу
олуттуу болмок. 2015-
жылды пландалгандай
макроэкономикалык
параметрлерде
аяктаганыбыз Евразия
экономикалык биримдигине
кирүү туура жана негиздүү
кадам болгонун айгинелейт.
Жогорку Кеңештин мурдагы
депутаты, оппозициялык
саясатчы Равшан Жээнбеков
кыргыз бийлиги кризиске
жана Евразия экономикалык
биримдигинин шартында
иштөөгө даяр эмес болуп
чыкты деп эсептейт.
Сариевге башкаруучу
коалицияда нааразылар
пайда болду
Республика экономикасынын
биринчи айында 11% чейин
төмөндөөсүнө карабай өкмөт
башчы Темир Сариев
быйылкы жылы ички дүң
продукция 105,2% өсүш керек
дейт. Бул көрсөткүч
быйылкы жылдын
бюджетине киргизилген.
Темир Сариев бир нече айдан
кийин "Кумтөр" кенге бай
жерге жетип, көрсөткүчүн
оңдойт, ошону менен жалпы
өлкөнүн экономикалык
көрсөткүчү
канааттандырарлык абалга
келет деп эсептейт. Бирок
премьер-министрдин
оптимисттик маанайын
бөлүшкөндөр парламентте да
аз. Башкаруучу коалицияга
кирген “Кыргызстан”
фракциясынын лидери
Канатбек Исаев экономикада
абал оңолбосо, өкмөт
башчыны кызматтан кетирүү
демилгеси көтөрүлөрүн
эскертти. КСДП
фракциясынын айрым
мүчөлөрү Темир Сариевдин
дарегине сынды күчөтүп,
экономика, жалпы эле
өлкөдөгү айрым калпыс
чечимдерди ага жүктөп
салууга умтулууда.
Мына ушундай
татаалдашкан экономикалык
кырдаалда Улуттук банктын
январь ичиндеги тынымсыз
интервенциясы азырынча
натыйжасын берип, валюта
базарында абалды
турукташуусуна алып келди.
Акыркы жумаларда
доллардын баасы арзандап,
бир доллардын сатуудагы
баасы 75 сомдун тегерегинде
сакталып турат. Албетте,
мунун дагы терс таасири
болуп, сомдун рубль жана
теңгеге караганда
кымбаттыгы жергиликтүү
өндүшчүлөргө, товар
экспорттоочуларга
ыңгайсыздык жаратты. Бирок
бийлик сомдун
туруктуулугуна артыкчылык
берди. Бийликтин мындай
позицияны кармануусуна
өлкөнүн импорттон көз
карандылыгы, сомдун
кубатынын кетиши менен
тышкы карыздын көбөйүшү,
эң негизгиси сомдун
девальвацияга учурашы
себеп болгону айтылууда.
биримдигинде жашаганына
алты ай болду. Бул мезгил
ичинде соода кыскарып,
экономикада кризистик
белгилер көбөйө баштады.
Кыргыз өкмөтү бул уюмга
кирүүдөн башка
альтернатива жок экенин,
республика өнөр жайын
кайра түптөөгө
мүмкүнчүлүк алганын
билдирүүдө. Бул канчалык
реалдуу жана кыргыз
экономикасындагы
тенденциялар кандай?
Кыргызстандын Евразия
экономикалык биримдигине
кирүү мезгили уюмдун
негизги мүчөлөрү: Орусия
менен Казакстандагы
экономикалык кризиске жана
бул өлкөлөрдүн
валюталарынын күчтүү
девальвация болгон
мезгилине туш келди. Анын
капшабы Кыргызстанга да
тийип, өткөн жылы
республиканын тышкы
соодасы 24.6% төмөндөп
кетти. Улуттук
статистикалык комитеттин
маалыматы боюнча, 2015-
жылы экспорт 11%, импорт
29% кыскарган.
Кыргызстан Евразия
экономикалык биримдигине
кошулууда Орусия менен
Казакстанга айыл чарба
жана тигүү тармагынын
продукцияларын
экспорттоого жол ачууну
көздөгөн. Бирок өткөн жылы
кийим-кече экспорттоо 2,2
эсеге, жер-жемиш 34,8%,
тамеки экспорту 27,8%
кыскарып кеткен.
Бул маалыматтар
Кыргызстан товарларынын
сапаты, Орусия жана
Казакстан базарларынын
канчалык ачылганы, биздин
товарлардын ал өлкөлөрдө
суроо-талапка канчалык ээ
экендиги жөнүндөгү ойлорго
түртөт. Албетте, алты ай
ичинде Кыргызстандын
экспортчулары Орусия жана
Казакстан базарында орун-
очок таап, өндүрүшүн
гүлдөтүп жибериши кыйын.
Бирок жергиликтүү өндүрүш
аксаганы, Орусия жана
Казакстан товарлары
Кыргызстанды каптаган терс
тенденция ачык көрүнүп
турат .
