(Башы өткөн сандарда)

 – Байжигит.

Самаган биринчи жолу чындап тынчсызданды. Анткени бул жөнөкөй журналист эмес эле.

xxx

Иш күнү аяктап бараткан. Тинатин кетүүгө даярданып жатканда карыялардын бири аны чакырды.

– Кызым.

– Оу, ата?

– Сен келгенден бери бул жер өзгөрдү.

– Кантип?

Карыя терезени карады.

– Элдер кайрадан күлүп калышты.

Тинатин жылмайды. Бирок карыя күтүлбөгөн сөз айтты.

– Бирок этият бол.

– Эмнеден?

– Кээ бир үйлөрдүн эшиги чоң болот. Бирок сырлары андан да чоң болот.

xxx

Ошол маалда хан сарайдын үчүнчү кабатында Зейнеп эски шкафтын эшигин ачып жаткан. Ичинен чаң баскан куту чыкты. Ал кутуну ачканда өңү өзгөрүп кетти. Анткени ичинде бир гана сүрөт жаткан. Сүрөттө жаш Бүбүайым менен дагы бир эркек бар эле. Ал адам Илим эмес болчу. Зейнептин колдору титирей баштады.

– Жок...- деп шыбырады ал.

Анткени бул сүрөт сыртка чыкса, бул үй-бүлөнүн бүт тарыхын башка нукка бура турган жаңы сыр ойгонмок. Ашканада кечки тамак даярдалып жатат. Мелек дагы бир жолу байкатпай таттуулардан жеп жаткан. Хикмет ага кирип келди.

– Мелек!

Мелек чочуп кетти.

– Ой!

– Оозуңда эмне бар?

– Эч нерсе.

– Эч нерсе болсо, эмнени чайнадың?

– Мен ойлонуп жатам.

– Сен ойлонгондо жаагың кыймылдайбы?

Ашпоздор күлүп жиберишти. Мелек болсо токочту артына катып алды.

– Хикмет ага, мен сапатты текшерип жаткам.

– Кечээ дагы текшергенсиң.

– Эл үчүн иштеп жатам.

– Эл үчүнбү же курсагың үчүнбү?

– Экөө тең.

Хикмет ага эки колун көтөрдү.

– Менин тагдырым ушул беле, оо, Кудай!

Ошол учурда Тинатин келип калды.

– Эмне болду?

Хикмет ага нааразы болуп көрсөттү.

– Мына бул кыз бир күндө ашкананын жарымын жеп жатат. Мелек дароо жооп берди.

– Жалган!

– Кечээ он эки баклава жедиң.

– Он бир.

– Айырмасы эмне?!

– Тактык керек.

Бүт ашкана каткырып күлүп жиберди. Хикмет ага башын чайкады.

– Бул сарай мени пенсияга эмес, түз көргө алып барат... Мелек болсо акырын Тинатинге шыбырады:

– Күнүнө беш жолу ушинтет.

– Анан?

– Азырынча өлбөй эле жүрөт.

Ошол учурда Хикмет ага алыстан кыйкырды:

– Угуп турам!

– Көрдүңбү?  Кулагы дагы жакшы иштейт.

Андан соң мелек Хикмет агага кайрылды:

– Тинатин өзүбүздүкү болуп калбадыбы, балким, хан сарайдын катаал мыйзамдарын гана эмес, жакшы жерлерин да көрсөтүп келебиз?

Ал унчуккан жок. Тинатиндин бул жерге келгенине бир топ убакыт болсо да, хан сарайдын айрым бөлмөлөрүн али көрө элек эле. Бул имарат жөн гана үй эмес болчу. Бул өзүнчө бир дүйнө эле. Ошол күнү эртең менен Мелек менен Хикмет ага Тинатинди “хан сарай менен толук тааныштырабыз” деп алып чыгышты. Хикмет ага наалып келе жатты.

– Мен бул жерде башкаруучумунбу же гидминби?

– Экөө тең,- деди Мелек дароо.

– Сен унчукпай эле жүрчү!

– Унчукпай жүрсөм өлүп калам. Тинатин экөөнү карап күлүп жатты. Биринчи болуп алар хан сарайдын арткы тарабындагы чоң гаражга келишти.

Дарбаза автоматтык түрдө ачылды. Тинатиндин көздөрү чоңоюп кетти. Ичинде катар-катар тизилген он чакты унаа турган. Кара, ак, көк, күмүш түстөгүлөр. Ар кандай үлгүлөр. Ар кандай бренддер.

– Буларды көрүп оозуң ачылдыбы?- деди Мелек.

– Ачылды...

– Мен биринчи келгенде эсим ооп калган. Хикмет ага оор үшкүрдү.

– Эсим ооп калган дейт... Хан сарайдын электрге төлөгөн акчасын көрсөң эмне болот эле?

