"Даңазалуу доор" сериалы зер буюмдардын модасына кандай таасир этти?

2011-жылы экранга чыккан "Даңазалуу доор" сериалы Осмон империясынын тарыхына кызыгууну гана күчөтпөстөн, зер буюмдарга болгон модага да олуттуу таасирин тийгизген. Айрыкча Хюррем Султандын шакеги көрүүчүлөр арасында популярдуу болуп, кийин өзүнчө соода багытына айланган.

Сериалдын биринчи сериясы 2011-жылдын январында көрсөтүлгөндө, анын костюмдары жана зер буюмдары Түркиянын зергерчилик тармагына өзүнчө киреше булагын түзөт деп чыгармачыл топтун өзү да күткөн эмес. Бирок сериалдын каармандары тагынган жасалгаларга болгон кызыгуу жыл өткөн сайын күчөп, экрандагы буюмдар реалдуу коммерциялык продукцияга айланган.

Гаремдин зер буюмдары 3,5 миллион долларга бааланган

"Даңазалуу доор" сериалын жараткан TIMS Productions компаниясы зер буюмдарды жөн гана реквизит катары эмес, долбоордун маанилүү бөлүгү катары караган.

Сериалдын өнөктөшү Стамбулдагы тарыхый жана үй-бүлөлүк зергерчилик үйү Boybeyi болгон. 1881-жылы негизделген бул компаниянын төртүнчү муундагы өкүлү Мете Бойбейинин жетекчилиги алдында атайын "Хюррем Султан" коллекциясы жасалган.

Коллекцияга шакек, сөйкө, мончок жана брошь сыяктуу 93 зер буюм кирген. Аларды жасоодо эски ыкмада кыркылган бриллиант, изумруд, рубин жана сапфирлер колдонулган.

Boybeyiнин өз эсептөөлөрүнө ылайык, сериал үчүн кызматташтык мезгилинде жасалган зер буюмдардын жалпы баасы болжол менен 3,5 миллион долларды түзгөн. Айрым буюмдардын баасы 6 миң доллардан 155 миң долларга чейин жеткен.

Сериалдагы эң кымбат буюм Валиде Султандын образын жараткан Небахат Чехренин мончогу болгон. Анын баасы 155 миң долларга бааланган. Ага тагылган сөйкөлөрдүн баасы дагы 30 миң долларды түзгөн.

Сулеймандын биринчи серияда тагынган чалмасындагы асыл таштын баасы 90 миң доллар болгон. Ал эми сюжет боюнча Сулейман өз колу менен жасап, Хюрремге белек кылган изумруд шакек 95 миң долларга бааланган.

Бардык зер буюмдар камсыздандырылып, тартуу аянтчасына жана кайра зергерчилик үйүнө төрт адамдан турган күзөтчүлөрдүн коштоосунда жеткирилип турган.

Зергерчилик компаниялардын талашы сериалдын сюжетине да таасир эткен

2011-жылдын апрель айынын аягында TIMS Productions компаниясына Түркиянын ири зер буюм өндүрүүчүлөрүнүн жана экспорттоочуларынын бири Altınbaş Kuyumculuk компаниясынан сунуш түшкөн.

Натыйжада сериалдын продюсерлери Boybeyi менен болгон келишимди токтотуп, жаңы компания менен кызматташа баштаган.

Boybeyi бул чечимге каршы сотко кайрылып, келишим компания зер буюмдарды жеткирип турган убакытка чейин күчүндө болушу керектигин билдирген.

Кызыгы, эки компаниянын ортосундагы талаш сериалдын сюжетине да таасирин тийгизген. Хюрремдин белгилүү шакеги "жоголуп", аны Махидевран таап алган. Бул окуя сериалга жаңы зергерчилик өнөктөштүн келишине байланыштуу символикалык көрүнүш катары кабыл алынган.

Ал эми Altınbaş компаниясы "Eşsiz" (Теңдешсиз) аттуу жаңы коллекциясын чыгарган. Анда Хюррем, Махидевран, Валиде Султан жана Хатидже Султан үчүн жасалган зер буюмдар камтылган.

Коллекциядагы 200 буюмду даярдоого төрт ай кеткен. Ага жети килограмм алтын, 433 карат бриллиант, 80 карат рубин жана 156 карат изумруд колдонулган. Эң баалуу буюмдардын айрымдарынын баасы болжол менен 258 миң долларга жеткен.