Бул эки мамлекеттин
базарынын Кыргызстанга
ачылышын карай турган
болсок, ал жарым-жартылай
гана ачылды. Маселен,
Казакстан менен чек арада
фито-санитардык көзөмөл
өткөн жылы алынганы менен
ветеринардык көзөмөл алына
элек. Анын качан алынары
да белгисиз.
Кыргыз-казак чек
арасындагы ветеринардык
көзөмөл алына элек.
Кочкордогу мал базар.
Кыргызстандын фито-
санитардык жана
ветеринардык коопсуздук
боюнча мамлекеттик
инспекциясынын башчысы
Калысбек Жумаканов
ветеринардык көзөмөл
ачылышы үчүн төрт
пункттан турган иш
аткарылышы керек деди:
- Кыргыз Республикасынын
Ветеринардык кызматын
Евразия экономикалык
биримдигине кирген
мамлекеттердин
Ветеринардык кызматына
жана көзөмөл системасына
шайкеш келтирүү маселеси
бар. Бул биринчиси.
Экинчиден, эпизоотиялык
абал туруктуу сакталышы
керек. Үчүнчүдөн, экспортко
чыгарган ишканалар эл
аралык стандарттарга жооп
берген ишкана болуп, Евразия
экономикалык биримдигинин
бирдиктүү реестрине кириши
зарыл. Анан дагы төртүнчү
маселе бар, ал малды
идентификациялоо. Бул
жагынан да чечиле элек
маселелер бар.
Жумакановдун айтуусунда,
бул иштерди аткаруу үчүн
тийиштүү убакыт керек.
Август айында Евразия
экономикалык биримдигинин
комиссиясы ветеринардык
коопсуздукту камсыздоо
боюнча Кыргызстандагы
абалды текшерүүгө келет.
Мына ошондо дагы көп нерсе
чечилиши керек.
Бүгүнкү күнгө карай
республиканын азык-түлүк
багытындагы 15 ишканасы
Орусияга продукциясын
экспорттоого уруксат алган.
Дагы жети ишкана да
ошондой уруксат алуу
алдында турат.
Мына ошентип
Кыргызстандын ишканалары
Орусия менен Казакстан
базарларына товарларын,
продукцияларын чыгарууга
толук уруксат алалбай
жаткан учурда, бул
өлкөлөрдүн товары
Кыргызстандын базарын
каптап, жергиликтүү
өндүрүш тармагын ого бетер
оор абалга кептеди.
Валюталардын курсундагы
айырма да Казакстан жана
Орусия экспортчуларынын
пайдасына ойноп жатат.
Учурда кыргыз базарын
Казакстандан келген
жумуртка каптаганы
айтылууда.
Быйылкы жылдын январь
айындагы Кыргызстандын
экономикасындагы
көрсөткүчтөр ал
тенденцияны так көрсөтүп
турат. Ошол эле Улуттук
статистикалык комитеттин
маалыматы боюнча, 2015-
жылдын январь айына
салыштырмалуу быйылкы
жылдын январь айында
Кыргызстанда азык-түлүк
өндүрүшү 12% кыскарды. Ун
азыктарын өндүрүү 70%, ун
жана акшак тартуу 44,2%,
сүт азыктарын өндүрүү 10,2%
төмөндөдү.
Экономика министрлигинин
макроэкономикалык
башкармалыгынын башчысы
Насирдин Шамшиев азык-
түлүк өндүрүшүндөгү
төмөндөөлөр Евразия
экономикалык биримдигине
байланыштуу экенин моюнга
алды:
- Себеби, ундун баасы
арзандап жатат. Анткени
Казакстанда чыгарылган
ундун жалпы баасы арзан.
Андан сырткары ал жерде
кандайдыр бир деңгээлде
аткезчилик дагы бар.
Кыргызстандагы тоок
фабрикалардын ээлери
Казакстан жана Орусиядан
арзан жумуртка, тоок этинин
келиши менен алардын
продукциялары өтпөй
жатканын билдирген. Өзгөчө
теңгенин курсунун төмөн
болушу, казак өкмөтүнүн өз
өндүрүшчүлөрүн колдоосу
баалар боюнча
атаандаштыкта аларга
артыкчылык берип жатат.
Тигүү тармагы "тирилеби" ?
Кыргызстандын тигүү
тармагынын өнүгүүсү
кошуна мамлекеттерде
суктануу жана таңдануу
жаратып келген. Бирок бир
нече жылдан бери бул
тармак төмөндөп отуруп
кризистин сазына батууда.
Республиканын Евразия
экономикалык биримдигине
кирүүсү тигүү тармагына
жаңы шарт жана жагдай
түзүүдө. Соодагер жана
коммерсанттар үчүн Кытай,
Түштүк Корея жана Түркия
товарларын реэкспортко
чыгаруу мурункудай пайда
бербей калды. Буга реэкспорт
товарлары үчүн бажы
төлөмүнүн, транспорт
чыгашасынын көптүгү себеп
болду. Андан сырткары
региондогу мамлекеттердин
валютасынын арзандашы
жана эң башкысы калктын
сатып алуу жөндөмүнүн
төмөндөөсү реэкспорт
товарларын баа
атаандашуусунда артка
сүрдү. Мына ушундай
шартта соодаргерлер
тигүүчүлүккө басым жасап,
баа атаандаштыгына
туруштук берүүгө умтуулуда.