Тинатин акырын басып бара жатты. Айрым унаалардын үстү күзгүдөй жаркырап турган. Кээ бирлери коллекциялык үлгүлөр эле.

– Бул Бекзат мырзанын сүйүктүүсү.

 – Бул Илим мырзаныкы.

– Бул Самаган мырзанын үч ай минип, анан унутуп койгон унаасы.

– Унутуп койгонбу?

– Ооба.

– Кантип?

– Ал Самаган да.

Хикмет ага дароо сөз кошту.

– Бир жолу машинесин үч жума издеп жүргөн. Анан кайдан табылды? Өзүнүн экинчи үйүнүн гаражынан. Тинатин каткырып күлүп жиберди.

– Менин тагдырым ушул беле, оо, Кудай...

– Башталды.

– Эмне башталды?

– Хикмет ага наалыганы.

Андан кийин алар деңиз жээгине түшүштү. Көк деңиз горизонтко чейин созулуп жаткан. Толкундар жээкти акырын сүзүп жатты. Алыста ак чардактар учуп жүрүштү. Жеке пирс көрүнүп турду. Ал жерде бир нече яхта токтоп турган. Тинатин бир азга сүйлөй албай калды.

– Булар дагы силердикиби?

– Жок.

– Кудайга шүгүр...

– Тамашаладым.

Мелек күлүп жиберди.

– Баарыныкы. Тинатин кайра деңизди карады. Эң чоң яхта өзүнчө эле үйдөй көрүнүп турду.

 – Мунун ичинде эмне бар?

– Бассейн, кинотеатр, конференц-зал, бөлмөлөр, вертолёт аянтчасы...

– Токто.

– Эмне?

– Мен яхта жөнүндө сурадым.

– Ошону айтып жатам. Тинатин башын кармады. Хикмет ага асманды карады.

– Менин тагдырым ушул беле, оо, Кудай...

Бирок эң чоң шок али алдыда болчу. Алар хан сарайдан бир аз алысыраак жайгашкан жеке аэродромго келишти. Тинатин дароо токтоп калды.

– Жок...

– Ооба.

– Жок.

– Ооба.

– Бул кино эмеспи?

– Жок.

Ал жерде эки жеке учак туруптур. Күндүн нуру алардын корпусуна түшүп жаркырап жаткан. Тинатин көздөрүн ирмеп алды.

– Силерде чын эле учак барбы?

– Экөө.

– Эмнеге?

– Бирөө бузулуп калса деп.

– Экинчи учак бузулсачы?

– Үчүнчүсүн алабыз.

Тинатин Мелекти карады.

– Сен тамашалап жатасыңбы?

– Жок. Хикмет ага болсо алыстан башын чайкап турду.

– Бул үйдө адамдар бут кийимин жоготушат. Булар болсо учак сатып алышат. Мелек күлүп жиберди.

– Ошон үчүн сизди жакшы көрөбүз.

– Мен силерди жакшы көрбөйм.

– Жалган.

– Чын.

– Жалган.

– Чын!

– Жалган!

– Менин тагдырым ушул беле, оо, Кудай!

Тинатин ошол учурда чын дилден күлдү. Акыркы айларда башынан ушунча оор окуя өткөн. Бирок ушул эки адамдын жанында жүргөндө дүйнө бир аз жеңилирээк көрүнчү. Алыста болсо хан сарайдын балконунда Бекзат аларды карап турган. Тинатиндин күлгөнүн көрдү. Жүзүндө байкалбаган жылмаюу пайда болду. Анткени ал көптөн бери мындай күлкүнү көрө элек эле. Ал эми үчүнчү кабаттагы башка терезеден Самаган да ошол эле көрүнүштү карап турган... Жана эмнегедир анын жүрөгү дагы бир жолу түшүнүксүз согуп кетти.

xxx

Бекзат Исаев жөнүндө хан сарайда ар ким ар кандай сөз айтчу. Бирок бир нерсеге баары макул эле. Бекзатты түшүнүү кыйын болчу. Ал узун бойлуу эле. Түптүз басчу. Кайсы бөлмөгө кирбесин адамдар дароо ордунан тура калышчу. Үнүн көтөрүп сүйлөбөсө дагы, анын жанында баары өзүн тартипке чакырып калчу. Кээ бир адамдардын урматы болот. Кээ бир адамдардын коркунучу болот. Ал эми Бекзатта экөө тең бар эле. Компанияда анын аты өзүнчө легендага айланып кеткен. Жаңы кызматкерлерге биринчи күнү эле мындай дешчү:

– Иштегиң келсе иште. Иштебегиң келсе дароо айт. Бирок Бекзат мырзага калп айтпа. Анткени ал алдамчылыкты эч качан кечирчү эмес. Эч качан. Бир жолу компаниянын жогорку кызматкерлери миллиондогон келишим боюнча жалган маалымат беришкен. Баары жашырып коёбуз деп ойлошкон. Бирок...

(Уландысы кийинки санда)