Хюрремдин шакеги өзүнчө модага айланган

"Даңазалуу доор" сериалындагы зер буюмдарга болгон кызыгуу Түркиянын зергерчилик тармагында чоң өзгөрүү жараткан.

Түркиялык Cumhuriyet басылмасынын маалыматына караганда, 2011-жылы Валентин күнүнүн алдында өлкөдөгү шакек жана зер буюмдарга болгон тапшырыктардын болжол менен 70 пайызы Осмон империясынын стилиндеги буюмдарга туура келген. Ал эми Хюрремдикине окшош чач жасалгаларына болгон суроо-талап үч-төрт эсеге өскөн.

Айрыкча Хюрремдин изумруд шакеги сериалдын зер буюмдарындагы эң белгилүү символдордун бирине айланган.

Түркиялык маалымат каражаттарында бул шакектин болжол менен эки миллион көчүрмөсү сатылганы тууралуу маалымат тараган. Бирок Мете Бойбейи бул санды четке каккан. Ошол эле учурда ал жасалма үлгүлөрдүн саны миллиондорго жеткенин мойнуна алган.

Сериал менен кошо зер буюмдардын "товардык толкуну" башка өлкөлөргө тараган

2013-жылга карата "Даңазалуу доор" дүйнөнүн 50 өлкөсүндө 200 миллиондон ашык көрүүчүгө жеткен. Сериал Балкан өлкөлөрүндө, Жакынкы Чыгышта, Пакистанда, Боснияда, Хорватияда жана Кытайда популярдуу болгон. Анын ичинде биздин өлкөдө дагы.

Борбордук Азия өлкөлөрүндө да Хюррем Султандын образына жана сериалдын стилине кызыгуу күчтүү болгон. Өзгөчө Казакстан менен Өзбекстанда сериалдын күйөрмандары көп болгон.

Сериалдын популярдуулугу менен бирге анын зер буюмдары да Түркиянын чегинен чыгып кеткен. Хюрремдин шакеги, сөйкөлөрү жана башка каармандар тагынган жасалгалар Жакынкы Чыгышта жана интернет-дүкөндөрдө сатыла баштаган.

Постсоветтик өлкөлөрдө да бул буюмдар жөн гана сериалдын сувенири катары эмес, өзүнчө соода категориясына айланган. Айрым маркетплейстерде "Хюрремдин шакеги" жана Осмон стилиндеги башка жасалгалар өзүнчө сунушталат.

Кызыгы, азыр мындай буюмдардын арасында жөнөкөй бижутерия менен катар чыныгы алтындан жасалган, бриллиант жана изумруд менен кооздолгон шакектер да бар. Башкача айтканда, сериалдын реквизити бара-бара толук кандуу зер буюмдардын өзүнчө стилине айланган.

"Даңазалуу доор" зергерчилик модага таасир эткен жалгыз сериал эмес

Экрандагы образдардын зергерчилик модага таасири Түркия менен гана чектелбейт.

Мисалы, 2013-жылы режиссёр Баз Лурмандын "Улуу Гэтсби" тасмасы чыкканда Tiffany & Co. компаниясы фильмдин стилине ылайыкташтырылган өзүнчө зер буюмдар коллекциясын чыгарган. Анда арт-деко стилиндеги берметтер жана бриллианттар колдонулган.

Фильмдин чыгышы менен ошол мезгилдеги Tiffany компаниясынын кирешеси да өскөн. Бирок "Улуу Гэтсбинин" таасири негизинен фильмдин премьерасы менен байланышкан кыска мөөнөттүү коммерциялык эффект болсо, "Даңазалуу доор" сериалындагы зер буюмдардын таасири узакка созулган.

Сериал биринчи жолу экранга чыкканына 15 жылдан ашса да, Хюрремдин шакеги жана Осмон стилиндеги зер буюмдар дагы деле ар кайсы өлкөлөрдө сатылып келет.

Ошентип, "Даңазалуу доор" тарыхый сериал гана болбостон, өзүнө таандык зер буюмдардын стилин калыптандырган маданий феноменге айланган. Хюрремдин образындагы шакек, сөйкө жана мончоктор экрандан чыгып, дүйнөнүн ар кайсы өлкөлөрүндө суроо-талапка ээ болгон өзүнчө зергерчилик багытка айланды.