Жергиликтүү ишкер жана
соодагерлердин тигүүчүлүккө
өтүп жатканынын бир
далили катары Бишкекте
кездеме сатуучу дүкөндөрдүн
көбөйүүсүн, Кара-Балтада
түрк ишкерлеринин кездеме
чыгаруучу комбинат куруп
жатышын атоого болот.
Стандартташтыруу жана
метрология борборунун
башчысы Бердимамат
Адамбаев ишкерлердин
кайрылуусу көбөйдү дейт:
- Мурдагыга караганда
кайрылгандар көп. Анын
үстүнө жаңы талаптар,
жаңы документтер бар. Биз
дагы жаңы системага
киргизип жатабыз.
Автоматташтырылган
издөө системасын
киргизгенбиз. Буга чейин ал
картотека түрүндө болчу.
Азыр электрондук системага
кирип, бизде стандарт бар-
жогун аныктап, таап алып
иштей берсе болот.
Бирок бүгүн бар, эртең жок
болуп кетүүчү майда кийим
тигүү цехтердин жалпы
абалды түзөп кетүүгө
чамасы чак. Ошондуктан
мамлекет тигүүчүлөр
технопаркын курууну
пландаган. Бирок ал кагаз
жүзүндө гана калууда.
Вице-премьер- министр Олег
Панкратов Кыргызстандын
Евразия экономикалык
биримдигине кирүүсү
дүйнөлүк кризистин
капшабын азайтты деп
эсептейт. Анын пикиринде,
эгерде Кыргызстан бул уюмга
кирбегенде төмөндөөлөр
азыркыдан да көбүрөөк
болмок:
- Эгерде биз кризис
кырдаалында Евразия
экономикалык биримдигинин
мүчөсү болбосок, анда
экономика тармактарында
төмөндөө күчтүү болуп,
экономикада жоготуу
олуттуу болмок. 2015-
жылды пландалгандай
макроэкономикалык
параметрлерде
аяктаганыбыз Евразия
экономикалык биримдигине
кирүү туура жана негиздүү
кадам болгонун айгинелейт.
Жогорку Кеңештин мурдагы
депутаты, оппозициялык
саясатчы Равшан Жээнбеков
кыргыз бийлиги кризиске
жана Евразия экономикалык
биримдигинин шартында
иштөөгө даяр эмес болуп
чыкты деп эсептейт.
Сариевге башкаруучу
коалицияда нааразылар
пайда болду
Республика экономикасынын
биринчи айында 11% чейин
төмөндөөсүнө карабай өкмөт
башчы Темир Сариев
быйылкы жылы ички дүң
продукция 105,2% өсүш керек
дейт. Бул көрсөткүч
быйылкы жылдын
бюджетине киргизилген.
Темир Сариев бир нече айдан
кийин "Кумтөр" кенге бай
жерге жетип, көрсөткүчүн
оңдойт, ошону менен жалпы
өлкөнүн экономикалык
көрсөткүчү
канааттандырарлык абалга
келет деп эсептейт. Бирок
премьер-министрдин
оптимисттик маанайын
бөлүшкөндөр парламентте да
аз. Башкаруучу коалицияга
кирген “Кыргызстан”
фракциясынын лидери
Канатбек Исаев экономикада
абал оңолбосо, өкмөт
башчыны кызматтан кетирүү
демилгеси көтөрүлөрүн
эскертти. КСДП
фракциясынын айрым
мүчөлөрү Темир Сариевдин
дарегине сынды күчөтүп,
экономика, жалпы эле
өлкөдөгү айрым калпыс
чечимдерди ага жүктөп
салууга умтулууда.
Мына ушундай
татаалдашкан экономикалык
кырдаалда Улуттук банктын
январь ичиндеги тынымсыз
интервенциясы азырынча
натыйжасын берип, валюта
базарында абалды
турукташуусуна алып келди.
Акыркы жумаларда
доллардын баасы арзандап,
бир доллардын сатуудагы
баасы 75 сомдун тегерегинде
сакталып турат. Албетте,
мунун дагы терс таасири
болуп, сомдун рубль жана
теңгеге караганда
кымбаттыгы жергиликтүү
өндүшчүлөргө, товар
экспорттоочуларга
ыңгайсыздык жаратты. Бирок
бийлик сомдун
туруктуулугуна артыкчылык
берди. Бийликтин мындай
позицияны кармануусуна
өлкөнүн импорттон көз
карандылыгы, сомдун
кубатынын кетиши менен
тышкы карыздын көбөйүшү,
эң негизгиси сомдун
девальвацияга учурашы
себеп болгону айтылууда.
Кудай буйруса баары жакшы болот!

Супер-Инфо
super.kg
видео












